article_id,source_name,source,title,description,category,url,content,published_at,date_published,language,author,url_to_image,images,video_urls
8a3b855dd869fc40511dd0aac5dccd53,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«1 млрд бөлген жол қайда?»: Ақтөбеде наразы халық жиналды,"Ақтөбеліктер 1 млрд теңгеге жуық қаржы бөліп, 3 шақырым жолды сала алмай отыр. Уақытында аяқталмаған жол құрылысы тұрғындардың ашуын туғызды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/1-mlrd-bolgen-zhol-kajda-aktobede-narazy-halyk-zhinaldy-134551/,"Ақтөбеліктер 1 млрд теңгеге жуық қаржы бөліп, 3 шақырым жолды сала алмай отыр. Уақытында аяқталмаған жол құрылысы тұрғындардың ашуын туғызды, деп хабарлайды Orda.kz.
Ақтөбе қаласының іргесіндегі Жаңақоныс-1 тұрғын алабының халқы бүгін БАҚ өкілдерінен араша сұрады. Айтуларынша, әкімдікке барып та, шенеуніктерді шақырып та шаршаған.
Тұрғындар қала іргесіндегі ауданды қалыпқа келтіруді сұрады.
Тұрғындар ең болмаса мектепке баратын балаларға жүргіншілер жолын тезірек қарастыруды сұрайды.
Жол құрылысын тезірек аяқтауды талап еткен тұрғындармен кездесуге облыстық мәслихат депутаты келді.
Айтуынша, Абай көшесіндегі жол құрылысы былтыр басталды. Биыл аяқтауы тиіс еді. Көшеде тек қиыршық тас жатыр.
Жоба құрылысы 2025 жылдың 31 тамызында аяқталуға тиіс.
Он жыл бұрын Абайдың аты берілген Ақтөбедегі көше осындай жыларман күйде. Жаңбыр жауса, балшық кешіп, мазасы қашқан қараша халықтың жағдайы осы.
Еске сала кетсек, Ақтөбедегі сапасыз жұмысты желіде көрсетіп, Ақорданы белгілеймін деп қала әкімі Бекет Азамат Бауыржанұлынан сөз естіген белсенді Астанада жүр. Ол шендінің сөздеріне құзырлы органдардың назар аударуын сұрайды.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-08-26T16:25:35+05:00,2025-08-26T16:25:35+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/img-20250826-wa0009.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1756207397_img-20250826-wa00101.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/img-20250826-wa0008.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/img-20250826-wa0009.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/img-20250826-wa0009.webp,
3d354135a9d0a17cbf2fae204a08f174,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«10-12 жасар қыздар туып жатыр»: Қарағандыда 15 жастағы қызды «ұзатқан» ата-ана жазасыз қалмақ,Қарағанды облысындағы 15 жастағы қыздың әкесі Бас прокуратура мен Ішкі істер министрлігіне жүгінді. Ер адам кәмелетке толмаған қызын «шариғат бойынша» 38 жастағы отбасылық досына тұрмысқа берген,stories,https://kaz.orda.kz/10-12-zhasar-kyzdar-tuyp-zhatyr-karagandyda-15-zhastagy-kyzdy-uzatkan-ata-ana-zhazasyz-kalmak-135281/,"Қарағанды облысындағы 15 жастағы қыздың әкесі Бас прокуратура мен Ішкі істер министрлігіне жүгінді. Ер адам кәмелетке толмаған қызын «шариғат бойынша» 38 жастағы досына тұрмысқа берген анасы мен өгей әкесін қылмыстық жауапкершілікке тартуды талап етті.
Orda.kz тілшісі істің мән-жайын анықтады.
Қазір айыпталушылар орындығында тек мектеп оқушысының «күйеуі» отыр. Ол «зорлау» бабы бойынша айыпталды. Ал қыздың әкесі анасы мен өгей әкесін де жазалауды талап етеді. Жергілікті прокуратура мен полицияға жасаған шағымдары еш нәтиже бермеген.
Бұл оқиғаның жай-жапсарын бізге әкесі айтты. Оның сөзінше, бірнеше күн бойы зорлық-зомбылық пен қамауда болғаннан кейін қызы «күйеуінен» қашып шығып, көмек сұрап әкесіне келген. Ол хиджабын шешіп, әкесімен бірге полицияға барған. Алайда олар әуелде арызды қабылдаудан бас тартқан. Кейін анасы мен өгей әкесі жасөспірімді шағымынан бас тартуға көндірген.
Теріс діни көзқарастағы анасы мен оның жаңа күйеуі бүгінгі күні іс бойынша тек куәгер .
Ер адам бізге анасы мен өгей әкесінің қызын жеңіл жүрісті деп айыптап отырған бейнежазбасын көрсетті:
Нағашы әжесі де оларға жақтасып отыр. Ол бұрынғы күйеу баласын шағымнан бас тартуға үгіттеген:
Әкесінің айтуынша, ол шілде айында Қарағанды облысының прокуратурасына анасы мен өгей әкесін жауапкершілікке тартуды талап етіп жүгінген. Алайда әлі күнге дейін олар куәгер болып отыр. Тіпті екеуі де кінәні мектеп оқушысының өзіне артып қойған.
Даудан кейін қызы әкесімен араласуды қойып, ағасымен бірге тұрып жатыр. Хиджабты да қайта кимеген. Оның сіңлісі де анасынан кетіп, әкесінің қасына келген.
Жақында кенже ұлы да әкесіне көшіп барған. Ер адамның сөзінше, ол да анасынан кеткен. Қазір әйелдің жаңа отбасында екі кішкентай баласы қалған және ол үшіншісіне жүкті.",2025-10-03T13:42:21+05:00,2025-10-03T13:42:21+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/hijab-woman-2025-02-21-03-21-14-utc-1.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759477879_1759465061_izobrazhenie-whatsapp-2025-10-02-v-20_09_26_c52369c3.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759477879_1759465062_izobrazhenie-whatsapp-2025-10-02-v-20_09_25_01c41bde.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/hijab-woman-2025-02-21-03-21-14-utc-1.webp,
a1eb04162d2f9ba3a2fe945696f3475b,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"«10 жастағы баланың қолын сындырып, бұраған»: Ақтөбелік ана әлімжеттік көрген ұлы үшін әділдік сұрады","Ақтөбе қаласында мектеп оқушылары арасындағы әлімжеттік фактісі қоғамның наразылығын туғызды. Әлеуметтік желіде тараған бейнежазбада ана өз ұлының соққыға жығылғанын айтып, көмек сұрады.",stories,https://kaz.orda.kz/10-zhastagy-balanyn-kolyn-syndyryp-buragan-aktobelik-ana-alimzhettik-korgen-uly-yshin-adildik-surady-136046/,"Ақтөбе қаласында мектеп оқушылары арасындағы әлімжеттік фактісі қоғамның наразылығын туғызды. Әлеуметтік желіде тараған бейнежазбада ана өз ұлының соққыға жығылғанын айтып, көмек сұрады.
Orda.kz тілшісі істің мән-жайын анықтады.
«Жоғары сынып оқушысы баламды соққыға жықты» деген бейнеүндеу Ақтөбедегі парақшаларда жарияланды. Бейнежазбада бала жылап, анасы оны «ештеңе етпейді, қорықпа, мен қасыңдамын» деп жұбатты.
Бейнеүндеу авторы — Ақтөбе тұрғыны Ақжан Кәрім. Оның айтуынша, 6 қараша күні кешкі сағат 19:00 шамасында ұлы Айсұлтан үйден аулаға ойнауға шыққан. Ол №36 мектептің футбол алаңында достарымен жүрген кезде жоғары сынып оқушылары келіп, алаңды босатуды талап еткен.
Зардап шеккен бала ауруханаға жеткізіліп, бірнеше ота жасалған. Қолына медициналық темір орнатылған.
Анасының айтуынша, отадан кейін кінәлі оқушы мен оның анасы рұқсатсыз палатаға кірген.
Алайда денсаулық сақтау басқармасы ауруханадағы балаға бөгде адамдардың кіруі мүмкін емес екенін айтты:
Ақтөбе қаласы Полиция басқармасы оқиғаға қатысты Қылмыстық кодекстің 107-бабымен кәмелетке толмағанға орташа ауырлықтағы дене жарақатын келтіру бойынша қылмыстық іс тіркелгенін хабарлады.
Оқушылар арасындағы жанжалдасу оқиғасына қатысты мектеп әкімшілігі де түсініктеме берді.
Ақтөбе қаласындағы №36 жалпы білім беретін орта мектептің директоры Сарин Бауыржан Өтеуғамбетұлының мәліметінше, 2025 жылдың 6 қазанында мектептің сыртқы спорт алаңында сабақтан тыс уақытта 5 және 10 сынып оқушылары арасында келіспеушілік болған. Мектеп әкімшілігі оқиға туралы тиісті органдарға дер кезінде хабар бергенін айтады.
Айта кетейік, бұған дейін Ақтөбе облысының Қопа ауылындағы мектептегі буллинг құрбаны болған 14 жастағы Нұржан Сыдықтың өлімі туралы айтылған. Оқушыны ұрып өлтірген жоғары сыныптың үш оқушысы 6 жыл 8 айға сотталған.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-11-13T17:16:14+05:00,2025-11-13T17:16:14+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763035810014.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763035810014.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763035810014.webp,
d2e99df1859fe6bc017598d907c7a686,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,136 адамның мойнына 579 млн теңге несие қарызын ілген емші сот залынан босатылды,30 жыл халық емшісі атанған Сұлушаш Қазбаева 6 жыл 8 айға бас бостандығынан айрылды. Сотталушы жазаны 2 жылдан кейін өтейді. Сот оның 12 жастағы баласы барын ескерді.,stories,https://kaz.orda.kz/136-adamnyn-mojnyna-579-mln-tenge-nesie-karyzyn-ilgen-emshi-sot-zalynan-bosatyldy-135361/,"30 жыл халық емшісі атанған Сұлушаш Қазбаева 6 жыл 8 айға бас бостандығынан айырылды. Сотталушы жазаны 2 жылдан кейін өтейді. Сот оның 12 жастағы баласы барын ескерді.
Orda.kz тілшісі сот отырысына қатысып қайтты.
Ақтөбе қалалық соты Қазбаеваны Қылмыстық кодекстің 190-бабы 4-бөлігі, 2-тармағы («ірі мөлшердегі алаяқтық») бойынша кінәлі деп таныды.
Бірақ сотталушы сот залынан бостандыққа шықты. Ол жазаны 2 жылдан кейін өтейтін болды.
Сот материалдарына сүйенсек, Қазбаеваның қылмыстық әрекеті 2021 жылдан басталған. Ол өзін сотта Қазақстан және дүниежүзі емшілер қауымдастығының мүшесі, «шығыс медицинасының магистрі», «халықтың құрметті емшісі» ретінде таныстырды.
Емші сенімге кіріп, Құранмен ант етіп, түрлі уәделер арқылы адамдарға несие алғызған. Ақшаны «қайтыс болған інісіне мешіт салуға», «қызын Түркияға емге апаруға», «жеке клиника мен тойхана ашуға» жұмсайтынын айтып сендірген.
Кейбір жәбірленушілер 24 миллион теңгеден аса несие алғанын мәлімдеді. Әрқайсысы өзін емшінің жалғыз көмекшісімін деп ойлаған.
«Құдайдай сендік» деді сотта көзіне жас алған жәбірленушілер.
Сот отырысында жәбірленушілердің көбі зейнеткерлер мен жалғызбасты аналар екені белгілі болды.
Басқа бір жәбірленуші:
Жәбірленушілерден алған ақшаның қайда кеткені белгісіз.
Прокурор Гүлназым Әлиеваның айтуынша, сотталушы 4 ай тергеу кезінде ақшаның нақты қайда жұмсалғанын түсіндірмеді. Қазір 579 миллион теңгенің қайда кеткені белгісіз.
Сұлушаш Қазбаева тағылған айыпты ішінара мойындағанымен, қарыз көлемімен келіспейтінін айтты.
Факт:
• Сотталушының жасы — 51-де;
• Өз айтуынша, 30 жыл бойы халық емшісі болған;
• Қамауға алынған уақыты — 2025 жылы 22 қаңтар.
Айта кетейік, жарыссөзде мемлекеттік айыптаушы абақты жазасын сұрады. Үкімнен кейін прокурорлар пікірін сұрадық:
Еске сала кетсек, Ақтөбеде «емшіге алдандық» деген 136 жәбірленуші сотқа шағым түсіргені жайлы жазған едік. Сотталушы мүгедек балаларын емге апарғандарға миллиондап несие алдыртқан. Емшіге 24 млн теңге несие алып бергендер жылап тұрып соттан көмек сұраған болатын.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-10-07T16:00:27+05:00,2025-10-07T16:00:27+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759833745_img-20251007-wa0001.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251007-wa0003.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759833745_img-20251007-wa0001.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759833745_img-20251007-wa0001.webp,
56e4ed6b03da376567ebc6fe672f5f15,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,№2 перзентхананың дәрігері өзіне тағылған айыптарды жоққа шығарды,"Алматы қаласындағы №2 перзентханада Гүлминям Низахунова есімді қала тұрғынының жаңа туылған сәбиі шетінеп кетіп, анасы оның себебі дәрігерлердің салғырттығы деп редакциямызға сұхбат берген болатын. Біздің жазған мақаламыздан кейін сол перзентханада акушер-гинеколог болып қызмет істеп жүрген Марат Естемісов редакциямызға хабарласып, мәселенің неден екенін, анық-қанығын түсіндіріп берді. 
Orda.kz редакциясы дәрігердің қзімен сұхбаттасып, оқиғаны кеңінен тарқатпақ.",stories,https://kaz.orda.kz/2-perzenthananyn-darigeri-ozine-tagylgan-ajyptardy-zhokka-shygardy-136298/,"Алматы қаласындағы №2 перзентханада Гүлминям Низахунова есімді қала тұрғынының жаңа туылған сәбиі шетінеп кетіп, анасы оның себебі дәрігерлердің салғырттығы деп редакциямызға сұхбат берген болатын. Біздің жазған мақаламыздан кейін сол перзентханада акушер-гинеколог болып қызмет істеп жүрген Марат Естемісов редакциямызға хабарласты.
Orda.kz тілшісі дәрігердің айтқандарын тыңдап көрді.
Марат Естемісовтің сөзінше, ол Бәсеновадағы перзентханада акушер-гинеколог болып жұмыс істегенімен, №2 перзентханада жедел кеңесші қызметін мамыр айынан бері атқарып келеді.
Марат Естемісов Гүлминямға кешірім сұрап барған кездегі жағдайды айтты. Оның айтуынша, ол – «жатырды алып тастамағаныма рахмет айт» деген сөзді мүлде айтпаған.
Мараттың сөзінше, дәрігерлер олардан ешқандай да ақша бопсаламаған. №2 перзентханада ақылы бөлімде босануға да мүмкіндік бар, оған бару-бармау босанғысы келген әйелдің өз таңдауы.
Марат Естемісов Гүлминям толғақ қысып келген кезде, оның жай ғана жалған толғақ екенін айтқан.
Дәрігер Гүлминямның берген ақшасы ешкімнің қалтасына түспегенін де тілге тиек етті.
Марат аурухана ережесінде егер келген науқас Алматы қаласының тұрғыны болмаса, онда перзентхана оларға 10 мың теңге виза беретінін айтты.
Егер науқас визаға ақша төлесе, акушер-гинеколог қандай жағдай болмасын толғақ қысқанда бірден келуі міндет.
Ол экспертизаның жауабына сүйеніп, бала ананың ішінде антенаталдық кезеңде (туғанға дейін) өліп кеткенін айтты.
Еске сала кетсек, Гүлминям Низахунова есімді әйел Orda тілшісіне оны босандырған акушер мен перзентхананы айыптап, құжатты қалай бұрмалағаны жайлы сұхбат берген еді.",2025-11-28T10:00:57+05:00,2025-11-28T10:00:57+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/photo_5278623998197566590_y.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/2025-11-27_17-06-07.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/photo_5278623998197566590_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/photo_5278623998197566590_y.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/whatsapp-image-2025-11-27-at-11_12_43.jpg;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_5278720793875516972_y.jpg;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_5278720793875516973_y.jpg;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_5278720793875516974_y.jpg;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_5278720793875516975_y.jpg;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-11/screenshot-2025-11-27-161330.png;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-11/screenshot-2025-11-27-161354.png,
a701e9a46765e5479f575d69b18cbfd3,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,30 заңсыз нысан: «Жібек Жолы» автобазарының тағдыры не болмақ?,"Алматыдағы «Жібек Жолы» автобазарының аумағындағы заңсыз құрылыстар сүріледі. Ал сатушылар мен көлік жөндейтін автосервис иелері бұған не дейді?  Базарда қанша нысан заңсыз тұр? Әкімшілік пен базар басшылығ қандай келісімге келді? Orda.kz тілшісі «Жібек Жолы» автобазарына барып, сатушылар мен көлік жөндеуші жұмыскерлердің ойын біліп базар басышлығымен тілдесуге тырысты.",stories,https://kaz.orda.kz/30-zansyz-nysan-zhibek-zholy-avtobazarynyn-tagdyry-ne-bolmak-134319/,"Алматыдағы «Жібек Жолы» автобазарының аумағындағы заңсыз құрылыстар сүріледі. Ал сатушылар мен көлік жөндейтін автосервис иелері бұған не дейді?  Б азарда қанша нысан заңсыз тұр? Әкімшілік пен базар басшылығы қандай келісімге келді? Orda.kz тілшісі «Жібек Жолы» автобазарына барып, сатушылар мен көлік жөндеуші жұмыскерлердің ойын біліп базар басшылығымен тілдесіп көрді.
«Жібек Жолы» автобазары көліктің қосалқы бөлшектерін сату және автокөлікке қызмет көрсетуге бағытталған сауда орны. Бұл базарда шамамен 2 000  жуық сауда орны жұмыс істейді. Бұл базарға кірсеңіз автобөлшектер мен көлік жөндейтін орындар қабаттасып жатыр.
Кәсіпкерлердің айтуынша, нарықтың орналасқан жері ыңғайлы, жалдау ақысы да қолжетімді. Бұлардың көбі осы базарда сауда жасау үшін несие алғандар.
«Жібек Жолы» автобазарын жақын уақытта толықтай заманауи сауда форматына көшіру жоспарланып отыр. Ал оның аумағындағы заңсыз нысандарды сүріп тастамақ. Бұл металл құрылымдардан тұрғызылған сауда павильондары рұқсатсыз және қала құрылыс нормаларына сай салынбаған екен.
Бұған дейін бұл заңсыз салынған сауда орындарын сот шешімімен бұзуға келгенін жазған едік.
Жалпы Алматы билігі мамандандырылған «Жібек Жолы» автобазарынан 30-ға жуық заңсыз сауда нысанын бұзуды жоспарлап отыр. Қала құрылысы бақылау басқармасының мәліметіне сәйкес, павильондар рұқсат құжаттарынсыз салынған. Бұзу сот шешімімен жүргізілмек.
Ал бұған базар басшылығы сот шешіміне қатысты апелляциялық шағым беретінін айтқан еді. Сонымен қатар, автобазар иесі кәсіпкерлерді бизнесінің жабылатыны туралы алдын ала хабардар етпеген. Белгілі болғандай, кәсіпкерлерден ақы алып келген автобазар иесінің өзінде де рұқсат беретін құжаттар болмағаны жазылған еді.
Айта кетейік, сол кезде құқық қорғау органдары жалға алушыларға орындарын босатуға 11 тамызға дейін мерзім берген.
Қазіргі уақытта, автобазарда жағдай қандай екенін білу үшін Orda.kz тілшісі барып қайтты. Базарға кіреберіс жерден бастап анық байқалғаны автобөлшектер мен көлік жөндейтін автоқызметтер бөлек-бөлек емес, ыбырсып, қабаттасып тұр. Бұл базар ішінде емін-еркін жүруге кедергі жасайтыны байқалады. Ал көлік жөндейтін қызметтер металл құрылымдардан жасалған.
Фото: Orda.kz
Кәсіпкерлерден нақты неліктен көшірмек болып жатқанын сұрағанымызда, көбі бізге әкімшіліктен келгендер базардың кейбір аймақтарында қызыл сызық бар екенін айтты. Яғни, бұл қалада немесе жер учаскесінде үй немесе басқа ғимарат салуға болмайтын белгіленген шекара. Мысалы, жолдың қасында немесе кейбір арнайы аймақтарда құрылысқа тыйым салынған сызықтар. «Жібек Жолы» автобазарының кәсіпкерлерінен нақты базардың қай тұсы деп сұрағанымызда олар базардың артқы жағы, яғни, көлік жөндейтін автоқызметтер орналасқан аймақты көрсетті. Ал ол жақтағы сатушылар базардың бастапқы жағын айтты. Қарап отырсақ, базардағы жұмыскерлер де нақты не үшін базарды бұзбақ болып жатқанынан толықтай хабарлары жоқ болып шықты. Сондай-ақ олардың айтуынша, бұл базар қала ішінде орналасқан соң қаланың көркін бұзады. Сондықтан әкімшлік автонарықты қаланың сырт жағына көшірмек екен. Оған қоса базар орнынан жол салынуы да мүмкін екенін айтты. Жалпы бұл базар жабылады деген сыбыстың шыққанына 10 жыл болған.
Автонарықта көлік жөндейтін қызмет иелері жұмыс орындарында жоқ. Олар жалға алып ақысын төлеп, ол орынға көлік жөндейтін бірнеше жұмысшы алып қойып кәсіптерін дөңгелетіп отыр. Сондықтан жұмыс беруші иелері жоқ болғандықтан көлік жөндейтін жігіттер әңгімеге құлық танытпады. Тек айтқандары бізге базарға реконструкция жасаймыз деді деп қысқа жауап қайтарды.
Қысқасы, сатушылармен сөйлесе келе түсінгеніміз — «Жібек Жолы» автобазарын бұзу туралы әңгіме соңғы 5-6 жылдан бері айтылып жүрген сөз. Өткендегі сатушылардың көтерген шуынан кейін басшылық сіздерге тікелей мәселені қалай шешпек болып жатқандарын сұрадық. Көбі: «бізге келіп, ешкім жауап айтпады, біз өзіміз де толығымен білмейміз, әзірге жұмысымызды істғп жатырмыз», — деп жауап қайтарды.
Әділет департаментінің ресми өкілі Шынар Әбзелбектің айтуынша, әзірге «Жібек Жолы» автобазары саудагерлерін көшіру жоспарда жоқ, олар өз еркімен кететін уақытын күтіп отыр.
Orda.kz тілшісі «Жібек Жолы» автобазарының басшылығы отыратын ғимаратқа бір емес екі рет кіріп шықты. Күзетші ғимаратта базар басшылығынан ешкім жоқ екенін олардың әкімшілікке жиналысқа кеткенін айтты. Жағдайды анықтамақ болып басшылықтың байланыс нөмірін сұрағанымызда беруден бас тартты.
Енді базар басшылығы сүрілетін орынды, жалпы әкімдіктің шешімін қабылдай ма? Әлде қандай да бір жолын тауып әрекет ете ме? Ол қаншалықты заңды болады? Ол жағы уақыт еншісінде.",2025-08-14T13:46:49+05:00,2025-08-14T13:46:49+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5256092316291166806.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5256092316291166805.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5256092316291166808.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5256092316291166810.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5256092316291166813.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5256092316291166806.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5256092316291166806.webp,
c33050fa0cd4a783dc5a6f18560a5563,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«35 млн жинап беремін»: Қажылыққа «апаратын» «Робин Гуд» сотталып жатыр,"Алматыда Ілияс Сариев пен Ақтоты Дүйсееваға қатысты сотта жәбірленушілердің зары тыңдалды. Дүйсеева қажылыққа арзан бағамен апарамын деп елдерді миллиондаған қаражатқа алдаса, Сариев науқастардың сеніміне кіріп, халықтан 35 млн жинап беремін деп қызметі үшін 1,5 млн теңге талап еткен. Orda.kz тілшісі жәбірленушілердің жауаптарын сот залынан тікелей тыңдады.",stories,https://kaz.orda.kz/35-mln-zhinap-beremin-kazhylykka-aparatyn-robin-gud-sottalyp-zhatyr-135134/,"Алматыда Ілияс Сариев пен Ақтоты Дүйсееваға қатысты сотта жәбірленушілер сөз сөйледі. Дүйсеева: «қажылыққа арзан бағамен апарамын» деп елді миллиондаған қаражатқа алдаса, Сариев науқастардың сеніміне кіріп: «халыққа 35 млн жинап беремін» деп қызметі үшін 1,5 млн теңге талап еткен.
Orda.kz тілшісі жәбірленушілердің жауаптарын сот залында тыңдап, тікелей ақпарат таратты.
Алмалы аудандық сотында әлеуметтік желіде qazaq_robin_hood деген лақап атымен танылған «Елге көмек» қайырымдылық қорының жетекшісі Ілияс Сариев пен «MM Travel» туристік компаниясының директоры Ақтоты Дүйсееваға қатысты сот отырысында жәбірленушілерден жауап алу жалғасты. Бүгін бас-аяғы тоғыз жәбірленуші сот алдында жауап берді.
Жалпы сотта екі эпизод бойынша жиырама жеті іс қаралып жатыр. Сариев бойынша алты жәбірленуші, қалған жәбірленушілердің ісі Ақтоты Дүйсееваға қатысты.
Бүгінгі сот отырысын судья «MM Travel» туристік компаниясынан зардап шеккен жәбірленушілерден жауап алудан бастады. Алғашқы болып Жамал Жақсылықова жауап берді. Ол 2025 жылдың наурызында болған оқиғаны айтып берді.
Жақсылықованың айтуынша, Дүйсеева Меккеге апармыз деп ақшаны алып алған соң, бірде «ұшақ ұшпады» десе, енді бірде басқа сылтау айтып ақыры сапарға апармаған. Бастапқыда Дүйсеева мен Сариев: «ақшаны қайтарамыз» деп айтқан. Тіпті Дүйсеева: «қаражатты қайтарамыз» деп қолхат та жазып беріпті. Жәбірленуші «MM Travel» шотына 1 млн 100 теңге аударған, бұл дегеніміз екі адамға 550 мың теңгеден берілген қаражат. Яғни, «MM Travel» бір реттік акция ретінде осындай арзан бағамен жарнама жасап, елдердің қызығушылығын оятқан.
Ал Сариев сотта бұл Жақсылықованың жауаптары шындыққа жанаспайтынын айтып, мойындамайтынын,  «MM Travel» компаниясын жарнамалағаннан басқа ешқандай қатысы жоқ екенін, әрі бір тиын да алмағанын жеткізді.
Сонымен қатар, Жақсыловқа сотта қажылыққа ұша алмаған соң, адамдарда WhatsApp-та чат ашып: «ақшаны қайтарып береміз, ешқайда арыз жазбаңыздар» деп айтқан дәл осы Сариев екенін айтты. Бастапқыда Дүйсеева: «барлық ақша төлегендерді сәуірдің басында қажылыққа ұшамыз» деп уәде берген екен.
Сотта «MM Travel-ге» алданған тағы бір жәбірленуші Айгүл Қалқаевадан жауап алынды.
Қалқаеваның айтуынша, ол ақшаны жеті адамға қажылыққа деп «MM Travel-дің» офисіне келіп өзі санап берген. Сол кезде Дүйсееваға ақшаны санап қолына ұстатқан кезде не мөрдің, не чектің болмағанын айтты. Ал жәбірленуші сұраған кезде: «біз ондай бермейміз» деп айтқан.  Айгүл Қалқаева оған көнбей чек пен мөр сұраған соң: «кешке қарай мөрмен төленген қағаздарды жібереміз» деп шығарып салыпты.
Үшінші жәбірленуші Серікбаева анасына деп арнап қажылыққа «MM Travel-ден» жолдама алып, сол сәтте 550 мың теңге компанияның шотына аударыпты. Сотта жәбірленуші егер Дүйсеева ақшаны қайтарса, кешірім беретін жеткізді.
Төртінші жәбірленуші Тамара Оразақынқызы бастапқыда 7 сәуірде ұша алмай қалған соң, Сариев: «бәрін жинап, мен жауап беремін, мен төлеймін» деп айтыпты. Оразақынқызы бұл компанияға қажылыққа барамыз деп 1 миллион 160 мың теңге төлеген екен.
«MM Travel-ге» алданған бесінші жәбірленуші Дүйсееваның шотына 1 млн 400 мың теңгенің жартысын аудармамен, ал жартысын қолма-қол берген. Сонымен қатар, қаражатты компанияға бергенімен артынша, шу шыққанда Сариевтің өзі келіп, ақшаны қайтарып беретінін айтқан екен.
Сот алдына келген алтыншы жәбірленуші Тілеген Тынысов 1 млн 380 мың теңгені қажылыққа барамын деп ниет етіп компанияға аударып, артынша сан соғып қалды. Бұл жолы да Тынысовпен Сариев сөйлескен екен. Ол: «дәл сол қаражатты қайтарамыз» деп уәде еткен.
Сонымен қатар, жәбірленуші қажылыққа деп салған 1 млн 200 мың теңгемен қатар Алматыда он күн бойы осы іс бойынша жүргенде кеткен қонақжай мен жолдың ақшасын өтеп беруді талап етті.
Сегізінші жәбірленуші қажылыққа барамыз деп 2 млн 300 мың теңге қаражат аударғанын айтты. Сондай-ақ, Ақтоты Дүйсеева мен Сариеваның барлық істеген алаяқтығы үшін жазасын алуын әрі ақшасын қайтарып беруін талап етті.
Сотта сөз сөйлеген тоғызыншы куәгер Құжамжарова Бағлан Сариевке қатысты эпизодтағы жәбірленуші.
2024 жылы 18  желтоқсанда Сариевпен кездесіп, ағасының бауыры ауыратынын айтыпты. Сол кездесуде Сариев бірден 35 миллион жинап беретінін айтқан. Алайда халықтан жылу жинамас бұрын өзінің қызметі үшін 1,5 млн беру керек екенін айтыпты.
Бұған қатысты, Сариев сотта бес жүз мың теңгенің мобилографтың еңбегі мен жол-пұлына төленуі керек болған соң, алғанын Құжамжарованы алдау ниеті болмағанын жеткізді. Сонымен қатар, сотта Құжамжарова ақшасын қайтарса, кешірім беретінін айтты.
Келесі сот отырысы 2 қазанда жалғасады. Orda.kz тілшісі сотқа қатысып, тікелей ақпарат таратады.
Сонымен қатар, өткен сот отырысындағы алданғандардың оқиғасы жайлы мына репортаждан оқи аласыздар.",2025-09-25T20:06:37+05:00,2025-09-25T20:06:37+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5379916506902689392.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1758809392_5379916506902689394.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5379916506902689393.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5379916506902689392.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5379916506902689392.webp,
437618e59eb022a92928cee0f39e9345,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,4 миллиард теңге жоғалтқан  салымшылар MyTaxi  қызметін ірі алаяқтық ретінде  айыптады,4 миллиард теңге жоғалтқан MyTaxi салымшылары Қазақстандықтар такси қызметін ірі алаяқтықта айыптады. Адамдар әлеуметтік желілердегі жарнамаға сеніп қалды.,stories,https://kaz.orda.kz/4-milliard-tenge-zhogaltkan-salymshylar-mytaxi-kyzmetin-iri-alajaktyk-retinde-ajyptady-134999/,"18 қыркүйек күні Алматы қаласында MyTaxi салымшылары баспасөз мәслихатын өткізіп, 4 миллиард теңгеге алданғандарын айтты. Orda.kz тілшісі мән-жайды біліп қайтты. MyTaxi салымшылары такси қызметін ірі алаяқтық бойынша айыптап отыр. Адамдар әлеуметтік желілердегі жарнамаға сеніп қалған.
4 миллиард теңге жоғалтқан MyTaxi салымшылары
Қазақстандықтар такси қызметін ірі алаяқтықта айыптады. Адамдар әлеуметтік желілердегі жарнамаға сенген, себебі белгілі блогерлер таксопаркті дамытуға инвестиция салуды ұсынған. Олар инвестор  болғысы келген әр адам миллион теңгеден кем емес ақша аудара алатыны туралы ақпарат таратқан. Нәтижесінде, салым қаражаты 4 миллиардтан асқан кезде фирма қызметкерлері байланысқа шықпай қойған.
Гүлнұр Топарова өз үйіне қол жеткізуді армандап, оған қажетті қаражатты тезірек жинау үшін инвестиция салуға кіріскен.**
Ол таксопарк туралы жарнаманы әлеуметтік желілерден көргенін айтады. Оның иелері жаңа көлік сатып алу арқылы табыс табуды ұсынған. Компания әр адамға миллионнан кем емес ақша салса, табыс алуға уәде берген. Гүлнұр сеніп, 10 есе көп ақша салған. Ол алғашқы екі жыл жақсы жүріп жатқанын айтады, тіпті дивиденд тғ алған, бірақ төлемдер күтпеген жерден тоқтады.
Алаяқтыққа ұшыраған салымшылар инвестициялардан түсетін табыс заңды көрінгенін айтады. Компанияның кеңселері бүкіл елде жұмыс істеген. Келісімшарт жасалып, төлем түбіртегі берілген. Сонымен қатар, бизнесті белсенді түрде блогерлер жарнамалаған. Ал компанияның негізін қалаушы өз жүзін ашық көрсеткен.
Ақырында, 400-ден астам қазақстандық оларға сенім артып, инвестиция салды. Олар алғашқыда компанияның алаяқ екенін бірден түсінбегендерін айтады. Салымшыларға төлемдер бірден тоқтатылыр, Алматы мен Астанадағы кеңселер жылдам жабыла бастағанла ғана күдік туған. Алаяқтыққа ұшырағандар шығынның шамамен 4 миллиард теңге болғанын айтады. Ал, адамдардың шағымына қарамастан компания әлеуметтік желілерде әлі де жұмыс істеп жатыр.
Инвесторлар полицияға шағымданды, бірақ компания басшысын таппады. Салымшылар оның қашып кеткенін айтады. Құқық қорғаушылар әзірге жағдайды түсіндірген жоқ. Үміттері ақталмаған  салымшылар кәсіпкерді іздеуге жариялап,  өз миллиондарын қайтаруды талап етіп жатыр.",2025-09-22T17:57:53+05:00,2025-09-22T17:57:53+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758517971_5368697116022668373.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5368697116022668373.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5368697116022668375.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5368697116022668376.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758517971_5368697116022668373.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758517971_5368697116022668373.webp,
2c73f3f6204b5a097bd58771be932274,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Әйелін атпен сүйреп өлтірген»: Талдықорғандағы елдің жағасын ұстатқан іс сотқа жетті,"27 қарашада Жетісу облысының сотында Айзат Жұманованы өлтіру ісі бойынша алдын ала тыңдаулар басталды. Өлімші етіп әйелін сүйреген ер адам ауруханаға оны өзі жеткізген. Дәрігерлер Айзаттың өмірін сақтап қалуға тырысқанымен, жарты сағат өткен соң ол қайтыс болды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/ajelin-atpen-syjrep-oltirgen-taldykorgandagy-eldin-zhagasyn-ustatkan-is-sotka-zhetti-136288/,"27 қарашада Жетісу облысының сотында Айзат Жұманованы өлтіру ісі бойынша алдын ала тыңдаулар басталды. Өлімші етіп әйелін сүйреген ер адам ауруханаға оны өзі жеткізген. Дәрігерлер Айзаттың өмірін сақтап қалуға тырысқанымен, жарты сағат өткен соң ол қайтыс болды, деп хабарлайды Orda.kz.
Бастапқыда іс ҚР ҚК-нің 106-бабы «абайсызда адам өлтіруге әкеп соғатын ауыр денсаулыққа зиян келтіру» бойынша қозғалған.
Суреттер мен куәгерлердің көрсеткіштеріне қарағанда 32 жастағы Айзат мұндай жарақаттарды «абайсызда» ала алмаған. Оны ұзақ уақыт бойы аяусыз соққыға жығып келген. Жақындары қайта сараптама жасатуды талап етті. Оның нәтижесі қорқынышты болып шықты. Соққылардың сипаты бір рет қана емес, үнемі аяусыз ұрып келгенін көрсетті.
Соңында тергеушілер істі ҚР ҚК-нің 99-бабы «қасақана өлтіру» бойынша қайта қарауға мәжбүр болды.
Судья Әділет Бақытов алдымен тараптарды тыңдап соттың ашық болатынын жария етті. Алайда күдікті тарап БАҚ-тың қатысуына қарсы болды. Сондықтан алдыңғы сот отырыстарында күдіктіні фото-видеоға түсіруге болмайды.
Прокурор Билібеков Нұрлан айыптау актісін оқып шықты. Прокурордың сөзінше, Жанболат Айбар қылмыс жасалған күні мас болып, қызғаныштан Айзат Жұмановаға ауыр соққы жасаған. Айзат бірнеше мәрте көмек сұрап, тоқтауын өтінсе де, күдікті ұруды жалғастырған. Ол жәбірленушінің басына және маңызды ағзаларына қатты соққы жасап, қыз жансыз күйге түскеннен кейін ғана оны ауруханаға апарған.
Жәбірленуші тараптың қорғаушысы Арман Шәріпов істің бастапқыда «Абайсызда адам өлтіріп алумен» қозғалып, тек эксгумация жасалған соң ғана 99-бапқа, яғни «қасақана адам өлтіру» айыбына ауысқанын айтты.
Сонымен қатар, Жұманованың нағашы әпкесі Раушан Дәуренбекова сот залында күйеу баласының қылмысты мойындаудан толықтай бас тартқанына қатысты өзінің пікірін білдірді.
Енді іске қатысты алғашқы сот отырысы 5 желтоқсанға жоспарланды. Алдағы уақытта да «Орда» сот отырыстарынан тікелей ақпарат таратып отырады.",2025-11-27T10:32:20+05:00,2025-11-27T10:32:20+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img_20251127_103206_492.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5278244104045267910.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5278244104045267911.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5278244104045267912.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img_20251127_103206_492.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img_20251127_103206_492.webp,
311f43f57e2a6469be49e7eba5f00b20,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Әйелің жезөкше болады»: Берденовке оқ атқан Жиенбай неге шалбарын шешуге дайын болды?,"Шымкентте әкімнің орынбасары Руслан Берденовке қастандық жасау ісі бойынша тергеу жалғасып жатыр. Айыпталушы Ерлан Жиембай сотта оқиға қатысты өз нұсқасын айтып, жұртшылықты таң қалдырды.  Барлық жан жал әйелінің суретіне қойылған лайктан бастап, қызметтегі кикілжіңдерге ұласқан екен. Айыпталушы не үшін әйелімен ажырасуға шешім қабылдады? Ал Берденов қызғанышқа қатысты тағылған айыптауларға қалай жауап берді? Толығырақ Orda.kz репортажында.",stories,https://kaz.orda.kz/ajelin-zhezokshe-bolady-berdenovke-ok-atkan-zhienbaj-nege-shalbaryn-sheshuge-dajyn-boldy-134180/,"Шымкентте әкімнің орынбасары Руслан Берденовке қастандық жасау ісі бойынша тергеу жалғасып жатыр. Айыпталушы Ерлан Жиенбай сотта оқиға қатысты өз нұсқасын айтып, жұртшылықты таң қалдырды. Барлық жанжал әйелінің суретіне қойылған лайктан басталып, қызметтегі кикілжіңдерге ұласқан екен. Айыпталушы не үшін әйелімен ажыраспақшы болды ? Ал Берденов қызғанышқа қатысты тағылған айыптауларға қалай жауап берді? Толығырақ Orda.kz тілшісі репортажында баяндайды.
Отырыстың басында прокурорлар айыптау актісін тағы бір мәрте оқып шықты. Бұдан кейін сөз айыпталушыға берілді. Ерлан Жиенбай өз сөзін Руслан Берденовтің Шымкент қаласы әкімінің орынбасары болып тағайындалуын қалай қабылдаған сәтін баяндаудан бастады.
Әңгімесін әйеліне қатысты бастағанымен айыпталушы жұбайына шүбәсіз сенетінін атап өтті.
Оның айтуынша, жұбайы Руслан Берденовті жиі жақсы жағынан айтып,  үлгі алатын азамат деп еске салып отырған екен.
Ернар Жиенбай Руслан Берденовпен жұмыс барысындағы қарым-қатынасы қалай өрбігенін баяндады. Айтуынша, шенеунікпен алғашқы кездесуде-ақ дөрекі сөздер айтылыпты.
Айтуынша, ол кездесуге дайындалып барған екен.
Ернардың айтуынша, ол Руслан Берденовпен тағы бір рет кездесуді қалаған, алайда оның бұл өтініші орындалмапты. Кейінірек, оның сөзінше, әкім орынбасарының көмекшісі байланысқа шыққан.
Жиенбайдың айтуынша, сол уақытта құрылыс басқармасының басшысынан Берденовтің өзіне қатысты егер өз еркімен жұмыстан кетпесе, түрмеге отырғызбақ ниеті бар екенін естіпті.
Ернар Жиенбайдың айтуынша, әкімнің орынбасарымен соңғы кездесуі шешуші сәтке айналыпты. Сол күні ол туыстарының кеңесімен кешірім сұрауға бел буып әкімшілікке барыпты.
Айыпталушы Жиенбайдың айтуынша, келесі күні ол досымен бірге аңға шығуды жоспарлаған. Мақсаты — жүйкесін тыныштандыру. Екі жыл бұрын сатып алған аңшылық мылтығын өзімен бірге ала шыққан.
Оның айтуынша, артынша сол сәтте Берденовтің жүргізушісі келіп қалған.
Сонымен қатар, Жиенбай өзіне тапсырыспен кісі өлтіру айыбын жаппақ болғанын мәлімдеді. Айтуынша, Руслан Берденов одан Шымкент әкімі Ғабит Сыздықбаевқа қарсы жалған куәлік беруді сұраған екен.
Осы тұста судья оның сөзін бөліп, бұл айтылғандар іс материалынан тыс екенін ескертіп, баяндамасын тоқтатты.
Айыпталушыны адвокаттар мен прокурорлар сұрақтың астына алды. Мемлекеттік айыптаушы оған тікелей сұрақ қойды:
Бұл сұраққа Жиенбай былай деп жауап берді:
Жиенбайдың жауабынан кейін сотта куәгерлер тыңдалды. Алғашқы болып сөз алған — Арай Қамытбекова.
Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Руслан Берденов бұрынғы қызметкері Жиенбайдың соттағы мәлімдемелеріне қатысты өз пікірін білдірді. Оның айтуынша, шабуылдан кейін айыпталушының өкілдері оның қорғаушыларымен байланыс орнатуға тырысқан екен.
Ол сондай-ақ бұл оқиғаны отбасылық драма ретінде көрсетуге тырысу – шындықтан алшақтау деп атады. Айтуынша, айыпталушының жұбайын танымайды және онымен ешқашан қарым-қатынаста болмаған.
Айта кетейік, қазіргі таңда Руслан Берденов сот отырыстарына қатысып жатқан жоқ. Ол оңалту курсынан өтіп жүр. Дегенмен, процесті жіті бақылап отырғанын мәлімдеді.
Келесі сот отырысында куәгерлерден жауап алу жалғасады. Orda.kz сот процесінің барысын бақылайды.
Автор: Назерке Еркінбекқызы",2025-08-07T14:00:44+05:00,2025-08-07T14:00:44+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1754544220_mycollages-2.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1754544220_mycollages-2.webp,
0432ef4ccdda9fc7a65112691b9729f7,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,АЭС: Үлкенде үлкен өзгерістер бола ма?,"8 тамызда Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Үлкен ауылында  алғашқы АЭС құрылысы бойынша жұмыстарының басталу рәсімі өтті. Неілктен алғашұы АЭС-тің қаланар лрны Үлкен ауылы болды ? Ендігі сұрақ кішкентай ғана Үлкен ауылында үлкен өзгерістер орын ала ма? жергілікті тұрғындардан қанша пайыз адам жұмысқа тартылады. Қандай жұмыс орындары ашылады? Жергілікті тұрғындар не дейді? Orda.kz тілшісі  Үлкен ауылына барып, тыныс-тіршілігімен танысып қайтты?",stories,https://kaz.orda.kz/ajes-ylkende-ylken-ozgerister-bola-ma-134266/,"8 тамызда Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Үлкен ауылында алғашқы АЭС құрылысы бойынша жұмыстарының басталу рәсімі өтті. Неліктен алғашқы АЭС-тің кірпіші Үлкен ауылында қаланды? Ендігі сұрақ кішкентай ғана Үлкен ауылында үлкен өзгерістер бола ма? Жергілікті тұрғындардың қанша пайызы жұмысқа тартылады. Қандай жұмыс орындары ашылады? Жергілікті тұрғындар не дейді? Orda.kz тілшісі Үлкен ауылына барып, тыныс-тіршілігін біліп қайтты.
Еліміздегі тұңғыш атом электр станциясы салынатын жер таңдалды. Ресми құрылыс жұмыстары бойынша шараға рұқсат етілді. Былайша айтқанда процесс басталды. «Росатом» мамандары алғашқы барлау ұңғымасын бұрғылап, топырақ үлгілерін алды. Зерттеулер жердің сейсмикалық тұрақтылығын, гидрогеологиялық ерекшеліктерін және басқа параметрлерін бағалауға мүмкіндік береді. Бұл зерттеу шамамен 18 ай жүргізіледі. Содан кейін АЭС-тің кірпіші қаланады. Топырақ үлгілері Жамбыл ауданының 3 нүктесінен алынды. Қайсысы қолайлы болса, сол жерде АЭС бой көтереді.
ФОТО: ORDA.KZ
Кішкентай ғана Үлкен атты ауыл Балқаш көлінің жағасында орналасқан. Orda.kz тілшісі АЭС-тің ресми ашылуынан соң ат басын Үлкенге бұрды. Бірақ, біз барғанда ауылда ешкім болмады. Көбі жұмыста екен, көшеде бірлі-екілі ойын қуған балалар ғана жүрді. Бұл жерде тұрақты жұмыс орны жоқ. Тұрғындардың көбісі сол маңдағы балық зауыты мен карьер қазумен айналысады. Вахталық және маусымдық жұмыстар болса соған барады екен. Алматыдан 5 сағаттық жерде орналасқан ауылда жалпақ тілмен айтқанда алыстан менмұндалап тұрған көгілдір Балқаштан басқа көз тойдырар ешқандай мәдени ошақ жоқ. Дегенмен, кішігірім балаларға арналған ойын алаңы мен аллея бар екен. «Кешқұрым жұрттың жиналатын жері осы ма?» деп қаласың.
Сонымен қатар, әкімшілік ғимараттар және аурухана деген атымен жоқ. Ал кішігірім дәрігерлер емханасы тұрғын үйдің ішінде орналасқан. Үлкендей ауылдың кішгірім атмосферасы осы.
Салтанатты шарада «Росатомның» бас директоры Алексей Лихачёв осы Үлкен өңірінде мыңдаған жаңа жұмыс орнын ашылып, АЭС аймақтың  әлеуметтік-экономикалық дамуына себепші болады деп айтты.
Ол жалпы өмір сүру сапасын арттыратынын айтып уәде берді. Сонымен қатар, «Росатом» басшысы АЭС салынатын аймақтарда мектептер салып, жергілікті жастарды атом энергетикасы мамандықтарына оқытуға мүдделі екені айтты. Не дегенмен бұл бір-екі жылдық емес, 10 жылдан аса салынатын үздіксіз бақылау мен маңызы ораса зор жоба.
Есек сала кетейік, жобаның жалпы инвестиция көлемі шамамен 14–15 миллиард доллар.
Демек дәл осы 1 млрд доллардың күшімен Үлкенде үлкен өзгерістер болуы керек. Қазір қаңырап жатқан шалғайдағы мекеннің тұрғындары сапалы өмір сүріп мен балалары сапалы білім алуы керек. АЭС тек салынып ғана қоймай, бір қауым елдің гүлденуіне себепші болуы керек.
Сондай-ақ, АЭС құрылысына жергілікті шағын және орта бизнес өкілдерінің өнімі де тартылады.
Біз АЭС құрылысы бойынша жұмыстарының басталу рәсімінен соң журналистерге арналған пресс-конференцияда Үлкенге қатысты сұрақтарды атом энергиясы агенттігі төрағасының орынбасары Әсет Махамбетовке қойдық.
Ал салтанатты шараға келген Үлкеннің тұрғындары көтеріңкі көңіл-күйде отырды. Олардың көбі тіршіліксіз қалған ауылдың гүлденіп, ең бастысы тұрақты жұмысы жоқ тұрғындардың жұмысы пайда болатынына және ауылда әлеуметтік әрі заманауи инфрақұрылымдар бой көтеретініне бек сенімді.",2025-08-12T15:52:49+05:00,2025-08-12T15:52:49+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5249027984147479830.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5237800664757827180.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5249027984147479803.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5249027984147479804.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5249027984147479805.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5249027984147479807.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5249027984147479808.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5249027984147479830.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5249027984147479830.webp,
9a279d2e6a1b7fe55c96f8ce85d63fa6,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Әкімдік өтірікке шашалды»: Әкім миллиондарға алынған тас төсемдердің шаңына шалынды,"Алматының Медеу ауданындағы тас төсемдерді ауыстыру төңірегіндегі жанжал қарқын алуда. Қоғам белсендісі Санжар Боқаев аудан әкімі қалаға мүлдем қажет емес жөндеу жұмыстарына жүздеген миллион теңге бөліп, халықты алдағанын мәлімдеді, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/akimdik-otirikke-shashaldy-akim-milliondarga-alyngan-tas-tosemderdin-shanyna-shalyndy-134621/,"Алматының Медеу ауданындағы тас төсемдерді ауыстыру төңірегіндегі жанжал өрши түсуде. Қоғам белсендісі Санжар Боқаев аудан әкімі қалаға мүлдем қажет емес жөндеу жұмыстарына жүздеген миллион теңге бөліп, халықты алдағанын мәлімдеді, деп хабарлайды Orda.kz.
Уәлиханов көшесінің қысқа бөлігін жөндеуге бюджеттен 296 млн теңге бөлінді. Оның үстіне тас төсемдердің жағдайы жақсы және оны ауыстыру аса қажет болмаған. Осыған орай Медеу ауданының әкімі Еркебұлан Оразалин тас төсемдердің 2004 жылы салынғанын, оны ауыстыратын уақыт келгенін айтты.
Алайда Санжар Боқаев өзінің жауап бейнесінде шенеуніктің басқа Қарасай батыр көшесінде тұрып жағдайға қатысты түсінік бергенін айтты. Белсенді әңгімеге арқау болған Уәлиханов көшесімен жүріп, төсемдердің жағдайын өзі көрсетті.
A post shared by Санжар Бокаев (@sanzhar_bokayev)
Сонымен қатар Медеу ауданының әкімі алынып тасталған төсемдер мердігерлерде сақталып, кейіннен басқа нысандарға пайдаланылатынын мәлімдеді. Алайда, Боқаевтың айтуынша, әңгіме ондаған мың тас тақталар туралы болып отыр. Бұл көлем нақты қайда сақталғанын ешкім көрсетпеді. Әкім атаған жерде бар болғаны тас төсем салынған 25 ағаш қорап тұр.
Жұмыстардың бағасы да көп сұрақ тудырды. Тас төсемдер мен қоршау тастарды ауыстыру оларға 100 млн теңгеге түскен, бұл бір шаршы метрдің құны 32 мың теңгеден артық екенін көрсетеді. Ал іс жүзінде шаршы метрдің құны көп болса 9-10 мың теңге болады.
Оразалиннің айтуынша, «тоттануға бейім» металл қоршауларды ауыстыруға тағы 60 млн теңге бөлінген. Бірақ белсенді оларды жай ғана жуып, бояп қою жеткілікті екеніне сенімді. Материалдар мен барлық жұмыстардың бағасы бірнеше есеге көтерілген.
Бұған дейін біз Алматы орталығынан алынған тоза қоймаған тас төсемдер жеке үйдің аулаларына кеткені туралы жаздық.",2025-08-30T14:04:38+05:00,2025-08-30T14:04:38+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1756544235_1756531381_tekst-abzaca.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1756544153_photo_2025-08-30_11-10-10.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1756544181_photo_2025-08-30_11-10-11.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1756544235_1756531381_tekst-abzaca.webp,
da0562c3a32c00138007bc9f150ec7a7,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақорда берген пәтер: Тоқаевтың жеке журналисінің басы дауға қалды,Қазақстан президентінің жеке тілшісі Әділ Балтабаев әлеуметтік желіде үлкен даудың ортасында қалды. Threads платформасында жарияланған бір жазба көпшілік тарапынан сын мен наразылық туғызды. Orda.kz оқиға қалай дамығанын және неге халықтың наразылығы туындағанын анықтады.,stories,https://kaz.orda.kz/akorda-bergen-pater-tokaevtyn-zheke-zhurnalisinin-basy-dauga-kaldy-135339/,"Қазақстан президентінің жеке тілшісі Әділ Балтабаев әлеуметтік желіде үлкен даудың ортасында қалды. Threads платформасында жарияланған бір жазба көпшілік тарапынан сын мен наразылық туғызды. Orda.kz оқиға қалай дамығанын және неге халықтың наразылығы туындағанын анықтады.
Барлығы «Қайрат» пен «Реал» арасындағы футбол матчы жайлы жазбадан басталды. Алматылық клуб бұл кездесуде ірі есеппен ұтылды.
Әділ Балтабаев өз жазбасында «Қайратты» қолдаған жанкүйерлерді және блогер Артур Асқарұлын атап өтіп, ал Нұрлан Қоянбаевты сынға алды.
Қоянбаевтың жауабы ұзақ күттірмеді:
Балтабаев бұл жауапқа пікір білдірмегенімен, желідегі дау күшейе түсті — қолданушылар журналистің бұрынғы марапаттары мен жеңілдіктерін әшкерелей бастады.
Әділ Балтабаев — президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың жанында жұмыс істейтін журналист. Ол President арнайы жобасын жүргізеді, мемлекет басшысының қатысуымен өтетін іс-шаралардан репортаж жасап, жоғары лауазымды тұлғалардан сұхбат алады.
Балтабаев журналистік жолын 2020–2021 жылдары бастаған. 2023 жылы Президент Тоқаев оны БАҚ қызметкерлері күні қарсаңында марапаттап, грант тағайындаған.
Алайда 2025 жылы дәл осы мереке қарсаңында журналист Астанадан пәтер алғаны белгілі болды. Тағы 65 журналиске де баспана берілген, бірақ әлеуметтік желі қолданушыларының ашуын туғызған — дәл Балтабаевқа берілген сый болды.
Көпшіліктің пікірінше, елде ондаған жыл бойы еңбек етіп жүрген, бірақ баспанаға ие болмаған журналистер көп.
«Орда» Балтабаевтан пікір сұрағанымен, ол пікір білдіруден бас тартты. Ал Нұрлан Қоянбаев тілшілердің қоңырауларына жауап бермеді.
Оны қолдағандар аз болды. Көпшілік әлеуметтік желіде оны «жұлдызсыған мобилограф», «жас журналист, бірақ тым тәкаппар» деп жазды. Қазір дау сәл басылғанымен, тақырып әлі де қоғам назарында.
Orda.kz оқиғаның өрбуін бақылауды жалғастырады.",2025-10-06T17:43:51+05:00,2025-10-06T17:43:51+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759753289_adil_baltabaev_nurlan_kojanbaev_i_shokan_alhabaev_kollazh_kopija.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759751729_2025-10-06_14-09-37.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759751915_2025-10-06_14-11-23.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759751915_2025-10-06_14-11-50.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759753289_adil_baltabaev_nurlan_kojanbaev_i_shokan_alhabaev_kollazh_kopija.webp,
47dc074a619dd7c9382d54ef7b0b4091,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтаудағы жазықсыз 8 ай абақтыда отырған полиция бастығының шығынын енді мемлекет өтейді,"Ақтау қалалық криминалдық полициясының бұрынғы бастығы Мейрамбек Кенбаев, биылғы жылдың ақпан айынан бері қамауда отырған, соттың бірінші сатысында ақталып шықты, деп хабарлайды Orda.kz. Үкім сот",stories,https://kaz.orda.kz/aktaudagy-zhazyksyz-8-aj-abaktyda-otyrgan-policija-bastygynyn-shygynyn-endi-memleket-otejdi-135643/,"Ақтау қалалық криминалдық полициясының бұрынғы басшысы Мейрамбек Кенбаев, биылғы жылдың ақпан айынан бері қамауда отырған. Ақыры соттың бірінші сатысында ақталып шықты. Еш дәлелсіз 8 ай бойы уақытша ұстау изоляторына отырып шыққан Кенбаевқа енді шығындарды мемлекет төлейді. Ал облыстық прокуратураның әрекетіне құқықтық баға берілуі мүмкін, деп хабарлайды Orda.kz.
Үкім сот залында жарияланып, экс-полицей сол сәтте босатылды.
Сот Кенбаевтың ісінен қылмыс саналатын әрекет таппады. Тергеу органдары Кенбаевқа бірден бірнеше ауыр бап бойынша айып таққан болатын:
Алайда сот айыптаудың дәлелдемелерін жеткіліксіз деп тауып, мынадай шешім шығарды:
Сот Кенбаевқа қатысты қамауда ұстау бұлтартпау шарасын жойып, оны сот залынан дереу босатуға қаулы етті. Сонымен қатар Кенбаевтың заңсыз қылмыстық қудалау салдарынан келтірілген зиянды өтеу құқығы мойындалды.
Телефондар мен өзге заттай дәлелдемелер иелеріне қайтарылып, сот шығындары мемлекет есебінен өтелмек.
Іс бір ғана нашақордың сөзіне құрылған
Бұған дейін Кенбаевтың туыстары Orda.kz-ке берген мәліметінде, іс нашақорлыққа тәуелді азаматтың қысыммен берген жалған айғақтарына негізделгенін айтып сұхбат берген.
Оның айтуынша, Кенбаев өзіне қарсы қозғалған істі тек 2025 жылдың 28 қаңтарында, алғашқы тергеуге шақырылған кезде ғана білген. Бұған дейін оның телефоны тыңдалған, үйі мен отбасы 5 ай бойы бақылауда болған.
Тергеу барысында бірқатар процессуалдық заңбұзушылықтар анықталған:
Сонымен қатар, сот екі жеке ұйғарым шығарды:
Әуелі іс сотқа ҚР Қылмыстық кодексінің бірден төрт бабы бойынша айыптау актісімен түскен:
Алайда соттағы жарыссөз барысында мемлекеттік айыптаушы 262-бап бойынша (ұйымдасқан қылмыстық топ) айыптаудан бас тартты, ал 362-баптағы «өкілеттігін асыра пайдалану» бабы 366-бапқа («пара алу») ауыстырып қайта сараланды.
Кенбаевқа қатысты үш айдан астам уақыт бойы жасырын тергеу амалдары жүргізілгенімен, оның кінәсін дәлелдейтін айғақ табу әрекеттері ешқандай нәтиже бермеген.
Жалпы, сотқа дейінгі тергеу мен сот процесі 11 айдан астам уақытқа созылып, оның 8 айын Кенбаев қамауда өткізді.
Сот тергеуінің қорытындысы бойынша айыптау тарапының ұстанымы негізсіз деп танылды: ұсынылған дәлелдер қайшы, кінәні растайтын объективті деректер жоқ, ал материалдардың елеулі бөлігі жарамсыз деп танылды.
Кінәсіздік презумпциясы қағидатын басшылыққа ала отырып, сот Мейрамбек Кенбаевты толық ақтады.",2025-10-22T09:26:00+05:00,2025-10-22T09:26:00+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/ccdd9c41-62b2-429e-a7ce-761400a2ef5c.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5461156023759925947.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/ccdd9c41-62b2-429e-a7ce-761400a2ef5c.webp,
bfdac6e0764938838622e3931bd20ed5,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтөбе облысында жол апатынан мерт болғандар арасында 3 жасар бала бар,Самара-Шымкент автожолы бойындағы жантүршігерлік жол апатына қатысты тың деректер шықты. Қаза болған 12 адамның екеуі бала. Тағы бір жасөспірім жансақтау бөлімінде жатыр.,stories,https://kaz.orda.kz/aktobe-oblysynda-zhol-apatynan-mert-bolgandar-arasynda-3-zhasar-bala-bar-135678/,"Самара-Шымкент автожолы бойындағы жантүршігерлік жол апатына қатысты тың деректер шықты. Қаза болған 12 адамның екеуі бала. Тағы бір жасөспірім жансақтау бөлімінде жатыр.
Orda.kz тілшісі мән-жайды анықтады.
Қайғылы оқиға Ақтөбе облысында 23 қазан күні таңғы сағат 08:40-та болды. Жол апатынан мерт болған 3 және 9 жастағы балалар әкелерімен бірге жолға шыққан. Қайтыс болған бір баланың әкесі ауруханада жатқаны айтылды.
Мерт болғандардың арасында анасы мен студент ұлы бар. Әйтеке би ауданы әкімдігінің хабарлауынша,  16 орындық жаңа ГАЗель Жүргенов ауылынан таңғы сағат 07:00-де шыққан. Тасымалдаушы жеке кәсіпкер, маусым айынан бастап ресми түрде келісім-шартпен облыс орталығы мен ауыл арасына қатынап жүрген.
Ал жол апатынан зардап шеккен 6 науқас Хромтау аудандық ауруханасында жатыр. Олардың бірі – 2009 жылы туған бала.
Оқиға орнына Ақтөбе облысының әкімі Асхат Шахаров барды. Әкімдіктің хабарлауынша, қаза болған 10 жолаушының отбасына 1 млн теңгеден көмек көрсетіледі.
Айта кетейік, жантүршігерлік оқиға 23 қазан күні Самара – Шымкент автожолының бойында болды. Ақтөбе облысы Белқопа ауылының маңында DAF жүк көлігі мен «Газель» маркалы жолаушылар көлігі соқтығысып 12 адам мерт болды.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-10-23T17:11:58+05:00,2025-10-23T17:11:58+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761220606_img-20251023-wa0069.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251023-wa0068.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251023-wa0070.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761220606_img-20251023-wa0069.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761220606_img-20251023-wa0069.webp,
af8f63bccf1c331013bfd69144aef3f2,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтөбеде 14 жастағы Нұржан Сыдықтың өліміне күдікті болған үш оқушы ақталды,"Ақтөбе облысы, Темір ауданы, Қопа ауылында буллинг құрбаны болған 14 жастағы Нұржан Сыдықтың өліміне қатысты сот үкімі шықты.",stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-14-zhastagy-nurzhan-sydyktyn-olimine-kydikti-bolgan-ysh-okushy-aktaldy-135342/,"Ақтөбе облысы Темір ауданы Қопа ауылында буллинг құрбаны болған 14 жастағы Нұржан Сыдықтың өліміне қатысты сот үкімі шықты, деп хабарлайды Orda.kz .
Оқушы өліміне күдікті ретінде қамалғандардың үшеуі ақталып, бостандыққа шықты, ал тағы үшеуі кінәлі деп танылып, абақтыға жіберілді.
Іс Ақтөбе облысының кәмелетке толмағандар істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында жабық режимде қаралды. Сотталғандардың екеуі 10-сынып оқушысы, төртеуі 11-сынып оқушысы.
Тергеу ҚР Қылмыстық кодексінің:
Оқиға кезінде жоғары сынып оқушылары 9-сынып оқушыларын ұрған. Нәтижесінде 12 оқушы жәбірленуші деп танылды.
ҚК 293-бабы 2-бөлігі 1,3-тармақтарымен кінәлі деп танылған Қ.Қ., Е.Ж. және Ж.Е.-ге қатысты 1 жылға бас бостандығынан шектеу жазасы тағайындалды. Оларға қатысты 106-бабы 3-бөлігі бойынша қылмыстық құқықбұзушылық дәлелденбегендіктен ақтау үкімі шықты.
Судья 106-бабы 3-бөлігі бойынша айыпталған Н.Б., Е.Т. және Н.Ж. сотталушыларға 6 жыл 8 айға бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады.
Сонымен қатар, сот Ақтөбе облысының білім басқармасына жеке қаулы шығарды. Сондай-ақ, Ақтөбе облыстық полиция департаментінің бастығына іс бойынша анықталған заңбұзушылық фактілеріне назар аудару туралы жеке қаулы берілді.
Еске сала кетейік, оқиға 2024 жылғы 2 қыркүйекте болды. Марқұм Нұржан Сыдық 15 жасқа толуына бір ай қалғанда қаза тапты.
Жәбірленуші тарап үкіммен келісті. Сотқа қатысқан марқұмның анасы жылап қалды және пікір білдіруден бас тартты. Ақталып шыққан жәбірленушілердің туыстары да жылап, апелляциялық шағым түсірмейтінін айтты.
Оқиғадан кейін Ақтөбе облыстық білім басқармасы арнайы жұмыс тобын құрды. ҚР Бала құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Зәкиева Қопа ауылына барып, оқушылар арасында сауалнама жүргізді. Мектептерге полиция қызметкерлері бекітілді.
Бұл оқиға мектептердегі буллинг мәселесіне қатысты жүйелі бақылаудың қажеттігін көрсетті. Білім беру ұйымдарында қауіпсіз орта қалыптастыру бағытындағы шаралар жүріп жатыр.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-10-06T17:59:55+05:00,2025-10-06T17:59:55+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-10-06_17-55-11.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/image_430x256_66d9930d9c477.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-10-06_17-55-11.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-10-06_17-55-11.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/whatsapp-image-2025-10-06-at-17_48_51.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/whatsapp-image-2025-10-06-at-17_48_52-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/whatsapp-image-2025-10-06-at-17_48_52-2.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/whatsapp-image-2025-10-06-at-17_48_52.jpg,
039e488dfb6384d3631b73ce7a8cf1c0,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтөбеде 14 жасында босанған оқушының әжесі жол апатынан қаза тапты,"Ақтөбеде 64 жастағы өгей атасынан бала туған қыздың отбасында тағы да қайғылы жағдай болды. Оқушының әжесі қаладан ауылға қайтып келе жатып жол апатынан мерт болды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-14-zhasynda-bosangan-okushynyn-azhesi-zhol-apatynan-kaza-tapty-135811/,"Ақтөбеде 64 жастағы өгей атасынан бала туған қыздың отбасында тағы да қайғылы жағдай болды. Оқушының әжесі қаладан ауылға қайтып келе жатып жол апатынан мерт болды, деп хабарлайды Orda.kz.
Оқиға 27 қазан күні кешкісін Қобда – Ойыл тас жолының бойында, Саралжың ауылының маңында болған. Полицияның мәліметінше, Lada Granta автокөлігінің 41 жастағы жүргізушісі рөлге ие бола алмай, көлік жол жиегіне шығып кетіп, аударылып қалған.
Салонда отырған жолаушы — Ойыл ауданының тұрғыны, 14 жасында босанған қыздың әжесі оқиға орнында көз жұмған. Ал жүргізуші түрлі жарақат алып, аудандық ауруханаға жеткізілді.
Ауыл тұрғындарының айтуынша, немересі босанып, күйеуі қамауға алынғаннан кейін әже біраз уақыт аудандық ауруханада емделіп жүрген. Кейін қызымен бірге Ақтөбеге барған, ал қайғылы жағдай ауылға қайтып келе жатқан сәтте болған. Көлікті марқұмның сіңлісі айдаған. Машинада сонымен қатар марқұмның кенже қызы мен 10 жастағы бала болған.
Ауыр жарақат алған жасөспірім марқұмның жиені екені хабарланды. Ол санитарлық авиациямен Ақтөбеге жеткізілген.
Айта кетейік, 14 жастағы жас ана атанған оқушының нәрестесіне қатысты іс бойынша күдікке алынған өгей атасы  — 64 жаста. Ол қазіргі уақытта қамауда, тергеу жалғасып жатыр.",2025-10-31T15:16:20+05:00,2025-10-31T15:16:20+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img-20251031-wa0013.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img-20251031-wa0013.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img-20251031-wa0013.webp,
3b42915e7335c5672adbcf55b524fe6f,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"Ақтөбеде әйелін өлтіріп, өзі асылып өлген ер адамның бұрын үлгілі отбасы болғаны айтылды","Қала сыртынан өлі табылған ерлі-зайыптылардың бұрын өте тату, үлгілі отбасы болғанын көршілері айтып отыр. Қайғылы жағдайға қызғаныш себеп болуы мүмкін деген болжам бар.",stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-ajelin-oltirip-ozi-asylyp-olgen-er-adamnyn-buryn-ylgili-otbasy-bolgany-ajtyldy-136196/,"Қала сыртынан өлі табылған ерлі-зайыптылардың бұрын өте тату, үлгілі отбасы болғанын көршілері айтып отыр. Қайғылы жағдайға қызғаныш себеп болуы мүмкін деген болжам бар.
Orda.kz тілшісі оқиға болған өңірге барып қайтты.
Бүгін Ақтөбедегі 41-разъезд ауданында орналасқан отбасының зәулім коттеджіне жақындары мен таныстары келіп, көңіл айтып жатыр. Туыстары пікір білдіруден бас тартты. Суық хабарды ести сала ер адамның әкесі талып, анасы ауыр халге түскені айтылды.
Бейресми дерекке сәйкес, қайғылы оқиғаға қызғаныш түрткі болуы мүмкін. Сол күні ерлі-зайыптылар үйден бірге шыққан.
Көршілердің сөзінше, олар көпбалалы, тәртіпті, ешкіммен арасы бұзылмаған өнегелі отбасы болған.
Ерлі-зайыптылардың мектепте де үлгілі ата-ана болғаны айтылды. Мектеп директорының айтуынша, балалардың атасы мектепке жиі келіп, немерелерін сабаққа апарып, үйірмелерге жеткізіп жүрген. Балалар сабақтан қалмайды, өте белсенді. Қайғылы жағдай бүкіл мектеп ұжымын есеңгіреткен.
Қазір оқиғаның мән-жайын анықтау үшін тергеу амалдары жалғасуда. Бұған дейін ерлі-зайыптылардың денесі қала маңынан табылғаны хабарланған.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-11-21T18:24:33+05:00,2025-11-21T18:24:33+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763732489_1763712836_photo_2025-11-21_13-03-29.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763732489_1763712836_photo_2025-11-21_13-03-29.webp,
804d40cf7c76361d9d85180622cc0070,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтөбеде дәрігердің мүрдесін мұздатқышта сақтаған  мейіргерге прокурор 20 жыл сұрады,"Ақтөбедегі резонанс тудырған қылмыстық іс бойынша сот отырысы жарыссөзге келді. Сотта қылмысты жасыру үшін пайдаланылған дәрігер Айсағалиевке ұқсайтын силикон бетперде көрсетілді. Қарт кісінің бетпердесі Pinduoduo сайтынан алынған, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-darigerdin-myrdesin-muzdatkyshta-saktagan-mejirgerge-prokuror-20-zhyl-surady-135632/,"Ақтөбедегі облыстық сотта 69 жастағы дәрігер Айсағалиевті жаншошырлық жауыздықпен өлтірген 31 жастағы күдіктіге қатысты іс қаралып жатыр. Күдікті дәрігерді өлтіріп қана қоймай қаражатын қолды қылған. Бұл жолы сот отырысында жарыссөз өтті, деп хабарлайды Orda.kz.
Нефролог дәрігер Абай Айсағалиев 69 жаста кісі қолынан мерт болды. Танымал дәрігердің өліміне танысы, әріптесі 31 жастағы мейіргер Нұрсұлтан Шаймерденов күдікті ретінде танылды. Іс Ақтөбе облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында алқабилердің қатысуымен қаралып жатыр.
Тараптар бүгін сот жарыссөзіне қатысты. Жарыссөз екі бөліктен тұрды. Жаза сұрау бөлігіне алқабилер қатыстырылған жоқ.
Прокурор түпкілікті 20 жылға бас бостандығынан айыруды сұрады. Жазасын өтеу орны ретінде қауіпсіздігі орташа түзету мекемесін белгілеуді ұсынды.
Сотта жәбірленуші банктен ақша шешу кезінде киген силикон бетперде көрсетілді. Сотталушы қарт адамның бетпердесін Pinduoduo сайтынан алған.
Прокурор силикон бетперденің жәбірленуші Айсағалиге өте ұқсас екенін фотомен салыстыру арқылы көрсетті.
Іс материалдарына сүйенсек, оқиға 2025 жылдың 24 мамыр күні түнде болған. Туыстары марқұммен байланыса алмай, 29 мамыр күні жергілікті парақшаларға іздеу жариялайды. Туыстары марқұм тұрған үйді ТЖД мамандарының көмегімен ашады, таппайды. Сотталушы Айсағалиевтің телефон нөмірінен іздеген әріптестеріне хабарласып, күдік туғызбауға тырысып, науқастанып қалғанын хабарлаған.
Белгілі болғандай, сотталушы 5 жыл бойы жәбірленуші Айсағалиевпен бірге жұмыс істеген. Оның жалғыз тұратынын біледі. Банкте қомақты қаржы бар екенін біліп, сеніміне кіреді.
Марқұмның туыстарының айтуынша, дене мұздатқышта бір апта тұрған. Сотталушы марқұмның денесін қала ішінде картонмен қапталған скочталған мұздатқышқа салып, тасығаны айтылды.
Сотталушының анасы ұлының қылмыскер емес екенін айтты. Ұлының соңғы 2 жылда бөлек тұратынын, азаматтық некедегі әйелінің жүкті екенін, қасақана қылмыс жасамағанын қайталады. Осыған дейін нефролог дәрігер Абай Айсағалиевтің өліміне қатысты айыптау актісін жаздық. Айыптауда марқұмның басына дорба кигізіп, денені мұздатқышқа сақтап, ақшасы ұрлағаны айтылды.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-10-21T17:00:21+05:00,2025-10-21T17:00:21+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761047576_img-20251021-wa0015.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251021-wa0015.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251021-wa0016.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251021-wa0017.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251021-wa0018.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761047576_img-20251021-wa0015.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761047576_img-20251021-wa0015.webp,
eff24cce9f685f87162b5f51226bfff8,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтөбеде келінін зорлады деген күдікпен қайын атасы қамауға алынды,Ақтөбе облысы Алға ауданының Бесқоспа ауылында 22 жастағы келіншек өгей қайын атасынан «зорлық көрдім» деп шағым түсірді. Оқиға келін мен қайын атасы бірге тұратын үйде болған.,stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-kelinin-zorlady-degen-kydikpen-kajyn-atasy-kamauga-alyndy-135911/,"Ақтөбе облысы Алға ауданының Бесқоспа ауылында 22 жастағы келіншек өгей қайын атасынан «зорлық көрдім» деп шағым түсірді. Оқиға келін мен қайын атасы бірге тұратын үйде болған.
Orda.kz істің мән-жайын анықтап көрді.
Ресми мәліметке сүйенсек, шағым 29 қазан күні түскен. 22 жастағы келіншек оқиғаны полицияға өзі баяндаған. Қазір тергеу амалдары жүргізіліп жатыр. Күдікті уақытша ұстау изоляторына қамалған.
Белгілі болғандай жәбір көрген келіншектің екі баласы бар. Балалардың үлкені 3 жаста. Кішісі қырқынан енді ғана шыққан.
Күдікті – 53 жастағы енесінің күйеуі. Енесі бірінші жолдасы қайтыс болғаннан кейіннен екінші рет тұрмыс құрған. Яғни, келіншектің туған қайын атасы емес. Бірақ сол үйге келін болып түскен. Бәрі бірге тұрған.
Айта кетейік, осыған дейін Ақтөбеде 17 жастағы жасөспірім қыздың зорланғаны және оған спираль салынғаны хабарланды.
Сондай-ақ, өңірде ішінде бөпе бар екенін босанғанға дейін білмеген 14 жастағы оқушы босанды . Бұл іс бойынша 64 жастағы атасы күдікті ретінде ұсталды.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-11-06T15:20:23+05:00,2025-11-06T15:20:23+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img-20251106-wa0014.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img-20251106-wa0015.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img-20251106-wa0014.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img-20251106-wa0014.webp,
4ec4e5d6a62014d37f07c9b18e55921a,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Бізге тіреу болатын ешкім жоқ»: Ақтөбеде нағашы апайынан қорыққан 5 бала көмек сұрады,"Ақтөбеде нағашы апасынан «қысым көрдік» деген балалар бейнеүндеу жасап, президенттен көмек сұрады. Балалардың айтуынша, анасының жүйке аурулар ауруханасына түсуіне нағашы апасы кінәлі, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-nagashy-apajynan-korykkan-zhalgyzbasty-ajeldin-5-balasy-komek-surady-135500/,"Ақтөбеде нағашы апайынан «қысым көрдік» деген балалар бейнеүндеу жасап, президенттен көмек сұрады. Балалардың айтуынша, анасының жүйке аурулар ауруханасына түсуіне нағашы апайы кінәлі, деп хабарлайды Orda.kz.
Ақтөбе қаласында жалғызбасты әйелдің 5 баласы қиын жағдайға тап болды. Балалар халықтан, Тоқаевтан көмек сұрап, бейнеүндеу жасады. Бейнежазба әлеуметтік желілерде тарап кетті. Онда жалғызбасты әйелдің бұрынғы күйеуі мен өз туыстарынан қысымға ұшырағаны жазылған.
A post shared by Ақмарал Басирова (@akma_basirova)
Orda.kz тілшісі мән-жайды өмірлік қиын жағдайға тап болған балаларды қолдау орталығынан сұрастырды. «Аяла» әлеуметтік орталығының директоры Гүлбаршын Жиенқұлованың айтуынша, 2025 жылы 15 сәуір күні ата-анасының қарауынсыз қалуына байланысты 5 бала орталыққа орналасқан. Балалардың осы жақта мектепке барғаны, жағдай жасалғаны айтылды. 21 мамырда анасы ауруханадан шығып, көмек сұраған соң дағдарыс орталығына орналасуға көмектеседі. Белгілі болғандай, қазіргі уақытта балалардың анасы қайтадан ауруханаға жатқызылған.
Orda.kz тілшісі желідегі бейнежазбаның авторын тапты. Жалғызбасты әйелдің үлкен қызы Құралай Есболова оқиғаның сәуір айында басталғанын растайды. Айтуынша, дау ағайынды азаматтардың қыздарының арасынан шыққан.
Балалар Алматыда ем алып жатқан анасымен күнде хабарласып отырғанын айтты. Қазір олар өздеріне көмек көрсеткен еріктінің үйінде тұрып жатыр.
Ақтөбе облысының білім басқармасы балалардың ата-аналары 2021 жылы заңды түрде ажырасқан деген ақпарат берді.
Осы жағдайдан кейін жасөспірім қайта бейнежазба түсіріп, резонанс болғанын айтып, қолдап жатқан адамдарға алғысын білдірді. Дегенмен бұл әділдікке жету үшін әлі де аздық ететінін айтып мән-жайды егжей-тегжейіне дейін баяндап берді.
A post shared by Ақмарал Басирова (@akma_basirova)
Еске сала кетсек, Ақтөбе облысында 13 қазан күні 14 жастағы жасөспірім босанды.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-10-14T18:22:35+05:00,2025-10-14T18:22:35+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/screenshot_20251014_182145_instagram.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/screenshot_20251014_182145_instagram.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/screenshot_20251014_182145_instagram.webp,
155a996620c74e8987cf2b4a7a7451f8,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтөбеде пара алған білім саласының төрт бірдей қызметкері айыппұлмен құтылды,"Ақтөбеде білім саласының төрт қызметкеріне қатысты қылмыстық іс бойынша сот үкімі шықты. Олар «пара алу», «пара беру» және «парақорлыққа делдал болу» баптары бойынша кінәлі деп танылып, әрқайсысына",stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-para-algan-bilim-salasynyn-tort-birdej-kyzmetkeri-ajyppulmen-kutyldy-136156/,"Ақтөбеде білім саласының төрт қызметкеріне қатысты қылмыстық іс бойынша сот үкімі шықты. Олар «пара алу», «пара беру» және «парақорлыққа делдал болу» баптары бойынша кінәлі деп танылып, әрқайсысына айыппұл салынды. Сонымен қатар, барлық айыпталушы өмір бойына мемлекеттік және квазимемлекеттік органдарда қызмет атқару құқығынан айырылды, деп хабарлайды Orda.kz.
Үкімді Ақтөбе қалалық сотында судья Тұрсынхан Салықов жарияланды.
Айыпталушылар — мектеп директорлары, аудандық білім бөлімінің қызметкері және облыстық білім сапасын қамтамасыз ету департаментінің бөлім басшысы.
Сот материалдарына сәйкес, Бекниязова мектептің аттестациядан сәтті өткені туралы хабарламаны директор Төлегеноваға «Құтты болсын, жуу керек» деп жазып жіберген. Кейін ол осы хабарламадан кейін пара беруге делдал болғаны үшін жауапқа тартылды.
Тергеп-тексеру барысында аттестациядан сәтті өткен мектеп басшыларына «қуанышқа орай ақша жинау» деген желеумен пара талап етілгені анықталды. Айыпталушылар WhatsApp арқылы хабарласып, қажетті қаражатты жеткізіп отырған.
Сот олардың әрекеттерін толық дәлелденген деп танып, үкім шығарды.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-11-19T17:45:34+05:00,2025-11-19T17:45:34+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/818848db-34f6-4070-884c-883df21bcac9.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/b3e9bce7-3781-41c4-ad2d-0567ad673c5d.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/818848db-34f6-4070-884c-883df21bcac9.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/818848db-34f6-4070-884c-883df21bcac9.webp,
9c2cfdaac974db6a3da65e130e401d2c,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтөбеде пойыз бастығын пышақтап өлтірген ер адам 20 жылға сотталды,Ақтөбеде пойыз бастығын пышақтап өлтірген ер адам 20 жылға сотталды. Теміржолшылардың кәсіби мерекесін таңға дейін атап өткен ақтөбелік пойыз бастығы пышақ жарақатынан мерт болды.,stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-pojyz-bastygyn-pyshaktap-oltirgen-er-adam-20-zhylga-sottaldy-136386/,"Теміржолшылардың кәсіби мерекесін таңға дейін атап өткен ақтөбелік пойыз бастығы пышақ жарақатынан мерт болды. Жүргіншіден темекі сұраудың соңы жанжалға ұласып, ол алты рет пышақталған. Қанды қылмысқа барған күдікті бұрын бірнеше рет сотталған.
Orda.kz тілшісі сотқа қатысып қайтты.
Ақтөбе облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған аудараралық  соты қайғылы іске үкім оқыды. Іс алқа билердің қатысуымен қаралды. Теміржолшыны өлтірді деп айыпталған К. Бауыржан Қылмыстық кодекстің 99-бабы 2-бөлігі 9-тармағы бойынша кінәлі деп танылды.
Жазаны өтеу орны — қауіпсіздігі барынша жоғары түзету мекемесі белгіленді. Сонымен қатар, судья құқық қорғау органдарына жеке қаулы шығарды.
Себебі 28 жастағы сотталушы  2019 жылы «Қарақшылық»,  кейін «Ұрлық» баптарымен сотталған. Ол пробация қызметінің бақылауында болған. Кейін сот оның жазасын бас бостандығынан айыруға өзгерткен. Белгілі болғандай сот шешімі уақытында орындалмаған.
Іс материалдарына сүйенсек, оқиға 6 тамыз күні сағат таңғы 04:00 шамасында болған. Марқұм Ерсұлтан Мұханбеталы өзінің әріптестерімен бірге кәсіби мерекесін атап өткен.  Пойыз басшысын әріптестерінің көзінше пышақтап тастайды.
Айыптау актісінде жазылғандай, теміржолшылар өтіп бара жатқан бір жас жігітен темекі сұрайды. Агрессивті жауаптан соң арада кикілжің туған. Пойыз басшысы кеуде тұсынан 6 рет пышақ жарақатын алды.
Екі тарап та сот үкіміне апеляциялық шағым түсіретінін айтты.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-12-03T14:30:32+05:00,2025-12-03T14:30:32+05:00,kk,Корреспондент,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/img-20251203-wa0006.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/img-20251203-wa0005.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/img-20251203-wa0007.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/img-20251203-wa0006.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/img-20251203-wa0006.webp,
e2b5c25f3e4b603a2f06e36c110bb9e7,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтөбеде студентті дәретханада зорламақ болған ер адам сотталды,"Ақтөбедегі асханаға кешкі ас ішуге барған студент қызға шабуыл жасаған ер адам 6 жылға бас бостандығынан айрылды. Ішімдікке салынған сотталушыға мәжбүрлі түрде емдеу тағайындалды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-studentti-darethanada-zorlamak-bolgan-er-adam-sottaldy-136268/,"Ақтөбедегі асханаға кешкі ас ішуге барған студент қызға шабуыл жасаған ер адам 6 жылға бас бостандығынан айрылды. Ішімдікке салынған сотталушыға мәжбүрлі түрде емдеу тағайындалды.
Orda.kz тілшісі оқиға орнына барып, артынша сотқа қатысып, істің мән-жайын анықтады.
Ақтөбе қаласының №2 соты 35 жастағы ер адамға айыптау үкімін оқыды. Іс жабық қаралды, үкім ашық режимде оқылды. Сотталушы қаланың қақ ортасындағы қоғамдық орында бейтаныс студентті зорламақ болған.
Оқиға 14 қыркүйек күні сағат шамамен 21:30-да «Aport» асханасының дәретханасында болды.
Орта білімді, жұмысы жоқ ер адам ҚР ҚК-нің 24-бабы 3-бөлігі «Қылмысқа дайындалу, оқталу» және 120-бабы 1-бөлігі «Зорлау» бойынша айыпталды.
Жаза өтеу орны қылмыстық атқару жүйесінің орташа қауіпсіздік мекемесі деп белгіленді. Сот ауырлататын мән-жай ретінде сотталушының алкогольдік масаң күйде қылмыс жасағаны, жеңілдететін мән-жай ретінде өкінгенін ескерді.
Сот барысында ұсынылған бейнежазба мен куәгерлердің айғақтары ер адамның «Aport» асханасына кіріп, әйелдер дәретханасына өткенін дәлелдеді. Қолындағы қайырылған шанышқымен есікті ашып, жәбірленушіні қорқытып, зорлауға оқталғаны белгілі болды. Көмекке келген азаматтар оның әрекетін тоқтатып үлгерген.
Жәбірленуші сотталушыны бұрын мүлде көрмегенін, танымайтынын, үкіммен келісетінін айтты.
Айта кетейік, Ақтөбе сотында 672 млн теңге шығын бойынша депутаттардың ісі қаралып жатыр.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-11-26T11:14:14+05:00,2025-11-26T11:14:14+05:00,kk,Корреспондент,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img-20251126-wa0000.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img-20251126-wa0001.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img-20251126-wa0002.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img-20251126-wa0000.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img-20251126-wa0000.webp,
d455f890ba9468b290fc27eb9339b81b,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтөбеде танымал дәрігерді аяусыз өлтірген әріптесі 20 жылға сотталды,"Ақтөбеде 69 жастағы белгілі нефролог дәрігер Абай Айсағалиевтің өліміне қатысты қылмыстық іс бойынша сот үкімі шықты. Дәрігердің 31 жастағы әріптесі Нұрсұлтан Шаймерденов кінәлі деп танылып, 20 жылға бас бостандығынан айырылды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-tanymal-darigerdi-ajausyz-oltirgen-ariptesi-20-zhylga-sottaldy-135650/,"Ақтөбеде 69 жастағы белгілі нефролог дәрігер Абай Айсағалиевтің өліміне қатысты қылмыстық іс бойынша сот үкімі шықты. Дәрігердің 31 жастағы әріптесі Нұрсұлтан Шаймерденов кінәлі деп танылып, 20 жылға бас бостандығынан айырылды, деп хабарлайды Orda.kz.
Іс Ақтөбе облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында алқабилердің қатысуымен қаралды.
Бүгін аса ауыр іске үкім оқылды.
Сонымен қатар, сот заттай айғақтарды марқұмның туысы Айсағалиевтің иелігіне беру міндеттелді. 4 480 050 теңге, 50 еуро, сағат, алтын бұйымдар туысына беріледі. Тергеу деректеріне сәйкес, оқиға 2025 жылдың мамыр айында болған. Жәбірленуші мен айыпталушы қаладағы жеке емхананың бірінде бірнеше жыл қатар жұмыс істеген. Шаймерденов дәрігердің жалғыз тұратынын және банк шотында қомақты қаражат барын біліп жүрген.
Қылмыс жасағаннан кейін мейіргер марқұмның денесін мұздатқышқа жасырған, ал үйінен банк картасын, телефондарын, ноутбук пен планшетін ұрлап кеткен.
Кейін Pinduoduo сайтынан сатып алған силикон маскасын киіп, дәрігердің атына тіркелген банк есепшоттарынан 5 268 000 теңге алған.
Ол ұрланған мұздатқышты жүк көлігімен гаражға және кейін жертөлеге тасымалдағаны туралы жаздық. Тасымалдаушылар мұздатқыштың ішінде не бар екенін білмеген, себебі айыпталушы оны скотчпен мықтап орап тастаған. 30 мамыр күні дәрігердің денесі табылды. Айыпталушы сотта өз кінәсін мойындады. Өткен сот отырысында прокурордың жарыссөзде сотталушыға 20 жыл сұрағаны жайлы жазан едік.
Үкімнен кейін туысқаны БАҚ өкілдеріне сұхбат берді. Марқұмның туыстары үкіммен келісетіндерін айтты.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-10-22T12:30:31+05:00,2025-10-22T12:30:31+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761117085_img-20251022-wa0007.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1761116955_img-20251021-wa0017.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251022-wa0005.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251022-wa0006.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251022-wa0009.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761117085_img-20251022-wa0007.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761117085_img-20251022-wa0007.webp,https://www.youtube.com/embed/P9QZ7Jeu6ao?feature=oembed
94caf43e492b2ff2fbc80c979d1fae51,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтөбеде тоңып отырған ауыл тұрғындары президент пен әкімге үндеу жасады,"Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданына қарасты Қожасай ауылының тұрғындары көгілдір отынға әлі қол жеткізе алмай отыр, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-tonyp-otyrgan-auyl-turgyndary-prezident-pen-akimge-yndeu-zhasady-136028/,"Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданына қарасты Қожасай ауылының тұрғындары көгілдір отынға әлі қол жеткізе алмай отыр, деп хабарлайды Orda.kz.
Ауылға газ тарту жұмыстары аяқталғанымен, тұрғын үйлерге газ қосылмаған. Қараша айында күн суытты. Ал тұрғындар бұрынғы пештерін бұзып тастаған.
Ауыл тұрғындары бүгін президент Қасым-Жомарт Тоқаев пен Ақтөбе облысының әкімі Асхат Шахаровтың атына видеоүндеу жолдап, газ қосу жұмыстарын жеделдетуді талап етті.
Тұрғындардың айтуынша, көгілдір отынның іске қосылуы бірнеше рет кейінге шегерілген.
Мұғалжар ауданы әкімдігі бұл жағдайға қатысты түсініктеме беріп, газ қосу жұмыстарын «Intergas Central Asia» АҚ жүргізіп жатқанын хабарлады.
Ал облыстық Энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы басқармасының мәліметінше, Қожасай ауылын газдандыру жұмыстары желтоқсан айының басында толық аяқталады.
Ауыл тұрғындары болса, берілген уәденің орындалуын күтіп отыр. Қожасай ауылында 50 үй бар, шамамен 300-ге жуық адам тұрады.
Еске сала кетсек, Orda.kz порталының зерттеу бөлімі Қайрат Шәріпбаевтың (Нұрсұлтан Назарбаевтың күйеу баласы, Дариға Назарбаеваның жары) күдікті істерін ашты. Бұл тіпті оларға қазірдің өзінде табыс әкеліп жатқан «қaйнар бұлақ» болуы мүмкін. «QazaqGaz Aimaq» арқылы қалай миллиардтап ақша тапқанын толығырақ материалымыздан оқыңыз.",2025-11-12T18:15:00+05:00,2025-11-12T18:15:00+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img-20251112-wa0006.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img-20251112-wa0007.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img-20251112-wa0008.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img-20251112-wa0009.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img-20251112-wa0006.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img-20251112-wa0006.webp,
9b8ff2febc40eb654bfeb3ed1a9ec6db,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтөбеде жеке мектептің мұғалімдері 4 айдан бері жалақысыз жүр,"Ақтөбедегі «SMART BILIM» жеке мектебінің мұғалімдері төрт ай бойы еңбекақы алмаған. Олар БАҚ өкілдерінен көмек сұрап, банк алдындағы қарызы көбейіп, «қара тізімге» іліккендерін айтты. Ұстаздар еш жерге шағым түсірмей, үнсіз отыр.",stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-zheke-mekteptin-mugalimderi-4-ajdan-beri-zhalakysyz-zhyr-136279/,"Ақтөбедегі «SMART BILIM» жеке мектебінің мұғалімдері төрт ай бойы еңбекақы алмаған. Олар БАҚ өкілдерінен көмек сұрап, банк алдындағы қарызы көбейіп, «қара тізімге» іліккендерін айтты. Ұстаздар еш жерге шағым түсірмей, үнсіз отыр.
Orda.kz істің мән-жайын анықтап көрді.
Қалада 8 мыңнан астам оқушы, 500-ге жуық педагог жұмыс істейтін мектеп жағдайы жыларман күйде. Ұстаздардың айтуынша, тамыз айынан бері бірде-бір рет жалақы төленбеген. Көбі несиесін төлей алмай, қиын жағдайға тап болған. 100-ден аса мұғалім жұмыстан шығып кеткені айтылды.
Мұғалімі Гүлмира Жүсіпова 100-150 педагог қиындыққа шыдамай шығып кеткенін айтты.
Мектеп басшылығы мұғалімдердің жалақысы мемлекеттік білім беру тапсырысы есебінен төленетінін, ал қаржыландыру тетігі биыл өзгергенін алға тартты. Айтуынша, жүйеге өтінімдер толық енгізілген, келісімшарттар жасалған, енді тек орындалған жұмыстар актісіне қол қою мүмкіндігін күтіп отыр.
Білім ордасына Ақтөбе облыстық еңбек инспекциясының да өкілдері келген. Айтуынша, мектеп қызметкерлері тарапына ресми түрде ешқандай арыз-шағым түспеген.
Ал Ақтөбе облыстық білім басқармасы да жеке мектептердің жалақы қарызына қатысты түсініктеме берді. Өңірде 26 жеке мектеп тіркелген. Олардың ішінде ең ірі білім беру ұйымдары — «BILIM» және «SMART BILIM» гимназия-мектептері. Бұл екі мектепте 8 287 оқушы білім алып, 579 педагог жұмыс істейді. Қарыздар жыл соңына дейін төленетіні айтылды.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-11-26T17:51:21+05:00,2025-11-26T17:51:21+05:00,kk,Корреспондент,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764161443_0a0e2b99-89cd-44b3-b05e-15e3a62910c8.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/b127a927-cea8-446d-9154-7bfd03097f25.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764161443_0a0e2b99-89cd-44b3-b05e-15e3a62910c8.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764161443_0a0e2b99-89cd-44b3-b05e-15e3a62910c8.webp,
f3073e0a1b6af26c1c6d22c0678a2519,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтөбеде жетімдерге сапасыз жатақхананы үй ретінде ұсынған депутаттар сотталып жатыр,"Ақтөбеде Мұғалжар аудандық мәслихатының екі депутаты және аудандық құрылыс бөлімінің басшысына қатысты қылмыстық іс қарала бастады. Тергеу олардың кезекте тұрған жетім балалар мен көпбалалы отбасыларға құжаты реттелмеген, сапасы талапқа сай келмейтін жатақхананы «тұрғын үй» ретінде өткізуге әрекеттенгенін анықтаған.",stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-zhetimderge-sapasyz-zhatakhanany-yj-retinde-usyngan-deputattar-sottalyp-zhatyr-136239/,"Ақтөбеде Мұғалжар аудандық мәслихатының екі депутаты және аудандық құрылыс бөлімінің басшысына қатысты қылмыстық іс қарала бастады. Тергеу олардың кезекте тұрған жетім балалар мен көпбалалы отбасыларға құжаты реттелмеген, сапасы талапқа сай келмейтін жатақхананы «тұрғын үй» ретінде өткізуге тырысқанын анықтаған.
Іс Ақтөбе қалалық №2 сотында қаралып жатыр. 60 томнан тұратын қылмыстық іске 3 айыпталушы, 2 жәбірленуші, яғни әкімдік пен жеке кәсіпкер, сондай-ақ 6 қорғаушы қатысып жатыр.
Orda.kz ашық дереккөздерге сүйеніп, айыпталушылардың аты-жөнін анықтады.
Айыпталушыларға Қылмыстық кодекстің келесі баптары бойынша айып тағылған:
Процесті Ақтөбе қалалық №2 сотының төрағасы Сандуғаш Ізбағамбетова жүргізіп отыр.
Прокурор Темірлан Ибрагим айыптау актісін жариялап, іс материалдарымен таныстырды.
Іс «Мұғалжар Отан» ЖШС-нің меншік иесін жалған жолмен ауыстырудан бастау алады. Айыптауға сәйкес, Азамат Жәлімбетов – серіктестіктің құрылтайшысы әрі аудандық мәслихат депутаты. ЖШС 2019 жылы жүргізушілерді оқыту орталығы ретінде тіркелген. Үлес құрылымы: Ж.-ға – 39%, «Отан» қоғамдық қорының төрағасы А.-ға – 51%, «Ақтөбе Отан» ЖШС директорына – 10%.
2021 жылы Ж. тергеу анықтай алмаған тұлғамен бірге бланк және мөр дайындап, жиналыс хаттамасын қолдан жасап, 2022 жылы екі құрылтайшының орнына жалған қол қойып, барлық үлесті өз атына рәсімдейді. Артынша жалған сатып алу-сату келісімін жасап, құжатты eGov арқылы тіркейді. Сот сараптамасы құжаттардың қолдан жасалғанын растаған. Осылайша, «Отан» қорына — 81,6 млн теңге, «Мұғалжар Отан» ЖШС-не — 16 млн теңге көлемінде залал келген.
А.Ж.-ға ҚК-тің 385-бабы «жалған құжат жасау» және 190-бабы «аса ірі көлемдегі алаяқтық» бойынша айып тағылған.
2018 жылы Б.Қ. аудандық мәслихат депутаты болып сайланады. 2020 жылы «Базис» ЖШС-нен 70 бөлмелі жатақхананы 8 млн теңгеге сатып алады. Нысанның жалпы аумағы — 4 431 шаршы метр.
2021 жылы ол мәслихат төрағасы қызметіне тағайындалады.
Прокурордың айтуынша, Қ. қызмет бабында жүріп, әлеуметтік осал топтарды баспанамен қамту бағдарламасын білген соң, жатақхананы тұрғын үй ретінде өткізу жоспарын жасаған. 2022 жылы 70 пәтерлі үйдің техникалық төлқұжатын алады.
2023–2025 жылдары Ақтөбе облысына 3,4 млрд теңге бөлінген. Оның ішінде Мұғалжар ауданына 105 млн теңге қарастырылып, 11 пәтер сатып алу жоспарланған.
Қ. мен Ж. арасында іскерлік байланыс орнап, олар алаяқтық жолмен пайда табу үшін бірігіп әрекет етуге келіседі. Қ. Ж.-ға үшінші тұлға табуды тапсырады. Ж. бұл іске тек өз әйелі А.Ә. көмектесе алатынын айтқан, ал Қ. оның ұсынысына келісім берген.
2023 жылы сәуірде облыс әкімінің шешімімен Мұғалжар ауданына қосымша 59 пәтер бөлініп, 566,4 млн теңге қаржы қосылады.
Қ. мен Ж. мемлекеттік сатып алуға А.Ә.-нің атынан қатысуды жоспарлап, жатақхана ішінде заңсыз демонтаж жүргізіп, бөлмелерді «пәтерге» айналдырады. Бірақ құжат жүзінде нысан әлі де жатақхана. ХҚКО-да оны көпқабатты үй ретінде тіркейді.
«Жаңа отау» ЖШС жасаған бағалау қорытындысында нысан құны — 832,8 млн теңге. Бір ғана үй ретінде көрсетілгендіктен, баға бірнеше есе көтерілген.
Осылайша, 70 пәтерді сатып алу үшін бюджеттен 672 млн теңге бөлінеді. 2023 жылы бөлім басшысы Ә.С. актқа қол қойып, ешқандай тексеру жүргізбей, Қ. мен Ж.-ның әрекетіне көмектеседі.
Ә.С. 672 млн теңгені А.Ә.-ның есепшотына аударады. Бұл қаржының 630 млн теңгесі Г.Қ.-ның шотына өтеді. Ж. қалған 42 млн теңгені өз қажетіне жұмсайды. Қ. өзіне түскен 338,9 млн теңгені жеке мақсатқа пайдаланған.
Қ.-ға ҚК-тің 218-бабы «қылмыстық жолмен алынған ақшаны заңдастыру» бойынша айып тағылған.
Сот алдымен іс материалдарын зерттеп, содан кейін айыпталушылардан жауап алады. Екі депутат тағылған айыптарды мойындамаған. Бөлім басшысы айыптың бір бөлігін ғана мойындаған.
Айта кетейік, бұл іс өткен жылдан бері тергеліп келеді. Аудиттен кейін Мұғалжар ауданының әкімі Дархан Ермағамбетовке қатаң сөгіс жарияланған еді.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-11-24T17:15:27+05:00,2025-11-24T17:15:27+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/inshot_20251124_170414667.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img-20251124-wa0007.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img-20251124-wa0008.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img-20251124-wa0009.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img-20251124-wa0010.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/inshot_20251124_170414667.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/inshot_20251124_170414667.webp,
8c82c076d4a5e313cfa04b7572c0bf1b,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ақтөбеде жұмыс уақытында демалыс орнында шомылған әкімдік қызметкерлері жазаланды,"Ақтөбе облысының Байғанин ауданында әкімдік қызметкерлері жұмыс уақытында суға түсіп, демалып жүргені үшін қатаң сөгіс алды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/aktobede-zhumys-uakytynda-demalys-ornynda-shomylgan-akimdik-kyzmetkerleri-zhazalandy-135813/,"Ақтөбе облысының Байғанин ауданында әкімдік қызметкерлері жұмыс уақытында суға түсіп, демалып жүргені үшін қатаң сөгіс алды, деп хабарлайды Orda.kz.
Байғанин аудандық экономика және қаржы бөлімінің басшысы Төлеген Молдабеков пен оның орынбасары Мұрат Ержанов 16 шілде күні жұмыс уақытында «Аққұм–Сағыз» демалыс орталығына барып, Сағыз өзенінде шомылған. Олармен бірге ауданға іссапармен келген тексеру комиссиясының мүшелері де болған.
Бұл жайт ауыл тұрғындарының бейнежазбасына түсіп қалған. Кейін видео әлеуметтік желіге тараған. Ауыл тұрғыны жазбаны Мемлекеттік қызмет істері агенттігіне жолдап, Orda.kz редакциясына да жіберді.
Әдеп жөніндегі кеңесте шенеуніктердің әрекеті мемлекеттік қызмет әдебіне қайшы деп танылды. Кеңес төрағасы Айбек Шілманов оларға ескерту жасады:
Тексеру кезінде бөлім басшысы Молдабеков оқиға түстен кейін болғанын айтып, өзін ақтауға тырысқан. Бірақ ресми іссапар туралы бұйрық рәсімделмегені және бейнематериалдар арқылы оқиғаның жұмыс уақытында болғаны дәлелденді.
Кеңес шешімі бойынша, шенеуніктер ҚР Мемлекеттік қызметшілердің Әдеп кодексінің 6-бабының 5-тармағы және 8-бабының 2-тармағында көзделген талаптарды бұзған.
Сондай-ақ сол күні демалыс орнында мемлекеттік нөмірлері алынып тасталған бірнеше көлік болғаны анықталды. Полицияға сұрау салынғанымен, бейнебақылау болмағандықтан, көліктердің нақты кімге тиесілі екені анықталмады.
Қазір ауданға барған тексерушілерді де жауапқа тарту мәселесі қаралып жатыр.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-10-31T16:26:21+05:00,2025-10-31T16:26:21+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img-20251031-wa0017.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251031-wa0016.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img-20251031-wa0017.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img-20251031-wa0017.webp,
024d9576f129cc8d7ca699981bace6c3,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"Алаяқтар қалайша рақымшылыққа ілінді?: «Қазақтың Робин Гуды» Сәриев 3 жыл 8 айға сотталды, Дүйсеева сот залынан босатылды","Алматыда «Қазақтың Робин Гуды» атымен танымал блогер Ілияс Сәриев пен Ақтоты Дүйсееваға қатысты сот 6 жылға бас бостандығынан айыруды үкім етті. Сот жарыссөзімен, соңғы сөзде қос күдікті көздеріне жас алып, судьядан конституцияның 30 жылдығына байланысты рақымшылық жасау туралы сұрады, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/alajaktar-kalajsha-rakymshylykka-ilindi-kazaktyn-robin-gudy-sariev-3-zhyl-8-ajga-sottaldy-dyjseeva-sot-zalynan-bosatyldy-136407/,"Алматыда «Қазақтың Робин Гуды» деген атпен танымал блогер Ілияс Сәриевті сот 3 жыл 8 айға соттады. Ал Ақтоты Дүйсееваға 3 жылға бас бостандығынан айыруды үкім етіп, оған рақымшылық жасалғандықтан баласы 14 жасқа толғанша жазасын өтеу кейінге қалдырылып, сот залынан босатылды.
Сот жарыссөзімен, соңғы сөзде қос күдікті көздеріне жас алды. Судья конституцияның 30 жылдығына байланысты рақымшылықты неліктен екі күдіктіге бірдей бергенін Orda.kz тілшісі анықтап шықты.
Екі жарым айға созылған алаяқтықпен айыпталған «Елге көмек» қайырымдылық қорының жетекшісі  Ілияс Сәриев пен оның серіктесі Мекке мен Мединаға апаратын «MM Travel»  туристік фирмасының директоры Ақтоты Дүйсееваның сотына қатысты нүкте қойылды.
Бүгінгі соттың бір таңғаларлығы судья Ернар Қасымбеков әдетте үш бөлікпен өтетін процесті бір күнде өткізіп тастады. Яғни, күдікті тараптың жарыссөзі мен соңғы сөзі әрі үкім бір күнде шықты.
Сәриев судьядан өзіне тағылған айыпқа қатысты қылмыс құрамы болмағандықтан өзін ақтауды сұрады.
Жарыссөз барысында Ілияс Сәриев өзін кінәсіз деп мәлімдеп, қайырымдылық видеоларына байланысты алты жәбірленушіден кешірім сұрады. Ол видеолардың не себепті жарияланбағанын түсіндіріп, ешкімді алдау ниеті болмағанын айтты.
Ал қалған 20 эпизод бойынша істі Дүйсеева жауапты деді. Еске сала кетейік, сот басталғалы бері   Дүйсеева Сәриевтің оның банктік шоттарына толық қолжетімділігі болғанын және 2024 жылы ірі көлемде ақша шешіп алып, оны құмар ойындарға жұмсағанын айтқан. Сәриев бұл айыптаудың сотта дәлелденбегенін жеткізді.
Сот барысында сөз алған Сәриевтің адвокаты Эльмира Кішкенебаева Сәриевті 20 эпизод бойынша ақтауды сұрады. Оның айтуынша, айыпталушының бұл жағдайларға еш қатысы жоқ. Сондай-ақ ол 6  эпизодтың әкімшілік құқықбұзушылық ретінде қаралуы керек екенін айтты.
Соңғы сөзінде Сәриев көзіне жас алып,  соттан өзінің асырауында 5 кәмелетке толмаған баласы және жұмыссыз әйелі барын жеткізді.
Жарыссөз барысында  Ақтоты Дүйсеева 20 эпизод бойынша кінәсін мойындап, жәбірленушілерден кешірім сұрады. Ол да көзіне жас алып, 2024 жылы Сәриев оның есепшотынан ақша шешіп алмаған болса, жағдай мұндай деңгейге жетпес еді дегенді айтты.
Конституцияның 30 жылдығына байланысты рақымшылық жасап, 74-бабын қолдануды сұрады.  Бұл бап кәмелетке толмаған балалары бар әйелдерге жазаны кейінге қалдыруға мүмкіндік беретінін атап өтті. Ол сонымен қатар қорғауындағы азаматтың алғаш рет қылмыстық іске тартылып отырғанын айтты.
Жәбірленушілер тарапының адвокаты Жандос Палманов рақымшылқытың нақты қандай жағдайда берілетінін айтты. Ауыр емес қылмыстарға қатысты екенін еске салып, бұл істе заң бойынша алаяқтық бірнеше рет жасалған соң «ауыр қылмыс» санатына жататынын жеткізді.
Судья Ернар Қасымбаев Ілияс Сәриевті 3 жыл 8 айға бас бостандығынан айыруға үкім етті. Рақымшылыққа іліккендіктен, оның бастапқы жазасы 4 жыл 8 айдан қысқартылып, орташа қауіпсіздік деңгейіндегі колонияда өтеуге тағайындалды.
Ақтоты Дүйсееваға да рақымшылық заңы қолданылды. Бастапқыда оған 4 жыл 6 ай жаза берілген болса, рақымшылық арқылы жазасы 3 жылға қысқартылып, 10 жасар баласы 14 жасқа толғанша жазасын кейінге қалдыру туралы шешім қабылданып, сот залынан босатылды.
Сонымен қатар, судья Қасымбаев Сәриевке қатысты істің бұнымен аяқталмайтынын мәлімдеді. Ол Сәриевке түсіп жатқан барлық шағымдарды біріктіріп, жаңа тергеу жүргізуді міндеттейтін жекеше қаулы шығарды.
Сәриев үкіммен келіспеді, «Маған жазылға айып тым ауыр, мені үйде күтіп отырған бес балам бар. Берілген жазамен келіспеймін », – деді Сәриев.
Еске сала кетейік,  Ілияс Сәриев пен Ақтоты Дүйсееваға қылмыстық кодекстің 190-бап, яғни «алаяқтық» бойынша айып тағылып отыр.
Тергеу нұсқасына сәйкес, Сәриев үйі жоқ әрі дертіне шипа іздеген науқастарды емдетіп оларға баспана алып беру үшін елден жылу жинауға көмектесемін деп, олардан әртүрлі қаражат жинап, артынша уәдесінде тұрмай бейнежазбаларды әлеуметтік желіге жарияламаған. Нәтижесінде көмекке үміттенген отбасылар ақша да, қолдау да ала алмаған. Бұл эпизод бойынша 6 адам жәбірленуші деп танылды.
Ал екінші сотталушы адамдарға қажылық пен умраға жолдаманы арзан бағада сатып, артынша ол да міндетін орындамай,  істі болып отыр. Тергеу мәліметінше, бұл істе 20 адам зардап шеккен.",2025-12-04T18:55:20+05:00,2025-12-04T18:55:20+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/5300870751969807793.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/5300870751969807793.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/5300870751969807793.webp,
3485e75e6fef186d34f5192e58c3c55a,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Алғабаста өрттен қайтыс болған отбасы жайлы не белгілі?,"Алғабаста 17 қарашадан 18-не қараған түні жаға ұстатарлық жағдай орын алды. Бүтіндей 2 отбасының 12 адамы өрт салдарынан көз жұмды және оның 9-ы бала. Ал қалған 3 адам ауруханаға жеткізілгенімен, ауыл тұрғындарының сөзінше, олар да сол жақта көз жұмған деседі. Бірақ жоғары жақта отырғандар олардың жағдайы ауыр болғанымен, әлі де тірі деп үміттендіреді. Өрттен қаза тапқан 2 отбасы жайлы ақпарат та көп емес, алайда Orda.kz олардың әлеуметтік желідегі парақшасынан және полиция анықтамасынан ақпараттар ұсынады.",stories,https://kaz.orda.kz/algabasta-ortten-kajtys-bolgan-otbasy-zhajly-ne-belgili-136142/,"Алғабаста 17 қарашадан 18-не қараған түні жаға ұстатарлық жағдай болды. Екі бірдей отбасының 12 адамы түгел өрт салдарынан көз жұмды және оның 9-ы бала. Ал қалған 3 адам ауруханаға жеткізілгенімен, ауыл тұрғындарының сөзінше, олар да сол жақта көз жұмған. Бірақ жоғары жақта отырғандар олардың жағдайы ауыр болғанымен, әлі тірі деп үміттендірді. Өрттен қаза тапқан 2 отбасы жайлы ақпарат та көп емес.
Orda.kz олардың әлеуметтік желідегі парақшасынан алған және полиция берген деректерді назарларыңызға ұсынады.
17 қараша күні Шойбековтер отбасы Мақтаарал ауданы Атакент ауылындағы Дәулетбековтер әулетінің үш ағайындысының бірінің қуанышын тойлауға барған. Нақтырақ айтқанда, олар туыстарының сүндет тойына қатысқан. Оны Дәулетбектің жары Мөлдір Ибраим жариялаған бейнематериалдан көруге болады. Сол бейнероликті өрттен қаза тапқан Динара Амантұрдиева (Дәурен Шойбековтың жұбайы) да өз парақшасына жүктеген. Бейнематериалдағы кадрларға қарағанда, отбасы мүшелері қатты қуанып, шаттанып жүрген. Тойдың басты қонақтарының бірі әжей Гүлжәмила Төрегелдиева болған.
Тойдан кейін ағайынды Дәулетбековтердің екеуі өз отбасыларымен Алғабасқа барған. Кенжесі Дәурен Шойбеков жұбайымен және бес баласымен бірге кейін өртеніп кеткен сол үйде тұрған. Ал ағасы Олжасбек Шойбеков, әйелі Маржан Өмірзақова және төрт баласы полиция департаментінің мәліметінше, көрші Ынталы ауылында тұрған. Ағайындылардың аналары Гүлжәмила Төрегелдиева Дәуреннің үйінде бірге тұрып келген.
Өрттің неден тұтанғаны әзірге нақты белгісіз. Алайда оқиғаның қалай өрбігенін қазір бүкіл Қазақстан біледі.
Қазіргі белгілі мәлімет бойынша, өрттен Олжас Шойбеков тірі қалған. Сондай-ақ, оның қызы Жасмин де аман қалғандардың қатарында. Үшінші адамның кім екені туралы мәлімет әртүрлі. Редакциямыздағы  Түркістан облыстық ПД анықтамасына сәйкес жансақтау бөлімінде ағайындылардың анасы — Гүлжәмила Төрегелдиева жатқан. Ал Үкімет таратқан ақпаратта құтқарылғандардың бірі 1991 жылы туған адам екені айтылған. Бұл дерек үй иесі — Дәурен Шойбеков туралы болуы бек мүмкін.
Шойбековтердің отбасы жайлы ашық ақпарат аз. Әлеуметтік желіні белсенді жүргізіп келген — Динара Амантұрдиева. Оның парақшасынан үй шаруасымен айналысатын, бірақ Астана мен Алматыға балаларымен жиі барып тұратын жан екенін көруге болады. Марқұмның стористерінің басым бөлігі балаларға, әсіресе үлкен қыздарына арналған. Кейбір бейнежазбаларда екі қабатты үйдің ішкі көрінісі байқалады. Бұл кадрлар өртенген сол үйге тиесілі болуы мүмкін.
Дәурен Шойбековтің парақшасында оның жүк көлігін айдайтыны көрінеді. Ол тек Қазақстанда емес, Ресейге де жиі жүк тасымалдап отырған. Стористерінде Рудный, Санкт-Петербург, Уфа қалалары белгіленген.
Постарының арасында ауыр жүк көліктерінен бөлек балаларымен түскен суреттері де жиі кездеседі. Соның ішінде ақпан айында төрт жасқа толатын егіз ұлдары Әлихан мен Әмірханның тұсаукесер рәсімінен фотолар бар.
Дәурен Шойбековтің ең соңғы жазбасы 2025 жылдың 9 мамырында шыққан. Онда отбасымен табиғатқа шыққан сәттерін жариялаған. Бір суретінде бауырларымен және анасымен, екіншісінде әжесі немерелерімен, тағы бірінде — жұбайы үлкен қыздарымен бірге түскен.
Динара Амантұрдиеваның соңғы жазбасы шілде айында шыққан. Онда ол жары Дәуренмен бірге түскен суреттерден құралған қысқа бейнеролик жүктеген.
Автор: Игорь Улитин",2025-11-19T11:40:14+05:00,2025-11-19T11:40:14+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763532110_1763470969_mycollages-39.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763529385__yo.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763529980_photo_2025-11-18_17-24-59.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763531424_ymepo-98z.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763531798_k7g0ld.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763531932_1763470850093.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763532110_1763470969_mycollages-39.webp,
2353ed8bf99ac7dd66102ecb5598c2c9,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Алқаш» деді»: мас ер адам 15 жастағы қызын 16 рет пышақтап өлтірді,Алматы қаласы Талғар ауданынан тағы тыныштық кетті. Тұздыбастау ауылында ер адам өз қызын пышақтап өлтірді. Orda.kz тілшісі қайғылы оқиға болған отбасының туысымен байланысқа шықты.,stories,https://kaz.orda.kz/alkash-dedi-mas-er-adam-15-zhastagy-kyzyn-16-ret-pyshaktap-oltirdi-136197/,"Алматы қаласы Талғар ауданынан тағы тыныштық кетті. Тұздыбастау ауылында ер адам өз қызын пышақтап өлтірді.
Orda.kz тілшісі қайғылы оқиға болған отбасының туысына хабарласып, істің мән-жайын сұрастырды.
Әсел Сағатова есімді келіншек қанды қылмыстың қалай болғаны туралы сөз қозғады. 10 қараша күні кешкі 18:00 шамасында ішімдікке сылқия тойған ер адам ас бөлмесіне кіріп су ішпек болады. Сол жерде 15 жастағы қызы тамақ істеп жүрген. Сол сәтте екеуі сөзге келіспей қалады. Жанжал ер адам қызымен суға таласып қалған кезде басталады. Ашуға булыққан ер адам ас үйдегі пышақпен өз қызын 16 рет пышақтап, бетін тілгілеп тастады. Қайғылы оқиға кезінде үйде ешкім болмаған. Өз әкесі пышақтаған жасөспірім көп қан жоғалтып, оқиға орнында көз жұмды. Ер адам мастығынан айыққанда туыстарына жасаған қылмысы туралы өзі хабар берген.
Марқұмның туысының айтуынша, ер адам мен қызы бұған дейін бір-біріне қырғи қабақ танытып жүрген. Әкесінің ішімдікке әуес болып, отбасының шырқын бұзып жүргеніне намыстанған қыз полиция шақыртып, әкесін бірнеше рет бұзақылығы үшін қаматқан. Әкесі сол үшін қызына тіс қайрап жүрген. Қылмыс болғаннан кейін ер адамның өзі полиция бөлімшесінде туысымен сөйлесіп отырып:
Қазір ер адам уақытша ұстау изоляторына қамалған. Қылмыстық іс қозғалып, тергеу амалдары жүргізіліп жатыр. Ал қайғыдан қан жұтқан отбасында марқұмның анасы мен 2 бауыры қалды.
Orda.kz марқұмның анасына хабарласып, көңіл айтты. Қызынан айырылған ана:
Оның полицияға не үшін көңілі толмағаны құпия болып қалды.
Алайда, Алматы облысы ПД күдіктіні дереу ұстап қамағанын мәлімдеді.
Тергеу барысы Алматы облысы полиция департаментінің ерекше бақылауында екен.
Айта кетейік, марқұмның туыстары көз жұмған қыздың суреті мен аты-жөнін жарияламауды сұрады.
Еске салайық, Ақтөбе облысында ер адам әйелін өлтіріп, кейін өзіне қол салды.",2025-11-22T17:04:34+05:00,2025-11-22T17:04:34+05:00,kk,Альфия Адамбек,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/8e98b9d5-7443-44dc-963b-15642f8d92b0.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/8e98b9d5-7443-44dc-963b-15642f8d92b0.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/whatsapp-image-2025-11-21-at-23_39_25.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/whatsapp-image-2025-11-21-at-23_39_31.jpg,
e444657c5e26ec870d6a24edfceb3301,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Алмас менің жүрегімде»: марқұм Алмас Шахимовтың ісіндегі айыпталушы соңғы сөзін айтты,Алматы қаласындағы 5571 әскери бөлімінде Ұлттық ұлан қатарында бар болғаны екі ай ғана қызмет еткен Алмас Шахимов қаза тапты.,stories,https://kaz.orda.kz/almas-menin-zhyregimde-markum-almas-shahimovtyn-isindegi-ajyptalushy-songy-sozin-ajtty-136289/,"Алматы қаласындағы 5571 әскери бөлімінде Ұлттық ұлан қатарында бар болғаны екі ай ғана қызмет еткен Алмас Шахимов қаза тапты. Марқұмды топыраққа тапсырғанымызға үш жыл өтті. Батальон командирі Дәурен Байызбековке Қылмыстық кодекстің 453-бабы бойынша «немқұрайдылық» айыбы тағылған. Бүгінгі сот отырысында ол соңғы сөзін айтып, соттан өзі туралы толық ақтау шешімін шығаруды сұрады. Сонымен бірге, командир оқиғаны қылмыс емес, табиғи апат деп бағалайтынын жеткізді.
Orda.kz тілшісі сотқа қатысып қайтты.
Судья сот отырысын бастамас бұрын айыпталушыдан ақпараттың таратылуына қарсы еместігін сұрады. Айыпталушы Дәурен Байызбеков фотоға және видеоға түсіруге, ақпарат таратуға еш қарсылығы жоқ екенін айтты. Ол соңғы сөзінде БАҚ өкілдерінің қатысқанына керісінше қуанышты екенін жеткізіп, тілшілер арқылы Алмастың туған-туыстарына көңіл айтып, өзінің шындығының оларға жеткенін қалайтынын ашық айтты.
Алмас Шахимовтың өлімін әуелде құмды дауыл кезінде құлаған шатырдан көрген. Әскерилер тіпті табиғи апат кезінде бірнеше әріптесін құтқарып қалғанын айтып, марқұм сарбазды «Ерлігі үшін» деп марапаттаған да еді.
Алайда Алмастың туыстары әскери бөлімнің бұл деректеріне күмән келтіріп, марапатты да, ақшалай көмекті де қабылдаудан бас тартқан. Олардың айтуынша, баланы ұрып өлтірген. Шахимовтың жақындары үш жыл бойы істің ақ-қарасын анықтап, әділдік іздеп жүр. Биыл 29 мамырда сарбаздың өліміне қатысты алғашқы сот отырысы өтті. Тергеу нәтижесінде Шахимовтың өліміне кінәлі деп взвод командирі Дәурен Байызбеков айыпталды.
Қылмыстық іс Қылмыстық кодекстің 453-бабының 2-бөлімі бойынша «Қызметке салғырт қарау» дерегі бойынша қозғалды. Сот отырысына жәбірленуші тарап қатыспады және үкімге келмеді, өйткені олар шешіммен келіспейтіндерін айтты.
Айыпталушы, взвод командирі Дәурен Байызбеков соңғы сөзін айтты.
Сол күні қатты дауыл салдарынан бірнеше сарбаз зардап шеккен. Айыпталушының сөзінше, сол күні кей сарбаздар көз жасын жасырмаған, ұшқан темір, кірпіш, тас бәрімізді есеңгіретіп тастапты. Айыпталушы қандай үкім шықса да, оны бір Аллаға тапсырдым деді. Сотталушы командир өзінің төрт баласы бар екенін және тергеу ісінің дұрыс жүрмегенін де атап өтті.
Еске сала кетейік, Алмас Шахимов 2022 жылдың 9 тамызында, Ұлттық гвардияның 5571 бөлімінде екі айдан соң көз жұмды. 2023 жылдың желтоқсанында денені эксгумациялау жүргізді. Марқұмның анасы Индира Туғанбаеваның айтуынша ұлының денесінде бірнеше пышақ жарақаты болған.
Бүгін сотталушының соңғы сөзі тыңдалды. Сот басталғалы жәбірленуші тарап бірде-бір рет қатыспаған, сонымен қатар Алмастың анасы сотқа қатысудан бас тартатынын білдіретін арыз берді. Индира істің  99-баппен, яғни қасақана кісі өлтіру бабы бойынша қозғалғанын талап етіп отыр. Ол сотқа қатыспау себебін – қозғалып отырған қылмыстық іс өте жеңіл бап бойынша қаралып жатыр деп түсіндірді. Резонанс тудырған қылмыстық іске үкім желтоқсанда жарияланады.
Командирдің айтуынша, дауыл шамамен 20:55-те басталған. Оның сөзінше, екі 40 орындық, салмағы 300–400 келіге жететін палатка жел екпінімен 200–300 метрге ұшып кеткен. Командир жауынгерлерге газдан қорғайтын киім киіп, жерге жатып қорғануға бұйрық бергенін, өзімен бірге офицерлер жеке құрамды жинағанын айтты.
Командирдің айтуынша, дауыл басылғаннан кейін қатардағы Аман Алмас Шахимовті шатырдан 5–6 метр жерден тауып алған. Оған алғашқы медициналық көмек көрсетілген. Зардап шегушіні ауруханаға жеткізу үшін командир өз қызметтік көлігін берген. Жарты сағаттан соң сарбаздың қаза болғаны хабарланған.
Қорғаушылар бірнеше процессуалдық кемшілікті атап өтті:
Сараптама кезінде нақты жарақат алу механизмі анықталмаған;
Барлық шатыр тексерілмеген;
Төтенше жағдайлар қызметінің хабарламасы мен телефон деректері зерттелмеген;
Ішкі ережеге сәйкес шатырды орнату командирдің міндетіне жатпайды.
Командир жеке құрамды орналастырудағы жауапкершілігін жоққа шығармайды, бірақ шатырларды орнату мен бекітуге басқа лауазымды тұлғалар жауапты екенін қайта-қайта айтты.
Еске сала кетсек, 2022 жылдың тамызында сол бөлімде тағы бір сарбаз — Алмас Шахимов қаза тапты. Бұған дейінгі жағдай жайлы толығырақ тілшіміздің материалынан оқи аласыз.",2025-11-28T11:48:31+05:00,2025-11-28T11:48:31+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/inshot_20251128_112337863.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5280926096373255950.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5280926096373255954.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5280926096373255956.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5280926096373255957.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/inshot_20251128_112337863.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/inshot_20251128_112337863.webp,
fdebc1821421715df79dfb06129f198b,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Алматы әкімдігінде 4 баланың анасы өзін-өзі өртемек болды,"Алматы қаласы әкімдігінің азаматтарды қабылдау орталығында 39 жастағы келіншек қасында еріп жүрген кішкентай баласына қарамастан өзін-өзі өртемекші болып үстіне бензин құйды. Orda.kz оқиға орнына барып, келіншектің неге мұндай жанкешті әрекетке бармақ болғанын анықтады.",stories,https://kaz.orda.kz/almaty-akimdiginde-4-balanyn-anasy-ozin-ozi-ortemek-boldy-135470/,"Алматы қаласы әкімдігінің азаматтарды қабылдау орталығында 39 жастағы келіншек қасында еріп жүрген кішкентай баласына қарамастан өзін-өзі өртемек болып үстіне бензин құйды. Orda.kz оқиға орнына барып, келіншектің неге мұндай жанкешті әрекетке бармақ болғанын анықтады.
Бүгін Orda.kz редакциясына «Алматы қаласы әкімдігінің ішінде белгісіз бір келіншек өзін-өзі өртегелі жатыр» деген ақпарат келді. Оқиға орнына барғанымызда әкімшіліктің азаматтарды қабылдау орталығының алдында екі жедел жәрдем мен бес-алты полиция көлігі тұрды.
Кіреберістегі әкімдік қызметкері қабылдауға келген адамдардың сөмкелерінен оттық пен сіріңкенің бар-жоғын тексеріп, егер бар болса сыртта тастап кетуін қатаң қадағалап тұрды. Сонымен қатар ғимарат ішінен бензиннің иісі мүңкіп тұрды.
Араға бір сағаттай уақыт салып өзін-өзі өртеуге оқталған келіншекті қоршап бірнеше полиция сыртқа шықты. Orda.kz тілшісі келіншектен неліктен мұндай әркетке барғанын сұрастырды.
Өз-өзін өртемек болған келіншек 39 жастағы төрт баланың анасы Жанар Қалжанова соттан әділетсіздік көрген соң, әкімшілікке 2025 жылдың мамыр айынан бері келіп жүр екен.
Апелляциялық шағым қалалық сотта аудандық соттың үкімінің күшін жойып жоққа шығарған. Мұнымен келіспеген Қалжанова ары қарай кассациялық арыз түсіргенімен қалалық соттың үкімі өзгеріссіз қалды.
«Ал енді мұнда әкімдіктің не қатысы бар?» деген заңды сұрақ туындайды. Келіншектің айтуынша, әкімдікке мамыр айынан бастап келіп жүрген екен. Тіпті Дархан Сатыбалдының жеке қабылдауында да болып соттан әділетсіздік көргенін әрі денсаулығына зиян келгенін түсіндіріп айтыпты.
Келіншекті баласымен бірге полиция алып кеткен соң, әкімдік өкілдері шығып, болған жағдайға қатысты пікір білдірді. Әкімдік өкілдерінің айтуынша, бірінші сотта жеңгенімен келесі апелляциялық шағым қаралған қалалық сотқа келіншек қатыспаған. Ал қалалық сот Қалжанованың қатыспағанына қарамастан сот үкімін шығарып жіберіпті. Ал келіншек уақытында істі қолдан шығарып алған. Бұл іс бойынша қазіргі уақытта қалалық сот пен кассациялық сот шешімді өзгертпеген әрі істі қарау уақыты да әлдеқашан өтіп кеткен екен.
Сонымен қатар, әкімшілік өкілдері келіншекке мамыр айынан бері әлеуметтік көмек көрсетіліп келе жатқанын айтты. Әкімдіктің айтуынша, Қалжанованың сегіз ай бойы төленбеген коммуналдық төлемдері мен жалдамалы пәтердің ақысы, сондай-ақ, азық-түлік берілген әрі үлкен баласының оқу ақысы да төленіпті. Тіпті оқу бітірген ұлы мен келіншектің өзіне де жұмыс та ұсынылған екен.
Келіншектің басты талабы әділетсіз өткен соттың шешімін қайта қарау мен баспана мәселесі.
Алматы әкімдігі Жанар Қалжановаға кешенді әлеуметтік көмек көрсетілгенін хабарлады. Әкімдіктің мәлімдеуінше, көпбалалы әрі жалғызбасты ана Жанар Қалжановаға Жетісу ауданы әкімінің аппараты тарапынан жан-жақты әлеуметтік қолдау шаралары көрсетілді.
Бұл оқиғадағы түсініксіз бір жайт, қалалық соттың іс бойынша жәбірленушінің сотқа қатыспағанына қарамастан сыртынан үкім шығарып тастағаны. Сондықтан Orda.kz қалалық прокуратураға ресми сауал жолдады.
Orda.kz ары қарай жағдайды бақылап, ақпарат таратып отырады.",2025-10-13T17:38:15+05:00,2025-10-13T17:38:15+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5433733701252021604.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760347048_5433733701252021603.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5433733701252021604.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5433733701252021604.webp,
00f01ce011d661e181f1c7f5475e75fc,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Алматы облысында жол апатынан төрт адам қаза тапты,"Алматы облысында Алматы-Көкпек-Көктал-Шонжы тас жолында болған жол апатынан төрт адам көз жұмды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/almaty-oblysynda-zhol-apatynan-tort-adam-kaza-tapty-136476/,"Алматы облысында Алматы-Көкпек-Көктал-Шонжы тас жолында болған жол апатынан төрт адам көз жұмды, деп хабарлайды Orda.kz.
Алдын-ала мәліметтер бойынша, Audi A6 жүргізушісі көлік тізгініне ие бола алмай, Nissan Cefiro-мен соқтығысқан. Екі жүргізуші мен екі жолаушы алған жарақаттарынан оқиға орнында қайтыс болды. Тағы үш жолаушы түрлі дене жарақаттарын алып, медициналық мекемеге жатқызылды.
Қылмыстық іс қозғалып, сотқа дейінгі тергеу жүргізіліп жатыр.
Айта кетейік, 7 желтоқсан күні сағат 23.10-да Алматыда жеңіл көлік пен жолаушылар автобусы соқтығысты.",2025-12-09T12:00:08+05:00,2025-12-09T12:00:08+05:00,kk,Альфия Адамбек,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/4e54a5be-83fe-4d22-992f-d3e857d0c75c.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/4e54a5be-83fe-4d22-992f-d3e857d0c75c.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/4e54a5be-83fe-4d22-992f-d3e857d0c75c.webp,
e6108883a06da3ffc92f3fc4c3e2effb,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Алматы облысындағы жер дауы: Сот шешіміне қарамайтын әкімдік және кәсіпкерлерді кім қудалады?,"Алматы облысының Іле аудандық соты 9 маусымда даулы жер учаскесіне қатысты қылмыстық іс бойынша Давлетбаев Марыс Қайшымбекұлы, Рысбек Ануар Нұрланұлы және Нұрлан Айдарбек Ғабитұлын толық ақтап шықты.",stories,https://kaz.orda.kz/almaty-oblysyndagy-zher-dauy-sot-sheshimine-karamajtyn-akimdik-zhane-kasipkerlerdi-kim-kudalady-136164/,"Алматы облысында кәсіпкерлер 1900 гектар жерді рейдерлік жолмен тартып алмақ болғанын мәлімдеді. «Тұмар құрылыс компаниясы» ЖШС-ның жерін «Миялы Агро» ЖШС-ға әкімдік сот шешіміне қарамастан уақытша берген. Бір қызығы сот өз төрелігін айтса да, әкімдік оған пысқырып та қарамаған. Соттан жеңсе де, әкімдіктен опық жеген кәсіпкерлердің үстінен «жығылғанға жұдырық» болып, жазықсыз қылмыстық іс қозғап жіберген.
Orda.kz айдың күннің аманында жер телімін күшпен тартып алу жайлы даудың мән-жайын және оған депутаттың қандай қатысы барын анықтап көрді.
Алматы облысы Балқаш ауданы Бақанастағы 1911,9 гектар жердің дауы жыр болғалы біраз болды. Бұл жер негізінен «Тұмар» құрылыс компаниясына 2004 жылы 230 пай иесімен жасалған келісімдер негізінде берілген. Адвокаттардың сөзіне қарасақ, компания құқығы 2022 жылғы 6 маусымда Алматы облыстық сотының заңды күшіне енген қаулысымен расталғанына қарамастан, аудан әкімдігі бірнеше рет сот шешімдерін орындамай, жерді заңсыз түрде «Миялы Агро» компаниясына рәсімдеп беруге әрекет жасаған. Кейін сот шешімдері бойынша жер «Тұмар құрылыс компаниясына» қайтарылғанымен, әкімдік қайтадан өзгертулер енгізіп, жерді «Миялы Агро» пайдасына шығарып берген. Сонымен әкімдік бәйек болатындай «Миялы Агроның» арты неге диірмен тартып тұр?
2021 жылы үш пай иесі – Байұзақова, Бөлекбаев және Сапарәлиев «Миялы Агроның» қолдауымен 2004 жылы жер бөлу туралы шешімді сот арқылы жарамсыз деп танытты. Былайша айтқанда олар: «Тұмардың жерді пайдалану құқығын заңсыз» деді. Сол кезде жер учаскесі «Халық банкі» кепілінде болған, яғни «Тұмар» ЖШС бұл жерді банкке қарыздың кепілі ретінде берген.
Адвокаттардың сөзінше, жеке сот орындаушысы жерді ешқандай бағалау жасамай, конкурс немесе аукцион өткізбей, заңсыз түрде «Миялы Агродан» 78 миллион теңге алды да, жерді кепілден босатып берді. Яғни, банкке қарызды толық төлеместен немесе заң бойынша рәсімдеместен, жеке сот орындаушы жерді заңсыз түрде «Миялы Агроға» өткізіп қойған. Адвокаттар сот шешімін де қолдан жасалған деп санайды.
2021 жылғы қарашада облыстық сот Балқаш аудандық сотының шешімін жоққа шығарып, істі қайта қарауға жіберген. 2022 жылғы 6 маусымда облыстық сот «Тұмар» құрылыс компаниясының жерді пайдалану құқығын толық растап берді. Жоғарғы сот та бұл шешімді қайта қараудан бас тартты. Осы шешімге сәйкес, аудан әкімдігі компанияның құқығын қалпына келтіруі керек еді.
Адвокаттардың айтуынша, 2024 жылғы 3 шілдеде Балқаш ауданының әкімі Құтпанбетов бұрынғы 2004 және 2021 жылғы шешімдерді бір жақты қарап, жойып, соттың сәуірде қойған тыйымына қарамастан жерді басқа адамға рәсімдеген. Сол күні ауданның жер бөлімі жаңа иесіне келісім дайындаған. Бірақ ол «Азаматтарға арналған үкіметте» тіркелмеген.
Ақыры сот әділ шешім шығарды деп арқаны кеңге салғанда, «Тұмар» құрылыс компаниясының басшыларына қарсы қылмыстық іс қозғалды.
Алматы облысының Іле аудандық соты 9 маусымда даулы жер учаскесіне қатысты қылмыстық іс бойынша Марыс Қайшымбекұлы Дәулетбаев, Әнуар Нұрланұлы Рысбек және Нұрлан Айдарбек Ғабитұлын толық ақтап шықты.
Адвокаттар олардың әрекетінде ешқандай құқықбұзушылық жоқ екенін айтты . Себебі жерді пайдалану құқығын сот бекіткен, ал азаматтар өздерінің заңды жерін ғана өңдеген.
Адвокаттар шенеуніктерді белгілі бір депутаттың мүддесін қорғады деп айыптайды. Шағымда облыстық полиция департаменті мен прокуратура қызметкерлері «Миялы Агро» ЖШС мүддесін қорғайды деген ақпарат бар.
Мемлекеттік органдардың жер қатынастары мен сот шешімдерін неге орындамайды? Егер әкімдік сотқа бағынбайтын болса, онда сотқа жүгінудің қандай қажеті бар? Әзірге оқиғаның әлқиссасы осы.
Жалпы «Тұмар» құрылыс компаниясы:
Қазір ақталған кәсіпкерлердің үстінен аппеляцияға «Миялы Агро» қайта арыз түсірді. Қылмыстық іске қатысты аппеляциялық сот өтіп жатыр.
Orda.kz істі ары қарай зерттеп, тікелей ақпарат таратуды жалғастырады.",2025-11-21T20:29:51+05:00,2025-11-21T20:29:51+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/inshot_20251121_183739288.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/_gluster_2024_10_31_f0d8fc64bda0f512e98a7db73077cd5b_1280x720.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img_20251121_170923_213.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img_20251121_170925_699.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img_20251121_170925_879.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/inshot_20251121_183739288.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/inshot_20251121_183739288.webp,
6f4687b44e6a9f6d36cb623781cb69e2,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Алматыда адам ағзаларын заңсыз саудалаған азаматтың жазасы жеңілдетілді,"Алматы қалалық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы адам ағзаларына қатысты заңсыз мәмле жасау ісі бойынша сотталған Сералы Бижановқа қатысты үкімді қайта қарап, оның жаза мерзімін қысқартты.",stories,https://kaz.orda.kz/almatyda-adam-agzalaryn-zansyz-saudalagan-azamattyn-zhazasy-zhenildetildi-136229/,"Алматы қалалық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы адам ағзаларына қатысты заңсыз мәміле жасау бойынша сотталған Серәлі Бижанов туралы үкімді қайта қарап, оның жаза мерзімін қысқартты.
Orda.kz сот қаулысына қол жеткізіп, өзгерген жазаға қатысты нақты деректерді анықтап қайтты.
Еске салайық, адам ағзасын заңсыз саудалау ісінде куәгер 37 адамның атын атағанына қарамастан, небәрі 6 адам ғана сотталған еді. Бұл ұйымдасқан қылмыстық топ тек ағза сатумен шектелмей, кейбір адамдарды қоқан-лоқымен, қорқытумен осы іске тартып, несиеге батырып жіберген. Бұл іс ұзаққа созылып, қоғамда үлкен резонанс тудырды. Бұған дейін Orda.kz тілшісі сот отырыстарынан тікелей ақпарат таратып отырды.
Бұл іс бойынша негізгі фигуранттардың бірі — Нұрбол. Ол бұған дейін Orda.kz редакциясына эксклюзивті сұхбат беріп, өзінің басынан өткен заңсыз ағза саудасы, қорқыту, зорлық және алаяқтық туралы бүге-шігесіне дейін баяндаған еді. Нұрбол өз отбасын қорғау үшін амалсыздан келісім бергенін, кейін қылмыстық топтың бопсалауынан құтыла алмай, құрбанға айналғанын айтқан. Дәл осы Нұрболдың айтуынша, ол тергеу кезінде 37 адамның есімін көрсеткен. Бірақ іс бойынша сотқа тартылғаны – тек 6 адам. Сұхбатта Нұрбол өзін Серәлі басқарған топ жүйелі түрде қорқытып, бопсалағанын, Сержан есімді азамат айтқандарына көнбеген сәтте бірнеше ер адамның пәтеріне баса-көктеп кіріп, жыныстық зорлық көрсеткенін, оны ұзақ уақыт психологиялық құлдықта ұстап, бақылап, донор іздеуге мәжбүрлегенін ашық айтқан.
Ұсталғаннан кейін Серәлі Нұрболды алдап: «арғы жақта келісіп қойдым, мені танымаймын деп айт, деректеріңді өзгерт, жағдайыңды жасап беремін, үй, көлік беремін» деп уәде берген. Соның нәтижесінде істің кейбір қатысушылары жауапкершіліктен жалтарып кеткен. Ал Нұрбол болса бүйрегін беріп, ақшасынан айырылып, өзі түрмеде қалған. Осындай ауыр жағдайдан кейін ол 14 рет өзіне қол салмақ болған.
Алматының мамандандырылған ауданаралық қылмыстық соты 2025 жылғы 14 шілдеде Серәлі Бижановты ҚК-116-бабының 2-бөлігі («адам ағзаларына қатысты заңсыз мәміле») бойынша кінәлі деп танып, оған:
Сотталушы — 1990 жылы туған, бұған дейін сотты болмаған.
Серәлі Бижановтың ісі апелляцияда қайта қаралды. Оның қорғаушысы, адвокат Г.Н.Оқапова, бірінші инстанция үкімін өзгерту туралы шағым түсіріп, сотқа бірқатар уәждерін келтірді.
Қорғаушының айтуынша, Бижановтың әрекетінде қылмыс құрамы жоқ. Ол айыптау тарабының тұжырымы болжамдарға және жанама деректерге ғана сүйенгенін, ал ағзаны сату фактісі нақты дәлелденбегенін алға тартты. Тергеуде пайдаланылған хат-хабар алмасу да қорғаушының сөзінше, ағзаны сатуға келісу емес, туыстық донорлық мүмкіндігін талқылау ғана болған.
Сондай-ақ, адвокат Бижановтың денсаулығына тоқталды: ол І топтағы мүгедек, бірнеше ауыр диагнозы бар және қазіргі күйі өте нашар. Осыны ескеріп, қорғаушы Қылмыстық кодекстің 75-бабы — «ауруына байланысты жазадан босату» нормасын қолдануды сұрады.
Сот алқасы істегі дәлелдер жеткілікті, айыптау дұрыс сараланған деген тұжырымға келді. Яғни, Бижановтың кінәсіне қатысты сот позициясы өзгерген жоқ. Дегенмен апелляция бірінші инстанция тағайындаған жаза тым қатаң болғанын ескеріп, оны жеңілдетті.
Қорғаушының шағымы осымен ішінара ғана қанағаттандырылды. Ал Бижановты денсаулық жағдайына байланысты жазадан босату туралы өтініш қанағаттандырылмады. Себебі сотқа арнайы медициналық комиссияның мұндай шешімді растайтын қорытындысы ұсынылмаған.
Қандай жеңілдететін мән-жайлар ескерілді?
Апелляциялық алқа жаза мөлшерін азайтқан кезде мынадай мән-жайларға назар аударды:
Сот үкімнің басқа бөліктерін сол күйі қалдырды:
Еске сала кетсек, бұл ағза сату ісі тіпті шетелге дейін етек жайған. Бұған дейінгі сотта бүйрек сатушылар елімізден Түркияға үш адамды жібергені белгілі болған еді. Қысылтаяң кезеңде, ақшадан қиналған азаматтар түрлі әрекетке барады. Сондай бір жұрттың төбе шашын тік тұрғызған оқиғаға тоқталсақ. Ол өмірдің саудасы десек артық айтқандық емес шығар. Себебі жаны қысылып тұрған азаматтардың жағдайын пайдаланып, әккі қуаяқтар бүйрегін алып, қаражатын толық бермей, түрлі сұмдық қылмыс жасаған. Сонымен қатар өткен соттардың бірінде қылмыстық топтың ішінде ерлі-зайыптылар да бар екені белгілі болды. Олар әлеуметтік желіден донор тауып келіссөз жүргізіп отырған. Айта кетейік, судья Майшынов дәл осы оқиғаға ұқсас екі қылмыстық топтың сотталғанын атап өткен еді.",2025-11-24T10:32:29+05:00,2025-11-24T10:32:29+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/piramida-iz-pochek-ljudej-kopija-2-1.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/piramida-iz-pochek-ljudej-kopija-2-1.webp,
e8ec7c625d141b425ceb0b9238fe6cc2,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Алматыда адам азаптаған полиция қызметкері сотталды,Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандырылған сотында «Азаптау» бабымен полиция қызметкері сотталды. .,stories,https://kaz.orda.kz/almatyda-adam-azaptagan-policija-kyzmetkeri-sottaldy-135049/,"Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандырылған сотында полиция қызметкері «Азаптау» бабымен сотталды.
Orda.kz журналисі сот отырысына қатысып, мән-жайымен танысты.
Алматы қаласының тұрғыны Александр Зуев 2024 жылдың жаңа жыл түнінде көршілерімен автотұраққа бола жанжалдасып, бір көлікке зақым келтірген соң полицияға жеткізіледі.
Полиция бөлімінде одан полиция қызметкері көршісін ұрды деп көрсеткен хаттамаға қол қоюды талап етті. Зуев бас тартқан сәтте екі полицей оны үстелге жығып, қолын қайырып, кісендейді.
Әжетханада басталған соққы бірнеше сағатқа жалғасқан. Зуев екі рет есінен танып, үстіне су құйып ұрып-соғуды қайта жалғастырғанын айтады. Қызметкерлер оның аяғына секіріп, сүйектері сынғандай дыбыс естілген. Қолы кісеннен көгеріп кеткен соң ғана босатқан.  Кейін оны босатып жіберген.
Үйінде ауырсынуға шыдамаған ол «жедел жәрдем» шақырып, ауруханаға түсті. Бастапқы медициналық тексерістерде   сүйегі сынбаған дегенмен, жеке клиника сүйегінің сынғанын, сіңірдің зақымын анықтады.
Әділдік іздеген Зуев алғашында тергеушілерден хабар күтті. Уақыт өте келе ол Ішкі қауіпсіздік басқармасына, кейін прокуратураға жүгінді. Бірақ қолдау орнына арызын қайтарып алуға көндіру әрекеттеріне тап болды. Ақыры қылмыстық іс азаптау бабы бойынша қозғалды.
Ұзақ уақытқа созылған тартысты тергеулерден кейін іс Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған халықаралық сотына жетті.
2025 жылдың қыркүйегінде сот соңғы шешімін шығарды
Айыпталушы сот залынан қамауға алынды.
Айта кетейік,17 қыркүйек күні Алматы облысы Жамбыл ауданының Отар горнизонында 19 жастағы жас сарбаз өз-өзіне қол салды. Мүрдесін көруге ата-анасы Алматы қаласына келді. Orda.kz тілшісі марқұмның ата-анасымен сөйлесіп, жағдайға қатысты пікірлерін білді.",2025-09-22T16:48:01+05:00,2025-09-22T16:48:01+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5371038306990683401.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5371038306990683402.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5371038306990683401.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5371038306990683401.webp,
7470b1f3b8c15beccb56056a7c9f40c9,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Алматыда бірнеше көлік пен жолаушылар автобусы апатқа ұшырады,"Алматыдағы Саин көшесінде бірнеше жеңіл көлік мен жолаушылар автобусы соқтығысты,  деп хабарлады Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/almatyda-birneshe-kolik-pen-zholaushylar-avtobusy-apatka-ushyrady-136459/,"Алматыдағы Сайын көшесінде бірнеше жеңіл көлік пен жолаушылар автобусы соғылды,  деп хабарлады Orda.kz.
Жол апаты кеше, 7 желтоқсан күні сағат 23.10-да болған. Алматы қалалық полиция департаментінің мәліметінше, оңтүстік бағытқа қарай қозғалып келе жатқан Škoda маркалы көліктің жүргізушісі арақашықтықты сақтамай, алдында келе жатқан Chevrolet автокөлігіне соқтығысқан. Соққы әсерінен Chevrolet аялдамада жолаушыларды түсіріп-мінгізіп тұрған автобусқа барып соғылған.
Сонымен қатар, соққыдан кейін Škoda бағытын жоғалтып, сол жолақпен қатар жүріп келе жатқан Volvo көлігімен соқтығысқан.
Қазір оқиғаның мән-жайы анықталып жатыр.
Апат салдарынан 2009 жылы туған Škoda жолаушысы зардап шекті. Жасөспірім қаладағы балалар ауруханаларының біріне жеткізілді.
Айта кетейік, Ақтөбеде бөтен көлікке мінген 16 жастағы жасөспірімнің денесі көлден табылды.",2025-12-08T13:00:20+05:00,2025-12-08T13:00:20+05:00,kk,Альфия Адамбек,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/f3cb44c2-1585-47b3-8381-8d95b38d6e8a.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/f3cb44c2-1585-47b3-8381-8d95b38d6e8a.webp,
5617499bb26b23f40a8f832b44563f87,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Алматыда халықаралық Denis Ten Memorial Challenge турнирі өтті,2025 жылдың 1–4 қазан күндері Алматыдағы Halyk Arena мұз айдынында мәнерлеп сырғанаудан алтыншы халықаралық Denis Ten Memorial Challenge турнирі өтті.,stories,https://kaz.orda.kz/almatyda-halykaralyk-denis-ten-memorial-challenge-turniri-otti-135304/,"2025 жылдың 1–4 қазан күндері Алматыдағы Halyk Arena мұз айдынында мәнерлеп сырғанаудан алтыншы халықаралық Denis Ten Memorial Challenge турнирі өтті.
Orda.kz тілшісі турнирге қатысып, көрермендердің қолдауы мен мұз үстіндегі тартысты сәттердің куәсі болды.
Осыған орай биыл Алматыға 18 елдің спортшылары ағылды.  Турнирдің соңғы күнінде ерлер арасындағы жекелей сырғанаушылардың еркін бағдарламасы ұсынылды. Әлем чемпионатының жүлдегері Қазақстандық Михаил Шайдоров соңғы болып мұзға шығып, «The Fifth Element» фильмінің әуеніне сырғанады.
Мәнерлеп сырғанаушыларды қолдауға түрлі елдерден жанкүйерлер жиналды. Әр спортшының шығуын көрермендер жылы ықыласпен қарсы алып отырды. Бірақ Михаил Шайдоров мұзға шыққан сәтте, Halyk Arena шынайы қуанышқа бөленді — зал толассыз қол шапалақтап қошемет көрсетті , аренадағы қуат ерекше күшейді.
Шайдоров төрттік тулупта қате жібергенімен, үштік аксель мен төрттік сальховты ойлер арқылы орындап, сондай-ақ төрттік лутц пен флипті және аксель мен лутц комбинациясын таза орындады. Нәтижесінде ол 282,22 ұпай жинап, турнир жеңімпазы атанды. Күміс жүлдені грузиялық Ника Эгадзе (266,90) иеленсе, қола жүлде америкалық Джейсон Браунға (257,81) бұйырды.
Сондай-ақ, Мұзда билеу жарысында Грузия спортшылары атақты тренер Этери Тутберидзенің қызы Диана Дэвис пен Глеб Смолкин (193,14) бірінші орын алды. Екінші орынға америкалық Уна және Гейдж Браун (178,86) табан тіресе, үшінші орынды швед жұбы Милла Рууд Рейтан мен Николай Майоров (177,25) иеленді.
Жасөспірімдер арасындағы ерлердің жекелей сынында қазақстандық спортшылар толықтай жеңіс тұғырына көтерілді:
Михаил Шайдоров жарыстан кейін жаңа маусымды Алматыда бастағанына қуанышты екенін атап өтті:
Ал америкалық Джейсон Браун осы жарысқа келуін ұзақ күткенін, қуанышын
Турнирден кейін Шайдоров алдағы жоспарларына да тоқталды. Оның айтуынша, алда оны Қытай мен АҚШ-та өтетін Гран-при кезеңдері күтіп тұр.",2025-10-05T14:05:27+05:00,2025-10-05T14:05:27+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759644974_img_8903.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img_8839.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img_8875.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img_8890.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img_8945.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759644974_img_8903.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759644974_img_8903.webp,
581ca2783c36ae7586fb37bf20388398,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"Алматыдағы Баум тоғайында он мың ағаш түп-тамырымен жойылып, орнына тұрғын үй салынуы мүмкін",Алматыдағы Баума тоғайында жүргізіліп жатқан жұмыстар мен оның мәртебесі жөніндегі даулар бірнеше айдан бері жалғасып келеді. Алматыдағы қала тұрғындары мен экобелсенділер «Баум тоғайында» жүргізіліп,stories,https://kaz.orda.kz/almatydagy-baum-togajynda-on-myn-agash-typ-tamyrymen-zhojylyp-ornyna-turgyn-yj-salynuy-mymkin-136151/,"Алматыдағы Баум тоғайында жүргізіліп жатқан жұмыстар мен оның мәртебесі жөніндегі даулар бірнеше айдан бері жалғасып келеді. Қала тұрғындары мен экобелсенділер тоғайдың тағдырына алаңдап дабыл қақты. Олардың пікірінше, орманды «абаттандыру» деген желеумен жүргізіліп жатқан жұмыстар болашақта тұрғын үй кешенін салуға жол ашуы мүмкін.
Orda.kz тілшісі баспасөз мәслихатына барып қайтты.
Белсенділердің дерегі бойынша, Баум тоғайы ресми түрде орман қорының жер телімі ретінде тіркелген. Қазақстан заңнамасына сәйкес, орман қорының аумақтарында құрылыс жүргізуге, инженерлік желілер тартуға және ауыр техника кіргізуге тыйым салынады. Бұған дейін «қураған» және «апатты жағдайда» деп белгіленген 10 мыңнан астам ағашты кесу жоспары ресми түрде хабарланған еді.
Белсенділердің пікірінше, тоғайды абаттандыру — ауданды сүріп, орнына көпқабатты үйлер салуды көздейтін астыртын жоспардың бөлігі.
Тоғайды абаттандыруға байланысты шешім қабылдау тәртібі заңмен реттеледі. Мұндай жағдайда қоғамдық тыңдаулар өткізіліп, әр тұрғын өз пікірін білдіріп, ұсыныс енгізуге мүмкіндік алады.
Әкімдік бірнеше кездесудің өткенін хабарлағанымен, белсенділер тыңдауларды қайта өткізуді талап етеді.
Баспасөз мәслихатында белсенділер өз талаптарын да жария етті:
Еске сала кетейік, бұған дейін Алматының қақ ортасында орналасқан 42 гектар аумақты алып жатқан қаланың ең көне спорттық нысандарының бірі – ипподромның жағдайына қатысты баспасөз мәслихаты өткен еді. Бұрын халықаралық жарыстар өтіп, мыңдаған көрермен жиналатын бұл орын бүгінде қирап, қараусыз қалған. Енді оның тағдыры қайта қоғам назарында. Белсенділер мен ат спорты өкілдері баспасөз мәслихатын өткізіп, биліктен ипподромды бұзбауды және оны тарихи-мәдени ескерткіштер қатарына қосуды талап етті.",2025-11-19T16:38:35+05:00,2025-11-19T16:38:35+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763549601_photo_2025-10-23_16-41-34.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5255738337975274538.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5255738337975274539.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763549601_photo_2025-10-23_16-41-34.webp,
9289387a94a3ee624b8acd81b5d5726c,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Алматыдағы дау: тұрғындар мен құрылыс компаниясы арасындағы текетірес,Алматыдағы Академқалашық тұрғындары үйлерінің дәл алдынан салынбақ сауда орталығы мен пәтер үлгісіндегі қонақүй құрылысына қарсы шығып отыр. Тұрғындар құрылыс жұмыстары тығыз орналасқан аумаққа қауіп төндіреді деп есептейді.,stories,https://kaz.orda.kz/almatydagy-dau-turgyndar-men-kurylys-kompanijasy-arasyndagy-teketires-135940/,"Алматыдағы Академқалашық тұрғындары өз үйлерінің қасында салынбақ болған сауда орталығы мен пәтер түріндегі қонақүйге қарсы. Олардың айтуынша, мұндай құрылыс тығыз орналасқан бұл аумаққа қауіп төндіреді.
Даулы мәселені талқылауға мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек, жобаны жүзеге асыруды жоспарлап отырған «SABA GROUP» құрылыс компаниясының өкілдері, сондай-ақ Алматы қалалық және Бостандық ауданының тиісті басқармалары қатысты. Дегенмен, басты сұрақтар жауапсыз қалды. Нақты шешім қандай? Құрылысқа рұқсатты кім берді? Ал мұндай шағын аумаққа нысан салу қаншалықты заңды және қауіпсіз?
Orda.kz тілшісі жиында тұрғындардың талап-арызын да, жауапты өкілдердің уәжін де тыңдап қайтты.
Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек жиналған тұрғындардың талап-тілегін Алматы қаласының құрылысқа жауапты өкілдеріне жеткізгенін айтты. Сондай-ақ ол қаладағы тиісті барлық ведомствоның өкілдері осы жиында отырғанын атап өтіп, тұрғындарды өздерін толғандырған сұрақтарды ашық қоюға шақырды.
Айта кетсек, Бақытжан Базарбек бұған дейін де Академқалашық тұрғындарымен осы мәселе бойынша кездескен болатын.
Әл-Фараби даңғылы бойындағы Академқалашық тұрғындарының белсендісі Сонара Бекқожаева тұрғындардың уайымын жеткізді. Оның айтуынша, салынғалы тұрған сауда орталығы мен қонақүй үйлерге тым жақын. Сонымен қатар, Алматыда жиі жер сілкінісі болатынын ескерсек, құрылыс жоспарланған аумақ тектоникалық жарық сызығына жақын. Сондай-ақ ол бұл нысан экология мен қала құрылысы нормаларын бұзуы мүмкін екенін айтты.
Тұрғындардың пікірінше, тығыз құрылыс көбейсе, үйлерге күн сәулесі аз түседі, көлік қою орындары жетіспейді, ал аумақтағы шамамен 500 ағаш кесілуі мүмкін. Сонымен қатар, жаңа кешен ауданның көлік тұрақтарын толықтырып, жүктемесін арттырады, өйткені бұл ғимараттарға қаладағы басқа жерлерден де адамдар келетін болады.
Тұрғындар сондай-ақ, Алматыда жер сілкінісі болса, 9 қабатты үйлердің қарсы тұрған ғимараттарға құлап қалуы мүмкін екенін айтты. Сол кезде қауіптен қашқан тұрғындар далада жүгіріп жүріп, қауіпсіз орын таба алмай қалуы мүмкін.
Танымал адвокат әрі Академқалашық тұрғыны Жанна Оразбақова Әл-Фараби даңғылындағы негізгі жол қозғалысының жүктемесін ескере отырып, жер сілкінісі кезінде тұрғындардың қай жаққа қашып, қалай бас сауғалайтынын сұрады.
Saba Group компаниясының президенті Ілияс Қарбозов тұрғындардың айтқан уәждеріне қатысты түсініктеме берді. Оның айтуынша, құрылыс дәл қазір басталмайды, алдымен оны бастауға рұқсат беретін тиісті органдардан ресми құжат алу қажет.
Тілшілердің «Тұрғындар соңына дейін қарсы болса да, соған қарамастан құрылысты бастайсыздар ма?» деген сұрағына ол: «Біз не жасасақ та, тек заң аясында жұмыс істейміз» деп қысқа жауап қайырды.
Компания нысанды шамамен бір жарым жылда аяқтауды жоспарлап отыр. Қазірге дейін Алматы қаласының қалалық мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау басқармасынан құрылыс жүргізуге қажетті ресми рұқсат алған жоқ.
Айта кетейік, бұл басқарма қаладағы барлық құрылыс жұмыстарын қадағалап, рұқсат береді. Сонымен қатар, құрылыс заңға, қауіпсіздік пен техникалық талаптарға сай жүргізіліп жатқанын тексереді.
Ал Алматы қаласының сейсмология институтының өкілі Айгүл Данабаева бұл жер аумағынын тектоникалық жарылыс сызығы өтіп жатпағанын растады. Алайда бұл аймаққа ғимараттар салу қауіпті екенін айтты.
Сондай-ақ, Алматы қаласының төтенше жағдайлар департаментінің өкілі Бағдат Шайзада да бұл аймақта ашық орын қалмаса зілзалада тұрғындардың жиналуы мен құтқару техникасының кіруі қиын болатынын айтты.
Бүгінгі кездесуде Бақытжан Базарбек кейбір мемлекеттік органдар нақты жауап бермеген мәселелерді бақылауда ұстайтынын айтты. Өкінішке қарай, жер телімінің мемлекеттік меншіктен жекеменшікке өту тарихына қатысты сұрақ пен оның мақсатты пайдалануының өзгеру мәселесі де ашық күйінде қалды. Осы сұрақтар бойынша мәжіліс депутаты Базарбектің ресми сұраулары бойынша тұрғындарға жауап күтуден басқа амал қалмады.
Orda.kz. бұл оқиғаны өз бақылауына алады.",2025-11-07T23:30:03+05:00,2025-11-07T23:30:03+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5219950776384426546.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762541112_5219950776384426544.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5219950776384426545.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5219950776384426546.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5219950776384426546.webp,
220fd8ccb2bdfc0cb7b9a1a29fc9fae2,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Алматылық «Қайрат» «Реал Мадридтен» 0:5 есебімен ұтылды,"Алматылық «Қайрат» өз алаңында мадридтік «Реалдың» қарқынын тоқтата алмай, Чемпиондар лигасының екінші турында 0:5 есебімен жеңілді, деп хабарлайды Orda.kz..",stories,https://kaz.orda.kz/almatylyk-kajrat-real-madridten-05-esebimen-utyldy-135237/,"Алматылық «Қайрат» өз алаңында мадридтік «Реалдың» қарқынын тоқтата алмай, Чемпиондар лигасының екінші турында 0:5 есебімен жеңілді, деп хабарлайды Orda.kz.
Килиан Мбаппе хет-трик жасап, алаң иелерінің қақпасына үш доп соқты. Төртінші голды Эдуарду Камавинга еншілесе, қосымша уақытта есепті Браим Диас түйіндеді.
«Қайраттың» жұлдызы болған 18 жастағы қақпашысы Шерхан Қалмырза көптеген қауіпті сәттерден алып шықса да, сәттілік бізге серік болмады. Ірі есепке қарамастан, жас голкипер бірнеше қауіпті соққыларды қайтара алып, командасын қиын жағдайдан құтқарып, жиналған жұршылықтың қошеметіне бөленді.
Алғашқы турда «Реал» «Марсельді» 2:1 есебімен ұтса, алматылықтар «Спортингке» 1:4 есебімен есе жіберген еді. Келесі ойындар: 22 қазанда мадридтіктер «Ювентуспен», ал «Қайрат» 21 қазанда кипрлік «Пафоспен» кездеседі.",2025-10-01T00:22:29+05:00,2025-10-01T00:22:29+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-09-30_23-36-52.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-09-30_23-36-52.webp,
46424de7f78b22e0940d4c06a2291525,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Аңызға айналған «Қызыл-Таң» сүріле ме? Алматы тұрғындары тарихи ғимараттың тағдырына алаңдап отыр,"Әлеуметтік желілерде алматылықтар 110 жылдан астам тарихы бар аңызға айналған «Қызыл-Тан» сауда үйі бұзылуы мүмкін деген хабарды естіп алаңдап отыр. Біреулер үшін бұл – көңіл құлазытар жаңалық. Себебі кәсіпкерлер мен сатып алушылар үйреншікті орнынан айырылып, қала тағы бір тарихи келбетін жоғалтады. Ал енді біреулер үшін бұл – көптен күткен өзгеріс. Билік өкілдері мұраны жаңғыртып, оны мәдени кеңістікке айналдырамыз деп сендіріп отыр.",stories,https://kaz.orda.kz/anyzga-ajnalgan-kyzyl-tan-syrile-me-almaty-turgyndary-tarihi-gimarattyn-tagdyryna-alandap-otyr-135103/,"Әлеуметтік желілерде алматылықтар 110 жылдан астам тарихы бар аңызға айналған «Қызыл-Таң» сауда үйі бұзылуы мүмкін деген хабарды естіп алаңдап отыр. Біреулер үшін бұл – көңіл құлазытар жаңалық. Себебі кәсіпкерлер мен сатып алушылар үйреншікті орнынан айырылып, қала тағы бір тарихи келбетін жоғалтады. Ал енді біреулер үшін бұл – көптен күткен өзгеріс. Билік өкілдері мұраны жаңғыртып, оны мәдени кеңістікке айналдырамыз деп сендіріп отыр.
Orda.kz тілшісі істің мән-жайын анықтады.
Қазір «Қызыл-Таң» – мата мен тігінге қажетті заттар сатылатын сауда үйі. Ол Көк базардың маңында орналасқан, аумағы – 1450 шаршы метр.
Алғаш дабыл қаққандар – жалға алушылар. Мата бутиктерінің бірі Instagram парақшасында былай деп жазды:
Дегенмен дүкендер желісі өзге филиалдарының жұмыс істеп тұрғанын хабарлады. Осыдан кейін қала тұрғындары: «Ескі ғимаратты сүрмек пе?» деген сауалды жиі қоя бастады.
Бұл ақпарат желілерде таралып кетті. Жазбаның авторы пікірде адамдарға жауап бергенде ғимарттың нақты сүрілетінін айтты.
Әлеуметтік желілерде тараған жазбалардың бірінде автор ғимаратты бұзу жөнінде шешім қабылданғанын айтқан.
Бұған жауап ретінде қынжылысын білдірген қала тұрғындарының пікірі көбейді:
Осы сұрақтарға «Almaty Creative» креативті индустрияларды дамыту орталығы жауап берді. Олар ғимараттың бұзылмайтынын мәлімдеді:
Orda.kz редакциясы мән-жайды сұрап білді. «Almaty Creative» өкілдерінің айтуынша, дау бірнеше жылдан бері жалғасып келеді. Бұған дейін «Қызыл-Таң» жеке компанияның сенімгерлік басқаруында болған. Билік олардың негізгі жөндеу жұмыстарын да, инвестициялық міндеттемелерін де орындамағанын айтады. Керісінше, ғимаратты қосымша жалға беріп, тек коммерциялық мақсатта пайдаланған.
2019 жылы Әділет департаменті шартты бұзу туралы сотқа жүгінген. Сот дауы 2023 жылы аяқталып, ғимарат қайтадан қала қарамағына өтті. Алайда одан кейін де жалға алушы нысанды босатпай келген. Тек 2025 жылдың көктемінде сот шешімімен кәсіпкерге ғимараттан шығу міндеттелді.
Бүгінде «Қызыл-Таң» ғимараты Almaty Creative креативті индустрияларды дамыту орталығының қарамағына берілді. Мұндағылар нысан сүрілмейтінін айтты және қазірдің өзінде ғылыми-реставрациялық құжаттама әзірленіп жатыр. Жұмыстар Мәдениет министрлігімен келісіп шешілген. Олардың сөзінше, бұл жоба ғимараттың тарихи келбетін сақтауды көздейді.
Реставрациядан кейін бұл сәулет ескерткішін мәдени кластерге айналдыру жоспарланған. Мұнда қазақстандық дизайнерлер, отандық брендтер мен сәндік коллаборациялар дамуға мүмкіндік алады.
«Қызыл-Таң» сауда үйі – Алматыдағы ең көне ескерткіштердің бірі. Деректер әр жерде әр түрлі жазылған. Бірінде ғимарат 1896 жылы сәулетші Павел Гурдэнің жобасымен, енді бірінде 1912 жылы Андрей Зенковтың жобасымен салынған. Бастапқыда мұнда көпес Ысқақ Ғабдулуәлиевтің дүкені орналасқан.
Өз тарихында «Қызыл-Таң» талай сыннан өтті. 2009 жылғы үлкен өрттен аман қалды, 2021 жылы ішінара бұзу жұмыстары жүрді, сонымен қатар жалға беру төңірегінде жылдар бойы дау-дамай туындады. Бұл туралы Kazakhstan Today жазған болатын.
Ал қазір «Қызыл-Таңның» алдында жаңа кезең тұр. Бұл ғимарат мәдени орталық ретінде қайта түлеуі мүмкін. Orda.kz осы жағдайды бақылап, ақпарат таратуды жалғастырады.
Автор: Алиша Пак",2025-09-24T14:30:04+05:00,2025-09-24T14:30:04+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758705321_1758635251_photo_2025-09-23_18-50-09.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1758705621_45-2.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1758705684_alakyzyltan286.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/screenshot_20250924_141618_chrome.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/screenshot_20250924_141705_chrome.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758705321_1758635251_photo_2025-09-23_18-50-09.webp,
ce28f25983957cebd651af6dc20318e3,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Аралас мектеп – отаршыл саясаттың көрінісі»: Алматыдағы №224 мектеп аралас бола ма?,31 қазан күні Алматы қаласы әкімдігінде үшінші мәрте ондаған ата-ана мен белсенді жиналды. Олардың ортақ талабы – Бостандық ауданындағы жаңа №224 мектеп тек қазақ тілінде білім беретін оқу орны болуы,stories,https://kaz.orda.kz/aralas-mektep-otarshyl-sajasattyn-korinisi-almatydagy-224-mektep-aralas-bola-ma-135816/,"31 қазан күні Алматы қаласы әкімдігінде үшінші рет ондаған ата-ана мен белсенді жиналды. Олар Бостандық ауданындағы жаңа №224 мектеп тек қазақ тілінде білім беретін оқу орны болуы керек деген талап қойды.
Orda.kz тілшісі әкімдіктегі жағдайды бақылап, ата-аналардың пікірін тыңдап қайтты.
Еске салсақ, бұл мектеп – «Жайлы мектеп» ұлттық жобасы аясында салынған, 2500 оқушыға арналған заманауи әрі ең ірі білім ошақтарының бірі. Алайда оның есігі ашылмай жатып-ақ, оқыту тілі ата-аналар мен билік арасындағы басты тақырыпқа айналды.
Кездесуге келген аналардың бірі бұл ауданда қазақ мектебіне бала берудің көп жылдан бері шешілмей келе жатқан мәселе екенін айтты. Ол сегіз жыл бұрын Ақсай ауданынан Бостандық ауданына көшіп келген. Сол кезден бері таза қазақ мектебін табу қиын болғанын еске алады.
Оның сөзінше, жаңа №224 мектеп ашылады дегенде ата-аналар қатты қуаныпты. Бірақ көп ұзамай мектептің «аралас» болуы мүмкін деген әңгіме тараған.
Ата-аналармен кездескен білім бөлімінің басшысы Сайран Тәпенұлы ресми түсініктеме берді. Оның айтуынша, мектепке қабылдау 29 қазаннан басталған. 31 қазан күнгі сағат 13:00-дегі жағдай бойынша 1002 өтініш түскен.
Бөлім басшысы сондай-ақ, орыс сыныптарына өтініш берген ата-аналарға «кадрлық мәселе шешілгенше балаларды қабылдай алмаймыз» деп түсіндіріліп жатқанын айтты.
Ата-аналар 27 қазандағы кездесуде мектепке шетелден келген балалар қабылданып жатыр деген күдік білдірген еді. Бұл сауалға Сайран Тәпенұлы нақты жауап берді:
Кездесуге қатысқан жазушы, қоғам белсендісі Марат Байділдәұлы бұл дауды жай ғана тіл мәселесі емес, ұлттық сана тұрғысынан бағалау керек екенін айтты.
Кездесуден кейін ата-аналардың көбі әкімдік өкілдерінің уәдесіне сенімсіздік танытты. Олардың пікірінше, билік әдеттегідей «жұрт тынышталсын» дегендей жылы сөз айтып, уақытша сабырға шақырумен шектелген. Әкімдік «мектеп толық қазақ тілінде жұмыс істейді» деп сендіргенімен, ата-аналар бұрын мұндай уәделердің орындалмай, біраз уақыттан соң мектептің аралас форматқа ауысып кететінін жақсы біледі.
Еске сала кетсек, 27 қазанда Алматы қаласы әкімдігіне Бостандық ауданының ондаған тұрғыны жиналды. Олар әлі ашылмаған №224 жаңа мектептің қазақ тілінде білім беруін талап етті.",2025-10-31T18:37:34+05:00,2025-10-31T18:37:34+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5199559830732411398-1.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5188433563333293859-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5199559830732411398-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5199559830732411398-1.webp,
3ae4fe5e88221eeb4c10f4ce8670a992,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ащыбұлақтағы жағымсыз иіс: Халық талабынан кейін 8 млрд ақшаны әкімдік қайда жұмсамақ?,"Ащыбұлақ ауылдық округының халқы кәріз иісі мен ағынды сулардың өткір иісіне наразы. Олардың сөзінше, кешкі уақытта ауылдардың сасық иіс жалмайды. Халықтың мұң-мұқтажын тыңдауға әкімдік пен «Алматы Су» кәсіпорнының басшысы келді. Неліктен бұтін ауыл округын жағымсыз иіс жалмайды?
Orda.kz тілшісі Мұхаметжан Түймебаев ауылындағы №19-мектепте өткен әкімдік пен халықтың жиынына қатысып, мәселенің анық-қанығын баяндамақ.",stories,https://kaz.orda.kz/aschybulaktagy-zhagymsyz-iis-halyk-talabynan-kejin-8-mlrd-akshany-akimdik-kajda-zhumsamak-134144/,"Ащыбұлақ ауылдық округінің халқы кәріз бен ағынды сулардың қолқаны алған иісіне наразы. Олардың сөзінше, кешке ауылды сасық иіс жайлайды. Бұл мәселемен жұрт 30 жыл бойы күресіп келе жатыр. Халықтың мұң-мұқтажын тыңдауға әкімдік пен «Алматы Су» кәсіпорнының басшысы келді.
Orda.kz тілшісі Мұхаметжан Түймебаев ауылындағы №19-мектепте өткен әкімдік пен халықтың жиынына қатысып, мәселенің мән-жайын анықтап көрді.
Іле ауданының мәслихат төрағасының айтуынша, бұл мәселені айтқан тек Ащыбұлақ қана емес. Сондай-ақ Қараой, Байкент және т.б ауылдық округтері де дабыл қағып жатыр.
Жобаны таныстыруды «Алматы Су» МКК директоры Досжан Абдрахманов бастады. Оның сөзінше, қазіргі мақсат – «Тұнбаны сусыздандыру» цехын ашу. Осылайша иіс мәселесін шешу.
Сондай-ақ, осы істі шешу мақсатында Петропавл қаласынан келген Николай есімді «Алматы Су» мердігері жобаны таныстырды.
Тұрғындарға сөз кезегі берілген кезде Гүлназ есімді Ащыбұлақ тұрғыны бастады.
Гүлназдың сөзінше, халықтың сұрайтыны тек уақытылы арнаны тазалап тұру. Сондай-ақ «Алматы Су» компаниясының тендерлері ұзаққа созылатын көрінеді. Прокурор оған микроорганизмдерге 110 млн теңге тендерге қаржы бөлінгенін мәлімдеген. Ал жоғарыда айтқан 7 гектарды тазалауға 72 млн қаржы жұмсалған.
Жиналыс кезінде тұрғындардың бірі Досжан Абдрахмановқа баласы осы иістің кесірінен астма ауруына шалдыққанын айтты.
Сондай-ақ, «Алматы Су» компаниясы жерді құрғату жұмыстары бойынша тендер ойнатып жатқаны белгілі болды. Ол іске 19 млн бөлінген.
Гүлназдың айтуынша, жағымсыз иіс туралы Экология және табиғи ресурстар вице-министрі, облыс әкімі және Денсаулық сақтау министрі де хабардар болып отыр.
Orda.kz тілшісі жиналыстан кейін «Алматы Су» кәсіпорнына ресми сауал жолдаған болатын. Өз жауабында «Нұр-Ж» ЖШС 17 гектар алаңды тазартқанын және тағы да 7 гектар тазалауға тендер жарияланғанын жазды.
«Алматы-Су» бізге берген жауабында 2025 жылдың соңына дейін 40 гектар ил карталарын толық тазартуды жоспарлап отырғандарын айтты.
Тұрғындардың айтуынша, каналдың тек 7 гектары ғана тазартылған болса, компания 17 гектар тазаланған дейді.
Orda.kz тілшісі 7 гектарды тазалаған кәсіпкерден 10 гектарды қашан, қай уақытта тазалап үлгергенін сұраған болатын.
«Алматы-Су» өзінің ресми жауабында «Нұр-Ж» ЖШС 17 гектар тазалағанын жазса, Нұрбек Саятұлы бұны жоққа шығарып, тек 7 гектар тазалағанын айтты. Сонда 10 гектарды кім тазалады және қай уақытта тазалап үлгерді? Әлде 10 гектар тазаланбады ма? Бұл жағы әзірге беймәлім.
Еске сала кетейік, бұған дейін Orda.kz тілшісі Алматы облысындағы Алатау қаласына қарасты Қоянқұс ықшам ауданындағы қолқаны алған жағымсыз иіс мәселесін де көтерген болатын. Тұрғындардың сөзінше, сасық иіс жел соққанда және жаңбыр жауғанда шығады және бұл мәселе 2 жыл бойы шешілмей келе жатыр.",2025-08-15T13:48:03+05:00,2025-08-15T13:48:03+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/photo_5228687585969304575_y.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/2025-08-05_16-15-08.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/screenshot-2025-08-15-095736.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/screenshot-2025-08-15-111445.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/photo_5228687585969304575_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/photo_5228687585969304575_y.webp;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1754391556_whatsapp-image-2025-08-05-at-15_37_15.jpg,
c52edc9c5394b29bdf2e545200926480,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Әскердегі кезекті өлім: Миы жаншылған сарбаз өз-өзін екінші рет қалай ата алды?,"Әскерде борышын өтеп жүрген Қайсар Сұлтанов қызметін атқару барысында алдымен миына мылтықпен оқ атып, арада алты минут өкен соң орнынан тұрып жартылай мыжылып кеткен миымен басынан тағы да бір оқ",stories,https://kaz.orda.kz/askerdegi-kezekti-olim-miy-zhanshylgan-sarbaz-oz-ozin-ekinshi-ret-kalaj-ata-aldy-135538/,"Әскерде борышын өтеп жүрген Қайсар Сұлтанов қызметін атқару барысында «алдымен миына мылтықпен оқ атып, арада алты минут өткен соң, орнынан тұрып жартылай мыжылған миымен өз басынан тағы да бір оқ атып өз-өзін өлтірді» дегенге сенесіз бе? Әрине, сену өте қиын. Әділдікке қолы екі жыл бойы жетпей келе жатқан марқұм Сұлтановтың анасы мен адвокаты қанды қол қылмыскерлердің жазасын алмағанына наразы екенін айтты, деп хабарлайды Orda.kz.
Марқұм Сұлтановтың анасы Сәуле Тілеубергенова мен заңгер Инга Иманбай тергеудің шығарған қорытындысына, яғни, «Қайсар өз басынан екі рет атып суицид жасаған» дегенге сенбейтіндерін айтып, оқиғаның мән-жайын журналистерге баяндап берді.
Оқиға, 2023 жылы Астана қаласында Ұлттық ұланның №6636 әскери бөлімінде болды. Осы уақытқа дейін іс үш рет суицид жасалды деп жабылған екен. Алайда осыдан екі ай бұрын іске қатысты тергеу қайта ашылыпты. Осы екі жылда марқұм сарбаздың анасы Тілеубергенованың бармаған жері, баспаған тауы қалмаған. Ақыры іс қайта-қайта жабыла берген соң, ұлымен бірге сол кезде әскери борышын өтеген сарбаздар борыштарын өтеп қайтқан соң, солардың үйлерін аралап Қазақстанның түпкір-түпкіріне барып шыққан. Оған себеп — дәл оқиға болған күннің ертесіне анасы әскери бөлімге барып мән-жайды білмек болғанда, марқұм қайтыс болған кезде бір ғимаратта болған сарбаздар жауап бергенде қорқып, үрейленіп тұрғаны байқалған.
Үш рет жабылған істің қайта ашылуына себеп — марқұмның анасы барлық дәлел мен дәйекті өзі екі жылда пішен ішінен ине іздеген жандай жинап прокуратураға апарғаны. Ол дәлелдерін ұсынып шырылдаған соң ғана тергеуді қайта ашыпты. Ендігі анасының мақсаты осы жолы ашылған істі қайтадан жаппай шындыққа түбі жету.
Осы істі қолға алған заңгер Инга Иманбайдың айтуынша, бұл істе суицид емес, тікелей адамды қасақана өлтіру әркеті болғанын айту үшін арнайы бір сарапшы болудың қажеті жоқ. Бәрі «тайға таңба басқандай» сот-медициналық сараптаманың қорытындысында көрініп тұр.
Сәуле Тілеубергенова елімізде күн ара сарбаз өлімі қаптап тұрғанда шындыққа жету қиын екенін айтты. Ол өзінің Қазақстанда бейбіт заманда шырылдап жүрген жалғыз ана емес екенін біледі.
Заңгер Иманбай істі адам өлтіру бабымен қозғау қажет екенін алға тартты. Оның айтуынша, істің қайта қозғалғанына үш ай болғанымен қайтадан «өзін-өзі өлтіру» бабы бойынша қозғалыпты. Негізінен істі қылмыстық кодекстің 99-бабы «адам өлтіру» бойынша қозғау қажет дейді.
Соңғы екі-үш аптада елде сарбаздардың жұмбақ өлімі тағы да жиілей түсті. Көп жағдайда тергеу қорытындысы бәрін «суицид» не «денсаулық жағдайы» деп көрсетеді. Қайсар Сұлтанов ісіне байланысты Orda.kz Астананың әскери прокуратурасына ресми сауал жолдады. Ресми жауап алған соң жариялаймыз.",2025-10-16T17:05:00+05:00,2025-10-16T17:05:00+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5442609508867246487.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5442609508867246488.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5442609508867246487.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5442609508867246487.webp,
7b2743b19e75ea37c2f642720de23430,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Астана Мәскеудің қол астында ма? Қазақстан Польшада ұсталған тыңшыны қайтаруға барын салып жатыр,Польшада әскери атташенің көмекшісі Әнуар Бәкібай ұсталғаны халықаралық дауға айналды. Оған Ресей үшін тыңшылық жасады деген айып тағылды.,stories,https://kaz.orda.kz/astana-maskeudin-kol-astynda-ma-kazakstan-polshada-ustalgan-tynshyny-kajtaruga-baryn-salyp-zhatyr-136039/,"Польшада әскери атташенің көмекшісі Әнуар Бәкібайдың ұсталғаны халықаралық дауға айналды. Оған Ресей үшін тыңшылық жасады деген айып тағылды. Біз тиісті мемлекеттік органдарға сауал жолдадық. Жауаптары қысқа-нұсқа, бірақ толық ақпарат жоқ. Енді шетелдік БАҚ пен тәуелсіз зерттеушілер жаңа мәліметтер жариялап жатыр.
Orda.kz осы оқиғаның астарында не жатқанын анықтап көрді.
Әнуар Бәкібайды Польшадағы Быдгощ қаласында ұстады. Польша ішкі қауіпсіздік агенттігінің (ABW) мәліметі бойынша, ол дипломатия деп сылтауратып кадрлық офицер болып қызмет етіп, Ресей үшін тыңшылық жасаған болуы мүмкін.
Дереккөздерге қарағанда, Қазақстан арнайы қызметтерінің де белгілі бір қатысы болуы мүмкін деген сыбыстар шықты. Бәкібай ұсталғаннан кейін «комитет офицерді айырбас ретінде қолданғысы келген» деген әңгіме тарады. Айтылған дерекке қарағанда, оны елге қайтарылуы мүмкін саяси сотталғандармен ауыстыруы мүмкін еді.
Алмастыруға ұсынылатын саяси сотталғандар қатарында Марат Жыланбаев, Думан Мұхаммедкәрім, Әйгерім Тілеужанова, Ержан Елшібаев және басқалары аталған. Шетелдік БАҚ-тың жазуынша:
Бұл күдіктерді күшейткен — Қазақстандағы тәуелсіз азаматтық қоғам өкілдерінің Адам құқықтары мен заңдылықты сақтау жөніндегі Қазақстан халықаралық бюросы (AKMZSZHKHB) арқылы Еуропа Одағы мен Еуропаның парламенттік ассамблеясына жолдаған хаты. Хатта Бәкібайдың оқиғасы — Қазақстанның арнайы қызметтерінің Кремльге тәуелділігінің айқын дәлелі деп айтылған.
Хат авторлары:
Олар ЕО-дан Астанаға Бәкібай мәселесінде көмектесуден бас тартып, елде саяси сотталғандар босатылғанша санкция қарастыруды талап етті.
Біз Қорғаныс министрлігіне, сыртқы істер министрлігіне және ҰҚК-ға сауал жолдадық.
Қорғаныс министрлігі жауаптарында: ұсталған азамат Қазақстан Қарулы күштерінде шын мәнінде қызмет етеді. Оқиғаның толық деректері шектеу қойылған ақпаратқа жатады деп жарияланды:
Сыртқы істер министрлігінен:
Астана шын мәнінде офицерді елге қайтаруға тырысып жатқанын байқауға болады. Дегенмен «ҰҚК бұл іске араласты ма?» деген заңды сұрақ туады. Біз оларға да сауал жолдадық. Бірақ комитет:
«БӘСЕ» журналисі осы жайлы бір сюжет жариялады: «Барлаушылар мен қадағалаушылар қалай «шайқап» жүреді. Отанын сатқандардың сәнді өмірі». Тәуелсіз журналистердің айтуынша, олардың қолында құнды мәліметтер мен суреттер бар. Суреттерден Әнуар Бәкібайдың шетелде жастық шағында шалқып ұзақ жылдар рахат өмір сүргені көрінеді. Мысалы, сұлу бикештер, сыраханалар, клубтар, көп ішімдік бар. Қысқасы, мұртын балта шаппаған.
Олардың дерегінше, Әнуар Бәкібай ресми түрде дипломат болып тіркелсе де, шын мәнінде жасырын қызметте жұмыс істейтін барлаушы офицер болған. Бұл ақпаратты Польшадағы ішкі қауіпсіздік агенттігінің барлау қызметі де растады. Бәкібайдың ұсталғаны Польша мен халықаралық арнайы қызметтердің бірлескен жұмысын көрсетеді деп айтуға болады.
Авторлар: Наталья Овчинникова мен Зарина Файзулина",2025-11-13T16:23:02+05:00,2025-11-13T16:23:02+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763032701_2910_shpion-02.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763032776_fotoram_io.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763032701_2910_shpion-02.webp,
647f2ba6059cf27dd09ddbb8b887a9b4,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Астанаға жаяу барамын»: Қаңтар құрбанының жесірін біреулер кері қайтарды,"Алматы тұрғыны Шапағат Қадырова – 2022 жылғы Қаңтар оқиғасы кезінде оқ тиіп қаза болған Әкімжан Бектұрғанның жесірі. 8 желтоқсанда әділдік талап ету үшін Алматыдан Астанаға жаяу жолға шыққанын айтқан. Алайда жолда біреулер көлікке отырғызып оны Алматыға қайта әкеліп тастады, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/astanaga-zhajau-baramyn-kantar-kurbanynyn-zhesirin-bireuler-keri-kajtardy-136472/,"Алматы тұрғыны Шапағат Қадырова – 2022 жылғы Қаңтар оқиғасы кезінде оқ тиіп қаза болған Әкімжан Бектұрғанның жесірі. 8 желтоқсанда әділдік талап ету үшін Алматыдан Астанаға жаяу жолға шыққанын айтқан. Алайда жолда біреулер көлікке отырғызып оны Алматыға қайта әкеліп тастады, деп хабарлайды Orda.kz.
Ол Qazaq Times тілшісіне берген сұхбатында төрт жылдан бері күйеуін атқан адамды анықтай алмай жүргенін, барлық мемлекеттік органдардың есігін тоздырғанын айтты.
Жолға қаражаты болмағандықтан, Астанаға жаяу шыққан Қадырованы тасжолда жолай кезіккен бір жүргізуші көлігіне отырғызған. Алайда ол әйелді қайтадан Алматыға алып кеткен.
Шапағат Қадырова «Астанаға енді автобуспен барамын» деген еді. Бірақ сейсенбі күні кешке оған Алматы қаласы әкімдігі хабарласып, шағымы бойынша сөйлесуге шақырған.
Ол енді қала әкімдігі қандай жауап беретініне мән бергісі келетінін айтты.",2025-12-09T11:30:13+05:00,2025-12-09T11:30:13+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/inshot_20251209_101112121.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/inshot_20251209_101112121.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/inshot_20251209_101112121.webp,
8d767b0707e3ae39bfde88bc4383151d,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Асылып өлді дегенге сенбеңіздер»: Алматыда Думан Мұхаммедкәрімнің хаты оқылды,Думан Мұхаммедкәрімнің Қызылордада отырғанына 10 ай болды. Құқық қорғаушылар Қызылордаға барып Думан Мұхаммедкәрімнің жағдайын білді.,stories,https://kaz.orda.kz/asylyp-oldi-degenge-senbenizder-almatyda-duman-muhammedkarimnin-haty-okyldy-135111/,"Журналист Думан Мұхаммедкәрімнің Қызылордада отырғанына 10 ай болды. Құқық қорғаушылар Қызылордаға барып Думан Мұхаммедкәрімнің жағдайын білді. Бүгін жақтастары арнайы баспасөз мәслихатын ұйымдастырып, Мұхаммедкәрімнің жазған хатын оқыды, деп хабарлайды Orda.kz.
Айта кетейік, «тыйым салынған ұйымның ісіне араласу» және «экстремизмді қаржыландыру» деген айыптар тағылған Думан Мұхаммедкәрім 405-баптың 2-бөлігі және 258-баптың 1-бөлігі бойынша 7 жылға бас бостандығынан айырылған болатын. Әбіләзовтен сұхбат алғаннан кейін журналистке осындай айып тағылды. Думан Мұхаммедкәрім бұған дейін де бүйрегі, бауыры, қуығы және белінің қатты ауыратыны және денсаулығы нашарлай бастағанын айтып, өзін қатаң ұстайтын, бірақ үй жағдайы бар камераға ауыстыруды сұраған еді.
Осы жолы өз хатында Қызылордада отырғанда қысым күннен-күнге күшейгені туралы айтты. Бүгінгі күні белсендінің жазған хаттары мен арыздары мекемеден шығарылмай отыр. Ол Қызылордадан Алматы қаласына көшіруді талап етеді. Әкесі Алмас Тілепов ұлының хатын оқып шықты.
Сондай-ақ ол журналистің 29 тамыздан бері наразылық белгісі ретінде аштық жариялап отырғанын атап өтті. Саясаткер Рысбек Сәрсенбайұлы мен құқық қорғаушы Маржан Аспандиярова адвокат Ғалым Нұрпейісовпен бірге Қызылордаға барған. Алайда Думан Мұхаммедкәріммен кездесе алмаған. Олар Думаннан аштықты тоқтатуды өтінгенін айтты. Дүйсенбі күні Мұхаммедкәрім аштығын тоқтатты.
Адвокат Ғалым Нұрпейісов қорғауындағы Думан Мұхаммедкәрімнің жағдайын «өте ауыр» деп бағалап, оны көрген кезде шошығанын баяндады. Аштық басталар алдында оның салмағы 69 келі болса, қазір 57 келіге дейін төмендеген.
Думан Мұхаммедкәрім Алматыға ауыстыру туралы айтып, хатында алда-жалда асылып өлді деген дерек шықса, сенбеуді сұрайды.
Құқық қорғаушы Маржан Аспандиярова Мұхаммедкәрімді кешіктірмей кешенді медициналық көмек алу үшін стационарға жатқызуды талап етті.
Сондай-ақ, Мұхаммедкәрімнің қорғаушылары ҚАЖК қорытындысымен келіспейтінін жеткізді.
Айта кетейік, Қылмыстық-атқару жүйесі комитетінің (ҚАЖК) баспасөз қызметі Думан Мұхаммедкәрім дәрігерлердің бақылауында екенін мәлімдеді. Сонымен қатар комитет Думан Мұхаммедкәрімнің камерасына тасталған белгісіз затқа байласты қызметтік тергеу жүргізілгенін, алайда бұл факт расталмағанын хабарлады.",2025-09-24T16:20:25+05:00,2025-09-24T16:20:25+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758712737_47a2e08e-cee5-4eaf-a53c-600f1a5bdc05.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5377459171429054473.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758712737_47a2e08e-cee5-4eaf-a53c-600f1a5bdc05.webp,
c3fa73dd8f4ccbbe30720aec44646c0a,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Атасы күдікті»: Ақтөбе облысында 14 жастағы оқушы қыз босанды,"Ақтөбе облысының Ойыл ауданында мектепте сабақ кезінде бір оқушының толғағы келіп босанды. Оқушы босанған күнге дейін оның жүктілігін ешкім білмеген, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/atasy-kydikti-aktobe-oblysynda-14-zhastagy-okushy-kyz-bosandy-135498/,"Ақтөбе облысының Ойыл ауданында мектепте сабақ кезінде бір оқушы қыз іші ауырғанын айтып жылаған. Артынша оның жүкті екені және толғақ қысып жатқаны белгілі болды. Оқушы босанған күнге дейін оның жүктілігін ешкім білмеген, деп хабарлайды Orda.kz.
Ақтөбеде 13 қазан күні 14 жастағы жасөспірім босанды. Қазір оқушыны медициналық тексеруден өткізу үшін қалаға әкеле жатыр. Жағдайы бір қалыпты. Ал нәрестені туыстары алып қалған. Оқушы қыз ер баланы дүниеге әкелген екен.
Бейресми мәліметке сүйенсек, күдікті ретінде анасының өгей әкесі ұсталған.
Оқушының қыркүйек айында медициналық тексеруден өткені белгілі болды. Бірақ ештеңе анықталмаған. Ақтөбе облысының денсаулық сақтау басқармасы қызметтік тексеріс жүргізу үшін жұмыс комиссиясы құрылғанын хабарлады.
Қазір полиция осы оқиға бойынша қылмыстық іс қозғалғанын хабарлады.
Айта кетейік, 2024 жылы ҚР ішкі істер министрлігі статистика және арнайы есептер комитетінің мәліметтерінде кәмелетке толмағандарды зорлау бойынша 97 оқиға тіркелген. Ал оларға осы жыныстық сипаттағы күштеу әрі зорлық-зомбылық бойынша 87 оқиға тіркелді. Он алты жасқа толмаған адаммен жыныстық қатынас немесе басқа жыныстық сипаттағы 138 оқиға тіркелді.
Сондай-ақ, осы қылмыс бойынша сотталғандардың саны бар статистиканы назарларыңызға ұсынамыз.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-10-14T17:22:35+05:00,2025-10-14T17:22:35+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_20240901_101930_860.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5287754879621787041.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_20240901_101930_860.webp,
5a0219790df62323d96e9bc7f15a26c6,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Атбасар түрмесінде тұтқындардың көрген азабы: Айыпталушылар қайта ақталып әлек,"2023 жылы Атбасар түрмесіндегі тұтқындарды аяусыз сабап жатқан бейнежазба әлеуметтік желілерде тарап, бүкіл Қазақстан халқының жағасын ұстатқан болатын. Жаншошырлық бейнежазбада Қаңтар оқиғасынан",stories,https://kaz.orda.kz/atbasar-tyrmesinde-tutkyndardyn-korgen-azaby-ajyptalushylar-kajta-aktalyp-alek-136367/,"2023 жылы Атбасар түрмесіндегі тұтқындарды аяусыз сабап жатқан бейнежазба әлеуметтік желілерде тарап, бүкіл Қазақстан халқының жағасын ұстатқан болатын. Жаншошырлық бейнежазбада Қаңтар оқиғасынан кейін президент Тоқаевқа қатысты іс қозғауды сұраған Тимур Дәнебаевты көруге болады. Айыпталушыларды кейін сот ақтады. Ақмола облыстық соты 11 сәуірде ақтау жайлы үкімнің күшін жойды.
Orda.kz ұзаққа созылған соттың қазір қалай өтіп жатқаны жайлы баяндайды.
Айта кетейік, құқық қорғаушы Бақытжан Төреғожина осы сот отырыстарына қатысып, бұл жайлы өзінің Facebook парақшасында ақпарат жариялап келеді. Ол 25 қараша күні өткен Ақмола облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған сотындағы Атбасар түрмесіндегі азаптау ісіне қатысты кезекті сот отырысы жайлы жариялады. Сот залында он екі сот алқасы, айыпталушылар мен олардың қорғаушылары болды және жәбірленушілер бейнебайланыс арқылы қосылды.
Азап көрген, соққыға жығылған Тимур Дәнебаев 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін Алматыға «20 мың террорист келгені» жайлы мәлімдемесі үшін президент Тоқаевқа қарсы қылмыстық іс қозғауға тырысқаны үшін ұсталды. 2023 жылы маусымда араздық тудырды деп 3 жылға сотталды. Кейін Атбасар түрмесінде оны түрме қызметкерлері азаптады. Атбасардағы №1 мекемеде 41 адамға қатыгездік көрсеткені үшін айып тағылды.
Оларға Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 146-бабы, 3-бөлімі бойынша айып тағылған.
Сот отырысында жәбірленуші Тимур Дәнебаев А.В.Кунды қамауға алу туралы өтінішін айтты. Дәнебаевтың айтуынша, күдікті бірнеше рет «ауырып тұрмын» деп сотқа келмей қалған. Алайда ешбір медициналық анықтама көрсетпеген. Ол 18 қарашадағы онлайн отырыста Кунның дөрекі сөйлеп, «екі жылдан бері сот жүріп жатыр, мен жұмыс істеуім керек» дегенін айтты. Бұл жәбірленушіге «сотқа деген құрметсіздік» болып көрінген. Дәнебаев тағы бір жайтқа тоқталды: Кун оған жеке чатқа жазып, Zoom-дағы жалпы чатқа да хабар қалдырған. Жәбірленуші мұны психологиялық қысым деп бағалайды.
Судья Сағдат Сейітова кеңесу бөлмесіне шығып, қайта оралған соң, өтінішті құптамайтынын мәлімдеді. Оның сөзінше, бұл мәселе сот алқасының қарайтын құзыретіне жатпайды. Шағымдану мүмкіндігі апелляцияда сақталады.
Судья ары қарай айыпталушылардан жауап алды. Қысқаша айтсақ, айыпталушылар тағылған айыпты мойындамай, ұратын таяқты прокурор бекіткенін айтып азар да безер болды. Негізінен бұған дейін тұтқындардың келісіп, тәртіп бұзбақ болғандары жайлы деректің болғанын, соған сай шара қолданғандарын айтты. Бақытжан Төреғожина олардың сөздерін жариялады. Ықшамдап назарларыңызға ұсынамыз.
Карантиндік бөлімде жұмыс істеген Дәуренбеков камералар барлық бұрышты түсірмейтінін, кей жағдайларда бейнежазғыш пайдаланылғанын айтты. Ол карантинге тек бақылау үшін аз уақытқа кіргенін, тұтқындарды кезекпен шығарып, жеке әңгіме жүргізгенін түсіндірді.
Бұрынғы опербөлім бастығы Мырзашев өз кінәсін мойындаған жоқ. Оның сөзінше, жағдай әбден «ушыққан», екі тұтқынның колонияда жағдайды одан әрі ушықтыруы мүмкін деген ақпарат болған, 24 тамыз күні карантинде Дәнебаевқа арнайы құрал қолданылған, себебі ол «тәртіпке бағынбаған».
Кезең келген соң барлық сотталғандар тексеріліп, толық тексеру жүргізіліп, карантин бөліміне орналастырылған. Айыпталушының айтуынша, мекеме қызметкерлері тарапынан заңсыз әрекеттер жасалмаған. Келесі күні мекеме және әскери бөлім қызметкерлері сотталғандарға бірнеше ескерту жасаған. Өйткені олар режимді жиі бұзып, тәртіпті сақтамаған. Белгіленбеген жерлерде темекі шеккен. Бұл бұзушылықтар ауызша және жазбаша түрде тіркелген.
Ол жәбірленушілер айтқан «ұрып-соғу, қабырғаға тұрғызып қою, дәретхана жуғызу» деректерін жоққа шығарды. Мырзашевтің айтуынша, қолданылған арнайы құралды (ПР-73 таяғын) прокурор тексеріп, «заңды» деп бекіткен. Әрбір арнайы құралды қолдану нақты жағдайға байланысты және барлық әрекеттер басшылық өткізілетін жиналыстарда шешілетінін айтты. Мырзашев арнайы құралдарды тек қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына тікелей қауіп төнген жағдайда қолдануға болатынын, бұл құқық қорғау қызметі туралы заңның 60, 61 және 62-баптарына сәйкес екенін атап өтті.
Осылайша сот отырысында жәбірленушінің Кунды қамауға алу туралы өтінішін судья құптамады. Ал айыпталушылардың барлығы азаптау фактілерін теріске шығарып, өз әрекеттерін «тәртіп пен қауіпсіздікті сақтау» деп түсіндіріп отыр.
Сот 2 желтоқсанда жалғасады.",2025-12-02T16:00:56+05:00,2025-12-02T16:00:56+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1694092478_sberb-1.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/1739513401_pytki-zakl-skrin.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1694092478_sberb-1.webp,
6b9ef9c275721932599dc30f1a45b2fd,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Атырауда Яна Легкодимованың ісін ашқан тергеушіге жаңа атақ берілді,"Атырауда Яна Легкодимова ісін ашқан тергеушіге мерзімінен бұрын майор атағы берілді, деп хабарлайды Оrda.kz. Атырауда Яна Легкодимова ісін ашуға үлес қосқан тергеуші Темирхан Хажмуратовқа мерзімінен",stories,https://kaz.orda.kz/atyrauda-jana-legkodimovanyn-isin-ashkan-tergeushige-zhana-atak-berildi-136461/,"Атырауда Яна Легкодимова ісін ашқан тергеушіге мерзімінен бұрын майор атағы берілді, деп хабарлайды Оrda.kz.
Атырауда Яна Легкодимова ісін ашуға үлес қосқан тергеуші Темірхан Қажымұратовқа мерзімінен бұрын майор атағы берілді. Темірхан Қажымұратов ерекше ауыр қылмыс істеріндегі дәл және мұқият жүргізілген жұмысы үшін марапатталды. Тергеушілер сот камераларынан жүздеген жазбаны зерттеп, ауқымды іздеу жұмыстарын жүргізіп, екі күдіктіні анықтап, қылмысты толық ашқан.
Бұл жағдай тергеу жұмысындағы үздік нәтижелер мен дәлелдерге сүйенген жүйелі жұмыстың арқасында оң шешімін тапты.
Еске сала кетсек, Яна Легкодимованы қасақана өлтіріп, мәйітін Жайыққа тастаған жаншошырлық қылмысы бүкіл Қазақстанды дүр сілкіндірген болатын. Қыздың мәйіті табылмай, ақыр соңында сүйегі ғана табылған болатын. Қылмыскерлер өмір бойына сотталды.",2025-12-08T15:01:21+05:00,2025-12-08T15:01:21+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/7e23855b738456efd04403c24f58075d.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/7e23855b738456efd04403c24f58075d.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/7e23855b738456efd04403c24f58075d.webp,
f025b9f3a13209c3180c965674ac2792,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Ауытқуы бар»: Ақтөбеде түсік жасатқан және спираль салдыртқан жасөспірім туралы жаңа деректер белгілі болды,Ақтөбеде 17 жастағы өрімдей қызға спираль салынды. Қыз бір жыл бұрын анасының келісімімен жүктілігін ерте үзген. Полиция жасөспірімді зорлау оқиғасына қатысты қылмыстық іс қозғалды.,stories,https://kaz.orda.kz/auytkuy-bar-aktobede-tysik-zhasatkan-zhane-spiral-saldyrtkan-zhasospirim-turaly-zhana-derekter-belgili-boldy-135879/,"Ақтөбеде 17 жастағы өрімдей қызға спираль салынды. Қыз бір жыл бұрын анасының келісімімен жүктілігін ерте үзген. Полиция жасөспірімді зорлау оқиғасына қатысты қылмыстық іс қозғалды, деп хабарлайды Orda.kz .
Ақтөбе облысында жасөспірімнің зорлық көргені туралы ақпаратты бірінші «НеМолчи» қоғамдық қоры жария еттті. Онда жасөспірімнің екі рет зорлық көргені айтылған. Белгісіз ер адамдардың оны көлікке отырғызып, топ болып зорлағаны жазылған. Қыздың психикалық жағдайы ауыр, ал анасы маскүнем деген жазбада қорғансыз өрімдей қызға араша түсуді сұрайды.
Мән-жайды жасөспірімнің видеосын түсірген оқиға куәгерінен анықтадық.
Orda.kz тілшісі зорлық-зомбылыққа ұшыраған жасөспірім қыз тұрады делінген мекенжайға барды.
Бұл — бұрынғы жатақхана. Бірінші қабаттың өзінде 14 пәтер орналасқан. Көршілердің сөзінше, бұл пәтерде анасы мен қызы бірге тұрады. Алайда, олар бұл үйге бөгде адамдардың жиі келетінін айтады.
Ақтөбедегі жасөспірім қыздың жүктілігі бойынша ресми органдар түсініктеме берді. Өңірдегі Бала құқықтарын қорғау уәкілі Айгүл Нұркеева отбасыға арнайы барған.
Денсаулық сақтау басқармасының айтуынша, бұл қыздың бірінші жүктілігі.
Полиция оқиғаға қатысты ҚК-нің 122-бабымен (Көрінеу он алты жасқа толмаған адаммен жыныстық қатынас, еркек пен еркектің жыныстық қатынасын, әйел мен әйелдің жыныстық қатынасын немесе сексуалдық сипаттағы өзге де әрекеттерді жасау) іс қозғалғанын хабарлады.
Айта кетейік, осыған дейін Ақтөбеде 14 жастағы оқушы 64 жастағы өгей әкесінен ұл туғанын жаздық. Бұл оқиғаға қатысты тергеу жүріп жатыр. Күдікті қамауда.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-11-04T16:34:45+05:00,2025-11-04T16:34:45+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762255504_abortion-3533963_1280.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762255504_abortion-3533963_1280.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762255504_abortion-3533963_1280.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/whatsapp-image-2025-11-04-at-16_49_33.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/whatsapp-image-2025-11-04-at-16_57_09.jpg,
da27c72126e6cd6b5deba6dd562e635e,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,БАӘ Мәсімовтің күйеу баласын Қазақстанға қайтарудан бас тартты,"Көрнекті қылмыстық істерге қатысты адамдар шетелде еркін өмір сүріп жүр, ал оларды елге қайтару билікке әлі де мүмкін болмай тұр. Соның бір мысалы – ҰҚК-нің сотталған экс-төрағасы Карим Мәсімовтің",stories,https://kaz.orda.kz/baa-masimovtin-kyjeu-balasyn-kazakstanga-kajtarudan-bas-tartty-136276/,"Атышулы қылмыстық істерге қатысты адамдар шетелде еркін өмір сүріп жүр. Оларды елге қайтару әзірге биліктің қолынан келмей тұр. Соның бір мысалы – ҰҚК-нің сотталған экс-төрағасы Кәрім Мәсімовтің бұрынғы күйеу баласы Азамат Кәпенов. Оған халықаралық іздеу жарияланса да, Дубайда еш кедергісіз тұрып жатыр. Қазақстан тарапынан қажетті құжаттар ұсынылмаған соң, БАӘ оны Қазақстанға беруден бас тартты.
Бұл туралы Orda.kz тілшісіне Кәпеновтің адвокаты айтып берді.
Азамат Кәпенов 2025 жылдың тамызында ұсталған. Қазақстан мен Ресей Қаңтар оқиғасынан кейін оған халықаралық іздеу жариялаған. Ресей оның алаяқтық пен қаржы жымқыруға қатысы бар деп күдіктенеді. Ал Қазақстанның қандай талап қойып отырғаны белгісіз. Ресми айып осы күнге дейін жарияланған жоқ.
Оның айтуынша, Кәпеновке тағылған айып негізсіз. Адвокаттың сұрауымен жасалған сараптама іс бойынша жәбірленушілерге келтірілген шығынды растамаған.
Азамат Кәпенов Дубайда бір ай қамауда отырып, кейін босатылған. Өйткені БАӘ оны ұстап отыратын заңды себеп таппаған. Оның үстіне Интерпол арқылы жүретін істер жылдап созылады. Адвокаттың айтуынша, Кәпенов жасырынып жүрген жоқ: онлайн соттарға қатысады, тұрған мекенжайын көрсетеді, бірақ соған қарамастан тергеуші оны іздеуге қайта-қайта өтініш береді.
Азамат Кәпенов көп жылдан бері БАӘ-де тұрады, оның балалары да сонда. 2023 жылы ол Ресей азаматтығынан бас тартып, Қырғызстанның паспортын алған. Әмірліктерде оған тұруға рұқсат берілген.
Orda.kz бұған дейін жазғандай, Кәпенов Мәскеуде үш жыл бойы Мәсімовтің қызы Тамила Кәріммен балалардың қамқорлығы мен мүлікке қатысты соттасқан. Ресей басылымдары оның атына Серебряный бордағы үй, Жуковкадағы особняк және Мәскеу орталығындағы пәтер тіркелуі мүмкін екенін жазған. БАӘ-дегі сот Капеновтің балаларына қатысты кездесу тәртібін бекітті. Балалар екі апта әкесінің, екі апта анасының қасында болады. Бұл Мәсімов отбасының да Дубайда тұрып жатқанын көрсетеді.
Жалғыз Кәпенов емес, Қазақстан бірнеше жыл бойы экстрадициялай алмай жүрген адамдар бар. Мысалы, Қайрат Қожамжаров. Антикоррупциялық қызметтің бұрынғы басшысы із-түзсіз кетті. Оның қайда екені әлі белгісіз.
Қожамжаровтың бұрынғы серігі Мақсат Дүйсенов жақында Германияда ұсталды, бірақ оны қайтару мәселесі сол күйі тұр. Билік бар күшін салса да, еш нәтиже болмай жатыр.
Сондай-ақ, Анатолий Балушкинді еске түсірейік. Ресейдің Бас прокуратурасы оны Қазақстанға беруге тікелей тыйым салған. «Бипэк-Автоның» бұрынғы иесі биыл сәуірде алаяқтық ісі бойынша сырттай тоғыз жылға сотталды.
Ал Қазақстан үшін ең танымал қашқын — Мұхтар Әбіләзов екені даусыз. Франция Қазақстанның сұрауларына он жылдан бері жауап бермей келеді. Саяси босқын мәртебесінің болғанына және көптеген айыппұл салынғанына қарамастан, Әбіләзов Еуропада еркін өмір сүріп, қызметін жалғастырып жүр.
Автор: Динара Бекболаева",2025-11-26T16:20:18+05:00,2025-11-26T16:20:18+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764155544_img_4935-2.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1764155571_img_8688-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764155544_img_4935-2.webp,
1f48ad7a1a343cad6bada099b970ca99,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Баяғы жартас — бір жартас»: Суға зар болған алматылық диқандардың еңбегін министрлік еш ете ме?,"Көктемнен бастап тынбайтын, шіліңгір шілденің аптап ыстығында талмай табан ет, маңдай терімен, адал еңбек ететін диқандардың жұмысы оңай емес. Ал бар еңбегіңмен салған егіннің құрғап, еккеніңнің солып қалуын көру — нағыз опық жеу шығар. Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданына қарасты егіндерге су жетпей жатқаны туралы айтып егіншілер дабыл қақты. Олардың айтуынша, Алматы арнасынан келетін су қысымы дұрыс болмағандықтан, егінге су дұрыс жетпей жатыр.",stories,https://kaz.orda.kz/bajagy-zhartas-bir-zhartas-suga-zar-bolgan-almatylyk-dikandardyn-enbegin-ministrlik-esh-ete-me-134063/,"Көктемнен бастап тынбайтын, шіліңгір шілденің аптап ыстығында талмай, т абан ет, маңдай терімен адал еңбек ететін диқандардың жұмысы оңай емес. Ал бар еңбегіңмен салған егіннің құрғап, еккеніңнің солып қалуын көру — шаруалардың жігерін мұқалтатыны анық. Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданына қарасты егіндерге су жетпей жатқаны туралы айтып егіншілер дабыл қақты. Олардың айтуынша, Алматы арнасынан келетін су қысымы дұрыс болмағандықтан, егінге су дұрыс жетпей жатыр.
Orda.kz тілшісі арнайы Алматы облысы, Байсейіт ауылының маңында тұратын Александр есімді егіншінің егініне барып, жағдайды өз көзімен көріп қайтты.
Александрдың сөзінше, барлық егін-алқабына су жету үшін тәулік бойы реттегіш бассейнге су толтырып, қысыммен жіберіп отыру керек. Қысыммен жіберілген су орталық суару жүйесіне емін-еркін жетсе, егінде су жайлы мәселе болмайды.
Сондай-ақ, бассейннің жиегі жарылып жатқанын да байқауға болады. Александрдың айтуынша, бұл судың тоқтаусыз ағуынан пайда болған.
Александрдың сөзінше, бұл тәулік бойы реттегіш бассейн кеңес үкіметі кезінен бері келе жатыр, талай рет бассейнге жөндеу жұмыстарын жүргізу уәде етілгенімен, әлі күнге дейін қаз-қалпында тұр. Ал су қысымның болмағанына шамамен жарты айдай болған.
Осы мәселені егіншілер су шаруашылығына жеткізген. Александрдың сөзінше, мәселеге су шаруашылығы араласқаннан кейін, жағдай біраз жақсарған. Алайда тек 3-4 күнге ғана жақсарып, кейін «баяғы жартас — бір жартас»  күйі қала берген.
Orda.kz тілшісі осы мәселе бойынша Су ресурстары және ирригация министрлігіне сауал жолдады. Өз жауабында олар Байсейіт ауылы маңындағы ауыл шаруашылығы жерлері Бартоғай су қоймасынан суарылады. Әзірге Бартоғай су қоймасында су азайғандықтан, олар «су айналымы» режиміне көшкен. Яғни, 6 күн Шелек аймағына су берілсе, 6 күн Үлкен алматы аймағына беріледі.
Сондай-ақ өз жауабында олар «Қазсушар» РМК филиалы магистральдардың су бөлу нүктелерінен қажетті көлемде су беріп отырғанын жазды.
Бүгінде министрлік Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы аумағындағы «Д.А.Қонаев атындағы БАК магистральдық арнасының» ПК-130-дан ПК-138+86-ға дейінгі, ПК-166+70-тен ПК-170+17-ге дейінгі, сондай-ақ ПК-223-тен ПК-226-ға дейінгі учаскелерін қайта жаңарту жобасын әзірленгенін, жоба мемлекеттік сараптамадан өтіп, оң қорытынды алғанын айтты. Олар бұл жобаны аяқтау 2025 жылдың желтоқсан айына жоспарланғанын да тілге тиек етті.
Байсейіт даласы биыл да шөліркеп тұр.
«Алдағы өнім қалай боларын білмейміз» деген диқандардың уайымы бекер емес. Министрлік су айналымы режимін енгізіп, арналарды қайта жаңартуды жоспарлап отыр. Бірақ бұл – ертеңгі күннің қамы. Министрлік кіріскенше шаруалардың егіні қурап, еңбегі еш болмаса жарар еді.
Orda.kz оқиғаны бақылап, алдағы уақытта ақпарат таратып отырады.",2025-08-14T10:07:48+05:00,2025-08-14T10:07:48+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1754049603_photo_5215583305741762551_y.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1754049603_photo_5215583305741762551_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1754049603_photo_5215583305741762551_y.webp,
28ca5fc4b46e6fd96aea5390776e7d5f,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Байбектің қарындасынан құқай көрген» — Aray Media Group бухгалтерінің отбасы әділ сот талап етті,"Шілде айында ТОО «Aray Media Group» бухгалтері Ризагуль Махметова 281 млн теңгеден астам қаржыны жымқырды деген айыппен жеті жылға сотталды. Оның сіңілі Айгүл Байбек бухгалтерді қорқытып, түрмеге отырғызуға уәде бергенін айтады, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/bajbektin-karyndasynan-kukaj-korgen-aray-media-group-buhgalterinin-otbasy-adil-sot-talap-etti-134552/,"Шілде айында «Aray Media Group» ЖШС бухгалтері Ризагүл Махметова 281 млн теңгеден астам қаржы жымқырды деген айыппен жеті жылға сотталды. Оның сіңлісі бухгалтерді Айгүл Байбек қорқытып, түрмеге отырғызып, көзін жоятындығын айтып қоқан-лоқы жасағанын мәлімдеді, деп хабарлайды Orda.kz.
Ұлттық баспасөз клубында Мөлдір Аманжолова әпкесінің қарапайым бухгалтерден қалай кінәліге айналғаны жайлы айтып берді.
Мөлдір Аманжолова компанияның негізін қалаушымен қақтығыстың қалай басталғанын баяндап берді.
Адвокат Гүлмира Шалдықова сот барысында Ризагүл бастапқыда қорғауға құқығы бар куәгер болғанымен, кейін күдіктіге айналып, түрмеге жіберілгенін айтты.
Қылмыстық іс Айгүл Байбектің арызымен әуелі ұрлық дерегі бойынша қозғалған. Директор Мәдина Әбішева мен бухгалтер Ризагүл Махметова қорғауға құқығы бар куәгер ретінде іске тартылған.
1 ақпанда Ризагүл күдікті болды. Оған ҚК 189-бабы, 4-бөлігі, 2-тармағы «Аса ірі мөлшерде ұрлық» бойынша айып тағылды.
Сонымен қатар, қорғаушы Ризагүл жинаған барлық құжаттар, яғни, атқарылған жұмыс актілері, қызмет үшін төленген жалақы, банк түбіртектері сот тарапынан есепке алынбағанын айтты. Себебі оларды тексерген жеке сарапшы, мемлекеттік емес. Дегенмен заң жеке сарапшылардың қатысуына тыйым салмайды.
Сондай-ақ, сот сүйенген мемлекеттік экономикалық сараптама ұрлық фактісін анықтамаған. Онда тек компанияның айналымдары мен бухгалтердің өз шотына аударған қаражаттары көрсетілген.
Aray Media Group пен мердігерлер арасындағы келісімшарттар, сондай-ақ екі тараптың қолы мен мөрі бар атқарылған жұмыстардың актілері сот тарапынан жалған деп танылмаған. Яғни, қызмет көрсетілген, жұмыс орындалған және компания олар үшін төлем жасаған.
Оның айтуынша, сот шешімінде де заң бұзушылықтар болған. Заң бойынша, үкім жарияланғаннан кейін қорғаушы тарапқа аппеляция беру үшін 15 күн қажет, бірақ үкіммен тек 20-шы күні танысу мүмкіндігі беріліпті.
Осы заңбұзушылықтар мен абсурд жағдайлар қорғау тарапынан апелляциялық шағымда көрсетіліп, оны Астана қалалық соты қарауға қабылдады.
Бауыржан Байбек соңғы уақытта Қазақстанның қоғамдық өмірі мен әлеуметтік желілерден жоғалып кетті. Екі жыл бұрын ол Германияға көшкен деген сыбыс тараған. Ал 2025 жылдың наурыз айында оны Жапонияда көргендер бар.
Айта кетейік, Байбектің отбасының бизнес саласында таныстары көп әрі олар «мүйзі қарағайдай алыптар». Оның атақты әкесі Қыдырғали Байбек Қазақстанның бірінші президентімен сыныптас болған.
Автор: Анастасия Прилепская",2025-08-26T18:00:23+05:00,2025-08-26T18:00:23+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1756209496_whatsapp-image-2025-08-25-at-15_08_49.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1756207485_whatsapp-image-2025-08-25-at-15_09_34.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1756209496_whatsapp-image-2025-08-25-at-15_08_49.webp,
aa8fd1a31df5c0a2e0a05b668114ad04,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"«БАҚ-ты кіргізбеу, жария еткізбеу»: Хасан Қасымбаевтың сотында судья не нәрсеге тыйым салды?","Алматы облыстық Талғар аудандық сотында Хасан Қасымбаевтың соты жалғасып жатыр. Сот басында судья Айнагүл Түкібаева БАҚ өкілдерін сотқа қатыстырмады. 
Orda.kz тілшісі сотқа барып, тікелей ақпарат таратты.",stories,https://kaz.orda.kz/bak-ty-kirgizbeu-zharija-etkizbeu-hasan-kasymbaevtyn-sotynda-sudja-ne-narsege-tyjym-saldy-134529/,"Алматы облысы Талғар ауданында Хасан Қасымбаевтың соты өтіп жатыр. Осы жолы судья Айнагүл Түкібаева БАҚ өкілдерін сотқа қатыстырмады.
Orda.kz тілшісі сотқа барып, тікелей ақпарат таратты.
Сотқа қатысушылар БАҚ өкілдерінің 2-сотты бейнекамераға түсіріп, парақшаларына салғанына және жәбірленушінің сөзін жариялағанына наразылық танытып, журналистерді сот залынан шығарып жіберді. Сондай-ақ енді жәбірленушілер мен басқа да куәгерлердің сөздерін ендігі жерде жариялауға тыйым салды.
Алайда тілшілер сотты трансляция арқылы көріп отырды.
Сотта сотталушы Қасымбаевтың мүддесін қорғайтын Ерлан Меңдешев судья Айнагүл Түкібаеваға қарсылық білдірді.
Меңдешевтің айтуынша, судья сотта объективті емес, бір жақты қарап отыр.
Осы жағдайдан кейін судья үзіліс жариялады. Ал үзілістен кейін судья шеттетуді қанағаттандырмады және сот кезінде сотталушы Руслан Әлиевтің тісі ауырғанына байланысты сот залынан шығуға мәжбүр болып, тағы да үзіліс жарияланды.
Кейін Әлиевке жедел жәрдем шақыртылып, оны көлікпен алып кетті. Ал сот 26 тамыз күні сағат 10:00-ге шегерілді.
2024 жылғы 4 қазанда «Қамажай» дүкенінде болған жанжалда Шерзат Полат қаза тапты. Бұл оқиға қоғамды дүр сілкіндірді. Осы істе «Хасан хуторлық қылмыстық топтың басшысы» деген сөз жұрт арасында тарап кетті. Осы жағдайдан кейін Талғар аудандық әкімдігінде қызмет атқарған Хасан Қасымбаевтың бауыры Аслан Қасымбаев жұмыстан босатылды. Ресми сот кабинеті дерегіне сүйенсек, Хасан Қасымбаевтың тағы бір бауыры Ержан Қасымбаев бұған дейін «адам өлтіру» бабымен істі болған. Ол кеден қызметкері Медет Жамашевті қасақана өлтірді деп айыпталған. Ал ІІМ «хуторлық» қылмыстық топ жайлы сөз бұрқ ете қалғанда-ақ ақпаратты жоққа шығарған болатын.
Orda.kz тілшісіне берген сұхбатында Хасан Қасымбаев: «менің арым таза, заң бұзған жоқпын» деген еді. Алайда 4 қараша күні ол қамауға алынып, оған қатысты тергеу басталды. Тергеу шілде айында аяқталды. 29 шілдеде прокуратура айыптау актісін бекітіп, істі сотқа жіберді.",2025-08-25T18:19:17+05:00,2025-08-25T18:19:17+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/photo_5287668456289858978_y.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_5287231099770106865_y-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/photo_5287668456289858978_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/photo_5287668456289858978_y.webp,
10ea2f03d18f8ca3479781506014b058,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Бала қайтыс болған күні анасы араққа сылқия тойып келді»: 12 жастағы бала неліктен суицид жасады ?,"Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданына қарасты Саймасай ауылында   12 жастағы бала есік алдында тапа-талтүсте жіпке асылып қалды. Бұл оқиға әлеуметтік желіде елді елең еткізді.",stories,https://kaz.orda.kz/bala-kajtys-bolgan-kyni-anasy-arakka-sylkija-tojyp-keldi-12-zhastagy-bala-nelikten-suicid-zhasady-135770/,"Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданына қарасты Саймасай ауылында 12 жастағы бала есік алдында тапа-талтүсте жіпке асылып қалды. Бұл оқиға әлеуметтік желіде елді елең еткізді. Небәрі 6-сынып оқитын баланы мұндай қадамға біреу итермеледі ме? Әлде бұл өзінің шешімі ме? Немесе кездейсоқ болған қайғылы оқиға ма?
Orda.kz тілшісі Саймасай ауылына барып, қайғыдан қан жұтып отырған отбасыдан мән-жайды сұрастырды.
Марқұм бала 27 қазанда үйінің есігінің алдында күнделікті ойнап жүрген әткеншегінің жібіне асылған күйде табылды. Туыстарының айтуынша, дәл сол сәтте үйде үлкендерден ешкім болмапты.
Бұл туралы алғашқы болып әлеуметтік желіге НеМолчиKZ қорының басшысы Дина Таңсәрі жариялаған.
Журналистер Саймасай ауылында марқұм бала оқыған А.Байтұрсынов атындағы орта мектебіне барды. Білім мекемесінің директоры Назгүл Сарымбаева баланың отбасы аз қамтылған, яғни тұрмысы нашар деп тіркеуде тұрғанын және мектеп жақтан тұрақты түрде тексеріс болғанын айтты. Сонымен қатар, марқұмның мектепте тәртібі де, тазалығы да мұнтаздай болғанын жеткізді.
Мектеп директоры «баланың анасы мен өгей әкесі ішкілікке салынған, ал өгей әкесі балаға жиі қол көтеріп, тіпті жыныстық сипаттағы әрекеттер жасады» деген ақпаратты жоққа шығарды.
Сондай-ақ, мектепте буллиңке ұшырамағанын әрі бала өгей әкесімен тұрғаны үшін де арнайы тіркеуде болғанын айтты. Марқұмның анасы қазіргі күйеуімен азаматтық некеде үш жыл өмір сүріп, тек былтырдан бері заңды некеге тұрған. Өгей әкесі жеке кәсіпкерлікте жалданып тұрақты жұмыс істесе, анасы көлік жуатын орталықта екі күн істеп, екі күн демалған. Жалпы отбасында үш бала бар. Үлкені Қаракемер кәсіптік колледжінде оқиды, кішкентайы осы мектепте 4-сыныпта оқиды екен.
Мектеп директоры:
Мектептен шыға салып марқұмның үйіне бардық, есік алдында көршілері мен ет жақын туыстары тұрды. Сәлден соң баланың денесін мәйітханадан әкеліп, есік алдында марқұмды ақтық сапарға шығарып, арулап қою үшін дайындалып жатты. Баласын соңғы сапарға шығарып салуға көрші ауылда тұратын туған әкесі де келді. Жиналған көпшілік арасынан оқиғаның мән-жайын жақыннан білейік деп баланың туыстарын әңгімеге тарттық. Журналистердің сұрағына жауап беруге өгей әкесінің қарындасы Елена Маматханова шықты. Оның айтуынша, әлеуметтік желіде тараған ағасы туралы «ішкілікке салынған, педофил, баланы ұрды-соқты» деген сөздер ешқандай да факт емес. Оның айтуынша бұл жабылған жала. Ол «шындыққа жанаспайтын ақпарат таратқандарды жазалау» керегін атап өтті.
Келіншектің айтуынша, бұл үйге балалармен ойнауға өзінің ұл-қыздары да жиі келіп тұрған. Күнделікті ішер асы болған отбасы ешқандай таршылық көрмегенін айтты. Алайда, баланың өгей әкесінің қарындасы отбасының аз қамтылған отбасы ретінде тіркеуде тұрғанынан хабарсыз болып шықты.
Ары қарай біз отбасының күнделікті көріп жүрген көршілерінен жағдайды сұрастырдық. НеМолчиKZ парақшасына 800-ге жуық жазылған пікірдің арасында «осы отбасымен бір көшеде тұрамыз» деп, ата-анасының араққа салынғанын, балалардың еш қараусыз әрі үсті-бастары кір болып көшеде талай рет көргенін жазғандар болды. Марқұм баланың кішкентай інісімен бір сыныпта оқитын қыздың анасы, бір үйден кейінгі үйде тұратын көршісі Марина Луценка баланың анасы шынында да ішімдік ішіп жүретінін, тіпті соңғы кезде онысы жиілеп кеткенін айтты.
Луценканың айтуынша, ерлі-зайыптылардың өзара төбелескендерін бірнеше рет естіпті.
Жасөспірімнің қазасынан кейін әлеуметтік желілерде балалар құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Зәкиева мен «НеМолчи» қорының негізін қалаушы Дина Таңсәрі арасында ашық қайшылық туындады.
Зәкиева өз кеңсесіне бұл отбасы туралы қордан ешқандай хабар түспегенін және омбудсменнің полиция мен қорғаншылық органдары жұмысына бақылау жасауға өкілеттігі жоқ екенін айтты.
Оған жауап ретінде Таңсәрі Зәкиеваны жауапкершілікті өзінен ысыруға тырысты деп айыптап, «НеМолчи» қорының мемлекеттік қолдаусыз жұмыс істейтін ерікті ұйым екенін еске салды.
Еске сала кетейік, бұған дейін «НеМолчи» қоры көршілердің 2025 жылдың ақпан айында өздеріне жүгінгенін және отбасындағы ауыр жағдайлар туралы хабарлағанын мәлімдеген еді.
Дина Таңсәрінің Orda.kz-ке берген пікірінде, кеше журналистердің Саймасай ауылына баратыны белгілі болған сәтте-ақ, әкім сол үйге адамдарды жіберіп, тазалық жұмыстарын бастағанын айтты. Сондай-ақ, әкім ауыл чатына  кіріп, «жалған ақпарат таратқандар жауапкершілікке тартылады», деген хабарлама жазыпты, содан  ауыл тұрғындарының артық ауыз ақпарат айтуға қорқып отырғанын да жеткізді.
Таңсәрінің айтуынша, баланың өлім уақытын, оның қандай жарақат алғанын, сараптама не тіркегенін анықтау қажет еді, бірақ бүгін оны өте тез жерлеп тастады.
Алматы облысының білім басқармасы Саймасай ауылындағы 13 жастағы оқушының өліміне қатысты түсініктеме берді. Өз үйінің жанында өзіне қол жұмсаған оқушы жайлы әлеуметтік желілерде тараған ақпарат шындыққа сәйкес келмейтінін жеткізді.
Білім басқармасының айтуынша, аудан әкімінің орынбасары, прокурор, «Жанұя» орталығы мен қамқоршылық органдарының өкілдері, мектеп пен психологтардан құралған мобильді топ жұмыс істеп жатыр.
Сонымен қатар, Алматы облыстық полиция департаменті істің қылмыстық кодекстің 105-бабы, яғни «Өзін-өзі өлтіруге дейін жеткізу» бойынша іс қозғалған.
Бұл оқиға Orda.kz редакциясының бақылауында. Алдағы уақытта тергеу барысы туралы қосымша ақпарат береміз.",2025-10-29T17:45:42+05:00,2025-10-29T17:45:42+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5192987774855283737.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1761741878_5192987774855283713.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5192987774855283710.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5192987774855283712.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5192987774855283737.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5192987774855283737.webp,
93ff7cc029b4b6ae26457d5567b5c633,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Бала өртеген 16 жастағы жасөспірімге сот үкім шығарды,"16 жастағы жасөспірім 14 жастағы ұл баланы өртегені үшін Қарағандыда сот үкім шығарды, деп хабарлайды Orda.kz. Ол ҚР Қылмыстық кодексінің 107-бабының 2-бөлігімен — «Кәмелетке толмаған адамға",stories,https://kaz.orda.kz/bala-ortegen-16-zhastagy-zhasospirimge-sot-ykim-shygardy-136455/,"Қарағандыда  14 жастағы ұл баланы өртегені үшін 16 жастағы жасөспірімге сот үкім шығарды, деп хабарлайды Orda.kz.
Ол ҚР Қылмыстық кодексінің 107-бабы 2-бөлігі бойынша, яғни «кәмелетке толмаған адамға денсаулыққа орташа ауырлықтағы зиян келтіру» айыбы бойынша кінәлі деп танылды. Сот оған бір жарым жыл бостандығын шектеу және қосымша бір жыл пробациялық бақылау белгіледі.
Іс материалдарына қарағанда, былтыр 17 қыркүйекте Шашубай ауылында 16 жастағы жасөспірім 14 жастағы Нұрсұлтанға сіріңкені тұтандырып лақтырған. Оқиғаға дейін Нұрсұлтанның шалбарына бензин төгіліп қалған. Тергеу дерегі бойынша, олар бұған дейін бірге ойнап жүрген. Ересек жасөспірім одан бензин үшін 4 500 теңге төлеуді талап еткен. Төлемеген соң, сіріңке лақтырып, баланың киімін отқа орап жіберген.
Киім лезде тұтанып, күйген мата теріге жабысып қалған. От қойған жасөспірім жедел жәрдем шақырмаған, ересектерге хабарламаған. Керісінше, ескі шалбар әкеліп, күйікке басуды бұйырып, оқиғаны жасыруға тырысқан.
Ата-аналар полицияға жүгінген. Бірақ тергеуші істі бастапқыда «қылмыс құрамының болмауына» байланысты тоқтатқан. Адвокаттың араласуынан кейін ғана іс қайта қаралып, сотқа жетті.",2025-12-08T17:20:09+05:00,2025-12-08T17:20:09+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/5309780665920327534.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/5309780665920327534.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/5309780665920327534.webp,
b25df519ae4dedae52f4030d1d90289f,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Баламды ауру қылды»: БҚО-да ата-ана ұлын азаптады деп психикалық орталықты айыптады,Батыс Қазақстан облысының тұрғыны кәмелетке толмаған ұлының облыстық психикалық денсаулық орталығында заңсыз ем қабылдағанын және соққыға жығылғанын мәлімдеді. Ата-анасы прокуратура мен тиісті органдардан дереу тексеріс жүргізуді талап етіп жатыр.,stories,https://kaz.orda.kz/balamdy-auru-kyldy-bko-da-ata-ana-ulyn-azaptady-dep-psihikalyk-ortalykty-ajyptady-134320/,"Батыс Қазақстан облысының тұрғыны кәмелетке толмаған ұлының облыстық психикалық денсаулық орталығында заңсыз ем қабылдағанын және соққыға жығылғанын мәлімдеді. Ата-анасы прокуратура мен тиісті органдардан дереу тексеріс жүргізуді талап етіп жатыр.
Orda.kz тілшісіне баланың анасы сұхбат берді.
Баланың ата-анасы мектепте оқып жүргенде ауыр психотроптық дәрілерді берген соң, баланың психикасы бұзылып, психикалық денсаулық орталығына жатқызуға мәжбүр болған. Енді психикалық денсаулық орталығында жатқан соң «жағдайы жақсарар» деп үміт еткенде ұрып-соққандарын біліп анасының бауыр еті езілген.
Жалпы оқырманға түсінікті болу үшін оқиғаны басынан бастайық. 2015 жылы Галияш өзінің ұлы Құзанбай Исабекті бірінші сыныпқа апарады. Арада біраз уақыт өткенде мектеп мұғалімі Исабектің анасына шағымданады. Мұғалімнің айтуынша, Исабек сабақ үстінде орнынан тұрып кете берген. Мектеп мұғалімі  анасына психологиялық-медициналық-педагогикалық комиссияға апаруға кеңес береді.
Анасы баласының бірінші сыныпқа барғанда анық сөйлегенін айтты.
Сонапакс — жүйке жүйесіне тікелей әсер ететін күшті психотроптық препарат. Невроз, мазасыздық, ашуланшақтық, ұйқысыздық кезінде дәрігерлер ішуге нұсқау береді. Соның ішінде балаларға сирек береді. АҚШ-тың Ұлттық биотехнологиялық ақпарат орталығының (National Center for Biotechnology Information) ресми парақшасында жүрек соғысын бұзатындықтан дәл осы дәріні нарықтан алып тастағаны жазылған. Дегенмен оған ұқсас жалпылама дәрілер қатаң шектеулер қойыла отырып, сатылады. Ал Қазақстанда көріп отырғандарыңыздай дәрігер нұсқауымен беріледі.
Анасының айтуынша дәрігерлер баланың ішінің ауыратындығына қарамастан психотроптық ауыр дәрілерді беріп, балаға ауру «жамап» берген.
Анасы баласының тек психотроптық дәрілермен емделіп жатқанына қынжылады. Тіпті ол ем көмектеспей жатыр деп налып отыр. Оқушының ата-анасы арыз жазған.
Анасының сөзінше, ұлына ауыр диагноз телемедицина арқылы – қашықтан, ата-анасының және басқа да мамандардың қатысуынсыз, нақты медициналық тексерусіз қойылған. Ол мұны «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» ҚР Кодексінің, сондай-ақ ҚР ДСМ-нің 2021 жылғы 1 ақпандағы № 12 бұйрығының талаптарының өрескел бұзу деп есептейді.
Галияш Күлбалаеваның айтуынша, 2009 жылы туған ұлы 2022 жылдан бері бірнеше рет БҚО психикалық денсаулық орталығына (ЦПЗ) жатқызылып, психотроп дәрілермен негізсіз ем қабылдаған.
Осы оқиғадан кейін әкесі екі күн қатарынан ұлын медициналық сараптамаға апаруға тырысқанымен, оған рұқсат берілмеген.
Әкесінің айтуынша, қашқаннан кейін ол ұлын көруге инспектор Айгүл Кәрімовамен бірге барған. Полиция қызметкері жалғыз өзі кіріп, баланы көрген. Бірақ карантин деп, әкесін ішке кіргізбеген. Сол кезде Айгүл Кәрімова баланың денесінде бұрын алған жарақаттарымен қатар көгерген жерлері бар екенін хабарлаған. Анасының сөзіне сенсек, ұлын жедел жәрдем көлігінің ішінде бес медицина қызметкері ұрып-соққан. Бұл жайтты оның Максим деген көршісі көргенін айтып, жазбаша арыз жазған.
Күлбалаева прокуратурадан және құзырлы органдардан баласының құқығын қорғауды, заң бұзушылықтарды анықтауды, кінәлілерді жауапқа тартуды талап етеді. Егер өтініші қаралмаса, ол  бұқаралық ақпарат құралдарына хабарласып, барлық заңсыздықтарды толық жариялайтынын ескертті.
Orda.kz осы оқиғаға байланысты орталыққа арнайы сауал жолдаған болатын. Батыс Қазақстан облыстық психикалық денсаулық орталығы Исабек Құзанбайдың денсаулығына қатысты мәліметтер науқастың немесе оның заңды өкілінің жазбаша келісімінсіз жарияланбайтынын хабарлады. ШЖҚ «ОПДО» МКК директоры А.Қалибековтың айтуынша, шешімге қатысты шағымды Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекс тәртібімен беруге болады. Ал заңды өкілі, яғни ата-анасы болса бұл «қашқалақтау» деп отыр.
Orda.kz жолдаған арнайы сауалға денсаулық сақтау министрлігі ресми жауап берді. Денсаулық сақтау министрлігінің Ана мен бала денсаулығын сақтау департаменті Исабек Құзанбайға көрсетілген медициналық көмекке қатысты ресми түсініктеме жолдады. Ведомство мәліметінше, «2023 жылғы 7-20 қыркүйек аралығында жоспардан тыс тексеру жүргізілген».
Министрлік психикалық, мінез-құлықтық бұзылушылықтары бар адамдарды стационарға емдеуге жатқызу оның заңды өкілінің жазбаша келісімі болған кезде ғана жүзеге асырылатынын айтады. Егер ата-анасы қарсы болса, «емдеуге жатқызу сот тәртібімен жүргізіледі». Қорытындылай келе, министрлік «өтініште көрсетілген кейбір мәселелер жергілікті атқарушы органның құзыретіне кіретінін хабарлап, Батыс Қазақстан облысы денсаулық сақтау басқармасына жүгінуді ұсынды.",2025-08-21T13:53:15+05:00,2025-08-21T13:53:15+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/3eb47f72-5694-4990-85a6-086aec530461.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/137ff35e-1a8c-4839-ac89-5fd50e88116a.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/60212e10-07a1-46f4-80d5-c7f0f9d8e3aa.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/92b26509-3825-4c85-984e-bf314632a936.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/fcfc5e79-0270-4557-81c5-e3bd4c6e2b50.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/3eb47f72-5694-4990-85a6-086aec530461.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/3eb47f72-5694-4990-85a6-086aec530461.webp,
e315fa707cb1cad0bcfd4d8d60a9852c,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Балқаш ауданындағы жер дауы: мәслихат депутаты әкімнің орынбасарына ықпал етті ме?,"Алматы облысының Департамент юстиции жеке сот орындаушысы (ЧСИ) Марат Мырзабаевқа қатысты тәртіптік шара қолдануды сұрап, ТОО «Отес-Акдала» берген шағымды қарады. Құжатқа сәйкес, ЧСИ-дің",stories,https://kaz.orda.kz/balkash-audanyndagy-zher-dauy-maslihat-deputaty-akimnin-orynbasaryna-ykpal-etti-me-136257/,"Балқаш ауданында жер дауы қайта өрши түсті. Аудан әкімінің орынбасары Қадыр Асқар Қадырұлы сот шешіміне қарама-қайшы жаңа қаулы шығармақ болды. Ол даулы жер учаскесін «Миялы Агро» компаниясына беруді тапсырды. Ал сот бұрын сол жерді «Тұмар» компаниясына тиесілі деп танып, құқықтарын қорғаған. Сонымен бірге, сот орындаушысы Марат Мырзабаевтың заңсыз әрекеттері мен мүлікті борышкерлер келісімінсіз беру деректері құқық қорғау органдары тарапынан тексеріліп жатыр.
Редакциямызға «Тұмар» компаниясының басшысы Айдарбек Нұрлан сұхбат беріп, әкімнің орынбасары мен сот орындаушысының қалай заң бұзғандығын айтып берді. Қазіргі таңда аппеляциялық сот отырысы жүріп жатыр. Айдарбек сегіз айға уақытша ұстау изоляторына қамалып Іле аудандық сотының шешімімен ақталып шыққан болатын.
Еске салар болсақ, Orda.kz редакциясы бұған дейін « Тұмар» компаниясы мен «Миялы агро» компаниясының арасындағы дау жайлы жазған. Сонымен қатар «Мияло агро» мәслихат депутаты Бақыт Атайбектікі екенін кәсіпкерлер жасырмады.
Orda.kz редакциясы жер теліміне таласқан екі компания жайлы және соттың шешіміне бағынбайтын әкімнің орынбасары жайлы зерттеп көрді. Сонымен қатар Асқар мырзаға телефон соғып оқиғаның мән жайын сұрады. Ол біздің сұрағымызға нақты жауап бере алмай, бізге тек сот шешіміне сүйендік деген жауап берді.
Қадыр Асқар Қадырұлының жаңа қаулысына сәйкес, даулы жер учаскесін «Миялы Агро» компаниясына беру тапсырылған. Алайда бұл шешім бұрынғы сот шешімдеріне қарама-қайшы келеді. Алматы облыстық және Балқаш аудандық соттары жердің «Тұмар» компаниясына тиесілі екенін растаған. Жиналыс болатыны жайлы Тұмар компаниясына хабарланбаған. «Бірақ «Миялы агро» компаниясының өкілдері қатысты» дейді Айдарбек мырза.
Сот шешімдері әлі күшінде болса да, аудан әкімінің орынбасары:
Сондықтан жиын компания басшыларының қатысуынсыз өткен. «Тұмар» өкілдері Orda.kz редакциясына былай деп хабарлады:
Айдарбектің айтуынша, сот «Тұмар» компаниясының құқықтарын қорғағанымен, аудан әкімінің орынбасарының жаңа қаулысы сол шешімдерге қарама-қайшы келеді.
Қандай шешім шығаруы мүмкін?
Заңгерлердің пікірінше, егер лауазымды тұлға сот шешімін орындамаса, ол Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 430-бабы «Сот актілерін орындамау» бойынша жауапқа тартылуы мүмкін. Сонымен қатар, лауазымды өкілеттіктерді асыра пайдалану фактілері де қарастырылуы мүмкін.
Редакция Балқаш ауданы әкімдігіне, Алматы облысының Әділет департаментіне және прокуратураға ресми сұрау жолдады. Әзірге жауап келмеді.
Сот орындаушысының әрекеттері: Марат Мырзабаев ісі.
Айдарбектің айтуынша, ол екі түрлі құжат жасап, бір жерді екі түрлі компанияға берген. Тұмар компаниясының басшысы Айдарбектің айтуынша Марат Мырзабаев жалған құжат жасап жерді «Миялы агроға» бергенін мәлімдеді. Сонымен қатар алдыңғы сот орысына да келмеді.
Алматы облысының Әділет департаменті жеке сот орындаушысы Марат Мырзабаевқа қатысты тәртіптік шара қолдануды қарастырып жатыр. Бұл іс «Отес-Ақдала» ЖШС компаниясының шағымынан кейін басталған. Шағымда сот орындаушысының әрекеттерінде бірнеше заң бұзушылық анықталған.
Іс қалай өрбіді?
2025 жылдың 19 ақпанында «Отес-Ақдала» ЖШС мен «Агрофирма Отес» сот орындаушысы Мырзабаевқа арестке қойылған жер учаскелерін өз бетінше сату құқығын беру туралы өтініш жолдады. 27 ақпанда сот орындаушысы өтінішті негізсіз кері қайтарды. 16 сәуірде Алматы облысының мамандандырылған әкімшілік соты Мырзабаевтың бұл шешімін заңсыз деп таныды. 27 мамырда апелляциялық инстанция бұл шешімді растады. Ең ауыр заңбұзушылық 25 сәуірде болды. Сол күні сот тыйым салған жер учаскелерін сот орындаушысы беріп жіберді.
Мырзабаев қандай заңбұзушылықтар жасады?
Іле аудандық соты бұл әрекеттерді заңсыз деп таныды. 10 маусымдағы сот шешімімен Мырзабаевтың 25 сәуірде шығарған үш қаулысы толық жойылды. 22 шілдеде облыстық сот бұл шешімді күшінде қалдырды.
Сот орындаушысының заңсыз әрекеттері: құқық қорғау органдары тексеріп жатыр. Алматы облысында Мырзабаевтың әрекеттері бірнеше заң бұзушылыққа байланысты тексеріліп жатыр. Сот шешімдері бойынша анықталған заңбұзушылықтар:
Әділет департаментінің мәліметінше, Мырзабаев атқарушылық іс материалдарын электрондық базаға толық енгізбеген. Сол себепті борышкерлер процестің қалай жүріп жатқанын бақылай алмай қалды.
Қазіргі кезде департамент Мырзабаевқа қатысты тәртіптік шара қолдануды қарастырып жатыр. Заң бойынша, егер сот орындаушысы азаматтардың құқықтарын шектесе, мүлікті заңсыз берсе немесе құжаттарды жүйеге енгізбесе, ол тәртіптік жауапкершілікке, ал қажет болса қылмыстық жауапкершілікке де тартылуы мүмкін.
2025 жылғы 9 маусымдағы Іле аудандық сот шешімі бойынша Мырзабаевтың әрекеттерінде Қылмыстық кодекстің 251-бабы «лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдалану» белгілері бар екені көрсетілген жеке қаулы бар.
Сот әлі өтіп жатыр. Orda.kz істі бақылап, тікелей ақпарат таратып отырады.",2025-12-03T07:00:47+05:00,2025-12-03T07:00:47+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/whatsapp-image-2025-12-02-at-19_50_01.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/whatsapp-image-2025-12-02-at-19_50_01.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/whatsapp-image-2025-12-02-at-19_50_01.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/whatsapp-image-2025-12-02-at-19_50_11.jpg,
df953f61914eed775afccf1fc7b92f0c,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"«Бәс тігіп, түрмеге төбелеске апарған»: 26 жарақат алған сарбазды офицерлер қалай өлтірген?","Бүгін Алматы гарнизонының әскери прокуратурасында қатардағы Алмас Шакимов бас сүйегі сынып, үш жерден пышақталып, жиырма алты жерден жарақат алған сарбаздың өлімі бойынша сот отырысы өтті. Процесс",stories,https://kaz.orda.kz/bas-tigip-tyrmege-tobeleske-apargan-26-zharakat-algan-sarbazdy-oficerler-kalaj-oltirgen-136050/,"Бүгін Алматы гарнизонының әскери прокуратурасында бас сүйегі сынған, үш жерден пышақталған және барлығы жиырма алты жарақат алған сарбаз Алмас Шахимовтың өліміне қатысты сот отырысы өтті. Жәбірленуші тарап келмегендіктен процесс бар болғаны төрт минутқа ғана созылып, сот кейінге қалдырылды. Осы уақытқа дейін жәбірленуші Алмастың анасы — бірде-бір сот отырысына қатыспаған. Соған қарамастан судья Айдар Секенұлы істі жәбірленушісіз қарап, сотты жарыссөз кезеңіне дейін жеткізген. Ал бүгін тілшілер келгеннен кейін «жәбірленуші тарап келмеді» деген себеппен сот отырысы төрт минутта аяқталды.
Оқиғаның мән-жайын Orda.kz тілшісі біліп қайтты.
Тілшілеріміз анықтағандай, Алмастың анасы Индира ханым сот басталғалы бірде-бір отырысқа қатыспаған. Сот жарыссөз кезеңіне жетсе де, жәбірленушісіз өткені заңға қайшы болған соң, судья прокурорға «жәбірленушіні қатыстыру» жөнінде нұсқау берген.
Orda.kz тілшісі Индира ханыммен сөйлесіп, неге сотқа қатыспай жүргенін сұрап білді.
Анасы әділдік іздеп, эксгумация жасатып, тәуелсіз сарапшы жалдаған. Бірақ бұл кезде де күмәнді жағдайлар туындаған.
Orda.kz тілшісі айыпталушы офицер Дәурен Байызбековтен пікір алмақ болған, бірақ офицер жауап беруден бас тартты.
Алмастың анасына бірнеше рет «балаңыз түрмеде қайтыс болды» деген хат келген.
Индира ханым редакцияға Алмастың экспертизадағы суреттерін көрсетті. Суреттерді көрген әр адам «шатыр құлаған» нұсқаның қисынсыз екенін айтады. 5571 әскери бөлім бір сарбазды мүгедек етіп, бір сарбазды жер қойнына тапсырды. Бірақ әлі күнге дейін ешкім қатал жауапкершілікке тартылған жоқ.
Жәбірленуші тарап судья Айдар Секенұлының жәбірленушісіз өткізген сот отырыстары бойынша жауап беруін талап етеді. Ол жәбірленушінің қатысуынсыз сотты қандай мақсатпен және қандай негізге сүйене отырып жүргізді? Судьяның бұл әрекетіне Жоғарғы сот қандай баға береді?
Orda.kz бұл істі қадағалап, ақпарат таратып отырады.",2025-11-14T10:35:15+05:00,2025-11-14T10:35:15+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763043047_sha.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1718288900_babushka-almasa-2.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5237817707191799715.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/np.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/pp.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763043047_sha.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763043047_sha.webp,
f7e38155f73cd6e97e4d99322953be48,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Бажкеноваға өзін қорғауға мүмкіндік бермей жатыр — адвокат Мұрат Адам,"Адвокат Мұрат Адамның айтуынша, «Орда» сайтының негізін қалаушы Гүлнәр Бажкенованы үйқамаққа қамау туралы үкім оның сотта өз мүддесін қорғауына кедергі келтіріп отыр, деп хабарлайды Orda.kz. Мұрат",stories,https://kaz.orda.kz/bazhkenovaga-ozin-korgauga-mymkindik-bermej-zhatyr-advokat-murat-adam-136456/,"Адвокат Мұрат Адамның айтуынша, «Орда» сайтының негізін қалаушы Гүлнәр Бажкенованы үйқамаққа қамау туралы үкім оның сотта өз мүддесін қорғауына кедергі келтіріп отыр, деп хабарлайды Orda.kz.
Мұрат Адамның мәлімдеуінше, 8 желтоқсанда сағат 11:30-да Алматы қалалық соты тергеу сотының Бажкеноваға үйқамақ санкциясын беру туралы қаулысына қатысты жеке шағымды апелляциялық тәртіппен қарайды.
Сонымен қатар, Бостандық аудандық соты Бажкеноваға қатысты істерді уақытша тоқтатты. Яғни, «Ордаға» рейдерлік әрекет жасалды деп қозғалған іс толық қаралып шыққанша оның үстінен ешқандай іс жүргізілмейді.
Қазір бас редактордың тікелей қатысуын қажет ететін екі азаматтық іс те қаралып жатыр. Бұдан бөлек, сот орындаушысының әрекеттеріне қатысты әкімшілік шағым да соттың қарауында.
Гүлнәр Бажкенова 1 желтоқсаннан бері үйқамақта отыр. Дәл осы күні Алматыдағы тергеу соты оған қатысты бұлтартпау шарасын қолданған болатын. Дәл сол күні «Орда» редакциясының Алматы мен Астанадағы кеңселерінде тінту жүргізілді, журналистер ұсталып, тергеуге жеткізілді.
Адвокат Мұрат Адамның айтуынша, ол полицияның тінту барысындағы заңсыз әрекеттеріне, сондай-ақ редакцияның және Гүлнәр Бажкенованың жеке мүлкін полицейлер алып кетуіне байланысты полицияға бірнеше өтініш жолдаған. Сонымен қатар, Бас прокуратураға және Алматы қаласының прокуратурасына да шағым берген. Бұған қоса, адвокат өз кәсіби қызметіне кедергі келтіру фактісі бойынша қылмыстық іс қозғауды талап етіп, арыз түсірді.
Еске сала кетсек, құқық қорғаушы Галым Агелеуов «Дождь» телеарнасында Orda.kz жайлы сөз сөйледі. Ол Қазақстанда журналистерге еркіндік жоқ екенін атап өтіп, Гүлнәр Бажкеноваға қарсы қозғалған істердің саяси тапсырыс екенін ашық айтты. Оның сөзінше, Қылмыстық кодекстің 274-бабы («Көрінеу жалған ақпарат тарату») мен 174-бабы («Араздық қоздыру») Қазақстанда тәуелсіз журналистер мен блогерлерге қысым көрсету құралына айналған. Ол бұл істерді марқұм Айдос Садықов пен Мұрат Нұртілеуге қатысты Orda.kz жасаған материалдармен байланыстырды.
Сондай-ақ, «Журналистерді қорғау комитеті» билікті Бажкеноваға қарсы істі доғаруға шақырды.",2025-12-08T12:07:30+05:00,2025-12-08T12:07:30+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1765177621_rejderskij.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1765177621_rejderskij.webp,
a08a10e4dc41dc16340d88e9454c7ef6,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Бейбіт күнде де дайын болу керек»: Ардагер Хұсайын Берқалиев қытайлар басып кірген сәтті еске алды,"Қазақстанның шекарасын ештеңені қалт жіберместен күзетіп тұрған сарбаздардың қызметін үлкен жауапкершілік деп қана емес, басын бәйгеге тігу деп айтсақ артық етпейді. Аумалы-төкпелі заманда түрлі арам",stories,https://kaz.orda.kz/bejbit-kynde-de-dajyn-bolu-kerek-ardager-husajyn-berkaliev-kytajlar-basyp-kirgen-satti-eske-aldy-135247/,"Биыл Алакөл ауданы бойынша шекара басқармасына 60 жыл толды. Аумалы-төкпелі заманда түрлі арам пиғылды қылмыскерлер немесе саясаткерлердің жоспарымен шекараға кез келген сәтте қауіп төнуі мүмкін. Сондықтан Қазақстанның шекарасында ештеңені қалт жіберместен күзетіп тұрған сарбаздардың қызметін үлкен жауапкершілік деп қана емес, басын бәйгеге тігу деп айтсақ артық етпейді.
Orda.kz тілшісі Қазақстан мен Қытай шекарасында қызметін абыроймен атқарған, зейнеттегі ақсақал Хұсайын Берқалиев Иманғалиұлынан сұхбат алды.
Қытай мен Қазақстан арасындағы мемлекеттік шекараның ұзындығы шамамен 1782 шақырым. Бұл шекара аймақтарында ондаған застава орналасқан. Тәуелсіздік жылдарында екі ел арнайы келісімдер негізінде шекара сызығын толық анықтап, халықаралық деңгейде бекітті. Осылайша шекара бойында күзет қызметі күшейтіліп, шекаралық заставалар ел қауіпсіздігін қорғауда маңызды рөл атқарып келеді. Бүгін Алакөл ауданы бойынша шекара басқармасына 60 жыл толуына орай Үшарал қаласында арнайы іс-шара өтті. Осы іс-шарада Хұсайын ақсақал шекара қызметкерлері мен келген елге құттықтауын айтып, ізгі тілегін жеткізді.
Хұсайын Иманғалиұлы түрлі қызметтер істегенін айта келіп, кеңес одағы ыдырағанда көп қиындық болғанын атап өтті. Дегенмен ардагер сол кезеңдегі қиындықты еңсеріп, Отан алдындағы борышын адал атқарып шыққан.
Қандай қиындық болса да, шекара шебінде екі кезеңді көріп, екі кезеңнің қиындығын еңсерген қария бүгінде жас сарбаздарға даналығын көрсетіп, іс-шараларда бастан өткерген оқиғаларын айтып жүр.
Жалаңашкөл оқиғасы – 1969 жылы Қазақстан мен Қытай шекарасында болған қақтығыс. 13 тамыз күні Қытай әскерилері Жалаңашкөл маңында мемлекеттік шекараны бұзып өтті. Кеңес шекарашылары оларға тосқауыл қойып, қарулы қақтығыс болды. Нәтижесінде бірнеше әскери қаза тауып, жараланғандар бар. Бұл оқиға сол кезеңдегі кеңес-қытай қатынасының шиеленісуін айқын көрсеткен тарихи сәттердің бірі еді. Біз көненің көзі болып отырған Хұсайын Иманғалиұлынан осы оқиға жайлы сұрастырдық.
«1969 жылы тамызда қытайлармен болған оқиға бар. Олардың сарбаздары біздің жерге өтіп, территориямызды иемдене бастады. Содан шекарада нарядтағы Дулепов пен Рязанов соны көріп, әскери бөлімге хабарласып, шекараға қосымша әскерді шақырып, сол жерде қақтығыс болды. 5-6 сағаттан кейін келген қытайларды тойтарып, тұтқындады. Біздің жақтан сержант Дулепов пен Рязанов қайтыс болды. Дегенмен қосымша әскер жылдам келді. Марқұм Дулепов пен Рязановқа Қызыл жұлдыз марапаты берілді. Оның алдында қытай әскерлері наурызда Ресейдің Даманск шекара бекетін бұзып өтпекші болды. 2 наурызда. Ал мынау 13 тамызда бізде болды», — деді Хұсайын Иманғалиұлы.
Қазір Үшарал қаласында Рязанов және Дулеповтың аты берілген екі көше бар.
Біз шекарадағы өзгерістер жайлы сұрадық. Ақсақал «өзгеріс жоқ» деді. Дегенмен бастысы екі тараптан да заң бұзушылықтар болмауын тілейтінін білдірді.
Көненің көзі болған қария қандай жағдайда да сарбаздарға дайын болу қажет екенін айтты.
Біз осылайша кезеңді көрген, көненің көзі болған қариямен тілдестік. Оның тік мінезі, көзқарасы әскери қызметтегі тәртіп пен сең қозғалса да қозғалмайтын беріктікті байқатты. Қарияға амандық тілеп шығарып салдық.",2025-10-01T16:21:42+05:00,2025-10-01T16:21:42+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/b0c42811-2fa0-40f1-b486-b087092b632d.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/7156130c-eeda-4139-8cfb-9cdf7f2edc14.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251001-wa0012.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/b0c42811-2fa0-40f1-b486-b087092b632d.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/b0c42811-2fa0-40f1-b486-b087092b632d.webp,
01e836f52f52bd5122ba3eb88e5d6f8f,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Белгілі әнші Мұқасан «Нұрмұқасан» тобына жаңадан қосылған Ғалымжанды көгала қойдай етіп сабап тастады,"Бейнедегі сөзі бойынша Жан Ахмадиевке «Нұрмұқасан» тобына жаңадан қосылған Ғалымжан хабарласан. Ол осы топтың бұрынғы әншісі Мұқасан Шахзадаевтан таяқ жегенін айтқан. Оның айтуына қарағанда, Мұқасан бірнеше адаммен қосылып алып, оны аяусыз соққыға жыққан, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/belgili-anshi-mukasan-nurmukasan-tobyna-zhanadan-kosylgan-galymzhandy-kogala-kojdaj-etip-sabap-tastady-136221/,"Бейнедегі сөзі бойынша Жан Ахмадиевке «Нұрмұқасан» тобына жаңадан қосылған Ғалымжан хабарласқан. Ол осы топтың бұрынғы әншісі Мұқасан Шахзадаевтан таяқ жегенін айтып, шағынған. Оның айтуына қарағанда, Мұқасан бірнеше адаммен қосылып алып, оны аяусыз соққыға жыққан, деп хабарлайды Orda.kz.
Салдарынан Ғалымжан түрлі дене жарақатын алып, тіпті мұрны мен қолы сынған. Қазір ол Шахзадаев жазадан құтылып кетуі мүмкін деп алаңдап отыр екен.
Бейненің басында Ғалымжан өзінің сау тамтығы жоқ бет-әлпетін көрсетіп: «бастың бәрі ісіп кеткен» дейді.
Одан кейін бейнеге шыққан Жан Ахмадиев:
Болған оқиғаны айтып тұрып, Жанның неге «пайымдауынша» деген сөз қолданғанын түсінбедік.
Ол Ғалымжаннан оқиғаны баяндап беруді сұрағанда:
Ғалымжанның сөзіне сенсек, оны Мұқасан «сөйлесу үшін» шақырып алған. Бірақ әңгімелері жараспаған соң кетіп қалмақшы болған.
Төбелес соңы полиция шақырумен аяқталған.
Бұл сұраққа Ғалымжан «иә» деп жауап берді.
Ғалымжан болса, Мұқасанның өз қақпасынан қол бұлғап шығарып салғанын айтады.
Сонымен қатар Жан Ахмадиев таяққа жығылған Ғалымжан Мұқасаннның халық алдындағы беделін, таныстығын пайдаланып бұл іске жуап бермей, құтылып кете ме деген күдігі басым екенін жеткізді.
Дегенмен бейне астында жазба қалдырған оқырмандар шетел жұлдыздары арасындағы толастамайтын дау-жанжал мен төбелес біздің айрандай ұйыған қоғамға да жетті ма, деген алаңдаушылықтарын білдіріп жатыр.
Бұған дейін бірнеше республикалық және халықаралық терме-ән байқауларының лауреаты, әнші Наркенже Серікбаева Шәмші Қалдаяқов атындағы Түркістан облыстық филармониясында көрген қысымы туралы айтқан еді.
Сонымен қатар соңғы кезде көпшіліктің тілегі ескеріліп, халық қаламаған әншісін қазақ сахнасына жолатпайтын болған. Соның бірі Қазақстандағы даудан кейін ресейлік әнші Акмаль (Akmal) Ресей әскерилерін қолдайтынын айтып, оларға амандық пен саулық тіледі.
Айтпақшы, жыл басында «Анашым» әніне қатысты дау туып,  композитор Марат Омаров Луинаны авторлық құқықты бұзды деп айыптаған болатын.
Иә, сондай-ақ, Кенесары хан үшін кешірім сұраған қырғыз әншісі өз елінде сынға ұшырады.
Ұмытыла бастаған шулы тақырыптың бірі еске түсті. «Эй, йоу, орыстар» атты рэп соңғы жылдары TikTok пен instagram-да танымал болды, алайда құқық қорғау органдары дәл осы рэп үшін QazNews24 сатиралық паблигінің жеткшісі Темірлан Еңсебекті жауапқа тартты.",2025-11-23T14:12:31+05:00,2025-11-23T14:12:31+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/article_12914.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/article_12914.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/article_12914.webp,
373c7db42a65405b4730264968dbf4e4,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Белсенділер қамалған Мирболат Бишуиновты босатуды талап етіп жатыр,"Бүгін Алматыда қоғам белсендісі, желтоқсаншы және блогер Мирболат Бишуиновтың үстінен қозғалған қылмыстық іске қатысты баспасөз мәслихаты өтті. Жиынға құқық қорғаушылар, азаматтық белсенділер,",stories,https://kaz.orda.kz/belsendiler-kamalgan-mirbolat-bishuinovty-bosatudy-talap-etip-zhatyr-134941/,"Бүгін Алматыда қоғам белсендісі желтоқсаншы және блогер Мирболат Бишуиновтың үстінен қозғалған қылмыстық іске қатысты баспасөз мәслихаты өтті. Жиынға құқық қорғаушылар, азаматтық белсенділер, журналистер мен блогердің жақтастары қатысты.
Orda.kz тілшісі баспасөз мәслихатына барып қайтты.
Ресми ақпаратқа сәйкес, Мирболат Бишуиновтың Instagram әлеуметтік желісінде жариялаған сөзіне байланысты қылмыстық іс қозғалған. Сот сараптамасы оның сөзінен «ұлттық алауыздықты қоздыруды» анықтап, ҚК-нің 174-бабы 1-бөлігі бойынша іс қозғалды.
Алматы қалалық мамандандырылған тергеу соты 15 қыркүйекте Бишуиновты екі ай мерзімге қамауға алу туралы шешім шығарды.
Бірнеше күн бұрын әлеуметтік желіде Бишуиновтың жоғалып кеткені туралы ақпарат тарады. Жоғалған күні белсенді Худайшүкір Абдуллаев пен Асылбек Қараевпен бірге Талғар аудандық әкімдігіне барған. Мырзатайұлының жиі көтеретін тақырыптарының бірі қытай азаматтарына жер берілуі мәселесі еді. Әкімдіктен шыққаннан кейін, әрқайсы өз көліктерімен кеткен, алайда Бишуинов сол күні үйіне жете алмай кетті.
Туыстары мен белсенділердің айтуынша, Бишуиновтың көлігі Талғар тас жолының бойынан, есігі ашық тұрған күйі табылған. Телефондары сөндірулі, ал өзі із-түзсіз жоғалған. Келесі күні Алматы қалалық полиция департаментіне барған белсенділерге Бишуиновтың уақытша ұстау изоляторында екені хабарланған.
Блогердің туыстары мен жақтастары оның ұсталуын саяси қудалау деп санайды. Себебі соңғы кездері Бишуинов әлеуметтік желіде шетелдіктерге жер беру мәселесін жиі көтеріп, өткір пікірлер білдіріп жүрген. Әсіресе, Қытай азаматтарына жер сатуға қарсы жазбалары қоғамда кең талқыланған еді.
Абдуллаевтың айтуынша, Талғарда түсірілген бейнежазбалар Мирболат үйіне жеткен соң желіге шығу керек еді. Сондай-ақ, Мирболаттың жұбайы оның денсаулығының нашарлап кеткенін айтып отыр.
Еске сала кетсек, қыркүйектің басында Алматы қаласында журналист Мирболат Мырзатайұлын полиция ұстаған болатын.",2025-09-16T17:05:41+05:00,2025-09-16T17:05:41+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758095771_5354924766517130328.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5354924766517130326.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5354924766517130328.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5354924766517130329.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758095771_5354924766517130328.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758095771_5354924766517130328.webp,
d98e380b941bcdd27f361ddaa251a3ff,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Бір нәрсені қайталап сұрадыңыз»: Хасан Қасымбаевтың сотында адвокат судьяға 6 мәрте қарсылық білдірді,"Талғар қалалық сотта Хасан Қасымбаевтың соты өтіп жатыр. Аталмыш сотта куәгерлерден жауап алынды. 
Orda.kz тілшісі Талғар қаласында болып жатқан сотқа қатысып ақпарат таратады.",stories,https://kaz.orda.kz/bir-narseni-kajtalap-suradynyz-hasan-kasymbaevtyn-sotynda-advokat-sudjaga-6-marte-karsylyk-bildirdi-135200/,"Талғар қаласында Хасан Қасымбаевқа және тағы бес адамға қатысты сот отырысы өтті. Бұл жолы сот отырысында жәбірленушілерден жауап алу жалғасты. Осы жолы да айыптылардың адвокаты судьяға қарсылық білдірді.
Orda.kz тілшісі Талғар қаласында болып жатқан сотқа қатысып ақпарат таратады.
Бүгінгі сот отырысына айыпталушылар толық қатысты. Оқиға күні болған жағдайды өз көзімен көрген куәгерлерден жауап алынды. Айта кетейік, 2021 жылы Хасан Қасымбаев ережесіз жекпе-жек жаттықтырушысы Арман Әлімовтің денсаулығына қасақана ауыр зиян келтірді және ұрлады деген күдікке ілінген еді. Ал Арман Әлімов дүкеннің алдында оны соққыға жығып көлікке салып алып кеткені туралы сотта айтты.
А.Бибекова және А.Бекетова есімді куәгерлер сотта жауап берді. Бекетова сыра сататын дүкенде жұмыс істеп, сол оқиғаны өз көзімен көрген. Ал Бибекова болса, Әлімовті алып кеткен дүкеннің маңайындағы «Виктория» атты екінші дүкенде жұмыс істеген.
Жауап алу кезінде куәгер Бибекова Хасанның қорғаушы адвокаттарының қойған сұрақтарына наразылық білдірді. Оның айтуынша, оқиға кезінде ол дүкеннен шығып кім-кімді ұрып жатқанын анық көрмеген.
Бибековадан кейін куәгер болып Р.Исаинов сөз сөйледі. Дәл сол сәтте сотта дау туып, Хасанның қорғаушысы Ерлан Меңдешов сотта осымен 6-шы рет шеттету жасады. Шеттетудің себебі – 6-куәгердің сотқа келмей қалуы. Куәгердің сотқа келмеуінің де өзіндік себебі бар. Қасымбаевтың мүддесін қорғаушылардың сөзіне сүйенсек, келмей қалған куәгердің отбасында қайғылы жағдай болған, сол себепті сот отырысына қатыспаған.
Соттың басынан бері 6-шы рет шеттету жасалғанымен, судья Түкібаева «шеттету фактісін» 6-шы рет растамады.
Сот аяқталған соң Хасанның қорғаушы адвокаты Гүлмира Бабажанова пікір білдірді.
Сондай-ақ адвокат жауап алу кезінде Хасанның сол жақта болғаны жазылып кеткенін, келесі сотта тергеушілер мен Тәжиевтің мүддесін қорғаушылар болатынын айтты.
Еске сала кетейік, Алматыда Ілияс Сариев пен Ақтоты Дүйсееваға қатысты сотта жәбірленушілер сөз сөйледі. Дүйсеева: «қажылыққа арзан бағамен апарамын» деп елді миллиондаған қаражатқа алдаса, Сариев науқастардың сеніміне кіріп: «халыққа 35 млн жинап беремін» деп қызметі үшін 1,5 млн теңге талап еткен. Orda.kz тілшісі ол соттан да ақпарат таратады.",2025-09-29T18:28:42+05:00,2025-09-29T18:28:42+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/photo_5391030516465138141_y.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/photo_5390974518681530861_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/photo_5391030516465138141_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/photo_5391030516465138141_y.webp,
58486f3cabb30067d652d729f64e863c,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Бірде-бір әйнек сындырмаған»: абақтыдағы Әйгерім Тілеужанның жағдайы мүшкіл,Журналист әрі белсенді Әйгерім Тілеужан Қаңтар оқиғасы кезінде Алматы «әуежайын басып алу» ісі бойынша сотталған болатын. Абақтыдағы Әйгерім денсаулығының күрт нашарлаған айтты.,stories,https://kaz.orda.kz/birde-bir-ajnek-syndyrmagan-abaktydagy-ajgerim-tileuzhannyn-zhagdajy-myshkil-135502/,"Журналист әрі белсенді Әйгерім Тілеужан Қаңтар оқиғасы кезінде Алматы «әуежайын басып алу» ісі бойынша сотталған болатын. Абақтыдағы Әйгерім денсаулығының күрт нашарлағанын айтты.
Orda.kz тілшісі Әйгерім Тілеужанның адвокатымен сөйлесті.
Адвокат Айнара Айдарханованың айтуынша, Әйгерім Тілеужан бір ай бұрын ота жасатқаннан кейін өзін әлсіз сезініп, денсаулығы нашарлап кеткен. Соған қарамастан, дәрігерлер оны ауруханаға жатқызуға рұқсат бермеген.
Ол бұл мәселе жайлы Денсаулық сақтау министрлігіне, Қылмыстық-атқару жүйесі комитетіне және Алматы облысының адам құқықтары жөніндегі уәкіліне хабарланған. Бірақ әзірге ешқандай жауап болмаған.
Әйгерім Тілеужанға 2023 жылдың шілде айында сот үкімі шыққан. Сот оны және тағы төрт адамды Алматы әуежайын басып алу ісі бойынша кінәлі деп таныды. Журналист төрт жылға бас бостандығынан айырылды. Апелляциялық алқа үкімді өзгеріссіз қалдырды.
Бір жылдан астам уақыт бұрын, Жоғарғы сот істі қайта қараудан бас тартқан кезде заңгерлер тергеу барысындағы заң бұзушылықтар туралы айтқан еді. Қорғау тарапының негізгі уәжі — жазаның шектен тыс ауырлығы болған.
Істің материалдарында «Қазаэронавигация» қызметкерлерінің куәліктері бар. Бұл ұйым әуе қозғалысын басқарумен айналысады. Олар белсенділердің ешқандай агрессия көрсетпегенін айтқан.
Әйгерім Тілеужанованың оқиғасы ел шекарасында ғана айтылмады. Шетелдерде де бұл мәселені айтып, әділдік талап еткендер бар. Оның ісі Еуропадағы қауіпсіздік пен ынтымақтастық ұйымының (ОБСЕ) Демократиялық институттар мен адам құқықтары бюросының баяндамасында көрсетілген. Құжатта Қазақстандағы 2022 жылдың қаңтар айындағы істер бойынша әділ сот принциптерінің бұзылуы атап өтілген. Соның ішінде Әйгерім Тілеужанованың ісі бар.
Сонымен қатар, бақылаушылардың деректері бойынша, тыңдаулар кезінде судья Әйгерім Тілеужанованы шағымданудан бас тартуға көндірген, «сотталу мерзімі бұл мүмкіндікті жасауға жеткілікті ұзақ болады» деп айтқан.
Айта кетейік, белсенді екі рет колонияда аштық жариялаған. Бұл әрекет сот үкіміне қарсылық ретінде жасалған. Әйгерім Тілеужан сонымен қатар мекеме ішінде өз құқықтарының бұзылғанын айтып шағымданған.
Әйгерім Тілеужан ұсталғанға дейін қоғамдық өмірге белсене атсалысты. 2023 жылдың ақпанында оған депутаттыққа кандидат куәлігі берілуі тиіс еді. Бірақ сайлау комиссиясының ғимараты алдында полиция оны тоқтатты. Бірнеше сағат бұрын Әйгерім Тілеужан баспасөз конференциясында сөз сөйлеп, Жоғарғы сот оны тіркеуден бас тартуды заңсыз деп танығанын жариялаған еді.
Алайда тағы бірнеше сағат өткен соң үйінде заттарын жинауға мүмкіндік берместен Әйгерімді ұстап әкетті.
Айыпталушының адвокатымен кездескеннен кейін Orda.kz Қылмыстық-атқару ісі жөніндегі комитетке, Денсаулық сақтау министрлігіне және Омбудсменге сұрау жолдады. Қазірге дейін жауап алынған жоқ. Денсаулық сақтау министрлігі, сотталушылардың медициналық жағдайын қадағалайтын мекеме ретінде, Әйгерім Тілеужанның жағдайы жөнінде түсініктеме беруге уәде етті.
Мақала авторлары: Зарина Файзулина, Әсем Жәукен",2025-10-15T09:00:54+05:00,2025-10-15T09:00:54+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760471608_klzh_zapros.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760471717_photo_2024-07-18_14-55-05.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760471786_tleuzhan89-1440x810-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760471608_klzh_zapros.webp,
dd3c60d55b20d887d8dbced294378f0a,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Біреуі менің қызым»: Масақ ауылында 16 жастағы қызды қорлаған екі әйел жайлы ақиқат,Алматы облысы Масақ ауылында екі келіншек бірі 29 да екіншісі 30 олар 16 жастағы қызды үйінен ұрлап әкетіп қорлық көрсетіп әр әрекетін бейнежазбаға түсіріп отырған. Orda.kz тілшісі оқиға орнына барып,stories,https://kaz.orda.kz/bireui-menin-kyzym-masak-auylynda-16-zhastagy-kyzdy-korlagan-eki-ajel-zhajly-akikat-134717/,"Алматы облысы Масақ ауылында 29 жастағы және 30 жастағы екі келіншектің 16 жастағы қызды үйінен ұрлап әкетіп, қорлық көрсетіп әр әрекетін бейнежазбаға түсіріп отырғаны белгілі болды.
Orda.kz тілшісі Масақ ауылына барып, екі күдікті туралы ақиқатты біліп қайтты.
Ауылды аралап екі күдіктінің үйін таппай жүрген тілшілеріміз 60 жасқа таяған ер адамды кезіктірді. Ол ер адамнан оқиға жайлы сұрай бастағанда, ол басын төмен салып: «біреуі менің қызым» деп айтты.
Масақ ауылы тұрғындарының айтуларынша, жасөспірімді аяусыз қорлаған басты күдікті сыйлы отбасының қызы.
«Естігенде қан қысымым көтеріліп кетті» деген Камалдың пікіріне басқалары да қосылды.
Жігітін даулаған басты күдіктінің әкесі сұхбат беруге әл-дәрмені жоғын айтты. Анасы төсек тартып қалған.
Екі отбасы да ел бетіне қараудан қалып, бұғып тірлік жасап жүр.
Басты күдікті — әкімдік қызметкері. Жасөспірімді қорлаған басты күдікті Масақ ауылдық әкімдігінде 6 жыл қызмет еткен.
Қылмыс жасаған уақытта күдікті сырқаттанып ем алатынын айтып, жұмыстан сұранып кеткен.
Еске сала кетейік, Алматы облысында екі әйел 16 жастағы қызды ұрлап қорлық көрсеткен. Әйелдердің біреуінің әкімдікте істейтіні белгілі болды. Қыздың анасы Orda.kz тілшісіне сұхбат беріп мән-жайды айтып берді.",2025-09-04T12:49:54+05:00,2025-09-04T12:49:54+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1756972190_5316695928335366423.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5316695928335366422.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5316695928335366423.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5316695928335366425.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1756972190_5316695928335366423.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1756972190_5316695928335366423.webp,
55adee048b549197bcc486a66efedb05,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"Бомба жайлы хабардан соң, Алматыдағы MEGA-дан халық үдере сыртқа шықты","9 желтоқсан күні таңертең Алматыдағы MEGA сауда орталығының келушілерін шұғыл түрде сыртқа шығара бастады. Алғашында жұрт оқу-жаттығу шығар деп ойлады. Дегенмен полицияға «жарылғыш зат» жайлы ақпарат түскен, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/bomba-zhajly-habardan-son-almatydagy-mega-dan-halyk-ydere-syrtka-shykty-136473/,"9 желтоқсан күні таңертең Алматыдағы MEGA сауда орталығының келушілерін шұғыл түрде сыртқа шығарды. Алғашында жұрт оқу-жаттығу шығар деп ойлады. Дегенмен полицияға «жарылғыш зат» жайлы ақпарат түскен. Алайда ғимарат аумағынан жарылғыш зат табылмады, деп хабарлайды Orda.kz.
Өйткені біраз уақыттан кейін орталықтың ресми Instagram парақшасында мынадай хабарлама пайда болды:
Біз Алматы қалалық полиция департаментіне хабарластық.
Артынша жарылғыш зат табылмағанын айтты. Енді олар жалған ақпарат айтып, телефон шалған адамды анықтап жатыр.
Orda.kz тілшісі оқиға орнында істің мән-жайын анықтап жатыр. Қазір жалға алушы қызметкерлерге ғимаратқа кіруге рұқсат етті.",2025-12-09T10:41:30+05:00,2025-12-09T10:41:30+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/img_20251209_104623_281.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/img_20251209_104629_456.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/img_20251209_104630_015.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/img_20251209_104623_281.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/img_20251209_104623_281.webp,
a452a15881851d99b6e36b0587cdbef6,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Бұл мектепке мұқтажбыз: Қарасайдағы мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған мектепті бір адвокат жауып тастай ма?,"Алматы облысы, Қарасай ауданы, Қырғауылды ауылы: «Балалар инклюзивті академиясы» қаңырап бос тұр. Оқу жылы басталып, барлық оқушы мектепке барып білім алуды бастап кеткен.",stories,https://kaz.orda.kz/bul-mektepke-muktazhbyz-karasajdagy-mymkindigi-shekteuli-balalarga-arnalgan-mektepti-bir-advokat-zhauyp-tastaj-ma-134784/,"Алматы облысы Қарасай ауданының Қырғауылды ауылындағы «Балалар инклюзивті академиясы» қаңырап бос тұр. Оқу жылы басталып, оқушылардың бәрі мектепке барып білім алып жатыр. Қырғауылды ауылындағы мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған ғимарат өз жұмысын толықтай бастауға дайын. Алайда осы ғимаратқа көрші бір адвокат «балалардың шулағаны кедергі келтіреді» деп, бұл орталықты ашқызбай отыр.
Orda.kz тілшісі орталыққа барып, мән-жайды біліп қайтты.
Естіген жан елең ететін, тағдыры ауыр балаларға қатысты бұл мәселеде әкімдік ата-аналар мен тілшілерге жауап беру үшін келуі керек болған. Бірақ әкімдік қызметкерлерінің қарасы да көрінбеді.
Басты мәселе — ерте жастан тауқымет көріп, денсаулығына байланысты мектепке бара алмаған балаларын осы орталыққа береміз деп отырған ата-аналар мен орталықтың ашылуына қарсы көрші тұратын тұрғындардың арасындағы уәж.
Көршілес үйде тұратын қалада адвокат болып қызмет істейтін кеңсесі бар азамат шулы қаладан мезі болып, қала сыртына көшіп келгенін айтқан. Орталықтың директоры Нұрым Нұрғалиевтің сөзінше, ол адвокаттық кеңсесі бар екенін алға тартып, «сес» көрсеткендей болған.
«Балалар инклюзивті академиясы» Қазақстан бойынша ерекше балаларға арналған тегін инклюзивті орталықтарымен танымал мекеме. Қазіргі таңда академияда 200-ден астам бала білім алып жатыр. Оның 80 пайызы – «үйден тыс оқу» жобасы аясында білім алушылар. Бұл бастама үйде оқуы тиіс балаларды қоғамға бейімдеп, құрдастарымен бірге дамуына көмектеседі.
Сонымен қатар, Қазақстанда тек осы жерде ғана жабық спорт залы бар. Бұл ерекше жоба заманауи талаптарға сай алғаш рет жүзеге асырылды. Мұнда балалар қозғалыс пен ойын арқылы еркіндігін сезініп, сенімін арттыра алады. Сонымен қатар, олар тегін білім алып, қоғаммен араласуды үйреніп, жаңа қабілеттерін ашады.
Айта кетерлік жайт, ғимаратқа қатысы жоқ басқа көше тұрғындары да қарсылық білдіріп, арызға қол қойған.
Нұрғалиевтің айтуынша, әкімдік көмек бере алмай отыр:
Академияның негізін қалаушы — ҚР БҒМ-нің 2023 жылғы «Үздік педагог» атағының иегері Нұрым Нұргалиев есімду азамат. Оның бастамасымен еліміздің бірнеше қаласында арнайы кабинеттер ашылып, ерекше балаларға арналған тегін шығармашылық курстар ұйымдастырылды. Қазір Алматы, Рудный, Орал, Қостанай, Қарағанды, Астана және Маңғыстау өңірінде 500-ден астам бала тұрақты білім алып жатыр.
Ал көршілері мектеп аумағында көлік қозғалысы көбейіп, тыныштық бұзылғанын алға тартады:
Orda.kz тілшісі ғимаратты өз көзімен көріп, бар жағдайдың жасалғанына куә болып қайтты. Өте жайлы, әрі мұғалімдері тәжірибелі. Тіпті балаларға арналған массаж креслосы, демалатын және ойнайтын орындар да бар. Тілшіміз орталықтың ашылуына қарсы болған адвокатқа хабарласты. Алайда ол қоңырауға жауап бермеді. Orda.kz редакциясы әрқашан екінші тараптың пікірін тыңдауға дайын екенін айта кетейік.
Осылайша, ерекше балаларға арналған 5–9 сыныптар бойынша білім беретін инклюзивті мектептің жұмысы әзірге тоқтап тұр. Жобаға қолдау білдірушілер де, қарсы тарап та бар. Ерекше балалардың ата-аналары мектептің ашылуын талап етіп жатыр. Олар жергілікті тұрғындар мен билік өкілдерінің келісімін аламыз деп үміттеніп отыр.",2025-09-08T13:20:49+05:00,2025-09-08T13:20:49+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757315572_photo_2025-09-08_12-00-33.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757315400_photo_2025-09-08_12-00-30.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757315400_photo_2025-09-08_12-00-32.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757315401_photo_2025-09-08_12-00-31-2.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757315401_photo_2025-09-08_12-00-31.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757315437_photo_2025-09-08_12-00-27.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757315437_photo_2025-09-08_12-04-54-2.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757315437_photo_2025-09-08_12-04-54.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757315515_photo_2025-09-08_12-00-27-2.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757315515_photo_2025-09-08_12-00-28.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757315515_photo_2025-09-08_12-00-29-2.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757315515_photo_2025-09-08_12-00-29.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757315572_photo_2025-09-08_12-00-33.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757315572_photo_2025-09-08_12-00-33.webp,
631167f2458bb6102da37dc236fccfda,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Пікірлер,22.12.2020 жылы берілген №KZ05VPY00030397 мерзімді баспасөз басылым және ақпараттық агенттік тіркеу туралы куәлік.,stories,https://kaz.orda.kz/comments-2/,22.12.2020 жылы берілген №KZ05VPY00030397 мерзімді баспасөз басылым және ақпараттық агенттік тіркеу туралы куәлік.,Кеше 18:00,Кеше 18:00,kk,Редакция,,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/720x405/1762844030_1762415452_photo_2025-11-05_12-31-51.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/720x405/1762945118_kompani-erg-kopija.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/720x405/1763114819_1762971681_kz8_3960_2.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/720x405/1763451002_sadyr_zhaparov-1440x810.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/720x405/1764067282_klzh_kazakhmus-2.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/720x405/1764315265_photo_474524_jpeg.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/720x405/2024_02_19_snimok-ekrana-2024-02-19-230959.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/720x405/589089725_25220460914261954_9052016010856491308_n.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/720x405/c548438c-5026-4c07-b6f3-7a0197883e8f.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/720x405/zhasandy-intellekt-696x464.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/720x405/1765203600_chatgpt-image-8-dek_-2025-g_-14_42_07.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/720x405/_gluster_2022_4_22_4c7603ea724f32a7f723e4847740e888_1280x720.webp,
bb870a6ab61638898907eb7f76483586,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Даудың басы — бес қоян: Парақор прокурордың артын жапқан Антикор неге жазаланбайды?,"Пара үстінде ұсталған прокурор. Ал Антикор қызметкерлері істі тіркемей, дәлелдерді жасырып, прокурорға қарсы әрекет жасаудан бас тартқан. Бір жыл өтсе де, қызметкерлерге қатысты «қылмыс құрамы жоқ» деп істі жауып тастаған. Orda.kz бұл сағызша созылған істің құпиясын ашуға тырысты.",stories,https://kaz.orda.kz/daudyn-basy-bes-kojan-parakor-prokurordyn-artyn-zhapkan-antikor-nege-zhazalanbajdy-136280/,"Алматы облысында қалталы азаматқа қоян атпаса да, «атты» деп жала жауып, қылмыстық іс қозғаған, кейін оның туыстарынан пара талап еткен прокурор ұсталды. Ол ақшаны алу кезінде арнайы операция барысында қолға түскен. Алайда Антикор қызметкерлері бұл істі тіркемей, керісінше пара алған прокурорды қорғап қалған. Әділдік іздеген заңгер Әйгерім Әлтаева БАҚ арқылы осы жағдайды ашық айтып, өз қызметін адал атқармаған Антикор қызметкерлерінің лайықты жазалануын талап етеді.
Orda.kz бұл сағызша созылған істің құпиясын ашып көрді.
Редакцияға заңгер Әйгерім Әлтаева Антикор қызметкерлеріне қатысты істің түбіне жете алмай келе жатқанын айтты. 2024 жылы 2 ақпан күні заңгер  Әлтаеваның ағасы Қосшыбек Досым үш досымен бірге Қапшағайдың арғы жағындағы Бақанас деген ауылда орналасқан шаруа қожалығының қасында қоян атуға шыққан.
Артынан істі қарап жатқан Балқаш ауданының прокуроры Қанат Сонабаев: «Әлтаеваның анасына 12 млн теңге берсеңіздер істі бірден жауып тастаймыз» деп айтқан. Оны анасы қызына жеткізеді.
Сонымен қатар, сол күні ағасының қасында тағы үш ер адам болып, тіпті оның бірі бес қоянды атқанын мойындаса да, полиция дәл Досым Қосшыбектің артына түсуінің белгілі бір себебі бар екенін айтты.
Содан заңгер Әлтаева қылмыстық істің заңсыз қозғалғанын әрі мақсаттары дәл Қосшыбек Досымға іс қозғап, ақша бопсалау болған соң, бұл бассыздықты басқа құзырлы органдарға хабарлауды дұрыс шешеді.
Әлтаеваның айтуынша, ол Алматыда орналасқан Антикор ғимаратына барады. Сол күні барып, журналға аты-жөнін жазып, тіркеліп кірген. Сол сәтте заңгердің Антикорда істейтін танысы Жандос Қосшыбек (Тегтері бірдей болғанымен Жандос пен Әлтаеваның ағасы Досымның ешқандай туыстық қатынастары жоқ) Әлтаеваны прокуор Сонабаевпен кездесуге жеке өзі көлігімен апарып тастапты.
Заңгерді прокурормен сөйлесуге апарып тастаған соң, оны артынан не күтпей, не әңгіменің қалай өткенінін білместен сол жерден кетіп қалған.
Артынша Әлтаева істі жабу үшін ақша сұраған прокурордың болған әңгімесін жазып алып, Антикордың үстіне өздері тағып берген жасырын аудиобейнежазба құрылғысын өз қолымен Жандос Қосшыбектің үйіне апарып берген.
Содан Әлтаеваға прокурор ертесіне хабарласып, істің шешілетіні айтып: «5 млн дайында» деп тағы да сөйлескен екен. Ол диалогтың да аудиосы бар.
Содан Алматы облысының Антикорынан қайыр болмаған соң, Әлтаева Алматы қаласы бойынша Ұлттық қауіпсіздік қызметінің департаментіне келеді. Оларға жағдайды түсіндірген соң жауабын бес күн бойы күткен. Сол арада бұған прокурор хабарласып, ақшаны қашан әкеле алатынын сұраған. Ал заңгер қаражатты іздестіріп жатқанын айтып, уақыт созған. Ақыры ешқандай әркет жасалмаған соң, Әлтаева Алматы қаласының ұлттық қауіпсіздік комитетіне қайтадан барып, егер шұғыл түрде шара қабылдамаса прокуратура мен президенттің атына арызданатыны айтып айқай-шу шығарады. Артынша оған облыстың Ұлттық қауіпсіздік комитетінен хабарласып прокурорды ұстау операциясына кіріседі.
Содан Әлтаева прокурормен кездесуге барды. Кездесу Қапшағай тасжолында пркурордың көлігінің ішінде болады. Сол жерде оған 3 млн теңгені беріп жатқан кезде артта жағдайды бақылап тұрған Ұлттық қауіпсіздік комитетіннің қызметкерлері келіп оқиға орнында прокурорды  құрықтайды.
2024 жылдың 13 ақпанында прокурор ұсталады, ал 14 ақпан күні қоян ату ісін тергеуші «қылмыс құрамы жоқ» деп бірден жауып тастайды. Бір қызығы, бұл істе тек қана прокурор емес тергеушінің де тікелей қатысы болған. Бірақ Әлтаеваның қолында тергеушіге қатысты дәйек болмаған соң, оны дәлелдей алмаған екен. Сонымен Әлтаева екі арада ары-бері жүгіріп айландырған 12 күн ішінде ағасына қатысты істің заңсыз қозғалғанын дәлелдеп, пара сұраған прокурорды ұстап береді.
Артынша, Алматы облысы Қонаев қалалық сотында Балқаш аудандық прокуратурасының аға прокуроры Қанат Сонабаевқа қатысты іс қаралады.
Ол Әлтаевадан жабайы аң ату фактісіне қатысты қылмыстық істі қысқарту үшін 5 млн теңге сұраған, кейін 4 млн теңгеге түсірген. Ал 13 ақпанда 3 млн теңгені автокөлік ішінде алған кезде ұсталды.
Сонымен қатар, Сонабаеқа өмір бойы мемлекеттік және квазимемлекеттік қызметте жұмыс істеуге тыйым салынып, шенінен айырылды.
Осымен бәрі әділ шешілді деп ойласаңыз қателесесіз. Себебі заңгер Әлтаева бастапқыда прокурор пара сұрағанда шағымданғанымен, Алматы облысының Антикор қызметкерлері — Жандос Қосшыбек, жедел тергеу бөлімінің басшысы Бекжанов Бақыт және кезекші тергеуші Олжас Жайлауов міндетін орындамай, қол қусырып отырған. Осыған байланысты Әлтаева президент пен Бас прокурордың атына ресми шағым түсірген.
Бұрын «біз прокурорға қарсы шығара алмаймыз» деп, барлық дәлелді көрсе де істі қайтарып жіберген Жандос Қосшыбек Әлтаевамен бір ауылдан шыққан. Сол себепті ол Әйгерімнің ата-анасы мен ағасына хабарласып, үйіне келген. Оның айтқаны:
Содан Астанадағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің қауіпсіздік қызметі тергеп, «қылмыстық құрам жоқ» деп жауып тастапты.
Іс алғашында Алматы облыстық полиция департаментінде ашылды. Тергеуге сенбеген Әлтаева шағым түсіргеннен кейін, іс Астанаға – Ішкі істер министрлігіне жіберілді. Сол жерден арнайы полковник-тергеуші Марат Омаров Алматыға келіп, істі өз қолына алды. ІІМ тергеушісі Антикордың үш қызметкерін күдікті деп таныды. Ол Қонаев қаласындағы полиция департаментінде отырып, барлық күдіктілер мен жәбірленушілерден қайтадан жауап алып, тергеуді қайта бастаған.
Әйгерім Әлтаеваның  айтуынша, Антикордың үш қызмекері күдікті деп танылып іс қозғалқан соң олар уақытша жұмыстан шеттетілген екен.
Orda.kz бас прокуратураға, Ішкі істер министрлігіне және Антикорға (қазір ҰҚК құрамында) ресми сауал жолдады. Сауал осы Антикордың үш қызметкері күдікті деп танылған істің барысына қатысты қойылды.
Бізге тек Бас прокуратурадан ғана нақты жауап келді. Ол жерде қысқаша істің жабылу себебі «қылмыстық құрамның болмауы» деп көрсетілген. Ал «нақты қандай себеппен?» деген сауалымыз жауапсыз қалған қалды.
Содан заңгер Әлтаева іс нақты қандай кезде қылмыс құрамы болмады деген сауалға заң тұрғысында жауап берді.
Қылмыстық іс ҚПК-нің 35-бабына сәйкес мына жағдайларда тоқтатылуы мүмкін:
Осындай жағдайларда тергеуші, прокурор немесе Антикор қылмыстық істі тоқтата алады (тіпті адамға «күдікті» мәртебесі берілгеннің өзінде).
Ал Әлтаеваның қолында Антикордың заңсыз әрекеттерін дәлелдейтін аудио-видео жазбалар мен ресми құжаттар бар. Бастапқыда прокурорға шағымданып келген сәтінде Антикордың жедел бөлім басшысы Бақыт Бекжанов пен кезекші тергеуші Олжас Жайлауов әрі Жандос Қосшыбекпен дәлізде сөйлесіп тұрғаны бейнебақылауға түскен, бұл іске тіркелген. Сонымен қатар, істі Бас прокуратураға жеткізбеуі үшін оның туыстарына пара ұсынылғаны туралы да дәлел тұр.",2025-11-28T16:37:50+05:00,2025-11-28T16:37:50+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/klzh_antikor_prokuror.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5280495903858954389.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5280495903858954397.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/klzh_antikor_prokuror.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/klzh_antikor_prokuror.webp,
e8741aaadbc6c5d63c5685fab6ac9c0e,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Депутаттар қалашығы: Астанада сегіз миллиард теңгеге сатылып жатқан сарайдың иесі кім?,"Елордадағы сол жағалауда, Есілдің жағасында көз жауын алатын бағалармен үйлер сатылуда. Ең қымбат үйлердің суреті де, егжей-тегжейлі сипаттамасы да жоқ.",stories,https://kaz.orda.kz/deputattar-kalashygy-astanada-segiz-milliard-tengege-satylyp-zhatkan-sarajdyn-iesi-kim-135679/,"Елордадағы сол жағалауда, Есілдің жағасында көздің жауын алатын сәулеті келіскен, бағалары удай үйлер сатылып жатыр. Ең қымбат үйлердің суреті де, толық сипаттамасы да жоқ. Мәлімет толығымен құпия.
Orda.kz бұл үйлер жайлы ақпараттың неліктен осынша құпия сақталғанын және депутаттар қалашығындағы салтанатты ғимараттардың құны қанша екенін анықтап көрді.
Krisha.kz сайтындағы хабарламаларды шолып отырып, ең қымбат нысандар дәл осы депутаттар қалашығында орналасқанын байқадық. Аумағы жабық, ал терезесінен Есіл өзені көрінеді. Бағаларына қарап таңғалмасқа амал жоқ. Бәрінен бұрын «арзанырақ» дегенінен бастайық.
Мәселен, тоғыз бөлмелі, үш қабатты үй мен 20 сотық жер телімі бар нысанның бағасы — бар болғаны бір миллиард теңге. Ішінде терраса, сауна, кино және спорт залдары, тіпті қонақтарға арналған жеке киіз үй мен телескоп бар!
Бұдан да қымбат үйлер табылды. 17,5 сотық жердегі екі қабатты кірпіш үй қолдан жасалған италиялық жиһазбен безендірілген.
Төбесі жеті метр биік, өз фитнес-залы бар. Үйдің бағасы — екі миллиард теңгеге жуық. Иесі туралы ақпарат беймәлім.
Енді ең қызығы. Ең қымбат сарайлардың суреті мүлде жоқ. Мысалы, бірі алты миллиард теңгеге бағаланған. Сипаттамасы қысқа ғана: 12 бөлме, 80 сотық жер, төбенің биіктігі — сегіз метр.
Хабарландыруда былай деп жазылған:
Ал тізімнің «інжу-маржаны» — 8 миллиард 90 миллион теңге тұратын сарай. Үйдің аумағы — 2100 шаршы метр, жері — 240 сотық. Барлық жағдай жасалған: гараж, монша, бассейн, бақ, жазғы ас үй, ет қақтайтын аймағы мен күзет бар. (Салыстыру үшін еске салсақ, Кәрім Мәсімовтің сарайы кезінде 1,8 миллиард теңгеге бағаланған).
Бірақ бір «әттеген-айы» бар: бәрін тек көзбен көруге болады және ол мүмкіндік кез келгенге берілмейді. Біз риелторға хабарласып, үй жайлы ақпараттың не себепті құпия екенін сұрадық.
Элитаға жататын мүлікті сатқанда осылай құпия ұстайды. Бәлкім, иелері мәміле жайлы бөтен адамдардың білгенін қаламайтын болар. Әлде аты-жөні елге танылған адамдар ма? Иә, кейде сатып алушылардың өздері де көпшілік назарына түскісі келмейді.
Депутаттар қалашығы шамамен 2014 жылы, бұрынғы саяжайлардың орнында салынған (ол кездегі қала әкімі — Иманғали Тасмағамбетов). Атауы қайдан шыққаны белгісіз. Қала орталығы қасында, ал іргеде Есілдің жағалауы тұр.
Айтуларынша, мұнда кәсіпкерлер, бұрынғы және қазіргі саясаткерлер, сондай-ақ жоғары лауазымды күштік құрылым өкілдері тұрады.
Автор: Зарина Файзулина",2025-10-23T17:55:56+05:00,2025-10-23T17:55:56+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761224229_mycollages-3.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/inshot_20251023_175815506.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/inshot_20251023_175839360.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761224229_mycollages-3.webp,
9e8568aff07ba66e3d96cba22518bce8,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Димаш Құдайберген БҰҰ-ның ізгілік елшісі болып тағайындалды,"8 желтоқсанда Женевада өткен Халықаралық көші-қон ұйымының жыл сайынғы жиынында қазақстандық әнші Димаш Құдайберген БҰҰ-ның жаһандық ізгілік елшісі атанды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/dimash-kudajbergen-buu-nyn-izgilik-elshisi-bolyp-tagajyndaldy-136470/,"8 желтоқсанда Женевада өткен Халықаралық көші-қон ұйымының жыл сайынғы жиынында қазақстандық әнші Димаш Құдайберген БҰҰ-ның жаһандық ізгілік елшісі атанды, деп хабарлайды Orda.kz.
Димаш Құдайбергеннің ресми сайтында бұл тағайындау ынтымақтастықтың жалғасы болғаны айтылды. 2024 жылы Димаш осы ұйымның аймақтық елшісі болып, мигранттар мәселесін көтеріп, олардың қоғамға бейімделуіне көмектескен. Қайырымдылық жобаларына да үнемі қатысып отырған.
ХКҰ-ның айтуынша, 2025 жылы әнші ұйыммен бірге көптеген жұмыстарды бастап, бірнеше маңызды шараларға атсалысқан. Рамазан айында өткен арнайы жиынға қатысып, бүкіл тыңдармандарына мейірім мен жанашырлық туралы үндеу жолдады. Сонымен қатар адам саудасына қарсы күрестің маңызын және қауіп-қатерге тап болған адамдарды қорғау қажеттігін қоғамға қайта еске салды.
Әлемдік Stranger туры барысында Димаш концерттерінде бірлік пен қамқорлық идеясын дәріптеп, көрермендерді ХКҰ-ның гуманитарлық жұмысына қолдау көрсетуге шақырды. Бұл концерттер арқылы ол 100 мыңнан астам адамға үн қатты, ұйымның жұмысы туралы ақпараттың таралуына ықпал етті.
Айта кетейік, ҚазТАГ агенттігінің басшыларына қарсы қылмыстық іс қозғалғаны туралы жазғанбыз. Ал 1 желтоқсан күні «Орда» редакциясының бас редакторы Гүлнәр Бажкенованы үйқамаққа қамап, пәтері мен кеңселеріне тінту жүргізілді. Қазіргі жүйенің еркін адамдарды қамап, бұғауда ұстауы жалпы қоғамды қалай құлдырататыны жайлы материалымыздан оқыңыз.",2025-12-09T11:00:43+05:00,2025-12-09T11:00:43+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/img_20251209_094451_204.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/img_20251209_094451_204.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/img_20251209_094451_204.webp,
c8a95811b4580717b71c1858bf18a9de,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Дипломатиялық деңгейдегі тыңшылық: Польшада ұсталған қазақстандық әскери атташенің көмекшісі жайлы не белгілі?,"Қазақстанның Украинадағы елшілігінде әскери атташенің көмекшісі қызметін атқарған, Польшада тыңшылық жасады деген күдікпен қамауға алынған адамның есімін Orda.kz анықтады.",stories,https://kaz.orda.kz/diplomatijalyk-dengejdegi-tynshylyk-polshada-ustalgan-kazakstandyk-askeri-attashenin-komekshisi-zhajly-ne-belgili-134326/,"Қазақстанның Украинадағы елшілігінде әскери атташенің көмекшісі қызметін атқарған, Польшада «тыңшылық жасады» деген күдікпен қамауға алынған адамның есімін Orda.kz анықтады.
Orda.kz дереккөзі хабарлағандай, ұсталған азаматтың аты-жөні – Әнуар Бигембай. Жасы шамамен 30–35-те, екі баласы бар. Солардың бірі Киевте дүниеге келген. Ол Ресейде әскери оқу орнын тәмамдаған. Болжам бойынша, Қазақстанмен қарым-қатынасты шиеленістірмеу үшін Украина жақ поляк арнайы қызметіне күдіктіні өз бетінше ұстауға мүмкіндік берген.
Ұсталған адам қызмет еткен құрылым Қазақстанның Украинадағы елшілігінен бөлек жұмыс істейді. Өз бюджеті бар және тікелей елшіге бағынбайды. Онда бар-жоғы үш қызметкер еңбек етеді: әскери атташе, оның көмекшісі және бір маман. Киевте олар отбасымен бірге тұрады. Ал елшілік қызметкерлеріне отбасын әкелуге рұқсат етілмеген.
Киевпен әуе қатынасы тоқтағандықтан, ресми хат-хабар мен жеке заттар Польша арқылы жеткізілген. Дипломатиялық миссия қызметкерлері көбіне пойызбен баратын. Бұл қауіпсіз болғанымен, шамамен 15 сағат уақыт алатын. Ал әскери қызметкерлер жолды тездету үшін – орта есеппен он сағатта – автокөлікпен жүргенді жөн көрген.
Біз қызық бір жайтқа назар аудардық. Қазақстанның Украинадағы елшілігінің сайтында әскери атташе қызметін Қисентаев Бақытжан Бегімбайұлы атқаратыны көрсетілген. Атташенің әкесінің аты мен көмекшінің тегі бірдей болуы жай ғана сәйкестік пе?
Біз бұрынғы дипломат Қазыбек Бейсебаевтан елшіліктерде әскери қызметкерлердің қалай жұмыс істейтінін сұрадық.
Оның айтуынша, мұндай қызметтің құқықтық мәртебесі 1961 жылы қабылданған Дипломатиялық қатынастар туралы Вена конвенциясымен айқындалған. Бұл құжат қылмыстық және өзге де қудалаудан иммунитет береді.
Бұған дейін Elmedia басылымы өз дереккөздеріне сүйене отырып, Қазақстанның Украинадағы елшілігінің әскери атташесінің көмекшісі Б. Әнуар екенін хабарлаған. Ол бұл қызметте бір жарым жыл істеген. Польшада қамаған мүмкін болған. Өйткені оның дипломатиялық иммунитеті тек Украина аумағында ғана жарамды еді.
Ресми мәлімет әзірге жоқ. ҚР Қорғаныс министрлігі болса Польшада қазақстандық әскериатташе қызметкерінің ұсталғанын растады.
Автор: Аянрафри Нарикбаев",2025-08-13T20:39:26+05:00,2025-08-13T20:39:26+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/img_20250813_205322_999.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/img_20250813_205322_999.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/img_20250813_205322_999.webp,
69ea53e07358ea01cb143d829f9d2860,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Достық – Мойынты теміржолы: Президент Тоқаевты кім алдады?,"Мемлекет басшысы жақында іске қосқан Достық – Мойынты теміржол желісі іс жүзінде дайын болмай шықты. Құрылыс аяқталды деген даңғаза мәлімдемелерге қарамастан, жұмыс әлі жалғасып жатыр. Рельстер уақытша төселген, ал миллиардтаған теңге мердігерлерге әлдеқашан төленіп қойған.",stories,https://kaz.orda.kz/dostyk-mojynty-temirzholy-prezident-tokaevty-kim-aldady-135341/,"Мемлекет басшысы жақында іске қосқан Достық – Мойынты теміржол желісі іс жүзінде дайын болмай шықты. Құрылыс аяқталды деген даңғаза мәлімдемелерге қарамастан, жұмыс әлі жалғасып жатыр. Рельстер уақытша төселген, ал миллиардтаған теңге мердігерлерге әлдеқашан төленіп қойған.
Orda.kz тілшісі шын мәнінде теміржолдың қандай жағдайда тұрғанын анықтап қайтты.
30 қыркүйекте бүкіл ел Қасым-Жомарт Тоқаевтың телемост арқылы Достық – Мойынты теміржолының екінші желісін салтанатты түрде іске қосқанын көрді. Бұл — ұлттық деңгейдегі жоба, президент өз Жолдауында оны ерекше мақтанышпен атап өткен еді:
Алайда салтанатты рәсім аяқтала салысымен, бізге: «Бәрі көзбояушылық!» деген хабар жетті. Шын мәнінде нысан дайын емес. Екі көпірде құрылыс жұмыстары әлі жүріп жатыр. Бізді өз көзімізбен көруге шақырды. Теміржолшылар уақытша төселген рельстерді қайта алып, жолды қайта төсеп жатқан бейнежазбаны жіберді. Егер сол бейнежазбаны көрмесек, мұндай ұлттық маңызы бар жобада құйдай өтірік айтылады дегенге сенбес едік.
Сапарымызды жаңа теміржол өтетін Ақтоғай станциясынан бастадық. Жетісу облысының Алакөл ауданының орталығы – Үшаралдан Ақтоғайға дейін шамамен 140 шақырым. Алғашқы 52 шақырым — тегіс асфальт, ал одан кейінгі жол — нағыз сынақ. Жолдың жағдайына қарасаңыз, соңғы рет мұнда жөндеу жұмыстары 80-жылдары жүргізілгендей әсер қалдырады. Ойылып кеткен асфальт, сансыз шұңқырлар, жарықтар мен бітпейтін ойдым-ойдым жерлер.
Жергілікті тұрғындар бұған «Қазақмыс» компаниясын кінәлайды. Зауыт құрылысы басталғаннан бері ауыр техника жылдар бойы жолды талқандап, тіпті жол талғамайтын көліктерге де жүрудің өзі машақатқа айналған.
Осы 140 шақырымды біз үш сағатта әрең жүріп өттік. Ақыры әл-дәрменіміз құрып, шаршап, жағамызды ұстаған күйі Ақтоғай станциясына жеттік.
Ақтоғай Шығыс станциясында бізді қызғылт жилет киген жұмысшылар қарсы алды. Көпірге апарар жолды көрсетуді өтіндік, бірақ олар қолымен ишара жасап, жаңа Достық – Мойынты тармағында бағыт ауыстырғыш орнатып жатқанын айтты.
Бірнеше шақырым жүрген соң, біз жыр болған сол көпірге жеттік. Бір қарағанда жаңа секілді. Жаңа бояу, қалай болса солай жасаған дәнекердің ізі, темірдің астынан аққан іздер. Бірақ көпірдің кей бөліктері әлі боялмаған, ал қоршаулар толық бекітілмеген екен. Ал бұл — мәселенің бір парасы ғана.
Рельстердің үсті шашылып жатқан тастар мен бос сымдарға толы. Кей жерлерде темірлер дәнекерленбей қалған. Кейін мамандар оның рельстік тізбектің электрлік қосындысы, яғни пойыз қозғалысын реттейтін сигнал беру және автоблоктау жүйесінің бөлігі екенін түсіндірді. Онсыз пойызды соқыр деуге болады.
Бұдан да сорақысы — көпірде контррельс мүлде жоқ болып шықты. Бұл — кез келген көпірде міндетті түрде болуы қажет элемент. Ол пойыздың жолдан шығып кетуін болдырмайды. Оның жоқтығы — қауіпсіздік ережелерінің өрескел бұзылуы деп кесіп айтуға болады.
Әлдекімдер біздің бұл жаққа келуімізді құптамай, жолды ойлы-қырлы қылып, саз бен балшыққа толтырып қойғандай. Жолдың ауырлығы бөлек әңгіме. Көлікті тастап, үш шақырымдай жаяу жүруге тура келді. Келіп жеткенде көз алдымызда нағыз «ғасыр құрылысы» болатын, фильм түсіруге татитын көрініс шықты. Жұмысшылар, биік крандар, дәнекерлеу кезінде шыққан түтін мен темірдің жаңғырыққан дыбысы. Бұл қызу жүріп жатқан құрылыс «әлдеқашан салтанатты түрде іске қосылған» нысанда жүріп жатты.
Көпір үстінде қарбалас жұмыс жүріп жатыр. Бірі – Арыс өңірінен, бірі – Көкшетаудан, енді бірі Жетісудың маңындағы ауылдардан келген жұмысшылар. Олар турасын айтты. Рельстерді телемостқа дейін уақытша төсеген. Президент қатысатын көрсетілімге үлгеру үшін ғана. Көрсетілім біткен соң бәрін қайта шешіп, жаңадан төсеп жатыр екен.
Сөйтіп, 30 қыркүйекте мемлекет басшысы «жолға шығарып салған» пойыз әдемі кадр үшін төселген уақытша жолмен жүрген болып шықты.
Айтқандай-ақ, 5 қазанда сол көпірде жұмыс қайта қызды. Жұмысшылар рельстерді көтеріп, шпалдарды ауыстырып, жол полотносын қайта төсеп жатты. Көпір үстімен ауыр жол агрегаты баяу жылжып, ескі шпалдарды көтеріп, жаңасын орнатып келеді.
Бұл – есептерде жазылатын «техникалық түзету» емес, толық демонтаж және қайта төсеу жұмысы. Ал көпірдің астындағы Тентек өзенінің үстінен өтетін жаңа өткел әлі дайын емес. Айналада темірлер шашылып жатыр, крандар жұмыс істеп тұр. Теледидардан көрсетілген әсем кадрлардың артында шын мәнінде — инфрақұрылым емес, түсірілім үшін жасалған декорация ғана болғаны анықталды.
Достық – Мойынты теміржолының екінші желісіне, яғни елдің жаңа күретамыры деп аталған жобаға, 542,8 млрд теңге бөлінген. Бірақ мұнда да заңбұзушылық жетерлік.
Ресми мәлімет бойынша, 2025 жылғы 1 қыркүйекке дейін іс жүзінде 419,9 млрд теңге ғана игерілген. Соған қарамастан, мердігерге 436,3 млрд теңге төленіп қойған, яғни, орындалған жұмыс актілерімен расталмаған 16,4 млрд теңге артық. Бюджет қаржысы кетті, ал бақылау құжаттары әлі рәсімделмеген.
Одан бөлек, мердігер компания 161 млрд теңге көлемінде аванс алған, ол «материал сатып алу мен жұмыстарды ұйымдастыруға» арналған деп көрсетілген. Бұл — жалпы сметаның шамамен 30 пайызы. Сонда заңды сұрақ туады. Ол бұл қаражатты қайтаруға тұратындай кепілдік бере алды ма?
Ал ҚТЖ болса «Достық – Мойынты» учаскесінің екінші жолдары іске қосылғаны жайлы мәлімдеме жасады.
ҚТЖ жариялаған дерекке қарасақ, пойыз қозғалысы биыл мынадай учаскелер бойынша кезең-кезеңімен іске қосылды:
ҚТЖ  деректеріне қарасақ, нысанда жобалық құжаттама талаптары мен бекітілген кестеге сәйкес әрлеу жұмыстары жүргізіліп жатыр екен. Ел президенті ауыз толтырып айтқан пойыз жолдың құрылысы қашан бітетіні енді уақыт еншісінде.
Автор: Сандуғаш Дүйсенова",2025-10-06T17:51:14+05:00,2025-10-06T17:51:14+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759756908_1759733802_mycollages.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759757856_photo_2025-10-06_07-01-16.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759757870_photo_2025-10-06_07-01-05.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759758276_1759733896_izobrazhenie-whatsapp-2025-10-06-v-09_08_50_a7d9e1af.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759756908_1759733802_mycollages.webp,
c1a56eca4319a5a4c3200dc5426ba852,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Екінші баламызды әкетеміз»: Отардағы көз жұмған сарбаздың ата-анасының жанайқайы,17 қыркүйек күні Алматы облысы Жамбыл ауданының Отар горнизонында 19 жастағы жас сарбаз өмірін қиды. Мүрдесін ашу рәсіміне ата-анасы Алматы қаласына келді.,stories,https://kaz.orda.kz/ekinshi-balamyzdy-aketemiz-otardagy-koz-zhumgan-sarbazdyn-ata-anasynyn-zhanajkajy-134990/,"17 қыркүйек күні Алматы облысы Жамбыл ауданының Отар горнизонында 19 жастағы жас сарбаз өзіне-өзі қол салды. Мүрдесін көруге ата-анасы Алматы қаласына келді. Orda.kz тілшісі марқұмның ата-анасымен сөйлесіп, жағдайға қатысты пікірлерін білді.
Шынарбек Дінмұхаммед Талғатұлы мен бауыры 2006 жылы Шымкент қаласында егіз болып дүниеге келген. Ол ағасы Даниялдан 20 минуттан кейін өмір есігін ашқан. Кішкентайынан ширақ, еңбекқор, елгезек бала болып өскен.
Ұлдары 13-14 жастарынан бастап жұмыс істей бастады.
2023 жылдың күзінде сыңары Даниял әскерге шақырылды. Артынша көктемде Астанада кондитер болып жұмыс істеп жүрген, Дінмұхаммед те өз еркімен борышын өтеуге ниет білдіріп, Отар гарнизонына аттанды. Бауырлар алғашында әскерде бірге қызмет еткен. Алайда ант қабылдағаннан кейін Дінмұхаммедті Мәтібұлақтағы 01098 әскери бөлімге ауыстырып, егіздерді екіге бөлген. Дәл осы жерде қайғылы оқиға болды.
Алдын ала мәлімет бойынша, Дінмұхаммедтің мүрдесі сағат үш шамасында асылған күйі табылған. Бірақ туыстарына тек үш сағаттан кейін ғана айтылған. Тоғжан есімді туысының айтуынша, қаралы хабардан кейін жолға шыққан отбасы марқұмның денесін бірден таба алмаған.
Марқұм Дінмұхаммедтің мәйітін жарып тексеріп көргенде қасында болған туған тәтесі Тоғжан – медицина саласының маманы. Ол көргенін кәсіби көзбен бағалап, ресми қорытынды мен шынайы жағдай арасында алшақтық барын айтады.
Тоғжанның пайымдауынша, Дінмұхаммедтің денесінде күш қолданудың ешқандай ізі жоқ, ішкі ағзалары да бүтін. Алайда олар Дінмұхаммедтің өз-өзіне қол жұмсауы мүмкін деген нұсқаны түбегейлі жоққа шығарып отыр.
Марқұм Дінмұхаммедтің анасы ұлының туған күні туралы айтып отырып, өзегін өртеген өкінішін әр сөзінен аңғартты. Биыл 29 тамызда ұлы 19 жасқа толған еді. Сол күні ол анасына телефон шалып, туған күнін бірге атап өту үшін Отар гарнизонына келуін өтініпті.
Дінмұхаммедтің қазасынан кейін отбасы екінші ұлы, егіздің сыңары Даниялды да сол әскери бөлімнен алып кетуге шешім қабылдады. Қазір ол да дәл сол гарнизонда борышын өтеп жатыр. Әскерде қалуына небәрі бір ай уақыты қалғанына қарамастан, ата-анасы баласының қауіпсіздігіне алаңдап, оны үйге қайтару жолдарын қарастырып жатыр. Бір ұлын жұмбақ жағдайда жоғалтқан отбасы екінші баласын да қауіп-қатерге қалдырғысы келмейді.
Болған оқиғаға қатысты марқұмның тәтесі Тоқаевқа бейнеүндеу жариялады.
Еске салайық, сарбаздардың өлімі Отар горнизонында бұған дейін де болған. Отар ауылында белгісіз себептермен жансақтау бөліміне түскен сарбаздың анасының үндеуі жауапсыз қалмады.",2025-09-18T17:40:31+05:00,2025-09-18T17:40:31+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5359701118042634234.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1758199259_screenshot_20250918_113803_instagram.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1758199285_screenshot_20250918_113648_instagram.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/screenshot_20250918_113627_instagram.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5359701118042634234.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5359701118042634234.webp,
b028962d8d62954922ac04fd6c9b16b9,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Еркектер арасындағы дау»: Хасан Қасымбаевтың сотында айыпталушылар жауап беріп жатыр,"13 қазанда Талғар аудандық сотында «Хутор» атты ұйымдасқан қылмыстық топтың серкесі деп жұрт айтып кеткен Хасан Қасымбаевтың және серіктерінің ісі бойынша сот өтті. Бұл жолғы сотта айыпталушылардан жауап алынды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/erkekter-arasyndagy-dau-hasan-kasymbaevtyn-sotynda-ajyptalushylar-zhauap-berip-zhatyr-135487/,"13 қазанда Талғар аудандық сотында «Хутор» атты ұйымдасқан қылмыстық топтың серкесі деп жұрт айтып кеткен Хасан Қасымбаевтың және серіктерінің ісі бойынша сот өтті. Бұл жолғы сотта айыпталушылардан жауап алынды, деп хабарлайды Orda.kz.
Қылмыстық іс бойынша Қасымбаевпен бірге тағы бес адам: Сайлау Ақтанов, Данияр Асқаров, Руслан Әлиев, Мадияр Қалымжанов, Нұрмұхамет Сұлтанбеков жауапқа тартылып жатыр. Олар адам ұрлау, денсаулыққа ауыр зиян келтіру және бопсалау баптары бойынша айыпталған.
2021 жылы Әлімов өзін ұрып-соқты, ұрлап әкетті деп шағымданған. Айыпталушылардың сөзіне қарасақ, «адам ұрлау» болмаған, кикілжің «еркектер арасындағы дау» болған. Қорғау тарапы тергеушілердің қысым көрсеткенін айтады.
Жәбірленуші Әлімовтің бұған дейін де қылмыстық істерге қатысы болғаны айтылды. Алайда сот бұл мәлімдемелерге құқықтық баға берген жоқ. Қорғаушылар судьяны ауыстыру жөнінде тоғыз рет өтініш түсірген. 20 тамызда басталған сот процесіне Әлімов осы күнге дейін қатысқан жоқ.
Іс құжаттарындағы деректерге қарағанда, 2021 жылдың маусым айында Әлімов қоқан-лоқы көріп, соққыға жығылып, күштеп әкетілгені айтылған. Прокурордың сөзіне сүйенсек, жанжалдың шығуына «Хасан Қасымбаев мен үшін қадірлі адам емес» деген сөз себеп болған.
Айыпталушы Руслан Әлиевтің сөзіне қарасақ, «адам ұрлау» деген. Ол сот алдында өз уәжін айтты:
Ескерту: жоғарыдағы ауыр айыптаулар айыпталушының сөзі ретінде берілді. Сот оны дәлелденген факт ретінде бекіткен жоқ.
Тағы бір айыпталушы Сайлау Ақтанов Хасанды танымайтынын айтты.
Қорғау тарабының айтуынша, бұл істегі бес айыпталушы да қазір жазасын өтеушілер.
Айыпталушылардың адвокаты Айдынғали Табылдиев:
Қасымбаевтың басқа қорғаушысы Ерлан Меңдешев жәбірленуші Арман Әлімов пен марқұм Шерзаттың әкесі Қаржаубай Нұрымов «таныс болуы мүмкін» деген пікір айтты:
Айыпталушылар жағы Әлімовтің бұрын зорлық-зомбылық, есірткі, тонау бойынша бірнеше рет жауапқа тартылғанын алға тартты. Сот бұл мәліметті бүгінгі отырыста дәлел ретінде бекіткен жоқ. Әлімов сотқа қатыспай жүр.
2021 және 2023 жылдары дәл осы эпизод бойынша іс екі рет қозғалып, екі рет тоқтатылғаны айтылды.
Хасан Қасымбаевтың жұбайы Зульфия Қасымбаева былай дейді:
Айта кетейік, қоғам назарын аударған Шерзаттың ісінен кейін Қасымбаевтың есімі жиі атала бастады. 2024 жылы Талғарда қаза болған 16 жастағы Шерзаттың әкесінің сөзіне қарасақ, жанжал кезінде сол кезде дүкенге келгендер Хасанды танитындарын айтқан. Содан бастап Хасан Қасымбаевтың есімі бүкіл Қазақстанға танылды. Әлеуметтік желіде Хуторлықтар деп танылған қылмыстық топтың бар екені және олардың Талғарды ашса алақанында, жұмса жұдырығында ұстайтыны жайлы гу-гу әңгіме тарап кетті. Осы жөпелдемеде Орда тілшісі Хасан Қасымбаевтың өзімен жолығып, тілдесіп көрді. Ол өзінің ақ екенін, қылмыс істемегенін атап өтіп, Шерзаттың отбасына көңіл айтты. Дегенмен оны полиция 2021 жылы біреудің денсаулығына ауыр зақым келтіргені үшін ұстады.
Айыпталушылар осы резонанстың кесірінен Хасан Қасымбаевтың нақақтан-нақақ ұсталғанын айтады. Ал жәбірленуші тарап болса, куәгерлердің айыпталушылардан қорқатынын өткен сотта айтты. Бұған дейінгі сот отырысын мына материалдан оқи аласыздар.
Orda.kz тілшісі алдағы сот отырыстарына қатысып, тікелей ақпарат таратып отырады.",2025-10-14T13:59:43+05:00,2025-10-14T13:59:43+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5370948915836352086.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5370948915836352086.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5370948915836352086.webp,
6c32316a78985015435755747fc96130,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ермұрат Бәпи Ресей букмекерлеріне қарсы: қазақстандықтардың миллиардтарын кім қалтасына басып жүр?,"Мәжіліс депутаты Ермұрат Бәпи премьер-министр Олжас Бектеновке, Қаржы мониторингі агенттігінің төрағасы Жанат Элимановқа және Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовке ресми сауал жолдап, ойын бизнесіндегі «Бірыңғай есеп жүйесінің» (БЕЖ) рөлін қайта қарауға шақырды. Оның айтуынша, «Ойын бизнесі туралы» заңға енгізілген қосымша актілер нарықта жаңа монополия қалыптастырады. Қазақстанда жаңа монополия қалай күш алып келеді және бұл іске ресейлік бизнестің қандай қатысы бар?",stories,https://kaz.orda.kz/ermurat-bapi-resej-bukmekerlerine-karsy-kazakstandyktardyn-milliardtaryn-kim-kaltasyna-basyp-zhyr-135482/,"Мәжіліс депутаты Ермұрат Бәпи премьер-министр Олжас Бектеновке, Қаржы мониториң агенттігінің төрағасы Жанат Элимановқа және Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовке ресми сауал жолдап, құмар ойын бизнесіндегі «Бірыңғай есеп жүйесінің» (БЕЖ) рөлін қайта қарауға шақырды. Оның айтуынша, «құмар ойын бизнесі туралы» заңға енгізілген қосымша актілер нарықта жаңа монополия қалыптастырады. Қазақстанда жаңа монополия қалай күшейіп келеді және бұл іске ресейлік бизнестің қандай қатысы бар?
Orda.kz істің анық-қанығын саралап көрді
БЕЖ басында құмар ойынға тәуелділіктің (лудоманияның) алдын алу және қаржы айналымын бақылау үшін енгізілгенімен, іс жүзінде жеке мүдделерге қызмет ететін «делдалға» айналған. Соның салдарынан, ел бюджетіне жыл сайын шамамен 110 млрд теңге салық және 14 млрд теңге спортқа демеушілік қаражат қысқарған. Ермұрат Бәпидің айтуынша, бұл жүйеде «Nomapay» ЖШС ерекше ықпалға ие болып, монополия жолдарын ашса алақанында, жұмса жұдырығында ұстап отыр. Депутаттың дерегіне қарасақ, бұл компанияның нақ иесі — Ресейдегі бизнесмен Умар Кремлёв. Енді мәселені басынан бастап тарқатып айтайық.
Бірыңғай есеп жүйесі — бұл құмар ойындар саласындағы барлық онлайн-операцияларды (бәс тіккендерді, ұтыстарды төлегендерді, шот толтырғандарды және ақша шығарғандарды, ойыншының жеке деректерін) тіркейтін мемлекеттік ақпараттық технологиялар платформасы.
Мақсаты — мемлекетке қаржы айналымын адамдар ұтыс ойнап жатқан сәтте қадағалап отыру. Сондай-ақ, әлеуметтік тұрғыдан әлсіз топтарды мұндай құмар ойындардан шектеу және астыртын жүретін қолма-қол ақша айналымын азайту.
Жүйе қай жерде және қандай мөлшерде бәс тігіп жатқанын, қанша ұтыс төленгенін, ақшаны қалай енгізіп, қалай шығарғанын анық көрсетеді. БЕЖ автоматты түрде салық және қаржы бақылау органдарына деректерді жібереді. Сонымен қатар жүйе кәмелетке толмағандарды, өз еркімен ойыннан шеттетілген азаматтарды, заң бойынша ойнауға тыйым салынған санаттарды (мысалы, кейбір мемлекеттік қызметкерлерді) бұғаттайды. БЕЖ-де жеке тұлғаны анықтау (верификация) және шектеу жүйесі бар. Ол ірі қолма-қол ақша салатындар мен күдік тудыратын төлемдерді, сондай-ақ төлемдерді ұсақтауға бағытталған әрекеттерді автоматты түрде белгілеп, қаржы мониторинг агенттігіне хабарлама жібереді.
Мәжіліс депутаты Ермұрат Бәпи бұл нарықты жеке компания — «Nomapay» ЖШС бақылайтынын мәлімдеді. Оның айтуынша, бұл компания Ресейдің миллиардері, сол елдегі ең ірі букмекерлердің бірі — Умар Кремлёвке қатысты болуы мүмкін. Олай болғанда Nomapay-дың мемлекет пен букмекерлік бизнес арасындағы орнын анықтау өте маңызды. БЕЖ операторы – мемлекеттік ұйым. Оның толық атауы – «Бірыңғай есеп жүйесінің операторы» ЖШС. Бұл ұйымды Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті құрған. Ал Nomapay — соның мердігері.
Депутаттық сауалында премьер-министрге, Қаржылық мониторинг агенттігі мен Ұлттық банк төрағасына мыналарды ұсынды:
Депутат өз мәтінінде бұл саладағы қолма-қол ақша айналымның өсуі (жылдық бәс тігу көлемі шамамен 3,9 трлн теңге) жемқорлықты өршітіп, қоғамдық-саяси процестерге жасырын ықпал ету қаупін тудырып отырғанын атап өтті.
Қазіргі уақытта Үкіметтен, Қаржылық мониторинг агенттігінен және Ұлттық банктен ресми жауап әлі түскен жоқ.
Nomapay — кәсіпкерлік саласында жаңа құрылған компаниялардың бірі. Ресми дерек бойынша, ол сақтандыру мен зейнетақы қызметтерінен бөлек, қаржылық қызметтерге көмекші өзге де іспен айналысады. Компанияны 2024 жылдың шілде айында жалғыз құрылтайшы Айтым Жақыпов құрған. Басқарушысы ретінде Ерік Танаев есімді азамат тіркелген.
Компанияның атына тіркелген сот істері де, қарыз да, төленбеген салық та жоқ. Бір жыл мен үш ай ішінде «Nomapay» 40 миллион теңге салық төлеген. Қызығы, бұл ЖШС мемлекеттік сатып алу порталында тіркелгенімен, оның еншісінде бірде-бір мемлекеттік келісімшарт жоқ. Бұл — Қазақстанда БЕЖ-дің бірыңғай операторын айқындауға арналған ашық әрі әділ байқау өтпегенін білдіреді. Nomapay компаниясы мемлекеттік органға тән өкілеттікті қандай тәсілмен иеленгені беймәлім.
Компанияның негізін қалаушы Айтым Жақыпов — Қазақстанға танымал тұлға. Ол — уоркаут спортшысы, жаттықтырушы және блогер. Сондай-ақ артық салмақпен күресуді мақсат еткен JanaMen әлеуметтік жобасының авторы. Оның бейнероликтерін Instagram Reels немесе TikTok-та көрген боларсыздар. Бұқаралық ақпарат құралдарында оны жиі «Қазақстанның сырбаз жігіті» деп атайды. Айтым Жақыпов уоркаут қозғалысының көшбасшысы әрі саусағын жерге тіреп тұрып, денесін көтеріп жасайтын жаттығулар бойынша рекорд орнатқан.
Қазір оның Instagram парақшасында шамамен үш миллион оқырман бар, YouTube арнасы да елге мәлім. Алайда бізді оның спортшы болғанынан, кәсіпкерлік жағы қызықтырады. Ашық дереккөздерге сүйенсек, Жақыпов Nomapay компаниясынан бөлек, Медет Ысқақовпен бірге екі серіктестік құрған: «Nomatech» ЖШС (коммерциялық қызмет пен басқару саласындағы кеңес беру) және «Workout center Aitym Zhakupov» ЖШС (спорт клубтарының жұмысы мен жарнама агенттіктерінің қызметі). Айта кетерлік жайт, Nomatech компаниясы Nomapay-дан бір ай бұрын тіркелген.
Ал Nomatech-тің тең құрылтайшысы Медет Ысқақов — IT саласына тереңірек бойлаған маман. online.zakon сайтындағы мәлімет бойынша, оның соңғы жұмыс орны — ҚР Қаржы министрлігіне толықтай бағынышты мемлекеттік құрылым – «Электрондық қаржы орталығы» АҚ. Онда ол өндіріс жөніндегі басқарма төрағасының орынбасары қызметін атқарған. Бұл орталықтың негізін қалаған — Қаржы министрлігінің мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті. Дәл осы комитет БЕЖ-дің иесі.
Біз оның LinkedIn желісіндегі парақшасын таптық. Онда Ысқақов Kazdream Group атты IT-холдингтің бас директоры (CEO) ретінде көрсетілген. Бұл компания мемлекеттік және жеке секторға арналған шешімдер әзірлейді. Бағдарламамен қамтамасыз ету, ақпараттық қауіпсіздік, жасанды интеллект пен дауыс технологиялары, қоғамдық қауіпсіздік жүйелері және интеграциялық жобалар бағытында жұмыс істейді. Ресми сайтында өзін 400-ден астам маманнан құралған командасы бар Орталық Азиядағы жетекші IT мамандарының бірі ретінде көрсеткен.
Хронологияға қарағанда, мемлекеттік IT құрылымдарында ұзақ жыл еңбек еткен Медет Ысқақов шамамен бір жарым жыл бұрын мемлекеттік сектордан кетіп, жеке компанияға ауысқан. Сол тұста ол Айтым Жақыповпен бірлесіп өз кәсіпорнын құрған. Ал көп ұзамай, Жақыпов серіктесінің Қаржы министрлігінен кеткенінен кейін букмекерлік бизнесті реттеу саласында оның негізгі мердігеріне айналды.
Nomatech компаниясы ашылғалы бері 2,5 миллион теңге салық төлеген. Компанияның мемлекеттік тапсырыстары да, сот істері мен берешектері де, тіпті лицензиялары да жоқ.
2020 жылдан 2025 жылға дейін Айтым Жақыпов пен Медет Ысқақовтың әлеуметтік желілеріндегі белсенділігінде, өмірбаянында (туған жері мен білімі) және қатысқан шараларында ортақ байланыс байқалмайды.
Ермұрат Бәпи атап өткен Умар Кремлёв — Ресейдің спорт саласындағы танымал ұйымдастырушы. Ол 2020 жылдың 12 желтоқсанынан бері Халықаралық бокс қауымдастығына (IBA, бұрынғы AIBA) жетекшілік етеді. Бұған дейін 2017–2020 жылдары Ресей бокс федерациясының бас хатшысы, ал одан бұрын Еуропа бокс конфедерациясының бірінші вице-президенті болған.
Ресми деректерде Умар Кремлёвтің Ресейдегі бәс тігумен айналысатын бизнеске қатысы жоқ деп айтылады. Бірақ бірқатар журналистік зерттеулер керісінше оның қатысы бар екенін көрсеткен. «Проект» басылымының мәліметінше, Кремлёв сенімді адамдары арқылы Ресейдің ең ірі Fonbet, Pari және «Лига ставок» атты үш букмекерлік компаниясына иелік етеді. Сол зерттеуде оның күштік құрылым өкілдерімен байланысы және бұрынғы иелерінен бизнесті тартып алу жайы да баяндалған.
Кремлёв бұқара алдында сөйлегенде заңды бәс тігу нарығын қолдап, заңсыз казиноға қарсы күрес жайлы сөз қозғайды. Ол бұл тақырыптарды құмар ойын бизнесін реттейтін бірыңғай агенттіктің (ЕРАИ) қызметімен байланыстырады. Кремлёвтің өзі бұл мекемеде басшылық қызмет атқармайды. Бірақ букмекерлік бизнесті реттеу жөніндегі талқылауларға ашық түрде араласып жүр. Кейбір қазақстандық басылымдар мен мәжіліс депутаты Ермұрат Бапидің айтуынша, Nomapay компаниясының Умар Кремлёвпен немесе Ресейдің құмар ойын бизнесі мен төлем жүйесіне қатысы бар. Бірақ Қазақстанның ашық дерекқорларында мұндай байланысты дәлелдейтін ресми құжаттар табылмаған.
Бұған дейін Туризм және спорт министрлігі Orda.kz-ке не себепті отандық бәс тігу мен төлемдерді бақылау жүйесін пайдаланудан бас тартқанын түсіндірген еді. Жаңа лудоманияға қарсы заңға сәйкес, букмекерлік кеңселер қазақстандықтардың борышкерлер тізімінде бар-жоғын немесе өз еркімен ойынға тыйым салғанын тексеріп отыруға міндетті. Алайда министрлік бұл үшін дайын тұрған қазақстандық жүйені енгізуден бас тартқан соң, нарық өкілдері мұндай мүмкіндік жоқ екенін айтады. Жүйе толығымен дайын және қосымша қаржат та керек емес. Дегенмен министрлік бас тартқан соң амал жоқ.
Министрлік өз позициясын ашық айтып, отандық жүйені қолданбайтынын мәлімдеді. Оның орнына ведомство толығымен мемлекет меншігінде болатын Бірыңғай есеп жүйесінің жасалуын күтпек. Министрліктің айтуынша, бұл жүйеде букмекерлерді заң талаптарымен жүргізу үшін бәрі қамтылған.
Автор: Илья Астаханов",2025-10-14T15:30:08+05:00,2025-10-14T15:30:08+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760422763_bukmekery_rossija_kazahstan_kollazh_kopija.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760430872_snimok-jekrana-2025-10-13-v-18_23_50.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760430914_snimok-jekrana-2025-10-13-v-15_59_41.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760430949_1760361940_maxresdefault.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760430981_snimok-jekrana-2025-10-13-v-18_24_25.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760431037_snimok-jekrana-2025-10-13-v-17_18_24.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760431085_snimok-jekrana-2025-10-13-v-18_30_54.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760422763_bukmekery_rossija_kazahstan_kollazh_kopija.webp,
688ec715d489270f15b014caf340a088,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Футболымызды көрсетеміз»: «Қайратқа» қарсы ойнайтын Шотландиялық «Селтик» баспасөз мәслихатын өткізді,"«Шотландиялық «Селтик» командасы ертеңгі жергілікті «Қайрат» ФК қарсы Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңінің плей-офф ойынының алдында баспасөз мәслихатын өткізді», – деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/futbolymyzdy-korsetemiz-kajratka-karsy-ojnajtyn-shotlandijalyk-seltik-baspasoz-maslihatyn-otkizdi-134530/,"Шотландиялық «Селтик» командасы ертең Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңінің плей-офф ойынында «Қайрат» футбол клубына қарсы ойнайды. Ойынның алдында құрама баспасөз мәслихатын өткізді, деп хабарлайды Orda.kz.
Жиынға бас бапкер Брендан Роджерс пен қорғаушы Лиам Скейлз қатысты. Журналистер бас бапкерден Глазгода «Қайратты» осал қарсылас ретінде көрген-көрмегендерін сұрады.
Сонымен қатар, Брендан Роджерс Дастан Сәтпаевқа қатысты өзінің пікірін айтты.
Айта кетейік, Сәтпаев бұл кездесуге дисквалификацияға байланысты қатыспайды. Алғашқы матч Глазгода 0:0 есебімен аяқталған еді.
Бұған дейін «Қайрат» ФК бас бапкері Рафаэль Уразбахтин мен жартылай қорғаушы, команда капитаны Әділет Садыбеков ертең өтетін ойынға қатысты баспасөз мәслихатын өткізді.
Бас бапкерден командадағы кадрлық мәселелерді қалай шешкенін сұрадық. Ол: «ертеңгі ойынға сақадай саймыз» деп жауап берді.
Сонымен қатар, бұл ойында команданың жас жұлдызы Дастан Сәтпаев алаңға шықпайды. Бапкердің айтуынша, Сәтпаев сары қағаз алып, ойыннан шеттетілген соң екі күн ешкіммен сөйлеспей қойған екен.
Сондай-ақ, баспасөз мәслихатында Брендан Роджерс футболшыларға ыстық ауа-райы мен уақыт белдеуі сылтау бола алмайтынын айтты.
Еске сала кетейік, жауапты ойын ертең 26 тамызда Алматыда Қазақстан уақытымен 21:45-те өтеді. Алғаш рет Алматыда Чемпиондар лигасының әнұраны шырқалады. Бұл жергілікті футбол үшін және жанкүйерлер үшін маңызды оқиға болғалы тұр.
Orda.kz жауапты матчқа қатысып, тікелей ақпарат таратады.",2025-08-25T18:22:22+05:00,2025-08-25T18:22:22+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5287646586316389010.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5287646586316389010.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5287646586316389010.webp,
272203ad498191a6069fa187b0499b36,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"Гаджи Гаджиев Қорғас бекетіне қалай келді, ол несімен танымал?","4 қыркүйек күні сыртқы істер министрі Мұрат Нұртілеумен бірге кәсіпкер Гаджи Гаджиев ұсталды. Оның есімі спорт саласында жиі аталатын, әрі көбіне мақтауға ие болған – ол спорт функционері, меценат, турнирлер ұйымдастырушы ретінде танымал. Алайда осы шеңберден тыс жерде ол жиі журналистік зерттеулер мен инсайдерлік материалдардың кейіпкеріне айналатын.",stories,https://kaz.orda.kz/gadzhi-gadzhiev-korgas-beketine-kalaj-keldi-ol-nesimen-tanymal-134760/,"4 қыркүйек күні сыртқы істер министрі Мұрат Нұртілеумен бірге кәсіпкер Гаджи Гаджиев ұсталды. Оның есімі спорт саласында жиі аталатын, әрі көбіне мақтауға ие болған – ол спорт функционері, меценат, турнирлер ұйымдастырушы ретінде танымал. Алайда осы ортадан тыс жерде ол жиі журналистік зерттеулер мен инсайдерлік материалдардың кейіпкеріне айналатын. Orda.kz оның өміріне қатысты белгілі деректерді бір мәтінге жинақтады.
Сирек сұхбаттарының бірінде Гаджи Гаджиев өзінің 1974 жылы 29 қыркүйекте Дағыстанның Буйнакск қаласында дүниеге келгенін айтқан. Ол – Солтүстік Кавказдың байырғы халықтарының бірі саналатын, республиканың орталық таулы бөлігінде ежелден өмір сүріп келе жатқан лак ұлтының өкілі. Лактар — Дағыстан, Солтүстік Кавказдың байырғы халқы. Лактар тарихи түрде таулы Дағыстанның орталық бөлігінде тұрады. 2010 жылғы халық санағы бойынша Ресей Федерациясында 178 630 лак болса, оның 161 300-і Дағыстанда.  1970 жылдан 1975 жылға дейінгі аралықта бұл аймақта үш жойқын жер сілкінісі болған, әрқайсысы эпицентрінде жетіден тоғыз балл аралығындағы қуаттылыққа жеткен. Олардың ізін ала көптеген афтершоктар болған. Шамамен 45 мың адам баспанасыз қалып, олардың көпшілігі тыныш аймақтарға қоныс аударған.
Сол кезеңде Гаджиевтің отбасы Қазақстанға көшіп келуге шешім қабылдаған болуы мүмкін. Гаджи мектеп жылдарын Жаркент қаласында өткізген. Қытай шекарасынан 30 шақырым жерде орналасқан бұл қала ежелден шекаралық сауда мен мәдени тоғыс нүктесі болған, мұнда қазақ, ұйғыр және қытай қауымдастықтары бірге өмір сүрген. 1990-жылдары Жаркент трансшекаралық алмасу үшін маңызды орынға айналды, сондықтан Гаджиевтің өмірбаянының маңызды беттерінің Қытаймен байланысты болуы кездейсоқ емес.
Буйнакск пен Жаркент арасындағы қашықтық. Google Earth-тен скриншот
1980-жылдары кеңестік жол шамамен 3200–3400 шақырымға дейін созылатын: шекара болмағандықтан тікелей жүретін, бірақ асфальт барлық жерде бола бермейтін. Соның салдарынан ең жақсы жүргеннің өзінде жол бір апта уақыт алатын. Неліктен дәл Жаркент таңдалғаны белгісіз, алайда дәл осы қала Гаджиевті Қазақстанға байлады.
Гаджиев саудадағы алғашқы қадамдарын 1994 жылы жасаған. Гаджиев бұл кезең туралы өзінің  мақтау сипатындағы сұхбаттарының бірінде былай деп әңгімелеген:
2003 жылы, 29 жасында Гаджи Гаджиев «қаржы және несие» мамандығы бойынша Басқару және бизнес институтына оқуға түскен. Осы сәттен бастап оның оқуы үздіксіз жалғасып, 2013–2015 жылдары ол Қазақ көлік және коммуникация университетінде «көлік құрылысы» мамандығын меңгерді, кейін тағы бір жыл магистратурада оқыды. 2019 жылы ол Ресей Федерациясы Президенті жанындағы РАНХиГС академиясынан MBA дәрежесі бар диплом алды.
Осы уақытқа қарай Гаджиевтің мансабы орта деңгейлі бизнес аясынан асып кеткен еді. Ол «Найза-Кұрылыс» құрылыс концернінің бақылау кеңесін басқарды. 2017 жылдан бастап Гаджиев ірі инфрақұрылымдық құрылыс жобаларында кем дегенде екі компания арқылы көріне бастады: олардың бірі — сол кезде қазақстандық олигарх Патох Шадиевтің жиені Орифджан Шадиевке тиесілі болған «Жол Жөндеуші» компаниясы, екіншісі — Атырауда тіркелген өзіне тиесілі SA Construction Group жауапкершілігі шектеулі серіктестігі. Екі жағдайда да жобалар тізімінде стратегиялық нысан — Алматы-1 мен Шу арасындағы екінші теміржол желісі көрсетілген.
Кейінірек SA Construction Group компаниясы Оңтүстік Теңіздегі вахталық кенттің құрылысында, «Қорғас — Шығыс қақпалары» арнайы экономикалық аймағындағы нысандардың салынуында, Алматы – Қапшағай автожолының қайта жаңғыртылуында және «Орталық — Оңтүстік» көлік дәлізінің құрылысында қатысқан. 2015 жылдан бастап осы компаниялардан мемлекетке төленген салықтардың жалпы сомасы — 1 миллиард 86 миллион теңге болған.
Гаджи Гаджиев ресми түрде мемлекеттік марапаттарға ие. Оған «Парасат» және «Құрмет» ордендері, сондай-ақ бірнеше медальдар мен құрметті атақтар берілген. Алайда оның көпшілік алдында танылуына себеп болған басты сала — бұл спорт. Әлеуметтік желідегі парақшаларына қарағанда, Гаджиев спортпен расында белсенді айналысады. Дәлірек айтқанда, спорт федерацияларындағы қызметпен айналысады. 2022 жылдың жазынан 2024 жылдың басына дейінгі екі жылдық үзілісті есептемегенде, оның аккаунттары турнирлер, марапаттау рәсімдері мен спорттық кездесулерден түсірілген суреттерге толы.
2015 жылдан бері NOMAD MMA ұйымын басқарады. 2016 жылдан 2018 жылға дейін кунг-фу бірлестігін басқарған, ал 2018 жылдан бастап пенчак-силат — индонезиялық және малайлық жауынгерлік өнерлер федерациясына жетекшілік етіп келеді.
2024 жылдың желтоқсан айында Гаджиев республикалық ауыр атлетика федерациясының президенті болып сайланды, ал 2025 жылдың көктемінде ол Қазақстанның Ұлттық Олимпиада комитеті басшылығының құрамына вице-президент лауазымымен енді.
Дегенмен, федерация тек оның жеке парақшаларынан ғана көрініп қоймайды — ол кең ауқымда да жарқырай көрінеді. Мысалы, жыл басында президент Тоқаев Халықаралық және Азия ауыр атлетика федерацияларының басшыларын қабылдаған болатын. Президент бұл спорт түрімен жүйелі түрде айналысатын 20 мың қазақстандық туралы айтса, қонақтар елдің 2028 жылғы жазғы Олимпиадаға іріктеу турнирін өткізу мүмкіндігі жайында сөз қозғады. Бұл – әдеттегі рәсім аясындағы кәдуілгі шара, алайда ол ауыр атлетиканың әлі де күн тәртібінде екенін көрсетеді — әрі мемлекет деңгейінде, әрі Гаджиев секілді адамдар деңгейінде.
Ол басқаратын барлық спорт ұйымдары коммерциялық емес болып тіркелген.
Бұл олардың табыс табуды көздемейтін қоғамдық қызмет атқаратынын білдіреді. Алайда дәл осы мәртебе оларды ерікті жарналар мен қайырымдылық көмектерден түсетін кірістер бойынша корпоративтік табыс салығынан босатады — бұл айтарлықтай ірі қаражат болуы мүмкін және сонымен қатар толық есептілікті талап етпейді.
Гаджиев жеке өмірінің жай-жапсарын көпшілікке жария етуді ұнатпайды. Бес баласының суретін ол инстаграм парақшасында шамамен он жыл бұрын жариялаған, бірақ соңғы жылдары отбасын іс жүзінде еш жерге салмайды, жұбайының суреттері аккаунтында жоқ. Есесіне студенттік шақтағы жарқын сәттері өте көп. Мәселен, сол жылдары танымал болған РУДН КВН ойыншысы — Сангаджи Тарбаев. Оның жанында — Камиль Гаджиев, жекпе-жек спорты саласындағы ескі серіктесі.
Камиль де — лак ұлтының өкілі, тарих ғылымдарының докторы, профессор Абдурашид Гаджиев пен терапевт-дәрігер Элеонора Гаджиеваның ұлы. Бұл шежірелік байланыс ашық дереккөздер мен Камильдің өзі жайлы өмірбаяндарда расталған, сондықтан бұл жерде күмән жоқ. 2021 жылы Сангаджи Тарбаев өзінің парақшасында Камильдің анасымен түскен суретті жариялап, былай деп жазған:
Бұл жай ғана сәйкестік пе, әлде туыстық байланыс па — нақты айту қиын. Бірақ Камильдің анасы — «Шапиқызы», дәл сондай — Гаджи Шапиұлыныкіндей. Осыдан келіп, Камиль — жай ғана фамилиялас емес, бәлкім, жиені деген болжам туындайды. Оның үстіне, Гаджиевтің өзі 2013 жылы бет-бейнесі ұқсас әйелдің суретін жариялаған болатын. Дегенмен, «Гаджиев» тегі Дағыстанда кең таралған, сондықтан түбегейлі қорытынды жасауға болмайды.
Жоғарыда айтылғанның барлығы келесі суретке шағын ескерту ретінде келтіріліп отыр. 2010 жылы Камиль Гаджиев пен Сангаджи Тарбаев Мәскеуде Fight Nights деген атаумен аралас жекпе-жекке арналған промоутерлік ұйым құрды. Кейін бұл жобаға кикбоксинг шебері Бату Хасиков, продюсер Сергей Шанович және бұрынғы Goldman Sachs банкі қызметкері Сергей Арсеньев қосылды. Алғашқы турнирлер Мәскеуде өткен, кейін бұл серия Ресейдің ондаған қаласы мен шет елдерге таралды.
Осындай, отбасылық дерлік ортада, ықпалды тұлға — Гаджиевтің зайыбы Раушан Қажыбаева да «көрініп» қалуы мүмкін. Ол — Қазақстан Республикасы Президентінің телерадиокешені» ұлттық акционерлік қоғамының бас директоры. 4 қыркүйекке дейін бұл жұп өздерінің қарым-қатынасын ресми түрде мойындамаған болатын. Негізінде, кіммен кездесіп, нені жария ету  олардың жеке шаруасы. Алайда Гаджиевтің ұсталғаны туралы жаңалық шыққан сәтте, бұған қатысты медиа кеңістіктегі реакция кез келген ресми растаудан да әсерлі болды.
Оппозициялық басылымдарда бұнымен қатар — анонимді әңгімелер мен қауесеттерге негізделген мүлде басқа бір бейне пайда бола бастайды. Гаджиевтің өзі бұл туралы ешқандай пікір білдірмейді. Алайда дәл осы сюжеттер ақпарат кеңістігіне қайта-қайта оралып отырады — олар оның имиджін бұзудан гөрі, керісінше, толықтырып, ресми турнирлердегі суреттерінен көрінетін бейнесін әлдеқайда күрделірек әрі екіұшты етіп көрсетеді.
Гаджи Гаджиевтің есімі медиа кеңістікте алғаш рет кеңінен талқылана бастаған сәт — 2022 жылдың соңында журналист Михаил Козачковтың Қаржылық мониторинг агенттігінің қызметкерлері тарапынан ұсталған тұсы.
Уақытша ұстау изоляторынан жазған хатында Козачков онда бір тәуліктен аса уақыт отырғанын айтып, тағылған айыптардың нақты еместігін жеткізген: рейдерлік, ұйымдасқан қылмыстық топқа қатысу және мемлекеттік құпияларды жариялау. Ол бұл айыптарды тек өзінің кәсіби қызметімен байланыстырған: атап айтқанда, мейрамхана иесі Алмас Абдығаппаровтың ісіне қатысты жарияланымдарымен. Абдығаппаров ұрлық жасағаны үшін сотталған, бұл іс сот пен прокуратура тарапынан дәлелденген қылмыс ретінде бағаланған. Алайда Козачковтың айтуынша, дәл сол жағдай өзіне келгенде бірден «рейдерлік» ретінде сипатталуға тырысқан.
Журналист ашық түрде  ұсталуының шынайы себебі — Қаржылық мониторинг агенттігінің (ҚМА) басшысы Жанат Елімановтың жеке кегі деп мәлімдеген. Оның айтуынша, жазда агенттік қызметкерлерінің бірі оған тікелей: «Сені жабуды көздеп отыр» деп ескерткен. Ал қараша айында журналистің танысы, кәсіпкер Гаджи Гаджиев — Жанат Елімановпен жұбайы Раушан арқылы байланысы бар  сөздерді тағы қайталап: Еліманов әйелі туралы жарияланған материал үшін ренжіді, деген.  Өйткені ол қаржылық пирамидаға алданғандар қатарында болған.
«Пацаны не поймут» деген тақырыппен жарияланған жазба Facebook парақшасында жарық көрді,  осыдан кейін, Козачковтың айтуынша, жеккөрініш ашық қысымға ұласты. Гаджиев жағдайды жұмсартуға тырысқан, тіпті журналистен түсініктеме жазуды да сұраған. Алайда Козачков одан бас тартқан, себебі: «Менің еш ақталатын жағдайым жоқ» деген. Бұл жанжал шешілді ме, жоқ па — көпшілікке белгісіз, бірақ әлгі жазба әлеуметтік желілерде әлі де жария  түрде тұр. Дегенмен, Козачков кейіннен Гаджиев туралы ештеңе жазбаған.
Бірнеше айдан соң қазақстандық журналистер мен блогерлерге  қоғам назары қайта ауды. Бұл тұста Аркадий Клебанов-Маневичтің тұтқындалуын ерекше атап өткен жөн. Ол — мультимиллионер Александр Клебановтың туған жиені, және ол бұқаралық ақпарат құралдарына қарсы шабуылдарды ұйымдастырды деп танылған. Бұл шабуылдарға БАҚ редакцияларына от қою, DDoS-шабуылдар жасау, тіпті журналистердің, соның ішінде олардың балаларының өміріне тікелей қауіп төндіру де кірген. Жарияланған материалдарда бұл әрекеттердің артында Назарбаевтар отбасы тұрғаны, ал олардың мақсаты — тәуелсіз баспасөзге бұрыннан таныс қысым әдістері арқылы әсер ету болғаны айтылған.
Осы уақытта Гаджиевтің есімі бұрынғы грек-рим күресінің жаттықтырушысы әрі кәсіпкер Әділет Мусиннің мәлімдемесінде қайтадан аталды. Бұл мәлімдемені «Басе» YouTube арнасы жариялаған. Мусиннің айтуынша, 2023 жылдың 18 қаңтарында Алматыдағы Rixos қонақ үйінде (айта кетсек, бұл қонақ үй үлкен Клебановқа тиесілі), Гаджиев онымен жеке кездесуде Қазақстан кеден қызметіне тиесілі ішкі құжаттарды, сондай-ақ ҰҚК төрағасының бірінші орынбасары Әли Алтынбаевпен жазысқан жеке хат алмасуларын көрсеткен. Әңгіме соңында Гаджиев: «Егер Мусин кеден ісіне қайта араласатын болса, оған еліміздің құқық қорғау органдары кіріседі және  үлкен мәселе тудырады» деп ашық айтқан. Бұл видео 2023 жылғы 1 ақпанда жарияланған болатын.
Дау тудырған тақырыптың жалғасында журналист әрі «Басе» жобасының негізін қалаушы Айдос Садықовқа бір аноним адамның «келісімге келу» әрекеті туралы хабары жетеді.  Ол кезде Садықовтың жұбайы Наталья және балаларымен бірге Киевте жүрген болатын.
Хабарламада айтылғандай, Гаджиев делдалдар арқылы Садықовты сатып алуға тырысқан. Ол өзінің бизнесін «әшкерелейтін» бейнематериалды өшіру үшін бес мың АҚШ долларын ұсынған. Садықов бұл ұсыныстан бас тартып, пара беру әрекетін жария еткен. Оппозициялық басылымның пікірінше, осы қадам арқылы Гаджиев қалаған нәтижеге қол жеткізбестен, өзіне де, қазақстандық биліктің де беделіне нұқсан келтірді.
Садықов Гаджиев бұл әрекетті өз бастамасымен, жұбайы Раушан Қажыбаевамен бірлесе жүзеге асырғанын және оппозициялық портал редакциясына шығу жолдарын іздегенін атап өткен. Бұл оның қылмыстық ортада кең ауқымды байланыстары бар екенін және сын-ескертпелерді тұншықтыруға ұмтылғанын білдіреді.
Бірнеше айдан кейін Гаджиевтің тұтқындалғаны туралы қарама-қайшы мәлімет жарияланды. Материал авторлары бұл жаңалыққа аса таң қалмағанын айтып, Ұлттық қауіпсіздік комитеті оны бұрыннан бақылауда ұстағанын, ал жоғары лауазымды қамқоршылары шамамен бір ай бұрын қолдаудан бас тартқанын жазды.
Яғни, 2023 жылғы сәуірде Гаджиев билік өкілдері арасындағы «қамқорлығынан» айырылып, контрабандалық схемалардан шеттетілген. Жарияланған материалда қамқорлықсыз қалғаннан кейін оның ықпалының күйреуі заңды нәтиже екені айтылған. Алайда мақала шыққан сәтте оның тұтқындалғаны ресми түрде расталмаған. Кейінірек Гаджиевтің билік «шенділерімен» сенімді қарым-қатынасын қалпына келтіргені туралы ақпарат тараған.
Гаджиевтің есімі Айдос Садықовтың Киевтегі қазасына байланысты тағы да аталды. Украина тергеу органдарының нұсқасы бойынша, 2024 жылдың 18 маусымында Қазақстан азаматтары — Мейрам Қаратаев пен Алтай Жақанбаев оппозициялық журналисті үйінің жанында күтіп тұрып, Қаратаев Садықов аулаға кіріп жатқан сәтте оның басына оқ атқан. 13 күннен кейін Садықов ауруханада көз жұмды. Кейінірек күдіктілердің бірі Қазақстанның күш құрылымдарына қатысы бар екені,  Қаратаевтың Қостанай облысы полициясында қызмет еткені және тапаншамен атудан жарыстарда бірінші орын алатыны белгілі болды. Оны оқ атқан адам ретінде Айдостың жесірі таныды.
Журналисттің жесірі Наталья Садықова Гаджиевтің бұл қылмысқа қатысы бар екенін көпшілік алдында мәлімдеді. Оның айтуынша, Гаджиев бұл қылмысты ұйымдастырып, қаржыландырған. Бұл іске қатысты Қазақстанға халықаралық тергеу сұрауы жолданған, бірақ ресми түрде оған ешқандай айып тағылған жоқ.
Осы оқиға аясында Қазақстан Ұлттық қауіпсіздік комитетінің ішінде түсініксіз қозғалыстар басталды: Садықов ісі жөніндегі жарияланымдардан кейін көп ұзамай жоғары лауазымды чекистің өз-өзіне қол жұмсағаны туралы ақпарат пайда болды. Бұл жағдай Садықовтың өліміне қатысы бар болуы мүмкін деген тұлғаларды жасыруға және ізді жоюға талпыныс ретінде бағаланды.
Кейінірек Наталья Садықова Украина Бас прокуратурасының ресми жауабында Қазақстан тарапы тергеу амалдарын, соның ішінде жауап алуды жүргізуден бас тартқанын хабарлады. Қазақстан бұл әрекетін «дәлелдердің жеткіліксіздігімен» түсіндірген. Ресми құжаттарда «айыптаулар жорамалдарға негізделе алмайтыны» ерекше атап көрсетілген. Ал журналисттің жесірі керісінше, бұл істе дәлелдер «өте көп» екенін айтты — соның ішінде Садықовтың автокөлігіндегі бейнетіркегішке жазылған қастандық сәті де бар.
Осы айғақтарға қарамастан, Наталья Садықованың айтуынша, Қазақстан соты күдікті Алтай Жақанбаевты ешқайда кетпеу туралы қолхатпен босатқан, ал Мейрам Қаратаев «тіпті іздеуде де жоқ». Ол Астананың ресми әрекетін халықаралық іздеуде жүрген күдіктілерді жасыруға бағытталған және Украинамен жасалған өзара құқықтық көмек туралы келісімді ашық бұзу деп бағалады.
Сонымен қатар, Respublika басылымы Гаджиевтің контрабандалық бизнесіне қатысты бірнеше инсайдерлік материал жариялады. Онда Гаджиев пен оның «командасы» Қытайдан Қазақстанға, одан әрі Ресейге заңсыз тауар жеткізуге бақылау жүргізетіні айтылды. Негізгі тасымалдау арналары ретінде шекарадағы «Қорғас» өткізу пункті көрсетілген. Басқа Қытай шекарасындағы өтпелер оның ықпалынан тыс, оларды басқа топтар басқарып отыр деп хабарланды. Сондай-ақ, соңғы уақытта Гаджиев шекарадағы кеден рәсімдерімен және тасымалмен айналысатын фирмалар санын екі еседен астам арттырғаны айтылады. Оның контрабандалық желісіне 60-тан астам компания тікелей қызмет етеді. Осы арқылы көлеңкедегі ағын көлемі күрт өсті, әсіресе электроника мен Ресейдің әскери-өнеркәсіп кешеніне арналған тауарлар ресми статистикада Қытайда да, Қазақстанда да, Ресейде де көрінбейді.
Мақалаларда риторикалық сұрақтар қойылады: Қазақстанның құқық қорғау органдары мен шенеуніктері осы алып заңсыз табыстарды байқамай ма, әлде олардың сыбайлас жемқорлығы бар ма дегендей. Соңында Гаджиев президент Тоқаевтың әрекеттерін тежеп тұрған себептердің бірі ретінде көрсетіледі, өйткені контрабандалық бизнес — «қара аққу», яғни дағдарыс тудыруы мүмкін күтпеген оқиға. Сондықтан билік оны өз беделіне зиян келтіре тұра төзуге және қорғауға мәжбүр екені айтылады.
2024 жылдың қараша айында Садыковтың қазасы мен Гаджиевтің байланыстары туралы болжамды тапсырыс берушілер қатарында сыртқы барлау қызметінің басшысы Асқар Әмірхановтың қызметтен алынғаны туралы ақпарат пайда болды. Айта кетерлігі, жылдың басында Әмірхановты қайта қызметке қайтару жоспары болған, бұл шешімді кәсіпкер Гаджиев лоббилеген деген ақпарат болған. Бірақ бұл болжам орындалмады.
Дегенмен, жазбаларға қарағанда, мамырға қарай Гаджиев саяси ықпалын айтарлықтай күшейтіп, Ақордадағы кадрлық шешімдерге араласуға тырысқан көрінеді. Ол ҰҚК төрағасының орынбасары Ерлан Алдажұмановты өз адамына — Шекара қызметінің басшылығына ауыстыру идеясын итермелеген. Тіпті, Гаджиев бұл туралы Алдажұмановпен жеке сөйлескен, бірақ соңғысы «жомарт ынтымақтастық ұсыныстарын»  қабылдамаған. Яғни, Гаджиев Алдажұмановты орнынан ауыстыруды немесе оны өз жағына тартуды көздеген, алайда бұл қиял сәтсіздікке ұшыраған.
БАҚ пікірінше, Гаджиев кәсіпкерлік қызметін айтарлықтай жандандырып, оның контрабандалық бизнестен алған жоғары табыстары әскери компонент қосылғандықтан — Ресейдің әскери-өнеркәсіп кешеніне арналған қосарланған мақсаттағы тауарларды жеткізу есебінен одан әрі артқан. Сонымен қатар, ол Ресейдегі бизнес жобаларына «өте үлкен» табыстарын инвестициялауы мүмкін деген деректер де бар.
Келесі материалдарда Қытайдан Қазақстан арқылы Ресей мен Иранға жеткізілетін жаңа схема ұсынылады — іс жүзінде санкцияланған және арнайы тауарлардың импорты. Бұл «сыртқы сауда серпілісінде» маңызды рөл атқарғаны атап өтілген — Гаджи Гаджиевтің есімі жиі айтылады. Мақалада Гаджиев сияқты адамдардың арқасында Қазақстан Ресей мен Иранға қажетті тауарларды шектеулерге қарамастан жеткізуге мүмкіндік беретін негізгі транзиттік мемлекетке айналғаны айтылған. Яғни, Гаджиевтің контрабандалық схемалары үлкен геосаяси ойынның бір бөлігіне айналған. Осы арқылы авторлар Қазақстан билігінің жауапкершілігін баса көрсетеді: Гаджиевтің бизнесіне көз жұму арқылы олар халықаралық салдарға ұшырауы мүмкін.
30 шілдедегі соңғы жарияланымға сәйкес, Гаджиев енді бүкіл ел көлеміндегі «контрабанданың атасы» емес, оның қорғаушылары оған тек әскери және қосарланған мақсаттағы өнімдерді жеткізуге ғана назар аударуды тапсырған. Осылайша, Гаджиев «арнайы тауарлар» арнасын басқарады — қару-жарақ, техника, батыс бағытындағы қосалқы бөлшектер. Ал қарапайым «азаматтық» контрабанда, аңыз бойынша, басқа сенімді тұлғаға тапсырылған, оның аты әзірге белгісіз.
Әсер ету саласының қайта бөлінуінің себептері нақты белгісіз, бірақ инсайдерлер бірнеше болжамдар ұсынады: жоғары жақтар Гаджиевтің жеткілікті пайда тапқанына көз жеткізіп, аса табысты бизнесті басқа біреуге берген болуы мүмкін, мүмкін Гаджиев кірістерді дұрыс бөлмеген; немесе Гаджиев тым танымал болып, билікке қауіп төндіргендіктен оның ықпал аймағы арнайы жүктемелерге шектелген, бұл бәсекелестерге аз көзге түседі әрі оларды мазаламайды; немесе АҚШ-пен даудан туындаған Иранның қару-жараққа сұранысының өсуі себеп болып, дәл осы тар, бірақ пайдалы сектор Гаджиевке тапсырылған.
Мақалада бұл өзгерістерден пайда көрген адам  -  Қазақстанның батысындағы Гаджиевтің сенімді адамы — «Алиба» деген лақап аты бар Әлібек Нарбеков  туралы да айтылады. Айтуларынша, Гаджиевпен жұмыс бастағаннан кейін Нарбековтың ықпалы артқан — енді жергілікті әкімдер, құқық қорғау органдары мен кеденшілер оның әрекетіне де мән беруге мәжбүр.
Енді Гаджиев туралы спорттық атақтардан бастап контрабандалық схемаларға және құқық қорғау органдарымен байланыстарға қатысты айыптауларға дейінгі ақпарат ауқымы соншалықты кеңейген, журналистік болжаулар ғана деп айту қиын. Оның тарихы инсайдерлік нұсқалар шегінен асып кетті. Гаджиевтің іс-әрекеттері мен байланыстарына қатысты келесі сұрақтар құқық қорғау органдарына қойылуы тиіс.
Қазақстан мен Қытай арасындағы сауда айналымының өсуіне қарамастан, бұрыннан келе жатқан мәселе бар: тараптар жариялайтын статистикалық деректер сәйкес келмейді. Ресми мәліметтерге қарағанда, 2024 жылғы қорытынды бойынша Қытай мен Қазақстан статистикасы арасында шамамен 14 миллиард доллар айырмашылық бар. Бұл айырмашылық бірнеше жылдан бері байқалып келеді, бірақ негізгі сұраққа — оны кім және қалай бақылауы тиіс — әлі де жауап жоқ.
Тағы оқыңыз:",2025-09-06T16:51:38+05:00,2025-09-06T16:51:38+05:00,kk,Редакция,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757158339_dizajn-bez-nazvanija-1.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757155031_1756805111_image.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757155400_snimok-jekrana-358.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757155607_24348a2e34a496bacdf062744d133f5c.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757155747_1756845019_512669313_23993219066997519_4950860579558984280_n.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757156006_11230331_1558314837765724_1481556511_n.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757156078_63412303_119044316016274_6566866850709473066_n.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757156238_11202471_1587660681488466_112204000_n-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757156310_39356467_2157576767646590_5415586239904481280_n.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757156654_snimok-jekrana-365.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757159225_1756845019_512669313_23993219066997519_4950860579558984280_n.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757159225_516843804_10230910750214220_7442084488286108649_n.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757159314_file-21bb406a337b6e0b46a5510dd292a7a1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757159314_file-660a20361bbf0b4f517bf1145fc668ec.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757159314_file-913473ec5750539b29129e41c7ee30e1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757159314_file-a3561899be4c0a195ed3c945437d8233.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757158339_dizajn-bez-nazvanija-1.webp,
421e4f39a2b0c2443f1ea4317992bf19,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"«Ғасыр ұрлығы»:  Луврдан ұрланған жәдігерлерді астыртын ондаған миллион еуроға сатуға тырысқан, ұрылардың арасында әйел адам да бар","Бұл туралы израильдік CGI Group бас директоры Цвика Наве мәлімдеді. Оның айтуынша, тонаудан бес күн өткен соң ұрылар компанияға шифрланған арна арқылы шығып, мәміле жасауды ұсынған. Олар өздерінде құнды әшекейлердің бар екеніне «дәлелдер» жіберген, деп хабарлайды Orda.kz BILD-ке сілтеме жасап.",stories,https://kaz.orda.kz/gasyr-urlygy-luvrdan-urlangan-zhadigerlerdi-astyrtyn-ondagan-million-euroga-satuga-tyryskan-urylardyn-arasynda-ajel-adam-da-bar-135840/,"Бұл туралы израильдік CGI Group бас директоры Цвика Наве мәлімдеді. Оның айтуынша, тонаудан бес күн өткен соң ұрылар компанияға шифрланған арна арқылы шығып, мәміле жасауды ұсынған. Олар өздерінде құнды әшекейлердің бар екеніне «дәлелдер» жіберген, деп хабарлайды Orda.kz BILD-ке сілтеме жасап.
Наве «сауданы» 24 сағатқа шектей отырып, сату шарттарын талқылауды ұсынған. Компания «шифрланған әңгімелер сериясын» өткізіп, ол туралы Луврға хабарлаған, алайда мұражай алты күн бойы ақпаратқа жауап бермеген.
Тонау 19 қазанда болды, шабуылдаушылар мұражайға терезе арқылы кіріп, француз монархиясының жәдігерлері сақталған Аполлон галереясының әйнек сөрелерін сындырды. Күдіктілердің екеуі 26 қазанда , тағы бесеуі 30 қазанда ұсталды.
Францияның мәдениет министрлігі мұражайдан Наполеон дәуіріндегі коллекциялардан сегіз зергерлік бұйым ұрланғанын растады. Олар:
Айта кетерлігі Евгения патшайымның тәжі ұрылар қашып бара жатқанда түсіп қалған. Кейінірек ол мұражайдың жанынан табылды. Drouot аукцион үйінің бағалауы бойынша, бұл тәждің құны ондаған миллион еуро тұрады.
Айтпақшы, Парижде қылмыскерлер жеті минут ішінде 88 миллион еуроға жуық бағалы заттарды тонап, Лувр қазынасын үптеп кеткеннен кейін мұражай басшылығы сұқ көзден таса қылу үшін қалған бағалы заттарды жер астына жасырды.
Париж соты Сен-Сен-Дени маңындағы 38 жасар әйелді айыпты деп таныды.
Курнев қаласының тұрғыны - 29 қазанда ұсталған бес адамның бірі осы әйел болып шықты. Ол қылмысқа қатысы бар деген күдікке ілінді. Отырыс кезінде әйел жылап, өзі мен балалары үшін қорқатынын айтты. Алайда сот ол бостандықта қылмысқа қатысушылармен байланыса алады деп есептеп, оны қамауда қалдырды.
Осы аптада ұсталғандардың ішінен бір адамға да айып тағылды. Ол тұтқындалып, қалғандары босатылды.
Осылайша, тонау туралы іс бойынша барлығы төрт адам қамауда. Оның ішінде - 34 жастағы Алжир азаматының ұрықтан кейін қашқан кезде пайдаланылған скутерден ДНҚ іздері табылған, сондай-ақ Париж маңынан келген 39 жастағы таксист бар.
Еске салсақ, 19 қазандағы тонау соңғы жылдардағы ең үлкен қылмыстардың бірі. Төрт қарақшы Аполлон галереясының терезелерін электр арамен ашып, императрица Евгения мен басқа да патшалардың әшекейлерін алып, скутермен қашып кетті. Ең таңқаларлығы –  осының бәрін олар жеті минут ішінде істеп үлгерген.
Ұрланған асыл заттар әлі күнге дейін табылған жоқ. Залал 88 миллион евроға бағаланды.
Париж прокуроры Лор Бекко олар тым әйгілі болғандықтан құндылықтарды сату мүмкін емес деп мәлімдеді. Сонымен қатар ол ұрланған затты өз еркімен қайтаруға шақырды. Дегенмен, ұрылар ондаған миллион еуроға құнды заттарды астыртын сатуға тырысып жатыр.",2025-11-02T12:00:58+05:00,2025-11-02T12:00:58+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762064675_1762005282_photo_2025-11-01_18-11-04.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762064271_1762005291_photo_2025-11-01_18-11-01.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762064290_1762005303_photo_2025-11-01_18-10-55.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762064310_1762005297_photo_2025-11-01_18-10-58.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/luvr-4.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762064675_1762005282_photo_2025-11-01_18-11-04.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762064675_1762005282_photo_2025-11-01_18-11-04.webp,
be0c417272f64ee1edb0b5c4da8aaf50,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Хасан Қасымбаевтың соты: Істегі 20 парақ жоғалып кетті,Сотта 2016 жылы Тәжіев ісін тергеген тергеуші сұралды. Бұл туралы Хасанның жұбайы – Зүлфия Хасанова айтты.,stories,https://kaz.orda.kz/hasan-kasymbaevtyn-soty-istegi-20-parak-zhogalyp-ketti-135354/,"6 қазан Алматы облысы Талғар қаласында Хасан Қасымбаевқа және тағы басқа айыпталушыларға қатысты сот отырысы өтіп жатыр. 2016 жылы жәбірленуші Тәжиевтің ісін тергеген тергеуші сот алдында жауап берді. Бұл туралы Хасанның жұбайы – Зүлфия Хасанова айтты. Ол іс материалдарының шынайылығына күмән келтірді, деп хабарлайды Orda.kz.
Сотта 6 айыпталушы және 2 жәбірленуші бар. Бүгінгі сотта Хасан Қасымбаев пен Тәжиевті сот беттестірді. Судья бұған дейін жәбірленушінің соттағы жауабы көпшілікке жарияланбайды деп шешім қабылдады.
Бүгін сот отырысында 2016 жылы жәбірленуші Тәжиевтің ісін тергеген тергеуші жауап берді.
Оның айтуынша, тергеуші істі мұрағатқа тапсырған кезде барлық құжаттар талапқа сай тігілген және толық рәсімделген, тек қазақ тілінде болған.
Бұдан бөлек, істе шамамен жиырма бет жетіспейтіні анықталды. Бұл туралы қорғаушылар тарапы судьяға мәлімдегенімен, Хасанованың айтуынша, судья өтінішті тағы да қабылдамаған.
Адвокат Мендешов: «Хасан ісі бойынша сот процесінде өрескел заңбұзушылықтар болды» дейді.
Басты сот отырысының басында судья Түкібаева істі офлайн режимде қарау туралы шешім қабылдады. Адвокат Мендешовтің айтуынша, бұл шешім қылмыстық-процестік кодекстің онлайн-жауап алуды жүргізу тәртібін реттейтін баптарына қайшы келеді.
Адвокат судья Түкібаеваға қарсылық білдіріп, оның «көптеген заң бұзушылықтарға жол бергенін» айтты. Оның сөзінше, судья журналистерді залдан шығарып жіберген, бұл сот процесінің ашық өту қағидасын бұзу.
Сараптамалардағы қайшылықтар
Мендешовтің айтуынша, айыптаудың негізгі дәлелі саналатын сараптама толық емес әрі бір-біріне қайшы келеді. Қосымша сараптама жүргізген Ерсенбетов есімді сарапшы сотта бастапқы 2021 жылы Талғар ауданында жасалған сараптамамен таныспағанын мойындаған.
Адвокаттың айтуынша, жәбірленуші Әлімовке келген денсаулық зияны да дұрыс бағаланбаған. 2025 жылғы жаңа әдістемеге сәйкес, ауыр зиян 33 пайыздан жоғары жағдайда ғана анықталады, ал Әлімовтің көрсеткіші — 30 пайыз, яғни орташа ауырлықтағы жарақат. Бұдан бөлек, ол оның көру қабілетінің төмендегені медициналық құжаттармен расталмағанын да айтты.
Адвокаттың айтуынша, істегі рентген және компьютерлік томография материалдары жоқ болғанымен, сарапшы олардың негізінде қорытынды жасағанын жазған.
Меңдешев қазіргі уақытта іс бойынша бұқаралық ақпарат құралдарының назары азайғанын атап өтті. Оның пікірінше, ашық сот процесі қоғамға заң бұзушылықтардың нақты ауқымын көрсетуі тиіс еді.
Оның пікірінше, мұндай заң бұзушылықтармен іс прокурорға қайтарылуы немесе дәлелдемелердің заңсыз жиналғанына байланысты тоқтатылуы тиіс.
Айта кетерлік жайт, «тілшілеріміз сотқа қатысып жүр» деген аты ғана. Сот кезінде үзіліс жариялана салысымен тілшілер ақпарат алу мақсатында қорғаушыларға жүгіреді. Себебі тілшілер отырған кабинетте онлайн эфир жүріп жатыр және ол естілмейді. Қазіргі таңда тілшілер Хасанның қорғаушыларынан алған ақпаратты таратуға мәжбүр болып отыр.
Айта кетейік, қазір тілшілерге айыпталушы тарап белсенді түрде сұхбат беріп жатыр. Ал жәбірленуші тараптың белсенділігі саябырлады. Біз бұған дейін іс бойынша жәбірленуші Арман Әлімовтің анасы Күнайым Әлімованың Orda.kz тілшісіне айтқан сөзін назарларыңызға ұсынамыз. Жәбірленушінің анасы өткен соттарда сот тым созылып, іс алға жылжымай тұрғанын атап өтті.
Күнайым Әлімова сотқа БАҚ өкілдерінің қатысуына қарсы емес екенін атап өтті. «Журналистердің сот залына не себепті кіргізілмей жатқаны түсініксіз» дейді.
Сонымен қатар Күнайым Әлімова екінші жәбірленуші Аюпжан Тәжиевтің соттағы жауабына қатысты пікір білдірді.
Айта кетейік, Хасан Қасымбаев 2024 жылдың 2 қарашасында ұстау изоляторына қамалды. Ол ММА жауынгері Арман Әлімовті ұрлап, денсаулығына қасақана ауыр зиян келтіргені үшін ұсталған. Қасымбаевтан бөлек Нұрмұхамет Сұлтанбеков, Мадияр Қалымжанов, Данияр Асқаров, Сайлау Ақтанов есімді азаматтардың да бұл қылмысқа қатысы бары анықталды.
Orda.kz істі ары қарай қадағалап, ақпарат беруді жалғастырады.",2025-10-07T15:00:54+05:00,2025-10-07T15:00:54+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5413375208376631657.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5415627008190317018.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5415627008190317019.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5413375208376631657.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5413375208376631657.webp,
5475d50c28dcb246a1b9096a8a922362,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Хасан Қасымбаевтың жартылай жабық соты: Тергеуші адвокатқа ескерту беруін сұрады,"«Хуторлық бандының басшысы» деп танылған Хасан Қасымбаевтың соты әлі де жалғасып жатыр. Бүгінгі сотта Хасанның қылмысына тергеу жүргізген куәгерден жауап алды.
Orda.kz тілшісі Алматы облысының Талғар аудандық сотына барып, істің мән-жайын баяндайды.",stories,https://kaz.orda.kz/hasan-kasymbaevtyn-zhartylaj-zhabyk-soty-tergeushi-advokatka-eskertu-beruin-surady-135229/,"«Хуторлық бандының басшысы» деп танылған Хасан Қасымбаевтың сотында куәгерлерден жауап алу әлі де жалғасып жатыр. Бүгінгі сотта Хасанның қылмысына тергеу жүргізген куәгерден жауап алды.
Талғар аудандық сотына барып келген Orda.kz тілшісі істің мән-жайын баяндайды.
Сот бастала сала Хасанның қорғаушы адвокаты Ерлан Меңдешев судьяға тергеуші Ғ. Нариманұлына ескерту жасауын сұрады. Оның айтуынша, қойған сұрақтарға «білмеймін» деп жауап беріп, жауапкершіліктен қашпақ. Ал араға уақыт салып, тергеуші Нариманұлы адвокат Меңдешевке ескерту беруін сұрады.
Тілге тиек етейік, жәбірленушілер мен куәгерлердің сотта айтқан жауаптарын БАҚ өкілдеріне жариялауға сот рұқсат бермеді. Ал бұған дейін сот залына кіргізбеген соң, тілшілер тек онлайн режимде қатысуға мәжбүр болды. Алыстан сотқа арнайы келген журналистер басқа бөлмеге жайғасып, соттың барысын тек онлайн бақылауға мүмкіндік алды. Тілшілер бірнеше рет судьяға өтініш жасап, сот залына кіруге рұқсат сұрағанымен, өтініштері қараусыз қалды. Көрші бөлмеде онлайн режимде көру тілшілердің жұмысын едәуір қиындатты. Дауыс жаңғырып шығып, сотқа қатысушылардың не айтқаны анық естілмей, ақпарат алу әзірге қиын болып жатыр.
Сондай-ақ Хасан Қасымбаевтың қорғаушы адвокаты Ерлан Меңдешев те судьяға БАҚ өкілдерін кіргізуді сұрағанымен, судья оның өтінішін елемеді.
Еске сала кетейік, Тәжиевтің тарапынан куәгерлік етіп отырған Ринат Исаинов Аюпжан Тәжиевтің кафеге алып барғанын алайда, ешқандай төбелесті көрмегенін, сондай-ақ, нақты Хасан Қасымбаевты да көрмегенін, жай ғана соған ұқсайтын ірі денелі адамды ғана көргенін айтты. Ал Хасанның қорғаушы адвокаты Гүлмира Бабажанова Orda тілшісіне тергеуші куәгерден жауап алу кезінде «Хасанға ұқсас адам» деп айтса да, тергеуші оны Хасан деп жазып жібергенін айтқан болатын.
Кейін Аюпжан Тәжиев пен Хасан Қасымбаевты сот беттестірді. Беттестіруді адвокаттар мен прокурор, судья онлайн көріп отырды. Әдеттегідей тілшілер ештеңе ести алмады. Бұл сотты жартылай жабық өтіп жатқан сот деуге болады. Себебі ақпарат үзік-үзік болып қана жетіп отыр.
Куәгерлерден жауап алу ертең 10:00-де жалғасады.",2025-09-30T19:27:14+05:00,2025-09-30T19:27:14+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/photo_5393282316278824847_y.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/photo_5393282316278824847_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/photo_5393282316278824847_y.webp;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-09/photo_5393282316278824826_y.jpg;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-09/photo_5393282316278824834_y-1.jpg,
9d6601d61fb3226e7b41275be4ed4c0a,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Хасанға түрмеде телефон берді»: адвокаттар жәбірленушінің бұрын істі болғанын алға тартты,14 қазанда Алматы облысы Талғар қаласында Хасан Қасымбаевқа және тағы басқа айыпталушыларға қатысты сот отырысы өтті. Кезекті сот отырысында Хасан Қасымбаев жауап берді. Ол Шерзаттың ісіндегі айыпталушыларды және осы істегі жәбірленуші Тәжиевті танымайтынын ашық айтты.,stories,https://kaz.orda.kz/hasanga-tyrmede-telefon-berdi-advokattar-zhabirlenushinin-buryn-isti-bolganyn-alga-tartty-135510/,"14 қазанда Алматы облысы Талғар қаласында Хасан Қасымбаевқа және тағы басқа айыпталушыларға қатысты сот отырысы өтті. Кезекті сот отырысында Хасан Қасымбаев жауап берді. Ол Шерзаттың ісіндегі айыпталушыларды және осы істегі жәбірленуші Тәжиевті танымайтынын ашық айтты. Екінші жәбірленуші Арман Әлімовті ұрып-соқты деген айыпты Хасан жоққа шығарды. Адвокаттар жәбірленушінің бұрынғы қылмысын алға тартты. Ал прокурор бұрынғы оқиғаның бұл іске қатысы жоқ екенін атап өтті.
Orda.kz тілшісі сотқа тікелей қатысып, ақпарат таратып отыр.
Сот кезінде куәгер Әбдіразақов Гуламдин Ниязұлы жәбірленуші Тәжиевті атышулы алаяқ деп атады. Қорғаушы Мендешов Тәжиевтің қылмысына назар аудартпақ болды. Осы кезде прокурор мұның іске қатысы жоқ екенін айтып, мән бермеуін өтінді. Ал қорғаушы прокурорды қылмысты жасырып отыр деп айыптады. Хасан қолын көтеріп, өз пікірін айтпақ болған кезде судья мән бермеді. Бұған Хасан ашуланып наразылығын білдірді.
Хасан Қасымбаев Тәжиевке қатысты эпизод бойынша жауап бергенде оны танымайтынын мәлімдеді. Сонымен қатар, «Тәжиевтен дәріхананың жұмысын жүргізу үшін ақша бопсалады» деген айыпты да жоққа шығарды. Шерзат Полаттың қазасынан соң бір аптадан кейін Хасан Қасымбаев полиция бөлімшесіне шақырылған. Бұл туралы Х. Қасымбаев сотта берген жауабында айтты.
Адвокат М. Ержанов: Сізге Қаржаубай Нұрымов пен Арман Әлімов екеуінің арасында достық қарым-қатынас бары немесе жақын араласқаны туралы мән-жайлар белгілі ме?
Х.Қасымбаев: Ол жағы белгісіз.
Адвокат М. Ержанов: Сізге Арман Әлімовтың марқұм Шерзат Полаттың бапкері болғаны белгілі ме?
Х. Қасымбаев: Ол жайында тек естуім бар.
Адвокат М. Ержанов: Қылмыстық топ деп резонанс жасап жүрген А. Әлімов жайында не айта аласыз? Арман Әлімов есірткі заттарын тасымалдаумен айналысқанынан хабардар болдыңыз ба?
Хасан Қасымбаевтың айтуынша, тергеу изоляторында отырған кезде телефон және дауыс тыңдайтын құрылғыларды тауып алған. Адвокат бір ақпарат алуға тырысқан тергеушілер әдейі беруі мүмкін екенін айтты.
Қорғаушы Ерлан Мендешовтың айтуынша, Қасымбаев сотқа Шерзаттың өлімінен кейінгі оқиғаларды түсіндірді. Оның айтуынша, бірнеше күннен кейін, мүмкін бір аптадан да ертерек, Талғар қаласына келген бас прокуратура қызметкерлері оны шақыртқан. Сондай-ақ оны Ұйымдасқан қылмысқа қарсы басқарма қызметкерлері де шақырып, телефондарын тексеріп, Шерзаттың өліміне қатысы бар-жоғын анықтауға тырысқан. Егер Хасанның телефон қоңырауларында немесе басқа қандай да бір деректерде, тіпті болар-болмас белгілері болса, ол осы іске тартылар еді. Яғни, ол кезде, қылмыстық іс тіркелмей тұрып, ол тексерілді.
Естеріңізге сала кетейік, 2024 жылдың 2 қарашасында Хасан Қасымбаев уақытша ұстау изоляторына қамалды. Ол 2021 жылы ережесіз жекпе-жектен жаттықтырушы Арман Әлімовтің денсаулығына қасақана ауыр зиян келтірді және ұрлады деген күдікке ілінген. Сонымен қатар оған 2016 жылы Аюпжан Тәжиевке қатысты оқиға бойынша айып тағылған.
Іс бойынша Х. Қасымбаевтан басқа тағы 5 адам айыпталған. Олар: Руслан Әлиев, Мадияр Қалымжанов, Сайлау Ақтанов, Нұрмұхаммет Сұлтанбеков, Данияр Асқаров.
Айта кету керек, 13 қазанда өткен сот отырысында айыпталушылар: Руслан Әлиев пен Сайлау Ақтанов жауап берген еді. Олар жәбірленуші Әлімовпен болған жанжалды «еркектер арасындағы дау» деп, адам ұрлады деген айыпты жоққа шығарды.
Бүгін де сот отырысында айыпталушылар жауап беріп жатыр. Orda.kz тілшісі сотқа қатысып, тікелей ақпарат таратады.",2025-10-15T13:35:21+05:00,2025-10-15T13:35:21+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5438263933971592858.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5438263933971592859.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5438263933971592858.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5438263933971592858.webp,
612ff4912591c103f27749871936167a,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Хасанның соты: Сотқа қатыспай жүрген жәбірленуші неге Хасанға шағымы жоқ екенін айтты?,2016 жылы дархан деген жігіт хабарласып кездесуге шақырды. Көлікке отырғызды талғар жаққа барып келеміз деді.,stories,https://kaz.orda.kz/hasannyn-soty-sotka-katyspaj-zhyrgen-zhabirlenushi-nege-hasanga-shagymy-zhok-ekenin-ajtty-135068/,"22 қыркүйекте Талғар қаласында Қасымбаев Хасанға және тағы бес адамға қатысты сот отырысы өтті. Кезекті сот отырысына жәбірленуші Тәжиев келіп сот алдында: «Хасанға еш арызым жоқ» деп жауап берді. Істе екі жәбірленуші бар.
Оқиғаның мән жайын Orda.kz тілшісі біліп қайтты.
2024 жылдың 2 қарашасында Хасан Қасымбаев уақытша ұстау изоляторына қамалды. Ол 2021 жылы ережесіз жекпе-жек жаттықтырушысы Арман Әлімовтің денсаулығына қасақана ауыр зиян келтірді және ұрлады деген күдікке ілінген.
Сот залына кіре алмаған тілшілер қанша арыз-шағым қалдырса да, әлі күнге қараусыз жатыр. Олар әлі күнге дейін сот ашық болса да, сот залына кіре алмай отыр. Сонымен қатар теледидардың дауысы жаңғырып ақпарат алуды қиындатты. Сот сағат 10.00-де басталуы қажет болғанымен, айыпталушылар ауырып қалған соң, түстен кейін бір-ақ басталды. Сот үш айыпталушы қатыспаса да, жалғаса берді. Тағы бір айта кетерлік жайт, Тәжиев сот залында айыпталушылардың көзінше жауап беруден бас тартты.
Судья Тәжиевтің өтінішін қабыл алып алты айыпталушыны сот залынан шығарып жіберді. Мұны Хасанның қорғаушылары заңбұзушылық деп атап, сот отырысы бір тарапқа болысып қаралып жатқанын алға тартты. Олар Хасанның конституциялық құқығының тапталғанын айтты.
Еске салар болсақ, жәбірленуші Аюпжан Тәжиев бұған дейін сотқа келмей жүрген еді. Қанша шақырту алса да келмеген оны судья алдыңғы сот отырысына күштеп алып келу туралы шешім шығарды.
Сонымен қатар, жәбірленуші Тәжиев тауда Хасанды көргенін жасырмады, сонымен қатар оған шағымы жоқ екенін де айтты.
Сот кезінде Тәжиев судьядан бірнеше рет ескерту алды. Оған судьяға құрметпен қарау туралы есткерту жасалды. Жәбірленуші Тәжиевтің айтуынша, Хасанның жанында Чина деген азамат болған екен. Олармен тауда сөйлесіп кейін дәмханаға барғанын айтты. Тәжиев қорғаушылар мен судьяның сұрағына: «есімде жоқ, білмеймін» деп жауап берді,
Тәжиев үзіліс кезінде ұйымдасқан күреске қарсы (УБОП) қызметкерлердің қорғауында жүрді. Сот отырысы біткеннен кейін Хасанның қарындасы сұхбат берді. Қарындасы Айжан Қасымбаеваның айтуынша ұйымдасқан күреске қарсы қызметкерлері Тәжиевке қалай жауап беру керек екенін «үйреткенін өз құлағымен естіген» екен.
Сот отырысы біткеннен кейін Хасанның қорғаушылары сұхбат берді. Адвокаттың айтуынша, жәбірленуші Аюпжан Тәжиев сотталушы Хасан Қасымбаевқа уәжі жоқ екенін жеткізген.
19 қыркүйектегі сот отырысында жәбірленуші Арманның анасынан жауап алды. Жауап алу кезінде Арманның анасына судья ескерту жасап, тек маңызды ақпаратты айтуды ескертті. Анасы ашуланып бес минут берулерін сұрады. Сонымен қатар Арманның анасы Талғар қаласының полиция департаментіне реніші бар екенін жасырмады. Себебі полиция департаменті іспен танысуға рұқсат бермеген көрінеді.
Хасанның қорғаушыларының айтуынша, жәбірленушілердің берген жауаптары сәйкеспейді.
Айта кетейік, Хасан Қасымбаевтың есімі Шерзат Полаттың өлімінен кейін айтыла бастады. 2024 жылғы 4 қазанда «Қамажай» дүкенінде болған жанжалда Шерзат Полат қаза тапты. Бұл оқиға қоғамды дүр сілкіндірді. Осы жағдайдан кейін Талғар аудандық әкімдігінде қызмет атқарған Хасан Қасымбаевтың бауыры Аслан Қасымбаев жұмыстан босатылды. Ресми сот кабинеті дерегіне сүйенсек, Хасан Қасымбаевтың тағы бір бауыры Ержан Қасымбаев бұған дейін «адам өлтіру» бабымен істі болған. Ол кеден қызметкері Медет Жамашевті қасақана өлтірді деп айыпталған.
Ал ІІМ «хуторлық» қылмыстық топ жайлы сөз бұрқ ете қалғанда-ақ ақпаратты жоққа шығарған болатын.",2025-09-23T13:00:36+05:00,2025-09-23T13:00:36+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1728919345_15305939_1217127038368285_3033193294134771712_n-1.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img_20250923_124855_055.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img_20250923_124855_454.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img_20250923_124855_568.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1728919345_15305939_1217127038368285_3033193294134771712_n-1.webp,
fad4ea11f619d56204df0811c8f92aa7,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"«Хуторсыз Талғар, сынған әйнек, дүрбелеңге түскен туыс»: Хасан Қасымбаевтың соңғы соты қалай өтті?",10 қараша күні Алматы облысы Талғар қаласында Хасан Қасымбаевқа және серіктеріне қатысты сот үкімі шықты.,stories,https://kaz.orda.kz/hutorsyz-talgar-syngan-ajnek-dyrbelenge-tysken-tuys-hasan-kasymbaevtyn-songy-soty-kalaj-otti-136003/,"10 қараша күні Алматы облысы Талғар қаласында Хасан Қасымбаевқа және серіктеріне қатысты сот үкімі шықты. Судья Айнагүл Түктібаева Қасымбаевты «адам ұрлау», «қорқытып ақша алу» және «қылмыстық топ құру» баптары бойынша кінәлі деп танып, 12 жылға бас бостандығынан айырды. Екі айға созылған сот отырысы өз мәресіне жетті.
Orda.kz тілшісі сот басталған сәттен бері сот отырыстарына қатысты.
Сонымен қатар, қалған бес сотталушы да түрлі мерзімге сотталды:
Еске салсақ, Қасымбаевтың ісі бойынша сот процесі 20 тамызда басталған. Айыпталушылар қатарында алты адам: Хасан Қасымбаев, Руслан Әлиев, Мадияр Қалымжанов, Сайлау Ақтанов, Нұрмұхаммет Сұлтанбеков және Данияр Асқаров.
Оларға Қылмыстық кодекстің үш бабы бойынша: «адам ұрлау», «қасақана ауыр дене жарақатын келтіру» және «қорқытып тартып алу» қылмыстары бойынша айып тағылған. Қасымбаев үш бап бойынша да кінәлі деп танылды.
Үкім шығатын күні сот ғимараты орналасқан көшеде көлік қозғалысы тоқтап, жол жабылды. Тәртіп күшейтіліп, ғимарат алдына Қасымбаевтың туыстары жиналды. Сот залына кірген соң, Хасанның анасы журналистерге наразылық білдіріп:
Осы сәтте эмоцияға берілген Хасан Қасымбаев өз-өзін ұстай алмай, екі операторды итеріп, әйнекті сындырды. Судья залға кіріп, үкімді оқи бастағанда, Хасанның туыстары жәбірленушілердің сотқа келуін талап етіп, шу шығарды. Алайда судья өтініштерге қарамастан үкімді жалғастырып оқыды.
Айыпталушылармен қатар Қасымбаевтың қорғаушысы Ерлан Меңдешевке қатысты да қаулы шығарылды.
Бұл қаулыға қатысты Меңдешев тек Oda.kz тілшісіне сұхбат берді. Ол соттағы өрескел заң бұзушылықтарды баяндады.
Екі айға созылған процесте бірнеше адвокат пен айыпталушылар судья Түктібаеваны істен шеттету туралы өтініш берген, бірақ барлығына оң жауап ала алмады.
Сонымен қатар, жәбірленуші тарап айыпталушылардан 22 миллион теңге көлемінде моральдық өтемақы талап еткен. Судья бұл қаражаттың 9 миллионын ғана қанағаттандырып, айыпталушыларға ортақ төлеуді міндеттеді.
Тергеу мен сот барысында ұйымдасқан қылмыстық топтың бар екені дәлелденген жоқ.
«Орда» тілшісі Хасан Қасымбаевпен тілдесті. Бүгін 12 жылға сотталған Хасан Қасымбаев сот үкіміне қатысты пікірін қысқа ғана білдірді.
Еңсесі түскен Қасымбаев әңгімесін жалғастырғысы келмеді. Қорғау тарапы аппеляциялық арыз беруді жоспарлап отыр.
Айыпталушының жұбайы Зүлфия Қасымбаева да үкімге қатысты пікір білдірді:
Соттағы соңғы сөзінде Қасымбаев өзін «Хуторлық топтың басшысы» деп атаған айыптауларды жоққа шығарып, кінәсін дәлелдейтін ешбір айғақтың жоқ екенін мәлімдеген еді. Ол қоғамда резонанс болған соң, елді тыныштандыру үшін «құрбан» болып отырғанын бір неше рет айтты.
Айта кетейік, Қасымбаев соңғы сөзін айтқан күні оның әйелі Зүлфия:
Осы сөзге сенген Талғар қаласында шынымен де қауіпсіздік шаралары күшейтіліп, сот ғимаратының маңында өрт сөндіру көліктері келді.
Тілшімізге «жай ғана сақтық үшін» тұрғандарын айтты.
Айтса айтқандай, 2024 жылғы 4 қазанда қаза тапқан Шерзат Полаттың ісі бүкіл Қазақстанды дүрліктірді. Сол істен кейін «Хутор» деп аталатын ұйымдасқан қылмыстық топтың бар екені және оны Хасан Қасымбаев басқарады деген ақпарат тарады.
2024 жылғы 15 қазанда Талғар аудандық әкімдігінде қызмет атқарған Аслан Қасымбаевтың жұмыстан кеткені хабарланды. Ресми сот деректеріне сәйкес, Хасан Қасымбаевтың тағы бір бауыры Ержан Қасымбаев атышулы «Қорғас ісі» бойынша куәгерді өлтірді деген айыппен түрмеде отыр.
Осылайша бүкіл елді дүрліктірген істің нүктесі қойылды. Дегенмен Талғарды ашса алақанында, жұмса жұдырығында ұстаған қылмыстық топтың бар-жоғы сол күйі ресми түрде анықталмады.",2025-11-11T17:39:18+05:00,2025-11-11T17:39:18+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762863272_5231342073330469655.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762862875_5226457978255380955.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5229222773257867265.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5229222773257867287.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5231052279002107714.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5231407550106897246.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762863272_5231342073330469655.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762863272_5231342073330469655.webp,
cbdc8f583ee92a9eda66fb8d28e2400f,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Инвестор келіндер»: Алматыда қол жетпес алаяқ «күйеу жігітке» үкім шықты,"Жылдар бойы әйелдерді алдап жүрген азамат Рамазан Исхаровтың әрекеті әшкере болды.  Orda.kz редакциясына Тамара, Надежда және Нұржамал атты үш әйел келді. Үшеуін де үптеп кеткен, олар  «Исхаров бізбен танысты, қарым-қатынас, неке, бірлескен бизнес уәде етіп, сосын сан соқтырыпғ ақшаны алып тайып тұрды» дейді. Қазан айында аферист «күйеу жігіт» ақыры жауапқа тартылды. Жақында Алматының Әуезов аудандық соты Рамазан Исхаровты аса ірі көлемдегі алаяқтық жасағаны үшін төрт жарым жылға бас бостандығынан айырды.",stories,https://kaz.orda.kz/investor-kelinder-almatyda-kol-zhetpes-alajak-kyjeu-zhigitke-ykim-shykty-136328/,"Жылдар бойы әйелдерді алдап жүрген азамат Рамазан Исхаровтың әрекеті әшкере болды.  Orda.kz редакциясына Тамара, Надежда және Нұржамал атты үш қыз келді. Үшеуін де бір адам үптеп кеткен, олар  «Исхаров бізбен танысты, қарым-қатынас, неке, бірлескен бизнес уәде етіп, сосын сан соқтырып, ақшаны алып тайып тұрды» дейді. Қазан айында аферист «күйеу жігіт» ақыры жауапқа тартылды. Жақында Алматының Әуезов аудандық соты Рамазан Исхаровты аса ірі көлемдегі алаяқтық жасағаны үшін төрт жарым жылға бас бостандығынан айырды.
Исхаров ісі бойынша процесс 2025 жылдың көктемінен бастап созылып келеді, ал негізі  «істің» өзі екі жылдан астам уақыт бұрын басталған. Адвокат Оксана Бурякқа 2023 жылы жәбірленушілердің бірі Тамара шағымданған (жәбірленушілердің аты-жөндері өзгертілгенін еске саламыз).
Тамара бала кезінен аңқау әрі сенгіш болыпты. Оның туа біткен патологиясы бар. Оған кішкентай кезінен бастап дәрігерлер психикалық дамудың тежелуі, жалпы сөйлеу дамуының (ОНР) екінші дәрежесі және тағы басқадай да диагноз қойған.
Ақырында Исхаров Тамараға сегіз миллион несие алдырған, оған қоса ол пәтерінен де айырылып қала жаздаған.
Тағы бір жаға ұстатар оқиғаны бізге Надежда айтып берді. Бір жыл ішінде ол Рамазанға 36 миллион теңгеден астам ақша аударыпты. Ол Алматыдағы жеке меншік клиникалардың бірінде дәрігер болып жұмыс істейді. Ол барлық табысын түгелдей дерлік «өтірікші күйеуге» беріп отырған. Бұрынғы кепілдіктері мен несиелерінен бөлек ол қызға 9,6 миллион теңгеге екі түсініксіз қолхат ұстатып кеткен, онда ол кімнен қарыз алып жатқанын да көрсетпеген.
Бұл Исхаровтың екі құрбанының ғана оқиғасы, бірақ олардың саны әлдеқайда көп болуы мүмкін. Одан зардап шеккендердің бірі инстаграмда өзін қалай алдағанын айтып берді. Дегенмен ғаламтордан Рамазан айласының басқа құрбандары да табылды. Ең қызығы олардың қатарында тек қыздар ғана емес, ер-азаматтар да бар. Әрине, ол оларға «үйленуге» уәде бермеген, бірақ ақшаны көлікке кедендік ресімдеуді жеделдеткені, несие ресімдегені, жүргізуші куәлігін алғаны үшін алып отырған...
Зардап шеккендердің полицияға жазған арыздарына қарамастан, тергеулер жылдар бойы созылып «құрамның жоқтығынан» жабылып отырған. Құжаттар бөлімнен бөлімге ысырылып, материалдар «жоғалды», ал сараптамалар ұзаққа созылды. Міне, енді ғана үкім шықты.
Тергеу анықтамасына сәйкес, Исхаров ақшаны «полицияға көмектесу», «қарыздарды жабу», «арзан бағамен машина сатып алу», «бизнеске инвестиция салу», «фотосалон ашу» деген түрлі сылтаумен алып отырған.
Ол ақшаны жеке қажеттіліктеріне - ойын-сауыққа, зат сатып алуға, жол жүруге және бұрынғы қарыздарын өтеуге жұмсаған. Мәселен, Тамарадан «қарызға алған» алғашқы ақшасына «қол жетпес күйеу» өзінің гардеробын жаңартқан.
Құрбандар оның «сүйіспеншілігіне» күмән келтіріп, қарыздарды рәсімдеуге қарсылық көрсетсе, Исхаров психологиялық тұрғыдан қысым көрсетіп, қоқан-лоқы жасап «органдағы байланыстарымен» қорқытқан, тіпті зорлық-зомбылық жасаудан да тайынбаған.
Мысалы, Тамара ақшадан бас тартқанда, ол оның мысығын ұстап алып, алтыншы қабаттан лақтырып жіберемін деп қорқытқан. Сондықтан сот алаяқтықты ғана емес, оның құрбандарға тигізген психологиялық қысымын да талдап шықты.
Алғашқы отырыстарда Рамазан әртүрлі жауап берді. Оның қисыны әр жауабында әртүрлі болған. Содан кейін ол ашуға беріліп, тікелей жауаптардан жалтарып, бірақ соңында соттың ескертпелерімен өз кінәсін мойындауына тура келді.
Исхаровтың еш  өкінбегені анық, жәбірленушілерден кешірім де сұрамады. Өз өзіне берілген сөзде соттан оны бас бостандығынан айырмай, айыппұл тағайындауды сұрады.
Сот Исхаровтың әрекетін аса ірі мөлшердегі алаяқтық (ҚР ҚК 190-б. 3-б. 1-т. және 4-т.) және абайсызда денсаулыққа зиян келтіру (ҚК 109-б. 1-б.) деп саралады. Ол қауіпсіздік жағдайы орташа мекемеде жазасын өтеп, төрт жарым жылға бас бостандығынан айырылды. Сот жеңілдететін мән-жайларды тапқан жоқ.
Азаматтық талаптар ішінара қанағаттандырылды. Егер Исхаров зиянды ерікті түрде 15 күн ішінде өтемесе, материалдар сот орындаушыларына жіберілетін болды.
«Орда» үкімнің орындалуын және әлі күнге дейін өздері туралы мәлімдеуге қорқып жүрген басқа да жәбірленушілердің үн қатқанын қадағалауды жалғастырады.
Авторы: Наталья Овчинникова",2025-11-29T13:00:25+05:00,2025-11-29T13:00:25+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764403250_moshennik-v-almaty-kollazh-kopija.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764403250_moshennik-v-almaty-kollazh-kopija.webp,
a36486fb6b1d69469a5bb5c18951a443,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Ішіңде бөпе бар»: 14 жастағы оқушыны босандырған дәрігерлер жантүршігерлік жағдайды баяндады,"Жүктіліктің 39-апталығына жетіп, толғақ қысқан оқушы балалар гинекологы жоқ аудандық ауруханада босанды. 14 жастағы жас ана мен 2770 грамм болып дүние есігін ашқан нәрестенің жағдайы жақсы.",stories,https://kaz.orda.kz/ishinde-bope-bar-14-zhastagy-okushyny-bosandyrgan-darigerler-zhantyrshigerlik-zhagdajdy-bajandady-135534/,"Жүктіліктің 39-апталығына жетіп, толғақ қысқан оқушы балалар гинекологы жоқ аудандық ауруханада босанды. 14 жастағы жас ана мен 2770 грамм болып дүние есігін ашқан нәрестенің жағдайы жақсы.
Orda.kz тілшісі ауданға барып, тұрғындармен, аудан әкімімен және дәрігерлермен тілдесіп қайтты.
Ақтөбе облысының Ойыл ауданында 9-сыныпта оқитын 14 жастағы қыз сабақ үстінде толғатып, ауруханада босанды.
Дәрігерлер білмедік, педагогтар байқамадық деп ақталып отыр. Оқушы бір ай бұрын жүрегі айнып тұрғанын айтып, мектеп медбикесіне шағымданған.
Осыған дейін жазғанымыздай, оқиға 13 қазанда болды. Сағат 11:30 шамасында оқушы сабақ кезінде ішінің қатты ауырғанын айтып, ұстаздар анасын шақыртқан. Оқушыны анасымен бірге аудандық ауруханаға жеткізген. Басында дәрігерлер ісік болуы мүмкін деп күдіктенеді. Тексеру кезінде оның жүкті екені анықталып, сол күні сағат 17:25-те ұл бала дүниеге келді. Нәрестенің салмағы — 2 770 грамм. Ана мен баланың жағдайы жақсы.
Ойыл аудандық ауруханасының бас дәрігері Сәндібек Нұрбаевтың айтуынша, оқушыдан жүктілік белгілері бұрын байқалмаған.
Ауыл арасында мектепте оқушы кең киім киіп жүрді деген әңгіме бар. Бірақ мектеп директоры оқушының оқу барысында өзгеше белгімен көзге түспегенін айтады.
Директордың сөзінше, оқушының ата-анасы 2021 жылы ажырасқан. Үш жыл бойы әкесінің қолында болған балаларды 2024 жылы тамызда анасы өз қамқорлығына алған. Әкімдік жалғызбасты ана ретінде оған үй берген.
Оның сөзінше бала 10 қыркүйекте мектеп медбикесіне келген. «Жүрегім айнып тұр» деп майлы тамақ жегенін айтқан. Медбике сол кезде: «етеккірің келіп жүр ме?» деп сұрайды. Оқушы «келіп жүр» деп айтады. Анасына дәрігерге апаруын, құсып жүргенін айтады. Анасы қаралғанын, «тамағы ісіп кетті» деп ем алғанын айтқан.
Мектеп әкімшілігі мен аудандық білім бөлімі оқиғаға байланысты тергеу амалдары жүргізіліп жатқанын хабарлады. Ауданда қыз баланың жүкті болып қалу жағдайы алғаш рет тіркеліп отыр.
Отбасы су тасқынынан кейін салынған жаңа үйлерге көшіп келген. Көршілердің дені бір-бірін әлі танымайды. Кейбірі қыздың пысық екенін айтады.
Жәбірленушінің үйі де, күдіктінің үйі де құлыптаулы тұр, көршілер ештеңе айта алмады.
Аудан әкімдігінен жәбірленуші мен күдікті тарапқа мемлекеттен жалдамалы үй берілгенін білдік.
Қазіргі таңда оқушы дәрігерлердің бақылауында. Күдікті қамауда. Полиция мен қамқоршылық органдары мән-жайды анықтап жатыр. Шешесінің өгей әкесінен зорлық көрді деген қыз облыс орталығындағы ауруханаға жеткізілді. Жасөспірімге психологиялық көмек көрсетіп жатыр.
Ал Ақтөбе облыстық білім басқармасы келесі аптада Ойылда «Бала тәрбиесі» бойынша облыстық кешенді семинар өтетінін айтты.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-10-16T12:58:37+05:00,2025-10-16T12:58:37+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760609451_mama14_klzh_zapros.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251016-wa0000.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251016-wa0001.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251016-wa0002.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251016-wa0003.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760609451_mama14_klzh_zapros.webp,
a2bdb8fbbffa6a0f4f7fe58d36322fa4,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Яна сізді жақсы көрді»: сотта Легкодимованың қаңқасын көрсетті,"Атырау облысының қылмыстық істер бойынша арнайы ауданаралық сотында бүгін соңғы жылдардың ең резонанс тудырған ісінің бірі бойынша үкім оқылды. Залға туыстар, журналистер, қоғамдық белсенділер мен",stories,https://kaz.orda.kz/jana-sizdi-zhaksy-kordi-sotta-legkodimovanyn-kankasyn-korsetti-136103/,"Атырау облысының қылмыстық істер бойынша арнайы ауданаралық сотында бүгін соңғы жылдардың ең үлкен резонанс тудырған істердің бірі бойынша үкім оқылды. Залға жәбірленуші тарап, журналистер, қоғамдық белсенділері мен қарапайым тұрғындар 23 жастағы Яна Легкодимованы өлтіргендердің тағдырын есту үшін келді.
Orda.kz тілшісі сот отырысына қатысып қайтты.
Сот төрешісі Зарема Хамидуллина процесті бір сағаттан астам уақыт жүргізіп, қатыгез қылмыстың мән-жайын оқып шықты. Сот бейнематериалдарында Янаның денесінен тек сүйектері қалғанын көруге болады. Қыздың анасы Галина Легкодимова көз жасын ұстай алмады. Сот денені Жайық өзеніне тастағаннан кейін жануарлардың зиян шегуі мүмкін екенін де айта кетті.
Сот Ризуан Қайыржанов пен оның танысы Алтынбекті кінәлі деп танып, оларға өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады. Олар жазасын «Қара бүркіт» қауіпсіздігі жоғары түрмесінде өтейді. Әзірге сотталушылардың үкімге шағымдануға құқығы бар.
Үкім жарияланған соң күзет сотталушыларды дереу алып кетті. Екеуі де үнсіз шықты, туыстары да камерадан аулақ болып, залдан шығып кетті.
«Өмір бойы бас бостандығынан айыру» деген сөз айтылған сәтте залда толассыз шапалақ соғылды.
Отырыста «Аналарға көмек» қорының жетекшісі, қоғам белсендісі Сандуғаш Күкенова да болды.
Сот отырысынан кейін адамдар ұзақ уақыт сот ғимаратының алдында тұрып, естігендерін талқылады. Галинаны құшақтап, сот төрешісіне әділдігі мен қаталдығы үшін алғыстарын жаудырды.",2025-11-17T13:34:45+05:00,2025-11-17T13:34:45+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5249302363841957479.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5246764922933284972.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5249302363841957479.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5249302363841957479.webp,
cde7e0a7d5f39a25670f04bd17260fc9,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Қайрат» Чемпиондар лигасына жолдама алды,"Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңінің соңғы турына дейін шыдас берген алматылық «Қайрат» бүгінде шотландиялық «Селтикпен» ойнайды. Бұл текетіресте сары-қаралар Чемпиондар лигасына жолдама ала ма, алмай ма?
Orda.kz тілшісі мачтқа барып, тікелей ақпарат таратады.",stories,https://kaz.orda.kz/kajrat-chempiondar-ligasyna-zholdama-aldy-134556/,"Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңінің соңғы турына дейін жеткен алматылық «Қайрат» бүгін шотландиялық «Селтикпен» ойнады. Бұл текетіресте «Қайрат» футбол клубы ерлеп, Чемпиондар лигасына жолдама алды.
Orda.kz тілшісі мачтқа барып, тікелей ақпарат таратты.
Екі клуб арасындағы бірінші матч Глазго қаласында, «Селтиктің» алаңында өткен болатын. Сыртқы алаңда алматылықтар қарсыластарға дес бермей, ойын 0:0 есебімен аяқталған. Тілге тиек етейік, «Селтик» клубы Қазақстанның клубтарымен алғаш рет ойнап тұрған жоқ. 2012-13 маусымда қарағандылық «Шахтермен» ойнаса, 2016-17 жылғы маусымда елордалық «Астанамен» кездескен еді. Қызықты факт: «Селтик» ешқашан Қазақстанда жеңіске жетпеген. 2013 жылы «Шахтердан» 2:0 болып жеңілсе, 2017 жылы «Астанадан» 4:3 есеп айырмасымен жеңіліс тапқан.
«Қайрат»: Анарбеков, Луиш Мата, Жоржиньо, Мартынович, Арад, Глэйзер, Тапалов, Мрынский, Громыко, Сорокин, Рикардиньо.
«Селтик»: Шмейхель, Скейлз, Нюгрен, Ян Хен Чжун, Картер-Викерс, Хататэ, Маэда, Макгрегор, Форрест, Ролстон, Тирни.
Айта кетейік, «Селтик» клубының қақпашысы үшін қазақстандық футболшылар таныс болып қалған. 2023 жылы Астанада Қазақстан мен Дания арасындағы матчта 0:2 болып жеңіліп жатқан жерінен футболшыларымыз есепті 3:2 етіп кабэк жасаған. Сол ойында Асхат Тағыберген Шмейхельдің қақпасына алыстан соққы жасап, пушкашқа ұсынылған болатын.
Ойын басталғанда 6-минутта-ақ Валерий Громыко қақпаға соққы жасады, алайда доп қақпа бағанасынан қиыс кетті. Матчтың 23-минутында Рикардиньо қақпашымен бірге бір келгенімен оффсайдта қалса, дәл сол сәтті пайдаланған «Селтик» ойыншылары бірден шабуыл жасады. Абырой болғанда қақпашы Анарбеков допты қайтара білді. Екі команда да бі-біріне қауіпті шабуыл жасап отыр. Ойынның 40-минутына дейін «Қайрат» 5 рет ойын ережесін бұзса, «Селтик» ойыншылары 4 рет ойын ережесін бұзды. Алаңға 28 000 адам жиналды.
Ойын бастала сала, Каспер Шмейхель қателесті, қорғаушының берген пасын қолмен ұстап, «Қайратқа» дәл қақпа алдынан айып добын орындауға мүмкіндік берді. Алайда алматылық клубтың ойыншылары мүмкіндікті пайдалана алмады. «Қайрат» ойыншылары айып добы тебілгеннен кейін ойыншылардың бірінің қолына тиді деп, наразылық білдіргенімен, төреші оларға пысқырып та қарамады.
Ойынның 62-минутында «Қайрат» сапынан Дан Глазер кетіп, оның орнына Дамир Қасаболат қосылды. Ал ойынның 79-минутында Рикардиньоның орнына Рамазан Бағдат ауысты. 87-минутта Офри Арад қақпаға баспен соққы жасағанымен, Каспер Шмейхель оны қағып алды. Ойын аяқталып, екі тарап үзілістен кейін экстра тайм ойнайды.
Экстра тайм басталды, ойынның 94-минутында қарсыластардың қақпаға бағыттаған жойқын соққысын «Қайрат» қорғаушылары қайтара алды. 97-минутта Валерий Громыко алыс қашықтықтан соққы бергенімен, сәл дәлдік жетіспеді. 1 минуттан кейін «Селтик» ойыншылары қақпаға қауіпті соққы берді, ал қақпашы Анарбек оны өткізбеді. 101-минутта Рео Хататиге допқа талас кезде дөрекілік көрсеткені үшін сары қағаз берілді.
Ойынның 107-минутында «Селтик» шабуылшысы қақпаның оң жақ бағанасына көздеп доп тепкенімен, Темірлан Анарбеков шабуылшының соққысын қайтара білді. Ойындағы ең басты қауіпті сәт. Қақпадан небәрі бірнеше сантиметр жерде тұрған шабуылшының соққысын Темірлан Анарбеков тағы да кері қайтарды. 115-минутта «Қайрат» сапында Еркін Тапаловтың орнына Юг Станоев ауысты және 118-минутта Луиш Матаның орнына Олжас Байбек шықты. Есеп айырмасы 0:0 болып келесі кезекте пенальти сериясы жалғаспақ.
Драмаға толы Пенальти сериясы 4:3 есебімен аяқталды. Шешуші сәтті қақпашы Темірлан Анарбеков 3 сейв жасап, ойынды алып шықты.
Orda.kz редакциясы барша Қазақ елін футболдағы жеңісімен шын жүректен құттықтайды!",2025-08-27T00:45:42+05:00,2025-08-27T00:45:42+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/img_1444.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/img_1444.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/img_1444.webp,
bc7f586c65ac5838746954533a603cae,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Қайрат» Чемпиондар лигасында алғашқы ұпайын еншіледі,21 қазан күні алматылық «Қайрат» Чемпиондар лигасындағы кезекті кездесуін өткізді. Өз алаңында команда Кипрдің «Пафос» клубын қабылдады. Матчты Orda.kz тілшісі тамашалады.,stories,https://kaz.orda.kz/kajrat-chempiondar-ligasynda-algashky-upajyn-enshiledi-135639/,"21 қазан күні алматылық «Қайрат» Чемпиондар Лигасындағы кезекті кездесуін өткізді. Өз алаңында команда Кипрдің «Пафос» клубын қабылдады. Матчты Orda.kz тілшісі тамашалап, тартысты ойынның куәсі болып қайтты.
Қонақтар құрамында тәжірибелі ойыншылар бар. Солардың бірі – «Бенфика», «Пари Сен-Жермен», «Челси» және «Арсенал» сынды әйгілі клубтарда ойнаған қорғаушы Давид Луис. 38 жастағы бразилиялық футболшы бұдан он жыл бұрын Еуропадағы ең қымбат қорғаушылардың бірі болған.
Сонымен қатар 2018 жылғы Ресейдегі әлем чемпионатына қатысқан хорватиялық шабуылшы Мислав Оршич те бүгін «Қайратқа» қарсы «Пафос» сапында алаңға шықты.
«Қайрат» жанкүйерлері марқұм Диас Төлеуді еске алып, «Мәңгі біздің жүрегімізде» деген жазуы бар баннер көтерді.
Қайрат : Темірлан Анарбеков, Еркін Тапалов, Александр Мартынович, Егор Сорокин, Луиш Мата, Офри Арад, Дэн Глейзер, Александр Мрынский, Жоржиньо, Валерий Громыко, Дастан Сәтбаев.
Пафос : Неофитос, Пилеас, Давид Луис, Лукассен, Бруно, Шуньич, Пепе, Оршич, Драгомир, Кина, Жоау Коррея.
«Пафоспен» ойынды көруге билеттердің бағасы жоғары болғанына қарамастан, трибуналар лық толды.
4-минутта «Пафос» ойыншысы Жоау Коррея қызыл қағаз алып, кипрлік команда он ойыншымен қалды. 20-минутта Дастан Сәтбаев қақпашы Михаилға қарсы дөрекі ойын көрсеткені үшін сары қағаз алды.
33-минутта Темірлан Анарбеков қауіпті шабуылды тоқтатып, қақпаны қорғап қалды. Алайда доп бетіне тиіп, біраз уақыт орнынан тұра алмады. Дәрігерлердің көмегінен кейін ол ойынды жалғастырды. 40-минутта Офри Арад сары қағаз алды.
Екінші таймда бас бапкер Рафаэль Уразбахтин Еркін Тапаловтың орнына Азамат Тұяқбаевты шығарды. 60-минутта Дэн Глейзердің орнына Гиорги Зариа шықты. Ойын ортасында Мартынович пен Давид Луис арасында кішігірім жанжал туды.
72-минутта «Пафос» шабуылшысы соққы жасап, доп қақпа бағанасына тиіп, кейін Анарбековтың арқасына соғылып, торға түсті. Алайда төреші офсайдты тіркеп, голды есепке алған жоқ.
Ойынның соңғы бөлігінде Азамат Тұяқбаев сары қағаз алды. 88-минутта Валерий Громыконың орнына Дамир Қасаболат шықты. Төреші негізгі уақытқа төрт минут қосты. 90-минутта Уразбахтин Офри Арадтың орнына Рикардиньоны алаңға шығарды.
Кездесу 0:0 есебімен аяқталып, екі команда да бір ұпайдан еншіледі. «Қайраттың» келесі ойыны 26 қазанда «Астанаға» қарсы өтеді. Ал Чемпиондар лигасы аясында клуб 6 қарашада Миланда «Интермен» кездеседі. Матчтың үздік ойыншысы Давид Луис атанды.
Кездесуден кейін екі команданың бапкерлері баспасөз мәслихатын өткізді.
Айта кетейік, осы күні Испанияда «Барселона» «Қайраттың» қарсыласы «Олимпиакосты» 6:1 есебімен жеңді. Алматылық клуб қарашада «Интермен» ойнағаннан кейін өз алаңында грек командасын қабылдайды. Матч 9 желтоқсан күні өтеді.",2025-10-22T09:36:59+05:00,2025-10-22T09:36:59+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_0199.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1761076303_photo_5458578523691285217_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1761135447_photo_5460830323504969845_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/dsc07114.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/dsc07338.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_5456570613595502868_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_0199.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_0199.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/whatsapp-image-2025-10-21-at-20_36_34_5651ff4c.jpg;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-10/dsc07330.jpg;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_5456570613595502869_y.jpg;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_5456570613595502870_y.jpg;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_5458578523691285284_y.jpg,
d59589fe1c246a30f7dd6dffe1c290e5,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Қайрат» қайтадан чемпион!: «Құдайға қалдырдым» — Бабаян,"Алматыдағы Орталық стадионда өткен шешуші матчта «Қайрат» пен «Астана» 1:1 есебімен тең түсті. Бұл нәтиже алматылық клубқа қатарынан екінші жыл ел чемпионы атануға жеткілікті болды. «Қайрат» маусымды 59 ұпаймен аяқтаса, «Астана» 57 ұпаймен екінші орында қалды.",stories,https://kaz.orda.kz/kajrat-kajtadan-chempion-kudajga-kaldyrdym-babajan-135729/,"Алматыдағы Орталық стадионда өткен шешуші матчта «Қайрат» пен «Астана» 1:1 есебімен тең түсті. Бұл нәтиже алматылық клубқа қатарынан екінші жыл ел чемпионы атануға жеткілікті болды. «Қайрат» маусымды 59 ұпаймен аяқтаса, «Астана» 57 ұпаймен екінші орында қалды, деп хабарлайды Orda.kz .
Ойынның алғашқы бөлігінде «Астана» алға шықты. 15-минутта хорватиялық жартылай қорғаушы Марин Томасов албаниялық Назми Грипшидің пасынан кейін есеп ашты. Ал екінші таймда 17 жастағы шабуылшы Дастан Сатпаев айып алаңында соққы жасап, есепті теңестірді.
Кездесуді италиялық төреші Маттео Марчетти бастаған арнайы шақырылған төрешілер бригадасы басқарды.
Матчтан кейін «Астана» бас бапкері Григорий Бабаян соңғы апталарда командаға қысым жасалғанын айтты.
«Қайраттың» бас бапкері Рафаэль Уразбахтин бұл жеңісті «мақсатты түрде келген тарихи нәтиже» деп атады.
Ол бірінші таймнан кейінгі үзілісте ойыншыларға қатты сөйлегенін де жасырмады.
Матч соңында 37 жастағы бразилиялық шабуылшы Жоао Пауло командамен қоштасты. Клуб оған №112 нөмірлі естелік жейде табыстады. Ол «Қайрат» сапында 112 матч өткізіп, 48 гол соғып, 12 нәтижелі пас берген.
Қарашада алматылық клуб «Интермен» кездесіп, желтоқсанда өз алаңында грек клубын қабылдайды.",2025-10-26T19:08:03+05:00,2025-10-26T19:08:03+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5471995967164252957.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5471995967164252957.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5471995967164252957.webp,
09bada36cc25d702edd227e3a1f9e7b6,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Қайрат» — «Реал Мадрид» айқасы жеңіліспен аяқталды: Мбаппенің хет-тригі мен Қалмырзаның қарымды сейвтері,"Алматыда өткен тарихи матчта «Қайрат» алғашқы минуттарда жанкүйерлерін жігерлендіргенімен, екінші таймда «Реалдың» қарқынына төтеп бере алмады. Чемпиондар лигасының екінші турында алматылықтар 0:5 есебімен есе жіберді. Мбаппенің хет-тригі мен Шерхан Қалмұрзаның сейвтері — тарихи түннің басты эпизодына айналды.",stories,https://kaz.orda.kz/kajrat-real-madrid-ajkasy-zhenilispen-ajaktaldy-mbappenin-het-trigi-men-kalmyrzanyn-karymdy-sejvteri-135238/,"Алматыда өткен тарихи матчта «Қайрат» алғашқы минуттарда жанкүйерлерін жігерлендіргенімен, екінші таймда «Реалдың» қарқынына төтеп бере алмады. Чемпиондар лигасының екінші турында алматылықтар 0:5 есебімен есе жіберді. Мбаппенің хет-тригі мен Шерхан Қалмырза сейвтері — тарихи түннің басты эпизодына айналды.
«Қайрат» бапкері Рафаэль Уразбахтин «Реалдың» құрамы 400 млрд, ал «Қайраттікі» 12 млн екенін айтып, тек осындай ойындар арқылы ғана қазақстандық футбол өсетінін жеткізді.
Orda.kz тілшісі орталық стадионға барып, тікелей ақпарат таратты.
Жалпы тарихи ойын күтпеген жерден «Қайраттың» шабуылдарымен басталды. 10-шы секундта-ақ Куртуаның қақпасына соққы жасады. Жоржиньо да алыстан қарсыластың қақпасына қауіпті допты тепті. «Қайрат» тіпті жоғары прессингке де барды. Бірақ 13-минутта Винисиус қақпашымен бетпе-бет шығып, сәтті пайдалана алмады. Кейіннен Мбаппе белсенділік танытып, қақпаға бірнеше рет қауіп төндірді. Дегенмен де, Мбаппе алған бетінен қайтпай есеп ашты. Бірінші тайм, 0:1 есебімен аяқталды.
Екінші таймда Куртуа қарапайым допты алға тебумен-ақ Мбаппеге голға пас шығарды. Француз біздің қорғаушыларды қапы қалдырып, есепті 0:2 қылды. Ал 74-минутта Родриго бірнеше қарсыласын алдап, Мбаппеге тамаша пас берді. Француз хет-трик жасады.
80-минутта Мбаппе алаңнан кетсе де, «Реалдың» қарқыны тоқтамады. Родригоның пасынан Камавинга төртінші гол соқты. Қосымша уақытта Браим Диас бесінші голды енгізіп, есепті тіпті еселеп жіберді.
«Қайраттың» екінші таймдағы ойында күшінің бәсеңдеуі «Спортингпен» болған ойынды еске салды.
Алайда, тарихи ойында 18 жастағы қақпашы Шерхан Қалмырза жайлы айтпай кетуге болмайды. Ол ойын бастала сала бірінші таймның басты қаһарманына айналды. Жас голкипер жұлдызды қарсыластардың соққыларын қайтарып, суыққанды ойынымен жанкүйерлердің қошеметіне бөленді. Оның әрбір сейфі трибунада отырған жұртшылықты дүр сілкіндірді. Екінші таймда да Қалмұрза барынша қарқынды түсірмеуге тырысқанымен қарсыластың қарымды шабулдарына төтеп бере алмады.
«Қайраттың» бас бапкері Рафаэль Уразбахтин Лига чемпиондарындағы «Реалға» қарсы ойынның қиын болғанын ашық айтты.
Сонымен қатар, Orda.kz тілшісі «Қайраттың» бас бапкеріне: «Лига чемпиондағы екі ірі жеңілістен кейін жігіттердің, жалпы команданың рухы түсіп, сағы сынып қалмай ма?» деген сұрақ қойды.
Еске сала кетейік, Чемпиондар лигасының жалпы кезеңнің 1-турында қазақстандық команда сырт алаңда «Спортингтен» 1:4 есебімен жеңілген еді.
Ал «Реалдың» бас бапкері Хаби Алонсо «Қайрат» командасының бірінші таймдағы қарқынына таң қалғанын айтты.
Осылайша, ел болып күткен тарихи матч көзді ашып-жұмғанша өтіп кетті. Чемпиондар лигасындағы екінші жеңіліске қарамастан жанкүйерлердің «Қайратқа» айтар алғысы шексіз екені ойыннан соң да байқалды. Не дегенмен алматылық клуб қалаға «Реал Мадридті» әкелді. Енді алда алматылықтарды тағы бір қызу матч күтіп тұр. «Қайрат» — «Пафос» матчы 21 қазан күні Алматының Орталық стадионында өтеді.",2025-10-01T01:45:56+05:00,2025-10-01T01:45:56+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5395511369945710695.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759269342_5395511369945710693.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5395511369945710692.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5395511369945710694.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5395511369945710696.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5395511369945710695.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5395511369945710695.webp,
aa3cabba9b270c01b1f25fca38810997,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Қайрат» «Жетісуді» 5:0 есебімен ойсырата жеңді,"5 қазан күні Қазақстан Премьер-лигасының 24-турында «Қайрат» өз алаңында «Жетісуді» 5:0 есебімен ойсырата жеңді, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/kajrat-zhetisudi-50-esebimen-ojsyrata-zhendi-135318/,"5 қазан күні Қазақстан Премьер-лигасының 24-турында «Қайрат» өз алаңында «Жетісуді» 5:0 есебімен ойсырата жеңді, деп хабарлайды Orda.kz.
Алматылық «Қайрат» ойынның алғашқы минуттарынан-ақ шабуылға шығып, Талдықорғанның «Жетісуына» айтарлықтай қысым жасады. Есепті 9-минутта Дастан Сатпаев пенальтиден ашты. 19 және 35-минуттарда Жоржиньо екі рет мергендік танытып, дубль авторы атанды. Ал 43-минутта Эдмилсон гол соғып, алғашқы таймда есепті 4:0-ге жеткізді.
Екінші таймның соңғы минутында, 90-минутта, 18 жастағы шабуылшы Азамат Тұяқбаев «Қайраттың» негізгі құрамындағы алғашқы голын соқты.
Бұл жеңіс алматылық клубқа 55 ұпай жинап, ҚПЛ турнирлік кестесінде бірінші орынға қайта көтерілуге мүмкіндік берді. «Астана» 53 ұпаймен екінші орында тұр. Ал «Жетісу» 21 ұпаймен 11-орынға төмендеді.
Айта кетерлігі, Орталық стадионға жиналған жанкүйерлер «Қайрат» командасына зор қолдау көрсетті. Әсіресе жас қақпашы Шерхан Қалмырзаның әрбір сейві көрерменнің ерекше қошеметіне бөленді.
Енді алматылықтарды алда екі маңызды кездесу күтіп тұр: Чемпиондар лигасында «Қайрат» пен «Пафос» арасындағы ойын 21 қазан күні өтеді, ал ҚПЛ аясында 26 қазанда «Қайрат» пен «Астана» кездеседі.
«Қайрат» пен «Реал Мадрид» арасындағы кездесудің толық репортажы Orda.kz порталынан оқи аласыздар.",2025-10-05T17:39:41+05:00,2025-10-05T17:39:41+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5411625722168081482.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759670992_5411625722168081484.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5411625722168081483.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5411625722168081482.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5411625722168081482.webp,
c5afade6f56bd5a26f57158cac9ee72e,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Қайта қаралады: бір айға созылған 30 млн бопсалады деген блогерлердің ісі жарамсыз деп танылды,Алматыда 30 миллион теңге бопсалағаны үшін айыпталған блогерлер ісі бойынша сот процесі соңғы сәтте жарамсыз деп танылды. Бір айға жуық жалғасқан қылмыстық іс бойынша сот талқылауының күші жойылды.,stories,https://kaz.orda.kz/kajta-karalady-bir-ajga-sozylgan-30-mln-bopsalady-degen-blogerlerdin-isi-zharamsyz-dep-tanyldy-135517/,"Алматыда 30 миллион теңге бопсалағаны үшін айыпталған блогерлердің ісі бойынша дәл үкім шығып, аяқталуға шақ қалғанда жарамсыз деп танылды. Бір айға жуық созылған қылмыстық іс бойынша сот талқылауының күші жойылды. Енді процесс қайта басталып, істі жаңа алқабилер құрамы қарайтын болады.
Orda.kz тілшісі сотқа қатысып, мән-жайды анықтап қайтты.
Сот үкімі 14 қазан сағат 10:00-ге белгіленсе де, 11:30-да басталды. Отырыс бастала сала судья Бәкірбаев алқабилерге қойылатын сұрақтарды оқып шығып, алқабилермен бірге кеңесу бөлмесіне кетті.
Сот хатшысы бұл рәсім кемінде жарты сағатқа, көбіне екі сағатқа дейін созылатынын ескертті. Алайда жарты сағаттан кейін де, екі сағаттан кейін де үкім жайлы хабар болмады. Шамамен 16:00-де қолдары артына қайырылып, кісенделген айыпталушылар залға кірді. Алайда сағат 16:40 шамасында істі қарап отырған судьяның денсаулығы күрт нашарлап, сот отырысына үзіліс жарияланды. Алқабилерге кеңесу бөлмесінен шығуға рұқсат берілді.
15 қазан күні белгіленген уақытта, яғни сағат 10:00-де №2 алқаби сотқа келмей, денсаулығына байланысты қатыса алмайтынын хабарлаған.
Қосалқы алқабиді алмастыру мүмкіндігі болмағандықтан, сот өткен сот талқылауын жарамсыз деп таныды. Келесі сот отырысы 28 қазан сағат 10:00-ге белгіленді. Сотқа 150 алқаби кандидатын шақыру тапсырылды.
Блогерлер Дамир Кушеев пен Руслан Каримов ҚР Қылмыстық кодексінің 194-бабының 4-бөлігі бойынша «алдын ала сөз байласқан адамдар тобының аса ірі көлемде қаражатты қорқытып алу әрекеті» бойынша айыпталып отыр.
Бұл іс бойынша кәсіпкерлер Құрманғазы Айтмұқанов пен Андрей Белянский де сотталып жатыр. Тергеу мәліметінше, айыпталушылар бизнес өкілдерінен ірі көлемде ақша талап етіп, оны бермеген жағдайда беделіне нұқсан келтіретін материалдарды жариялаймыз деп қорқытқан.
Алайда айыпталушылар өз кінәсін мойындамайды және айыптауларды «негізсіз» әрі «жасанды» деп санайды. Енді блогерлердің тағдырын жаңа алқабилер құрамы шешетін болады. Сот процесі басынан басталады. Алқабилерді таңдау, айыптауды оқу және куәларды қайтадан тыңдау кезеңдері қайта өтеді.
Сот отырысының соңында залда отырған тыңдармандар судьяның шешіміне наразылық білдіріп, дауыстап «Ұят!» деп айқайлады.
14 қазан күні Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотында кәсіпкерден 30,5 миллион теңге бопсалады деп айыпталған блогерлерге қатысты сот үкімі шығуы керек еді. Orda.kz журналистері күні бойы сот ғимаратының табалдырығын тоздырса да, үкімді біле алмады. Сот залында не болғаны жайлы осы жерден оқи аласыз.",2025-10-15T15:30:57+05:00,2025-10-15T15:30:57+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760523555_kollazh-po-delu-blogerov.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5440751883972119372.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760523555_kollazh-po-delu-blogerov.webp,
e346f2bf066f090f09eaf98babf1ce80,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Кәмелеттік жасқа толмаған Алматы облысының тұрғыны 12 жастағы қызды зорлады деген күдікке ілінді,Orda.kz редакциясына 12 жастағы қыз зорлық зомбылыққа ұшырады деген хабар келіп түсті. Orda.kz тілшісі оқиға орын алған жерге барып қайтты.,stories,https://kaz.orda.kz/kamelettik-zhaska-tolmagan-almaty-oblysynyn-turgyny-12-zhastagy-kyzdy-zorlady-degen-kydikke-ilindi-135814/,"Алматы облысында 12 жастағы қыз зорлық-зомбылыққа ұшырады деген хабар тарады. Қайғылы жағдай Алматы облысы Жамбыл ауданына қарасты ауылдардың бірінде болған. Күдікті — кәмелетке толмаған жасөспірім. Ауыл тұрғындарының барлығы бұл оқиға туралы естіп, жағаларын ұстаған.
Orda.kz тілшісі оқиға болған ауылға барып, жағдайды анықтап қайтты.
Ынтымақ ауылының тұрғындары күдіктінің кім екенін білгенде таңғалған. Өйткені олар оның мұндай әрекетке баруы мүмкін емес екенін айтады. Тілшіміз күдікті оқыған мектепке барып, ұстаздарымен сөйлесті.
Ауылдағы өзге тұрғындар да бұл айыптауға сенбейтінін жасырмайды. Көршілері тіпті журналистермен сөйлесуден бас тартып, отбасының абыройын қорғауға тырысты.
Күдіктінің отбасы — қарапайым шаруа адамдары. Үйде әжесі де бірге тұрады.
Көршілері де оның мінез-құлқы мен тәртібіне оң баға береді.
Бейресми дерек бойынша, жасөспірім ұл мен қыз арасында сезім болған, алайда бұл туралы қыздың ата-анасы біліп қалып, іс насырға шапқан.
Полиция бұл оқиға бойынша қылмыстық іс қозғады.
Қазіргі уақытта тергеу амалдары жүргізіліп жатыр.
Ал облыстық полиция департаментінің басшылығы бұл істі өз бақылауына алған.",2025-10-31T18:23:07+05:00,2025-10-31T18:23:07+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761910048_5197536793761807520.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5197536793761807519.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5197536793761807521.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5197536793761807522.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761910048_5197536793761807520.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761910048_5197536793761807520.webp,
53bc789f5296f974f3b58528ef2715fe,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Қарағанды облысында мектеп мұғалімі 19 жастағы қызды алып қашты,"Оқиға өткен жылдың желтоқсан айында болған. Қыз бірден полицияға шағымданған, алайда тергеу әлі күнге дейін созылып, сотқа жетпеді.",stories,https://kaz.orda.kz/karagandy-oblysynda-mektep-mugalimi-19-zhastagy-kyzdy-alyp-kashty-134955/,"Оқиға өткен жылдың желтоқсан айында болған. Қыз бірден полицияға шағымданған. Алайда тергеу әлі күнге дейін созылып, сотқа жетпеді. Жәбірленушінің айтуынша, жігіттің туыстары оны ақ орамалмен қарсы алып, үйге күштеп сүйреп кіргізбек болған. Бұл туралы ол Orda.kz тілшісіне сұхбатында айтып берді.
Лаура (есімі өзгертілген) бұл сұмдықты әлі ұмыта алмай келеді. Қыста ол ауыл мектебінің мұғалімімен танысқан. Бірнеше рет кездескен соң, Лаура оған көңілі толмай, араласуды тоқтатқан. Алайда жігіт қоймай, екі танысымен бірге қызды бес сағаттан астам уақыт бойы сұлулық салонының жанында күткен. Қыз клиентімен бірге сыртқа шыққан сәтте, жігіт оны көлікке күштеп отырғызып, алып кеткен. Қасындағы қызға: «Араласпаңыз, бұл — біздің ісіміз» деген екен. Оқиға бейнебақылау камерасына түсіп қалған.
Жағдайды көрген клиент қыздың әпкесіне хабарласқан, Лаура геолокация жіберіп үлгерген. Туыстары жігіттің тегін білген соң, дереу іздеуге кіріскен. Олардың үйін тауып, сұмдық жағдайдың куәсі болған.
Лаура полицияға арызды 13 желтоқсанда жазған, бірақ туыстарының айтуынша, ол тек ақпан айының соңында тіркелген. Содан бері 10 ай өтсе де, іс сотқа жетпеген. Лаура мен оның туыстары бірнеше рет Қазыбек би аудандық прокуратурасына барған. Барған сайын тағы 10–15 күн күтіңдер деген.
Қыздың айтуынша, уақыт өтіп жатса да, ештеңе өзгермеген. Іс сотқа жетпей отыр. Қазыбек би ауданының прокуратурасында бүгін Лаураның туыстарын қабылдап, қысқаша түсініктеме берген:
Алайда туыстарының айтуынша, оларға полиция қысым көрсеткен.
Ал Лаура болса, әлі күнге дейін қорқынышпен өмір сүріп жатқанын айтады.
eOtinish арқылы облыстық және Бас прокуратураға, Президент әкімшілігіне жолданған шағымдарға әлі жауап жоқ. «Күйеу жігіт» те, оның туыстары да әлі күнге дейін Лаураның отбасынан кешірім сұрамаған.
Еске сала кетейік, Қазақстанда некеге мәжбүрлеу және алып қашу ісі үшін жазаны қатайтып жатыр. Қылмыстық, қылмыстық-атқару және қылмыстық-процессуалдық кодекстерді оңтайландыруға бағытталған заң жобасына «некеге мәжбүрлеу» ұғымы енгізілді.",2025-09-17T12:00:52+05:00,2025-09-17T12:00:52+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758090060_1eea3a4c-89c5-4f3a-8357-ee94a93fb0fb.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758090060_1eea3a4c-89c5-4f3a-8357-ee94a93fb0fb.webp,
1ba457273d57245c2192d0c90e9933a7,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Кәсіпкер Назарбаевқа қатысты рейдерлік істі тергеуді сұрады,"«Алматы стекло» зауытының басшысы Әзім Абдуллаев, бұрын Қазақстанның бірінші президентінің інісі Болат Назарбаевқа ай сайын «алым-салық» төлегенін айтқан, енді тергеу органдарынан оның бизнесін",stories,https://kaz.orda.kz/kasipker-nazarbaevka-katysty-rejderlik-isti-tergeudi-surady-135105/,"«Алматы әйнек» зауытының басшысы Әзім Абдуллаев, бұрын Қазақстанның бірінші президентінің інісі Болат Назарбаевқа ай сайын «алым-салық» төлегенін айтқан, енді ол тергеу органдарынан өзінің бизнесін рейдерлік жолмен басып алу ісін тоқтатпауды талап етіп жатыр, деп хабарлайды Orda.kz .
Редакцияның қолына кәсіпорын директорының президентке жазған хаты түсті. Онда Абдуллаев зауыттың тарихын толық баяндаған.
Кәсіпкердің айтуынша, 2009 жылдан 2022 жылға дейін ол Болат Назарбаевқа «алым-салық» төлеген, ал ол осы уақыт аралығында кәсіпорындардың 50 пайыздық үлесін рейдерлік жолмен иемденген.
Orda.kz зауыттағы рейдерлік әрекеттер туралы алғаш рет 2022 жылдың сәуірінде хабарлады. Сол кезде Абдуллаев Болат Назарбаев істен алыстап, енді зауыттағы үлесін оның ұлы Нұрбол басқаратынын айтқан. Нұрбол кәсіпорынды басқа адамға тапсыруға әрекет жасаған, бірақ жұмысшылар наразылыққа шыққан.
2022 жылы Болат Назарбаев Әзім Абдуллаевқа қарсы сотқа жүгініп , оның әлеуметтік желідегі жазбалары арқылы абыройына нұқсан келтірді деп мәлімдеген. Сот бұрынғы президенттің ағасының пайдасына шешім шығарып, бизнесменге 500 мың теңге айыппұл кесті.
Хатында Абдуллаев Болат Назарбаевтың адамдарымен тек «Алматы әйнек» зауытының 50 пайыздық үлесін ғана емес, 2009 жылы құрылған «Шалқар 17» және 2013 жылы құрылған «Бахар-А» компанияларының үлестерін де иемденгенін жазған. Ол «Шалқар 17»-ге қарулы арнайы жасақ келгенін атап өткен.
Абдуллаев қазіргі кезде 2023 жылы қайтыс болған Болат Назарбаевтың мұрагерлерінің үлестерді иемденуге әрекет жасап жатқанын айтты.
Кәсіпкер оның компанияларындағы үлестер тергеу органдарының әрекетсіздігі салдарынан Назарбаев мұрагерлеріне өтіп кететініне сенімді.
Қоспаевтың ұйымдасқан қылмыстық тобы ұсталғаннан кейін рейдерлік әрекеттер бойынша материалдар 227500131000135 нөмірмен іске қосылған. Бұған дейінгі 221900121000041 ісі де қосылған, онда тергеу 249-бап бойынша («Рейдерлік») жүргізілген.
Содан кейін 135-нөмірлі істен Абдуллаев компаниялары үлестерін рейдерлік жолмен басып алу фактілері бойынша материалдар — «Шалқар 17» — 50 % (кейін 60 %), «Алматы әйнек» — 50 % және «Бахар-А» — 50 % — жеке өндіріс ретінде бөлінген, ол 230000121000011 нөмірлі іс болып жалғасқан.
Қазіргі кезде 135-нөмірлі іс бойынша Қоспаевтың ұйымдасқан қылмыстық тобына сот шешімі шыққан, ал 11-нөмірлі іс ілгерілемей тұр. Абдуллаев 12 наурызда Бас пракуратура мен Қаржы мониторингі агенттігіне тергеуді қайта бастау туралы өтініш берген. Өтініш қанағаттандырылған, ал кәсіпорын қызметкерлері рейдерлік басып алу туралы растады.
Ол Болат Назарбаевтың қатысы зауыт қызметкерлерінің, туыстарының және кеңсе қызметкерлерінің көрсетулерімен дәлелденгеніне сенімді.
Ол бірнеше рет президент әкімшілігіне, Бас прокуратураға, Қаржы мониторингі агенттігіне және ҰҚК-нің сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметіне жүгінген, бірақ  еш нәтиже болмаған.
Абдуллаев жауапты адамдарға шара қолдануды және өз мүлкін қайтаруды сұрап отыр.
Еске салсақ, бұған дейін Болат Назарбаевтың басты мұрагері, ұлы Нұрбол сот шешімі бойынша 106,75 млн АҚШ долларына тең активтерінен айырылған.",2025-09-24T14:54:30+05:00,2025-09-24T14:54:30+05:00,kk,Ильдар Адильченов,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758706082_kollazh.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1758706541_obr.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/cukapvku.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758706082_kollazh.webp,
250c9c5c8af2c0cc774127cb6077bbe4,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Қастық жасады»: Маңғыстаудағы әскерде уланып қаза тапқан сарбаздың туыстары мәлімдеме жасады,"Еркебұлан Сағындықов Маңғыстау облысында мерзімді әскери борышын өтеп жүріп қаза тапты. Туыстары құзырлы мекемелердің берген жауаптарына көңілдері толмай, қазасын қатардағы жауынгерлерден көріп отыр.",stories,https://kaz.orda.kz/kastyk-zhasady-mangystaudagy-askerde-ulanyp-kaza-tapkan-sarbazdyn-tuystary-malimdeme-zhasady-135415/,"Еркебұлан Сағындықов Маңғыстау облысында мерзімді әскери борышын өтеп жүріп қаза тапты. Туыстары құзырлы мекемелердің берген жауаптарына сенбей, марқұмның қазасын қатардағы жауынгерлерден көріп отыр.
Оқиғаның мән жайын Orda.kz тілшісіне туыстары айтып берді.
Еркебұлан өз еркімен наурыз айында Алматы қаласына әскерге аттанған. Еркебұланның мамандығы — жедел жәрдем дәрігері.
Бұл бейнежазбада сержант Еркебұланның қалай қаза тапқанын айтып жатыр.
Ажардың айтуынша, Маңғыстауға ауысқаннан кейін Еркебұланның ақша сұрауы жиілеп, жүріп жүрген қызына бұл жақтың ұнамай жатқандығын айтқан.
Туыстарының сөзінше, оқу жаттығу кезінде өз мамандығымен жұмыс істеген. Ал бізге берген мәліметте электор-дизилист деп көрсеткен.
Ажардың айтуынша, Үстірт ауылы өте шаңды ауыл. Ол жақта жағдай жасалмаған. Еркебұлан мен бірге 80 сарбаз борышын өтеп жатқан. Бірақ қазір 40 шақты сарбаз қалыпты.
Еркебұланның туыстары: «әскерде қысым жасалды» деп отыр. Сегізінші қазан күні Ақтау қаласына әкеліп экспертиза жасалды. Тоғызыншы қазан жер қойнауына тапсырды.
Оқиға 7 қазанда «Үстірт» шекара заставасында болған. Бөлім командирінің тапсырмасымен әскери қызметші дизель-генератор радиаторын жуу үшін бензин әкелу мақсатында қоймаға барған.
Тапсырманы орындамақ болған сарбаз жанармай буларына уланып, есінен танып қалғаны хабарланды. Шамамен 10 минуттан кейін басқа сарбаз оның жерде сұлқ жатқанын байқап қалған. Сарбаз зардап шеккен қызметшіге көмек көрсетуге тырысқан. Алайда ол көз жұмды.
ҰҚК баспасөз қызметі әскери қызметшінің қаза болғаны туралы ақпаратты растады.
Ведомствоның мәліметінше, полиция органдары қылмыстық іс қозғаған, қосымша қызметтік тексеріс те жүргізіліп жатыр.
Еркебұлан Қызылорда қаласының тумасы. Айта кетейік, 5 қазан күні Алматы облысында әскери борышын өтеп жүрген Нұрасыл қаза тапқан еді . Ол да Қызылорда қаласының тумасы.
Әскердегі әлімжеттік пен өз-өзіне қол жұмсау немесе ұрып соғу салдарынан қанша сарбаз мүгедек болды, қаншасының мүрдесі ғана қайтты? Қаншама жылдан бері айтылса да, ешқандай өзгеріс жоқ. Қолдарына әскери билет емес жынды деген қағазын ұстап қайтқан сарбаздар бар. Таразының бір басында адам өмірі тұрған соң, әскердегі зорлық-зомбылық мәселесіне билік баса назар аударады деп үміттенеміз.",2025-10-09T18:00:17+05:00,2025-10-09T18:00:17+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-10-09_17-39-51.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/07d999dc-82b2-4e4e-b9bb-b5159f8c0209.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1260573c-a8fd-4e5f-9ff5-2a8e6071923b.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/29bf6a77-b1eb-40f9-9ddb-869f673388f9.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/2ac6b773-5984-4927-b290-56bcebec61c7.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/318a624f-5c42-41f1-b714-6743590caf14.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/36557818-9752-4199-a1b8-0615e9c28bff.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/464216aa-802d-4ca5-8859-cf91160b0826.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/4e30fe58-509b-4f58-bf2e-97f6fad35dc9.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/620b4413-ac04-4f89-95fc-07ce82e97426.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/99419448-57fd-4aec-927c-b61356192c75.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/de974246-7cbb-4cbf-9f5c-aa78056da86f.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/eebc8e12-863d-4361-88a0-f9cf7f33e567.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/f86d0b7c-8651-4352-b212-36061c37621f.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-10-09_17-39-51.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-10-09_17-39-51.webp,
400f18726d7a20827f4828cb5865df76,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Қазақ Робин Гуды»: Қажылардың ақшасын Сариевтің құмар ойынға салғаны әшкере болды,"Алматыда «Қазақтың Робин Гуды» лақап атымен танымал «Елге көмек» қорының басшысы Ілияс Сариевтің соты жалғасуда. MM Travel туристік фирмасына «еш қатысым жоқ әрі қажылардың бір тиынына да тиіспедім», деген Сариевтің барлық ақшаны құмар ойынға жұмсағаны анықталды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/kazak-robin-gudy-kazhylardyn-akshasyn-sarievtin-kumar-ojynga-salgany-ashkere-boldy-135417/,"Алматыда «Қазақтың Робин Гуды» деген лақап атымен танымал «Елге көмек» қорының басшысы Ілияс Сариевтің соты өтіп жатыр. MM Travel туристік фирмасына «еш қатысым жоқ әрі қажылардың бір тиынына да тиіспедім» деген Сариевтің барлық ақшаны құмар ойынға жұмсағаны анықталды, деп хабарлайды Orda.kz.
Бүгін MM Travel-дің басшысы Ақтоты Дүйсеева сот алдында жауап берді. Дүйсееваның жауаптары осыған дейін өзінің MM Travel компаниясына «еш қатысым жоқ» деп жауап беріп келген Сариевтің сөзін толығымен жоққа шығарды. Бұған дейінгі сот отырыстарында Сариев қажылыққа апаратын компанияны тек блогер ретінде ғана жарнамалағанын және MM Travel-ге түскен қаражатқа да «тиіспедім» деп айтқан еді.
Алайда, Ақтоты Дүйсеева мүлде басқаша жауап берді. Дүйсееваның сөзінше, олар Сариевпен 2018 жылдан бері достық және серіктестік қатынаста болған. Ал MM Travel компаниясын 2023 жылы бірге құрыпты. Оған қоса компанияға қатысты барлық сұрақтарды бірігіп шешіп келген екен. Демек, Сариев тек қана жарнамалаушы емес. Ол осы компанияның негізін қалап, қаражат мәселесіне де тікелей араласқан адамның бірі.
Сондай-ақ, сот отырысында Дүйсеева тағы бір мәліметтің бетін ашты. Сотталушының айтуынша, қажылыққа деп адамдардың салған ақшасы өзінің атына тіркелгенмен. Барлық банк шоттары Сариевтің қолында болған әрі сол барлық қаржыны тікелей басқарып, бір шоттан екінші шотқа аударып отырған. Аударып ғана қоймай, ол қажылардың ақшасын құмар ойындарға салып отырған.
Дүйсеева өз жауабында Сариевтің 2015 жылдары да құмар ойындарға әуес болғанын жеткізді. Дүйсеевамен танысқан кезде Сариев ондай жаман әдетін қойғанын айтыпты.
Айта кетейік, Ілияс Сариев пен Ақтоты Дүйсееваға қылмыстық кодекстің 190-бап, яғни «алаяқтық» бойынша айып тағылып отыр.
Тергеу нұсқасына сәйкес, Сариев үйі жоқ әрі дертіне шипа іздеген науқастарды емдетіп оларға баспана алып беру үшін елден жылу жинауға көмектесемін деп, олардан әртүрлі қаражат жинап, артынша уәдесінде тұрмай бейнежазбаларды әлеуметтік желіге жарияламаған. Нәтижесінде көмекке үміттенген отбасылар ақша да, қолдау да ала алмаған. Бұл эпизод бойынша 6 адам жәбірленуші деп танылды.
Ал екінші сотталушы адамдарға қажылық пен умраға жолдаманы арзан бағада сатып, артынша ол да міндетін орындамай істі болып отыр. Тергеу мәліметінше, бұл істе 20 адам зардап шеккен.
Жалпы екі күдікті де іс бойынша судьяның алдында толығымен жауап берді. Ал келесі сот отырысы 16 қазанға жоспарланды.
Еске сала кетсек, Orda.kz тілшісі бұған дейін Ілияс ашқан қорға сеніп қор болған жандардан сұхбат алған болатын.",2025-10-09T20:00:00+05:00,2025-10-09T20:00:00+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5422514482170691282.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5422514482170691282.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5422514482170691282.webp,
163d7333c56766f9cddba670a408e573,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Қазақ Робин Гуды» қажылыққа бармақ болғандар мен мұқтаждардың 33 млн теңгесін қолды қылды,"«Елге көмек» қорының басшысы Ілияс Сариевтің соты аяқталуға таяды. Бүгінгі сот отырысында Ақтоты Дүйсеева мен Сариевтің жәбірленушілерге келтірген шығынның жалпы құны аталды. Күдіктілер 33 миллионнан астам елдің қаражатын қолды қылған, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/kazak-robin-gudy-kazhylykka-barmak-bolgandar-men-muktazhdardyn-33-mln-tengesin-koldy-kyldy-135544/,"«Елге көмек» қорының басшысы Ілияс Сариевтің соты аяқталуға таяды. Бүгінгі сот отырысында Ақтоты Дүйсеева мен Сариевтің жәбірленушілерге келтірген шығынының жалпы құны аталды. Күдіктілер 33 миллионнан астам елдің қаражатын қолды қылған, деп хабарлайды Orda.kz.
Алмалы аудандық сотында «Қазақтың Робин Гуды» деген лақап атымен танымал Сариев пен қажылыққа арзан бағамен апарамын деген MM Travel туристік фирмасының директоры Ақтоты Дүйсееваның кезекті сот отырысы өтті.
Еске сала кетейік, бұған дейінгі сот отырыстарында сотта 16 жәбірленуші мен екі күдікті де сот алдында жауап берген еді. Ал бүгінгі сот отырысында судья Ернар Қасымбеков сотқа келмеген жәбірленушілердің жауаптары мен келтірілген материалдық шығыны туралы мәліметтерді жария етті.
Жалпы осы екі іс бойынша 26 қылмыстық эпизод анықталып, олар бір іске тоғытылған еді. Сот барысында анықталғандай, Дүйсеева жәбірленушілердің біріне келтірілген шығынды толық өтеп берген. Ал Сәриев екі жәбірленушіге ішінара ақшасын қайтарған. Жалпы қазіргі таңда жәбірленушілерге келтірілген материалдық залал 33 миллионнан асады.
Сонымен қатар, сотта Сариевтің адвокаты судьядан қорғауындағы азаматтың ұялы телефонын қарап шығуды сұрады. Оған себеп осыған дейінгі сот отырыстарында айтылған Сариевтің жәбірленушілердің мұқтаждығын баяндайтын бейнероликтердің түсірілгенін дәлелдеу. Еске сала кетейік, Сариев науқастар мен үйсіз азаматтардан 1,5 млн теңге алып, артынша бейнероликті әлеуметтік желіге салмаған. Сотта күдікті бұл әрекетін келісім бойынша 2025 жылдың рамазан айынан соң жариялану керек екенін артынша істі болған соң жарияланбай қалғанын айтты. Ал 1,5 млн теңгені мобилограф пен жол шығындарына кеткен соң сұрағанын жеткізді.
30 қазанда өтетін сот отырысында тараптар Сариевтің телефонын зерттеп, сот процесі жарыссөз кезеңіне өтеді.
Айта кетейік, Ілияс Сариев пен Ақтоты Дүйсееваға қылмыстық кодекстің 190-бап, яғни «алаяқтық» бойынша айып тағылып отыр.
Тергеу нұсқасына сәйкес, Сариев үйі жоқ әрі дертіне шипа іздеген науқастарды емдетіп оларға баспана алып беру үшін елден жылу жинауға көмектесемін деп, олардан әртүрлі қаражат жинап, артынша уәдесінде тұрмай бейнежазбаларды әлеуметтік желіге жарияламаған. Нәтижесінде көмекке үміттенген отбасылар ақша да, қолдау да ала алмаған. Бұл эпизод бойынша 6 адам жәбірленуші деп танылды.
Ал екінші сотталушы адамдарға қажылық пен умраға жолдаманы арзан бағада сатып, артынша ол да міндетін орындамай істі болып отыр. Тергеу мәліметінше, бұл істе 20 адам зардап шеккен.
Сариев сотта кінәсін ішінара, 26 эпизодтың алтауын ғана мойындады. Екінші айыпталушы — Ақтоты Дүйсеева да кінәсін ішінара мойындаған, ол тек «MM Travel» компаниясына қатысты эпизодтарды мойындады.
Өткен сот отырысында Ақтоты Дүйсеева да өз түсініктемесін беріп, «MM Travel» турфирмасын Сариевпен бірге 2023 жылдың қаңтарында ашқанын айтты. 2024 жылы компания шоттарынан ірі қаражат алынғаннан кейін қаржылық қиындықтар басталған. Сотта Дүйсеева Сариев компания қаражатын құмар ойындарға жұмсағанын мәлімдеді.",2025-10-16T18:46:30+05:00,2025-10-16T18:46:30+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5442609508867246807.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5442609508867246807.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5442609508867246807.webp,
d3f1597e4b67b3eb31be904ebe96bb6f,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Қазақстан күрес федерациясын Тұрлыхановтың орнына кім басқарады?,"Енді Қазақстанның грек-рим, еркін және әйелдер күресі федерациясын Еркін Оқасов басқарады, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/kazakstan-kyres-federacijasyn-turlyhanovtyn-ornyna-kim-baskarady-136464/,"Енді Қазақстанның грек-рим, еркін және әйелдер күресі федерациясын Еркін Оқасов басқарады, деп хабарлайды Orda.kz.
Бұл туралы күрес федерациясының баспасөз қызметі мәлімдеді.
Батыс Қазақстан облысының тумасы Еркін Оқасов — кәсіпкер, «ВД Строй-Инжиниринг» ЖШС бақылау кеңесінің төрағасы. Ол осы уақытқа дейін Qazaq kuresi қауымдастығының вице-президенті қызметін атқарған.
Оқасов бұған дейін федерация президенті қызметін атқарған Дәулет Болатұлына алғыс айтты.
Айта кетейік, 6 желтоқсан күні Дәулет Тұрлыханов бұл қызметтен кеткен еді.",2025-12-08T15:30:38+05:00,2025-12-08T15:30:38+05:00,kk,Альфия Адамбек,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/3db92418-ae22-4a83-9e9a-8d0d678ff4db.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/3db92418-ae22-4a83-9e9a-8d0d678ff4db.webp,
fc5ced2a69486d9bdf901f779c1d431b,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Қазақстандағы ең үлкен мектептің қазақ тілінде ашылуына ата-аналар қарсы шықты,Алматының Бостандық ауданында жаңадан бой көтерген №224 мектеп әлі есігін ашпай жатып-ақ қоғам назарын өзіне аударды. Қаладағы ең ірі әрі заманауи білім ордасы болуға тиіс бұл мектеп ата-аналар,stories,https://kaz.orda.kz/kazakstandagy-en-ylken-mekteptin-kazak-tilinde-ashyluyna-ata-analar-karsy-shykty-135646/,"Алматының Бостандық ауданында жаңадан бой көтерген №224 мектеп есігін ашпай жатып-ақ қоғам назарын өзіне аударды. Қаладағы ең ірі әрі заманауи білім ордасы болатын мектепте ата-аналар арасында қай тілде дәріс беру керек екені жайлы дау туды. Бір тарап білім аралас екі тілде де берілуі тиіс десе, екінші тарап тек қазақ тілінде ашылуын талап етті.
Оқиғаның мән-жайын Orda.kz тілшісі анықтады.
Жаңа мектептің айналасында тұратын тұрғындар бірнеше жыл бойы аудан әкімдігі мен білім басқармасына хат жазып, мектеп салуды талап еткен. Себебі бұл аумақтағы тұрғын үйлер саны жыл сайын артып, балаларға арналған орындар күрт азайған.
Ата-аналардың айтуынша, бастапқыда бұл жерде тұрғын үй кешендерін салу жоспарланған. Бірақ тұрғындардың бастамасымен жоба өзгеріп, әлеуметтік маңызы бар нысан – жаңа мектеп салыныпты.
Мектептің ресми ашылуы қарсаңында ата-аналар арасында қай тілде дәріс өтілетіні жайлы дау туған. Әлеуметтік желілерде және жергілікті чаттарда «мектеп тек қазақ тілінде болады» деген ақпарат тараған. Бұл хабардан соң, көршілес үйлердің тұрғындары екіге бөліп, ашық қарсылық көрсетті.
Ата-аналардың айтуынша, жыл басында жаңа мектеп қазақ тілінде ашылады деп жоспарланған. Алайда кейін қазақ және орыс сыныптарына бірдей қабылдап жатыр деген хабар жетті. Ата-аналар аудандағы қазақ мектептерінің тапшылығын айтып, жаңа мектеп тек қазақ тілінде ашылуы тиіс деп санайды.
Олардың айтуынша, аудандағы қазақ тілді №140 мектеп Сәтбаев көшесінің төменгі жағында орналасқан және олардың шағынауданына ешқандай қатысы жоқ.
Жиналыс кезінде жағдай ушығып кеткен сәт те болды. Ата-аналар өз талаптарын мектеп директоры Раиза Ахметоваға жеткізіп жатқан кезде, өзін «Алтынай» деп таныстырған әйел ата-аналарға қарсы шыққан. Ara.media-ның хабарлауынша, ол жиын кезінде дауыс көтеріп, №224 мектеп аралас тілде ашылуы керек деп мәлімдеген. Жиналғандар оны «арандатушы» деп атады.
Алматы қалалық Білім басқармасының хабарлауынша, ата-аналардан өтініш қабылдау қазанның 28-інен басталады. Сондай-ақ, білім беру тілі жайлы мәселені жергілікті атқарушы органдар тұрғындардың сұранысы мен ауданның ерекшеліктерін ескере отырып анықтайды. Айта кетейік, барлық мектептерде мемлекеттік тіл – қазақ тілімен қатар, орыс тілі және бір шетел тілі міндетті түрде оқытылады.
Ата-аналар оқыту тілін таңдау құқығын сол тілде білім беретін мектепті таңдау арқылы жүзеге асырады.
Айта кетейік, биыл қыркүйек айында дәл осындай жағдай Алматының Бостандық ауданында орналасқан №215 мектепте де болған еді. Алматы қаласының Бостандық ауданында орналасқан №215 жаңа жалпы білім беретін мектептің оқу жылын бастағанына екі апта болған кезде әлеуметтік желілерде дау туындаған. Мектеп тек қазақ тілінде ашылды. Қалалық білім басқармасы кейін түсініктеме беріп, орыс тіліндегі сыныптар ашылмағанын айтты. Себебі орысша сабақ өту үшін биылғы оқу жылына қажетті кемі 25 ата-анадан өтініш түспеген.",2025-10-22T14:37:29+05:00,2025-10-22T14:37:29+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/whatsapp-image-2025-10-22-at-13_22_57-1.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/whatsapp-image-2025-10-22-at-13_22_57-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/whatsapp-image-2025-10-22-at-13_22_57-1.webp,
7ac273c835e9435093d15f208a0374ac,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Қазақстандық алғашқы әйел ғарышқа ұшты,"Данна Қарақұсова Blue Origin NS-36 миссиясы аясында New Shepard кемесімен суборбиталық ұшуды орындап, Қазақстаннан ғарышқа ұшқан алғашқы әйел атанды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/kazakstandyk-algashky-ajel-garyshka-ushty-135397/,"Данна Қарақұсова Blue Origin NS-36 миссиясы аясында New Shepard кемесімен суборбиталық ұшуды орындап, Қазақстаннан ғарышқа ұшқан алғашқы әйел атанды, деп хабарлайды Orda.kz.
Компания «астронавтар ауылында» дайындық кадрлары мен зымыранның ұшу сәтін көрсетті. New Shepard NS-36 зымыранының ұшуы Астана уақытымен сағат 18:41-де Техас штатындағы Launch Site One алаңында болды.  Ғарышқа ұшпас бұрын команда соңғы рұқсат пен жаттығулардан өтті. Барлық ұшақ мүшелері New Shepard капсуласына отырмас бұрын салтанатты қоңырау соқты. Бұл Blue Origin-дің символдық рәсімі, теңіз және авиация дәстүрлеріне сияқты миссияның соңғы кезеңінің басталғанын, уақытша қоштасу мен тікелей ұшуға шығу сәтін білдіреді.
Ұшуға дейін Blue Origin NS-36 экипаж эмблемасымен таныстырды, оның әрбір элементі экипаж мүшелерінің жеке тарихын және ұшу аймағын бейнелейді.
Сондай-ақ, миссияның құпия қатысушысы да белгілі болды. Оның аты — Уильям Льюис, ол биотехнология саласындағы инновациялармен айналысады. Ал Қарақұсова «астронавтар ауылынан» сезімімен бөлісті.
Қатысушылар ұшу кезінде үш есе күш әсерін сезінгені трансляция кезіндегі қорқынышқа толы айқайларынан білінеді. Бұл таңқаларлық емес, себебі зымыран 100 шақырым биіктікке көтерілді, содан кейін экипаж шамамен 10 минут салмақсыздықта болды, ал қайтып оралу және қону қысқа уақытқа шамамен бес есе күш әсерін сезіндіреді.  Бұл дайындалған адамдар үшін толықтай көтерілетін деңгей болып саналады.
Зымыранның ұшырылуы мен капсуланың қонған толық видеосын мына жерден көруге болады.
Ал Данна Қарақұсованың кімнің еліміздегі қай депутаттың қызы екенін әрі немен айналысатынын мына материалдан оқи аласызда.",2025-10-08T21:39:56+05:00,2025-10-08T21:39:56+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759940499_new-shepard-mission-ns-36-webcast-19-52-screenshot.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759940724_560442052_18194004139321204_5504984945670617458_n.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759940747_new-shepard-mission-ns-36-webcast-1-13-15-screenshot.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759940767_new-shepard-mission-ns-36-webcast-45-55-screenshot.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/jemblema.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759940499_new-shepard-mission-ns-36-webcast-19-52-screenshot.webp,
66b561d57a17d6fd787a7ec3c0fc8551,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Қазақтың қайырымды Робин Гуды» күніне құмар ойынға 700 мың теңге құртқан,"«Қазақ Робин Гуды» лақап атымен танымал Ілияс Сариевтың сыбайласы Ақтоты Дүйсееваның телефонынан шыққан төлемдер Сариевтің жылдар бойы құмар ойынға тәуелді болғанын әрі күніне 700 мыңға дейін аударымдар жасап отырғаны сотта айтылды, деп  хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/kazaktyn-kajyrymdy-robin-gudy-kynine-kumar-ojynga-700-myn-tenge-kurtkan-135923/,"Алматыда «Қазақтың Робин Гуды» деген лақап атымен танымал «Елге көмек» қорының басшысы Ілияс Сәриевтің соты өтіп жатыр. Тергеу барысында оның серіктесі Ақтоты Дүйсееваның телефонынан табылған төлемдер Сәриевтің жылдар бойы букмекерлік кеңселерге ақша аударып келгенін дәлелдеді. Кейде тіпті күніне 700 мың теңгеге дейін ақшаны тек құмар ойынға жұмсағаны белгілі болды.
Orda.kz «қайырымды» Ілияс Сәриевтің сотына қатысып, істің мән-жайын анықтап қайтты.
Бүгінгі сот отырысында Ақтоты Дүйсееваның ұялы телефоны тексеріліп, банк қосымшасы арқылы Ілияс Сариевтің құмар ойындарға қанша ақша жібергені анықталды.
Судья ұсынған деректерге сәйкес, бір жылдың ішінде күніне 300 мыңнан 700 мың теңгеге дейін қаражаттар аударылған.
Судья бұл деректерді тікелей телефоннан оқып берді.
Дегенмен, Дүйсеева мұны 2023–2024 жылдары кассадан тұрақты түрде ақша ала бастады деп түсіндірді. Оның айтуынша, алдыңғы жылдары компания қаржысын жеке мақсаттарға және құмар ойындарға пайдаланған соң 2025 жылы кассада ақша жетіспеген.
Сотта жәбірленуші Гүлбахар Төрева мен Сәриев дауласып қалды. Бұған дейін Сәриев Төреваның мүгедектігі бар екі немересін рұқсатсыз бейнежазбаға түсіріп, «үйсіз» деп халықтан ақша жинағаны белгілі болған. Жиналған қаражат Ақтоты Дүйсееваға тиесілі шотқа түскен. Алайда бұл ақшаның нақты қайда жұмсалғанын Сәриев түсіндіре алмады. Ол тек Төреваға «көп көмектестім» деп ақталды.
Еске сала кетсек, қаражат жиналып болған соң, Сәриев үйі жоқ Төреваға «үй алып қойдық» деп сендіріп, түрлі сылтаумен оның өзінен тағы да шамамен 800 мың теңге алған. Ол бұл қаражатты сотта мойындағанымен, сол отбасыға көрсеткен азын-аулақ көмегін қайта-қайта айтып ақталды. Судья Сәриевтің берген көмектері садақа ретінде есептелетінін, сондықтан оны қарыз ретінде талап етуге болмайтынын түсіндірді.
Сотта сондай-ақ Сәриевтің қылмыстық іс қозғалғанға дейін «үй алып бердік» деп жариялаған бейнежазбалары көрсетілді. Журналист Руслан Өтепбай бұл бейнематериалдарды дәлел ретінде қабылдауға болмайтынын, өйткені Сәриевтің ісі бойынша талай адам баспанасыз қалғанын айтты.
Келесі сот отырысы 13 қарашаға жоспарланған. Соттың негізгі бөлігі аяқталды. Енді жарыссөз бен соңғы сөз қалды.
Еске сала кетсек, бұған дейін Сәриевтің қажылардың ақшасын құмар ойынға салғаны әшкере болған еді.
Orda.kz алдағы уақытта өтетін сот отырыстарына қатысып, тікелей ақпарат таратып отырады.",2025-11-07T11:08:19+05:00,2025-11-07T11:08:19+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5219842899690851370.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5219842899690851370.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5219842899690851370.webp,
cac61a8f5a285dfc244390e720d9e7aa,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Қазақтың Робин Гуды» Сәриев өліп қалған адам үшін «емге» деп 20 млн жинағаны рас па?,"«Қазақ Робин Гуды» атанып кеткен блогер Ілияс Сәриевтің соты аяқталуға жақын. Жарыссөзге таяу сәтте Сариевттен жапа шеккен тағы да бір азаматша пайда болды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/kazaktyn-robin-gudy-sariev-olip-kalgan-adam-yshin-emge-dep-20-mln-zhinagany-ras-pa-135812/,"«Қазақтың Робин Гуды» атанып кеткен блогер Ілияс Сәриевтің соты аяқталуға жақын. Жарыссөзге таяу сәтте Сәриевтен жапа шеккен тағы да бір азаматша пайда болды, деп хабарлайды Orda.kz.
Алматыда «Елге көмек» қайырымдылық қорының жетекшісі Ілияс Сәриев пен MM Travel турфирмасының басшысы Ақтоты Дүйсееваға қатысты сот ісі аяқталуға таяды.
Алмалы аудандық сотында қаралып жатқан іс бойынша екеуіне де қылмыстық кодекстің 190-бабы, яғни «ірі көлемдегі алаяқтық» айыбы тағылған.
Сот отырысында Сәриевтің ұялы телефоны тексерілді, алайда құрылғыны қосу мүмкін болмады. Осыған байланысты қорғаушы тарап Ілиястың көмекке мұқтаж отбасылар үйлерінде түсірілген екі бейнежазбасын ғана көрсетті. Қорғаушының айтуынша, Сәриев қайырымдылық жұмыстарын атқарған, бірақ әлеуметтік желідегі белсенділік төмендеп кеткендіктен, бейнероликтерді жариялауды кейінге қалдырыпты.
Бұдан бөлек, сотта Сәриевпен бірге жұмыс істеген мобилографтың бейнеүндеуі көрсетілді. Ол да кейбір бейнероликтердің жарияланбауы парақша белсенділігінің төмендігімен байланысты екенін түсіндірді.
Келесі сот отырысында Сәриевтің қорғаушысы соттан Ақтоты Дүйсеева тарапынан айыпқа қатысты қосымша дәлелдер ұсынуды міндеттеуді сұрады. Адвокаттың айтуынша, іс материалдарына тек расталған деректер тіркелуі тиіс. Ол Дүйсееваның мобильді қосымша арқылы Сәриевтің өз шотына қаражат аударғаны және ол ақшаның құмар ойындарға жұмсалғаны жөніндегі мәліметтерді талап етті.
Судья Ернар Қасымбеков өтінішті ішінара қанағаттандырып, келесі сот отырысына Дүйсееваның телефонын зерттеу үшін алдыртуды тапсырды.
Судья бұл іс қазіргі сот аясында қаралмайтынын айтты. Егер полиция бөлек іс қозғалса, онда ол жеке қаралады.
Айта кетейік, Ілияс Сәриев пен Ақтоты Дүйсеева кінәсін ішінара мойындады. Сәриев 26 эпизодтың алтауы бойынша жауап беріп жатыр. Ал Дүйсеева өз кінәсін MM Travel компаниясына қатысты эпизодтар бойынша мойындаған.
Сот барысында ауыр дертке шалдыққан балалардың туыстары Сәриевке сеніп, емге ақша жинауға көмек сұрағандарын айтты. Алайда олардың сөзінше, жиналған қаражат жеке қарыздарды өтеуге жұмсалған, ал уәде етілген қайырымдылық қорлары ашылмаған.
Келесі сот отырысы 6 қарашаға жоспарланған.
Еске сала кетсек, Ақтоты Дүйсеева журналист Руслан Өтепбайға сұхбат беріп, Ілиястың құмар ойындарына миллиондап ақша тіккенін жайып салды.
Orda.kz тілшісі бұған дейін Ілияс ашқан қорға сеніп қор болған жандардан сұхбат алған болатын.",2025-10-31T16:01:31+05:00,2025-10-31T16:01:31+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5199841026536240925.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1761908664_blobid0.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5199841026536240925.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/5199841026536240925.webp,
dd97bcf52abc9c6d9b6b3e215eb49b4a,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,ҚазТАГ агенттігінің басшыларына қарсы қылмыстық іс қозғалды,ҚазТАГ редакциясы агенттікке қарсы қылмыстық іс қозғалғанын хабарлады.,stories,https://kaz.orda.kz/kaztag-agenttiginin-basshylaryna-karsy-kylmystyk-is-kozgaldy-136466/,"ҚазТАГ редакциясы агенттікке қарсы қылмыстық іс қозғалғанын хабарлады, деп жазады Orda.kz.
Журналистердің айтуынша, іс ақпараттық агенттіктің басшылығына қатысты тіркелген. Freedom Finance мәлімдемесіне сәйкес, бас директор Әсет Матаев пен бас редактор Әміре Қасенов күдікті деп танылған.
Редакция қылмыстық іс туралы 20 қарашада ғана басқа ақпарат құралдарынан білген. Іс тамыздың 18-інде қозғалған.
Журналистердің айтуынша, полиция бірнеше ай бойы істі редакциядан жасырған және «редакцияны хабардар етпей, белгіленген рәсімдерді бұзып бірнеше сараптама жүргізген».
Айта кетейік, адвокат Мұрат Адамның айтуынша, «Орда» сайтының негізін қалаған Гүлнәр Бажкенованы үйқамаққа қамау туралы үкім оның сотта өз мүддесін қорғауына кедергі келтіріп отыр.
Еске сала кетсек, құқық қорғаушы Галым Агелеуов «Дождь» телеарнасында Orda.kz жайлы сөз сөйледі. Ол Қазақстанда журналистерге еркіндік жоқ екенін атап өтіп, Гүлнәр Бажкеноваға қарсы қозғалған істердің саяси тапсырыс екенін ашық айтты.",2025-12-08T17:25:13+05:00,2025-12-08T17:25:13+05:00,kk,Альфия Адамбек,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/kaztag.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/kaztag.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/kaztag.webp,
b2416009edb0bda4900acb901488eccd,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,ҚазҰУ профессоры жазған жаңа Конституция Ақорданы неге алаңдатты?,Бұл құжат жайлы Orda.kz-ке инсайдер хабарлады. Президент Әкімшілігіндегі адамдар одан: «Жаңа Конституция жобасы туралы естіп пе едіңіз?» – деп сұраған.,stories,https://kaz.orda.kz/kazuu-professory-zhazgan-zhana-konstitucija-akordany-nege-alandatty-134547/,"Бұл құжат жайлы Orda.kz-ке «ұзын құлақ» хабарлады. Президент әкімшілігіндегі адамдар «ұзын құлағымыздан»: «жаңа Конституция жобасы туралы естіп пе едіңіз?» деп сұраған. Оған түсінікті болу үшін сілтемесін жіберіпті. «Оған неге назар аудардыңыздар?» деп сұрағанда: «алаңдап қалдық» деп қысқа жауап беріпті.
Сілтемені ашқанда бірден көзге түсетіні – құжаттың «Параграф» атты ақпараттық платформасында орналастырылғаны. Алайда оны жүктеп алу мүмкін емес. Ашылған жаңа бетте «34697530 нөмірлі құжат табылмады» деген хабарлама шығады. Құжатты тек «үш тілдегі деректерге сілтеме» көрсетілген жерден ғана жүктеп алуға болады. Онда ел атауын өзгертуден бастап, билік құрылымын қайта қарау мен тілдердің мәртебесіне дейінгі ауқымды өзгерістер жазылған.
Құжат авторы – Жұмагелді Сәкенұлы Елубаев, Қазақстандағы тәжірибелі заңгерлердің бірі. Заң ғылымдарының докторы, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ профессоры, Kazakhstan Bar Association заң консультанттары палатасының төрағасы, Қазақстанның мұнай-газ саласы заңгерлері қауымдастығының президенті, Ұлыбританиядағы Халықаралық төрағалардың институтының мүшесі.
Өзінің Facebook парақшасында Елубаев «Қазақ Республикасының жаңа үшінші Конституциясын» әзірлеу жеке өзінің бастамасы екенін жазады. 1 тамызда ол осыдан бір ай бұрын еңбегі «Параграфта» жарияланып, бірнеше күннен кейін ақпараттық жүйеден алынып тасталғанын атап өтеді.
20 тамызда ол Facebook-те петиция бастағанын хабарлады. Оның ойынша, «Жаңа Қазақстанға жаңа Конституция қажет».
Ал өзімізше топшылап көрсек, бірінші болжам: Елубаев «артық қыламын деп, тыртық қылып» жолдарына кесе көлденең келіп қалды ма? Мүмкін Ақордада жаңа Конституцияның немесе қолданыстағы заңға енгізілетін түзетулердің өз жобасы дайын тұрған болар. Ал ол туралы Қасым-Жомарт Тоқаев алдағы күндері жария етемін деп отыруы мүмкін. Есте болатын жайт — қыркүйек айында жаңа саяси маусым ашылады. Ол маусым мәжіліс пен сенаттың бірлескен отырысынан және президенттің халыққа жолдауынан басталады.
Екінші болжам: президент әкімшілігі үшін Елубаевтың бастамасы тиімді болуы да мүмкін. Қазақстанда осылай идеяларды алдын ала сынақтан өткізу тәжірибесі ұзақ жылдар бойы қалыптасқан. Шешімді қабылдамас бұрын қоғамның талқысына салады. Бұл жолы ештеңені қолдан «жасаудың» қажеті жоқ. Тек кәсіби қауымдастық назарын аудартса жеткілікті, әрі қарай қоғамның көңіл-күйін бағамдау оңай.
Парламент реформасы мен алда болуы мүмкін сайлау жайлы әңгімелердің аясында екі болжам да қисынды көрінеді. Сол себепті біз Жұмагелді Елубаевтың жаңа Конституция жобасын жария етуді жөн санадық.
«Қазақстан» деу жоқ.
Жобада елдің ресми атауы – «Қазақ Республикасы», қысқаша атауы – «Қазақия» деп көрсетілген. Бұл ой қоғамда бұрыннан талқыланып жүр. Кеңестік дәуірмен түбегейлі қоштасу әрі Орталық Азиядағы елдерге тән «-стан» жұрнағынан бас тарту.
Президент болудың жаңаша мерзімі
Қазіргі Конституцияда президент өз өкілеттігін жеті жыл атқарады. Жаңа нұсқада классикалық модель ұсынылған: бес жыл, қатарынан екі мерзімнен артық емес.
Премьер-министр орнына вице-президент
Ең тосын өзгерістердің бірі – премьер-министр лауазымының жойылуы. Атқарушы билікті президент өзі басқарады. Ал оның орынбасары – халық сайлайтын вице-президент. Президент отставкаға кеткен немесе өмірден өткен жағдайда ел тізгінін автоматты түрде вице-президент ұстайды. Егер ол да қызметке кірісе алмаса, өкілет мәжіліс төрағасына өтеді. Вице-президентке үміткер Қазақия азаматы болуы шарт: жасы 35-тен асқан, соңғы бес жылда елде тұрақты тұрған. Өкілет мерзімінде оған тиіспеушілік кепілдендіріледі.
Бір ғана палатасы бар парламентке көшу
Елубаевтың жобасында заң шығарушы билік түбегейлі өзгереді: сенат таратылып, тек мәжіліс қалады. Депутаттардың барлығы тікелей дауыс беру арқылы сайланады. Әр облыстан, астанадан және республикалық маңызы бар қалалардан жетіден. Мәжіліс заң шығару міндетінен бөлек, кеңейтілген бақылау құзырына ие болады. Оның ішінде президентке импичмент жариялау құқығы да бар.
Орыс тілі мәртебесін жоғалтады
Қолданыстағы Конституцияда орыс тілі ресми мәртебеге ие және қазақ тілімен тең дәрежеде мемлекеттік органдарда қолданылады. Жаңа жобада бұл бап алынып тасталған: «Қазақ Республикасында өзге тілдердің еркін дамуына, қолданылуына және қорғалуына кепілдік беріледі».
Сарапшы пікірі
Біз Елубаевтың Конституция жобасын саясаттанушы Толғанай Үмбетәлиевамен бірге талдадық. Оның айтуынша, бұл құжат саяси жаңғыруға үлкен қадам болар еді. Себебі бұл жоба Назарбаевтың кезеңіндегі суперпрезиденттік жүйеден біртіндеп арылып, билік тармақтарының тепе-теңдігін көздейді.
Қалай десек те, Елубаев жасаған Конституция жобасының жалт етіп, жоқ болғаны түсініксіз нәрсе. Әдеттегі жоба болса да, «сүрінбей» әуелі «Параграфқа» жетіп, артынша аяқ астынан Ақорданың «алаңдауына» себеп болғаны расымен қызық жағдай.
Orda.kz оқиғаны ары қарай қадағалап, ақпарат таратады.
Автор: Аянрафи Нарикбаев",2025-08-26T15:36:42+05:00,2025-08-26T15:36:42+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/inshot_20250826_131543272.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/inshot_20250826_131543272.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/inshot_20250826_131543272.webp,
8ef572daf65e7ff2b70468145c2cbd71,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"«Кеше сүндет той, бүгін жаназа»: Алғабаста 12 адамды жалмаған өрттен аман қалуға мүмкіндік болды ма?",Orda.kz тілшісі қайғылы оқиғадан бірнеше сағат өткен соң Алғабасқа жолға шықты. Тілшіміз жеткенде ауыл тұрғындары жаназаға дайындалып жатыр екен.,stories,https://kaz.orda.kz/keshe-syndet-toj-bygin-zhanaza-algabasta-12-adamdy-zhalmagan-ortten-aman-kaluga-mymkindik-boldy-ma-136145/,"Orda.kz тілшісі қайғылы оқиғадан бірнеше сағат өткен соң Алғабасқа жолға шықты. Тілшіміз жеткенде ауыл тұрғындары жаназаға дайындалып жатыр екен. Өрт жалмаған бұл үйде 12 адам қаза тапқан. Көшеде кездескен жұрттың бәрі: «Кеше той болып еді, бүгін екі отбасының жаназасын шығарып тұрмыз…» дейді.
Біз ауыл тұрғындарымен ғана емес, балалар оқыған мектептің ұжымымен, дәрігерлермен және жергілікті билік өкілдерімен де сөйлестік. Репортажымызда сол ақпараттарды жариялаймыз.
Біз куәгерлермен де тілдестік. Олар өрттің қалай басталғаны жайлы да баяндап берді.
Алдымен оқиғаға куә болғандарға сауалымызды қойдық. Таң ата бере екі қабатты үйден шыққан жалын мен ащы дауысты көршілердің бәрі естіген.
Екінші қабаттан көмек сұраған әйел темір тор мен жалынның арасынан шыға алмай, көз жұмған.
Өрт шыққан үйде ерлі-зайыптылар, олардың бес баласы және 60 жастағы әжей тұрған. Сол кеште үй иесінің ағасы әйелімен және төрт баласымен Мақтааралдан келіп қонған. Туыстары бір күн бұрын сүндет той жасаған.
Қабір қазылып жатқанда, үйдің алдында ондаған адам жиналды. Журналистерге жұмыс істеу қиын болды. Әкімдік пен полиция түсірмеуді сұрап, біздің тілшіні жаназа өтетін аумақтан шығарып жіберуге тырысты.
Түске таман облыс әкімдігінен өкілдер ақпарат беруге шықты. Түркістан облысы әкімінің орынбасары Зулфухар Жолдасов:
Өрттің себебіне қатысты ол өте абайлап сөйледі:
Қазір оттың неден тұтанғаны жайлы дерек жоқ.
Қаза тапқандардың арасында тоғыз бала бар. Бір жасар бөбектен мектеп оқушыларына дейін көз жұмды. №14 мектептің директоры Сапаргүл Шәулиева қаралы хабарды таңертең естіген:
Бүгін вице-премьер Қанат Бозымбаев шұғыл комиссия жинап, ІІМ-ге тергеуді толық бақылауға алуды, ал ТЖМ-ге, әсіресе, әлеуметтік осал отбасылардың үйлерін, жатақханалар мен хостелдерді жаппай тексеруді тапсырды. Пешпен жылытылатын үйлерге ерекше назар аударуды бұйырды.
Өрттің нақты себебі кейін анықталады. Ал қазір ең бастысы – ауыр халде жатқан үш адамның өмірін сақтап қалу болып тұр.
Алғабаста өрттен қайтыс болған отбасы жайлы мына материалдан оқыңыз.
Автор: Назерке Еркінбекқызы",2025-11-19T12:48:22+05:00,2025-11-19T12:48:22+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763538099_klzh_zapros_pozhar.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763538099_klzh_zapros_pozhar.webp,
7f9073c154025a45aa001b9904cd3c10,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Кідірместен оқ жаудырды»: Түлкібастағы Төрехан Төрәліні өлтіргендер әлі күнге ұсталмады,"Осыдан тура екі апта бұрын Түркістан облысының Түлкібас ауданында қанды қылмыс болды. Түлкібас станциясында тұрған топ жігітке біреулер оқ жаудырып, оқиға орнында 17 жастағы Төрехан Төреәлі қаза",stories,https://kaz.orda.kz/kidirmesten-ok-zhaudyrdy-tylkibastagy-torehan-toralini-oltirgender-ali-kynge-ustalmady-136368/,"Осыдан тура екі апта бұрын Түркістан облысының Түлкібас ауданында қанды қылмыс болды. Түлкібас станциясында тұрған топ жігітке біреулер оқ жаудырып, оқиға орнында 17 жастағы Төрехан Төреәлі қаза тапты. Үш адам жараланып, ауруханаға түсті.
Orda.kz тілшісі оқиға орнына барып, істің мән-жайын анықтап қайтты.
Содан бері тұрғындарды үрей билеп, өңірден тыныштық кетті. Арада 14 күн өткеніне қарамастан, тұрғындар әлі де қорқып жүргендерін айтады.
Қатты дауыстан сескенгендердің бірі – қанды қылмысты өз көзімен көрген Динара Бейсембаева. Дәріханадағы фармацевт сол күні түнгі ауысымда болғанын айтады. Ол дәріхана еденін жуып, суды төгуге шыққан екен.
Екінші қараша күні Тимур Төреәлінің есінде мәңгілікке қаралы күн болып қалмақ. Сол түні 20 жастағы жігіт туған бауырынан айырылды. Мектепті биыл ғана аяқтаған Төрехан көзіне дәрі алу үшін орталыққа шыққан. Топ болып тұрған ағасы мен достарына амандасқан. Көзді ашып-жұмғанша оқ тиіп, көз жұмған.
Төреханның ағасы:
Тимур қарапайым отбасының баласы. Өзі де, інісі де алты баланың ортаншысы. Биыл оқуға түсе алмаған марқұм Төрехан уақытша дәнекерші болып жұмыс істеп жүрген. Көзі ауырып жүрген.
Оқиға кезінде тағы оншақты адам болған, басым бөлігі – оның сыныптастары. Атыс басталғанда біразы қашып, кейбірі көлікке тығылып үлгерген. Өзі де досымен кешкі серуенге шыққан.
Қазір біреуі ғана ұсталған. Полицияға өзі келген. Қасындағы екі адамның кім екенін айтпай отыр. Қалғандары табылмай қалады деген қорқыныш бар. Марқұмның туыстары кінәлі адамдар жазасыз қалатынын уайымдайды.
Түркістан облысының полиция департаменті өзге күдіктілер әлі ұсталмағанын растады. Тәртіп сақшылары іздестіру жұмыстарын жалғастыруда. Көшенің қақ ортасында тұрған жігіттерді атып, қаша кеткен баскесерлердің әрекеті бейнебақылауға түсіп қалған. Бірақ жәбірленушілер оларды әлі көрмегенін айтады.
Жастай қыршын кеткен Төрехан Төреәлінің өмірі Шерзат Полаттың жағдайы секілді кімді де болсын бейжай қалдырмайтыны анық. Бір өкініштісі, мылтықпен тайраңдап, заңды белшеден басқандардың бірде біреуі бір айдың жүзі болып қалса да әлі күнге ұсталмады. Бұл құзырлы органдарға үлкен сын. Ал бойын үрей билеген тұрғындардан маза қашты.
Автор: Назерке Еркінбекқызы",2025-12-02T14:00:09+05:00,2025-12-02T14:00:09+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1764665767_snimok-jekrana-2025-11-04-v-20_05_49.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1764665767_snimok-jekrana-2025-11-04-v-20_05_49.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/snimok-jekrana-2025-12-02-150053.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/snimok-jekrana-2025-12-02-150239.png,
836b1c930db78468e9d995fae37fa1e0,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Көк майсадағы элита: Назарбаев кеткеннен кейін гольф-клубта кім қалды?,"Алматыдағы «Жайлау» гольф-курортында жуырда елге танымал тұлғалар бас қосты. Ұлттық Audi Quattro Cup турнирі жай ғана спорттық дода емес, ескі достардың бас қосуына айналды.",stories,https://kaz.orda.kz/kok-majsadagy-jelita-nazarbaev-ketkennen-kejin-golf-klubta-kim-kaldy-135780/,"Алматыдағы «Жайлау» гольф-курортында жуырда елге танымал тұлғалар бас қосты. Ұлттық Audi Quattro Cup турнирі жай ғана спорттық дода емес, ескі достардың бас қосуына айналды. Көк майсада тек бизнес элитасы ғана емес, бұрынғы саясаткерлер де бой көрсетті. Қонақтар арасында Алматының бұрынғы әкімі Ахметжан Есімов, ҰҚК-нің бұрынғы төрағасы Нұртай Әбіқаев және басқа да бұрынғы саясаткерлер бар.
Orda.kz тілшілері гольф клубында кімдердің гольф таяғын ұстағанын және неге гольф Қазақстанда жай спорт емес, Назарбаев дәуірінен бастау алған элита дәстүрінің белгісіне айналғанын анықтады.
Гольф – төзімділікті қажет ететін ойын. Әсіресе, жасың жетпіске келгенде шыдамдылығыңды таныту керек болады. Ахметжан Есімов биыл 75-те. Соған қарамастан, ол әлі күнге дейін алаңға шығып, гольф таяғын қолға алады. Турнирде сергек, ширақ көрінді.
Есімов соққыларын жасап жатқан сәтте, Нұртай Әбіқаев та көзге түсті. Ол бүгінде сексеннің сеңгіріне таяған. Гольф таяғын бұрынғыдай қолға алмайды. Бұл турнирге, шамасы, ардагер ретінде келгенге ұқсайды. Әбіқаев – елбасының ескі досы әрі сенімді серігі екені белгілі. Бір кездері дәл осы Әбіқаев Қазақстан гольф федерациясын басқарған болатын.
Қатысушылар арасында ескі буынның тағы бір өкілі – Икрам Адырбек те бар. Бұрынғы дипломат, әкім, депутат. Жасы жетпістен асса да, бойындағы спортқа деген құлшынысы басылмаған.
Айтпақшы, бұл жолы гольф ардагерлері жеңіс тұғырынан көріне алмады. Турнирдің басты жүлдесін Қайрат Молдабаев пен Сәбит Төлегенов атты кәсіпкерлер бастаған команда иеленді. Енді олар Оман елінде өтетін әлемдік финалда Қазақстанның атынан бақ сынайды.
Бұл гольф-курортқа екінің бірі кіре алмайды. Мұнда тынығуды, ойнауды қымбатқа түсетін рахат десек болады. Гольф алаңына аяқ басу тек қалтасы қалың, жағдайы бар адамдардың еншісінде. Ал мұнда өтетін турнирлер — спорттық жарыстан гөрі, элита арасындағы іскерлік байланыстарды нығайтатын әрі кеңейтетін алаң іспетті.
Мұнда тәртіп қатаң сақталады. Джинсы шалбар кию, спорттық киім немесе даңғаза әңгіме дегенге жол жоқ. Барлығы салтанатты, сыпайы әрі қымбат болуы тиіс.
Бұрын бұл нысанды «Көкмайса» компаниясы басқарған. Ол «еуразиялық үштік» — Патох Шодиев, Александр Машкевич және Ибрагимовтар әулетімен байланысты болған.
Ал қазір, eGov деректеріне сүйенсек, курорттың иесі ретінде Абдулазиз Омаров тіркелген. Бұл есім көпшілікке беймәлім. Ашық дереккөздерге қарағанда, ол Алматыда тіркелген «SUPER HUNTER ASIA» және «Dark & Hunter» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерін басқарады.
Турнирдің ұйымдастырушыларына да тоқталмай кету мүмкін емес. Audi брендінің ресми дистрибьюторы Orbis Auto компаниясы. Бұл құрылымның иелері — Forbes тізіміндегі бауырлар Фаррух пен Сухраб Махмудовтар.
Гольф Қазақстанға спорттан емес, саясаттан келді. Бұл ойынды елде ең алғаш мәртебе мен билік белгісіне айналдырған — Нұрсұлтан Назарбаев еді.
Оның ресми сайтында ашық жазылған :
Дәл сол кезеңнен бастап елде жаңа гольф-клубтар бой көтерді: Nurtau, Burabay Golf Resort және «Жайлау».
Бұл клубтар кейіннен жабық кабинеттердің жаңа түріне айналды. Мұнда спорт жайы емес, келісімшарттар, тағайындаулар мен одақтар талқыланды.
Кім елбасының серігі болып алаңға шықса, ол «өз адамы» саналатын. Бұл — сенім мен жолының ашықтығын білдіретін ерекше белгі еді.
Қазақстан гольф федерациясына отыз жыл толды. Алайда аттас компания ресми түрде тек 2018 жылы — Нұртай Әбіқаев қызметінен кеткеннен кейін тіркелген. Қазір федерацияны марқұм миллиардер Әліжан Ибрагимовтың ұлы — Даврон Ибрагимов басқарады.
Бұрын бұл қатарда Әсет Исекешев пен Бауыржан Байбектің де есімдері болған.
Солайша, гольф алаңдары біртіндеп «ықпалдылардың дипломатиялық» сахнасына айналды.
Бүгінде Назарбаев билікте жоқ, бірақ оның дәуірінен қалған жол-жоралғы мен әдеттер әлі де жалғасып келеді. Қартайып, қуаты қайтса да, әлі де ойыннан тыс қалмаған саясаткерлер бар.
Автор: Зарина Файзулина",2025-10-30T10:30:53+05:00,2025-10-30T10:30:53+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761799769_1761769631_mycollages-4.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1761799116_photo_2025-10-30_01-07-12-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1761799164_1761768705_mycollages-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1761799249_photo_2025-10-29_20-06-35-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1761799420_dsc03195-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1761799423_1761769281_mycollages-3.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1761799565_1761768842_mycollages-2.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761799769_1761769631_mycollages-4.webp,
8c967f474f5f6c1537f6131ae679e5a1,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Көк шабадандағы миллион доллар: Бишімбаевтың анасы мен қарындасы сотта куәлік етті,"Сотта жәбірленуші ретінде Қуаныш Бишімбаевтың анасы Альмира Нұрлыбекова куәлік етті. Нұрлыбекова өзінің туысқанына миллион доллар көлемінде алаяқтық жасағаны үшін айып тақты, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/kok-shabadandagy-million-dollar-bishimbaevtyn-anasy-men-karyndasy-sotta-kualik-etti-136063/,"Сотта жәбірленуші ретінде Қуаныш Бишімбаевтың анасы Альмира Нұрлыбекова куәлік етті. Нұрлыбекова өзінің туысқанына миллион доллар көлемінде алаяқтық жасады деген айып тақты, деп хабарлайды Orda.kz.
Сот отырысына Альмира Нұрлыбекова жалғыз келген жоқ, ол көмекшісімен бірге келді. Сотқа заттай дәлел ретінде бір миллион доллар салынған көк шабаданды да ала келген. Нұрлыбекова оны сот алдында жауап берер кезде ала шықты.
Зардап шеккен тарап қылмыстық іс шеңберінде азаматтық талап арыз берген. Олар сотталушы Қуаныш Бишімбаевтың немере ағасының әйелі Бекзат Кемелованы — алаяқтық жолмен ұрлаған 990 мың долларды қайтаруға міндеттеуді сұрайды, айта кетерлігі сол сәттегі валюта бағамы бойынша — 453 182 400 теңге болған.
Альмира Нұрлыбекова жауап беру барысында Салтанат Нүкенованың өлімі болған күнді еске алып, көз жасына ерік берді. Оның айтуынша, Кемелова сол кезде олардың үйіне күн сайын келіп жүрген екен. Антикордың тергеу бөлімінде туысы барын айтқан Кемелова, Нұрлыбекова мен Уәлихан Бишімбаевқа есімі қылмыстық істерді тергеу басталған кезде тіркелетін ресми электрондық базасына енгенін айтқан. Сонымен қатар, барлық туыстары тыңдалып жатқанын, бәрі де арнайы бақылауда екенін және көп ұзамай үйге тінтуге келетінін айтыпты. Сондықтан ақша мен құнды дүниелерді уақытша жасыру керек деп үгіттеген.
Дүние-мүлік пен қомақты қаражатты жасыру -  жақын туыстың біреуіне сеніп тапсыру дегенді білдіреді. Ал туыстардың бәрі құқық қорғау органдарының тарапынан бақылауда болған соң Кемеловтар өздерінің ол тізімде жоқ екенін жеткізген.
Нұрлыбекованың айтуынша, Бишімбаевтар мен бұл отбасының қарым-қатынасы  негізінде сенімді болған екен. Тіпті Қуандық Бишімбаев министр болып алғаш рет қылмыстық іске тап болғанда көмекке дәл осы Қайрат пен Бекзат Кемеловтарға жүгінген.
Айта кетейік, Қуандық Бишімбаев алғаш рет қылмыстық жазаға тартылғанда, 2018 жылғы 14 наурызда оған 10 жылға бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалған, ал 2019 жылғы 25 қыркүйекте ол шартты түрде мерзімінен бұрын босап шыққан.
Қуандық Бишімбаевтың анасы ол жолы қанша жүз мың доллар жасырғанын нақтыламады. Соттағы жауап алу кезінде Альмира Нұрлыбекова үйдегі сейфтен әрқайсысы жүз мың доллар салынған он банктық бума шығарып, бәрін сол көптен күткен көк шабаданға өз қолымен салып бергенін баяндады.
Оның сөзінше, ол Кемеловаға соншалық сенгендіктен, ақша алғаны туралы қолхат сұрау ойына да келмеген. Айта кетерлігі, Нұрлыбекова өз сөзінде бизнес саласының талай бағытын игеріп, мол тәжірибе жинап, табыс тауып келгенін ұзақ түсіндірді.
Алайда, бар ақшаны Кемелованың қолына ұстатқанда Нұрлыбекованың жүрегі бір нәрсені сезгендей шабаданда жатқан 1  млн доллардан тым болмаса сейфте бір нәрсе қалсын деп  он мың доллар алып қалған. Сөйтіп, айыптауда көрсетілгендей, туысына тек 990 мың «жасыл ақша» берген.
Ақшаны алғаннан кейін, Нұрлыбекованың сөзінше, туысы үйге келуін сирете бастапты. Ал тамыз айында, ақшаны қайтаруы тиіс кезде, ол долларлардың «Америкаға кетіп қалғанын» жеткізген. Яғни, Бекзат Кемелова бұл қаражатты өзінде сақтамау үшін қандай да бір «сенімді адамға» беріп жіберген, ал ол кісі АҚШ-қа ұшып кеткен көрінеді.
Нұрлыбекованың айтуынша, Кемелова ақшаны 2024 жылдың тамыз айының соңында қайтарамын деп уәде берген, бірақ ол уәдесі де орындалмады. Одан кейінгі 990 мың долларды қайтарып алу әрекеттері де нәтиже бермепті. Тіпті, туысына ұрлықтың күнәсі туралы Құран сүрелерін жіберсе де ол Кемелованың ар-намысы мен ұятына дым да әсер етпепті.
Нұрлыбекованың айтуынша, алғаш рет Бишімбаевтардың ақшасы мен құнды заттарын сақтауға алған кезде, туыстары бәрін қайтарып бергенінің себебі – Қуандықтың түрмеде ұзақ отырмайтынын білген болар.
Куәлік беру барысында ол жылап та алды, туыстарын «аш жыртқышқа» теңеп, ал Бекзат Кемелованы «сатқын» деп атап, оның басқа да қылмыстық ниеттері болуы мүмкін екенін айтты. Ақырында судья процеске қатысушылардан қорлайтын сөздерден аулақ болуды сұрады.
Айлакер туысы Бишімбаевтардың ақшасын қалай «жымқырғаны» туралы әңгімені тыңдағаннан кейін, процеске қатысушылар Альмира Нұрлыбековаға сұрақ  қоя бастап, жайттарды нақтылай түсті.  Бишімбаевтар үйінде банктық қаптамада тұрған миллион доллардың қайдан пайда болғаны туралы сұрақ та болды.
Қуандық Бишімбаевтың анасы адвокаттардың қиын сұрақтарына дайын келіпті. Ол сенімді түрде бұл ақшаны адал еңбегімен тапқанын айтты.
Содан кейін түпкілікті бизнес ретінде шуба тігуге арналған қаракүл терілерін жеткізу ісін бастаған. Оның айтуынша, осы көтерме саудадан алғаш капитал — 400 мың доллар пайда болған.
Шымкентке көшкеннен кейін, онда да «көптеген бизнес жүргізген». шашатараз, аспаздар және етікші-мамандықтарын қайта даярлау курстарын ашып, стоматологияға арналған химиялық таза кальций өндірісін бастаған, тойхана және брендтік киім дүкені де болыпты.
Қазіргі уақытта, оның айтуынша, ол өзіне тиесілі «Сапа-логистика» компаниясынан дивиденд алады. Осыншама ауқымды бизнес-тарихты тыңдаған прокурор Ақтөре Беріков Бишімбаевтар үйінде миллион доллар қалай пайда болғанын тікелей сұрады. Ал Нұрлыбекова бұл ақшаны өзі жинағанын түсіндірді.
Сонымен қатар, бұл ақшаның үйде қолма-қол тұрғаны Бишімбаевтарға қомақты несиелерді төлеуге қажет болғандығымен түсіндірді.
Альмира Нұрлыбекова Кемеловтың жеке кек алу мотиві туралы қорғаушы тараптың нұсқасын толық жоққа шығарды.
Бұған дейін адвокат Игорь Вранчев сотта Бишімбаевтарға кек алу мотивін дәлелдейтінін айтқан еді. Қайрат  Кемелов бұрын сот-медициналық сараптамада жұмыс істеген, бірақ Салтанат Нүкенованың өлімі бойынша сараптамалық қорытындыны Бишімбаевқа тиімді етуге көмектесуден бас тартқанын айтқан еді.
Сонымен қатар ол Қуаныш Бишімбаевтың есінен адасқаны туралы психдиспансерден анықтама алу әрекеті туралы нұсқаны да жоққа шығарды.
Бірақ Бекзат Кемелова да сотта алаяқтық жасағанын мойындамады және азаматтық талаппен келіспейтінін айтты.
Тараптарды тыңдап болған соң куәгерлерді сұрау басталды, алайда сот журналистерге олардың жауаптарын жариялауға тыйым салды. Куәгер ретінде Қуаныш Бишімбаевтың қарындасы Аружан Бишімбаева және оның әжесі Уалихан Бишімбаевтың әпкесі Гаухар жауап берді.
Айта кетейік, Бекзат Кемелова Уалихан Бишімбаевтың туыс ағасының әйелі ҚК 190-баптың 4-бөлімі, 2-тармақшасы — «Аса ірі көлемде алдау» бойынша қылмыстық құқық бұзушылық жасады деп айыпталуда.",2025-11-14T16:04:30+05:00,2025-11-14T16:04:30+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763112269_photo_5238117886751085012_y.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763113419_photo_5238117886751085015_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763120928_photo_5238117886751085026_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763121874_photo_5238117886751085009_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763122454_photo1714972474.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763122809_photo_5238244107249978202_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763112269_photo_5238117886751085012_y.webp,
0dcdd142c1040a3945ba9b42564fafaf,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Көклайсайдағы жер дауы: Тұрғындар неліктен кәсіпкерді «жалғыз су көзінен айырмақ» деп дабыл қақты?,"Алматы облысы Қырғауылды ауданында орналасқан Көклайсай саяжайының тұрғындары жиналып, наразылық танытты. Олардың сөзінше, кәсіпкер Равиль Тоқтыбакиев ландшафты өз бетінше өзгертіп, массивтің және оған іргелес аумақтардың барлық тұрғындары үшін табиғи су көзі болған орынды жауып тастаған. Бізге хабарласқан тұрғындардың сөзіне қарасақ, кәсіпкер Көклайсай саяжайының тұрғындары үшін жалғыз бұлаққа іргелес аймақты иемденіп алған. 
Orda.kz тілшісі Көклайсай саяжайына барып, халықтың неге наразы екенін біліп, кәсіпкердің өзіне хабарласып көрді.",stories,https://kaz.orda.kz/koklajsajdagy-zher-dauy-turgyndar-nelikten-kasipkerdi-zhalgyz-su-kozinen-ajyrmak-dep-dabyl-kakty-134193/,"Алматы облысы Қырғауылды ауданында орналасқан Көклайсай саяжайының тұрғындары жиналып, наразылық танытты. Олардың сөзінше, кәсіпкер Равиль Тоқтыбакиев ландшафты өз бетінше өзгертіп, массивтің және оған іргелес аумақтардың барлық тұрғындары үшін табиғи су көзі болған орынды жауып тастаған. Бізге хабарласқан тұрғындардың сөзіне қарасақ, кәсіпкер Көклайсай саяжайының тұрғындары үшін жалғыз бұлаққа іргелес аймақты иемденіп алған.
Orda.kz тілшісі Көклайсай саяжайына барып, халықтың неге наразы екенін біліп, кәсіпкердің өзіне хабарласып көрді.
Ботагөз есімді тұрғынның сөзінше, жерге иелік ететін кәсіпкер Равиль Тоқтыбакиев тұрғындарға ешқандай құжаттарды көрсетпеген. Кейін заңды өкілдерді шақырып, жердің құжаттарын ашып қараса, ол жер барлығына ортақ жер болып шыққан.
Ботагөздің айтуынша, жақында саяжайда өрт болып, өрт сөндірушілер қайдан су аларын білмей, су іздеп жүрген. Суды тоғаннан алуға болатын еді. Алайда ол тоғанды құм басып жабылып қалған.
Ол 15 шілдеден бастап барлық жерге осы мәселе бойынша жазып жатыр. Алайда еш жерден әлі мардымды жауап келмеген көрінеді. Сондай-ақ сатып алған жердің иесі Ботагөзге «жала жабу» фактісімен арызданатынын айтқан.
Orda.kz тілшісі оқиғаға бейтарап қарау үшін, саяжайдан Тоқтыбакиевтің қол астында істейтін жұмыскерге кезігіп, сол жерде оның иесіне хабарласты. Равиль Тоқтыбакиевтің сөзінше, ол жағдайды жақсартқысы келген. Шығынның барлығын өз қалтасындағы қаражатпен көтеретінін халыққа айтқан.
Равиль өз сөзінде ол жерден адамдардың су алуына кедергі болмас үшін әдейі қоршау қоймағанын және ол жерге жол салатынын айтып,  Ботагөздің «прокурордың адамымын» деп сес көрсетті дегенін жоққа шығарды.
Равиль тұрғындардың кереғар ойлап жаңылысып жүргенін, сол пікірмен олар оған жала жауып тұрғанын айтты.
Мәселенің анық-қанығын білу үшін редакция Алматы облысы Қарасай аудандық әкімдігіне сауал жолдаған болатын. Алайда Қарасай ауданының әкімдігінен бұл оқиға бойынша редакциямызға ешқандай жауап келмеді. Сол себепті әкімдіктің бұған дейін Alatau TV-дағы әріптестерімізге берген жауабын назарларыңызға ұсынамыз. Өз сөзінде олар шағым түскенін растады.
Әкімдіктің сөзінше, алдағы уақытта жер учаскесінің шекаралары анықталады.
Тұрғындар жалғыз табиғи су алатын көзіміз деп отырған бұлақтан айырылып қалмау үшін шыр-пыр болып отыр. Кәсіпкер расымен өз сөзінде тұрып, тұрғындарға қайырымдылық жасап, бұлақтың суын төмен қарай шығарып, су көзін жасап бере ме? Уақыт еншісінде.
Orda.kz осы дауды ары қарай бақылап, ақпарат таратады.",2025-08-18T13:20:23+05:00,2025-08-18T13:20:23+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/photo_5235767461599647099_y.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1754566513_photo_5235767461599647099_y-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1754566520_photo_5235767461599647109_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1754566520_photo_5235767461599647111_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1754566573_photo_5235767461599647100_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/photo_5235767461599647099_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/photo_5235767461599647099_y.webp,
a387fec0683e2051cde99d4324234678,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Көлік иесі де ажал құшқан»: Ақтөбеде бөтен көлікке мінген 16 жастағы жасөспірімнің денесі көлден табылды,"Ақтөбеде 16 жастағы жасөспірім мезгілсіз көз жұмды. Ислам Төреғалидің денесі Ілек көлінен тапты. Марқұмның туыстары жасөспірімнің өзіне қол жұмсағанына сенбейді. Orda.kz тілшісі Ислам Төреғалидің отбасына көңіл айтып, істің жай-жапсарын сұрады.",stories,https://kaz.orda.kz/kolik-iesi-de-azhal-kushkan-aktobede-boten-kolikke-mingen-16-zhastagy-zhasospirimnin-denesi-kolden-tabyldy-136453/,"Ақтөбеде 16 жастағы жасөспірім мезгілсіз көз жұмды. Ислам Төреғалидың денесі Ілек көлінен табылды. Марқұмның туыстары жасөспірімнің өзіне қол жұмсағанына сенбейді.
Orda.kz тілшісі Ислам Төреғалидың отбасына көңіл айтып, істің жай-жапсарын сұрады.
Марқұмның әпкесі Нұрханым Төреғалиеваның айтуынша, қайғылы оқиға 30 қараша күні Ақтөбеде болған. Исламды аймақтағы монша басшысы адам көп екенін айтып, жұмысқа шақырыпты. Жасөспірім түскі 15:00 шамасында үйден шығып моншаға бет алған. 16 жастағы Ислам 23:59-да моншадағы жұмыстарын бітіріп, үйге қайтпақ болған. Қолына мысығына деп алған қалдық тамақтары болады.
16 жастағы жасөспірім үйге қайтар жолда қуыс жолдан өтуі керек болған. Ал ол маңға 23:46 да бір көлік кеп тоқтайды. Қараңғы, қуыс жер болғандықтан көліктің мемлекеттік нөмірі және ішінде кімнің бар екені көрінбейді.
Ұлының үйде жоқ екенін ата-анасы түнгі 3:00 шамасында байқап, монша басшысына хабарласып, іздей бастайды. 1 желтоқсан күні 16:00-де Ислам мінген көлік табылды. Көліктің ішінде жан пендесі жоқ, кілті де табыла қоймаған. Көліктің алдына отырған Исламның ұялы телефоны көліктің артқы орындығында жатқан. Ол жерден жүргізушінің де телефоны табылған. Сонымен қатар, жағадан тағы бір телефон табылады.
Өкінішке қарай, сол күні кешкі сағат 19:00-де Ислам Төреғалидың денесі судан табылды. Сот экспертизасы марқұмның денесінен зорлық белгілерін таппады.
Келесі күні, 2 желтоқсанда жүргізушінің де денесі судан табылды.
Марқұмның отбасы тергеу жүріп жатқанын, бірақ полиция ешқандай ақпарат бермегенін айтып, наразылық білдірді. Исламның әпкесі нақты не жағдай болғанын білу қиын болып тұрғанын айтты.
Ислам Төреғали Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік мемлекеттік университетіне барып сөз сөйлеуі керек болған күні денесі табылды. Енді жастай көз жұмған жігіттің туыстары тергеудің әділ жүріп, шындықтың бүкпесіз ашылуын талап етіп отыр.
Айта кетейік, Ақтаудағы аялдамалардың бірінен ер адамның мәйіті табылды.",2025-12-08T09:30:05+05:00,2025-12-08T09:30:05+05:00,kk,Альфия Адамбек,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/6644fb50-2883-4f57-b1a4-a16b4b8a5f19.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/6644fb50-2883-4f57-b1a4-a16b4b8a5f19.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/6644fb50-2883-4f57-b1a4-a16b4b8a5f19.webp,
37f7afc3d785330b60791a31ca2df9bc,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"«Қолына темекі басып, аузына арақ құйды»: Алтауы азаптап өлтірсе, неге біреуі ғана қылмысты мойнына алады ?","Түркістан облысы Мақтаарал ауданында 30 жастағы Азиз Құралбаевты алты жігіт «неге біздің ауылдың қызына келесің?» деген желеумен ауыл шетіне апарып, аяусыз азаптап өлтірді.",stories,https://kaz.orda.kz/kolyna-temeki-basyp-auzyna-arak-kujdy-altauy-azaptap-oltirse-nege-bireui-gana-kylmysty-mojnyna-alady-134945/,"Түркістан облысы Мақтаарал ауданында 30 жастағы Азиз Құралбаевты алты жігіт «неге біздің ауылдың қызына келесің?» деген желеумен ауыл шетіне апарып, аяусыз азаптап өлтірді. Олар марқұмды өлімші етіп ұрып-соғып, денесіне темекі басып, аузына арақ құйған. Құралбаев үш ай бойы жансақтау бөлімінде есін жимай көз жұмды. Бірақ сотта істің бағыты күрт өзгеріп, әуелі күдікті болған алтаудың екеуі куәгерге айналып шыға келген. Марқұмның туысы мен қорғаушысы азапты өлімнің артында тұрған сұмдықтарды Orda.kz тілшісіне айтып берді.
Оқиға Түркістан облысының Мақтаарал ауданында 2024 жылы 11 қарашасында болды. Мақтааралдың Қоңырат ауылының 30 жастағы тұрғыны Азиз Құралбаев көрші ауыл Атакент кентінде тұратын өзінің кездесіп жүрген қызына көлікпен барып, қайтып келе жатқанда басталыпты. Ең бірінші рет сол ауылдың бірнеше жігіті Құралбаевты тоқтатып көліктен шығуын сұрап, «бұл ауылдың қыздарына не үшін келесің», деген сыңайда әңгіме айтып тиісе бастайды. Ол кезде марқұм көліктен шықса жағдайдың ушығып кететінін түсініп, сол арадан көлігін айдап кетіп қалады. Арада біраз уақыт өткен соң, сол ауылға қызын шығарып салып қайтып келе жатқанда әлгі жігіттерге тағы да жолығады.
Осы істі қолға алған Шымкенттік адвокат Нұртуған Өмірзақ пен марқұмның жеңгесі Мөлдір Үсенбаеваның айтуынша,   Азиз Құралбаевты азаптап өлтірген алты жігітпен марқұмның ешқандай таныстығы жоқ. Олардың барлығы шамамен 2000-2005 жылы туған жігіттер екен. Ал енді бұлардың Құралбаевқа өшігіп алуының себебін естіген адам: «нағыз абсурд» дер еді. Себебі 30 жастағы марқұм жігіт сол ауылда өзінің үйленем деп кездесіп жүрген қызына келіп жүрген. Ал әлгілер «біздің ауылдың қыздарына көрші ауылдың жігіттер келмеуі керек» деген миға қонымсыз сылтаумен бір үйдің үміт күтіп отырған кенжесінің өмірін қиған.
Енді бұлардың сынықтан сылтау іздеп: «біздің ауылдың қыздарына көрші ауылдың жігіттер келмеуі керек» деп жас жігітті өлімші қылып сабағанын қайдан білді десеңіздер, жағдай ары қарай мүлде басқаша өрбіген екен.
Алты жігіт Құралбаевты өлімші қылып сабаған соң есінен танып жатқанын көріп, оны айдалаға тастап кетпекші болады.
Марқұмның туыстарының айтуынша: «біздің ауылдың қыздарына неге келесің» деген жігіттерді Құралбаев Азизбен кездесіп жүрген қыз танымайтын болып шыққан. Ол сотта да айтылыпты.
Сонымен қатар, Азиз Құралбев өлерінің алдында түсірілген, яғни әлгі жігіттер бірінші рет тиіскен кездегі жазбасы бар. Құралбаев WhatsApp арқылы досымен сөйлескен ауызша жазбасында қай ауылда болғанын, өзі танымайтын жігіттердің себепсізден себепсіз тисіп, көліктен түсуін сұрап, әңгімеге тартпақшы болғанын, барлығын айтып кеткен екен.
Ал енді бұл істің қалай өрбіп жатқанына тоқталайық, адвокат Нұртуған Өмірзақтың айтуынша, істі қолға алғанда бірнеше заң бұзушылықтар болған, әуелі қозғалған баптар қазір басқа бапқа ауысып кеткен. Жалпы сотта күдіктілердің әрекетін барынша жеңілдетіп көрсетуге тырысып жатыр екен. Оған қоса, әу баста ешкімге керек емес қылмысты бастаған, яғни басқа жігіттерді шақырып, Құралбаев Азиздің соңына түсіп, сынықтан сылтау іздеген жігіт үш ай бойы полициядан қашып жүрген.
Әуелі алты күдіктінің барлығы құрықталғанымен тергеу барысында екі күдіктінің мәртебесі куәгер статусына ауысып кетті.  Марқұмның жеңгесі Мөлдір Үсенбаеваның айтуынша, куәгер болып кеткен екі жігіттің туыстары ақшалы әрі құқық қорғау органдарында таныстары болғандықтан ұрғанын мойындап тұрса да, куәгерге айналып кетіп отыр.
Сондай-ақ, Өмірзақтың айтуынша, күдіктілерге сотта жеңілдетілген себеп ретінде олардың әу баста өлтіру ниетінің болмағаны мен марқұмды ауруханаға жеткізгендігі деп айтылыпты. Ал негізінен бұл оқиғада іс «денсаулыққа ауыр зиян келтіруді топтасып жасау»  бабы бірдей алтауына да берілуі керек еді.
Айта кетейік, оқиға Мақтааралда болғанымен іс Жетісай аудандық сотында қаралып жатыр, судья Мұхтар Жолдасбеков. Қазіргі уақытта соттың негізгі бөлігі мен жарыссөз өтті. Енді үкім шығуы керек. Енді марқұмның қорғаушысы мен туыстары алтауы жабылып өлтірген істің ақыр соңында «кісі өлтірді» деп тек біреуі ғана сотталып, үшеуі бұзақылықпен кетеді де, ал екеуі тек куә болып, істеген қылмыстарына ешқайсысы толығымен заңды жазасын алмай кете ме деп күдіктенеді.
Осыған қатысты Orda.kz Түркістан облыстық сотына ресми сауал жолдады. Олар жарыссөз өтіп қойса да, әлі де жарыссөз болатынын жеткізді.
Жалпы Orda.kz-те Түркістан облысына қатысты бірнеше қылмыстық оқиғалар жарияланды. Барлығынан бір байқалған әрекет, іс қозғалады, оқиға тіркеледі, жәбірленуші тарап адвокатпен бірге барлық дәлел мен дәйекті әкеледі. Алайда істі тергеп, сот алдына барғанымен күдіктілерге жазасын барынша жеңілдететін айып тағылады. Оған дәлел — Түркістан облысының Мақтаарал ауданында 17 жастағы қыз 8 ай бойы жыныстық құлдықта болып, істің қазіргі таңда жеңіл баппен қаралғандығы.
Сонымен қатар, ер адам мен әкесін өлімше қылып сабаған бір топ адамның үстінен емес оңбай зардап шеушілерге қарсы іс қозғалғаны тағы бар. Әрі бұл істе тергеушілердің өзі «егер келісімге келмесең, бірінші сені қамаймыз» деп қоқан-лоқы көрсеткені тағы бар.
О rda.kz құзырлы органдардың әрекеттері мен соттың шешімдерін қадағалап, алдағы уақытта ақпарат таратып отырады.",2025-09-17T10:55:22+05:00,2025-09-17T10:55:22+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5355255118221672883.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1758049687_5355255118221672873.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1758049772_5355255118221672874.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5355255118221672883.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5355255118221672883.webp,
4a64ddc85df618dc0c0ef509639ec786,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Көңілдесін соққыға жыққан Қандыағаш әкімі айыппұлмен құтылды,"Ақтөбе облысы Қандыағаш қаласының әкімі Қазбек Аққайыр сотпен кінәлі деп танылды. Қылмыстық іске үкім шықты. Шендіге 80 АЕК көлемінде айыппұл төлеу түріндегі жаза тағайындалды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/konildesin-sokkyga-zhykkan-kandyagash-akimi-ajyppulmen-kutyldy-135395/,"Ақтөбе облысы Қандыағаш қаласының әкімі Қазбек Аққайыр сотпен кінәлі деп танылды. Қылмыстық іске үкім шықты. Шендіге 80 АЕК көлемінде айыппұл төлеу түріндегі жаза тағайындалды, деп хабарлайды Orda.kz.
Ақтөбе облысы Мұғалжар аудандық соты Қандыағаш қаласының әкімі Қазбек Аққайырды жазаға тартты. ҚК-тің 109-1 бабы 1 бөлігі «ұрып-соғу» бойынша айыпталған шенді 80 АЕК айыппұл төлейді. Сонымен қатар, жәбірленушінің азаматтық талабы ішінара қанағаттандырылды.
Іс материалдарына сүйенсек, сотталушы мен жалғызбасты әйел арасындағы оқиға 2024 жылы 26 желтоқсан күні әкімнің кеңсесінде болды. Айыптауда сотталушының жәбірленушіні мойнынан қысып ұстап, бірнеше рет ұрғаны айтылды. Нәтижесінде денсаулыққа жеңіл дәрежеде зиян келген. Әкім қылмыстық теріс қылық жасады деген күдікке ілінді.
Сотталушы соңғы сөзде ақтауды сұрап, Тоқаевтың шу шығаратын әйелдер туралы айтқанын оқыды.
Еске салсақ, осыған дейінгі сот отырысында Қандыағаш қаласы әкімінің жалғызбасты әйелмен әуейі болғанын мойындағаны туралы жаздық. Араларында бейресми қарым-қатынас болған жас әйел әкімнің үстінен сотқа шағым түсірді.
Қазбек Тілеуханұлы 1986 жылы Талдысай ауылында дүниеге келген. Білімі жоғары. Алматы қаласындағы Қазақ ұлттық техникалық университетін бітірген. Еңбек жолын мұнай саласынан бастаған. 2018 жылдан бері мемлекеттік қызметте. 2024 жылы Қандыағаш қаласы әкімі болып сайланды.",2025-10-08T18:08:30+05:00,2025-10-08T18:08:30+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759928952_inshot_20250924_105138187.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759928952_inshot_20250924_105138187.webp,
8b21736c23f6d7b8bcad190d0285fb1b,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Қорғасқа өтудің азабы: Қытай мен Қазақстанға ортақ аймақта неге арғы беттің сауда орындары басым?,Хоргос — Қазақстан мен Қытай арасындағы негізгі сауда өткелі. Сауда екі ел арасында деп айтылғанымен қазіргі таңда бір тарапты сауда болып тұр.,stories,https://kaz.orda.kz/korgaska-otudin-azaby-kytaj-men-kazakstanga-ortak-ajmakta-nege-argy-bettin-sauda-oryndary-basym-134578/,"«Қорғас» – халықаралық ынтымақтастық орталығы Қазақстан мен Қытайдың ортақ сауда-туризм аймағы. Қорғастан өтіп сауда жасап, арзан бағада тауар алып елімізге қайтатын азаматтарымыз көп. Мұнда қытай кәсіпкерлерімен бірге қазақстандықтар да павильон жалдап, дүкен ашып, өз тауарын сата алады. Бұл орталық 2012 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Қытай мен Қазақстан азаматтары 30 күндік визасыз режиммен кіре алады.
Orda.kz тілшілері Қазақстан — Қытай шекарасындағы халықаралық орталықта не болып жатқанын көріп қайтты. Әуелі біздің тараптан арғы бетке өтудің қиындығын баяндай кетсек.
Қорғасқа келе салысымен көзімізге түскен үлкен көк ғимаратпен жан жағындағы 1-2 асхана мен дәретхана және кезекте тұрған қазақстан азаматтары. Тілшілердің келгенін көрген басшылық тікесінен тік тұрып қарсы алды. Ал жергілікті саудагерлер тілшілерді көре салысымен өз шағымдарын айта бастады. Төл құжат тексерісінен кейін кезекті автобус көлігін күту барысында күннің ыстығынан мазасы кеткен халық кезексіз автобусқа ағыла бастады. Осы кезде тілшілер халықтың қарапайым кезек күтіп күннен қорғанып саясында отыратын жағдай жасалмағаны көзге түсті.
Сонымен қатар Қорғаста «куәлік сату» деген бар. Сіздің куәлігіңіз болса болды кез-келген тауарды шығара аласыз.
Бірақ тілшілер Қытай шекарасын аттай сала куәлік сатып алушылар алдынан шықты. Журналистік эксперимент жасап сатып та көрдік. Тілшілер келеді деп барлық бағаналарды ашыпты.
Orda.kz тілшілері Қазақстан жақта кезекті күтіп, ары-бері өтетін саудагерлер мен туристер үшін ешқандай жағдай жасалмағанын көрді.
Қазақстан мен Қытайға күнделікті бес мыңға жуық адам кіріп шығады. Кіру билеті 3000 мың теңге. Күніне 5000 адам кіретін болса, әрқайсысы 3000 теңгеден төледі десек, шамамен күніне 15 миллион қаржы түсіп жатыр. Бірақ әлі күнге дейін қарапайым халық үшін қарапайым жағдайдың өзі жасалмаған. Бұл қаржы қайда түсетінін және не себепті жағдай осындай екенін басшылықтан сұрап көрдік.
Шекарадағы мәселелер кәсіпкерлер мен мемлекетке айтарлықтай экономикалық және әлеуметтік шығын әкеліп отыр.
Бәрі әдеттегідей көрінгенімен, үш кассаның тек біреуі ғана жұмыс істейді. Адамдар ыстықта сағаттап тұруға мәжбүр. Көпшілік уайымдап, дауласып, кейбірі алға өтуге тырысады. Көрініске қарап, ыбырсып жатқан базар еске түседі. Бұл шекарадан бері өткен азаматтар «Міне Қазақстан!» деп таңқалып, шаттанып өтпейді. Кезек пен иін тірескен жұрттың арасында әбден қалжырап, жүйкесі тозып, «әйтеуір өттім-ау!» дейді.
Мысалы, 2025 жылдың мамырында Алматы облысының кәсіпкерлері шекарада 36 сағат бойы кезекке тұрған. Олардың көңіл күйі қандай болғанын ішіңіз білсін. Көңіл күй өз алдына... Бұл олардың жүкті өткізуге 15 млн теңгеден астам шығынға ұшырауына себеп болды. Қарапайым мысал ретінде, бір жүк көлігі 10 тонна тауарды кешіктірсе, нарықтағы бағаның өзгеруі мен қосымша сақтау шығындары кәсіпкердің табысын айтарлықтай төмендетеді.
Саудагерлердің айтуынша Қорғас сауда орталығы мен кеден пунктінің логистикалық қуаты тауар ағынын толық өңдеуге жетпейді. Жүк көліктері үшін жолдар мен қоймалардың саны шектеулі. Бұл тауардың кешігуіне, қосымша шығындарға және тауар сапасының төмендеуіне әкеледі.
Мысалы, кейбір кәсіпкерлер тауарларды Қытайға жеткізу үшін Алматыдан қосымша қоймалар жалдап, логистика шығынын 30–40% арттыруға мәжбүр болды.
Жергілікті сатушылардың айтуы бойынша 2025 жылы Қытайға бағытталған 28 мың тоннадан астам тауардың бір бөлігі дұрыс рәсімделмеген немесе заңсыз. Кәсіпкерлер кейде декларацияда қателіктер жасап, кеден бақылауын айналып өтуге әрекет жасайды. Бұл құқық қорғау органдарының назарын аударып, айыппұл мен уақытша тұтқындау сияқты санкцияларға себеп болды.
Көліктің кептелуі ауаға зиян келтіреді және өңір тұрғындарының наразылығын тудырады. 2025 жылы Қорғас маңында жол қозғалысының артуы мен экологиялық жағдайға қатысты жергілікті тұрғындардан бірнеше шағым түсті. Жүк ағынының тұрақсыздығы тұрғындардың күнделікті өмірін қиындатады. Мысалы, жолдағы кептелістер, ауада зиянды заттардың көбеюі т.б.
Жетісу тұрғыны Людмила, Қорғасқа тауар алуға жиі барады.
Жалпы шекарадан өткендердің саны бойынша рекордқа жеткен көрсеткіш тоғыз мың адам болған. «жұмыс қызып жататын сағаттарда» мұнда не болып жатқанын елестету расымен қорқынышты. МЦПС қызметкерлеріне неге кем дегенде тағы бірнеше бақылаушы қосып немесе орындықтары бар шатыр қойып қоймайды деген сұраққа олар тек иығын қиқаң еткізді де, үнсіз «білмейтіндерін» көрсетті.
Қорғас арқылы өтетін сауда ағыны ел экономикасы үшін маңызды, бірақ қазіргі инфрақұрылымның жетіспейтіні, кедендегі кептелістер және заңсыз айналым аймақты экономикалық, әлеуметтік және экологиялық тұрғыдан осал етеді. Осы проблемаларды шешу үшін логистика мен бақылау жүйесін жетілдіру, жаңа қойма мен жол инфрақұрылымын салу, кәсіпкерлерге қолдау көрсету қажет.
Негізінен тікелей өндірушіден тауар әкелетін қытайлық сауда орындары өте көп. Қытайлық кәсіпкерлердің үлесі басым, ал қазақстандық саудагерлер сирек кездеседі. Олар Түркиядан, Қырғызстаннан, Ресей мен Еуропадан тауар әкеліп Қытайға сатады.
Бұған бірнеше себеп бар:
Бұл маңға өткенде күзетшілердің көп екендігін байқадық. Екі елдің ортасындағы сауда орталығы болған өңірді «базар» болып құжынаған біздің шекарамен салыстыруға келмейді.
Қытай сауда орындарынан арзан тауар алып, елімізге әкеліп сауда жасаймын деген азаматтардың қызығушылығы ерекше.
Бастысы медициналық бөлімшелер бар. Азаматтар аяқ астынан қан қысымы көтеріліп, ауырып жатса, сол жерге барып қарала алады.
Ал Қазақстанның бер жағында кезегін күтетін саудагерлер аптап ыстықта «көлеңкелейтін жер жасап қоюды» сұрайды. Қанша дегенмен шекарадан өткен елге келушілер үшін ғана емес, жалпы адамдардың қауіпсіздігі мен жағдайы үшін медициналық бөлімшелерді көбейтіп, асханаларды өз деңгейінде ұстау маңызды дүние. Ал күзетті күшейтіп қойса, бұл шекарадан енді өте қалған азаматтарға «бұл елде заң үстем тұрады» деген ойды салар еді.
Айта кетейік, күніне бес мыңдай адам өтетін шекарадан қаржы түсіп отыратын жерде қылмыстық істер де болған. Соның бірі — атышулы Қорғас ісі. Онда бұрынғы қаржы полициясы Дәурен Кәрім мен шекарашы Мұхтар Дудуев атты азаматтар істі болған еді. Олар 17 жыл бас бостандықтарынан айырылған болатын. Қазіргі кезде аталған азаматтар өздеріне жала жабылғанын айтып, ақтауды сұрайды.
Алматы облысының тұрғыны Кәрім Дәурен Тұрлыханұлы Қазақстан Республикасының Бас прокуроры Берік Асыловқа арыз жолдаған. Арызда 2018 жылы «Алтынкөл» кеден бекетінде ҰҚК қызметкерлерінің әрекеттері мен кейін жүргізілген қылмыстық істің қолдан жасалғаны жайлы ақпарат бар.
Кәрім Дәуренұлы 2018 жылғы 16 ақпанда бірнеше адамға қатысты қозғалған қылмыстық істің әділетсіз екенін атап көрсеткен. Арызда көрсетілген ақпаратқа қарасақ, істі қозғау себебі – Мұхтар Дудуев азаматтың 100 000 АҚШ долларын ҰҚК қызметкерлеріне беруі және бұл әрекет ҚР ҚК 367-бабы, 4-бөлімі бойынша қылмыс саналады деген болжам. Алайда арыз иесі ҰҚК қызметкерлерінің өздері ақша талап еткенін, ал Дудуевтің іс-әрекеті бейнежазбаларда дәлелденбегенін атап көрсеткен.
Еске сала кетсек, бұл азаматтар баспасөз мәслихатын өткізген болатын. Толығырақ тілшіміздің материалынан оқи аласыздар.",2025-09-02T18:59:06+05:00,2025-09-02T18:59:06+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1756466806_photo_2025-08-29_16-08-53.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_2025-08-29_15-34-05.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_2025-08-29_16-08-42.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_2025-08-29_16-08-43.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_2025-08-29_16-08-45-2.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_2025-08-29_16-08-52.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1756466806_photo_2025-08-29_16-08-53.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1756466806_photo_2025-08-29_16-08-53.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img_20250902_175258_042.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img_20250902_175258_199.jpg,
50c9e33c37df119d15953702c0b76a7b,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Қорқынышты детектив: Астана маңында 14 жастағы Лераны кім және неге өлтірді?,"14 жастағы Валерия бүкіл денесі қан-жоса болып, дүкеннің табалдырығында сұлап түскен. Полицияға күдіктіні ұстау үшін бір тәулік те жеткілікті болды.",stories,https://kaz.orda.kz/korkynyshty-detektiv-astana-manynda-14-zhastagy-lerany-kim-zhane-nege-oltirdi-136192/,"14 жастағы Валерия бүкіл денесі қан-жоса болып, дүкеннің табалдырығында сұлап түскен. Полицияға күдіктіні ұстау үшін бір тәулік те жеткілікті болды. Неге жасөспірім осындай қорқынышты оқиғаның құрбаны болды? Баланың ересек адамға қандай қылығы өтіп кеткен болуы мүмкін? Оның қатыгездікке ұшырауының алдын алуға болар ма еді? Осы сұрақтарға Orda.kz тілшісі жауап іздеді.
Валерия Цындря — Валентинаның жалғыз қызы. Қыздың әкесі мен анасы Валерия үш жаста болғанда ажырасқан. Валентина бар өмірін Валерияға арнаған.
Валентина мектеп асханасының меңгерушісі болып жұмыс істейді. Күнде таңғы алтыда кезекшілікке кетіп, алдын ала пешті жағып шығады. Бұл жұмысты қызына істетпейді.
Қызым құрбысының үйіне барып жүретін. Құрбысы Ульяна біршама үлкен, егіз балалары бар.
Кейін Валентинаға Қарағанды маңында жұмыс істейтін азаматтық күйеуі қоңырау шалып, қызының қайда екенін сұраған.
Владимирдің айтуынша, Лера мектептің маңында болған. Бірақ үйде қалған анасы оған жете алмады. Біраздан соң, туысы ата-анасының үйінен қосалқы кілттерін алып келіп, есік ашқан.
Қыз дүкенге «көмектесіңдер» деп айқайлап кірген 14 жастағы Валерия Цындря пышақ жарақатынан қайтыс болды.
Оқиға орнында болған куәгерлер қашып кеткен ер адамды көргендерін айтты.
Полицияға күдіктіні табу үшін бір тәулік те жеткілікті болды. Владимир Родина ауылына жақын жерде ұсталып, уақытша ұстау изоляторына орналастырылды.
Валентина айтып отырған Владимир кім? Еске салсақ, дәл сол адам оның азаматтық күйеуіне Лераның  жағдайы туралы хабарлаған. Кейінірек полиция дәл сол Владимирді ауыл сыртындағы егістік алқабында ұстады.
Қыздың анасы 34 жастағы Владимирді отбасының досы деп атайды. Олар бірнеше жылдан бері тығыз араласып жүрген. Таныстық көрші ауылдағы туыстарға барып жүрген кезде басталған.
Валентина жұмыстан жиі босай алмағандықтан Владимирге сеніп,  былтыр күзде оған қызына қатысты сенімхат берген. Осы құжатпен ол Лераны қалаға, дәрігерге немесе жеке шаруаларға апарып жүретін.
Лера өте мейірімді бала болған. Үйдің жалғыз қызы, немерелердің де ішіндегі жалғыз қыз. Жануарларды ерекше жақсы көрген, үйге үнемі қаңғыған мысық-күшіктерді әкеліп жүретін. Сөйтіп әжесінің үйінде төрт ит, өз пәтерлерінде сегіз мысық асыраған. Валентинаның айтуынша, үнемі антибиотик сатып алып, жануарлардың бәрін өзі емдейтін. Тоғызыншы сыныптан кейін ветеринар болуды армандаған. Сонымен қатар KZ Film балалар киностудиясы жобасына қатысқан дарынды бала болған.
Бірақ Валерияның мінезі тұйық, бірақ көңілі құбылмалы еді. Жасына қарағанда ересек көрінетін, әдемі бойжеткен. Осы себептен мектепте ұлдар маза бермей, жиі тиісетін. Құрбы табу қиын болды. Оқиға болған күні де ол өзінен әлдеқайда үлкен танысына барған.
Лера бірнеше рет өзіне қол самақ та болған. Валентина қызымен біраз уақыт психолог жұмыс істегенін айтады.
Ауыл мектебінің әкімшілігі қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабына сілтеме жасап, журналистің сұрақтарына жауап беруден бас тартты.
Алғашында Валерия Владимирге өте жақсы қарайтын. Оның ауылына барғысы келіп тұратын. Тракторына мінгізіп жүрсін, көлікпен Ақмолаға немесе Астанаға апарсын деп сұрайтын.
Шамамен тамыз айында қыздың оған деген қарым-қатынасы күрт өзгерген. Валерия мәселенің барын астарлап, ашып айтпаған.
Кейін Владимир оған ғашық екенін айтып, түрлі нөмірден жазып, тіпті терезе астындағы ағашқа жүрек суретін ойып қалдырған.
Қайғылы оқиғадан үш күн бұрын, сейсенбіде, Лера анасына телефон шалып, Владимирдің хабарласқанын айтқаан. Ер адам үйге келіп, сатыны аламын деп сес көрсеткен. Қыз оған қарсылық білдіре алған.
Олардың арасында байланыс болғанын да, Валентина жоққа шығармайды.
Болған оқиғаға Валентина өзін кінәлайды.
Еске сала кетейік,Ақмола облысында 14 жастағы қызды қатыгездікпен пышақтап өлтірген күдікті ұсталды.",2025-11-22T18:00:45+05:00,2025-11-22T18:00:45+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763722118_1763623578_img_8432.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763721935_lera.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763721994_magazin.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763722071_1763586760_kz-film-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763722071_lera-zhivotnye.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763722118_1763623578_img_8432.webp,
420cf18ea29c9226a9e4a4be34a25d6e,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Қорқынышты фильмдегідей»: Шығыс Қазақстандағы сүрең тартқан ауруханаларға тұрғындар наразы болды,"Шығыс Қазақстан облысындағы бірнеше медициналық мекемеге қатысты үлкен дау туды. Науқастардың айтуынша, бұл ауруханаларға арнайы заттар әкелмей-ақ, хоррор фильм түсіруге болады.",stories,https://kaz.orda.kz/korkynyshty-filmdegidej-shygys-kazakstandagy-syren-tartkan-auruhanalarga-turgyndar-narazy-boldy-136391/,"Шығыс Қазақстан облысындағы бірнеше медициналық мекемеге қатысты үлкен дау туды. Науқастардың айтуынша, бұл ауруханаларға арнайы заттар әкелмей-ақ, қорқынышты фильм түсіруге болады.
Orda.kz тілшісі жағдайды өз көзімен көру үшін өңірге барып қайтты.
Алғашқы дау болған мекеме — Шемонаиха аудандық орталық ауруханасының инфекциялық бөлімі. Мұнда балалар емделіп жатыр. Кішкентай қызын емдеп жатқан ананың палатадан түсірген бейнежазбасы жұрттың жағасын ұстатты.
Алайда аурухана басшылығы айыптауларды жоққа шығаруға тырысты. Әкімшілік өкілдерінің айтуынша, бейнежазба жылыту маусымы басталмай тұрып түсірілген, сондықтан қазіргі жағдайды көрсетпейді.
Бейнежазба жергілікті биліктің де назарын аудартты. ШҚО әкімі Нұрымбет Сақтағановтың тапсырмасымен оның бірінші орынбасары Жақсылық Омар шұғыл түрде бөлімге барды.
Шенеуніктің айтуынша, бұл корпус 1970 жылдары салынған және көптен бері күрделі жөндеуді қажет етіп тұр.
Жаңарту жұмыстары басталып кеткен. ШҚО әкімдігі мен KAZ Minerals компаниясы арасындағы келісім аясында келер жылдың басында жаңа инфекциялық бөлімнің құрылысы басталады. Нақастар уақытша басқа бөлімге көшіріледі.
Екінші даулы нысан — Өскемендегі облыстық мамандандырылған медициналық орталық. Мұнда жақында блогер Руслан Кабиров (REIS_UKG) шұғыл жеткізілген. Оны бөлімшеге аурухананың жертөле дәлізі арқылы апарған. Алғашында блогер өзін мәйітханаға әкелді деп ойлаған.
Оның айтуынша, сол жертөледен науқастарды да, мәйіттерді де, тамақты да тасиды. Еденде су жиналған, үш дөңгелекті арбаның іздері жатыр. Бұл жертөле бүкіл аурухананың ішкі «төте жолы». Мәйітханаға, қабылдау бөліміне және басқа корпустарға баруға болады.
Қабырға сылағындағы «1998» деген жазу соңғы жөндеу осыдан 25 жыл бұрын жасалғанын меңзейтіндей. Қабырғалар көгерген, төбеден су сорғалап тұр, еден су-су. Әлеуметтік желілерде жарияланғаннан кейін, қызметкерлер тексеру болады деп, дәлізге тіпті егеуқұйрық уын да сеуіп тастаған.
Оның үстіне, аурухананың дәліздерінен нашақорлыққа қолданылатын қысқыштар, инелер және бос арақ құтылары табылған. 30 қараша күні жағдайды ресми түрде тіркеу үшін полиция шақырылды.
Науқастар мұздан тайып құлап қалмас үшін корпустан корпусқа осы жертөле арқылы өтеді. Бірақ бірнеше мақала шыққаннан кейін дәлізді құлыптап тастады. Енді дәрігерлер де, науқастар да мұзды алаңмен жүріп, ғимараттарды айналып өтуге мәжбүр.
Ауруханада жөндеу тек бірнеше бөлімшеде және қабылдау бөліміне кіреберісте ғана жасалған. Одан әрі әлі қираған қалпы сүрең тартып тұр. Өскемендік тағы бір блогер танысын көруге келгенде жөндеудің жағдайын бейнежазбаға түсірген.
Мекеме басшылығы әзірге ешқандай ресми түсініктеме берген жоқ. Бұған дейін билік өкілдері ауруханадағы ұзақ күткен жөндеу жұмыстары басталғанын, олар 2026 жылы аяқталатынын хабарлаған еді.
Еске сала кетсек, 1 желтоқсан күні таңертең қарулы күштер Orda.kz кеңсесіне басып кірді. Ешқандай қаулы көрсетпестен, қорғаушыларды кіргізбей, журналистерді тінтіп, жауап алу басталды. Адвокаттардың айтуынша, қарулы күштер қорғаушыларды ғимараттан күштеп шығарып жіберген.
Күні бойы редакция қызметкерлерімен хабарласа алмадық. Журналистер тергеушілердің дөрекілік көрсеткенін айтты. Оларға тамақ беруге тыйым салынып, туыстарымен сөйлесуге де бес сағаттай мүмкіндік берілмеді. Ал кешке бас редактор Гүлнәр Бажкенованы сотқа дейін 2 айға үйқамаққа қамады.
Айта кетейік, Қазақстан Журналистер одағы 274-баптың белсенділер мен журналистерді қудалайтын тетікке айналғанын атап өтіп, бұл бапты алып тастау қажет екенін айтты. Журналистер одағының Гүлнәр Бажкеноваға қатысты мәлімдемесін мына сілтемеден оқыңыз.
Сондай-ақ, кеше құқық қорғаушы Галым Агелеуов «Дождь» телеарнасында Orda.kz жайлы сөз сөйледі. Ол Қазақстанда журналистерге еркіндік жоқ екенін атап өтіп, Гүлнәр Бажкеноваға қарсы қозғалған істердің саяси тапсырыс екенін ашық айтты.
Автор: Елена Медведева",2025-12-03T16:51:20+05:00,2025-12-03T16:51:20+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1764762409_dizajn-bez-nazvanija-2.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1764762409_dizajn-bez-nazvanija-2.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/snimok-jekrana-2025-12-03-174334.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/snimok-jekrana-2025-12-03-174502.png,
bf9c7c562eb91cb2d8a406acb60e4a0e,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"«Қорықпа, шығарып аламын»: Ақтөбеде сотталып жатқан шенді әкім жайлы шындықты жайып салды","Шалқар ауданының әкімі Жанболат Жидехановтың есімін қол астындағы қызметкері сотта бірнеше рет атады. Мердігерлерді қорқытып, пара алды деп айыпталған шенді әкімнің тапсырмасын орындағанын айтты, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/korykpa-shygaryp-alamyn-aktobede-sottalyp-zhatkan-shendi-akim-zhajly-shyndykty-zhajyp-saldy-134956/,"Ақтөбе облысы Шалқар ауданының әкімі Жанболат Жидехановтың есімін қол астындағы қызметкері сотта бірнеше рет атады. Мердігерлерді қорқытып, пара алды деп айыпталған шенді әкімнің тапсырмасын орындағанын айтты, деп хабарлайды Orda.kz.
Шалқар аудандық сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімінің басшысы Шұға Сәдуақасовадан сот жауап алды. ҚК-тің 366-бабы 3-бөлігінің 1,4- тармақтарымен, яғни, бірнеше рет қорқытып «пара алды» деп айыпталған қызметкер әрекеті үшін өкінетінін айтып, жылап жіберді.
Шалқар ауданының әкімі Жанболат Жидехановтың іске тікелей қатысы бар екенін бірнеше рет меңзеді.
Қорғаушы тарап аудан әкімінен сот залында жауап алу қажеттігі туралы бірнеше рет өтініш айтты. Ақша сотталушының құрбысы арқылы түскен. Барлығы -12,5 млн теңге.
Әкімнің өзі есігінің алдына  көлігімен келіп, ақшаны алып кеткен.
Сотта сотталушы мен Шалқар ауданы әкімі Жанболат Жидехановтың арасындағы аудиожазбаның стенограммасы оқылды. Аудиожазбаға фонографиялық сараптама жасалған. Тергеу кезінде әкімдік кеңселерінде жасырын бейнебақылау орнатылғаны айтылды.
Айта кетейік, осыған дейін Шалқар аудандық сотында әкімдіктегі жемқорлыққа қатысты іс басталғанын жаздық. Бұған дейін осы баппен айыпталған әкімдіктің екі қызметкері абақты жазасына кесілді.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-09-17T12:21:43+05:00,2025-09-17T12:21:43+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/070c211c-d119-4150-b8a9-6287da11c368.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/070c211c-d119-4150-b8a9-6287da11c368.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/070c211c-d119-4150-b8a9-6287da11c368.webp,
8aa4d4c6a99b3b7b8f8f6654eb9f7f5d,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Қоспаевтың қылмыстық тобы Қазақстандағы алкоголь бизнесін қалай тартып алды,Сән-салтанатқа бөленген өмір: Коспаевтың ұйымдасқан қылмыстық тобы Қазақстандағы алкоголь бизнесін қалай тартып алған. Коспаев бандасының құрбандары арасында Алматы мен Атыраудың кәсіпкерлері болған.,stories,https://kaz.orda.kz/kospaevtyn-kylmystyk-toby-kazakstandagy-alkogol-biznesin-kalaj-tartyp-aldy-134878/,"Қоспаев бандасының құрбандары арасында Алматы мен Атыраудың кәсіпкерлері болған. «Адамжегіш» деген лақап атпен танылған Елдос Қоспаев жылдар бойы еш қысылмастан алкоголь бизнесін тартып алып, басқарғанын Қаржылық мониторинг агенттігінің тергеушісі Сергей Онгирский Jibek Joly телеарнасына айтып берді, деп хабарлайды Orda.kz.
Зардап шеккендердің бірі — Алматыда табысты жұмыс істеген Profit Trade Group компаниясының иесі, кәсіпкер Видади Ахмедов. Бұл бизнесті Қоспаев байқап қалып, іске кіріскен.
Кейінірек Қоспаевтың ұйымдасқан қылмыстық тобы Ахмедовпен кездесіп, «әріптестік» ұсынады. Алайда бұл ұсыныс шын мәнінде — қорқытып, бизнесті күшпен тартып алу болатын. Өміріне қауіп төнген Ахмедов амалсыз көнеді. Осылайша компания біртіндеп Коспаевтың тобына өте бастайды. Оның үстіне компанияға бұрыннан енгізілген адам — Камардин Алымов — енді ҰҚТ мүддесі үшін ашық түрде әрекет ете бастайды.
Осылайша компания алкогольді заңды түрде сатумен қатар, салық төлемей, есепке алынбаған өнімдерді де сатқан. Қара касса арқылы жұмыс істеген.
Бұл схеманың тиімділігін көрген банда ауқымын кеңейте бастайды. Олар енді батыс өңірге көз салған. Сол жақта Қоспаев кәсіпкер Александр Азовскийдің бизнесін байқап, оған да таңдаусыз «әріптестік» ұсынады.
Азовский бұл бизнеске өз қалтасынан 400 миллион теңге салған. Ал Қоспаев бір тиын да салмаған. Бірақ компаниялардан жүздеген миллион теңге табыс түскен. Олар да заңсыз саудамен айналысқан. Азовский бұл істе болғысы келмеген, сол себепті Қоспаевқа өз үлесін сатуды ұсынған. Алайда «адамжегішпен» бір рет сөйлескеннен кейін үлесін тегін беріп жіберген.
Ақырында кәсіпкерлерге бизнестері қайтарылды. Бірақ ол үшін жылдарға созылған тергеу мен сот процестері қажет болды.
Елдос Қоспаев, яғни «адамжегіш»  марқұм Болат Назарбаевтың оң қолы деп танылған. Ұйымдасқан қылмыстық топқа қатысты үкім осы жылдың қаңтар айында шыққан. Елдос Қоспаевқа 15 жыл, Айдос Қоспаевқа 12 жыл бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды. Болат Назарбаевтың қолшоқпары Қоспаевтың соты жабық өтті.
Биыл мамыр айында Назарбаевқа қатысты қылмыстық топтың Байбектің әкесіне мүлік сатқаны белгілі болды.
Сондай-ақ, жақында Алмас Әбдіғаппаровтың анасы «Прокуратура Қоспаевтың қылмыстық тобына жұмыс істеп отыр» деп президентке жүгінді.",2025-09-14T14:03:09+05:00,2025-09-14T14:03:09+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757782316_kospaev-kollazh-orda.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757782316_kospaev-kollazh-orda.webp,
701251f5440aa342fbd7d181acd3a697,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Куәгерлер қорқады»: Хасан Қасымбаевтың сотында жәбірленуші тарап куәларға қысым түскенін айтты,Алматы облысы Талғар қаласында Қасымбаев Хасанға қатысты кезекті сот отырысы өтіп жатыр. Сот отырысы әдеттегідей судьяға Туктубаеваға соттан шеттетуден басталды.,stories,https://kaz.orda.kz/kuagerler-korkady-hasan-kasymbaevtyn-sotynda-zhabirlenushi-tarap-kualarga-kysym-tyskenin-ajtty-135409/,"Алматы облысы Талғар қаласында Хасан Қасымбаевқа және серіктеріне қатысты кезекті сот отырысы өтіп жатыр. Сот отырысы әдеттегідей судьяға Түкібаеваны соттан шеттету жайлы уәжден басталды. Хасанның қорғаушылары әдеттегідей оң жауап ала алмады.
Сот отырысына Orda.kz тілшісі қатысып қайтты.
Бір жарым айға созылған сот отырысында куәлардан жауап алу аяқталды. Судья Айнагүл Түкібаева жәбірленушілер мен куәгерлердің жауабын баспасөз бетінде жариялауға тыйым салған болатын. Сонымен қатар куәгерлер де аты-жөнін жариялауға қарсылық танытты. Сол себепті оқиғаның мән-жайы айтылмайды.
Өткен сот отырысында сот-медициналық сараптама жасаған сарапшылардан жауап алынған.
Адвокат тергеу мен сараптама кемшіліктерін сынады. Оның сөзінше, Әлімовтің ісінде дәлелдер жеткіліксіз. Алматы облысында қаралып жатқан Әлімовтің ісінде адвокат Е.Меңдешев тергеу және сараптама материалдарында кемшіліктер бар екенін айтты. Оның пікірінше, қылмыстық іс нақты дәлелдерге емес, болжамдар мен жорамалдарға сүйеніп құрылған.
Адвокат мәлімдегендей, медициналық құжаттарда Әлімовтің көру қабілетінің төмендегені дәлелденбеген. Сарапшы Абдулкәрімов өзінің қорытындысында көру қабілетінің нашарлағанын растаса да, әдістемеге сәйкес бұл денсаулыққа келтірілген зиян ретінде есептелмейді. Сонымен қатар, рентген және КТ суреттерін зерттеу жасалмаған. Алайда сарапшы оларды зерттегендей көрсеткен.
Қорғаушы Е.Г.Мендешев Талғар аудандық сотына Х. Н.Қасымбаевқа қатысты іс бойынша ерекше өтініш білдірді. Өтініште басты куәгер О.О.Побережный 2024 жылғы қарашадан 2025 жылғы қазанға дейін Қазақстан Республикасының аумағын кесіп өткенін нақтылау үшін ҰҚК-ге сұрау жолдау талап етілді. Сонымен қатар, Алматы облысы ПД УБОП 2-бөлім бастығы А.Т.Қоқамбековтің қызметтік жалғандық жасағаны туралы жеке қаулы шығару және алдын ала тергеуді аймақтағы ҰҚК-нің жемқорлыққа қарсы қызметіне жолдау ұсынылды.
Мендешевтің айтуынша, куәгердің шетелге кеткені туралы ПД рапорты мен шындық арасында қайшылықтар бар. Қорғаушы куәгердің нақты қайда болғанын анықтап, сотқа заңды мәлімет жеткізуді талап етуде.
Сот өтінішті қарастырып, тиісті шешім қабылдайды. Өтініштің мақсаты — куәгердің дәлелдері дұрыс тіркелгенін қамтамасыз ету және қызметтік жалғандық жасаған тұлғаларды жауапкершілікке тарту.
Күнайым Әлімованың айтуынша, кейбір куәлар онлайн қатысып, ашық куәлік беруден бас тартып жатыр. Айыпталушылар сотқа дөрекі, қарапайым сыйластық танытпай, кейде қатыспай немесе «ауырып қалдым» деп жалған сылтау айтады. Қорғаушы бұл әрекеттерді сотты елемеу және іс материалдарын бұрмалау ретінде бағалады.
Айта кетейік, бұған дейінгі сот отырысында айыпталушы тарап істегі 20 парақ жоғалып кеткені жайлы айтқан болатын. Айыпталушы тарап судьяға барынша қарсылып білдіріп, сот залына тілшілерді кіргізгісі келді.
Еске сала кетейік, Хасан Қасымбаев 2024 жылдың 2 қарашасында ұстау изоляторына қамалды. Ол ММА жауынгері Арман Әлімовті ұрлап, денсаулығына қасақана ауыр зиян келтіргені үшін ұсталған. Қасымбаевтан бөлек Нұрмұхамет Сұлтанбеков, Мадияр Қалымжанов, Данияр Асқаров, Сайлау Ақтанов есімді азаматтардың да бұл қылмысқа қатысы бары анықталды.
Orda.kz істі ары қарай қадағалап, ақпарат таратуды жалғастырады.",2025-10-09T16:15:47+05:00,2025-10-09T16:15:47+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-10-09_13-41-33.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-10-09_13-41-33.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-10-09_13-41-33.webp,
05ff5f7794459212b3301320429b4ac2,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Құранмен сендірді»: прокурор 136 адамға несие алдырған емшіні түрмеге қамауды сұрады,"Ақтөбеде «емшіге алдандық» деген 136 жәбірленуші сотқа шағым түсірді. Шығын — 579 млн теңге. Сотталушы мүгедек балаларын емге апарғандарға миллиондап несие алдыртқан. Емшіге 24 млн теңге несие алып бергендер жылап тұрып соттан көмек сұрады, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/kuranmen-sendirdi-prokuror-136-adamga-nesie-aldyrgan-emshini-tyrmege-kamaudy-surady-135271/,"Ақтөбеде «емшіге алдандық» деген 136 жәбірленуші сотқа шағым түсірді. Шығын — 579 млн теңге. Сотталушы мүгедек балаларын емге апарғандарға миллиондап несие алдыртқан. Емшіге 24 млн теңге несие алып бергендер жылап тұрып соттан көмек сұрады, деп хабарлайды Orda.kz.
Ақтөбе қалалық сотында емші Сұлушаш Қазбаеваға қатысты қылмыстық іс жарыссөзге келді. Іс 39 томнан тұрады.
Прокурор ҚК-тің 190-бабы 4-бөлігі 2 тармағы бойынша айыпталған сотталушыны кінәлі деп танып, 6 жыл 8 ай бас бостандығынан айыру жазасын тағайындауды сұрады. Жаза өтеу орны ретінде қылмыстық атқару жүйесінің орташа қауіпсіз мекемесін белгілеуді көрсетті.
Адамдар сырқатын, мүгедек балаларын емдету үшін емшіге шарасыздықтан барғаны айтты.
Прокурор сотталушы Қазбаеваны қасақана түрде қылмыстық ниетпен 136 жәбірленушіні сан соқтырып, бірнеше несие алдырып, өз пайдасына жаратып отыр деп айыптады.
Іс материалдарында сотталушының диспансерлік есепте тұрмайтыны айтылды. Жәбірленушінің өкілдері сотталушыға қатаң жаза тағайындауды сұрады. Әр жәбірленушінің шығыны әртүрлі. 24 млн, 17 млн, 2,8 млн, 3,6 млн, 3,9 млн, 22,9 млн, 13,8 млн, 1,6 млн теңге несие алып бергендер мүгедек балаларын қалдырып, жұмысқа шыққан. Кейбірі тұрып жатқан үйін жалға беріп несие өтеп отырғанын айтты.
Соттан келтірілген шығынды үйіндегі мүлкімен төлеттіруді сұраған жәбірленушілер де болды.
Еске салайық, адамдарды алдаған танымал емші Сұлушаш Қазбаеваны полиция 2025 жылы қаңтарда қамауға алды. «Алаяқтық» бабы бойынша айыпталған емші 51 жаста. Сотта өзін 30 жыл Қазақстанның халық емшісі деп таныстырды. Сот жарыссөзінде жәбірленушілерге сөз берілді.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-10-02T16:50:13+05:00,2025-10-02T16:50:13+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759404420_img-20251002-wa0006.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251002-wa0003.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251002-wa0005.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/img-20251002-wa0007.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759404420_img-20251002-wa0006.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759404420_img-20251002-wa0006.webp,
f3771e3af852b4d4e8748885aa30dec6,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Қытай компаниясы мәдени мұраны жойды»: Түркістан облысында археологтар дабыл қақты,"Өткен жылы Түркістан облысында қытайлық «Xinjiang Lihua (Group) Co.,Ltd» компаниясының қатысуымен мақта шаруашылығын дамытуға арналған ауқымды инвестициялық жоба іске қосылған еді. Алайда жоба жүзеге",stories,https://kaz.orda.kz/kytaj-kompanijasy-madeni-murany-zhojdy-tyrkistan-oblysynda-arheologtar-dabyl-kakty-135089/,"Өткен жылы Түркістан облысында қытайлық «Xinjiang Lihua (Group) Co.,Ltd» компаниясының қатысуымен мақта шаруашылығын дамытуға арналған ауқымды инвестициялық жоба іске қосылған еді. Алайда жоба жүзеге асқан аумақта ондаған тарихи-мәдени ескерткіштер қалпына келместей жойылды. Осыған байланысты ғалымдар мен археологтар дабыл қағып, арнайы баспасөз мәслихатын ұйымдастырды.
Orda.kz тілшісі баспасөз мәслихатына қатысып, істің мән-жайын анықтап қайтты.
Мақта кластері аумаққа 200 млрд АҚШ доллар болатын инвестиция әкеледі деп жоспарланған.
Жоспар бойынша он зауыт салыну керек еді, cоның ішінде:
Сондай-ақ, 4 мыңнан астам жұмыс орны ашылады. Соның ішінде 3 мыңы – тұрақты істейді.
И нвесторларға Отырар ауданы мен Арыс қаласы әкімдігі аумағынан тарихи мұрамен, ескерткіштерге толы 60 гектар жер бөлінді. Оператор болып ӘКК«Түркістан» тіркелді. Жер иелері Қазақстандық компаниялар.
Бұрынғы жайылымдық алқаптардың мақсаты өзгертіліп, суармалы жерлерге айналуына байланысты, көрсетілген аумақта ҚР заңнамасына сәйкес тарихи-мәдени сараптама жүргізілуі керек еді, алайда ол жүргізілмеген.
22–30 қазан аралығында «Archeo-service» компаниясы жүргізген тарихи-мәдени сараптама барысында 20 тарих және мәдениет нысана анықталды. Барлығы археологиялық ескерткіштер санатына жатады. Сараптама нәтижесінде жерді мақта өндірісіне игеру барысында ескерткіштердің бастапқы бейнесі жоғалғаны, кейбірінің жойылу алдында тұрғаны анықталды.
Кейін «Ауыл» фракциясындағы Парламент депутаттарының араласып «Түркістан» ӘКК мен Отырар ауданы әкімдігі өкілдерінің қатысуымен қоғамдық жиын өтті. Нәтижесінде ескерткіштерді құтқару, археологиялық жұмыстарын жүргізу туралы шешім қабылданды. Алайда меншік иесі қоғамдық тыңдау қаулысын елемей отыр. Бүгінде 20 ескерткіштің 3 ескерткіші ғана қалды.
Ә.Х.Марғұлан атындағы Археология институтының жетекші ғылыми қызметкері, археолог Ералы Ақымбек мәдени мұраның сақталуын заң тұрғысынан баяндап берді.
Сондай-ақ, археолог мәселе заңның әлсіздігінде емес, оның орындалуында екенін атап өтті. Яғни, Ералы Ақымбектің айтуынша, заңнамада жер учаскесін беру алдында ол аумақ міндетті түрде тексеріліп, зерттелуі тиіс деп көрсетілген.
Айта кетейік, бұған дейін Алматы облысындағы Таңбалытас ауылына да қытайлық инвестор ауыз салған еді. Бұл ауыл — мыңдаған жылдық тарихы бар ерекше петроглифтерге толы орын. Алайда дәл осы аймақта қытайлық инвестор 18 миллиард теңгеге жаңа цемент зауытын салуды жоспарлап отыр. Orda.kz журналисі археологтармен ілесіп мәселенің мән-жайын анықтау үшін Таңбалытасқа барып қайтты .",2025-09-24T09:55:15+05:00,2025-09-24T09:55:15+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/dji_0573.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img_3621.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/dji_0573.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/dji_0573.webp,
e6ec1b121d78f6e339a1be8b640da171,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Маңғыстаудағы он адамның өмірін қиған жол апатынан зардап шеккендерді Астанаға жөнелтеді,"Дәрігерлер Маңғыстау облысында он адам қаза болған апат кезінде зардап шеккен екі әйелдің жағдайын тұрақтандыруда, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/mangystaudagy-on-adamnyn-omirin-kigan-zhol-apatynan-zardap-shekkenderdi-astanaga-zhoneltedi-134892/,"Дәрігерлер Маңғыстау облысында он адам қаза болған апат кезінде зардап шеккен екі әйелдің жағдайын тұрақтандыруда, деп хабарлайды Orda.kz.
Науқастар дәрігерлердің жіті бақылауында қалады және жақын арада одан әрі ем алу үшін Астанаға тасымалданады.
Жуырда әйелдер санитарлық авиациямен Жаңаөзеннен Маңғыстау облыстық көпсалалы ауруханасына жеткізілді. Олардың жағдайы ауыр, сондықтан Денсаулық сақтау министрлігінің республикалық орталықтарының мамандары телемедициналық консультациялар арқылы емдеуге қосылды.
A post shared by 112 - Ақтау - Актау (@112_aktau)
Зардап шеккендердің біреуінде екі өкпенің қатты қысылып қалғанынан политравма диагнозы қойылған, бұл тыныс алуды қиындатып, тасымалдауда қауіп төндіруі мүмкін. Екінші әйел өзін жақсырақ сезінеді, қазір оның өміріне ешқандай қауіп жоқ.
Үшінші зардап шегуші Жаңаөзен ауруханасында қалып отыр, оның жағдайы да тұрақты деп бағаланды.
Естеріңізге сала кетейік, қайғылы оқиға 11 қыркүйекте Қарақия ауданының Сенек ауылынан 90 шақырым жерде болған. Ішінде адамдары бар Toyota Hiace көлігі арыққа құлады. Сегіз адам оқиға орнында, екеуі ауруханаға барар жолда қаза тапты . Зардап шеккендердің барлығы - Қазақстан азаматтары.
Жол апатынан қаза тапқан азаматтардың туыстарын Маңғыстау облысына жеткізу үшін ІІМ Ұлттық ұлан борты жіберілді.
ЖКО фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды. Тергеу барысы ІІМ-нің бақылауында, ал қаза тапқандардың және зардап шеккендердің отбасыларына көмек көрсетіледі.",2025-09-13T13:18:18+05:00,2025-09-13T13:18:18+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757751739_img_7528.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757751739_img_7528.webp,
3d3a9083dee2a2e41ff57c7e60b57541,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Мәскеудің уысында»: Қазақстанға қыркүйекте патриарх Кирилл келеді,"Қыркүйек айында Қазақстанға Мәскеу және бүкіл Русь патриархы Кирилл келмек. Дегенмен, бұл сапар алдында елдегі православ қауымында қалыптасқан ахуал көпшіліктің назарын аударып отыр.",stories,https://kaz.orda.kz/maskeudin-uysynda-kazakstanga-kyrkyjekte-patriarh-kirill-keledi-134510/,"Қыркүйек айында Қазақстанға Мәскеудің және бүкіл Ресейдің патриархы Кирилл келгелі жатыр. Ресейлік басылым еліміздегі Воронцов атты дінбасы мен белсенді Тұрарбек Құсайыновтың Константинопольдағы шіркеуге «Мәскеуге тәуелді болмау үшін» өкілдік ашу жайлы өтініш хат жеткізгендері жайлы жазды, деп хабарлайды Orda.kz.
Ресейдің «Независимая газета» басылымының жазуынша, еліміздегі Украинаны қолдайтын, бұрынғы иеромонах Иаков (Воронцов) 2023 жылдан бері Қазақстанда Константинополь патриархатының өкілдігін ашу бастамасын белсенді түрде көтеріп жүр. Билік ресми қолдау көрсетпегенімен, басылым мәліметіне қарағанда, оның әрекеттеріне ұлтшыл көзқарастағы бірқатар қоғамдық белсенділер дем берген.
Басылымның жазып отырған «ұлтшыл» деген азаматы — Тұрарбек Құсайынов. Ол украинаны ашық жақтайтын белсенді. Ол жақында Стамбұлға барып, Воронцовтың Қазақстанда провослав шіркеуінің өкілдігін ашу туралы хатын Константинопольдағы патриархтың кеңсесіне апарып берген көрінеді.
Сонымен қатар ол елдегі Ресейге тәуелді болғысы келмейтін азаматтардың қолын да жиналған үндеу хатты апарғанын да айтты.
Ал басылым болса, Тұрарбек Құсайыновтың жазбаларын орыс шіркеуіне «тіл тигізу» деп атады. Ал Воронцовты Ресей шіркеуіндегі дәрежесінен айырған соң, Константинопольға қарай бет бұрды деп жазған. Басылымның аты-жөнін жасырған дереккөзі оны Константинопольдың қолдауы екіталай екенін айтады.
Басылым Қазақстандағы «Православ азаматтар одағының» жетекшісі Константин Бируляның пікірін жазған:
Ары қарай Воронцовты сотқа тартпақ болып алайда істің сотқа жетпей қалғаны жазылған. Жалпы басылым Воронцовты ұлтшылдар мен саяси көзқарастағы адамдар пайдаланып отыр деген тұжырымға тоқтайтын ойларды айтады. Қазақстандағы Вознесенский шіркеуінің дінбасы Суворовтың пікірін жариялады:
Басылым тағы бір пікірді қосқан. Онда «Қазақстан православ азаматтары одағының» жетекшісі Константин Бируля да елде шіркеуге қысым жоқтығын айтады:
Еске сала кетсек, Orda.kz Ехоба куәгерлері атты діни сенімде жүрген азаматтар жайлы жазған болатын. Ресейде «заңсыз» деп танылған сенім Қазақстанда қалай таралды? Толығырақ материалымыздан оқыңыз.",2025-08-25T14:49:31+05:00,2025-08-25T14:49:31+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/15-11-1480-1.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/fb_img_1756100218126.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/15-11-1480-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/15-11-1480-1.webp,
084e4deba66dcf515bfec049ae785f5b,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Мектеп керек: Өлім аузынан қалған балаларды ата-аналары мектепке жіберуден бас тартты,"11 қыркүйегінде сағат 18:00 шамасында Алматы облысы  «Сокол» саяжайы маңында  34 оқушы мінген автобус пен жеңіл көлік соғылған болатын. Жол апаты салдарынан жеңіл көлік жүргізушісі оқиға орнында қаза тапты. Оның жолаушысы ауыр халде ауруханаға жеткізілгенімен, кейіннен көз жұмды. Оқушылар аман қалды. Ал ата-аналар осы оқиғадан кейін оқушыларды мектепке жібермеді. Бүгін, 15 қыркүйек күні жақын арада мектеп салуды талап етіп Сокол тұрғындары жиналды.",stories,https://kaz.orda.kz/mektep-kerek-olim-auzynan-kalgan-balalardy-ata-analary-mektepke-zhiberuden-bas-tartty-134917/,"11 қыркүйекте сағат 18:00 шамасында «Сокол» саяжайы Алматы облысында 34 оқушы мінген автобус пен жеңіл көлік соғылған болатын. Жол апаты салдарынан жеңіл көлік жүргізушісі оқиға орнында қаза тапты. Оқушылар аман қалды. Ал ата-аналар осы оқиғадан кейін оқушыларды мектепке жібермеді. Бүгін, 15 қыркүйек күні мектеп салуын талап етіп Сокол тұрғындары жиналды.
Orda.kz тілшілері оқиғаның мән жайын білу үшін Сокол саяжайына барып қайтты.
Алматы облысы Іле ауданы Ақсай ауылындағы Сокол саяжайының ата-аналары балаларымен бірге «мектеп керек» деген жазуы бар қағаздар ұстап жиналды. Сокол өңіріндегі балалар мектеп жоқ болған соң алыс жерге автобустармен жолға шығады. Саяжай тұрғындарының сөзіне қарасақ, ауылға Ақсай деген ат 10 жыл бұрын берілген. Алайда ресми түрде ауыл мәртебесін ала алмай отыр. Сокол саяжайында жалпы есепте 2188 адам тұрады. Әкімдіктің бұрынғы берген жауаптарына қарасақ, 2025 жылы Сокол саяжайында мектеп салу мәселесі қарастырылмаған, ол мәселе тек ауыл мәртебесін алғаннан кейін ғана шешіледі.
Cаяжайдан оқушыларды мектепке 3 жекеменшік және 4 мемлекеттік автобус тасымалдайды. Тұрғындардың сөзіне қарасақ, 2000 оқушы жан-жақтағы алыс өңірлердегі мектептерге сабылып барады.
Айта кетейік, дәл осы ауыл маңында 34 оқушы мінген автобус жол апатына ұшырап екі адам көз жұмған еді. Тілшілерді ата-аналарға қарағанда оқушылар көп жиналған топ қарсы алды.
Осынша жерге автобуспен қатынап жүрген оқушылардың амандығына ата-аналар жол апатынан кейін қатты алаңдаған. Ата-аналар алыс жаққа барып, оқушыларының өте кеш қайтатынына алаңдайтындарын айтты.
Ауыл тұрғындары оқушыларын тек бір мектепке ғана емес, ауыл маңындағы 5 түрлі мектепке тасиды. Оқушылардың аналары балаларының қауіпсіздігіне алаңдап отыр. Жұрттың жиналып жатқанын естіп полиция қызметкері де келді.
Алматы облысы Іле ауданына қарасты қатар орналасқан 14 саяжайдың 1700-ден астам оқушысы мектепке зордың күшімен, түрлі қиындықтар көріп қатынап жүр.
Сокол — Мерей деп айдар таққан кезіндегі аядай саяжайдың қазір ауқымы үлкейген. Мұнда шамамен 14 саяжайда  2000 оқушы бар. Бүгін мектеп сұраған тұрғындар наразылығын білдіріп алаңға жиналды.
Балаларды таситын автобустар жетпейді. Бала біткен сығылысып сыймай әлек.
Тұрғындар бала-шағасымен бірге келді. Орта жастағы әйелдер, қарт аналар, оқушылар жиылды. Еңбектеген баладан еңкейген қарияға дейін сұрайтыны — мектеп.
Халықтың базынасын тыңдауға Ақсу ауылдық округінің әкімі келді. Бірақ журналистерге атын да айтпады, жауап беруден де түбегейлі бас тартты.
Әкімнің айтуынша, мектеп жоспарда бар, бірақ нақты қазір салынбайды.
Наразы болып шыққан халықпен кездесуге Әбдірахым Нұрлан Ерғалиұлы шығып, бұл жерге ауыл мәртебесі  берілетінін айтты. Алматы облысы әкімінің бірінші орынбасары Әбдірахым Нұрлан Ерғалиұлы былай деді:
Тұрғындар шенеуніктердің уәдесін алғаннан кейін сабырға келіп үйді-үйіне тарқасты. Енді мектеп мәселесі мен ауыл мәртебесін беру жайлы шешім биліктің құзіретінде.
Еске сала кетсек, Алматы облысында оқушыларды тасымалдап келе жатқан автобус пен Hyundai Accent автокөлігі соқтығысып, екі адам көз жұмды. Ал автобусқа мінген 34 оқушы аман қалған еді.",2025-09-15T16:50:59+05:00,2025-09-15T16:50:59+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/img-20250915-wa0268.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img-20250915-wa0242.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img-20250915-wa0243.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img-20250915-wa0263.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img-20250915-wa0270.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img-20250915-wa0272.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/img-20250915-wa0268.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/img-20250915-wa0268.webp,
fde065ec71a70a9c89d137ecf4521ed1,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Мемлекет мүддесін қорғадық»: Қорғас ісі бойынша сотталғандар ақтауды талап етті,2018 жылғы ақпанда Алматы облысындағы «Алтынкөл» кеден бекетінде болған даулы қылмыстық істің басталуына себеп болды. Бұл іс бойынша 17 адам әртүрлі мерзімге бас бостандығынан айырылды.,stories,https://kaz.orda.kz/memleket-myddesin-korgadyk-korgas-isi-bojynsha-sottalgandar-aktaudy-talap-etti-134280/,"2018 жылы ақпанда Алматы облысындағы «Алтынкөл» кеден бекетінде болған оқиға даулы қылмыстық істің басталуына түрткі болды. Бұл іс бойынша 17 адам әртүрлі мерзімге бас бостандығынан айырылды. Алматы қаласында 11 тамыз күні дәл осы қылмыстық топтың ішінде болған Мұхтар Дудуев пен Дәурен Кәрім баспасөз мәслихатын жасап өз шындықтарын айтты. 5 жыл абақтыда отырған айыпталушылардың айтуынша оларға жала жабылған. Orda.kz тілшісі баспасөз мәслихатына қатысып қайтты.
Ресми нұсқаға қарасақ, бұл сыбайлас жемқорлықпен күрес. Алайда оқиғаға қатысқандардың көбі шын мәнінде оларды «Қазақстан Республикасы мүддесінен бөлек бөтен мүдделердің жолына тұрғаны үшін жазалады» деп есептейді.
2017 жылы дәл осы адамдар кеден операциялары арқылы бюджет кірісін 300 млрд теңгеден астамға арттыра алды. Бұл – заңсыз схемаларды жабудың нәтижесі еді. Өздерінің айтуынша, олар осы әрекеті үшін жазаға тартылды.
Бүгінде, 2022 жылы қаңтардағы қайғылы оқиғалардан кейін, жүк рәсімдеу арқылы бюджетке түсетін пайда екі есе өсіп, жылына 4 трлн теңгеге жетті. Олардың сөзінше бұл – шын мәнінде «Алтынкөл ісінің» қатысушылары  көздеген мақсат.
Мұхтар Дудуевтің айтуынша оны отбасымен қорқытып, пара беруге мәжбүрлеген.
Бүгінде «Алтынкөл ісіне» қатысқан көптеген тұлғалардың өздері сотталды. Руслан Искаков пен оның әріптесі Рахимов 2022 жылғы қаңтар оқиғаларын ұйымдастырғаны үшін сотталды. Сол оқиғалар үшін ҰҚК басшылары да жауапқа тартылды. Барлық үкімдерді сот бекітті.
Сотталғандардың айтуынша, олар жемқорлық схемаларды жапса, қарсыластары жеке мүдделерді қорғаған.
Дегенмен «бұл оқиғаларда аты жиі аталған Қайрат Қожамжаровтың іс-әрекетіне әлі күнге дейін құқықтық баға берілмеді?» деген орынды сұрақ туады.
Белсенді Жарқын Күрентаев «Қорғас-2» немесе «Алтынкөл» (2018 ж.) ісі бойынша биліктің нені жасыратынын тізіп айтып берді.
Олар әлдекімдердің қалтасын қампайтпай, адал қызмет істеп мемлекеттің мүддесін қорғағандарын айтты. Ақыры 17 адам қылмыстық топқа қатысы бар деген айыппен сотталды. Шын мәнінде олар жемқорлық ағындарына тосқауыл қойып, заңсыз схемаларға кедергі келтіріп, мемлекеттік бюджетке түсетін пайданы қамтамасыз етті. Олардың сол туралығын «қылмысқа» айналдырды деп отыр.
Orda.kz редакциясы осы оқиғаны бақылап, алдағы уақытта ақпарат таратып отырады.",2025-08-11T18:00:16+05:00,2025-08-11T18:00:16+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/fotokollazh-horgosa-1440x810-1.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_2025-08-11_17-06-13.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_2025-08-11_17-06-14-2.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_2025-08-11_17-06-15-2.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_2025-08-11_17-06-15.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/fotokollazh-horgosa-1440x810-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/fotokollazh-horgosa-1440x810-1.webp,
1eddea5c74d8d83520cc1c0b6d46bd13,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Мемлекеттік тілде сөйлеуді талап ету — қылмыс емес»: Мирболат Мырзатайұлы не үшін сотталды?,"Алматыдағы Медеу аудандық №2 сотында қоғам белсендісі әрі «Журналистік зерттеу орталығының» жетекшісі Мирболат Мырзатайұлына қатысты үкім шығып, журналист 4 жылға бас бостандығынан айырылды. Бүгін",stories,https://kaz.orda.kz/memlekettik-tilde-sojleudi-talap-etu-kylmys-emes-mirbolat-myrzatajuly-ne-yshin-sottaldy-136067/,"Медеу аудандық №2 сотында «Журналистік зерттеу орталығының» жетекшісі әрі қоғам белсендісі Мирболат Мырзатайұлына қатысты үкім шықты. Журналист 4 жылға бас бостандығынан айырылды. Бүгін оның қорғаушылары мен жақтастары жедел баспасөз мәслихатын өткізіп, істің саяси сипатта екенін ашық айтты.
Orda.kz тілшісі баспасөз мәслихатына барып қайтты.
Айыптау актісінде көрсетілгендей, биыл сәуірде Мирболат Мырзатайұлы Алматыдағы бір мекемеге барып, басшысымен жанжалдасқанда қазақ тілінде жауап беруді талап еткен. Сол сәттегі диалогтан үзінді Instagram желісінде жарияланып, кейін полицейлер оны «ұлтаралық араздықты қоздыру» деп бағалаған.
Сондай-ақ, Балғабаева сараптама нәтижесінің қисынсыздығын бірнеше рет атап өтті.
Айыптау актісіндегі басты дәлел — Мирболаттың мекеме басшысынан қазақша жауап талап етуі.
Мырзатайұлының жиі көтеретін тақырыптарының бірі қытай азаматтарына жер берілуі мәселесі еді. Жоғалған күні белсенді Худайшүкір Абдуллаев пен Асылбек Қараевпен бірге Талғар аудандық әкімдігіне барған, алайда Бишуинов сол күні үйіне жете алмай кетті. Блогердің туыстары мен жақтастары оның ұсталуын саяси қудалау деп санайды. Бишуинов әлеуметтік желіде шетелдіктерге жер беру мәселесін жиі көтеріп, өткір пікірлер білдіріп жүрген. Әсіресе, Қытай азаматтарына жер сатуға қарсы жазбалары қоғамда кең талқыланған еді.
Айта кетейік, қоғам белсендісі сот процесі кезінде залға келе алмаған, барлық процестерге тек онлайн қатысқан. Мырзатайұлы бұл жағдайға наразылық білдіргенімен, сот назарға алған жоқ.
Қорғаушылар оның Алматы қалалық сотына апелляциялық шағым түсіретінін мәлімдеді.",2025-11-14T18:06:47+05:00,2025-11-14T18:06:47+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763125220_screenshot-2025-09-03-102025.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1763125220_screenshot-2025-09-03-102025.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/whatsapp-image-2025-11-14-at-18_01_43.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/whatsapp-image-2025-11-14-at-18_01_48.jpg,
d0453d6069c89302b154837e3ac3daf3,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Мен баламды мақтан тұтамын»: Хасанның анасы прокурордың жауап беруін сұрады,Бүгін Алматы қаласы Талғар қаласында Хасан Қасымбаевтың сотына Талғар қаласының тұрғындары жиналып Прокурордың сұраған жазасына наразылық білдіріп сот алдына жиналды деп хабарлайды Orda.kz. Еске,stories,https://kaz.orda.kz/men-balamdy-maktan-tutamyn-hasannyn-anasy-prokurordyn-zhauap-beruin-surady-135769/,"Бүгін Алматы облысы Талғар қаласында Хасан Қасымбаевқа прокурордың сұраған жазасына наразылық білдіріп тұрғындар сот алдына жиналды, деп хабарлайды Orda.kz
Қазақстандағы ең атышулы адамдардың бірінің соты аяқталуға таяды. Еске сала кетейік, 2024 жылы 4 қазанда «Қамажай» дүкенінде болған жанжалда қаза тапқан Шерзат Полаттың оқиғасы Қазақстанды дүр сілкіндірді. Осы жағдайдан кейін Талғар аудандық әкімдігінде қызмет атқарған Хасан Қасымбаевтың бауыры Аслан Қасымбаев жұмыстан босатылды. Ресми сот кабинеті дерегіне сүйенсек, Хасан Қасымбаевтың тағы бір бауыры Ержан Қасымбаев бұған дейін «адам өлтіру» бабымен істі болған. Ол кеден қызметкері Медет Жамашевті қасақана өлтірді деп айыпталған. Шерзаттың ісінен кейін «хуторлық» баскесерлер жайлы қауесет тараған. Ал ІІМ «хуторлық» қылмыстық топ жайлы сөз бұрқ ете қалғанда-ақ ақпаратты жоққа шығарған болатын.
Orda.kz тілшісіне берген сұхбатында Хасан Қасымбаев: «Менің арым таза, заң бұзған жоқпын» деген еді. Алайда 4 қараша күні ол қамауға алынып, оған қатысты тергеу басталды. Тергеу шілде айында аяқталды. 29 шілдеде прокуратура айыптау актісін бекітіп, істі сотқа жіберді.
28 қазан күні прокурор Ерлан Құланбаев Хасан Қасымбевпен тағы басқа айыпталушыларға қатысты жаза сұрады.
Прокурор Хасан Қасымбаевқа он бес жыл, ал қалған айыпталушыларға тоғыз жыл сұрады.
Бүгін кезекті сот отырысына Талғар қаласының тұрғындары, соның ішінде Хасанның анасы Нұрәкімова Гүлнәр, туыстары, достары келіп прокурордан қандай негізге сүйеніп он бес жыл сұрағанына жауап беруін талап етті.
Еске сала кетсек, 14 қазанда Хасан Қасымбаев жауап берді. Ол Шерзаттың ісіндегі айыпталушыларды және осы істегі жәбірленуші Тәжиевті танымайтынын ашық айтты. Екінші жәбірленуші Арман Әлімовті ұрып-соқты деген айыпты Хасан жоққа шығарды. Адвокаттар жәбірленушінің бұрынғы қылмысын алға тартты. Ал прокурор бұрынғы оқиғаның бұл іске қатысы жоқ екенін атап өтті.
Бүгін 15 жыл жаза беруді сұраған прокурорға наразы болған Хасан Қасымбаевтың анасы Нұрәкімова Гүлнәр онымен жолыққанда: «Мен баламды мақтан тұтамын» деп даусын көтере сөйледі.
Orda.kz тілшісі алдағы уақытта соңғы сөз бен үкім жайлы ақпарат таратады.",2025-10-29T16:53:44+05:00,2025-10-29T16:53:44+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_20251029_164022_573.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_20251029_164022_573.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_20251029_164022_573.webp,
6975221222d579e2da22a58968522dfc,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Менің тағдырым қоғамды тыныштандыру үшін құрбандық болмауы керек»: Хасан Қасымбаевтың соңғы сөзі,Хутор бандысына қатысы бар деп айыпталып отырған Хасан Қасымбаевқа қатысты сот аяқталуға жақындап қалды. 28 қазан күні сөз жарысы болды.,stories,https://kaz.orda.kz/menin-tagdyrym-kogamdy-tynyshtandyru-yshin-kurbandyk-bolmauy-kerek-hasan-kasymbaevtyn-songy-sozi-135767/,"Алматы облысындағы атышулы «Хутор бандасы» ісі бойынша сот аяқталуға жақындады. 29 қазан күні өткен отырыста тараптар жарыссөзге шықты. 28 қазан күні прокурор үкімге ұсыныс жасады, ал айыпталушылар тағылған айыптармен келіспей, сот залында наразылық білдірді, деп хабарлайды Orda.kz.
Жарыссөзді прокурор Ерлан Құланбаев бастады. Ол Хасан Қасымбаевты екі бап бойынша кінәлі деп танып, он бес жылға бас бостандығынан айыруды сұрады. Қалған айыпталушыларға тоғыз жыл түрме жазасын және жәбірленушіге 5 миллион теңге көлемінде моральдық өтемақы төлеу жазасын ұсынды.
Бұл шешім айыпталушылардың ашу-ызасын туғызды. Олар өздеріне жала жабылып жатқанын айтып, «бұл іс — қолдан жасалған» деп мәлімдеді. Сот залында айыпталушылар мен прокурор арасында айқай-шу болып, судья бірнеше рет тыныштық сақтауға ескерту жасауға мәжбүр болды.
Жәбірленушінің анасы мен айыпталушылар арасындағы тартыс
Жарыссөз кезінде жәбірленуші Арман Әлімовтің анасы сөз алып, баласы алған соққыдан кейін туберкулезге шалдыққанын айтты. Алайда айыпталушылар бұл пікірмен келіспей, «соққыдан туберкулез болмайды» деп қарсы шықты.
Хасан Қасымбаев өз сөзінде қылмысқа қатысы жоғын тағы да мәлімдеді. Бұған дейін ол соттағы соңғы сөзінде өзін «қоғамдық пікір үшін құрбандыққа шалынған адам» деп атаған болатын.
Қасымбаев сөзін өмірінде алғаш рет сот алдында айыпталушы ретінде тұрғанын айтып бастады.
Оның айтуынша, іс материалдарында кінәсін дәлелдейтін нақты айғақ жоқ.
Айыпталушының сөзінше, бұл іс қоғамда үлкен резонанс туғызған соң біреуді жауапқа тарту қажеттілігі туған.
Қасымбаев өзіне тағылған «қылмыстық ұйым басшысы» деген айыпты да теріске шығарды. Үзіліс кезінде ол Orda.kz тілшісіне сұхбат беріп, тағылған айыппен келіспейтінін айтты.
Сөзінің соңында Қасымбаев өз отбасылық жағдайын айтып, соттан әділдік сұрады. Іс бойынша жәбірленуші Арман Әлімов соттан айыпталушыларды қатаң жазаға тартуды сұрап, сөзін қысқа қайырды. Ал екінші жәбірленуші Аюпжан Тәжиев айыпталушы Х.Қасымбаевқа ешқандай талабы жоқ екенін айтты.
Хасан Қасымбаевтың қорғаушысы, адвокат Ерлан Мендешев сот жарыссөзінде айыптаулардың заңсыз екенін және тергеу барысында өрескел заң бұзушылықтарға жол берілгенін айтты.
Адвокаттың айтуынша, Қасымбаевқа қатысты қылмыстық іс заңға сай емес, тапсырыспен қозғалған.
«Істе 14 бет жоғалған, сот тексермеді»
Қорғаушының сөзінше, қылмыстық істе фальсификация белгілері анықталған, бірақ сот бұл деректерге назар аудармаған.
Мендешевтің айтуынша, ресми органдардың жауабы бұл істің бұрын нақты қаулылары болғанын дәлелдейді.
Адвокаттың айтуынша, қорғау тарабы соттан құжаттардың түпнұсқалығын анықтау үшін сот-техникалық және қолжазба сараптамасын сұраған, бірақ судья бұл өтінішті қанағаттандырмаған.
Еске сала кетсек, кеше Алматы облысы Талғар қаласында Хасан Қасымбаевқа прокурордың сұраған жазасына наразылық білдіріп тұрғындар сот алдына жиналды.",2025-10-30T12:00:30+05:00,2025-10-30T12:00:30+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761804830_photo_2025-10-30_11-06-37.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-28_16-37-50.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-28_16-37-52.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-29_15-07-46.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-30_11-06-37-2.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-30_11-06-39.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-30_11-06-42.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-30_11-06-44.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-30_11-06-49.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-30_11-06-50.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-30_11-06-51.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761804830_photo_2025-10-30_11-06-37.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761804830_photo_2025-10-30_11-06-37.webp,
ad98fe76c91b25ac601898983cc4aa9d,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Миллиард болатын дау: Мәсімовтің қызы бұрынғы күйеуіне зәулім сарайды беруге мәжбүр болды,"Мәскеуде ҚР ҰҚК-нің бұрынғы төрағасы Кәрім Мәсімовтің отбасына қатысты сот ісі аяқталды, деп хабарлайды Orda.kz. Оның қызы Тамила Кәрім бұрынғы күйеуі Азамат Қапеновтен құны шамамен бір миллиард",stories,https://kaz.orda.kz/milliard-bolatyn-dau-masimovtin-kyzy-buryngy-kyjeuine-zaulim-sarajdy-beruge-mazhbyr-boldy-134561/,"Мәскеуде ҚР ҰҚК-нің бұрынғы төрағасы Кәрім Мәсімовтің отбасына қатысты сот ісі аяқталды, деп хабарлайды Orda.kz. Оның қызы Тамила Кәрім бұрынғы күйеуі Азамат Қапеновтен құны шамамен бір миллиард рубль тұратын Серебряный Бордағы элиталық үй мен жер телімін дауға салған еді. Редакция қолына Мәскеудің Мещан аудандық сотының шешімі тиді.
Құжатта Қапенов пен Тамиланың 2013 жылы үйленгені, екеуінің де Ресей азаматтары болғаны көрсетілген. Некеде тұрған жылдары олар Мәскеуде қымбат жылжымайтын мүлік иеленген. Ал Қапенов Мәсімовтің қызына үйленгенге дейін табысты кәсіпкер болмаған. Тіпті 2009 жылы Алматыда продюсер Елтінжал Тұрғанәлиевті соққыға жыққаны үшін қылмыстық жауапкершілікке тартылған. Алайда, атақты отбасына «күйеу бала» атанған соң, бұл оқиға ұмыт болып, оның мәнсабы өсіп, тасы өрге домалаған.
Бірақ некелері ұзаққа бармады. 2019 жылы Тамила Кәрім күйеуінен ажырасты. Бір жылдан кейін ол жазбаша түрде ортақ мүліктен үлес талап етпейтінін мәлімдеді. Дубайдағы Ресей елшілігінде куәландырылған сол құжат Мәскеу сотында негізгі дәлел болды.
Жылжымайтын мүлікті бөлу туралы келісім нотариуста рәсімделмегенімен, консулдық қызметкерлерінің көзінше қол қойылғандықтан, сот оны заңды деп таныды. Осыған байланысты Тамиланың Қапенов жасаған мәмілелерді жарамсыз деп тану және элиталық үй мен жерден үлес алу жөніндегі талаптары қанағаттандырылмады.
Қапенов бұл жылжымайтын мүлікті сатып үлгерген. Ол ғимарат пен аумағы 2900 шаршы метр жер телімін Ч. Б. Шейшекеева деген адамға өткізген.
Анықтама: Хорошевский Серебряный Бор — Мәскеудегі ерекше қорғалатын табиғи аумақ. XVII ғасырдан белгілі орманды саябақ, Хорошёво-Мнёвники ауданында орналасқан.
Бұл мүлік жайлы біз бұған дейін, маусым айында жазғанбыз. 2020 жылы Сосновый Бордағы екі қабатты коттедж бір миллиард рубльге бағаланып, сатылымға қойылған. Жарнамада үйде бірнеше жатын бөлме, төрт автокөлікке арналған тұрақ, сауна, кір жуу бөлмесі бар екені көрсетілген.
Ал 22 тамызда апелляциялық алқа бірінші инстанцияның шешімін күшінде қалдырды. Сөйтіп екі жылдан астам уақытқа созылған сот процесі Мәсімовтің қызының жеңілісімен аяқталды.
Сонымен қатар Ресейдегі мүлік дауларына қоса, басқа елдерде де сот процестері жүріп жатыр. Бұрынғы ерлі-зайыптылар БАӘ-де балалардың қамқорлығына байланысты соттасқан.
Ал Азамат Қапеновтің өзі қазақстандық және ресейлік құқық қорғау органдарының назарына әлдеқашан іліккен. Бір жыл бұрын, 2024 жылғы тамызда оған «алаяқтық» және «бөтеннің мүлкін иемдену» айыптары бойынша халықаралық іздеу салынды. БАҚ деректеріне сенсек, оның атына Подмосковьедегі коттедж ғана емес, Рублёвкадағы зәулім сарай мен Мәскеу орталығындағы Варсонофьевский тар көшесіндегі пәтер де тіркелген. Қазір ол пәтер ресми түрде Қапеновтің анасы Айгүл Мұсаеваның атына жазылған.
Азамат Қапеновтің БАӘ-де ұсталғаны жайлы соңғы хабарлар бұл іске жаңа бір драма қосты. Егер бұл дерек расталса, ол Мәсімовтің айналасындағы қашқындарды құрықтау оқиғасының ең атышулы эпизодтарының бірі болғалы тұр.
Еске сала кетсек, Ұлттық қауіпсіздік комитеті Кәрім Мәсімовтің бұрынғы күйеу баласы Азамат Қапеновтің ұсталғандығы туралы ақпаратқа қатысты мәлімет беруден бас тартты.
Автор: Динара Бекболаева",2025-08-27T12:00:19+05:00,2025-08-27T12:00:19+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1756273722_img_7236.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1756273838_snimok-jekrana-2025-08-26-v-18_40_27.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1756273935_dom-na-varsofonevskom-pereulke.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/screenshot_20250827_105105_chrome.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1756273722_img_7236.webp,
aa6f91c9f6d2af3c4d78774e93277009,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Министрлік кінәлі»: митиңге шыққан марқұм сарбаздардың аналары ұсталды,Президент әкімшілігінің қабылдау бөлімі орналасқан үкімет үйінің 16-подъезі маңында әскери борышын өтеп жүріп қаза тапқан сарбаздардың аналары митиңге шықты. Олар әділ тергеу жүргізуді талап етті.,stories,https://kaz.orda.kz/ministrlik-kinali-markum-sarbazdardyn-analary-kalaj-mitinge-shykty-zhane-olardy-kalaj-ustady-135993/,"Президент әкімшілігінің қабылдау бөлімі орналасқан үкімет үйінің 16-кіреберісі маңында әскери борышын өтеп жүріп қаза тапқан сарбаздардың аналары митиңге шықты. Олар әділ тергеу жүргізуді талап етті. Әйелдердің кейбірі суық жел астында жеті сағатқа жуық тұрып, есінен танып қалды. Ақыры арнайы жасақ (ОМОН) келіп, аналарды автобустарға күштеп отырғызып, полиция бөлімшесіне алып кетті.
Orda.kz тілшілері оқиғаны бастан-аяқ бақылап, тікелей ақпарат таратып отырды.
Бейбіт күнде әскер қатарында қаза тапқан немесе мүгедек болып қалған сарбаздардың ата-аналары әділдік іздеп, түрлі мемлекеттік орындардың табалдырығын тоздырып жүргеніне бірнеше жыл болды.
Ал әскери тергеу органдары мұндай істерді көбіне бір сарында рәсімдейді:
Әлімжеттік мен зорлық-зомбылыққа шағымданған сарбаздарды психиатриялық ауруханаға жіберіп, «есі дұрыс емес» деп көрсетеді.
Қаза тапқан және жараланған сарбаздардың ата-аналары үш жылдан астам уақыт бойы билікке үніміз жетсін деп күресіп келеді. Осы аралықта олар дәлелдер жинап, сарапшылардың қорытындыларын алып, өздеріне сенімді ондаған азаматтың басын қосқан. Алайда Қазақстан әскеріндегі өлім-жітім азаяр емес. Бұл ауыр жағдайды Мәжіліс депутаттары да айтып жүр, бірақ нәтиже жоқ.
Тағы да шекара қызметінің сарбазының өлімін «бензинге уланды» деп, түсініксіз «кездейсоқ оқиға» ретінде жапты.
Бұған дейін 5 қазан күні Алматы облысында қаза тапқан сарбаздың туыстары Алматы қаласындағы орталық мәйітханадан оның денесін ала алмай отырғанын хабарлады. Ресми деректерге қарасақ, 18 жастағы Нұрасыл Әнуар менингококцемия деген диагноздан көз жұмған. Жақындары бұл нұсқаға сенбейді.
Ал 17 қыркүйек күні Алматы облысы Жамбыл ауданының Отар горнизонында 19 жастағы жас сарбаз Шынарбек Дінмұхаммед Талғатұлы өзіне-өзі қол салды. Мүрдесін көруге ата-анасы Алматы қаласына келді. Orda.kz тілшісі марқұмның ата-анасымен сөйлесіп, жағдайға қатысты пікірлерін білді.
23 қыркүйекте Маңғыстау облысында 18 жастағы жас сарбаз Cұлтан Шынтеміров жындыханаға түсті.
Бұл биыл белгілі болған жаңалықтардың бір парасы ғана.
Отан қорғаушылар күні де Астанада балаларынан айырылған ата-аналар наразылық өткізді. 19 маусымда ата-аналар Тоқаевқа үндеу жасады.
Әр наразылық сайын әйтеуір оларды кездесуге шақыратын. Қорғаныс министрлігі мен Ішкі істер министрлігінің (оған Ұлттық ұлан қарайды) өкілдері ата-аналардың талаптарын тыңдап, құжаттарын алып, «мәселені қараймыз» деп уәде беретін. Бірақ бұл уәделердің бәрі жылдар бойы қайталанып келе жатқан құр сөзге айналды.
Ұлдарынан айырылған ата-аналардың енді шыдамдары шегіне жетті. Тыныш жүру, үнсіз қалу еш нәтиже бермейтінін түсінген олар бұл жолы қатты қамығып,  ашық әділдік сұрады. Олар Қорғаныс министрі Дәурен Қосановтың және азаматтардың өтініштерін бақылау жөніндегі бөлім басшысы Қанатбек Жайсаңбаевтың алдарына шығуын талап етті. Басты мақсат — Қазақстандағы әскер жүйесін түбегейлі реформалау.
Ата-аналар өз үндеуінде былай деп жазды:
Сонымен бірге олар мынадай талаптар қойды:
Наразы топ талаптарын ашық айтты:
Қаза тапқан және жараланған сарбаздардың ата-аналарына енді әділетсіз сотталған әскерилердің отбасылары да қосылды. Солардың бірі — Талдықорған қаласының тұрғыны Шынар Әденова.
Оның ұлы Бақберген Рустамұлы мен бірге қызмет еткен сарбаздар — Шымкенттен келген Аят Шәкір және Түркістандық Нұрман Әбсадық — 2024 жылы оқу-жаттығу кезінде адам өліміне себепкер болды деген айыппен 12 жылға сотталған.
Шынар Әденованың айтуынша:
Бұл қайғылы оқиға 2024 жылғы 13 пен 14 қараша аралығындағы түнде болған. Orda.kz бұл сот ісі туралы бұрын да жазған еді. Енді Шынар Әденова да әділдік іздеген сарбаз аналарының қатарына қосылған.
Үкімет үйінің 16-кіреберісі алдындағы баспалдақта наразылық біраз уақытқа дейін басылмады. Әйелдер талаптарын айқайлап жеткізсе, ерлер, қаза тапқан және жараланған сарбаздардың әкелері мен ағалары оларды қолдап, видео түсіріп, әлеуметтік желілерге таратты.
Барлық қатысушының үстінде «Біз әрсери қызметке реформа талап етеміз», «Баланы әскерге барып өлсін деп туған жоқпын!» деген жазуы бар ақ кеудешелері  болды.
Кейде оларға полиция қызметкерлері жақындап, мегафон арқылы «заңды бұздыңдар, рұқсат жоқ» деп айқайлады. Ал аналар «рұқсатымыз бар» деп жауап қатты. Артынша президент әкімшілігі мен Қорғаныс министрлігінің өкілдері шығып, сөйлесуге тырысып, тағы да құрғақ уәдені жаудырды.
Соңында аналар ғимаратқа  кездесуге кірді. Бірақ бұл жолы да министр Дәурен Қосанов пен бөлім басшысы Қанатбек Жайсаңбаев олардың алдына шыққан жоқ.
Сол арада жүйкесі сыр беріп, әбден қалжыраған Ұлттық ұланда қаза тапқан Алмас Шахимовтың анасы Индира Туғанбаева есінен танып қалды. Оны көтеріп ішке кіргізіп, орындыққа отырғызды, жедел жәрдем шақырылды. Ем көрсеткеннен кейін жағдайы жақсарды.
Сол сәтте, бірінші топтағы мүгедек болып қалған сарбаз Ұлан Мұсаевтың анасы Гүлмира Мұқажанова полиция қызметкерлерінің қысымынан кейін барша қазақстандықтарға үн қатты:
Наразы әйелдерді ақыры топ-тобымен қабылдап, олардың талаптарын тыңдап, қарастыратынын айтты. Біртіндеп қатысушылар тарқай бастады. Сол кезде белгілі болғандай, сарбаздардың аналарына медициналық көмек көрсетіліп жатқанда (тағы бір әйелдің қан қысымы көтеріліп, жағдайы нашарлады), оларға уәде беріліп жатқанда полиция алты адамды — бес ер адам мен бір қызды ұстап әкеткен.
Бұл — аналарды қолдауға келген туыстары мен достары еді. Көрген куәгерлердің айтуынша, оларды «заңсыз әрекет жасады» деп ұстаған. Біреуге тіпті «тыйым салынған жерде темекі шеккен» деген айып тағылған. Әйтеуір бір сылтауларды айтып, оларды жақын жердегі полиция автобусының ішіне күштеп отырғызған.
Сарбаздардың аналары шаршап, суықтан тоңып, тарай бастағанда кейбірі таксимен ешбір сұраусыз еркін қайтқан. «Ал енді олар қалайша ермін-еркін қайтып барады?» деген орынды сұрақ туады. Себебі арнайы жасақ оларды артынан торуылдап ұстаған.
Үкімет үйінің 16-кіреберісінен автобустар аялдамасына дейін полиция көліктері дәл сол арадағы жолдарды айналып, бір бұрыштан шығып, басқа бұрыштан кіріп жүрді. Наразылықты және адамдарды ұстап жатқанын көріп тұрған тәжірибелі журналистер арнайы техника қозғалысын жазып алып отырды. Біздің тілшілеріміз әйелдерді аялдамаға дейін шығарып салғанда, ешкім оларды ұстаған жоқ еді.
Бірақ журналистер алшақтағанда, арнайы жасақ шықты. Топтасып келіп алты әйелді автобусқа күштеп отырғызып, Байқоңыр аудандық полиция бөліміне алып кетті.
Әйелдерді полиция түнгі 8:30-да босатқан. Оларға ескерту берілген. Ал басқа ұсталғандар туралы әлі ақпарат жоқ.
Ең бастысы - сарбаздардың аналарының дауысы Ақордаға жетті. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев прокурор Берік Асыловқа 12 күн ішінде қаза тапқан сарбаздардың ата-аналарының өтініштерін қарап, тергеу заңдылығын тексеруді тапсырды.
Автор: Анастасия Прилепская",2025-11-11T14:01:52+05:00,2025-11-11T14:01:52+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762850037_photo_5228700900371664939_y.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762843550_photo_5228700900371664925_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762850633_photo_5228700900371664944_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762850682_photo_5228700900371664933_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762850861_photo_5228700900371664922_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762850918_photo_5228700900371664931_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_5228700900371664921_y-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762850037_photo_5228700900371664939_y.webp,
e75535800793f3ca40d853b78f994abe,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Мұғалімдер шықсын»: Алматы облысының әкімімен кездесуге келген жұрт орын таппай қалды,17 қазан күні Алматы облысының әкімі Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев Іле ауданы Өтеген батыр кентінде халықпен кездесті. Қарапайым халық басталмай жатып наразылығын білдіре бастады.,stories,https://kaz.orda.kz/mugalimder-shyksyn-almaty-oblysynyn-akimimen-kezdesuge-kelgen-zhurt-oryn-tappaj-kaldy-135552/,"17 қазан күні Алматы облысының әкімі Марат Сұлтанғазиев Іле ауданы Өтеген батыр кентінде халықпен кездесті. Кездесу басталмай жатып, халық наразылығын білдіре бастады. Себебі кездесу туралы әкімдіктің Instagram парақшасында бір күн бұрын емес, 17 сағат бұрын хабарлаған. Тіпті кейбір парақшаларда мұғалімдерді жөпелдемеде күштеп апара жатқан жазбалар тарады.
Orda.kz тілшісі кездесуге барып, кездесудің қалай өткенін анықтап қайтты.
Биліктің ұшар басындағы ат төбеліндей азаматтарға осындай ашық жиында өзінің жайын баяндап, көмек сұрап, болмаса уәжін айтуға келетіндер бар. Бірақ алдын ала залды толтырып, көзбаяушылық үшін жиын өткізетін шенеуніктерге деген сенімге селкеу түскелі қашан... Осы жолғы жиында да сол сценарий қайталанып, көп қарасын өздері толтырған адамдар болды. Ал аз ғана жұртқа тіпті отыратын орын жетпей қалды.
Кездесу Өтеген батыр кентіндегі Нұрғиса Тілендиевтің 100 жылдығына арналған жаңа мәдениет үйінде өтті. Мәдениет үйінің алдында үш тіркеу орыны тұрды. Келген адамдар өз аты-жөнін және жұмыс орнын жазып кірді. Мәдениет үйінде отырғандардың шамамен 70 пайызы — мұғалімдер, 20 пайызы — мемлекеттік қызметкерлер, ал 10 пайызы — қарапайым халық.
Жиынға келген су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов Марат Сұлтанғазиевтің жанында отырды.
Ал ерте келген қарапайым азаматтарды орындарынан тұрғызып, артқы қатарларға көшіріп жатты. Айта кетейік, алдыңғы қатардағы орындықтарда бір азаматтардың аты-жөні жазылып тұрды.
Хабарландыру алдын ала ерте жарияланбаған соң, енді естіп-білген жұрт ағылып келді. Зал мұғалімдер мен құзырлы орган қызметкерлеріне лық толып отырған соң, орын таба алмаған, уәжін айтып, сұрақ қоюға келген қарапайым азаматтар наразы болды. Олардың ішінде мұғалімдерді залдан шығаруды талап еткендер де болды.
Әрине, күштеп, болмаса бұйрықпен әкелген соң қызметтегі кей адамдарға ресмилік үшін айтылып жатқан жиындағы сөздер мүлде қызық болмады. Сондықтан олар телефонын шығарып, әлденені көріп отыра берді.
Orda.kz тілшісі жиынның қалай өтіп жатқанын бақылап отыр.",2025-10-17T11:56:27+05:00,2025-10-17T11:56:27+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/77be623c-da35-4d79-aef0-5577d7b352cb.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760681144_5444907887601251728.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760681144_5444907887601251730.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760681144_5445028627721876434.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760681171_5445028627721876438.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760681171_5445028627721876439.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/74523bd6-ed1a-440d-b530-815271372a1d.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/77be623c-da35-4d79-aef0-5577d7b352cb.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/77be623c-da35-4d79-aef0-5577d7b352cb.webp;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5445028627721876435.jpg,
173ba7d104f089eb1301a4d61932212d,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"«Мұқтаждардан 1,5 млн алған»: «Робин Гуд» Сариевтің сұмдықтары сотта ашылды","Алматыда Алмалы аудандық сотында әлеуметтік желіде  qazaq_robin_hood лақап атымен танылған «Елге көмек» қайырымдылық қорының жетекшісі Ілияс Сариевке қатысты соттың негізігі сот отырыс басталды. Сотта Сариевтің науқас жандардың емі мен отасына ақша жинап беремін деп өз қызметін  1,5 млн теңге бағалап, артынша созбалаққа салып, ақшаларын қайтармай қойған, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/muktazhdardan-15-mln-algan-robin-gud-sarievtin-sumdyktary-sotta-ashyldy-134994/,"Алматыда әлеуметтік желіде qazaq_robin_hood деген лақап атымен танылған «Елге көмек» қайырымдылық қорының жетекшісі Ілияс Сариевке қатысты негізгі сот отырысы басталды. Сотта Сариевтің науқас жандардың емі мен отасына ақша жинап беремін деп өз қызметін 1,5 млн теңге бағалап, артынша ақшаларын қайтармай қойғаны белгілі болды, деп хабарлайды Orda.kz.
Алмалы аудандық сотында өткен сот отырысында Ілияс Сариевпен қоса адамдарға қажылыққа арзан бағамен апарамын деп ақырында ақшасын алып уәделерін орындамаған «MM Travel»  туристік фирмасымен байланысы бар Ақтоты Дүйсееваның да ісі бірге қаралды.
Бүгінгі сот отырысында жәбірленушілердің негізгі бөлігі Қазақстанның әр аймағынан болғандықтан көбі сотқа онлайн қатысты. Алмалы аудандық сот отырысына тікелей келген Айман Жүргенбаева Сариевке 750 мың теңге берген. Жүргенбаеваның үш жасар қызы сал ауруына (ДЦП) шалдыққан, эпилепсия және сөйлеуі және психикалық дамуы кешеуілдеген (ЗПРР) деген диагнозы бар. Әйел күніне талмасы бір емес, жүз рет ұстайтын науқас қызына елден көмек болар деп Сариевке өзі хабарласады.
Жәбірленушінің айтуынша, Сариев ертесіне хабарласып 100 мың теңге салып жіберу керек екенін айтқан. Сонымен қатар, Сариев Жүргенбаевның қызының Түркия еліндегі еміне 50 миллион теңге жинап беремін деп айтқан.
Ақыр соңында жәбірленушінің айтуынша, Сариев не қызына қатысты әлеуметтік желіге салатын бейнероликті де түсірмеген, не елден қаражат жинауды да ашпаған. Сотта Айман Жүргенбаева егер Сариев 750 мың теңгені қайтарып берсе, оған кешірім беретінін де айтты.
Тағы бір жәбірленуші Венера Сұлтанқызы да қызының дертіне шипа іздеп Сариевке хабарласқан. Әуелі әлеуметтік желіде Ілияс Сариевтің ел-жұртқа көмектесіп жатқанын көріп, оның сенімінде селкеу болмапты.
Жәбірленушінің айтуынша, бастапқыда 550 мың теңгеден кейін аударымдарды Рауан, Нартай деген жігіттерге жіберген. Сариев хабарсыз кеткен соң, сол жігіттерге хабарласқанда олар Сариевтің өздеріне қарыз болғанын, ал Сұлтанқызынан келіп түскен қаражат «сол қарыздың өтеуі» екенін айтқан кезде ғана жәбірленуші өзінің алданғанын түсініпті.
Сонымен қатар, сотта «MM Travel» туристік фирмасымен байланысы бар Ақтоты Дүйсеевадан да зардап шеккен жәбірленушіден жауап алынды.
Арайлым Амированың айтуынша, ол әлеуметтік желіден «MM Travel» туристік компаниясының акциясын көріп, умра қажылыққа небары 500 мың теңге жолдама аламын деп сан соғып қалған.
Бүгінгі соттың бір қызығы, сот алдында жауап берген жәбірленушілердің барлығы бір ауыздан: «егер Сариев ақшамызды қайтарып берсе, кешірім береміз» деп айтты.
Келесі сот отырысы 25 қыркүйекте жалғасады. Orda.kz бұл істі өз бақылауына алады.
Еске сала кетсек, Ақтоты Дүйсеева журналист Руслан Өтепбайға сұхбат беріп, Ілиястың құмар ойындарына миллиондап ақша тіккенін жайып салды.
Orda.kz тілшісі бұған дейін Ілияс ашқан қорға сеніп қор болған жандардан сұхбат алған болатын.",2025-09-18T19:49:47+05:00,2025-09-18T19:49:47+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5359439786462543853.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1758204116_5359439786462543865.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1758204213_5359439786462543864.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5359439786462543863.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5359439786462543853.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5359439786462543853.webp,
4b46d23c61e5c05e20c400f51884f815,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Мұрат Нұртілеу жайлы не белгілі?,Бірнеше күн бұрын ғана Мұрат Нұртілеу Қазақстанды халықаралық келіссөздерде жүрген еді. Ал 4 қыркүйекте белгілі кәсіпкер Гаджи Гаджиевпен бірге ұсталғаны туралы хабар шықты. Orda.kz осы адамның кім екенін және дипломат болып жүріп Ақордаға қалай жеткенін саралап көрді.,stories,https://kaz.orda.kz/murat-nurtileu-zhajly-ne-belgili-134740/,"Бірнеше күн бұрын ғана Мұрат Нұртілеу Қазақстанды халықаралық келіссөздерде жүрген еді. Ал 4 қыркүйекте белгілі кәсіпкер Гаджи Гаджиевпен бірге ұсталғаны туралы хабар шықты. Orda.kz осы адамның кім екенін және дипломат болып жүріп Ақордаға қалай жеткенін саралап көрді.
Мұрат Нұртілеу 1976 жылы 11 наурызда Алматыда дүниеге келген. Ұлы жүздің суан руынан. Дипломатиялық мәнсабының арқасында ол бірнеше тілді біледі. Қазақ, орыс, ағылшын және неміс тілдерін жетік меңгерген. 1998 жылы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың халықаралық қатынастар факультетін тәмамдап, бірден Сыртқы істер министрлігінің қызметіне кірген.
Қызметін референт ретінде бастап, кейін Малайзиядағы атташе қызметіне тағайындалып, сол жерде 2003 жылға дейін еңбек етті. Орталық аппаратқа оралғаннан кейін Азия және Африка департаментінің екінші хатшысынан министрдің кеңесшісі әрі оның хатшылығының жетекшісіне дейінгі сатыларынан өтті. 2007 жылдың қаңтарында сенатқа қабылданып, алдымен орынбасары, кейін жоғарғы палатаның аппаратының басшысы болып, 2011 жылға дейін сол қызметте қалды.
Содан кейін оған арнаулы тапсырмалар бойынша елші мәртебесі беріліп, Женевадағы БҰҰ жанындағы Қазақстанның тұрақты өкілдігі кеңсесінде кеңесші болды. 2016–2019 жылдары елімізді Финляндия мен Эстонияда таныстырды. 2019 жылдың наурызында президент Қасым-Жомарт Тоқаев оны өз көмекшісі етіп тағайындады. Ал 2021 жылғы ақпанда әкімшілік басшысының орынбасары дәрежесіне көтерілді.
Қаңтар оқиғаларынан кейін оның қызметінде үлкен өзгеріс болды. 5 қаңтарда Кәрім Мәсімов қызметінен кеткеннен кейін Тоқаев Мұрат Нұртілеуді Ұлттық қауіпсіздік комитетінің бірінші орынбасары етіп тағайындады. Осы аз ғана уақытта арнайы қызметтегі екінші адам болып есептелді. Сондықтан кейбір мәліметтерге қарағанда, күштік құрылымдағыларлың тұтқындалуына және кадрлық ауыс-түйістерге тікелей әсер еткен болуы мүмкін. Бұл жайттар ресми түрде ашық айтылмады.
1 ақпанда Нұртілеу парламентке жіберілген Ерлан Қошановтың орнына әкімшілікті басқара бастады. Президент Тоқаевтан кейінгі реформаларды жүзеге асыруда, кадрлық және ішкі саяси мәселелерді бақылауда осы адамның жауапкершілігі ерекше болды.
2023 жылғы 3 сәуірде Нұртілеу премьер-министрдің бірінші орынбасары — сыртқы істер министрі лауазымына тағайындалып, Мұхтар Тілеубердінің орнына келді. Сол сәттен бастап ол Қазақстанның сыртқы саясаты мен халықаралық бастамаларын басқарып, президентпен келіссөздерге бірге бара бастады.
Тағы бір жайт: 2024 жылы 5–6 ақпан күндері Әлихан Смайылов болмаған кезде премьер-министрдің міндетін дәл осы Мұрат Нұртілеу атқарған еді. Бұл эпизод оның үкіметтік иерархиядағы ерекше салмағын айқын көрсетті.
Мұрат Нұртілеу үйленген, төрт ұлы бар. Жеке өмірге қатысты ашық айтылатын мәліметтер аз. Дегенмен қолында билігі бар адамдардың жүріп өткен жолына қарасаң, байланыстары білінер-білінбес сезіліп тұрады.
Журналист Михаил Козачковтың айтқан ақпаратқа қарасақ, Мұрат Нұртілеудің Жәмилә деген туған әпкесі бар. 2016 жылы ол Мұрат Нұртілеу Финляндияға елші болғанда арнайы қажеттілігі бар балаларға арналған акциядан фотосурет жариялап, туыс екендерін білдірді.
Сол кадрларда «Лапландияның Аяз Ата» сыйлықтарынан бөлек, сол уақытта президент әкімшілігінің басшысы болған Мұрат Нұртілеуге қатысты тұлға да көрінеді.
Ескі фотосуретке мұқият қарасаңыз, оның жанында Мұрат Нұртілеудің нағашы жағынан туыс болып келетін Куаныш Сұлтанов тұр. Бұл тәуелсіздіктің алғашқы жылдары саясат сахнасына шыққан тұлға. Ол бір кездері ақпаратты ашуға жауапты бірінші министр болып елге қызмет еткен, кейін парламент, сенат, Қытай, Корея, Вьетнам секілді дипломатиялық миссияларда жұмыс істеген.
Журналист іздене келе құжаттарға да көз жүгіртті. Қаржы есептерінің депозитарийінде Мұрат Нұртілеудің отбасы мүшелерінің тізімі бар. Сол тізімде Мұраттың анасы ретінде есептелетін Құлтай Сұлтановна Мусаева аты кездесті. Оның әкесінің аты мен тегі бойынша ол Куаныш Сұлтановтың қарындасы болуы мүмкін деген тұжырым қалыптасады. Осылайша логикаға салсақ, сыртқы істер министрі бір кездері ақпарат министрі әрі бұрынғы елші болған адамның аға­-інісі болуы мүмкін. Яғни Мұрат Абуғалиевичтің шашбауын көтеріп, қолдап жүргендер болды деген сөз.
Сол тізімнен, әкесінің аты-жөніне қарай Мұрат Нұртілеудің бауыры — Саята Абуғалиевич Сауранбаевтың аты да табылды. Ресми мәліметтер бойынша ол Ақмола облысы бойынша ҰҚК департаментінің бастығы, полковник шенінде. Ақордадан шыққан мәліметке сай, оған 2025 жылғы 5 мамырда «ұлттық қауіпсіздік генерал-майоры» арнайы атағы берілді.
Халық естіп жүрген Мұраттың кіші бауыры — бизнесмен Шалқар Нұртілеуов те осы тізімде бар. Ол бірнеше компанияға иелік етеді, соның ішінде «Азия Су» арқылы Turan сусын бренді бар. Осы табысты кәсіп арқылы ол 2021–2022 жылдары Ақордаға су жеткізушілердің қатарында болған. «Азаттық» тілшілерінің сауалына ресми жауапта басқарма бұл фактілерді жоққа шығармаған. Яғни осындай қарым-қатынастар барын мойындаған. Алайда «жеке тұлғалардың іскерлік қатынастары» туралы пікір білдіруден бас тартқан.
Алайда бұған дейін оның аты басқа да зерттеулерде жарияланды. Оның атқарушы билікпен байланысқа түскен компаниялар туралы тергеулерде аталатын. Сондай-ақ оның аты президенттің ұлы Тимур Тоқаевпен байланыстырылған бірлескен энергетикалық жоба аясында айтылған. 2017 жылы «Біріккен энергосервис компаниясы» энергетикадағы активтерді сатып алып, Шалқар Нұртілеу сол компанияның басқарма төрағасы болды.
Мұрат Нұртілеудің өзін жұртшылық алдында Тоқаевтың сенаттағы кезінен бергі ең жақын серіктерінің бірі ретінде көрсетіп келеді. Ол ұзақ жылдар бойы Тоқаевтың қасында жүріп, сенімді әрі берік аппарат қызметкері екенін көрсетті. 2019 жылы Тоқаев президент болған кезде, Мұрат Нұртілеу де онымен бірге сенаттан Ақордаға өтті. Алдымен көмекші, кейін президент әкімшілігінің басшысы болды.
Сарапшылар Тоқаевтың жеке адалдықты жоғары қоятынын атап өтеді. Мұрат Нұртілеу — осы сенімді үнемі ақтап жүрген санаулы серіктің бірі. Бұрынғы дипломаттар мен Тоқаевтың көмекшілерінің көбісі бүгінде жоғары қызметтерде отыр. Ал олардың мәнсап жолы жаңа президент келген соң өрге басқаны жасырын емес. Солардың қатарында Мұрат Нұртілеуді де Тоқаевтың шәкірті, тіпті арқасынан қағып, қолдап отыратын адамы деуге болады.
Бір қызығы, 3 сәуірде сыртқы істер министрі болып тағайындалғаннан кейін көп өтпей, Мұрат Нұртілеу Ресейге аттанды. 11 сәуірде ол Қазақстан мен Ресей арасындағы қарым-қатынасты жоғары бағалап:
4 қыркүйекке дейін Мұрат Нұртілеудің аты түрлі дау-дамайда аталмады. Әсіресе, оның өзіне қатысты жанжалдар шықпаған. Болмаса жұртқа жария болмаған. Оның аты-жөні қылмыстық істер мен парақорлық туралы жанжалдарда аталмады. Сондықтан мемлекеттік элита арасында «таза» беделге ие болып көрінді. Бірақ тәуелсіз басылымдар оның мәнсабының басқа да айтылмаған тұстарын сөз етті.
Негізгі әңгіме оның тасының өрге тым жылдам домалағаны туралы болды. Сыншылар мұны кәсіби біліктілігінің мойындалуы емес, керісінше, Тоқаевқа жеке адалдығының нәтижесі деп білді. «Азаттық» та ашық жазды: «президент кадр саясатында ең әуелі адалдықты бағалайды». Мұрат Нұртілеу сияқты көмекшілер жоғары қызметке көтеріле берді, ал «ескі жүйе» өкілдері тасада қалды. Бұл ресми түрде жанжал болмаса да, меритократия қағидаты сақталды ма, әлде тек «өз адамдарының» жүйесі күшейді ме деген сұрақ тудырды.
Бұл жағдай көпшіліктің есінде «жаңаша туыстық жүйе» ретінде қабылданды. Назарбаев дәуіріндегідей туысқандардың ықпалы артта қалғанымен, Тоқаевтың да өзіне жақын серіктері мен олардың отбасыларына сүйенген тобы қалыптасты.
2024 жылдың маусымында ресейлік пранкерлер Вован мен Лексус Ұлыбританияның сыртқы істер министрі Дэвид Кэмеронмен болған әңгіменің жазбасын жариялады. Олар өзін Украина экс-президенті Порошенко ретінде таныстырған. Әңгіме барысында Кэмерон Нұртілеудің оған Ресейдің Қазақстанның солтүстігін бақылауға алғысы келетіні жөнінде айтқанын жеткізді.
Бұл жөнінде Orda.kz сыртқы істер министрлігінен ресми түсініктеме алмақ болды. Алайда министрліктің ресми өкілі Айбек Смадияров жауап бермеді. Кейін ол Ресейдің РИА Новости агенттігіне түсініктеме беріп:
Мұрат Нұртілеудің саяси болашағына қатысты да сан алуан әңгімелер айтыла бастады. Әкімшіліктен сыртқы істер министрлігіне күтпеген жерден ауысуын сарапшылар одан да жоғары қызметке дайындық деп бағалады. «Республика» басылымының дереккөздері оны парламент сенатының төрағалығына өткізу жоспары болғанын жазды. Бұл — мемлекеттік иерархияда президенттен кейінгі екінші орын.
Конституция бойынша сенат спикері президент өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтатқан жағдайда мемлекет басшысының міндетін уақытша атқарады. Осы тұрғыдан алғанда, Мұрат Нұртілеуді Тоқаевтың мұрагері ретінде дайындап жатыр деген жорамалдар айтылды.
Қазір Мұрат Нұртілеу қызметіне байланысты түрлі кеңестер мен ұйымдардың мүшесі. Солардың ең негізгілерінің бірі — үкімет атынан Kazakh Invest ұлттық компаниясының директорлар кеңесіндегі өкілдігі. Бұл тағайындау сыртқы істер министрінің — компанияның жалғыз акционерінің бұйрығымен жүзеге асқан.
Алайда сарапшылар мұны мәселе тудырған тәжірибе деп бағалайды. Себебі министрлер мен олардың орынбасарлары ұлттық компаниялардың директорлар кеңесінде отырып, өз-өздерін бақылап отыр. Бұл есепті әлсіретіп, компания жұмысының тәуелсіз бағалануы мүмкін еместігін көрсетеді. Заңдық тұрғыдан «сыбайлас жемқорлық» деп айтуға келмесе де, халықаралық корпоративтік басқару өлшемдері бойынша мұндай тәжірибе тиімсіз әрі бейресми ықпалға жол ашады.
Бұдан бөлек, Мұрат Нұртілеу түрлі үкіметаралық комиссиялардың, халықаралық ұйымдар мен форумдардың жұмысына қатысып келеді. Ол ТМД, БҰҰ, ЫҚҰ сыртқы істер министрлер кеңесі сияқты алаңдарда Қазақстанды таныстырып, елдің сыртқы саяси бастамаларын ілгерілетті. Сондай-ақ инвестиция мен сыртқы экономикаға байланысты үкімет жанындағы үйлестіру кеңестерінің құрамында бар.
Мұрат Нұртілеудің мәнсап жолы технократ-дипломаттың классикалық үлгісі ретінде сипатталды. Ол кәсібилігі мен мемлекет басшысына адалдығының арқасында аз уақытта биліктің ең биік сатысына көтерілді. Жақында ғана ол билікті басқарып отырған ат төбеліндей азаматтардан оқ бойы озық шығып, одан да биікке өрлей алатын адам болған еді.",2025-09-06T09:12:29+05:00,2025-09-06T09:12:29+05:00,kk,Редакция,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757131934__gluster_2024_3_1_c88a1d2ac4fc4bf2a07dad30cf2b2928_1280x720.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757134702_nurtleu-i-santa.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757134727_487060457_9715211141833533_8211299116464098792_n.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757134921_1757016283_photo_2025-09-04_21-59-38.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757135412_murat-nurtleu-s-lavrovym.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/1757135686_682f53ee11711642949746.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757131934__gluster_2024_3_1_c88a1d2ac4fc4bf2a07dad30cf2b2928_1280x720.webp,
f98f88d2799a2f6210fa805a232b71dd,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Музыкант Иманбек Зейкенов «Құрмет» орденімен марапатталды,"«Грэмми» жүлдесін алған тұңғыш қазақстандық музыкант Иманбек Зейкенов «Құрмет» орденімен марапатталды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/muzykant-imanbek-zejkenov-kurmet-ordenimen-marapattaldy-136465/,"«Грэмми» жүлдесін алған тұңғыш қазақстандық музыкант Иманбек Зейкенов «Құрмет» орденімен марапатталды, деп хабарлайды Orda.kz.
Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева музыкант Иманбек Зейкеновке мемлекеттік марапатты салтанатты түрде табыстады.
Сонымен қатар, мемлекет басшысының Жарлығымен Республика күніне орай елдің экономикалық және қоғамдық өмірінің түрлі салаларын дамытуға елеулі үлес қосқан бірқатар азамат марапатталды.
Айта кетейік, Атырауда Яна Легкодимованың ісін ашқан тергеушіге жаңа атақ берілді.",2025-12-08T16:00:04+05:00,2025-12-08T16:00:04+05:00,kk,Альфия Адамбек,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1d1571ad-fbc6-42ce-bb77-73ed3a32c985.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1d1571ad-fbc6-42ce-bb77-73ed3a32c985.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1d1571ad-fbc6-42ce-bb77-73ed3a32c985.webp,
a07ab5d9d513280b436058ab32ab7dcb,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Мүрдесін ала алмадық»: Алматы облысында көз жұмған сарбаздың туыстары Тоқаевқа үндеу жасады,5 қазан күні Алматы облысында қаза тапқан сарбаздың туыстары Алматы қаласындағы орталық мәйітханадан оның денесін ала алмай отырғанын хабарлады. Orda.kz тілшісі оқиғаның мән-жайын анықтап қайтты.,stories,https://kaz.orda.kz/myrdesin-ala-almadyk-almaty-oblysynda-koz-zhumgan-sarbazdyn-tuystary-tokaevka-yndeu-zhasady-135312/,"5 қазан күні Алматы облысында қаза тапқан сарбаздың туыстары Алматы қаласындағы орталық мәйітханадан оның денесін ала алмай отырғанын хабарлады. Orda.kz тілшісі оқиғаның мән-жайын анықтап қайтты.
Нұрасыл 2006 жылы 16 желтоқсанда дүниеге келген. 18 жасқа толған соң, 28 қыркүйекте Қызылорда қаласынан әскерге аттанған. Араға бір апта салып, туыстарына оның қаза болғаны туралы суық хабар жетті.
Нұрасылдың әпкесі Динараның айтуынша, інілері әскерге өз еркімен кеткен және денсаулығына қатысты ешқандай шағым болмаған.
Оның сөзінше, Нұрасыл ағасымен сөйлескен сәтте «әскер мен ойлағандай емес» екен деген.
Динара сұхбат беріп тұрған сәтте әскери көлікпен сарбаздың денесі сараптамаға жеткізілді. Сараптамадан соң оны Қызылордаға алып кетеді. Сарбаз туған жерінде жерленеді.
Әпкесінің айтуынша, Нұрасылдың денсаулығында ақау болса, ол әскерге кетер алдындағы медициналық тексерісте анықталар еді.
Сарбаз өз армандарын қағазға жазып жүрген. Туыстарының айтуынша, егер денсаулығында мәселе болса, ол алдымен соған шағымданар еді.
2025 жылғы 5 қазанда Алматы облысы бойынша департаменттің медициналық қамтамасыз ету бөлімінде ҰҚК Шекара қызметінің қатардағы әскери қызметшісі қайтыс болған.
Алдын ала мәлімет бойынша, дәрігерлер өлім себебін менингококцемия – менингококк инфекциясының ауыр түрі деп атады. Бұл ауру кезінде бактериялар қанға өтіп, сепсис тудырады. Дерт тез өршіп, өмірге елеулі қауіп төндіреді.
Шекара қызметі бұл жағдай бойынша қызметтік тергеу жүргізіліп жатқанын, сондай-ақ полиция сотқа дейінгі тергеуді бастағанын хабарлады.
Марқұмның мәйітін көруге кіріп шыққан жездесі оның үстіне бөртпе шығып кеткенін көргенін айтты. Ол кісі тілішінің «осы диагноз қойылғанда бөртпе пайда бола ма?»  деген сұрағына « әр жағдайда әртүрлі»  деп жауап берді. Ол кісі өзі хирург болып жұмыс істейтіндіктен медициналық жағдайларды біледі деп ойлаймыз.
Экспертиза қорытындысы ертең сағат 9-да дайын болады. Марқұмның денесін Қызылордаға алып кету үшін сағат 4-ке ұшақ дайындалып жатыр.
Еске салсақ, Алматы қаласында №5571 әскери бөлімде  мерзімді қызмет атқарып жүрген сарбаз ауыр жарақат алды, ол ғимараттың үшінші қабатынан секіріп кеткен болатын.",2025-10-05T13:03:24+05:00,2025-10-05T13:03:24+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/whatsapp-image-2025-10-05-at-12_38_32.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759651868_5409148758693907381.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759651868_5409148758693907382.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759651868_5409148758693907383.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759651868_5409148758693907384.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759651868_5409148758693907385.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/m.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/whatsapp-image-2025-10-05-at-12_38_32.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/whatsapp-image-2025-10-05-at-12_38_32.webp,
66a865ec9e9caf5e5d6a81aa9b43736b,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"Назарбаевтан «мұраға» қалып, қоқысқа айналған шахталар мен  ядролық нысандарды сату қиынға соқты","Қазақстан 90-шы жылдардың ортасында ядролық қарудан бас тартқанына қарамастан, елімізде кеңестік әскери инфрақұрылымның қалдықтарын қазылып жатыр. Байқоңырда 30 жылға жуық уақыт бойы Нұрсұлтан Назарбаевтың маңызды «жетістіктерінің» бірі деп саналған іске қосу шахталарынан құтылу оңай болмай тұрғанын Orda.kz баяндайды.",stories,https://kaz.orda.kz/nazarbaevtan-muraga-kalyp-kokyska-ajnalgan-shahtalar-men-jadrolyk-nysandardy-satu-kiynga-sokty-135960/,"Қазақстан 90-шы жылдардың ортасында ядролық қарудан бас тартқанына қарамастан, елімізде кеңестік әскери инфрақұрылымның қалдықтары қазылып, сатылып жатыр. Байқоңырда 30 жылға жуық уақыт бойы Нұрсұлтан Назарбаевтың маңызды «жетістіктерінің» бірі деп саналған іске қосу шахталарынан құтылу оңай болмай тұрғанын Orda.kz баяндайды.
Кеңес Одағы ыдырағанда Беларусь, Қазақстан, Ресей және Украина өз аумақтарында бұрынғы кеңестік стратегиялық ядролық қару мен инфрақұрылымды «мұраға» алып қалды.
NUCLEAR STATUS REPORT есебінен скриншот
Нақты айтқанда, ол кезде Қазақстанда:
1992 жылғы мамырда барлық төрт мемлекет Лиссабон хаттамасына қол қойып, START I шартына қосылды. Келісім 1994 жылғы 5 желтоқсанда күшіне енді, ол кезде Құрама Штаттар мен қалған төрт қатысушы Будапеште ратификациялау грамоталарын алмасты.
1996 жылдың соңында Беларусь, Қазақстан және Украина өз аумақтарындағы барлық ядролық қаруды Ресейге беріп, Ядролық қаруды таратпау туралы шартқа қосылды.
Бұл есепте 1992 жылдың басында Қазақстанның стратегиялық емес ядролық қаруы да болғаны айтылған.
Нәтижесінде:
АҚШ-тың Қазақстандағы қауіп-қатерді азайту жөніндегі бағдарламалары (CTR - Cooperative Threat Reduction) егер өзінің ядролық қаруын сақтап қалса, әлемдегі үшінші ірі ядролық мемлекетке айналатын елді толық қарусыздануға алып келді.
Фото: e-auction.e-qazyna.kz
Қазір ядролық мұра ретінде қалдықтарды алып қалған Қазақстан-Ресейлік «Инфракос» кәсіпорны одан құтылуға тырысуда. Жақында мемлекеттік аукцион сайтында «Байқоңыр» ғарыш айлағы аумағында болат материалдар мен қара металл сынықтарын сатуға арналған лот пайда болды. Кеңес дәуірінде ядролық зымырандарды ұшыруды жоспарлаған ұшырғыш шахталар қазір ештеңеге жарамай, құрғақ есепке желеу болып отыр.
Жалпы алғанда, «Инфракос» өзінің істен шыққан көптеген мүлкін сатады, бірақ бұл лот - 1995-1996 жылдары Назарбаев салтанатты түрде жойған іске қосу шахталары. Жеке өзі емес, әрине, бірақ өзінің қатаң басшылығымен.
Фото: e-auction.e-qazyna.kz
Осы лотқа қоса берілген есепке сәйкес, бағалаушылар нысанды тек 2025 жылдың сәуірінде ғана қарап шықты. Негізінен ол тас тақталар, шлактекшелер, бағаналар, арматуралар, сынған ғимараттар мен құрылыстар, түрлі тораптар мен мамандандырылған жабдықтардың бөлшектері. Яғни, бір сөзбен айтқанда бұл сынық қалдықтары (лоттың атауында көрсетілгендей) және оны кәдеге жаратуға ғана болады. Алайда оның құны 449 млн теңгеге бағаланды. Сауда-саттықтың басталуы 4 қарашаға белгіленді, бірақ өтінім болмағандықтан ол өткізілмеді.
Бұл қирауларды біздің еліміз үшін тарихи жағдай деп санауға болады. Олар Қазақстанды бейбітшіл мемлекет ретінде таныстыру арқылы оның тұңғыш президенті - Нұрсұлтан Назарбаевтың саяси мансабын бастап берді. Бірақ сынған бетонның, арматураның бәленбай тоннасы ешкімге қажетсіз қоқыс болып қалады деп кім ойлаған?
Іске қосу шахталарының орналасу схемасы. Сурет: e-auction.e-qazyna.kz
Дегенмен, бұл «Инфракос» іске асыруға тырысып жатқан жалғыз нәрсе емес. Сондай-ақ құрылысы аяқталмаған үйлер, цистерналар, темір жол доңғалақтары мен вагондары, ескі ғимараттар және тіпті миллиард теңгенің кабельдік желісі сатылды. Бұл желінің бір бөлігін олар сата алды, бірақ бұл жерде де қиюы келмеген дүние жетерлік.
Фото: e-auction.e-qazyna.kz
Қызылордада көлік прокуратурасы «Инфракос» бюджет ақшасын орынсыз шығындағанын анықтады. KazakhinTrade компаниясы кабельдік желіні бөлшектегеннен кейін «Инфракостан» кабель өнімдері қалдықтарын сатып алған, бірақ ақшаны мерзімінде төлемеген болып шықты.
Фото: e-auction.e-qazyna.kz
«Инфракос» өз кезегінде қарызын қайтарып алуға әрекеттенбеді, тіпті алдыңғы қарызын төлемей жатқан компаниямен жаңа шарт жасасты, оған іс жүзінде басқалардан артықшылық берілді.
Жағдай тек прокуратураның араласуынан кейін ғана өзгерді. Келісім күшін жойды, ал сот KazakhinTrade компаниясына 80 миллион теңге көлемінде айыппұл төлеуге міндеттеді.",2025-11-09T12:01:14+05:00,2025-11-09T12:01:14+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762670882_ozzi_md_nuclear_missile_launch_destroyed_nuclear_missile_laun_a1f6640e-943e-4570-9d54-775037715dda_0.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762670020_snimok-jekrana-2025-11-07-v-14_09_31.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762670312_auction-get-photo-11.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762670394_auction-get-photo-8.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762670480_auction-get-photo-10.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762670652_snimok-jekrana-2025-11-07-v-14_56_13.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762670742_snimok-jekrana-2025-11-07-v-14_54_18.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762670801_auction-get-photo-3.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762670846_1762510706_auction-get-photo.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762670882_ozzi_md_nuclear_missile_launch_destroyed_nuclear_missile_laun_a1f6640e-943e-4570-9d54-775037715dda_0.webp,
7f07b392317ceca83359c611bb65a10e,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Өгей әке өгейлігін көрсетті: Көкталдағы балалар құлдығына имам мен әкімнің не қатысы бар?,"Жамбыл облысы Көктал ауылында ағайынды балалардың бірнеше жыл бойы құлдықта ұсталуы жайлы іс жалғасын тапты. Туыстары тек әкесін ғана емес, сонымен бірге, балалардың құлдықтағы өмірі мен оларды аяуссыз соққының астында болатынын біліп араласпаған жергілікті әкім мен имамды да жауапқа тартуды талап етуде. Orda.kz бұл оқиғаның  егжей-тегжейін білді.",stories,https://kaz.orda.kz/ogej-ake-ogejligin-korsetti-koktaldagy-balalar-kuldygyna-imam-men-akimnin-ne-katysy-bar-134271/,"Жамбыл облысы Көктал ауылында ағайынды балаларды бірнеше жыл бойы құлдықта ұстаған өгей әкенің қорлығы жайлы ақпарат тарағанда жұрт жағасын ұстады. Туыстары тек өгей әкесін ғана емес, сонымен бірге, балалардың құлдықтағы өмірі мен оларды аяусыз соққыға жығылғанын біле тұра араласпаған жергілікті әкім мен имамды да жауапқа тартуды талап етті.
Orda.kz тілшісі осы оқиғаның егжей-тегжейін анықтап көрді.
2025 жылы 6 тамызда Талас ауданы Көктал ауылының тұрғыны полицияға арызданып, қой бағып жүрген үш баланың жоғалғанын айтқан. Келесі күні балалар Алматыдағы туған әкесі мен анасының әпкесінің жанынан табылды. Артынша балалар Таразға жеткізіліп, тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарына арналған облыстық әлеуметтік көмек орталығына уақытша орналастырылды.
Балалардың анасының бірінші некеден туған ұлдарынан бөлек тағы үш кішкентай баласы бар екен.
10 жастағы екінші бала Ұзақбай да көмек сұрады. Ол негізінен төртінші сыныпта оқуы керек, бірақ екінші сыныпта қалып қалған не санауды, не оқуды білмейді.
Балалардың әпкесінің айтуынша, Көктал ауылының әкімі мен жергілікті имам жағдайды білгенімен, ешқандай шара қолданбаған.
Сонымен қатар, балалардың әпкесінің айтуынша, тергеушілер жағдайды жеңілдетуге тырысып, балаға тек ғана тамақ берілмей жүріп-тұруына шектеу болған кезді ғана құлдық деді деп оларға айдалада қой бақтырып, ұрып-соққанын іске қоспай отыр.
Бұған дейін екі бала зардап шеккені жайлы хабарланған едік. Артынша үш бала екендігі анықталды.
Жамбыл облысының әкімі Ербол Қарашүкеевтің тапсырмасымен оның орынбасары тікелей бақылайтын жұмыс тобы құрылды. Ол жағдайды зерттеп, балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Сондай-ақ, өңірдегі барлық білім беру мекемелерінде тексеру жүргізу жоспарланып жатыр.
Полиция мәлімдемесінде қылмыстық іс қозғалған және «әртүрлі зорлық-зомбылық әрекеттері, әсіресе кәмелетке толмағандарға қатысты болса, қатаң түрде тоқтатылатыны» айтылды.
Еске сала кетсек, Orda.kz Жамбыл облысының Талас ауданында кәмелетке толмаған балалардың құлдықта болғаны жайлы жазған еді. Orda.kz тілшісі ағайынды балалар Талас ауданына қарасты Көктал ауылында тұрғанын анықтады. Олар 6 тамыз күні кешкісін үйден қашып кетіп, Алматыда табылған.",2025-08-11T13:30:13+05:00,2025-08-11T13:30:13+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1754896632_izobrazhenie-whatsapp-2025-08-11-v-07_54_20_c5974564-1.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1754896632_izobrazhenie-whatsapp-2025-08-11-v-07_54_20_c5974564-1.webp,
9a9d691ed1d5d8efd2819b792f77e014,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Өгей әкесі мен анасы да сотталсын»: Қарағандыда 15 жастағы қызға үйленген 38 жастағы ер адам сотталып жатыр,Оқиға биыл наурыз айында болған. 15 жастағы қыздың туған анасы мен өгей әкесі оны шариғат заңымен 38 жастағы ер адамға тұрмысқа берген.,stories,https://kaz.orda.kz/ogej-akesi-men-anasy-da-sottalsyn-karagandyda-15-zhastagy-kyzga-yjlengen-38-zhastagy-er-adam-sottalyp-zhatyr-135221/,"Оқиға биыл наурыз айында болған. 15 жастағы қыздың туған анасы мен өгей әкесі оны шариғат заңымен 38 жастағы ер адамға тұрмысқа берген. Қазір Қарағандыда осыған байланысты даулы сот процесі басталды. Айыпталушы орындығында қыздың «күйеуі» отыр.
Orda.kz тілшісі қыздың туған әкесімен әңгімелесті.
«Күйеу бала» ҚР Қылмыстық кодексінің 120-бабы 3-1-бөлігі бойынша кәмелетке толмағанды зорлағаны үшін айыпталды. Ол қызды төрт күн бойы жабық пәтерде ұстап, бірнеше рет зорлаған. Қыз қашып шығып, туған әкесінен қорған сұраған. Әкесі әзірге аты-жөнін жария етпеуді өтінді.
Әкесінің айтуынша, әуелі іс қозғалғанда, ол қызы екеуі күн сайын полицияға барып жүрген. Кейін анасы мен өгей әкесі қызды өз жақтарына шығарып алған. «Бізден балаларымызды тартып алады» деп аяушылық туғызған. Анасының жаңа күйеуден екі кішкентай баласы бар, қазір үшіншісіне жүкті.
Қыз туған әкесіне қарсы арыз жаза бастап, бұрынғы жауабынан бас тартқан. Қорғаншылық бөлімі анасы мен өгей әкесін ата-ана құқығынан айыру туралы сотқа талап қойған. Бірақ сот оны қанағаттандырмады. Әкесінің айтуынша, бәрі зорлау ісінің немен аяқталатынын күтіп отыр.
Тіпті қыздың нағашы атасы да өз қызының жауапқа тартылуын талап еткен. Ол діни ағымға беріліп, немересіне хиджаб кигізген. Қыз «күйеуінен» қашып шыққан соң, орамалды шешкен. Қорғаншылық органы да қыздың мәжбүрлі түрде оранғанын анықтаған. Қыздың туған әкесі де іс бойынша куәгер.
Айта кетейік, әнші Рүстем Жүгінісовке әкімшілік құқықбұзушылық үшін 79 мың теңге айыппұл салынды. Бұл шешімді астанадағы әкімшілік құқықбұзушылықтар бойынша мамандандырылған ауданаралық сот шығарды. Еске сала кетсек, Ақтөбе мешітінде бір ер адамның жас қызға жыныстық емеурін көрсетуіне қатысты әншінің айтқан пікірі. Сол оқиғада қыз ер адамның бір реттік неке ұсынғанын айтқан еді. Рүстем Жүгінісов сол кезде қызды арандату жасаған деп айыптап, мешітке жалғыз бармай, әкесімен немесе бауырымен бірге баруды ұсынды.",2025-09-30T12:27:31+05:00,2025-09-30T12:27:31+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1759210722_hijab-woman-2025-02-21-03-21-14-utc.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1759210722_hijab-woman-2025-02-21-03-21-14-utc.webp,
8878790a5fa91c5ab1649fd0bee1ab38,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Ойымды дұрыс жеткізе алмадым» - Алматы облысы әкімінің бірінші орынбасары мүгедектігі бар адамдардың намысына тиген сөзі үшін кешірім сұрады,"Алматы облысы әкімінің бірінші орынбасары Қанат Есболатов денсаулық сақтау министрінің Талғар ауданының тұрғындарымен кездесуінде айтқан «Алла мүгедектерді онсыз да жазалаған» деген сөзі үшін кешірім сұрады, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/ojymdy-durys-zhetkize-almadym-almaty-oblysy-akiminin-birinshi-orynbasary-mygedektigi-bar-adamdardyn-namysyna-tigen-sozi-yshin-keshirim-surady-136341/,"Алматы облысы әкімінің бірінші орынбасары Қанат Есболатов денсаулық сақтау министрінің Талғар ауданының тұрғындарымен кездесуінде айтқан «Алла мүгедектерді онсыз да жазалаған» деген сөзі үшін кешірім сұрады, деп хабарлайды Orda.kz.
Қанат Есболатов өзінің инстаграмында ресми түрде кешірім сұрады. Шенеунік Талғарда денсаулық сақтау министрімен болған кездесуде көкейкесті сұрақтар қойғысы келетін адамдар көп болғанын түсіндіруден бастады.
Бір күн бұрын әлеуметтік желілерде Ақмарал Әлназаровамен болған кездесуде әкімнің орынбасары «Мүгедектерді құрметтейік, орысша айтқанда, оларды Құдай онсыз да  жазалаған» деген сөздермен аудиторияны тәртіпке шақырып жатқан бейне таратылды.
Халық бұл сөздерді намысқа тию және қорлау деп қабылдады, көпшілігі түсініктемелерінде шағым жазып, шенеунікті жауапқа тартуға шақырды.
Шенеунік демекші, жемқорлардың жемтігіне айналған ArtSport платформасы сәтсіз аяқталды. Жобаны жабудың ресми себебі ретінде - «экономикалық орынсыздық» екені айтылды. Іс жүзінде жүйе өз жобасының салмағын көтере алмады, ал жою басқарушылық жауапкершіліктің жоқтығы мен шулы жанжалдардың ұзақа созылуы жоба тарихына тек заңдық нүкте қойды.",2025-11-30T14:00:45+05:00,2025-11-30T14:00:45+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764491099_esbolatov.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764491099_esbolatov.webp,
0ef34ab79c0f8a6474c3fb1cee1985ca,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Өлім жазасы»: Қырғызстанда 17 жастағы Айсулуу Мукасеваның өлімі қоғамды дүр сілкіндірді,"Қырғызстанда аса қатыгездікпен өлтірілген 17 жастағы Айсулуу Мукасеваның ісіне қатысты тергеу басталды. Күдікті қамауға алынды. Бұл істі президент Садыр Жапаров жеке бақылауға алып, өлім жазасын қайта енгізу мүмкіндігін қарастыру жөнінде тапсырма берді, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/olim-zhazasy-kyrgyzstanda-17-zhastagy-ajsuluu-mukasevanyn-olimi-kogamdy-dyr-silkindirdi-135282/,"27 қыркүйекте Қырғызстанда 41 жастағы ер адам аса қатыгездікпен 17 жастағы Айсулуу Мукасеваны өлтірген болатын. Қазір осы іске қатысты тергеу басталды. Күдікті қамауға алынды. Бұл істі президент Садыр Жапаров жеке бақылауға алып, өлім жазасын қайта енгізу мүмкіндігін қарастыру жөнінде тапсырма берді, деп хабарлайды Orda.kz.
Оқиға 27 қыркүйекте болған. Ыстықкөл облысының Барскоон ауылынан шыққан Айсулуу Қараколдағы құрбысына бармақ болып, жолай көлікке отырған. Алайда жүргізуші, 41 жастағы ер адам қызды зорлап, кейін 60 шақырым жерге апарып өлтірген. Күдіктінің бұрын сотталғаны белгілі болды, ол қазір тергеу изоляторында отыр. Оны Бішкек қаласында ұстаған. Айыпты қылмысын мойындады.
30 қыркүйекте жақындары Айсулууды жер қойнына тапсырды. Қыздың туыстары әділдік талап етіп, жазаны қатаңдатуды сұрады.
Ыстықкөл облысы Барскоон ауылының тұрғындары митинг ұйымдастырып, «ондайларды түрме түзетпейтінін» айтып, өлім жазасын талап етті.
Тіпті қылмыскердің анасы ұлын жазалауға келісті.
Дегенмен халық әлі наразылық білдіріп жатыр. Бүгін футбол матчына келгендер Айсулууға арнап плакат ұстап тұрды.
Өлім жазасын енгізу туралы шешімге Біріккен Ұлттар Ұйымы қырын қарап отыр. Орталық Азиядағы Адам құқықтары жөніндегі кеңсе БҰҰ-ның Жоғарғы комиссары Фолькер Тюрктің мәлімдемесін жариялады. Ол «2025 жылы өлім жазасына орын жоқ» екенін айтты. Тюрктің сөзіне қарағанда, мұндай шара қылмыстың алдын алуда өз тиімділігін дәлелдей алған жоқ.
Айта кетейік, марқұмның жездесін полиция ұстаған болатын. Онысызда наразы болған ел үшін бұл «отқа май құйғандай» болды.
Өзін марқұмның ағасымын деп таныстырған ер адам «қызды өзіміз іздедік» деп мәлімдегеннен кейін, 1 қазанда «жалған ақпарат таратты» деген айыппен ұсталды. Полиция оны туысы емес десе, Айсулуудың әпкесі оның жездесі екенін растады.
Қоғамда резонанс күшейген соң, Садыр Жапаров істі өз бақылауына алды. Ол заңнамаға өзгерістер енгізуді тапсырды. Президенттің баспасөз хатшысы Аскат Алагозовтың айтуынша, балаларды зорлағандарға және әйелдерді зорлап өлтіргендерге өлім жазасын енгізу қарастырылып жатыр.
Қырғызстанда өлім жазасы 2007 жылы ресми түрде тоқтатылып, орнына өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы енгізілген. Дегенмен, бұл тақырып елде жиі көтеріледі. 2023 жылы да өлім жазасын қайтару жөнінде бастама болған. Ал халықаралық WPS (Women, Peace and Security) индексі бойынша, Қырғызстан екі мәрте Орталық Азиядағы әйелдер үшін ең қауіпті ел деп танылды.",2025-10-03T14:40:34+05:00,2025-10-03T14:40:34+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/inshot_20251003_163200551.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759490190_2025-10-01_19-25-42_938924.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759490817_photo_2025-10-03_13-01-46.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/inshot_20251003_163200551.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/inshot_20251003_163200551.webp,
4001dc5f2de4ad080ee937b1eefa493d,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Олимпиада жүлдегері Дәулет Шабанбайды әскери қызметкерлерге шабуыл жасады деп айыптап жатыр,"Олимпиада ойындарының қола жүлдегері, еркін күресші Даулет Шабанбайды билік өкілдеріне шабуыл жасады деп айыптауда. Іс қазір сотқа жолданды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/olimpiada-zhyldegeri-daulet-shabanbajdy-askeri-kyzmetkerlerge-shabuyl-zhasady-dep-ajyptap-zhatyr-136460/,"Олимпиада ойындарының қола жүлдегері, еркін күрес балуаны Дәулет Шабанбайға билік өкілдеріне шабуыл жасады деген айып тағылды. Іс қазір сотқа жолданды, деп хабарлайды Orda.kz.
Іс материалдарына сәйкес, спортшыға қатысты іс 12 қарашада басталып, алғашқы сот отырысы 1 желтоқсанда өтті. Ол ҚР Қылмыстық кодексінің 380-бабының 4-бөлігінің 1-тармағы бойынша (билік өкілдеріне қатысты күш қолдану, екі немесе одан да көп адамға) сотталуда. Жаза мерзімі — үш жылдан жеті жылға дейін бостандықты шектеу немесе сол мерзімге бас бостандығынан айыру.
Павлодар облысының полиция департаментінің тілшілерге берген мәліметіне сәйкес, спортшыны әскерилерге шабуыл жасағаны үшін айыптап отыр.
Дәулет Шабанбай — Қазақстанның еркін күрес шебері. 2012 жылы Олимпиада ойындарында қола медаль жеңіп алды. 2016 жылы Азия чемпионатында күміс медаль еншіледі. Сондай-ақ, ол 96 келі және 125 келі салмақ дәрежесінде Азия чемпионатында төрт рет қола медаль алған.",2025-12-08T14:30:08+05:00,2025-12-08T14:30:08+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/lo.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/lo.webp,
70e8cd57a9e1988a1ec9946373fcfe7f,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Оңтүстік-Шығыс Азияда су тасқыны мен көшкін салдарынан 500-ден астам адам опат болды,"Оңтүстік-Шығыс Азияда апатты су тасқыны мен көшкін салдарынан қаза тапқандар саны 500-ден асты, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/ontystik-shygys-azijada-su-taskyny-men-koshkin-saldarynan-500-den-astam-adam-opat-boldy-136342/,"Оңтүстік-Шығыс Азияда апатты су тасқыны мен көшкін салдарынан қаза тапқандар саны 500-ден асты, деп хабарлайды Orda.kz.
Осы аптада қатты муссондық жаңбыр үш елдің: Индонезия, Таиланд және Малайзияның аумағын жайлап алды. The Guardian-дың 2025 жылғы 30 қарашадағы мәліметтері бойынша Индонезияның Суматра аралында 350-ден астам адам, Таиландта 162 адам қаза тапқан.
Индонезиядағы құтқарушылар Суматра аралының ең көп зардап шеккен аудандарына жете алмады, онда кемінде 350 адам қаза тапты, ал 279 адам әлі күнге дейін хабар-ошарсыз кетті.
Солтүстік Суматрада қаза тапқандар саны 166-ға жетті, ал Батыс Суматрада 90 адам қаза тапты. Құтқарушылар Ачехтен 47 мәйіт алып шықты.
3500-ден астам полиция қызметкері хабарсыз жоғалғандарды іздеуге және бүкіл провинция бойынша уақытша үкіметтік баспаналарда жатқан 28 400-ден астам адамға көмек бөлуге жәрдемдесуге атсалысып жатыр.
Индонезияның Төтенше жағдайларды басқару жөніндегі ұлттық агенттігінің басшысы баспасөз мәслихатында 80 000-ге жуық адам қауіпсіз жерге көшірілгенін, ал жүздеген адам бұрынғысынша қиын жағдайда қалып отырғанын хабарлады.
Таиландта су тасқынынан 1,4 миллионнан астам үй шаруашылығы зардап шекті, оның ішінде 3,8 миллион адам, деп хабарлады сенбі күні Табиғи апаттардың алдын алу және салдарын жеңілдету департаменті.
Таиландтың оңтүстігінде су деңгейі Сонгхла провинциясында 3 метрге жетіп, он жылдағы ең қатты су тасқынының салдарынан кем дегенде 145 адам қаза тапты. Үкімет 29 қарашада еліміздің сегіз провинциясында қаза тапқандардың саны 162-ге жеткенін хабарлады.
Малайзияда Перлис штатының солтүстік бөліктері су астында қалған қатты жаңбырдан болған су тасқынынан екі адам қаза тапты. Айт кетерлігі жыл сайынғы жаңбыр маусымы, әдетте маусым айынан қыркүйекке дейін болады, осы кезде жиі қатты жаңбыр жауып, жер көшкінін және кенеттен су тасқынын тудырады.
Тропикалық дауыл жағдайды ушықтырып жіберді, ал Индонезия мен Таиландта су тасқынынан қаза тапқандар саны соңғы жылдары осы елдерде ең көп болып шықты.
Бұған дейін Тоқаев жойқын су тасқынынан кейін Индонезия мен Таиланд басшыларына көңіл айтқан болатын.",2025-11-30T15:01:45+05:00,2025-11-30T15:01:45+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/692bdf8ebcd4b402324115_jpeg.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/692bdf8ebcd4b402324115_jpeg.webp,
1e8847a08185f6eea3b107432d7f7bc2,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Орда» үшін талас-тартыс тоқтар емес: редакцияны басып алудың жаңа амалы,"Kaspi.kz директорлар кеңесінің төрағасы Вячеслав Ким «Орда» редакциясын өз бақылауына алу үшін түрлі әрекеттер істеуін тоқтатар емес. Ол бұл жолы бұрынғы күзетшісі, яғни қазіргі өкілі Мақсат Ғаниев арқылы іске кіріскен. Ким басылымның негізін қалаушы, бас редактор әрі директор Гүлнәр Бажкенованы қызметінен шеттетіп, орнына өзі келуді көздеп отыр. Осы мақсатта ол құрылтайшылардың жиналысын өткізбек.",stories,https://kaz.orda.kz/orda-yshin-talas-tartys-toktar-emes-redakcijany-basyp-aludyn-zhana-amaly-135688/,"Kaspi.kz директорлар кеңесінің төрағасы Вячеслав Ким «Орда» редакциясын өз бақылауына алу үшін түрлі әрекеттерін доғарар емес. Ол бұл жолы бұрынғы күзетшісі, яғни қазіргі өкілі Мақсат Ғаниев арқылы іске кіріскен. Ким басылымның негізін қалаушы, бас редактор әрі директор Гүлнәр Бажкенованы қызметінен шеттетіп, орнына өзі келуді көздеп отыр. Осы мақсатта ол құрылтайшылардың жиналысын өткізбек.
«Орда» редакциясы бұл тегеурінді қабылдап, кезекті рейдерлік шабуылға қарсы тұруға дайын екенін мәлімдейді.
21 қазан күні кешкі сағат алты шамасында редакцияға Мақсат Ғаниевтің аты жазылған хат келді. Хатты ашып қарағанда оның мәні бесенеден белгілі болды. 1 желтоқсанда өтетін кезектен тыс құрылтай жиналысында Вячеслав Кимнің сенімді өкілі Гүлнәр Бажкенованы «Орда» басшылығынан шеттетіп, оның орнына өзі келмек. Былайша айтқанда, ол тағы да басылымды күшпен тартып алу үшін тыраштанып жатыр.
Мұндай әрекеттер биыл көктемде басталған еді. Мәселен, 23 мамырда Гүлнәр Бажкенова мен «Орда» редакциясына осындай мазмұндағы хат түсті. Сол кезде хат Вячеслав Кимнің жеке заңгері Виталий Панның қолымен жіберілген еді. Онда 30 маусымда Пан мен Ғаниевтің қатысуымен өтетін құрылтай жиналысы жайлы хабарланып, Гүлнәр Бажкенованы «Орда» басшылығынан шеттету көзделгені жазылған. Кейін де осындай бірнеше хабарлама келді. Мазмұны өзгермеді, тек жиналыс күндері ауысып отырды. 8 шілдеде Гүлнәр Бажкенова сол жиналысқа өзі барды. Онымен бірге «Орда» редакциясының түсірілім тобы да ілесіп барған еді.
Алайда сол күні Мақсат Ғаниев те, Виталий Пан да жиналысқа келмеді. Бейнекамераға түсіп қалудан қорыққан сияқты. Олардың орнына бейтаныс заңгер келген. Осылайша рейдерлік жолмен басып алу әрекеті тоқтатылды.
Осы жолы бізді не алаңдатады? Зымыраған уақыт! 21 қазанға қараған түні сағат екіде «Орда» адвокаты Мұрат Адам eOtinish порталы арқылы Қаржы мониторингі агенттігіне өтініш жолдады.
Ол Гүлнәр Бажкенованың «OrdaMedia.kz» серіктестігіндегі 70 пайыз үлесін рейдерлік жолмен тартып алу дерегін тергеу қажеттігін мәлімдеді. Сондай-ақ агенттік төрағасы Жанат Элимановпен және «Орда» негізін қалаушысымен жеке кездесу өткізуді сұрады.
Бірақ арада небәрі 16 сағат өткен соң, 21 қазанда сағат 17:38-де — Вячеслав Кимнің өкілі атанған Мақсат Ғаниевтен жаңа қауіп төнді. Бұл жай сәйкестік пе? Қаңтар айынан бері толастамаған кибершабуылдар мен түрлі арандатулардан кейін біз енді «сәйкесе қалатын ұшы-қиыры жоқ, шым-шытырық оқиғаларға» сенуді қойдық.
Барлығы 2022 жылдың қаңтарында басталды. Сол кезде «Орда» контентіне көңілі толмайтындар пайда болып, редакция саясатына араласуға тырысты.
Алайда Гүлнәр Бажкенова өзгеріс енгізуден үзілді-кесілді бас тартты. Бірақ оған көрсетілген қысым күн сайын күшейе түсті.
Араға бір жыл салып, 2023 жылдың қысында жағдай шегіне жетті. Оған ультиматум қойылды: не ол компаниядағы үлесінің басым бөлігін береді, не «Орда» редакциясы толығымен жұмысын тоқтатады.
Бұл сөздер Вячеслав Киммен өткен кездесуде айтылған еді. Күштеп қысым көрсетілген соң, Гүлнәр Бажкенова келісуге мәжбүр болды. Ал мәміленің заңды рәсімін Виталий Пан жүргізді.
Осылайша 2023 жылы Гүлнәр Бажкенованың «Ордадағы» 70 пайыз үлесі оған беймәлім Мақсат Ғаниевтің қолына өтті.
Ал биыл маусым айында басылымның негізін қалаушы күтпеген жайтты байқады. Оның аты-жөні «Азаматтарға арналған үкімет» базасындағы «OrdaMedia.kz» ЖШС-нің құрылтайшылар тізімінен мүлде «жоғалып» кеткен. 2020 жылдағы компания алғаш тіркелген кездегі, 2021 жылдағы және 2023 жылдағы екі мәрте өзгерістер туралы барлық хабарламалар өшірілген. Мемлекеттік база Гүлнәр Бажкенова туралы деректерді «ұмытып» қалғандай, бәрін де тып-типыл еткен. Оның жеке eGov парақшасында да ешқандай хабарлама болмаған.
Өшіре алмаған жалғыз дерек — компанияның екі жыл бойы Гүлнәр Бажкенованың Назарбаев даңғылындағы пәтері мекенжайы бойынша тіркелгені.
«Орданың» адвокаты Мұрат Адамның пікірінше, Ғаниевтің жаңа шабуылы — Гүлнәр Бажкенованы құқықтық тұрғыда қорғансыз қалдырып, рейдерлік жолмен басып алынған үлесті қайтару мүмкіндігінен айыруға бағытталған әрекет.
Алайда «Орда» да басып алушылардың кезекті шабуылына қарсы тұруға дайын. Осы редакциялық мәтін арқылы біз Қаржылық мониторинг агенттігінің төрағасы Жанат Элимановқа ресми түрде үндеу жолдаймыз. Элимановтан Гүлнәр Бажкеновамен және адвокаты Мұрат Адаммен кездесу ұйымдастыруды сұраймыз.
Сонымен қатар біз «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясымен сот арқылы күресуді жалғастырып, eGov жүйесіндегі «OrdaMedia.kz» ЖШС-нің құрылтай құжаттарына тәуелсіз IT-сараптама жүргізуді талап етеміз.
Біз аудиторларды шақырамыз. Олардың қорытындысынан кейін Вячеслав Кимнің сенімді өкілі Мақсат Ғаниевке қарсы Гүлнәр Бажкеновадан тартып алынған «Орданың» 70 пайыздық үлесін өтеу туралы талап арыз түсіреміз. Ең бастысы — біздің камераларымыз әрдайым қосулы тұрады. Бұл — біздің басты қаруымыз. Басымызға төнген қиындықты да, мерейіміз тасыған сәттерді де ашық көрсетеміз.
Қадірлі оқырман, бұл қысымдарға қарамастан, жұмысымызды істеп, оқырмандарға елдегі оқиғаларды бүкпесіз жариялауды тоқтатпаймыз.
Бұл бір емес, бұған дейін де болған жағдай. Тәуелсіз басылымға жан-жақтан шабуыл жасалды. Осы секілді қитұрқы әрекеттердің ішінде ең қорқыныштысы — қызметкерлеріміздің жеке деректерін, жеке телефон нөмірлерін алып, түрлі жарнамаларға салып жатқандығы. Тәуелсіз басылымды құрықтау үшін тіпті бас редактор Гүлнәр Бажкенованың қайтыс болғаны жайлы жалған ақпаратты жалған парақшалар арқылы таратты.",2025-10-24T15:19:08+05:00,2025-10-24T15:19:08+05:00,kk,Редакция,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/klzh_-1.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/klzh_-1.webp,
b49653ed80770daf33334b76d76ecdf6,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Өзімізді өртейміз: Хасан Қасымбаев соттағы соңғы сөзін айтты,"Атышулы Хасан Қасымбаевқа және оның серіктеріне қатысты сот ісі аяқталуға таяды. Бүгінгі сот отырысында айыпталушылар соңғы сөздерін айтты. Хасым Қасымбаев өзіне тағылған барлық айыпты жоққа шығарып, істің қолдан жасалғанын мәлімдеді, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/ozimizdi-ortejmiz-hasan-kasymbaev-sottagy-songy-sozin-ajtty-135976/,"Атышулы Хасан Қасымбаевқа және оның серіктеріне қатысты сот ісі аяқталуға таяды. Бүгінгі сот отырысында айыпталушылар соңғы сөздерін айтты. Хасан Қасымбаев өзіне тағылған барлық айыпты жоққа шығарып, істің қолдан жасалғанын мәлімдеді, деп хабарлайды Orda.kz.
Бүгінгі сот отырысы сағат 10:00-де басталуы тиіс болғанымен, айыпталушылардың кешігуіне байланысты бір сағатқа кешігіп өтті. Сот залына кірген Қасымбаевтың туыстары судьядан жәбірленуші Арманның отырысқа офлайн қатысуын талап етіп, наразылық білдірді. Судьяның залды тыныштандыруға шамасы жетпеді.
Хасан Қасымбаевтың туыстары мен жақындары сот ғимаратының алдында әділ шешім шықпаса, өз-өзімізді өртейміз деп те мәлімдеді.
Айта кетейік, 2024 жылғы 4 қазанда «Қамажай» дүкенінде болған жанжалда қаза тапқан Шерзат Полаттың ісінен кейін Хасан Қасымбаевқа қатысты қауесеттер тарап кетті. Жұрт арасында «хуторлық» деп аталатын ұйымдасқан қылмыстық топтың бар екені және оны Хасан Қасымбаевтың басқаратыны жайлы гу-гу әңгіме тарап кетті. Бұл оқиға қоғамды дүр сілкіндірді. Осы жағдайдан кейін Талғар аудандық әкімдігінде қызмет атқарған Хасан Қасымбаевтың бауыры Аслан Қасымбаев жұмыстан босатылды. Ресми сот кабинеті дерегіне сүйенсек, Хасан Қасымбаевтың тағы бір бауыры Ержан Қасымбаев бұған дейін «адам өлтіру» бабымен істі болған. Ол кеден қызметкері Медет Жамашевті қасақана өлтірді деп айыпталған. Ал ІІМ «хуторлық» қылмыстық топ жайлы сөз бұрқ ете қалғанда-ақ ақпаратты жоққа шығарған болатын.
4 қараша күні ол қамауға алынып, оған қатысты тергеу басталды. Тергеу шілде айында аяқталды. 29 шілдеде прокуратура айыптау актісін бекітіп, істі сотқа жіберді.
Қасымбаев тергеу барысында Қылмыстық іс жүргізу кодексінің талаптары өрескел бұзылғанын, сот кезінде нақты дәлелдер болмағанын айтты.
Қасымбаев мемлекеттік айыптаушыны, прокуратура мен құқық қорғау органдарын заңсыздықтарға көз жұма қарады деп айыптады.
Қасымбаев сотта ІІМ-нің өзі хуторлық ұйымдасқан қылмыстық топтың бар екенін жоққа шығарғанын еске салып, жәбірленуші Әлімовтің нашақор екенін айтты. Өзіне қарсы куәлік берген Әлімовті «нашақор және арандатушы» деп сипаттап, оның жалған айғақ бергені үшін жауапқа тартылуын сұрады.
Хасан Қасымбаев отбасы, жұбайы, кәмелеттік жасқа толмаған балалары бар екенін және әрдайым адал еңбек етіп, заңды құрметтеген азамат екенін айтты.
Ол екінші жәбірленушінің оған шағымы жоқ екенін айтқанын еске салды.
Қасымбаев бір жылдан астам уақыт бойы тергеу изоляторында заңсыз қамауда отырғанын, ал бұл уақытта оның отбасы мен кәмелеттік жасқа толмаған балалары зардап шеккенін айтты. Қасымбаев соттан ақтау үкімін шығаруды сұрап, әділ шешімге үміт артты:
Айта кетейік, бұған дейін Orda.kz тілшісіне берген сұхбатында Хасан Қасымбаев: «Менің арым таза, заң бұзған жоқпын» деген еді.
Еске сала кетсек, 29 қазан Алматы облысы Талғар қаласында Хасан Қасымбаевқа прокурордың сұраған жазасына наразылық білдіріп тұрғындар сот алдына жиналған еді .
Айта кету керек, 13 қазанда өткен сот отырысында айыпталушылар: Руслан Әлиев пен Сайлау Ақтанов жауап берген еді. Олар жәбірленуші Әлімовпен болған жанжалды «еркектер арасындағы дау» деп, адам ұрлады деген айыпты жоққа шығарды.
Orda.kz тілшісі бұған дейінгі сот отырыстарының бәріне қатысып келеді. Көрші бөлмеге БАҚ өкілдерін отырғызып, теледидар арқылы көрсеткен сотты жартылай жабық сот отырысы деп айтуға болады. Себебі куәгерлердің сөзін жариялауға судья бұған дейін тыйым салған болатын. Оның үстіне теледидарда техникалық ақауларға байланысты кейде дауыстары естілмей қалған кездер болды. Дегенмен тілшілеріміз осыған дейінгі өткен сот отырыстарынан тікелей ақпарат таратып отырды. Құқық қорғаушылар негізінен резонанстың кесірінен Хасан Қасымбаевтың сотталғалы жатқанын алға тартты. Ал жәбірленуші тарап болса, куәгерлердің айыпталушылардан қорқатынын өткен соттардың бірінде айтқан еді.
Осымен бүгінгі сот отырысында айыпталушылардың бәрі соңғы сөздерін айтып болды. Соңғы екі айыпталушы соңғы сөздерін айтқанда журналистердің шығуын сұрады. Сот үкімді ертең, 10 қазан күні сағат 10:00-де шығарады.",2025-11-10T14:42:54+05:00,2025-11-10T14:42:54+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762767450_5229147830373518112.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5226457978255380954.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5226457978255380955.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5226457978255380956.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5229147830373518109.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5229147830373518113.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762767450_5229147830373518112.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762767450_5229147830373518112.webp,
a5496d81a762b3bb4be140167184e86d,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Пара деп ойламадым»: Ақтөбеде екі бірдей мектеп директоры сотта жауап беріп жатыр,"Ақтөбеде екі бірдей мектеп директоры сотта жауап беріп жатыр. «Пара алу», «пара беру», «парақорлыққа делдал болу» баптарымен төрт бірдей лауазымды педагог сотқа келді. Қылмыстық жауапқа тартылғандардың біреуі ғана сотта тағылған айыпты мойындады, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/para-dep-ojlamadym-aktobede-eki-birdej-mektep-direktory-sotta-zhauap-berip-zhatyr-134676/,"Ақтөбеде екі бірдей мектеп директоры сотта жауап беріп жатыр. «Пара алу», «пара беру», «парақорлыққа делдал болу» баптарымен төрт бірдей лауазымды педагог сотқа келді. Қылмыстық жауапқа тартылғандардың біреуі ғана сотта тағылған айыпты мойындады, деп хабарлайды Orda.kz.
Ақтөбеде білім саласында сапаны қамтамасыз ету департаментінің басшысы қызметін уақытша атқарған К мен қала және ауыл мектептерінің директорлары, аудандық білім бөлімінің қызметкері топ болып сотқа келді.
Прокурор айыптауды жарты сағат оқыды. Айыптың мәні — мектептерді аттестациядан өткізу үшін пара беру және пара алуға негізделген күмәнді әрекеттер.
Ақтөбе облысының білім саласында сапаны қамтамасыз ету департаментінің білім сапасын сырттай бағалау бөлімінің басшысы 366-бабы 3-бөлігінің 4-тармағымен айыпталды. 46 жастағы айыпталушы сотта өзіне тағылған айыпты мойындады. Оның кәмелеттік жасқа толмаған 3 баласы бар. Тағылған айыпты мойындап, өкінетінін жеткізді.
Ақтөбе қаласы №74 орта мектебінің директоры — 367-бабының 1-бөлігімен «пара беру» бойынша айыпталады. Кәмелеттік жасқа толмаған 3 баласы бар. «Тағылған айыпты мойындамаймын» деп куәгерлерді тыңдап, іс материалдарын зерттегеннен кейін жауап беретінін айтты.
Ырғыз ауданы Нарқызыл негізгі орта мектебінің директоры — 367-бабының 1-бөлігімен «пара беру» бойынша айыпталды. 40 жаста, бес баласы бар. «Ақша бергенімді мойындаймын. Бірақ оны пара деп ойлаған жоқпын» деп айыпты ішінара мойындайтынын айтты.
Ырғыз аудандық бөлімінің сектор меңгерушісі — 368-бабының 1-бөлігімен «парақорлыққа делдал болу» бойынша айыпталды. «Сөйлестіргенім рас» деп айыпты ішінара мойындады. Сотталушылардың ұстанымдары әртүрлі. Бірінші куәларды тыңдап, іс материалдарын зерттегеннен кейін ғана олардан жауап алынатыны айтылды.
Ұстаздарға тағылған айып 2024 жылғы мемлекеттік аттестаттау кезіндегі күмәнді әрекеттерден басталады. Аттестаттау комиссиясының құрамында Ақтөбедегі білім беру ұйымдарының өкілдері болған. Ал төрағасы болып, бұл департаменттің сол кезде басшысы міндетін атқарған сотталушы тағайындалған. Бірінші №74 орта мектебі білім беру стандарт талабына сәйкес келмегені үшін аттестат алмаған.
Сотта мектеп директорының департамент басшысына тәуелді болғаны айтылды. Ақша көршісі және жұбайының Kaspi нөмірлері арқылы жіберілген. Кейін бұл мектеп аттестатталды деген қорытынды алды.
Бұдан басқа 2024 жылы 23 тамыз аралығында Ырғыз ауданы Нарқызыл негізгі орта мектебінің қызметі өте төмен деп бағаланып, аттестат алмаған. Ырғыз ауданы білім бөлімінің сектор меңгерушісіне Нарқызыл мектебін қайталама аттестаттаудан кедергісіз өткізгені үшін парақорлыққа делдал болуын сұраған.
Осылайша делдал арқылы 50 мың теңгені пара ретінде қабылдағаны айтылды. Осылайша К. Қылмыстық кодекстің 366-бабы 3-бөлігінің 4-тармағында көрсетілген қылмыстық құқықбұзушылықты жасаған. Яғни, лауазымды адам бола тұра жеке өзі делдал арқылы бірнеше рет пара алған.
Сот отырысы 9 қыркүйекте жалғасады. Куәгерлер тыңдалады.",2025-09-02T16:01:12+05:00,2025-09-02T16:01:12+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1756809601_img-20250902-wa0048.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img-20250902-wa0048.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img-20250902-wa0050.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img-20250902-wa0051.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1756809601_img-20250902-wa0048.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1756809601_img-20250902-wa0048.webp,
96f9015707bccec32d20bcc21abd25d6,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Пара мен ұрлық үшін ҰҚК басшысы 12 жылға сотталды,"Білім және денсаулық сақтау салаларындағы сыбайлас жемқорлық пен ұрлық фактілеріне қатысты атышулы іс бойынша үкім жарияланды. Бас айыпталушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шымкент қаласы бойынша департаменті бастығының бұрынғы бірінші орынбасары Манат Сарбасов 12 жылға бас бостандығынан айырылды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/para-men-urlyk-yshin-ukk-basshysy-12-zhylga-sottaldy-135371/,"Білім және денсаулық сақтау салаларындағы сыбайлас жемқорлық пен ұрлық фактілеріне қатысты атышулы іс бойынша үкім жарияланды. Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шымкент қаласы бойынша департаменті бастығының бұрынғы бірінші орынбасары Манат Сарбасов 12 жылға бас бостандығынан айырылды, деп хабарлайды Orda.kz.
Шымкент қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында судья Әлинұр Қарабаев бірнеше айға созылып, алқабилер қатысқан сот отырыстарынан кейін үкімді жария етті.
Іс материалдарына сәйкес, Сарбасов аса ірі көлемде пара алу, қылмыстық жолмен табылған мүлікті заңдастыру және қызмет бабында әрекетсіздік жасау баптарымен айыпталған.
Сот оны кінәлі деп танып, алаяқтық және пара беруге арандату қылмысы бойынша кінәлі деп тапты.
Сонымен қатар, сот Манат Сарбасовты 12 жылға бас бостандығынан айырып, жазасын орташа қауіпсіздік мекемесінде өтейтінін үкім етті. Ол ҰҚК подполковнигі шенінен айырылды, оған өмір бойы мемлекеттік қызметте жұмыс істеуге тыйым салынды және заңсыз жолмен алынған мүлкі тәркіленетін болды. Енді оның пәтері мен Land Cruiser 200 автокөлігі мемлекет меншігіне өтеді. Сонымен қатар сотталушыдан 70 миллион теңге көлеміндегі пара құны өндірілді.
Сондай-ақ, Шымкент қаласының бұрынғы денсаулық сақтау басқармасының басшысы Варзилов қызметтік өкілеттігін асыра пайдаланды деп танылды. Сот оның жеңілдететін мән-жайларына қатысты кәмелеттік жасқа толмаған балаларының барын, созылмалы ауруын және кінәсін ішінара мойындағанын ескерді.
Сот шешімімен Варзиловқа 4 жыл мерзімге бостандығын шектеу жазасы беріліп, өмір бойы мемлекеттік қызметте жұмыс істеуге тыйым салынды.
Шымкент қаласы бойынша ҰҚК департаментінің бұрынғы қызметкері Сраилов ішінара ақталды. Прокуратура айыптаудың бір тармағынан бас тартқанымен, сот оны қылмыстық кодекстің 364-бабы 1-бөлігі, яғни «заңсыз кәсіпкерлік қызмет» бойынша кінәлі деп таныды. 2021 жылғы амнистияны ескере отырып, Сраилов негізгі жазадан босатылды. Бірақ ол ҰҚК майоры шенінен және өмір бойы мемлекеттік қызмет атқару құқығынан айырылды.
Шымкент қаласы денсаулық сақтау басқармасының күрделі құрылыс және жабдықтау бөлімінің бұрынғы басшысы Жаңабаев мемлекеттік мүлікті аса ірі көлемде жымқырғаны үшін кінәлі деп танылды. Сот оған орташа қауіпсіздік мекемесінде жазасын өтеумен 7 жылға бас бостандығынан айыру жазасын және өмір бойы мемлекеттік қызмет атқаруға тыйым салу шарасын тағайындады.
Медициналық жабдық жеткізумен айналысқан компанияның басшысы, кәсіпкер Тышқанбаев бюджет қаражатын жымқыру қылмысына қатысты сыбайлас ретінде кінәлі деп танылды. Сот оның осы қылмыста екінші адам болғанын анықтап, оған 7 жыл шартты жаза тағайындады. Сондай-ақ, ол пробациялық бақылауға алынып, оған кәсіпкерлік қызметте басшылық лауазым атқаруға тыйым салынды.
Үкімді алты алқабидің бесеуі құптады. Сот тергеу изоляторында өткізілген мерзімді де есепке ала отырып, изоляторда өткен бір күн — бір жарым тәулік бас бостандығынан айырумен теңестірілді. Ал үйқамақтағы екі күн — бір күн бостандықты шектеу жазасымен тең деп белгіленді.
Айта кетейік, сот процесі шамамен жарты жылға созылды, бұл уақытта айыпталушылар 20 айдан астам уақыт қамауда болды.
Шамамен екі жылға созылған істе ондаған куәгер, жүздеген парақ дәлелдемелер және бір ғана алқа бидің қарсылығы елдің назарын аударды. Бұл Шымкенттегі ең атышулы сот істерінің бірі болды.
Автор: Александра Ким",2025-10-08T10:30:29+05:00,2025-10-08T10:30:29+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759900278_photo_2025-10-07_22-50-30.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759899518_photo_2025-10-07_22-50-28.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759900278_photo_2025-10-07_22-50-30.webp,
44d8928d40c77c840c851b422d4031ff,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Парламенттегі «астыртын реформа»: Ерлан Қарин баспасөзден неге қашқалақтайды?,Қазақстанда бір палаталы парламентке көшуге дайындық жүріп жатыр. Алайда ел президенттік басқару жүйесін сақтап қалады. Бұл жөнінде Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин журналистермен кездесуінде мәлімдеді. Бірақ кездесу жабық форматта өтті. Шақырылғандардың тізімінде тек «қажетті» деген басылымдар бар.,stories,https://kaz.orda.kz/parlamenttegi-astyrtyn-reforma-erlan-karin-baspasozden-nege-kashkalaktajdy-135776/,"Қазақстанда бір палаталы парламентке көшуге дайындық жүріп жатыр. Алайда ел президенттік басқару жүйесін сақтап қалады. Бұл жөнінде мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин журналистермен кездесуінде мәлімдеді. Бірақ кездесу жабық форматта өтті. Шақырылғандардың тізімінде тек «қажетті» деген басылымдар бар.
Ыңғайға көнетін басылымдардың қатарында болмаған соң Orda.kz тізімде болмады.
Мемлекеттік қызметшіге сұрақ қойғандар қатарында Qazaqstan, Tizgin.kz, Abay Life, «Власть» және Jibek Joly ақпараттық агенттіктері болды. Қысқаша айтқанда, Ерлан Қариннің сөзі мынаған саяды: депутаттар пропорционалды жүйемен сайланады, ал ең көп дауыс жинап сайлану (мажоритарлық тәсіл) тек мәслихат деңгейінде қалады. Конституция сенатты жою үшін емес, парламенттің рөлін күшейту үшін қайта жазылады. Депутаттар саны әзірге құпия. Комитеттер саны да әлі белгісіз. Жұмыс тобы ойластыру үстінде, ал Қазақстан президенттік республика болып қала береді.
Алайда маңызды бір жайт бар. Отырыстарға БАҚ өкілдері кіргізілмейді. Ерлан Қарин кейін «нәтижесін хабарлаймыз» деп уәде берді. Бірақ ол кезде Orda.kz те хабардар бола ма? Әлде Конституцияға өзгеріп, болар іс болып, бояуы сіңіп болған соң ғана құлағдар бола ма?
Ерлан Қарин — есімі соңғы жылдары саяси ортада жиі аталып жүрген тұлға. Көпшілік оны президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың мұрагері болуы мүмкін деп топшылайды. Бұл туралы толығырақ Orda.kz редакциясының бас редакторы Гүлнәр Бажкенованың бейнешолуынан көре аласыз.
Саясаттанушы Ербол Еділовтің айтуынша, бірнеше жыл бұрын елордадағы бір кофеханада Ерлан Қариннің айналасындағы жастар оның болашақта президент болуы мүмкін екенін талқылаған екен. Бүгінде мұндай әңгіме астарсыз, ашық айтыла бастады. Оның сөзінше, Ерлан Қарин — қазір Тоқаевтан кейінгі ең ықпалды адамға айналған.
Ерлан Қариннің айналасында соңғы уақытта саяси культ жасаған, яғни жеке басын ұлықтайтын бір топ жастар жинала бастаған.
Соңғы күндері Еділовке көп адам хабарласқан. Олжас Сүлеймен деген — Ерлан Қариннің жастар саясатына жауапты орынбасары. Еділовтің айтуынша, Олжас одан әлеуметтік желідегі жазбаларын өшіруді сұраған, тіпті «басшымның ақпараттық мүмкіндігі көп, абай бол» деп сес көрсеткен.
Еділовтің сөзінше, Ерлан Қарин өз төңірегіне тек өзіне адал адамдарды жинап жүр. Онда «адал қызмет үшін» мемлекеттік сыйлық аласың деген түсінік қалыптастырған. Өзі де марапат алғаннан кет әрі емес.
Мәселен, 2022 жылы ол «Барыс» орденінің екінші дәрежесін алды. 2025 жылы — бірінші дәрежесін. Яғни, бар болғаны үш жыл өтті. Ал заң бойынша екі марапаттың арасында кемінде бес жыл өтуі керек.
Ең қызығы — сол марапатқа қол қойған адам  Ерлан Қариннің өзі болған. Өйткені ол — мемлекеттік марапаттар жөніндегі комиссияның төрағасы.
Еділов бұған наразы екенін ашық айтты:
Ал қазір елде парламентті өзгерту туралы талқылау ақырындап жүріп жатыр. Ендігі жолы Ерлан мырза бізді шақыра ма, жоқ па? Бұл жағы бізге беймәлім болып тұр.
Автор: Зарина Файзулина",2025-10-30T09:30:07+05:00,2025-10-30T09:30:07+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761797666_photo_474524_jpeg.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761797666_photo_474524_jpeg.webp,
468c2a8b8befd5bd33158809272188ae,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"Петропавлға есірткі тасымалдаған ҰҚК сержанты 8,5 жылға сотталды",Ақмола облыстық әскери соты Ұлттық қауіпсіздік комитетінің бұрынғы қызметкері Бүркіт Қаиркешовке қатысты үкім шығарды. Ол есірткі қылмыстары үшін түрмеге қамалды.,stories,https://kaz.orda.kz/petropavlga-esirtki-tasymaldagan-ukk-serzhanty-85-zhylga-sottaldy-135429/,"Ақмола облыстық әскери соты Ұлттық қауіпсіздік комитетінің бұрынғы қызметкері Бүркіт Қайыркешовке қатысты үкім шығарды. Оған Астанадан Петропавлға есірткі әкеліп, жасырып, таратқаны үшін айып тағылды.
Orda.kz тілшісі оқиға жайлы толығырақ баяндайды.
Бүркіт Қайыркешов — Екібастұз қаласының тумасы. Ол Астанада тұрып, жұмыс істеген. Ұлттық қауіпсіздік комитетінде жоғары лауазымда қызмет атқарған. «Астана» шекара бақылауы басқармасының күзету тобының бақылау-техникалық бөлімшесінің басқарған.
27 жастағы шекара қызметкерінің ұсталғаны туралы Солтүстік Қазақстан полициясы ақпан айында хабарлаған. Кіші сержант қызметтен тыс уақытта есірткі бизнесімен айналысқан. Ол психотроптық заттардың ірі мөлшерін сатып алып, сақтап, тасымалдаған.
Сотта Бүркіт Қайыркешов өзінің кінәсін мойындап, қосымша қылмыстық табысы туралы толық айтып берді. Ол өткен жылдың қыркүйек айында интернеттен курьерлерді іздейтін хабарландыруды көргенін түсіндірген.
Сот үкіміне зер салсақ, ол Telegram мессенджері арқылы белгісіз есірткі саудагерімен алдын ала сөз байласқан. Бейтаныс адам оған ақшаға есірткі заттарын заңсыз айналымға салуды ұсынған. Қылмыскер қаржыдан қысылып жүрген соң келісімін берген. Кейін «куратор» оған сатып алу, сақтау, тасымалдау, жасырын орындар мен түрлі әдістер бойынша нұсқау беріп отырған.
Бүркіт Қайыркешов Астанада көлік қоятын жер мен Hyundai Creta автокөлігін жалға алған. Куратордың нұсқауымен ақпанның 8-і күні Ақмола облысындағы Жібек Жолы ауылынан жасырын орыннан психотроптық заттар салынған үш орамнан тұратын пакетті алған.
Бұл «гашиш» атты есірткі еді. Кейбір орамдарды ол көлікте жасырды. Біреуін Петропавлға жасырын орынға қою керек болса, қалғандарын Астанаға тасымалдау керек болған. Осылайша оның табысты қылмыстық ісі аяқталды. Алайда қауіпсіздік қызметкерлері оны қолға түсірді.
Шекара қызметкері тергеушілерге өз еркімен жауап берді. Ол барлық жасырын орындарды, дропперлерді, ақша аударымдары бойынша шоттарды көрсетті.
Сотта Бүркіт Сайдалыұлы Қайыркешов ең төменгі жаза тағайындауды сұрады. Жазаны ауырлататын жайт ретінде антты бұзуы, жеңілдететін жайт ретінде жаңа туған баласының болуы ескерілді.
Кіші сержант шенінен айырылған жоқ. Ал Қазақстан Республикасының гербі бейнеленген патриоттық қаптағы телефоны тәркіленді.
Бүркіт Қайыркешов бұрын сот үкіміне шағымдаған, бірақ Әскери сот оның өтінішін қанағаттандырмады. Үкім заңды күшіне енді.
Orda.kz тілшілері сотталған шекара қызметкерінің әлеуметтік желілерін тауып алды. Сол жерден ол ант беру рәсімін, демалып жүрген кездерін, мешітте жүрген суреттерін жариялаған. Сондай-ақ, автокөліктің кілтін ата-анасына тапсырып тұрған бейнежазбаны да көруге болады. Автомобиль заңсыз кәсіптен түскен ақшаға сатып алынған болуы мүмкін.
Бір қызығы, наурыз айында осы істі тергеу кезінде Солтүстік Қазақстан облысының жүздеген тұрғынының шоттары бұғатталған еді.
Еске сала кетсек, бұған дейін білім және денсаулық сақтау салаларындағы сыбайлас жемқорлық пен ұрлық фактілеріне қатысты атышулы іс бойынша үкім жарияланды. Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шымкент қаласы бойынша департаменті бастығының бұрынғы бірінші орынбасары Манат Сарбасов 12 жылға бас бостандығынан айырылды.
Автор: Кристина Юсичева",2025-10-10T15:44:38+05:00,2025-10-10T15:44:38+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760092512_police-2122373_1280.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760091291_izobrazhenie-whatsapp-2025-10-10-v-12_28_06_688c259d.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1760091291_photo_2025-10-10_11-58-21.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760092512_police-2122373_1280.webp,
7f7391bd6b6da1eb6b7215b97ecb76e8,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"«Пікірі үшін жазаланды»: туысын босатуды талап етіп, Қытай туын өртегендердің барлығы ұсталды","Алматы облысының Ұйғыр ауданында Қытай туын өртеп, қамауға алынған тіркелмеген «Нағыз Атажұрт» партиясы мүшелерінің туыстары мен жақтастары баспасөз-мәслихатын жасап, оларға бостандық талап етті. Қытайда ұсталған Қазақстан азаматы Әлімнұр Тұрғанбайды босатсын деп қызыл туды өртеген жандардың туыстары оларға тағылған айыппен мүлдеп келіспейтінін айтты, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/pikiri-yshin-zhazalandy-tuysyn-bosatudy-talap-etip-kytaj-tuyn-ortegenderdin-barlygy-ustaldy-136109/,"Алматы облысының Ұйғыр ауданында Қытай туын өртеп, қамауға алынған тіркелмеген «Нағыз Атажұрт» партиясы мүшелерінің туыстары мен жақтастары баспасөз мәслихатын өткізіп, оларға бостандық талап етті. Қытайда ұсталған Қазақстан азаматы Әлімнұр Тұрғанбайды босатуды сұрап қызыл туды өртеген адамдардың туыстары тағылған айыптармен мүлде келіспейтінін айтты, деп хабарлайды Orda.kz.
Баспасөз мәслихатын бастамас бұрын әңгіменің әлқиссасына тоқтала кетейік. 13 қараша күні Алматы облысының Ұйғыр ауданында бір топ тұрғын Қытай туын, сондай-ақ ҚХР-ның туы мен төрағасы Си Цзиньпиннің суретін өртеп, оның видеосын әлеуметтік желіге жариялаған.
Бейнежазбадағы әйел адам өзінің туысы Әлімнұр Тұрғанбайды Қытай билігі еш себепсіз қамап, елге жібермей отырғаны үшін осы әрекетке барғанын айтты.
Оқиғадан кейін құқық қорғау органдары іске қатысы бар адамдарды анықтап, материалдарды сотқа жолдады.
Ал Қазақстан азаматы Әлімнұр Тұрғанбай Қытайда 23 шілдеде ұсталған еді. Бұған дейін Тұрғанбайдың әйелі мен қызы Алматыдағы әкімдік алдында президентке бейнеүндеу жасап, биліктен оны Отанына қайтаруға көмектесуді сұраған.
Бүгінгі баспасөз мәслихатында да дәл осы мәселе көтерілді. Заңгер Нәзигүл Мақсұтханның айтуынша, наразылықтан кейін тіркелмеген «Нағыз Атажұрт» партиясының белсенділері жаппай ұсталған. Оның сөзінше, ту өртеген оқиға бойынша ұсталған 12 адамнан бөлек, Астанада да партия жақтастары әкімшілік жауапкершілікке тартылған.
Оларды ұстаған сәтте тағылған айыптың Әлімнұр Тұрғанбай ісіне тікелей қатысы болмағаны белгілі болды. Мысалы, Астанада қамауға алынған екі белсендіге «Нағыз Атажұрт» жетекшісі Серікжан Біләш пен Францияда тұратын оппозициялық саясаткер Мұхтар Әбіләзовтың жазбасына пікір қалдырып, «заңсыз митингіге шақырды» деген айып тағылған.
Баспасөз мәслихатына келген Әлімнұр Тұрғанбайдың туыстары Алматы облысының Ұйғыр ауданында наразылық акциясын өткізуге мәжбүр болғандарын айтты. Тұрғанбайдың қызы Нұрғиса Әлімнұрдың айтуынша, Сыртқы істер министрлігі Қытаймен бірлескен арнайы жұмыс тобы құрылатынын хабарлаған. Алайда оның нақты немен айналысып жатқаны туралы ешқандай ақпарат берілмеген.
Әлімнұр Тұрғанбай ұсталған соң Қазақстанның Пекиндегі елшілігі Шыңжаң ұйғыр автономиялық ауданының сыртқы істер басқармасына, қоғамдық қауіпсіздік органына және Іле-Қазақ автономиялық облысының сыртқы істер және шекара-қоныс басқармаларына ресми хат жолдаған.
Қытай тарапы Тұрғанбайдың шынымен ұсталғанын растады. Олардың Қазақстан билігіне берген жауабында Тұрғанбайдың Қытай азаматтығынан ресми түрде шықпағаны және елде қос азаматтыққа тыйым салынатыны көрсетілген.
125 күн бойы еш себепсіз қамауда отыр деп санайтын Әлімнұр Тұрғанбайдың туыстары Қазақстан билігінен араша сұрап, күресті жалғастыра беретіндерін айтты.",2025-11-17T17:09:26+05:00,2025-11-17T17:09:26+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5249169374474603761.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1763379917_e7f81199-f96a-435c-a60a-ddaad396ac09.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5249169374474603761.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5249169374474603761.webp,
c43929a8f77dcb0535efef0a320e4269,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Прокурор «Қазақтың Робин Гуды» Ілияс Сәриев пен оның серіктесін 6 жылға бас бостандығынан айыруды сұрады,"Ілияс Сариевке қатысты сотта бүгін күтпеген айыптар ашылды: қажылыққа барған ондаған адамның ақшасы төленбей қалғаны, қарыздардың гидтердің қалтасынан өтелгені ғана емес, Сариевтің компания шотынан қаражатты қайтармай алғаны және құмар ойынға миллиондап ақша тіккені туралы куәгерлер ашық айтты. Прокурор енді Сариев пен Ақтоты Дүйсееваны 6 жылға бас бостандығынан айыруды сұрады деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/prokuror-kazaktyn-robin-gudy-ilijas-sariev-pen-onyn-seriktesin-6-zhylga-bas-bostandygynan-ajyrudy-surady-136302/,"Ілияс Сәриевтің сотында бүгін күтпеген деректер айтылды. Куәгерлердің сөзінше, қажылыққа барған ондаған адамның ақшасы төленбей қалған, ал туындаған қарыздарды гидтер өз қалтасынан өтеген. Бұған қоса, Сәриев компания шотынан ақшаны қайтармай, алып отырғаны және миллиондаған теңгені құмар ойындарға жұмсағаны да сотта ашық айтылды, деп хабарлайды Orda.kz.
Ілияс Сәриев пен Ақтоты Дүйсееваның ісі бойынша бүгінгі сотта куәгерлерден жауап алынды. Алғашқы куәгер — ММTravel компаниясының Мекке мен Медина бағытындағы гиді Рашид Ахметқали болды. Оның айтуынша, ол гид болып жұмыс істесе де, компаниямен ешқандай ресми келісімшарты болмаған. Әр сапар үшін оған 150 мың теңгені Ақтоты Дүйсеева тікелей банк қосымшасы арқылы аударып отырған.
Екінші куәгер — Нұрсұлтан Ғазиев. Ол компанияда 2022 жылдан бастап жұмыс істеген: әуелде мобилограф болып кіріп, кейін гид қызметіне ауысқан. Оның айтуынша, қажылық сапарларын ұйымдастыратын бұл компанияны Ілияс Сәриев пен Ақтоты Дүйсеева бірге ашқан. Оның айтуынша, 2024 жылдың соңына қарай компанияда қаржы жетіспеушілігі жиілегендіктен жұмыстан шыққан. Компанияда осыған қатысты жиі жанжал болып тұрған. Сонымен қатар, компанияда 10-ға жуық адам жұмыс істеген.
Үшінші куәгер — Әділет Жақсылықов. Ол Ілияс Сәриевке ән жазып, бейнебаян түсіруге көмектесіп жүрген. Әділеттің айтуынша, сол кезде ол өз телефон қосымшасы арқылы құмар ойындарға ақша салып отырғанын көрген. Тіпті кей кездері бір ойында миллион теңгеге дейін тігіп отырғанын айтты.
Сонымен қатар, сотта Сәриевтің жәбірленуші Төрейоваға 800 мың теңге ақшасын қайтарып бергені айтылды. Алайда ол кешірім бермейтінін айтты.
Сондай-ақ, куәгерлерден жауап алынып болған соң, прокурор іс бойынша дәлел мен дәйекті қорытындылап, екі күдіктіге 6 жылға бас бостандығынан айыру жазасын тағайындауды сұрады.
Келесі сот отырысы 4 желтоқсанға жоспарланды. Енді жарыссөз бен үкім шығару ғана қалды. Orda.kz сот отырысынан ақпарат таратуды жалғастырады.",2025-11-27T21:00:50+05:00,2025-11-27T21:00:50+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5199841026536240925.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5199841026536240925.webp,
f7523a9c7d457d4d17796d47649e6620,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Прокурорды шығарып жіберді»: Атышулы Хасан мен оның серіктерінің алғашқы соты қалай өтті?,"Алматы облысы, Талғар қаласында «Шерзат ісінде» аты танымал болған Хасан Қасымбаевтың соты өтті. Алдын ала ескерткендей Orda.kz тілшісі сот залынан тікелей ақпарат ұсынды.",stories,https://kaz.orda.kz/prokurordy-shygaryp-zhiberdi-atyshuly-hasan-men-onyn-serikterinin-algashky-soty-kalaj-otti-134440/,"Талғардағы 16 жастағы Шерзат Полаттың өліміне қатысты қылмыстық іс — былтырдан бері Қазақстандағы ең атышулы іс болды. Осы қазадан кейін Талғарды «хуторлық» атты қылмыстық топтың қорқынышта ұстайтыны жайлы гу-гу әңгіме тарады. 20 тамыз күні Алматы облысы Талғар қаласында Шерзат ісінде жұрт «хуторлық» топтың «басшысы» деп атап кеткен Хасан Қасымбаевтың соты өтті.
Orda.kz тілшісі сот залынан тікелей ақпарат таратты.
2024 жылғы 4 қазанда «Қамажай» дүкенінде болған жанжалда Шерзат Полат қаза тапты. Бұл оқиға қоғамды дүр сілкіндірді. Осы жағдайдан кейін Талғар аудандық әкімдігінде қызмет атқарған Хасан Қасымбаевтың бауыры Аслан Қасымбаев жұмыстан босатылды. Ресми сот кабинеті дерегіне сүйенсек, Хасан Қасымбаевтың тағы бір бауыры Ержан Қасымбаев бұған дейін «адам өлтіру» бабымен істі болған. Ол кеден қызметкері Медет Жамашевті қасақана өлтірді деп айыпталған.
Ал ІІМ «хуторлық» қылмыстық топ жайлы сөз бұрқ ете қалғанда-ақ ақпаратты жоққа шығарған болатын.
Orda.kz тілшісіне берген сұхбатында Хасан Қасымбаев: «Менің арым таза, заң бұзған жоқпын» деген еді. Алайда 4 қараша күні ол қамауға алынып, оған қатысты тергеу басталды. Тергеу шілде айында аяқталды. 29 шілдеде прокуратура айыптау актісін бекітіп, істі сотқа жіберді.
БАҚ өкілдері үшін арнайы бөлінген залда техникалық ақау кесірінен соттағы сөздер анық естілмеді. Осыған байланысты журналистер сот залына кіргізілді. Кейін ақау жойылғаннан соң олар қайтадан тыңдалым залына өтті.
Бұл сот отырысына екі мемлекеттік айыптаушы – Ерлан Құланбаев пен Назгүл Таукенбай қатысты. Алты айыпталушының ішінде Мадияр Қалымданов пен Сайлау Ақжановтың бұрын сотталғаны белгілі болды. Қалымжанов – ҚК 293-бап «бұзақылық» бойынша, Ақжанов – ҚК 106-бап «денсаулыққа қасақана зиян келтіру» бойынша жауапқа тартылған.
Сот барысында айыпталушылар наразылық білдірді. Олардың айтуынша, прокурор Назгүл Таукенбай 2022 жылы өткен осыған ұқсас процеске де қатысқан. Судья наразылықты жазбаша түрде қабылдау үшін екі минуттық үзіліс жариялады.
Журналистер де техникалық ақауға байланысты наразылық білдірді. Олар теледидардағы дыбыстың тағы да дұрыс шықпағанын айтып, сот залына екінші рет кірді. Осы сәтте тілшілер мен соттың баспасөз хатшысының арасында дау туындады. Дауды бейнекамераға түсірген «Орда» тілшісінен ғимарат өкілдері бейнежазбаны көз алдында өшіруді талап етті.
Жәбірленуші Арман Әлімов өз сөзінде барлық айыпталушыларды танитынын, әсіресе, Хасан Қасымбаевты 2016 жылдан бері білетінін айтты. Қалған айыпталушылармен ол тек өзіне қатысты оқиғадан кейін ғана танысқан.
Сотта қос тарап та Хасан Қасымбаевтың жары Зульфия Қасымбаеваның оның мүддесін қорғаушы ретінде қатысуына қарсы болған жоқ.
Қасымбаевтың қорғаушылары БАҚ өкілдеріне өз құқықтарын білу туралы ескерткенін жеткізді. Алайда судья оларға ескерту жасады. Сонымен қатар жәбірленушінің анасы кей сараптамалардың сот ісіне қосылмағанына шағымданды.
Қорғаушы адвокат Меңдешов істі созбай, қайта қарауға өтініш жасады. Оның айтуынша, сотқа материал жинау кезінде көптеген қателік кеткен. Бұл ұсынысты айыпталушылар да, қорғаушы тарап та қолдады.
Судья Меңдешовтің өтінішінен кейін істің ашық жүргізілетінін жариялады.
Соттан кейін Арман Әлімовтің өзі БАҚ өкілдеріне сұхбат беруден бас тартты. Оның орнына анасы тілшілерге сұхбат берді. Оның сөзінше, ол соттағы кей детальдармен келіспейді.
Ал Хасан Қасымбаевтың жары Зульфия Қасымбаева Шерзаттың ата-анасына қайғыра көңіл айтып, барлық сұрақтардың олардың адвокаттарына қоюды сұрады.
Ал Хасанның адвокаттары оған тағылған айыптармен келіспейтіндерін және Шерзат ісінде Хасанның еш қатысы жоқ екенін алға тартты.
Сот шешімімен келесі отырыс 22 тамыз күні сағат 10:00-де басталады.
Айта кетейік, Хасан Қасымбаевпен суретке түскен подполковник жұрттың сынына ілікті. Кейін подполковник Еркебұлан Қасенұлы: «Хасанмен аңшылықта кездейсоқ жолықтым» деп түсініктеме берген.",2025-08-21T09:00:09+05:00,2025-08-21T09:00:09+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/klzh_sud_zapros.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/klzh_sud_zapros.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/klzh_sud_zapros.webp,
1f3ef6b487902dd6adc8bde4e3ff4700,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Республика сарайында Путинді жер-көкке сыйдырмай мақтаған Ситников кім?,"Белгілі ресейлік коуч Алексей Ситников Forbes тізіміндегі миллиардердің жұбайы Жанна Кан ұйымдастырған әйелдер медиафорумында сөз сөйлеп,Ресей президенті Владимир Путиннің атын жер-көкке сыйдырмай мақтаған.",stories,https://kaz.orda.kz/respublika-sarajynda-putindi-zher-kokke-syjdyrmaj-maktagan-sitnikov-kim-135326/,"Белгілі ресейлік коуч Алексей Ситников Forbes тізіміндегі миллиардердің жұбайы Жанна Кан ұйымдастырған әйелдер медиафорумында сөз сөйлеп,Ресей президенті Владимир Путинді жер-көкке сыйдырмай мақтаған, деп хабарлайды Orda.kz .
BEWOMAN форумында сөз сөйлеген Ситников сахнада көрермендерге Ресей президентін дәріптеді. Психолог Владимир Путинді «тойтарылмас серпіні» үшін мақтады.
A post shared by JANBÝR (@janbyr_qazaqstan)
Ресейлік коучтың сөзі қазақстандық жұртшылыққа ұнаған жоқ. Қазақстанда Z-әртістерге деген көзқарас оңтайлы емес, соңғы жылдары қоғам ресейлік жұлдыздардың концерттерін жиі өткізбеуге тырысуда.
Ал Ситников Республика сарайының ішінде отырып Ресей президентін мақтады. Әлеуметтік желіде бұған наразылық танытқандар да болды:
Алексей Ситников — ресейлік психолог, коуч, бизнес-тренер, тұлғалық даму, лидерлік және коммуникация бойынша тренингтердің авторы. Өзін ықпал ету психологиясы, мотивация және келіссөздер бойынша сарапшы ретінде таныстырады.
Мәскеу мемлекеттік университетін тәмамдаған, кандидаттық дәрежесі бар. 1990-жылдары саяси консалтингте жұмыс істеп, Ресей мен шетелдегі сайлауалды науқандарға қатысқан.
Медиа мен әлеуметтік желілерде Ситниковты жиі «инфоцыган» деп атайды. Пайдаланушылардың пікірінше, ол мотивациялық курстарды сатып, нақты негізсіз жылдам табысқа уәде береді.
Сынға қарамастан, ол әлі де сұранысқа ие спикер болып отыр. Инстаграмда оның шамамен 900 мың жазылушысы бар. Ол дәрістер оқиды, компаниялар мен мемлекеттік құрылымдарға кеңес береді, Ресейде және одан тыс жерлерде білім беру жобаларын ұйымдастырады.
BeWoman — әйелдер лидерлігі форумы, Жанна Канның жобасы. Ол Орталық Азия отын-энергетикалық компаниясы мен Орталық Азия электр энергетикалық корпорациясының үлес иесі, Александр Клебановпен бірге серіктес саналатын Сергей Канның жұбайы. Forbes тізіміндегі олигарх бүгінгі таңда рейтингте 22-орында тұр. Бір жыл ішінде Канның байлығы 170 млн долларға өсіп, 292 млн долларға жеткен.
Zhanna Kan Group компаниясының негізін қалаушы кәсіпкер Жанна Кан Қазақстанның ықпалды әйелдерінің қатарына кіреді. Дегенмен, кәсіпкер әйелдің кейбір пікірлері желіде сынға ұшырап жүр. Жақында ғана жаңа салық кодексіне енгізілген түзетулерді талқылап, қазақстандықтарға «көп еңбек етіп, көбірек табыс табуға, салықты мемлекетке қолдау ретінде төлеуге» кеңес берген. Әйтпесе, «жаңа Қаңтар» болуы мүмкін екенін меңзеген.",2025-10-06T12:26:39+05:00,2025-10-06T12:26:39+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759735552_snimok-jekrana-2025-10-06-v-01_18_10.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759735552_snimok-jekrana-2025-10-06-v-01_18_10.webp,
34381b17a91a5c91880a0e03da970498,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Республикалық дирижерлер байқауы Нұрғиса Тілендиевтің 100 жылдығына арналады,"8–10 қазан күндері Жамбыл атындағы мемлекеттік академиялық филармонияда композитор, дирижер, КСРО мен Қазақстанның халық әртісі, «Халық қаһарманы» мемлекеттік сыйлығының лауреаты Нұрғиса Атабайұлы",stories,https://kaz.orda.kz/respublikalyk-dirizherler-bajkauy-nurgisa-tilendievtin-100-zhyldygyna-arnalady-135403/,"8–10 қазан күндері Жамбыл атындағы мемлекеттік академиялық филармонияда композитор, дирижер, КСРО мен Қазақстанның халық әртісі, «Халық қаһарманы» мемлекеттік сыйлығының лауреаты Нұрғиса Атабайұлы Тілендиевтің 100 жылдық мерейтойына арналған республикалық дирижерлер байқауы өтеді, деп хабарлайды Orda.kz .
Байқау Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен ұйымдастырылып отыр. Оның негізгі мақсаты – отандық дирижерлік мектеп дәстүрін сақтау және дамыту, жаңа таланттарды анықтау, жастарға қолдау көрсету және ұлттық мәдениет беделін халықаралық деңгейде арттыру.
Шығармашылық сынға еліміздің жас таланттары мен музыка университеттерінің 18–35 жас аралығындағы студенттері қатысады. Байқау екі кезеңнен тұрады. Барлық шығармалар Н.Тілендиев атындағы академиялық фольклорлық-этнографиялық «Отырар сазы» оркестрін сүйемелдеуімен орындалады.
Оркестрдің көркемдік жетекшісі әрі бас дирижері, композитордың қызы Дінзухра Тілендиева байқаудың маңыздылығына тоқталып:
Жамбыл атындағы мемлекеттік академиялық филармония директоры Ақан Әбдуалиев байқаудың композитордың мерейтойымен қатар келуінің ерекше мәнін атап өтті:
Жеңімпаздарды мәдениет пен өнер саласының танымал қайраткерлерінен құралған қазылар алқасы анықтайды. Лауреаттарға мынадай марапаттар табысталады:
Байқау қорытындысы бойынша жеңімпаздарды марапаттау рәсімі мен гала-концерт 10 қазан күні сағат 19:00-де Жамбыл атындағы мемлекеттік академиялық филармонияның Үлкен залында өтеді.
Еске сала кетсек, Orda.kz тілшісі өнегелі өмірін өнерге арнаған біртуар азаматтың көзін көргендермен сұхбаттасты.",2025-10-09T11:30:56+05:00,2025-10-09T11:30:56+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-10-09_10-52-09.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759989586_photo_2025-10-09_10-52-09.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-09_10-52-03.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-09_10-52-05.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-09_10-52-08.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-09_10-52-09-2.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-09_10-52-10.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-10-09_10-52-09.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_2025-10-09_10-52-09.webp,
f834995c4f69c261b0f38f87a86ff2c8,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Резонанстың буымен Хасанды соттағалы отыр — адвокаттар,"Қазіргі уақытта Талғар аудандық сотында Қасымбаев Х.Н. және басқа да тұлғаларға қатысты адам ұрлау, денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру және бопсалау фактілері бойынша қылмыстық іс қаралуда.",stories,https://kaz.orda.kz/rezonanstyn-buymen-hasandy-sottagaly-otyr-advokattar-134788/,"Қазіргі уақытта Талғар аудандық сотында Хасан Қасымбаев және басқа да тұлғаларға қатысты адам ұрлау, денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру және бопсалау фактілері бойынша қылмыстық іс қаралып жатыр. Хасанның қорғаушылары мен жұбайы Зульфия Қасымбаева және белсенді Қуат Ауғанбек сот барысындағы заңсыздықтармен әділетсіздіктерге қатысты БАҚ өкілдері бейтарап ақпарат таратуы үшін баспасөз мәслихатын өткізді.
Orda.kz тілшісі жиынға қатысып қайтты.
Қорғаушы Ерлан Мендешовтің айтуы бойынша «резонанстың буымен еш дәлелсіз Хасан істі болып отыр». Оның сөзінше істе ешқандай дәлел жоқ, тек жәбірленушінің айтуымен ғана қылмыстық іс қозғалды.
Қорғау тарапының пікірінше, қазіргі уақытта сот процесі сотқа дейінгі тергеу кезеңінде болған дәрежеде жария түрде көрсетілмей отыр. Ол бұл жағдайды жәбірленушілердің жеке материалдарының жария болмауына байланысты деп есептейді.
Қорғаушылар мен белсенді азамат мұның жай ғана сөз емес екенін және дәлелдерінің бар екенін айтып, құжаттарын тілшілерге көрсетті.
Оқиғаның мән-жайы айта кетсек, 2008 жылы 20 қаңтарда Әлімов Алматы қаласында орналасқан «Бьюти-Мания» дүкеніне келген «Французский дом BSB» инкассаторын күтіп тұрған. Ол бұл операцияны алдын ала жоспарлап, дүкеннің кассасынан шығарылған ақшаны тартып алу мақсатында газ баллонын қолданған. Газ баллонын пайдаланып, ол 9 миллионнан астам теңге ұрлап, қашып кеткен. Қылмыс туралы хабардар болған Мамырқанов пен Сағынаевқа Әлімов  ұрланған ақшаны көрсетіп, бұл жайлы жұмған аузын ашпау жайлы уәдесін алды. Олардың әрқайсысына 500 мың теңге мен 1 миллион теңге берілді.
Қасымбаевтың туыстары мен қорғаушылары бұқаралық ақпарат құралдарын сот процесін бейтарап жариялауға шақырады.
Еске сала кетсек, 2024 жылғы 4 қазанда «Қамажай» дүкенінде болған жанжалда Шерзат Полат қаза тапты. Бұл оқиға қоғамды дүр сілкіндірді. Осы істен кейін Хасан Қасымбаевтың аты аталып, оны «хуторлықтар» деген қылмыстық топтың басшысы деген сөз тарады. Бұл жағдайдан кейін Талғар аудандық әкімдігінде қызмет атқарған Хасан Қасымбаевтың бауыры Аслан Қасымбаев жұмыстан босатылды. Ресми сот кабинеті дерегіне сүйенсек, Хасан Қасымбаевтың тағы бір бауыры Ержан Қасымбаев бұған дейін «адам өлтіру» бабымен істі болған. Ол кеден қызметкері Медет Жамашевті қасақана өлтірді деп айыпталған. Ал ІІМ «хуторлық» қылмыстық топ жайлы сөз бұрқ ете қалғанда-ақ ақпаратты жоққа шығарған болатын.
Orda.kz тілшісіне берген сұхбатында Хасан Қасымбаев: «менің арым таза, заң бұзған жоқпын» деген еді. Алайда 4 қараша күні ол қамауға алынып, оған қатысты тергеу басталды. Тергеу шілде айында аяқталды. 29 шілдеде прокуратура айыптау актісін бекітіп, істі сотқа жіберді.",2025-09-08T14:42:05+05:00,2025-09-08T14:42:05+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757321073_photo_2025-09-08_13-33-32.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/photo_2025-09-08_13-33-23.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/photo_2025-09-08_13-33-30.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/photo_2025-09-08_13-33-31.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757321073_photo_2025-09-08_13-33-32.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757321073_photo_2025-09-08_13-33-32.webp,
742e4c26129914263661756e790accad,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Робин Гуд»: 6 млн несиені қайтармаған Сариев сотта көз жасына ерік берді,"Алматыда «Робин Гуд» атанып кеткен Ілияс Сариевтің соты жалғасуда. Сотта жауап берген Сариев өз кінәсін ішінара мойындап, жәбірленушілерден кешірім сұрады. Сондай-ақ оның 6 млн теңге несие алып, қайтармағаны белгілі болды. Көзіне жас алған Сариев сотта не айтты ? – Orda.kz баяндайды.",stories,https://kaz.orda.kz/robin-gud-6-mln-nesieni-kajtarmagan-sariev-sotta-koz-zhasyna-erik-berdi-135302/,"Алматыда «Робин Гуд» атанып кеткен Ілияс Сариевтің соты жалғасуда. Сотта жауап берген Сариев өз кінәсін ішінара мойындап, жәбірленушілерден кешірім сұрады. Сондай-ақ оның 6 млн теңге несие алып, қайтармағаны белгілі болды. Көзіне жас алған Сариев сотта не айтты? – Orda.kz баяндайды.
Алмалы аудандық сотында Сариевтің ісіне қатысты жауап берген көпбалалы жәбірленуші күдікті сеніміне кіріп, атына 6 миллион несие алып, артынша ай сайынғы төлемді төлемей кеткен. Сотта жәбірленуші өзінің аты-жөнін жарияламауды сұрады.
Жәбірленуші Сариевті көптен бері әлеуметтік желіде бақылап жүргенін және былтыр жазда оны кафеде кездейсоқ жолықтырып, қасына өзі барып үйсіз қиын жағдайда жүргенін айтқан. Сариев сол кеде жетім әйелдің сеніміне кірмек болып қалтасынан бірден көмек ретінде 200 мың теңге санап береді.
Араға біраз уақыт салып,  Сариев әйелге өзі хабарласады. Бұл жолы жәбірленушіге көмек беруі ұшін емес керісінше өзі көмек сұрауға хабарласыпты.
Жәбірленушінің айтуынша, Сариев ақшаны қолына ұстаған соң байланысқа шықпақ түгілі ай сайынғы төлемді де төлемей хабар-ошарсыз кетіпті. Салдарынан несиенің өстемақысы күн сайын өсіп 7,5 миллион теңгеге жеткен. Онсызда үйсіз үш баламен жалдамалы пәтерді жағалап жүрген келіншек уақытылы төленбеген несиеге қатысты коллекторлардың қоңырауынан  әбден шаршағанын айтты.
Сонымен қатар, сотта жәбірленуші Сариевке несеиге қатысты хабарласқанын да ол оны боқтап, жетім екенін бетіне басып, өзіне қарсы ешкім ештеңке істей алмайтынын әрі несиені өз қалауымен алып бергенін айтыпты.
Ал Ілияс Сариевтің айтуынша, ол несиені уақытылы төлеп келген, тек қамауға алынғаннан кейін ғана төлемдер тоқтапты.
Айыпталушының қорғаушысы жәбірленушіден қарыз қайтарылған жағдайда Сариевті кешіруге дайын ба деп сұрады. Әйел үзілді-кесілді «жоқ» деп жауап берді.
Жәбірленуші сөзін аяқтағаннан кейін судья Ернар Қасымбеков айыпталушы тарапқа егер алған ақшаны жәбірленушілерге қайтаратын болсаңыздар, осы келіншектен бастаңыздар деп айтты.
Айта кетейік, сотта дәл Сариевтің эпизоды бойынша алты жәбірленуші жауап берді. Ол жәбірленушіден кешірім сұрап, өзінің жалғыз кінәсі тек бастапқыда халықтан жылу жинап, қор ашу үшін жиналған видеоларды әлеуметтік желіге салуға үлгермегені екенін айтты.
Осыған дейінгі сот отырыстарында Orda.kz Сариевтің елдерге көмектесемін деп, алдын ала 1,5 млн теңге алғанын жазға едік. Прокурор сол алдын ала алынған қаражаттың қайда жұмсалғанын сұрады.  Күдіктінің атуынша, блогер қаражат өз командасына кеткенін айтты, үш мобилографқа айына 400 мың теңгеден жалақы төлеп отырған, оған қоса артық жұмыс үшін ақы берілетін  жеткізді.
Сонымен қатар, жауап алу кезінде Сариев көзіне жас алып, өзі кезінде көмек көрсеткендердің барлығы қазір теріс айналғанын айтып қалды.
Сотта Сариев жәбірленушінің атынан алынған 6 млн теңге несиені Түркиядағы емге емес басқа бір адамдар алдындағы қарызын өтеуге жұмсағанын мойындады. Оған қоса Сариев өзін алаяқтықпен айналысты дегенге келіспейтінін айтып, несиені тұрақты төлеп отырғанын алға тартты.
Алайда, сотта сөз алған жәбірленуші тараптың адвокаты Жандос Палмановтың айтуынша, оның қолында Сариевтің төлем жасаудан бас тартқаны туралы жазылған сөздері бар екені айтты.
Жалпы осы іс бойынша ,екінші эпизод ол MM Travel туристік фирмасына қатысты. Сариев бұл іске қатысты өзіне тағылған бар айыпты жоққа шығарды. Оның сөзінше, ол тек компанияны жарнамалап, ішкі операцияларға араласпаған.
Бұған дейін жәбірленушілердің айтуынша, 2025 жылдың көктемінде ондаған алданған клиент ақшаларын талап еткен кезде, дәл Сариев олардың алдына шығып , бәрін қайтарып беруге уәде еткен.
Жәбірленушілердің бірі одан екінші айыпталушы Ақтоты Дүйсееваның сөзіне қатысты сұрақ қойды. Бұған дейін ол барлық шоттардың тек Сариевтің иелігінде болғанын, ал 21 жәбірленушінің ақшасын ол құмар ойындарға жұмсағанын айтқан еді.
Алдағы сот отырсытарында Сариев әлі де сот алдында жауап беруді жалғастырады. Келесі сот отырысы 9 қазанға жоспарланды.",2025-10-04T15:09:50+05:00,2025-10-04T15:09:50+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/9b7ad882-42af-499d-b2f3-3248e07f2d83.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/blobid0.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/9b7ad882-42af-499d-b2f3-3248e07f2d83.webp,
d101d9103d89f3085fd0e122a51bbf21,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Сәбиімізді өлтірді»: Алматыда жас жұбайлар перзентхана дәрігерлерін жазалауды сұрады,"Алматыда Жұмабай Ернар Батырбекұлы мен оның жұбайы Ақан Арай Ақанқызы №2 қалалық перинаталдық орталықтың дәрігерлерін жаңа туған сәбиінің өліміне тікелей себепкер деп айыптап, Orda.kz редакциясына",stories,https://kaz.orda.kz/sabiimizdi-oltirdi-almatyda-zhas-zhubajlar-perzenthana-darigerlerin-zhazalaudy-surady-134300/,"Алматыда Жұмабай Ернар Батырбекұлы мен оның жұбайы Арай Ақанқызы №2 қалалық жүкті әйелдерге арналған орталықтың дәрігерлерін жаңа туған сәбиінің өліміне тікелей кінәлі деп айыптап отыр. Әйелді «босандырған» дәрігерге мекеме сөгіс беруді жөн көріпті. Дәрігер содан кейін «өз еркімен» жұмыстан кетіп, қазір басқа перзентханада жұмыс істеп жатыр.
Сәбиінен айырылған ерлі-зайыптылар Orda.kz тілшісіне сұхбат беріп, мән-жайды баяндады.
Ернардың айтуынша, 7 мамырда жүктілігіне 41 апта 1 күн болған әйелі орталыққа түскен. Туыстары бірнеше рет кесар тілігін жасауды сұрағанымен, кезекші дәрігер Эльмира Мұхаметова бұл ұсынысты елемеген.
Ернардың айтуынша жұбайы дәрігерлердің бақылауында 9 сағаттан астам уақыт болған.
Арайдың айтуынша жатыр мойны толық ашылмай тұрғанда вакуум-экстракция қолдануға болмайды. Бұл — акушерлік көмек көрсетудің хаттамалары мен стандарттарын өрескел бұзу. Дәрігерлер вакуум-экстракцияны 6 рет қолданған.
Ал босану кезінде акушерлердің бірі әйелінің ішіне отырып, «күш көрсеткенін» айтты. Арайдың сөзінше сол әйел шынтағымен оның ішінен қатты басқан. Арай содан тұншығып, дем ала алмай қала жаздаған.
Сонымен қатар, жұбайлар орталық басшылығы мен Алматы қалалық Қоғамдық денсаулық басқармасының сол кездегі басшы орынбасары, бұрынғы №2 перзентхана директоры (қазіргі орынбасар) Назгүл Иманғалиеваның шындықты жасыруға және кінәлілерді қорғауға тырысқанын да мәлімдеді.
2025 жылғы 8 мамырда берілген № 9614 нөмірлі құжатта нәрестенің өлімін дәрігерлер «анықталмаған құрсақішілік гипоксия» деп көрсеткен.
Ол нақты сағат 05:47-де сәбиінің өлгенін естігенін айтты.
Ал заңгердің айтуынша Ернар досымен WhatsApp мессенджерінде хат алмасқанда отаның басталу және аяқталу уақыты тіркелген — 05:00-ден 05:47-ге дейін, яғни ұзақтығы — 47 минут.
Әйелі дәрігерлердің бақылауында 9 сағаттан астам уақыт болған соң, жұбайы бірнеше рет дәрігер Мұхаметовадан босануды «кесар тілігі» арқылы жасауды өтінгендерін айтты. Алайда олардың сөзіне қарасақ, балаға төнген айқын қауіпке қарамастан, дәрігер Мұхаметова өтініштерін елемей, баланың өміріне төнген қауіпке қарағанда өзінің «кәсіби пікірін жоғары қойған». Ал Назгүл Иманғалиева басты күдікті Мұхаметоваға сөгіс беруді ғана ұсынған көрінеді. Мұхаметова болса өз еркімен қызметтен кеткен. Қазір ол басқа перзентханада жұмыс істеп жатыр.
Жәбірленуші тарап медициналық құжаттардағы уақыт пен мәліметтердің сәйкессіздігін, дәрігерге қызметінен «өз еркімен» кетуге рұқсат бергенін заңға қайшы деп санайды.
Ернар Батырбекұлы істі жеке бақылауға алуды сұрап, кінәлілерді ҚР ҚК 317-бабы 3-бөлігі («медициналық қызметкердің кәсіби міндетін тиісінше орындамауы, абайсызда науқастың (ұрықтың) өліміне әкелуі») бойынша жауапқа тартуды талап етеді. Сондай-ақ олар жүктілерге арналған орталықтағы басқа дәрігерлер мен басшылықтың, сондай-ақ денсаулық сақтау басқарма басшысының орынбасарының қылмысты жасыруға қатысы бар-жоғын тексеруді сұрады.
Orda.kz Алматы қалалық қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының «№2 қалалық перинаталдық орталығына» ресми сауал жолдады. Олар «медициналық құпия» деп, ақпарат беруден бас тартты.
Orda.kz жолдаған арнайы сауалға Алматы қаласының прокуратурасы қылмыстық істің тергеліп жатқанын айтып жауап берді.
Orda.kz осы істі бақылап, алдағы уақытта ақпарат таратып отырады.",2025-08-21T12:09:13+05:00,2025-08-21T12:09:13+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/778f711e-832e-49f9-a2ea-f4154e76a662.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/778f711e-832e-49f9-a2ea-f4154e76a662.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/778f711e-832e-49f9-a2ea-f4154e76a662.webp,
997f61c6ee48359df857ec94dbf023cf,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Саламыз дегеніне 20 жыл»: Түркістан облысындағы қирағалы тұрған «мектептегі» оқушылар,"Түркістан облысында оқушылар төбесі құлап, едені шіріген мектепте білім алуға мәжбүр. Не асхана, не спортзал, не кітапханасы жоқ ғимаратта бар жоғы екі-ақ кабинет бар. Оған сыймаған балалар сабаққа бір жыл кеш барады.",stories,https://kaz.orda.kz/salamyz-degenine-20-zhyl-tyrkistan-oblysyndagy-kiragaly-turgan-mekteptegi-okushylar-135280/,"Түркістан облысында оқушылар төбесі құлап, едені шіріген мектепте білім алуға мәжбүр болған. Не асхана, не спортзал, не кітапханасы жоқ ғимаратта бар жоғы екі-ақ кабинет бар. Оған сыймаған балалар сабаққа бір жыл кеш барады.
Orda.kz тілшісі балалары үшін шырылдаған ата-аналардың мұң-зарын тыңдап қайтты.
Ашынған ата-аналар: «Ескіқорғандағы әбден ескірген мектеп құлап, баламыз қирандының астында қала ма?» деген жанайқайын жеткізді. Келес ауданындағы бұл мектеп 70 жыл бұрын бой көтерген. Оның өзін ауыл тұрғындары асарлатып тұрғызған. Содан бері ұлтарақтай ғимаратта міне төртінші буын білім алып жатыр. Балалар білім ұясының табалдырығын аттағалы спортзалды да, асхананы да, кітапхананы да атымен көрмеген. Дене шынықтыру үшін даладағы жалғыз турникке тартылса, су ішу үшін ауладағы бөшке алдында кезекке тұруға мәжбүр.
Мектепте 54 оқушы білім алады. Бәрі де бесінші сыныпқа дейінгі балалар. Үзілісте шөп арасында ойнайтын оларға соғылатын қоңырау да сол күйі жаңармапты.
Құлауға шақ тұрған ғимарат жанында ағаштан жасалған әжетхананы да байқауға болады. Айналада өртенген қоқыс қалдығы да шашылып жатыр. Көрген сайын жанымыз ауырады деген ата-аналар әкімдік уәдесіне сенуден қалдық дейді.
Тұрғындар сөзінше, жергілікті биліктің: «жаңа мектеп құрылысын бастаймыз» дегеніне биыл 20 жыл болған. Ескіқорғандағы ескірген мектеп мәселесін тыңдауға шенеуніктер де жетті. Сөздерінше олар бос отырмаған. Тез қимылдап, құжаттарды реттедік дейді.
«Тағы күтсек, баламыз үйінді астында қалады» деген бұқара мектепті апатты жағдайда деп тануын талап етті.
Ол үшін енді басқармадан ақысыз жеткізетін автобус бөлінбек.
Автор: Назерке Еркінбекқызы",2025-10-03T12:40:05+05:00,2025-10-03T12:40:05+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759476109_izobrazhenie-whatsapp-2025-10-02-v-18_43_37_35beb61b.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759476109_izobrazhenie-whatsapp-2025-10-02-v-18_43_37_35beb61b.webp,
84272cbd704ceff137dd5f3e0ac84efd,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Салтанат заңы іске аспайды»: Алматылық әйелді полицейлер құқай көрсеткен күйеуімен татуластырмақ болған,"«Салтанат заңы» жұмыс істемейді. Алматылық әйелдің омыртқасын күйеуі сындырған, ал полицейлер оны татуласуға үгіттеген.",stories,https://kaz.orda.kz/saltanat-zany-iske-aspajdy-almatylyk-ajeldi-policejler-kukaj-korsetken-kyjeuimen-tatulastyrmak-bolgan-135344/,"Алматылық Маргарита Звягинцева бұрынғы күйеуін сотқа қайта беруге мәжбүр болды. Себебі оның денсаулығын мүлде жарамсыз күйге жеткізген ер адам бар болғаны бір жылға бас бостандығынан айырылған, деп хабарлайды Orda.kz.
Маргарита мен Александр 2023 жылдың наурызында спорт залда танысқан. Маргарита — нәзік әрі арық әйел. Бойы 176 см, салмағы 55 келіге жетпейтін, сондықтан салмақ қосу үшін жаттығуға баратын. Александр керісінше, қапсағай денелі, дзюдомен айналысқан, шамамен 2 метр бойы бар, 150 келідей салмағы бар ер адам.
Маргарита оны алғаш көргенде «жақсы әсер қалдырған, сымбатты ер адам» деп сипаттайды. Тіпті оның спорт зал әкімшісінен телефон нөмірін рұқсатсыз алып, өзіне хабарласқаны да басында күдік тудырмаған. Кейін ол бұл үшін зал әкімшілігіне жеке деректерді тарату фактісі бойынша шағым жазған.
Олар алғаш рет 8 наурыз күні кездескен. Тереңқұр бойымен серуендеп, өмір мен ортақ қызығушылықтар туралы сөйлескен. Содан бастап екеуі қыз-жігіт болып кездесе бастайды. Ал қарым-қатынастары 2023 жылдың қарашасына дейін жалғасқан.
Басында ол мұндай мінезге ашық қарсылық көрсетпеген, сондықтан бәрі қалыпты көрінген. Қараша айында екеуі үйленуге келіскен.
Маргарита оны өз шешесімен таныстырғысы келмеген. Іштей бір сенімсіздік болғанын мойындайды. Жаңа жыл алдындағы демалыс күндері Александрдың ата-анасы мен туыстары қонаққа келгенде, шешесі келініне қарап: «Саған осы ақымақ неге керек болды?» деп сұраған.
Бұрынғы некесі туралы Александр тек сегіз жыл бірге тұрғанын айтқан. Ал Маргарита бұрынғы әйелінің есімін сұрағанда, ол әңгімені басқа жаққа бұрып, жауаптан жалтарып отырған. Маргарита да қатты қазбалауға тырыспаған, өйткені өзі де 10 жыл некеде болып, бала сүйе алмаған соң ажырасқан. Ажырасып жатса да, бұрынғы күйеуімен сыйластықпен қоштасқан.
Сол күні екеуі оның ата-анасының қала шетіндегі үйіне, ет қақтап жиналатын отырысқа бармақ болған. Әйел әрең тынысын қалпына келтіріп, жол бойы жылап барған. Кейін дәрігер танысы бұл соққының ішкі органдарға қауіпті зақым келтіруі мүмкін екенін айтып, міндетті түрде тексерілуді ұсынған. Бірақ Маргарита сол күні дәрігерге бармаған, жарақатын да тіркетпеген.
Ол күйеуінің ата-анасына барып, жағдайды айтып, араласуларын өтінген.
Ол қарым-қатынасты сақтап қалуға тырысқанын айтады: «Мен өзіме мүмкіндік бердім, бір қателікке бола бәрін ысырмау керек деп ойладым». Маргаританың көз алдында зорлық көріп, бірақ кейін отбасын сақтап қалған әпкесінің мысалы тұрды. Бір жолы әпкесін күйеуі ұрған, бірақ бүкіл отбасы әйелдің жағына шығып, еркекке тағы бір рет қол көтерсе, жазаға тартылатынын түсіндірген. Сол оқиғадан кейін олар татуласып, 15 жыл бірге өмір сүрген, баласы мектеп бітіргелі жатыр, қайтадан зорлық көрмеген.
Анасының үйінен оралған соң, бастапқыда бәрі тыныш сияқты көрінген. Бірақ көп ұзамай күйеуі қайтадан қатал мінез көрсете бастайды. Оның сөзінше, «анаңа барып келдің, ол саған не үйретті?» деп кекетіп сөйлейтін болған.
Шын мәнінде, ол анасының үйінде болып, кейде әпкелеріне ғана қонаққа барған, басқа жаққа шықпаған. Бірақ күйеуі бәрібір айып іздеп, ұрыс шығарған.
Барлық беттестіру мен сот отырыстарында Маргаританың бұрынғы күйеуі күліп, жымиып отырды. Әсіресе біреу сұрақ қоя бастағанда, ол соны күлкіге айналдыратын. 30 тамыз күні өткен апелляциялық алқаның онлайн отырысында да әуелі көңілді отырды. Бірақ жәбірленуші өз уәжін айтқанда, кенет көзіне жас алды.
Маргаританың айтуынша, бұрынғы күйеуі көз жасын төгіп тұрып, түрмеде өзіне қаншалықты қиын екенін айтып, «оның омыртқасын мен сындырғанымды әлі дәлелдеуі керек» деп мәлімдеген.
Ол заңгер ретінде бұл сот процесінен өзі өтуге бел байлап, адвокат жалдамаған. Өз құқығын өзі қорғамақ. Апелляциялық соттың келесі отырысы сейсенбі, 7 қазан күні өтеді.
Айта кетейік, 2023 жылы бұрынғы ұлттық экономика министрі Қуандық Бишімбаев жасаған қылмыс бүкіл Қазақстанды дүр сілкіндірген еді. Ол жылдар бойы азаматтық жұбайы Салтанат Нүкенованы қорлап, ақыры BAU мейрамханасында түнде ұрып өлтірген болатын. 2024 жылы Бишімбаев 24 жылға бас бостандығынан айырылды.
Автор: Анастасия Прилепская",2025-10-06T19:06:45+05:00,2025-10-06T19:06:45+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759759991_vyshla_zamuzh_za_muzhchinu_dzjudoista_kollazh_kopija.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759760417_whatsapp-image-2025-10-04-at-10_05_53.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759760665_para.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759759991_vyshla_zamuzh_za_muzhchinu_dzjudoista_kollazh_kopija.webp,
d3f50ba3fbefa59d1f84079addfec2a5,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Сәтбаев қаласында қызметкерлерді пышақпен қорқытқан ер адам ұсталды,"Сәтбаевта техника дүкеніне келген ер адам  қызметкерлерге қарап пышағын бұлғап, балағат сөздер айтқан, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/satbaev-kalasynda-kyzmetkerlerdi-pyshakpen-korkytkan-er-adam-ustaldy-136462/,"Ұлытау облысындағы Сәтбаев қаласында техника дүкеніне келген ер адам қызметкерлерді пышақпен қорқытып, балағат сөздер айтқан. Ер адамды полиция ұстады, деп хабарлайды Orda.kz.
Ер адам қызметкерлерді қорқытқанымен қоймай, өзінің тамағына да пышақ тақап үлгерген. Сауда орнындағы қызметкерлер өздерін де, басқаларды да қорғауға, сонымен қатар, ер адамды далаға шығармауға тырысты. Кейін ер адам қашып кетті.
Жергілікті тұрғындар дәл осы адам бұрын жасөспірімге шабуыл жасағанын айтты. Бейресми ақпаратқа сәйкес, оның психикалық ауытқуы болуы мүмкін.
Полиция күдіктінің ұсталғанын растады. Оған қатысты қылмыстық іс қозғалды.
Айта кетейік, Алматыда 7 желтоқсан күні бірнеше көлік пен жолаушылар автобусы апатқа ұшырады.",2025-12-08T13:30:08+05:00,2025-12-08T13:30:08+05:00,kk,Альфия Адамбек,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/a02af5f9-c16a-4617-a548-38d01a4c12b1.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/a02af5f9-c16a-4617-a548-38d01a4c12b1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/a02af5f9-c16a-4617-a548-38d01a4c12b1.webp,
b32a16ab1be820aead244133b540558d,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Семейдегі тым-тырыс сайлау: Алаштың астанасындағы «демократия»,"Қазанның 12-сі күні Абай облысының орталығы Семейде Қазақстан тарихындағы тұңғыш облыс деңгейіндегі қала әкімінің сайлауы өтеді. 300 мыңнан астам тұрғыны бар бұл шаһардың адамдары да өздерінше өмір сүріп, армандап, күн көріп, тірлігін дөңгелетіп жүр. Осынау шаһардағы саяси дода қалай өтіп жатыр?",stories,https://kaz.orda.kz/semejdegi-tym-tyrys-sajlau-alashtyn-astanasyndagy-demokratija-135340/,"Қазанның 12-сі күні Абай облысының орталығында, кезінде Алаш орданың жүрегі болған Семейде Қазақстан тарихындағы тұңғыш облыс деңгейіндегі қала әкімінің сайлауы өтеді. Өз тірлігін дөңгелетіп отырған 300 мыңнан астам тұрғыны бар бұл шаһар сайлауға қалай қарайды? Саяси дода шын мәнінде қалай өтіп жатыр?
Orda.kz бұл жолы сайлау барысын онлайн да, офлайн да бақылап көрді.
Еске сала кетсек, 2025 жылдың 16 қыркүйегінде Семей қаласы әкімдігіне үміткерлерді тіркеу аяқталған еді. Ұзаққа созылған, жүйкені жұқартқан оқиғадан кейін соңғы кезеңге төрт үміткер өтті. Екі коммуналдық мекеме басшысы (Жастар сарайы мен колледж директоры), бір жұмыссыз азамат және Көкпекті ауданының әкімі. Барлығы да мемлекеттік құрылымдармен тығыз байланыста, әрі AMANAT партиясының мүшелері.
Қала тұрғындарының көбі сол күні-ақ әкімдікке үміткерлердің ішінен ауқымды істі істі басқаруға тәжірибесі бар жалғыз кандидат ретінде басты фаворит деп бір адамды ғана таныған. Осылайша, 16 қыркүйектен бастап ресми түрде үгіт-насихат кезеңі де басталған еді.
Алайда 25 қыркүйекте, Orda.kz тілшілері сайлау тартысының қызу майданын іздеп, бақталастық пен бәсекенің қызған сәтін көреміз деп ойлаған еді. Алайда саяси дода тынып жатыр. Фейсбуктегі жазбаларға қарағанда, мұндай жағдайды тек біз ғана емес, тұрғындар да байқаған.
Қаладағы белсенді Майра Әбенованың жариялаған суреттері де үгіт науқаны басталғаннан кейін бір апта өтсе де, қалада айқын саяси белсенділіктің байқалмағанын көрсетеді. Әр кандидатқа үгіт жұмыстарына 850 мың теңгеден бөлінгендіктен, олардың ақпараттық кеңістіктегі көрінісі де шамалас болады.
Заң бойынша, журналистер барлық үміткердің үгіт жұмысы туралы тең дәрежеде жазуы қажет. Бірақ үгіт-насихат жайлы ақпараттарды барлық кандидаттан та алмадық. Келесі аптада олардың әрқайсысынан пікір алып, тең дәрежеде жариялауға тырысамыз.
25–26 қыркүйекте өткізілген тілшілер рейді сайлау учаскелерінде де айтарлықтай қызу бәсеке байқалмайтынын көрсетті.
Жұтаңдау, бірақ тап-таза дәліздер. Тілшілеріміз бос залдарды аралап, үміткерлердің суреттері ілініп тұрған қабылғаларды сипап қайтты.
Әйтеуір, көзге жиі түскені — Көкпекті ауданының әкімі Әділет Қожанбаевтың бағдарламалары мен суреттері болды.
28 қыркүйекте қала тұрғындарының назарын аударған бір қызық жайт — №11 мектептен тараған сурет. Онда сайлаудың басты фавориті бейнеленген плакаттың қасына оқушылар аңға немесе елеске ұқсайтын суреттерді салып кеткен. Бұл бәсеке жоқ сайлаудың шын мәнінде қалай өтетіні жайлы әжуа суретпен көзқарасты көрсету ме, әлде балалықпен өз үміткерлерін ұсыну ма? Ол жағы беймәлім.
Өз аяғымызбен барып, шынайы өмірде ешқандай доданы таба алмаған соң, виртуалды кеңістікке зер салып көрдік. SEMEYNEWS атты телеграм-арнасынан кейбір жұмыстарды байқадық. Бұл арна өзін аймақтағы ресми тіркелген бұқаралық ақпарат құралдарының ішінде «ең ірісі» деп таныстырады.
Белгілі болғандай, үміткерлердің бірі — Әділет Қожанбаев — өз сайлауалды штабын 18 қыркүйекте-ақ құрған. Ал қалған кандидаттар жөнінде, тіпті танымал дереккөздердің өзінен де, мұндай мәлімет табылмады. Сол телеграм-арнадағы жазбаларға қарағанда, Әділет Қожанбаев ардагерлермен кездесіп, Комсомол кентіне, «Жастық», «Үшбұрыш», «Сегізінші шақырым», «Су» және «Жоламан» ықшамаудандарына барған. Әр жерде ол өз сайлауалды бағдарламасының негізгі тұстарын таныстырып, тұрғындардың мәселелерін тыңдаған.
Әр жазбада қысқаша мәтін бар және ұзақтығы бірнеше ондаған секунд болатын бейнежазба жарияланған. Сол бейнежазбалардан үміткердің халықпен кездесуіне орта есеппен 10–15 адам қатысқанын байқауға болады.
Сол кездесулердің біріне қатысқан Қанат Жұмағұловтың пікірінше, кездесулерді жұмыс күндері емес, жұрттың көбі үйде болатын демалыс күндері өткізу тиімдірек болар еді.
Қанат Жұмағұловтың айтуынша, ол Семей қаласының әкімі болуға үміткер Қожанбаевпен әңгіме барысында Семейде тәртіп орнату Көкпекті ауданындағыдан әлдеқайда күрделі екенін жеткізген. Өйткені өзі тұратын кенттің халқының саны Көкпекті ауданының тұрғындарынан әлдеқайда көп.
Үміткерлерге қатысты өзге де қызықты жайттардың бірі — Әділет Қожанбаевтың жаз айларында семейліктердің үйлеріне ыстық суды үзу мәселесін шешемін деп уәде етуі.
Айта-айта жауыр болған соң, мұндай мәлімдемелерге ел күдікпен қарайды. Нақтырақ айтқанда, бұл Әділет Қожанбаевтың сайлауалды уәдесі емес, облыс әкімі Берік Уәлидің жоспарлары. Яғни, Семей қаласының әкімі болуға үміткер сайлаушыларға облыс басшысы коммуналдық қызметтерге әлдеқашан тапсырған істі қайта уәде етіп отыр.
Әрине, ешбір шенеунікке облыс әкімінің айтқанын қайталауға тыйым салынбайды. Семей қаласы әкіміне үміткердің де мұндай құқығы бар. Дәл сол сияқты, Абай облысының энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының басшысы Раджан Сейітқанов та бұл туралы қыркүйектің 9-ы күні хабарлаған болатын.
Жалпы алғанда, Семейдегі сайлау науқаны тым-тырыс өтіп жатыр деуге болады. Тек жергілікті «Арнапресс» басылымы ғана бұл тақырыпқа байыппен қарап, бейнеподкаст шығаруды жөн көрген.
Подкаст жүргізушісі Екатерина Бобко мынадай сұрақтарды қойған:
Семейдегі тым-тырыс сайлауда әзірге көзге түсіп отырған жалғыз үміткер бар. Оның сайлауалды жұмысы да (ондаған адам қатысқан шағын кездесулер мен коммуналдық қызметтер атқарып жатқан істерді уәде ету) әзірге көңілге қаяу түсіреді.
Orda.kz редакциясы өзге үміткерлердің де сайлауалды науқандарын зерттеуді жалғастырады. Алдағы мақалаларымызда олар жайлы толыққанды баяндаймыз және әр үміткермен тілдесуге тырысамыз.
Сондай-ақ, 12 қазан болатын дауыс беру күнінің қалай өтетіні туралы да міндетті түрде жазамыз.
Автор: Илья Бароховский",2025-10-06T18:28:01+05:00,2025-10-06T18:28:01+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759756717_mysemey_1759463487811.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759751067_kandidaty_v_akimy_semeja_kollazh_kopija.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759751339_risunok1.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759751573_img_3650-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759751761_img_3648.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/risunok2-1.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759756717_mysemey_1759463487811.webp,
9a25af3c304244be2f26051976e76fc7,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Шалқарда құжаты жоқ мектептің ата-аналары президентке үндеу жасады,"Ақтөбе облысы Шалқар қаласындағы №5 мектеп-лицейінен дау шықты. Онда құрылысы 7 жыл бұрын басталған қапсарлар ғимарат аяқталмай тұр. Ата-аналар дабыл қағып, Тоқаевтың араласуын талап етті, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/shalkarda-kuzhaty-zhok-mekteptin-ata-analary-prezidentke-yndeu-zhasady-136457/,"Ақтөбе облысы Шалқар қаласындағы №5 мектеп-лицейіне қатысты дау шықты. Онда құрылысы 7 жыл бұрын басталған қапсарланған ғимарат аяқталмай тұр. Ата-аналар дабыл қағып, Тоқаевтың араласуын талап етті, деп хабарлайды Orda.kz.
Президентке бейне үндеу жасаған ата-аналар білім ордасында қауіпсіздік талаптары сақталмағанын алға тартты.
Айтуларынша, №5 мектеп-лицейіндегі үш аусымды оқыту мәселесін шешу үшін 2018 жылы қапсарлатып ғимарат салу жобасы басталды. Жобаға 1,3 млрд теңге жұмсалды. Бірақ оқушы сыйымдылығы реттеу мәселесі шешілген жоқ. Сонымен 320 орындық қапсарлас ғимарат құрылысы әлі аяқталмай тұр.
Мән-жайды осы мектептің директорынан анықтадық. Ол 900-ге жуық бала құжаты жоқ, құрылысы толық аяқталмаған мектепте білім алуға мәжбүр екенін растады.
Құрылыс басқармасының мәліметінше, нысан 2023 жылдың 26 желтоқсанында қабылданды. Пайдалануға беру барысында үнемделген 34 млн теңге бюджетке қайтарылған.
Әрі қарай мектеп мәселесі сотта қаралған. Ақтөбе облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы жаңа оқу жылында білім беру үдерісін бастауға тыйым салған. Себебі ғимарат құрылысы аяқталмағандықтан пайдалануға қабылдау актісі рәсімделмеген.
Сонымен қатар сот мердігер «ГрадСтройСервис» ЖШС-нен орындалмаған жұмыстар үшін 37 437 891 теңгені өндіріп алу туралы қаулы шығарды.
Айта кетейік, соңғы жылдары Шалқар аудандық әкімдігінде сыбайлас жемқорлық деректері жиілеп кеткені сотта да айтылды. Мердігерден тендердің 1 пайызын үлес ретінде сұраған аудан әкімінің орынбасары мен бөлім басшысы 6 жылға бас бостандығынан айрылды.
Шалқар аудандық сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімінің басшысы Шұға Сәдуақасова пара алу ісі бойынша 7 жылға сотталды.
Ол сотта аудан әкімі Жанболат Жидехановтан сотта жауап алу туралы бірнеше рет өтініш жасады.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-12-08T12:30:16+05:00,2025-12-08T12:30:16+05:00,kk,Корреспондент,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/inshot_20251208_123736629.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/inshot_20251208_121830396.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/inshot_20251208_122039137.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/inshot_20251208_123736629.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/inshot_20251208_123736629.webp,
8e3c461edf85fc11746aee82ec6b9dbd,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Шерхан Қалмырза деген кім және ол әлемді өзіне қалай қаратты?,«Қайраттың» 18 жастағы қақпашысы «Реалға» қарсы матчтан кейін қалай танымал болғанын Orda.kz  әңгімелейді. Тарихи матчқа дейін Шерхан Қалмұрзаны тек «Қайраттың» жанкүйерлері ғана білетін.,stories,https://kaz.orda.kz/sherhan-kalmyrza-degen-kim-zhane-ol-alemdi-ozine-kalaj-karatty-135264/,"«Қайраттың» 18 жастағы қақпашысы «Реалға» қарсы матчтан кейін қалай танымал болғанын Orda.kz саралап көрді.
Тарихи матчқа дейін Шерхан Қалмырзаны тек «Қайраттың» жанкүйерлері ғана білетін. Ал бүгін 18 жастағы қақпашының есімі бүкіл Еуропада аталып жатыр. УЕФА оның сейвтерін қатарынан екінші рет Чемпиондар лигасындағы үздіктер қатарына қосты.
A post shared by UEFA Champions League (@championsleague)
Мадридтің «Реалына» қарсы өткен ойында Шерхан нағыз шеберлігін көрсетті. Килиан Мбаппе қақпаға соққы жасаған сәтте есепті испандар еселейді деп ойлағандар көп болды. Алайда Қалмырза секіріп, әлемдік футбол жұлдызының соққысын қайтарып, команданы құтқарып қалды.
«Қайраттың» 0:5 есебімен жеңілгеніне қарамастан, дәл осы эпизод ең көп талқыланған сәттердің біріне айналды. Турнирдің инстаграм парақшасында үздік сейвке дауыс беру жүріп жатыр, ал қазақстандық қақпашы — басты фавориттердің бірі.
Айта кетерлігі, бұл — Шерхан үшін УЕФА-дан қатарынан екінші мәрте түскен номинация. Чемпиондар лигасының алғашқы турында ол Лиссабонның «Спортинг» клубының капитаны тепкен пенальтиді қайтарғаннан кейін үздіктер қатарына енген еді. Сол кезде ол турнир тарихындағы дебют жасаған ең жас қақпашы атанды.
Қалмырзаға тәжірибелі Александр Заруцкий мен Темірлан Анарбеков сынды қақпашылардың жарақатына байланысты мүмкіндік берілді. Оның «Қайраттағы» алғашқы ойыны небәрі бірнеше апта бұрын, 14 қыркүйекте өтті. Ол «Ақтөбеге» қарсы матчта алаңға қосылып, аз уақыттан соң бүкіл елдің қаһарманына айналды.
«Реалға» қарсы кездесуден кейін жас қазақстандыққа әлемнің үздік қақпашыларының бірі саналатын Тибо Куртуа арнайы келіп, қолдау білдірді. Олар жейделерін бір-біріне естелік ретінде берді. Бельгиялық қақпашы тіпті бірге түскен суретті әлеуметтік желіге жариялап, әріптесін қолдады. Кез келген футболшы үшін мұндай қадам кәсіби деңгейді мойындауды білдіреді.
Қазақстандық жанкүйерлер Шерханға ерекше тәнті болды. Бүгінде ол туралы бүкіл ел айтып жатыр.
Алайда Қалмырзаға деген қызығушылық тек футбол алаңымен шектеліп қалған жоқ. Журналистер Шерханның Қазақстанның ең атақты футболшысы Самат Смақовтың қызы Самирамен кездесіп жүргенін анықтады. Қыз жігіттен екі жас үлкен, жұп болғандарына қазір бір жарым жыл болған.
Шерханның анасы Сәуле Рабаева да көпшіліктің назарын өзіне аударды. Әлеуметтік желі қолданушылары оның жас әрі сұлу екенін және харизмасын айтып, ұлын тәрбиелегені үшін алғыс білдіріп жатыр.
Алда «Қайратты» өз алаңында тағы бір Чемпиондар лигасының ойыны күтіп тұр. Матч 21 қазанда Кипрдің «Пафосына» қарсы өтеді. Енді көпшілік бұл сайысты тек команда үшін емес, Шерхан Қалмырзаны алаңда көру үшін де асыға күтетін болды. Бұл енді ғана 18 жасқа келген дарынды жігіттің үлкен жолға шыққан бір соқпағы десек артық айтқандық болмас.
Автор : Руслан Логинов",2025-10-02T15:28:30+05:00,2025-10-02T15:28:30+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759385727_dsc05547.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759386430_photo_2025-10-02_09-43-39.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1759385727_dsc05547.webp,
a4de38f65992a942c87919a67aa471f7,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Шерзат Полат ісі: Сот шешімі өзгерген жоқ,Алматы облыстық сотында Шерзат Полат ісі бойынша сотталғандардың апелляциялық шағымы қанағаттандырылмады.,stories,https://kaz.orda.kz/sherzat-polat-isi-sot-sheshimi-ozgergen-zhok-134407/,"Алматы облыстық сотында Шерзат Полат ісі бойынша сотталғандардың апелляциялық шағымы қанағаттандырылмады, деп хабарлайды Orda.kz .
Сот процесіне Досымбек Қалдырбек, Марина Мұсабекова және Ербол Құтпанбаевтардан құралған судьялар алқасы төрағалық етті.
Сондай-ақ, Дана Жақсыгелді, Эльмира Нұрбекова, Юлдаш Розбакиев пен Арлан Қазыкеновке қатысты бірінші сатыдағы соттың жеке қаулысы да сол қалпы қалды.
Бұл дегеніміз, алдағы уақытта аталған төрт куәгердің іс-әрекеттерінде қылмыстық құрам бар ма, жоқ па, соны тергеу анықтайтын болады.
Бұған дейін бірінші сатыдағы сот:
Сот шешімі оқылған соң, сотталғандардың бірі Дидар Қалиахметтің әкесі Еркін Қалиахмет журналистерге Жоғарғы сотқа шағымданбақ ниеті бар екенін айтты.
Фото: Orda.kz",2025-08-19T10:25:15+05:00,2025-08-19T10:25:15+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/sherzat_1745995522.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5269412684913310683.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/sherzat_1745995522.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/sherzat_1745995522.webp,
018cfdb7859aec99996190082d74fb76,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Шерзатты әлі жоқтайды: Жәбірленуші тараптың адвокаты мен прокурор үкімді өзгертпеуді сұрады,"Алматы облыстық сотында Шерзат Полат ісі бойынша апелляциялық шағым қаралуда. Отырыста жәбірленуші тараптың адвокаттары сөз сөйлеп, бірінші сатыдағы соттың куәгер Дана Жақсыгелдіге қатысты жеке қаулысы қаралды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/sherzatty-ali-zhoktajdy-zhabirlenushi-taraptyn-advokaty-men-prokuror-ykimdi-ozgertpeudi-surady-134401/,"Алматы облыстық сотында Шерзат Полат ісі бойынша аппеляциялық шағым қаралып жатыр. Отырыста жәбірленуші тараптың адвокаттары сөз сөйлеп, бірінші сатыдағы сотта куәгер болған Дана Жақсыгелдіге қатысты жеке қаулысы қаралды, деп хабарлайды Orda.kz.
Апелляциялық сотта прокурор Дәурен Үмбеталиев Азамат Тоқтаубаевқа рақымшылық заңының қолданылмайтынын жеткізді.
Сотта сөз алған Дана Жақсыгелдінің адвокаты бірінші сатыдағы соттың қаулысы негізсіз екенін айтты. Оған себеп ретінде адвокат куәгер сотта жауап берген күні емес, екі айдан кейін ғана шығып тұрғанын айтып, қаулыны негізсіз деп тануды сұрады. Отырысқа қатысқан Дана Жақсыгелді адвокатының сөзін қолдады. Айта кетейік, сот ғимаратына Нұрбекова Эльмира да келген еді. Алайда сот отырысна қатыспады. Сонымен қатар, бұл сот отырсына куәгер Юлдаш Розбакиев пен Арлан Қазыкенов те қатысу керек еді. Себебі бірінші сатыдағы сот төрт куәгерге де жеке қаулы шығарған еді.
Фото: Orda.kz
Сот отырысынан соң журналистерге жауап берген Мейірман Шекеев жәбірленуші тараптың жазаны бұдан ары қатаңдату ниеті жоқ екенін жеткізді.
Сонымен қатар, журналистер Нұрғанат Ғайыпбаевтың өлімі мен Шерзат Полаттың үйінің өртеуіне байланысты істердің не себепті тоқтап қалғанын сұрады.
Аппеляциялық соттың шешімі ертең, 19 тамызда сағат 10:00-де шығады.
Orda.kz сот процесінен тікелей хабар тарататын болады.",2025-08-18T17:29:18+05:00,2025-08-18T17:29:18+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5267120989148413498.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1755519084_5267120989148413034.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5267120989148413009.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5267503498935792888.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5267503498935792889.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/kuager.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5267120989148413498.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5267120989148413498.webp,
1bcda60349fcef22522c4518325fbca8,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Шетелдіктер үшін аралас бола ма?»: Алматыдағы 224-мектепті ана тілінде ашуды талап еткендер әкімдікпен мәмілеге келе алмады,"Бүгін, 27 қазанда, Алматы қаласы әкімдігіне Бостандық ауданының ондаған тұрғыны жиналды. Олар әлі ашылмаған №224 жаңа мектептің қазақ тілінде оқытылуын талап етті.",stories,https://kaz.orda.kz/sheteldikter-yshin-aralas-bola-ma-almatydagy-224-mektepti-ana-tilinde-ashudy-talap-etkender-akimdikpen-mamilege-kele-almady-135758/,"Бүгін, 27 қазанда Алматы қаласы әкімдігіне Бостандық ауданының ондаған тұрғыны жиналды. Олар әлі ашылмаған №224 жаңа мектептің қазақ тілінде білім беруін талап етті. Жаңа мектеп «Жайлы мектеп» ұлттық жобасы аясында салынған. 2500 оқушыға арналған бұл мектеп — қаладағы ең ірі әрі заманауи нысандардың бірі. Алайда мектептің есігі ашылмай жатып-ақ оның оқыту тілі ата-аналар арасында қызу талқылауға түсті.
Orda.kz тілшісі оқиғаның мән-жайын анықтады.
Ата-аналармен, белсенділермен Білім басқармасының Бостандық аудандық бөлімінің басшысы Сайран Тәпенұлы және қоғамдық даму басқармасының басшысы Айдар Есенбеков к ездесті. Әкімдік өкілдері азаматтарды қабылдау залына кіргізіп, ресми кездесу ұйымдастырды.
Жаңа мектептің айналасында тұратын тұрғындар бірнеше жыл бойы аудан әкімдігі мен білім басқармасына хат жазып, мектеп салуды сұраған. Бостандық ауданында соңғы жылдары тұрғын үйлер қарқынды салынып, халық саны артқанымен, қазақ тілінде білім беретін мектептер саны көбеймеген.
Қазір Бостандық ауданында қазақ тілінде оқытатын 65-мектеп қана. Бірақ онда орын жетіспейді. Олардың айтуынша, 65-мектеп аралас болғанымен, қазақ сыныптары жеті жыл бұрын ғана ашылған. Әлі күнге дейін ата-аналар балаларын ана тілінде оқыту үшін кезекке тұрып, басқа аудандарға тасып оқытуға мәжбүр.
Жаңа мектептің әуелгі жобасы бойынша қазақ мектебі ретінде қарастырылғаны ата-аналардың есінде.
Ата-аналардың айтуынша, аудандағы жалғыз таза қазақ мектебі – №140. Бірақ ол басқа шағынауданға қарайды. Сондықтан бұл аймақтың тұрғындары баласын ол жерге бере алмайды.
Кей ата-аналардың айтуынша, соңғы күндері чаттарда «№224 мектептің орыс сыныптарына талон таратылып жатыр» деген хабарлама тараған. Бұл ата-аналардың наразылығын одан сайын күшейткен.
Алайда Білім басқармасының өкілі бұл ақпаратты жоққа шығарды.
Қабылдау соңында залда жиналған белсенділер бейнеүндеу жазды.
Алматы қаласы Білім басқармасы тілшіміздің ресми сауалына жауап берді.
Білім ордасын оқу жылының екінші тоқсанында, яғни 3 қарашада ашу жоспарланған. Алайда құжат қабылдау әлі басталмады.
Қазір Бостандық ауданында 35 мемлекеттік мектеп жұмыс істейді. Олардың 10-ы орыс тілінде, 9-ы қазақ тілінде, ал 16-сы аралас тілде білім береді.",2025-10-28T18:08:37+05:00,2025-10-28T18:08:37+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761656908_5188433563333293853.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5188433563333293853.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5188433563333293859.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761656908_5188433563333293853.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761656908_5188433563333293853.webp,
3074c9bfec0cf79d16b76edae6bac3c2,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Шымкентте Руслан Берденовке қастандық бойынша апелляциялық сот басталды,"Шымкентте қала әкімінің орынбасары Руслан Берденовке қастандық жасау ісі бойынша апелляциялық сот процесі басталды. Ернар Жиембайға шыққан үкім не жәбірленушіге, не қорғау тарабына ұнамаған.",stories,https://kaz.orda.kz/shymkentte-ruslan-berdenovke-kastandyk-bojynsha-apelljacijalyk-sot-bastaldy-135413/,"Шымкентте қала әкімінің орынбасары Руслан Берденовке қастандық жасау ісі бойынша апелляциялық сот процесі басталды. Ернар Жиенбайға шыққан үкім не жәбірленушіге, не қорғау тарапына ұнамаған. Екі жақ та істі қайта қарауды талап етті. Процеске Orda.kz тілшісі қатысты.
Алғаш болып Берденовтің адвокаты Жеңіс Тыныбек сөз алды. Ол істі қайта саралауды сұрады. (Бірінші инстанция соты Ернар Жиенбайды адам өлтіруге оқталу бабымен кінәлі деп тапқан).
Сотта сотталғанның әкесі Жиенбай Пірәлиев те сөз сөйледі. Ол кәсіпкер Сырымбек Тау мен болған әңгімесін баяндады.
Пірәлиев істі Қылмыстық кодекстің 106-бабы («денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру») бойынша қайта саралауды және ұлын түрмеге жаппай, бостандықты шектеу жазасын тағайындауды сұрады.
Апелляцияның алғашқы отырысы небары бір сағатқа созылды. Руслан Берденов сотқа келмеді. Іс бойынша келесі тыңдау бүгін жалғасады, онда сотталған Ернар Жиенбайдың өзі сөз сөйлейді.
Еске сала кетейік, биыл көктемде Руслан Берденовке қарулы шабуыл жасалды. Бұл оқиға бойынша айыпталушы Берденовтің бұрынғы қызметкері Ерлан Жиенбай болып отыр.",2025-10-09T15:40:44+05:00,2025-10-09T15:40:44+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/01e84776-43eb-4c08-8a7b-9b1ef42195ad.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5420357515234899791.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5420357515234899792.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/01e84776-43eb-4c08-8a7b-9b1ef42195ad.webp,
4632c7ee9c74683b3b380e78999fc71f,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Соғыс болмасыншы»: «Целинный» орталығының символына айналған жан,"5 қыркүйекте кең көлемді қайта жөндеуден кейін «Целинный» қайта есік ашты. Кеңес дәуіріндегі модернизмнің айшықты ескерткіші, кезінде Алматыдағы ең ірі кинотеатр болған бұл ғимарат енді заманауи мәдениет орталығына айналды.",stories,https://kaz.orda.kz/sogys-bolmasynshy-celinnyj-ortalygynyn-simvolyna-ajnalgan-zhan-134938/,"5 қыркүйекте қайта жөндеуден кейін «Целинный» орталығының есігі ашылды. Кеңес дәуіріндегі модернизмнің айшықты ескерткіші, кезінде Алматыдағы ең ірі кинотеатр болған бұл ғимарат енді заманауи мәдениет орталыққа айналды.
Orda.kz тілшісі мұнда отыз жылға жуық уақыт жұмыс істеп келе жатқан Амантай Құсайынбайұлымен тілдесті.
Ол әлеуметтік желілерде әр қонақты жылы жүзбен қарсы алған бейнежазбасынан кейін танымал болған еді. Қарапайым жымиыс, десек те, мұндай мейірбан болмыс қазіргі қоғамда сирек кездеседі...
– «Целинныйға» алғаш қашан келдіңіз?
— 1998 жылдың күзі болатын. Әкімшілік-шаруашылық бөлімге жұмысқа орналастым. Ол кезде мұнда «Бауыржан шоу» өтетін. Екі жыл істедім, кейін шоу басқаға сатылды. 2001 жылы Қазақстан тәуелсіздігінің 10 жылдығына орай күрделі жөндеу жасалды. «Целинный» шамамен 2015 жылға дейін жұмыс істеді. 2018 жылдан бастап жаңа қожайыны Қайрат Боранбаев қайта жөндеп, жаңартулар енгізді. Ал биыл, 5 қыркүйекте, біз қайта ашылдық.
– Алматыдағы өзге кинотеатрлардан «Целинный» несімен ерекшеленді?
— «Целинный» 1964 жылы тың игерудің 10 жылдығына орай салынған. Бұл қаладағы ең үлкен кинотеатр еді. Залы 1600 көрерменге арналған. 1999 жылға дейін үздіксіз жұмыс істеді. 2001 жылғы жөндеуден соң екі шағын зал ашылды. Қызыл және Жасыл зал. Әрқайсысында 230 орындық бар. Сол форматта 2015 жылға дейін қызмет етті. Бірақ уақыт өте келе көрермен азайып, өзін-өзі ақтамаған соң жабылды.
– Ол кезеңнен есте қалған ерекше сәттер бар ма?
— Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін айрықша оқиғалар болмады. Ал күрделі жөндеуден кейінгі ашылу біз үшін үлкен қуаныш еді. Жаңа залдар, музыкалық жүйе, заманауи жабдықтар орнатылды. Сол кезде ол үлкен жетістік болып көрінгенімен, техниканың ғұмыры қысқа болды. Қазіргідей сапалы дыбыс, бейне, жаңа құрылғылар ол уақытта жоқ еді.
– «Целинный» ұзақ уақытқа жабылғанда немен айналыстыңыз?
— Шын мәнінде, оны толық жабылды деуге келмейді. Ғимаратта жарық та, жылу да болды, біз тек жаңа жобаны күттік. 1964 жылы салынғандықтан, 60 жылдан кейін ол әбден ескірді. Қабырғалардың беріктігін тексеріп, сейсмикалық қауіпсіздігін қарадық. Көрермендер болмағанымен, ғимараттың өзі «тіршілігін» тоқтатпады.
– Сол бос тұрған залдарда өзіңізді қалай сезіндіңіз? Қайта жанданатынына сендіңіз бе?
— «Целинный» мен үшін екінші үйім сияқты. 27 жылдан бері осы жерде әкімшілік-шаруашылық жұмыстарын атқарып келемін. Әрдайым бұл жер қайта жаңарады деп сендім. Жобалаушылар мен сәулетшілер келгенде кездесулерге қатысып жүрдім. Кейбіреулер ғимаратты сүріп тастап, жаңа нысан салуды ұсынды. Бірақ біз көненің көзін сақтап, бастапқы қалпына ұқсатып қалдыруды жөн көрдік.
– Қазір «Целинный» — арт-кеңістікке айналды. Осы шешім қаншалықты дұрыс деп ойлайсыз?
— Әрине. Арт-кеңістік дегеніміз — шығармашылық еркіндік. Бұрын біз тек кинотеатр деп ойлайтынбыз. Ал қазір адамдарға ойларын жеткізіп, жаңалық әкелуге мүмкіндік береміз. Енді келушілермен бірге дамимыз. Өткенді қайтару мүмкін емес, сондықтан алға қадам басуымыз қажет. Дәл осы мақсатпен «Целинный» жаңа форматта — Заманауи мәдениет орталығы ретінде ашылды.
– Өзіңіз қазіргі мәдениетке қалай қарайсыз?
— Жақсы көремін. Мен маман емеспін, бірақ бұл бағыттың маңызы зор деп ойлаймын.
– Сізді «Целинныйдың» жүзі деп атайды. Әлеуметтік желідегі танымалдыққа көзқарасыңыз қандай?
— Танымалдық — бір басқа, 5 қыркүйекте ұжымымыз бен басшылықтың еңбегінің арқасында қайта ашылғанымыз — бөлек дүние. Маған сол күнді қарсы алуды сеніп тапсырды. Қонақтарымызды, алматылықтарды шын ықыласпен, ізгі ниетпен қарсы алдым. Әрбір келуші бізге қуат пен шабыт береді.
– Өмірден түйгеніңіз қандай? Жастарға айтар өсиетіңіз бар ма?
— Өмір тегіс асфальт сияқты жол емес. Өткел де бар, ой-шұқыр да бар, асу да бар. Мен Кеңес дәуірін де көрдім, одан кейінгі өтпелі кезеңді де бастан өткердім. Қазір нарықтық экономика, капитализм. Бүгінгі жастар білімді, тәрбиелі, көкірегі ояу, интеллектуал. Барлық технология оларға қызмет етіп жатыр. Ал біздің буын — олардың қолдаушысы.
Өмірде баршаға денсаулық, бақ-береке тілеп, аспанымыз ашық болсын дер едім. Соғыс болмасыншы. Өйткені әркімнің тағдыры әрқалай. Бірақ тіршіліктің ағысы тоқтамайды. Соғыстың бетін аулақ қылсын, қалғанының бәрін еңсереміз.
— Сұхбатыңызға рахмет!
Автор: Нұртөре Жұмағұл",2025-09-16T15:20:19+05:00,2025-09-16T15:20:19+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758016332_photo_2025-09-15_17-03-14.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/screenshot_20250916_145319_chrome.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/screenshot_20250916_145411_chrome.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/screenshot_20250916_145448_chrome.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1758016332_photo_2025-09-15_17-03-14.webp,
80c581c26340dcb0a6cce9caaa8bc58a,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Сот «Орда» редакциясының бас редакторын үйқамақтан шығарудан бас тартты,"Бүгін Алматы қалалық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы адвокат Мұрат Адамның жеке шағымын қарады. Ол Гүлнәр Бажкенованы үйқамақтан шығаруды сұраған еді. Алайда сот бұрынғы шешімді өз күшінде қалдырды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/sot-orda-redakcijasynyn-bas-redaktoryn-yjkamaktan-shygarudan-bas-tartty-136474/,"Бүгін Алматы қалалық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы адвокат Мұрат Адамның жеке шағымын қарады. Ол Гүлнәр Бажкенованы үйқамақтан шығаруды сұраған еді. Алайда сот бұрынғы шешімді өз күшінде қалдырды, деп хабарлайды Orda.kz.
Шағым нәтижесі туралы Мұрат Адам Facebook парақшасында жазды. Оның айтуынша, 1 желтоқсанда Гүлнәр Бажкенованы ұстағанда және оған үйқамаққа қамау барысында бірқатар заңбұзушылықтар жіберілген.
Айта кетейік, ҚазТАГ агенттігінің басшыларына қарсы қылмыстық іс қозғалғаны туралы жазғанбыз. Ал 1 желтоқсан күні «Орда» редакциясының бас редакторы Гүлнәр Бажкенованы үйқамаққа қамап, пәтері мен кеңселеріне тінту жүргізілді. Қазіргі жүйенің еркін адамдарды қамап, бұғауда ұстауы жалпы қоғамды қалай құлдырататыны жайлы материалымыздан оқыңыз.",2025-12-09T11:05:43+05:00,2025-12-09T11:05:43+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1765260147_1765212505_rejderskij.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1765260147_1765212505_rejderskij.webp,
a75daf7dfacbf9c7416e9dea4c305109,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Сот отырысы: Полицейді қорқытып үйренген блогер кәсіпкерге қалай ауыз салды?,2025 жылғы 3 қыркүйекте Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында ақша бопсалады деген күдікке ілінген блогер Дамир Кушеев пен өзге де айыпталушыларға қатысты,stories,https://kaz.orda.kz/sot-otyrysy-policejdi-korkytyp-yjrengen-bloger-kasipkerge-kalaj-auyz-saldy-134707/,"2025 жылы 3 қыркүйекте Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында ақша бопсалады деген күдікке ілінген блогер Дамир Кушеев пен өзге де айыпталушыларға қатысты қылмыстық істің қаралуы басталды. Блогер әуелі қызметінен айырылып қалудан қорыққан полицейді ақша беруге мәжбүрлеген. Кейіннен кәсіпкер Бахтияр Блаевты қорқытқан.
Orda.kz тілшісі алғашқы сот отырысына барып қайтты.
Істі судья Бақытхан Бәкірбаев жүргізді. Айыпталушылар орындығында — Андрей Белянский, Дамир Кушеев, Құрманғазы Айтмұханов және Руслан Кәрімов отыр.
Мемлекеттік айыптаушы айыптау актісін оқып шықты. Құжатқа сәйкес 2023 жылдың тамызында блогер Дамир Кушеев Алматыда тұрақты табыс көзі жоқ бола тұра, әлеуметтік желідегі көп жазылушысын пайдаланып, заңсыз жолмен пайда табу көздеген. Ол мемлекеттік қызметкерлерге қысым көрсетіп ақша төлеуге мәжбүрледі.
Айыптау актісінде көрсетілгендей, 2023 жылдың 25 тамызда Бостандық ауданындағы «Mega» сауда орталығы аумағында Кушеев «102» нөміріне хабарласып, көршісінің самокаты жоғалғанын мәлімдеген. Оқиға орнына жедел-тергеу тобы келіп, одан арыз қабылдаған.
Осы сәттен кейін ол учаскелік полиция қызметкері Серік Утемовке қысым жасай бастаған.
Тергеу деректеріне сәйкес, олардың қармағына кәсіпкер Бахтияр Блаев ілігеді. Ол сыбайлас жемқорлық қылмысы үшін сотталып, қауіпсіздігі барынша төмен мекемеде жазасын өтеп жатқан болатын.
Осы жағдайды пайдаланған Айтмұханов көлікпен қасақана соқтығысып, Блаевты тоқтатты. Соқтығысудан кейін Блаев көлігінен шыққан кезде, оны бейнежазбаға түсіріп тұрған Айтмұхановты байқайды.
2025 жылғы 22 қаңтарда заңгерлік кеңесте өткен кездесуде Блаевқа қысым күшейе түскен. Ол сол жерде 20 миллион теңге және 6 миллион теңге тұратын муляжды беруге мәжбүр болған.
Сонымен қатар, прокурордың айтуынша, сотталушы орындығындағы Белянский Блаевқа қосымша екі талап қойған:
Мемлекеттік айыптаушы бұл талаптардың ешқандай құжат бойынша негіздемесі болмағанын атап өтті.
Қорғау тарабы бұлтартпау шарасын өзгерту туралы өтініш түсіргенімен, сот ол өтінішті қанағаттандырған жоқ. Сондай-ақ, сот істі алқабилердің қатысуымен қарау жөніндегі өтінішті мақұлдады.",2025-09-05T11:38:26+05:00,2025-09-05T11:38:26+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757048490_8c06e82ff501ed8a.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757048490_8c06e82ff501ed8a.webp,
4308ba8759997b508df9608c2a21bcde,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Сот үкімі: Ақтөбеде құмар ойынға қатысы бар жүкті 3 әйелдің біреуі перзентханаға жіберілді,"Ақтөбеде онлайн құмар ойын ұйымдастырған ағайынды жігіттердің бірі әйелімен бірге сотталып кетті. Ұйымдасқан топқа қатысушы деп айыпталған 3 жүкті келіншек те жазаны абақтыда өтейді. Үкімнен кейін толғағы қысқан бір келіншекті перзентханаға алып кетті, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/sot-ykimi-aktobede-kumar-ojynga-katysy-bar-zhykti-3-ajeldin-bireui-perzenthanaga-zhiberildi-134835/,"Ақтөбеде онлайн құмар ойын ұйымдастырған ағайынды жігіттердің бірі әйелімен бірге сотталып кетті. Ұйымдасқан топқа қатысушы деп айыпталған 7 әйел, соның ішінде 3 жүкті келіншек те жазаны абақтыда өтейді. Үкімнен кейін толғағы қысқан бір келіншекті перзентханаға алып кетті, деп хабарлайды Orda.kz.
Бүгін Ақтөбе қалалық сотында онлайн құмар ойын ісін ұйымдастырғандарға қатысты үкім оқылды.
Сот залында сотталушылар мен олардың туыстары айқай шығарды. Судьяға үкімді үзуге тура келді.
Сот залынан қамауға алынған әйелдер қолдарына кісен салынғанда жылап жіберді. Жүктіліктің 39-аптасындағы келіншектің үкімнен кейін толғағы қысып, жедел жәрдем шақырылды.
Іс «ұйымдасқан топ, қылмыстық ұйым құру және оларға басшылық ету, сол сияқты оларға қатысу», «заңсыз ойын бизнесiн ұйымдастыру», «қылмыстық жолмен алынған ақшаны және (немесе)өзге мүлікті заңдастыру» баптарымен қаралды.
Сот Ақтөбе және Астана қалаларында онлайн ойынхана ұйымдастырды деп айыпталған 9 сотталушыны кінәлі деп таныды. Оларға бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады. Бәрінің мүлкі және ұялы телефондары тәркіленеді.
Ағайынды Еркебұлан Қосжанов пен Салауат Қосжанов 8 және 9 жылға бас бостандығынан айырылды. Оларға тиесілі «Lexus» автокөлігі, 9 млн теңге, MacBook, ноутбук және ұялы телефондары тәркіленеді. Онлайн ойынхананың әкімшісі деп танылған сотталушының әйелі Нұрлыгүл Құрманалы мен Айнұр Ақжанова 6 жылға бас бостандығынан айырылды. Оларға тиесілі «Hyundai», «Toyota Corolla» автокөліктер тәркіленді. Оператор-кассир Алевтина Закаряева мен Карина Төреғазинаға 5 жыл түрме жазасы кесілді. Касса қызметіндегі басқа сотталушылар Несібелі Титанова, Айдана Серікбаева және Бибінұр Мухсидинова 2 жыл бас бостандығынан айыру тағайындалды. Сотталушылардың барлығы жазаны қауіпсіздігі орташа түзету мекемесінде өтейді.
Олардың қорғаушылары сотқа апелляциялық шағым түсіретінін жеткізді. Сотталушылар тағылған айыппен келіспейді.
Толғағы қысқан келіншекті жедел жәрдем алып кетті.
Іс материалдарына сүйенсек, ағайынды Қосжановтар 2022 жылы ойын бизнесін ұйымдастырып, табыс таба бастаған. Клиенттер Ақтөбе облысының территориясы мен Астана қаласында онлайн қатысқан. Ағайындылар қылмыстық іске бұрыннан онлайн ойынханада жүрген адамдарды қосады. Еркебұлан Қосжанов өзінің әйелі Құрманалы Нұрлыгүлді әкімші етіп қояды. Екінші әкімші қызметін бұрыннан танысы Ақжановаға береді. Ақжанова өзі танитын А. Закаряева, Несібелі Титанованы оператор- кассир болуға шақырады. 2024 жылдың мамыр-маусым айларында Бибінұр Мухсидинова, Айдана Серикбаева, Карина Төреғазина топқа кіреді. 2022-2024 жылдар аралығында қылмыстық топ мүшелерінің банк карталарына үнемі ақша түсіп отырған. Бұл арнайы органдарының назарына ілікті. Пәтерді жалға алып, адамға бонус, акция туралы хабарламалар жіберіп, заңсыз ойынға шақырды деп айыпталды.
Еске сала кетсек, Orda.kz Ақтөбеде онлайн ойынхана бойынша айыпталған ағайындылар мен тағы 7 адамға қатысты істің жарыссөзі басталғанын хабарлаған болатын.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-09-10T17:02:02+05:00,2025-09-10T17:02:02+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/img-20250910-wa0024.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img-20250910-wa0019.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/img-20250910-wa0022.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/img-20250910-wa0024.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/img-20250910-wa0024.webp,
977b6cb8ecf19534237e4676c73cbd81,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Стоматологиядағы бала өліміне қайталама наркоз бен ескерілмеген препараттар себеп болуы мүмкін — сарапшы,"Астанадағы стоматологиялық клиникада үш жасар қыздың қаза болуына байланысты өткен сотта анестезиолог-реаниматологтан жауап алынды. Белгілі болғандай, балаға наркозды екінші рет берген, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/stomatologijadagy-bala-olimine-kajtalama-narkoz-ben-eskerilmegen-preparattar-sebep-boluy-mymkin-sarapshy-136421/,"Астанадағы стоматологиялық клиникада үш жасар қыздың қаза болуына байланысты өткен сотта анестезиолог-реаниматологтан жауап алынды. Белгілі болғандай, балаға наркозды екінші рет берген, деп хабарлайды Orda.kz.
Денсаулық сақтау министрлігінің тексеру комиссиясының мүшесі, анестезиолог-реаниматолог Сергей Разумовтың айтуынша, қыз ояна бастаған сәтте стоматологиялық креслода оған қайтадан наркоз — севоран газы жоғары концентрацияда берілген.
Анестезиолог Аида Жұмағалиева болса, мұның себебін түсіндіре келе: қыз оянып келе жатқанда бұлшықеттерінің жиырылуы салдарынан тілін тістеп алғанын, ауыр жарақаттың алдын алу үшін ол наркозды қайта қосқанын айтты.
Маманның сөзінше, анестезиолог бұған дейін бұл әрекеттерін түсіндірмеген және баланың тілін тістеп алғаны туралы да хабарламаған. Қосымша наркоз бермей-ақ, баланың жағдайын қалай түзетуге болатыны жөнінде қысқа сөзталас та болды.
Сот барысында кішкентай пациентке препараттардың дұрыс енгізілмегені анықталды, бұл оның жағдайының күрт нашарлауына себеп болуы мүмкін.
Оның айтуынша, кальций хлоридінің нұсқаулығында препаратты жылдам енгізу балаларда брадиритмияға (жүрек соғысының баяулауы мен ырғақ бұзылысы), вазодилатацияға (тамырлардың кеңеюі) және кішкентай балаларда механикалық диссоциация түріндегі жүрек тоқтауына әкелуі мүмкін екені жазылған (атриовентрикулярлық диссоциация — жүрекше мен қарыншалардың бір-бірінен тәуелсіз жиырылуы).
Бұдан бөлек, ол сараптама деректеріне сүйене отырып, балаға 12 жасқа дейінгі балаларға қарсы көрсетілген кетопрофеннің де енгізілгенін айтты.
Бұған дейін сотта эксперт-педиатр Бақыт Мусина қыздың қан талдаулары бойынша оның мұндай жағдайда наркоз алуы мүлдем мүмкін еместігін мәлімдеген болатын.
2024 жылғы 30 қазанда Dent Park Ortho кликасында 2021 жылы туған қызға 18 тісті емдеу үшін 4,5 сағат бойы севоранмен наркоз жасалған. Бала ояна бастаған сәтте жүрегі тоқтап қалды. Реанимация нәтиже бермеді. Қыз қайтыс болды.
Ал бір күн бұрын Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова Мәжіліс кулуарында балалар стоматологиясында севоран қолдануда ешқандай проблема жоқ екенін айтқан еді.
Еске салсақ, Ақтөбеде жас келіншек 11 айлық және 3 жастағы балаларын тұншықтырып өлтірді деген күдікке ілінді. Әйел қайғылы оқиғаға дейін де балаларын бірнеше рет өлтіруге оқталған. Қазір 29 жастағы келіншек Талғардағы психикалық емдеу орталығында жатыр.",2025-12-06T15:01:45+05:00,2025-12-06T15:01:45+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1765007659_photo_5278611242144697979_y.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1765007659_photo_5278611242144697979_y.webp,
1e6770e4b87cdc2084f2b02155be8b76,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Судья мен алқабилер ауысты»: 30 млн бопсалаған блогерлерге қатысты сот қайта басталды,Алматыда блогерлер Дамир Көшеев пен Руслан Каримов ісі бойынша қайта басталған сот процесінің бірінші отырысы өтті. Бұл туралы Orda.kz хабарлайды.,stories,https://kaz.orda.kz/sudja-men-alkabiler-auysty-30-mln-bopsalagan-blogerlerge-katysty-sot-kajta-bastaldy-136159/,"Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі сотында блогер әрі қоғам белсенділері: Дамир Кушеев, Руслан Кәрімовке және Андрей Белянский мен Құрманғазы Айтмұхановқа қатысты сот процесі қайта басталды. 19 қараша күні сот процесінің бірінші отырысы өтті.
Orda.kz тілшілері жаңа судья, жаңа іріктелген алқабилер келген сотқа қатысып қайтты.
Еске сала кетейік, бұл іс бойынша сот процесі екінші рет қаралып жатыр. Алғашқы сот процесі 15 қазан күні тоқтаған болатын. Үкім шығарар күні істі қарап отырған судья Бақытхан Бәкірбаевтың денсаулығы күрт нашарлап, сот отырысына үзіліс жарияланды. Келесі күні белгіленген уақытта №2 алқаби сотқа келмей, денсаулығына байланысты қатыса алмайтынын хабарлаған. Қосалқы алқабиді алмастыру мүмкіндігі болмағандықтан, сот өткен сот талқылауын жарамсыз деп танып, сот ісі қайта қаралатынын мәлімдеді.
29 қазан күні процесс басталып, жаңа судья Гаухар Шалабаева алқабилерді іріктеді. 19 қараша күні процестің басты отырысы басталды.
Процесс сағат 10:50-де басталып, адвокаттардың талап-арызы тыңдалды. Арыздар іске аудио және бейнематериалдарды қосуға, сондай-ақ жаңа куәларды сотқа шақыруға қатысты болды.
Қорғаушы Әмір Әкімжанов жәбірленуші Бахтияр Блаевтың әкесі мен қарындасын сотқа шақыру туралы өтініш берді. Әкімжановтың айтуынша, қарындасы Жасмин Блаева ақша тапсыру кезінде негізгі рөл атқарған.
Айыптаушы тарап өтінішке қарсы шығып, Жасминнің жасы небәрі 18-де және психологиялық жағынан тұрақсыз екенін алға тартты. Ал Блаевтың әкесі жақында екі операциядан өтіп, әлі қалпына келе қоймаған. Судья өтінішке қатысты әлі шешім шығармады.
Кушеевтің қорғаушылары сотқа қосу үшін бірнеше видео материал ұсынды. Бейнематериалдардың екеуі 2023 жылдың тамызында TikTok-та жарияланған және самокат ұрлығы мен пара беру ісіне қатысты.
Бейнежазбаның бірінде Кушеев «зэки» деген сөз қолданған. Судья бұл сөз қатысушылардың абыройына әсер етуі мүмкін деп, бейнежазбаны осы сөздерді дыбыссыз көрсетілсін деген талаппен материалға қосылатынын бекітті.
Барлық өтініштер алқабилер залға кірмей тұрып қаралды. Үзілістен кейін алқабилер келгенде бірінің жоқ екені белгілі болды. №4 алқаби жақын туысының қайтыс болуына байланысты басқа қалаға кеткен. Ақыры судья сот отырысын тоқтатып, жұма күні жалғасатынын айтты.
Айыпталушылар алқабилерді сот отырыстарын себепсіз қалдырмауды, процеске толық қатысып, өз міндеттеріне барынша жауапкершілікпен қарауды өтінді.
Еске сала кетейік, Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі сотында блогер әрі қоғам белсенділері: Дамир Кушеев пен Руслан Кәрімовке қатысты кәсіпкер Бахтияр Блаевтан 30,5 миллион теңге бопсалады деп айыпталып отыр. Айыпталушылар қатарында кәсіпкерлер Андрей Белянский мен Құрманғазы Айтмұханов та бар.",2025-11-20T10:30:07+05:00,2025-11-20T10:30:07+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img_0214.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/img_0198.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/img_0214.webp,
ef7648c80363c04f918f128b0469c972,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Судьяға жедел жәрдем шақырылды: 30 млн бопсалаған блогерлердің үкімі кейінге қалды,13 қазан күні Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі сотында блогерлер мен қоғам белсенділері — Дамир Кушеев пен Руслан Каримовқа қатысты сот процесінің жарыссөз кезеңі аяқталды. Олар кәсіпкер,stories,https://kaz.orda.kz/sudjaga-zhedel-zhardem-shakyryldy-30-mln-bopsalagan-blogerlerdin-ykimi-kejinge-kaldy-135501/,"14 қазан күні Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотында кәсіпкерден 30,5 миллион теңге бопсалады деп айыпталған блогерлерге қатысты сот үкімі шығу керек еді.
Orda.kz журналистері күні бойы сот ғимаратының табалдырығын тоздырса да, үкімді біле алмады.
13 қазан күні Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі сотында блогер әрі қоғам белсенділері: Дамир Кушеев пен Руслан Каримовқа қатысты сот процесінің жарыссөз кезеңі аяқталды. Олар кәсіпкер Бахтияр Блаевтан 30,5 миллион теңге бопсалады деп айыпталып отыр. Айыпталушылар қатарында кәсіпкерлер Андрей Белянский мен Құрманғазы Айтмұханов та бар.
Сот үкімі 14 қазан сағат 10:00-ге белгіленсе де, 11:30-да басталды. Бұл осы ғимаратта қатар өтіп жатқан «Дикий Арман» ісі бойынша апелляциялық отырыспен байланысты болса керек.
Отырыс бастала сала судья Бәкірбаев алқабилерге қойылатын сұрақтарды оқып шығып, алқабилермен бірге кеңесу бөлмесіне кетті.
Сот хатшысы бұл рәсім кемінде жарты сағатқа, көбіне екі сағатқа дейін созылатынын ескертті. Алайда жарты сағаттан кейін де, екі сағаттан кейін де үкім жайлы хабар болмады. Кейін сот түскі үзіліске кетті. Сағат 14:30 шамасында адамдар қайтадан залға жиналды.
Күтуден шаршаған жұрт түрлі жорамалдар айта бастады. Бірі мұны алқабилерге қысым жасалып жатыр деп түсінсе, енді бірі: «ақтап қалады-ау» деп үміттенді.
Шамамен 16:00-де қолдары артына қайырылып, кісенделген айыпталушылар залға кірді.
Содан кейін байыппен:
Бірақ дәрігерлер алқабилерге емес, судьяға шақырылған болып шықты. Шамамен жарты сағаттан соң залға сот хатшысы кіріп:
Зал ішінде абыр-сабыр күшейіп, процеске қатысушылар наразылықтарын білдіре бастады.
Осылайша, 14 қазан күні журналистер мен қатысушылар сот ғимаратында бір күн күткенмен, шешімді ести алмады. Сот отырысы 15 қазанда жалғасады.
Айта кетейік, бүгінгі сот отырысын жүргізген — әлеуметтік желілерде «танымал» болып үлгерген судья Бақытхан Бәкірбаев. Көпшілік оны желіде тараған бейнероликтен таниды. Онда судья сот отырысы кезінде саусақтарымен торға ұқсайтын ишара көрсеткен еді. Жұрт оның бұл әрекетін қызу талқылаған еді.",2025-10-15T10:30:34+05:00,2025-10-15T10:30:34+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_9220.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_9220.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_9220.webp,
628e7e0c64eb73ccd426478615b62c4a,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Сұр шекпен киген адам: бұрынғы президент кеңесшісі Ержан Бабақұмаров қалай өмір сүрді және қалай көз жұмды?,"Ержан Бабақұмаров бір кездері президенттің қасында отырған адам еді. Мемлекеттік бағдарламаларды қадағалап, баспасөз мәслихаттарын ұйымдастырып, елдің не туралы сөйлейтінін айқындайтын тұлға болды. Кеше Millenium Park тұрғын үй кешенінде болған төбелестен кейін оның мүрдесі табылды.",stories,https://kaz.orda.kz/sur-shekpen-kigen-adam-buryngy-prezident-kenesshisi-erzhan-babakumarov-kalaj-omir-syrdi-zhane-kalaj-koz-zhumdy-135799/,"Ержан Бабақұмаров бір кездері президенттің қасында отырған адам еді. Мемлекеттік бағдарламаларды қадағалап, баспасөз мәслихаттарын ұйымдастырып, елдің не туралы сөйлейтінін анықтайтын тұлға болды. 29 қазан Millenium Park тұрғын үй кешенінде болған төбелестен кейін оның мүрдесі табылды.
Кім соққанын, қалай өмір сүргенін және неден қаза тапқанын Orda.kz баяндайды.
29 қазан кешке Астанада Ержан Бабақұмаров қаза болды. Ол бұрын Алматы әкімінің орынбасары, Тоқаевтың кеңесшісі әрі Мәсімовке жақын адам болған. Енді жай ғана мәңгі бақи үйіне аман оралмаған сұр шекпен киген бір адам ретінде көз жұмды.
Ержан Жалбақұлы кешкі асын танысымен бірге ішкен. Кейін олар Бабақұмаровтың үйіне бет алған. Сол арада екеуі жанжалдасып қалған. Даудың арты төбелеске айналып, сол жердегі соққы өлімге әкелді.
Бұрынғы шенеуніктің танысы дереу изоляторға қамалды.
Біз оқиға болған Millennium Park тұрғын үй кешеніне барып қайттық. Бір кездері елордадағы ең беделді мекен саналған бұл ғимарат үлкен терезелерімен, тәулік бойы күзетімен, Тұңғыш Президент саябағы мен мұражайға қараған көрінісімен ерекшеленетін. Бүгінде сол сәулеті келіскен жер — қылмыс орнына айналды.
Кешеннің кіреберісінде полиция күзеті тұр. Бір пәтердің есігі таңбаланып, жабылған. Аулада тыныштық орнаған. Тек күзетші мен анда-санда ары-бері өтіп жатқан тұрғындар ғана бар, олар бұл оқиға туралы әңгімеден басын ала қашады.
Үйдің жанындағы қызметкерлер иықтарын қиқаң еткізгеннен басқа дәнеңе де айта алмады. Ешкім ештеңе көрмеген, ештеңе білмейді.
Orda.kz дерегінше, экс-кеңесші Ержан Бабақұмаровтың өліміне қатысты күдіктінің аты — Ербол Кәукетай. Ол 36 жаста, Шығыс Қазақстанның тумасы. Бұрын бірнеше рет сотталған. Биылғы шілде айында азаматтық жұбайын ұрып-соққаны үшін сот үкімі шыққан.
2025 жылдың көктемінде Кәукетай қызғаныштан әйеліне қол көтерген. Ол кезде ер адам ішімдік ішкен, шарапқа мас болған. Тергеу дерегінше, ол әйелін екі рет беттен, екі рет жұдырықпен бүйірінен ұрған.
Сот барысында Кәукетай өкініп, кешірім сұрап, «дін жолына түстім, намаз оқимын» деген уәж айтқан. Ал жәбірленуші әйел:
Сондықтан сот қатаң жаза қолданбай, оған 300 сағат қоғамдық жұмыс және алкогольге тәуелділіктен емделу міндеттелген.
Енді сол адам — Қазақстан президентінің бұрынғы кеңесшісін өлтірді деген күдікке ілініп отыр.
Ержан Жалбақұлын жұрт «сұр шекпен киген адам» деуші еді. Ол ұзақ жылдар бойы Қазақстанның саяси жүйесінің ішінде жүріп, билік пен ақпараттың өзара байланысын жақсы меңгерген тұлға болатын.
Ержан Бабақұмаровтың еңбек жолы 1990 жылдары Алматы қаласы әкімінің аппаратында басталды. Жас, жігерлі, кішіпейіл, бірақ өршіл маман ретінде жоғары жақтың назарын ерте аударды. Көп ұзамай ол Президент Әкімшілігіне ауысып, ішкі саясат бағытын қадағалап, Нұрсұлтан Назарбаев жанындағы ақпарат орталығын басқарды.
2006 жылы Бабақұмаров Мәдениет вице-министрі қызметіне тағайындалды, артынша премьер-министр Кәрім Мәсімовтің кеңсесіне өтті. Дәл осы кезең оның мәнсап жолындағы ең қарқынды шағы болды. Ол индустриялық-инновациялық дамудың жеделдетілген мемлекеттік бағдарламасы (ГПФИИР) аясындағы барлық ақпараттық және насихаттық жұмыстарды ұйымдастырды. Сол жылдары елді дүр сілкіндірген салтанатты лента кесу рәсімдері, жаңа зауыттардың ашылуы, Назарбаевтың қатысуымен өткен жобалар — бәрінің артында ұйымдастырып, қадағалап отырған осы Бабақұмаров еді.
2019 жылы Бабақұмаров Тоқаевтың ортасына қосылып, оның кеңесшісі болды. Алайда бұл лауазымда ұзақ тұрақтамады. Сол жылы-ақ Алматыға ауысып, қала әкімінің орынбасары болды.
2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін ол Бақытжан Сағынтаевпен бірге қызметтен кетті.
Кейін, сол жылдың ақпанынан қыркүйегіне дейін, Бабақұмаров Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметін басқарды. Осы жерден мемлекеттік органдардың барлық ресми ақпараты таратылатын. (Бұл тақырыпқа біз кейінірек қайта ораламыз.)
Сол қызметтен кейін Ержан Бабақұмаров ұзақ уақыт жұрт көзінен тасада қалды. Тек 2025 жылдың көктемінде ғана оның аты тағы да БАҚ беттерінде пайда болды. Бұл жолы ол «тәуелсіз сарапшы» ретінде көрінді. Informburo және Ulysmedia оны жиі сөйлетіп, геосаясат, АҚШ, Қытай мен Ресей қатынастары туралы пікірлерін жариялап отырды.
Бабақұмаров өзін «Nika Group» сараптама орталығының жетекшісі ретінде көрсеткен. Бірақ біздің тексеруіміз бойынша, мұндай ұйым ресми түрде еш жерде тіркелмеген, дерекқорларда да жоқ.
Енді 2022 жылға қайта оралайық, дәл сол кезеңде Ержан Бабақұмаров Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметін басқарған еді. Бұл қызметте ол небәрі алты ай ғана отырды. Дәл осы уақытта оған қатысты жағымсыз ақпараттар тарады.
Мәселе журналист Махамбет Әбжанға қатысты даудан шыққан. Кейін ол «бопсалау» айыбымен сотталған болатын. Тергеу барысында оның телефонынан Бабақұмаровқа қатысты мәліметтер табылғаны айтылды. Бейресми деректерге сүйенсек, шенеунік журналистке жеке өміріне байланысты ақпаратты жарияламау үшін ақша берген болуы мүмкін. Бұл дерек ресми түрде расталған жоқ. Алайда сол даудың салдары Ержан Бабақұмаровтың беделіне ауыр соққы болды. Беделіне нұқсан келгені соншалық, көп ұзамай ол қызметінен босатылды.
Сонымен, бір кезде Президент әкімшілігінде отырған шенеуніктің қызмет жолы осылай тәмамдалды. Бірақ оның аты осындай бір дауда ғана  аталып қоймады. 2022 жылдың соңына қарай Бабақұмаровтың есімі Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің тергеу ісінде қайтадан көрінді. Тергеушілер Алматы қаласының спорт басқармасындағы 367,5 миллион теңгенің ұрлануына қатысты істі зерттеп жатқан. Сол кезде Бабақұмаров куәгер болған еді.
Ал 2025 жылдың қаңтарында ол мас болып, Toyota Land Cruiser Prado автокөлігін айдап келе жатқан жерінен ұсталды. Сот оны жеті жылға жүргізуші куәлігінен айырып, 15 тәулікке қамауға алу туралы шешім шығарды. Осылайша бұрынғы шенеуніктің өмірінің соңғы жылдарын жұрт көзінен тасада өткізіп жатқан шенеунікке қатысты дауларға тағы бір дау қосылды.
Әрине, жақындары қайғыдан қан жұтып жатыр. Біреулер үшін ол – мемлекеттік қызметтің биік сатыларында істеген шенеунік болса, енді біреулер үшін – ойлы сарапшы, саясаттанушы, талдаушы еді.
Осылай қолында билігі болған, талай дүние ұйымдастырып, талай істің басында жүрген шенеунік өмірінің соңында көп дауға қалып, кісі қолынан қаза тапты. Өз әйелін соққыға жыққан, арзан шарап ішкен бір адам оны өлтіріп кетті.
Ержан Бабақұмаров 16-қабаттағы пәтерінде, сұр шекпенін киген күйі жан тапсырды...
Автор: Зарина Файзулина",2025-10-31T09:30:06+05:00,2025-10-31T09:30:06+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761883929_klz_zapros_akim.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/ae9109d2-1609-4809-90e1-c70e9b64440f.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/f754c275-897f-4cc4-b88b-168c4ad6adad.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761883929_klz_zapros_akim.webp,
5b6d9c710543cefa485d05c2aca2bcb8,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Тағы да Талғар: 11-сынып оқушысы 14 жастағы жасөспірімге әлімжеттік көрсетемін деп өлтіріп алды,"Алматы облысы, Талғар ауданында тағы да жасөспірім қаза тапты. Алайда бұл жолы жасөспірімді өзімен шамалас мектеп оқушысы өлтірген. Оқиға қалай және неден басталды?
Orda.kz тілшісі адам өлімі болған жерге барып, мән жайды біліп қайтты.",stories,https://kaz.orda.kz/tagy-da-talgar-11-synyp-okushysy-14-zhastagy-zhasospirimge-alimzhettik-korsetemin-dep-oltirip-aldy-136126/,"Алматы облысы Талғар ауданында тағы да жасөспірім қаза тапты. Алайда бұл жолы жасөспірімді өзімен шамалас мектеп оқушысы өлтірген. Оқиға қалай және неден басталды?
Orda.kz тілшісі Қызылту ауылына барып, мән жайды біліп қайтты.
Оқиға 13 қыркүйек күні кешкі сағат 22:00 шамасында Талғар ауданының Қызылту ауылында болған. Әкесі Данияр Нұрғалиевтің айтуынша, оның Әлихан есімді ұлы 9-сынып оқушысы. Кешкілік уақытта анасы үйге қайтуын сұраған соң ол досымен бірге қайтып келе жатқан. Кенет «Ана мен сәби» дүкенінің маңында алдынан 11-сынып оқитын 4 жігіт шығып, оны ешқандай камера жоқ, қараңғы жерге алып кеткен.
Жедел жәрдем келгеннен кейін облыстық балалар ауруханасына барып, әрі қарай бірден жансақтау бөліміне алып кетті. Дәрігер қайта беруге болатынын айтқан. Әлиханның ата-анасы ауруханадан шығып үйіне кеткен кезде, сәл уақыттан соң 2 бала Әлиханның жағдайын білу үшін ауруханаға келген.
Әлиханның ауруханаға түсу себебін нақты білгеннен кейін, оның әкесі Данияр белгісіз әйелдің ауруханада олардың жанынан шықпай жүргенін байқаған. Бастапқыда жай ғана ауруханаға жақынына келіп тұрған адам шығар деп ойлап, мән бермеген.
Даниярдың әкесінің айтуынша, Әлиханды ұрып құлатқан жерде сумен оның бетін жуған, алайда қанның ізі бәрібір мұрынның ішінде қалып қойған. Жансақтау бөлімінде Әлихан 3-дәрежелі жансақтау жағдайында жатып, 17 күннен соң тіл тартпастан қайтыс болды.
Әзірге экспертизаның жауабы тек тергеушіде ғана, өйткені Данияр адвокатты енді ғана жалдаған, ал ол іспен әлі етене жақын танысқан жоқ. Медициналық сараптамаға көңілі толмағаннан кейін, ата-ана аппелияциялық шағым түсірген.
Даниярдың сөзінше, Ерасылдың әкесі дүниеден озған, ал анасы мектепте бастауыш пәнінің мұғалімі.
Әлиханның әкесіне осы күнге дейін 2 мәрте үйге келгенімен, ешқандай кешірім сұрамаған. Бірінші келгенінде екі жақтан да кінә барын алға тартатқанын, екінші мәрте келгенінде қылмыс әлемінің серкелерін айтып, қорқытуға тырысқан.
Даниярдың қарындасының айтуынша, Әлихан бала кезінен ешқандай бұзықтыққа жоламаған. Бала кезден ән айту мен өлең оқуға әуес болған. Тіпті Мұқағали Мақатаевтың 70-80 шақты өлеңін жатқа білетін.
Аталмыш жағдайдан кейін редакция Алматы облысының Полиция департаментінен осы іс бойынша пікір сұраған еді. Олардың мәліметінше, жасөспірім қазір уақытша ұстау изоляторында отыр.
Бір жас өмірдің үзілгені – бәріміз үшін ауыр қаза. Бұл тек бір отбасының қайғысы емес, бүкіл қоғамға жасалған ескерту. Әр бала өзін мектепте де, көшеде де, үйде де қауіпсіз сезінуі тиіс. Әлімжеттікке немқұрайлық танытқан әр ересек – оның жалғасуына үлес қосады. Балалардың өмірін қорғау – бәріміздің ортақ жауапкершілігіміз.
Orda.kz редакциясы оқиғаның әрі қарай қалай өрбитінін өз бақылауында ұстайды",2025-11-18T14:20:41+05:00,2025-11-18T14:20:41+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/klzh_zapros.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/klzh_zapros.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/klzh_zapros.webp;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_5251481617363045213_y.jpg,
6c1e2e3b7f43e13754ab45e6fad15431,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Таяққа іш киімін орап тыққан»: Екі әйел не себепті 16 жастағы қызға қорлық көрсетті?,"Алматы облысында екі әйел біреуі әкімдікте істейді, 16 жастағы қызды ұрлап қорлық көрсеткен. Қыздың анасы Orda.kz сұхбат беріп мән жайды айтып берді.",stories,https://kaz.orda.kz/tajakka-ish-kiimin-orap-tykkan-eki-ajel-ne-sebepti-16-zhastagy-kyzga-korlyk-korsetti-134709/,"Алматы облысында екі әйел 16 жастағы қызды ұрлап қорлық көрсетті. Әйелдердің біреуінің әкімдікте істейтіні белгілі болды. Қыздың анасы Orda.kz тілшісіне сұхбат беріп мән-жайды айтып берді.
Анасының айтуы бойынша оқиға бір жігіт үшін басталған екен. Күдіктінің жігіті 16 жастағы қызға жазғаны үшін қызғаныштан қорлық жасаған.
Анасының айтуынша күдіктілер Шелек ауылына келіп қызды көлікке отырғызып, есікті құлыптап, балағаттап ұра бастаған. Екі күдікті әр әрекетін бейнежазбаға түсіріп отырған.
Қорлық көрген қыздың анасының айтуынша бір ауылдан екінші ауылға барар жолда күдіктілер тіс тазалағыш сатып алған. Оның айтуынша олар тіс тазалағышпен зорламақ болған.
Күдіктілер қыздың іш киімін ағын суға ағызып жіберген.
Анасы болған оқиғаны ести сала аудандық ішкі істер бөліміне бет алады. Оның айтуынша, жәбірленуші болса да арыз жазу өте қиын болған.
Күдіктілердің ата-анасы келіп кешірім сұраған. Сонымен қатар екі күдіктінің бірі — 29 жастағы әйелдің екі кішкентай баласы бар екен.
Жәбірленуші қыздың анасы ақпаратты жариялаған құзырлы мекемеге іс қозғауды талап етіп отыр.
Қыздың ата-анасы он үш жыл отау құрып ажырасқан екен. Ауылдық жерде жұмыс болмағандықтан анасы Алматыда жұмыс істеуге мәжбүр. Ал анасы қыздың әкесінің бұл оқиғаға араласпақ түгілі естігісі келмегенін айтты.
Қазіргі таңда қызға психологиялық көмек көрсетіліп жатыр. 16 жастағы қыз биыл университет қабырғасында оқуы керек болған. Бірақ алған психологиялық жарақатынан оқуын бір жылға шегеріпті. Жәбірленуші тарап тек бір ғана баппен іс қозғалғандығына наразы. Іс «кәмелет жасқа толмаған балаға зорлық көрсетті» деп қозғалған. Ал анасы ақша талап еткенін, ұрып соққанын да іске қосуды талап етеді.
Еске салар болсақ, Алматы облысында 16 тамызда 16 жастағы қызды  екі әйел ұрлап, азаптаған. Күдіктілердің бірі Масақ ауылдық округі әкімі аппаратында қызмет істегені анықталды. Олар жасөспірімді ұрып-соғып, темекімен күйдіріп, өзенге батырып, зорлық-зомбылық көрсеткен. Барлық әрекеттерін бейнежазбаға түсіріп, артынша бейнежабаны таратамыз деп қорқытып, 3 миллион теңге талап еткен.",2025-09-04T08:07:05+05:00,2025-09-04T08:07:05+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5316630863875800381.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5316630863875800381.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5316630863875800381.webp,
e3d39505afa413e3ceca19a424ebc6a0,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Талғарда 14 жастағы баланы өлтіріп алған жасөспірімнің анасы өз шындығын айтты,"Талғар ауданына қарасты Қызылту ауданында болған екі жасөспірім баланың арасындағы кикілжіңнен бала өлімі болды. Қайтыс болған баланың әкесі 11-сынып оқушысы баланы ұрып құлатып, кейін марқұм Әлиханды жерлегеннен кейін, айыпталушы тарап оларды бандиттермен қорқытқан деді. Алайда Ерасылдың (есімі өзгертілді) анасы оны мүлдем жоққа шығарды және оның айтуынша, жағдай мүлдем басқаша болған. Оқиға қалай орын қалай болды және екі баланың арасындағы кикілжің неден басталды?
Orda.kz тілшісі Ерасылдың анасы Назгүл Әбіқанмен тілдесіп ақпарат ұсынады.",stories,https://kaz.orda.kz/talgarda-14-zhastagy-balany-oltirip-algan-zhasospirimnin-anasy-oz-shyndygyn-ajtty-136210/,"Талғар ауданына қарасты Қызылту ауданында болған екі жасөспірімнің арасындағы кикілжіңнен бала өлімі болды. Марқұмның әкесі 11-сынып оқушысы баланы ұрып құлатып, 17 күн жансақтау бөлімінде көз жұмды. Кейін марқұм Әлиханды жерлегеннен кейін, айыпталушы тарап марқұмның әкесін бандиттермен қорқытуға тырысты деді. Алайда Ерасылдың (есімі өзгертілді) анасы оны мүлдем жоққа шығарды және оның айтуынша, жағдай мүлдем басқаша болған. Оқиға қалай болды және екі баланың арасындағы кикілжің неден басталды?
Orda.kz тілшісіне Ерасылдың анасы Назгүл Әбіқан мәселе неден және қалай басталғаны туралы айтты.
Оқиға Ерасылдың жүріп жүрген қызынан басталған. Назгүлдің айтуынша, Әлихан Ерасылдың ұнатып жүрген қызын мазақ етіп, қылжақтаған.
Анасының сөзінше, Ерасыл қорғанамын деп оны итеріп қалған кезде Әлихан шүйдесімен жерге құлап, есінен танып қалған. Осы оқиғадан кейін балалар маңайдағы үйлерге жүгіріп көмекке шақырған. Есік алдында көлік жөндеп жатқан ер адам екі баласымен жүгіріп келіп, оның әйелі жедел жәрдем шақырған. Жігіттің екі баласының бірі аяғын көтеріп, екінші баласы қасықпен тілін жұтып қоймас үшін ұстап тұрған.
Назгүл халықтың тек айыптаушы тараптың сөзіне ілеспей, оның да сөзіне құлақ асуға және ұлын анық-қанағына жетпей қараламауға шақырды.
Данияр Нұрғалиев өзінің берген сұхбатында айыпталушы тарап мүлдем кешірім сұрап келмегенін, екі жақ тараптың да қатесі бар екенін бір айтып, екінші келгенінде бандиттерді айтып қорқытуға тырысқанын мәлемдеген болатын. Ал Назгүл болса, оны мүлдем жоққа шығарды.
Мұнымен Назгүл мойымай тағы да сол үйге барған. Бұл жолы екі жақ тарапты елдестіру мақсатында қазақылыққа салынып, ауылдың үлкен қариясын ертіп алып келген.
Назгүл Әлихан жансақтау бөлімінде жатқан кезде, оның жағдайын білу үшін ауруханаға барып жүрген. Бірақ ашуға булыққан әкесі оны ауруханаға да кіргізбей қойған. Жалғызбасты ана көмек беруге тырысқанымен, ешқандай көмектің керек емес екенін айтып, қуып жіберіп отырған.
Ерасылдың анасы марқұмның әкесі оның бажасы арқылы хабарласып отыруды талап еткендерін айтты. Сондай-ақ олар бажасымен бірнеше рет кездесуге барғанын. Даниярдың бажасы оны көндіретінін Назгүлге айтып, олардың жүрегіне жылу ұялатқан.
Аталмыш оқиғаның тергеу амалдары әлі де жүргізіліп жатқандықтан, редакция сұралған ақшаның көлемін жария ете алмайды.
Ал Ерасылдың анасы қаражат көлемін естігенде, сасқанынан бірден өзінің үйін тегін беретінін айтқан. Алайда марқұмның отбасы Назгүлдің үйін алудан бас тартқан.
Назгүл тергеуші баласының уақытша ұстау изоляторында жататын уақытын тағы 1 айға созып тастағанына наразылығын білдірді. Өз баласының бұзық емес, тәртіпті, алғыр, елгезек екенін, оның да мектеп қабырғасында түрлі жетістіктері мен белсенділігі бар екенін айтты. Оқиғаны бір жақты көзқараспен әлеуметтік желіде жарияланып, жазылып жатқан ауыр пікірлер оның денсаулығына кері әсер етіп жатқанын жеткізді.
Шын мәнінде өлімнің нақты себепкерін дөп басып айту қиын. Қазір Ерасылдың да, Әлиханның да отбасына оңай емес: біреуі баласынан айырылса, біреуінің баласының тағдыры қыл үстінде тұр. Бұл – екі отбасының да басына түскен ауыр сын. Әзірге тергеу амалдары жүріп жатыр, Алматы облыстық полиция департаментінің бізге берген жауабында тергеу барысын департамент басшылығы ерекше бақылауда ұстап отырғанын жеткізген еді.
Orda.kz оқиғаны өз бақылауында ұстайды.",2025-11-22T19:45:31+05:00,2025-11-22T19:45:31+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/v_shkole_talgarskogo_rajona_ubili_9_klassnika_kollazh_kopija.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/v_shkole_talgarskogo_rajona_ubili_9_klassnika_kollazh_kopija.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/v_shkole_talgarskogo_rajona_ubili_9_klassnika_kollazh_kopija.webp,
197780ecfb1f851ee8deeba79f86fb20,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Талғардағы қанды қылмыс: Күдіктінің анасы ұлын қылмысқа не итермелегенін айтты,"Талғар ауданы Қызылқайрат ауылында қанды қылмыстың құрбаны болған 30 жастағы марқұмның өліміне қатысты тың мәліметтер шықты. Күдіктінің анасы баласының қанды қылмысқа баруына марқұм мен оның қарындасы жеткізгенін айтты, деп хабарлайды, Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/talgardagy-kandy-kylmys-kydiktinin-anasy-ulyn-kylmyska-ne-itermelegenin-ajtty-134898/,"Талғар ауданы Қызылқайрат ауылында қанды қылмыстың құрбаны болған 30 жастағы марқұмның өліміне қатысты тың мәліметтер шықты. Күдіктінің анасы баласының қанды қылмысқа баруына марқұм мен оның қарындасы жеткізгенін айтты, деп хабарлайды, Orda.kz.
Аружан Тұрғынбектің ағасын көшенің қақ ортасында жүрек тұсынан екі рет атып өлтірген күдікті Айғазинов Еламанның анасы журналист Руслан Өтепбайға берген сұхбатында баласының мұндай қылмысқа не үшін барғанын айтып берді.
Анасы баласының бұрын мұндай әрекетке баратын мінез-құлқы болмағанын, әлеуметтік желіде көптеген алып-қашпа сөздердің ешқайсысы шындыққа жанаспайтынын, осындай күйге жеткізген Аружан Тұрғынбек пен оның ағасы екенін айтып берді.
Айғазинованың айтуынша, сол күні Еламан Айғазиновтың үйіне полиция шақыртып, Аружан Тұрғынбек ағасымен қосылып өздеріне неше түрлі қоқан-лоқы көрсеткен. Сонымен қатар, оқиға болардан үш күн бұрын күдіктіні қайтыс болған Ернар Тұрғынбек алдап шақырып, бірнеше жігітпен қосылып ұрып кеткен екен.
Күдіктінің анасының айтуынша, Айғазинов Еламанның қылмысқа баруына Тұрғынбек Аружанның  марқұм ағасы өзі себепші болыпты.
Сондай-ақ, Айғазинова баласының ешқашан ащы суға әуестенбегенін, алайда Тұрғынбек Аружанның көзіне шөп салғанын ұстап алып, содан араққа сылқия тойып алған кездері болғанын да айтты. Оған қоса, Тұрғынбек Аружанның туысы әрі адвокары Гаухар Сариева айтқан зорлау мен интимдік суреттерді тарату, несие рәсімдеу фактілерінің барлығын жоққа шығарды.
Сонымен қатар, оқиға болған күні Аружан Тұрғынбектің үш жастағы қызын кепілдікке  алу ниеті болмағанын, бүлдіршін Айғазиновтың алдынан «папа» деп жүгіріп шыққан соң көтеріп алып кеткенін, артынан Аружан келіп, алып кетеді деп ойлағанын айтады анасы.
Сұхбат барысында анықталғандай, Айғазинов Еламан қылмыс жасаған күні Аружан Тұрғынбектің үйіне ертіп барған үш жігіт те кәмелеттік жасқа толмаған екен.
Еске сала кетейік, Талғар полициясы қыз зорлау фактісінен кейін босатып жіберген ер адам ертесіне зорланған қыздың ағасын жүрек тұсынан екі рет атып, 3 жасар қызды кепілдіке алып кетіп, суицид жасамақшы болған. Оқиғаның мән-жайын мына репортаждан оқи аласыздар.
Айта кетейік, Прокуратура осы оқиғадан кейін полицияға қатысты қылмыстық кодекстің 370-бабы 4-бөлігі (лауазымды тұлғалардың әрекетсіздігі) бойынша іс қозғады.",2025-09-14T17:11:19+05:00,2025-09-14T17:11:19+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757814602_5334671912657354460.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757814602_5334671912657354460.webp,
779caa72ee703bf03a3480be0900d25a,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Тамақты қарызға аламыз»: Ақтөбеде аудан әкімдігі 100-ден аса қызметкерге жалақы төлемеді,"Шалқар ауданында «Ұлы Борсық» коммуналдық мекемесінің жүзден аса қызметкері жалақы ала алмай отыр. Жұмысшылар президент пен ұлттық қауіпсіздік қызметіне үндеу жолдады, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/tamakty-karyzga-alamyz-aktobede-audan-akimdigi-100-den-asa-kyzmetkerge-zhalaky-tolemedi-134585/,"Ақтөбе облысы Шалқар ауданында «Ұлы Борсық» коммуналдық мекемесінің жүзден аса қызметкері жалақы ала алмай отыр. Жұмысшылар президент пен ұлттық қауіпсіздік қызметіне үндеу жолдады, деп хабарлайды Orda.kz.
«Ұлы Борсық» коммуналдық мекемесінің бір топ қызметкері бейнеүндеу жасады. Айтуларынша, мекеме жұмысшылардың еңбекақысын уақытында төлемеген.
Уақытында жалақы алмаған қызметкерлер тамақты қарызға алып жүргендерін айтты. Араларында көпбалалы отбасылар бар.
Аудан әкімдігінің мәліметінше, «Ұлы Борсық» коммуналдық мекемесі Шалқар аудандық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөліміне қарайды. Кәсіпорында 176 қызметкер бар.
2025 жылдың тамыз айында шілде айының еңбек ақысы және еңбек демалысы ақысы ішінара төленіпті.
Аудан әкімдігінің хабарлауынша, 2025 жылдың шілде айында жұмысшыларға киім-кешек сатып алынған. Қазіргі кезде таратылып жатыр. Бірақ жұмысшылар бейнеүндеуінде бұл туралы айтылған жоқ.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-08-28T15:25:20+05:00,2025-08-28T15:25:20+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1-primeti-kupila-koshelek-1440x810.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/screenshot_20250828_153237_inshot.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1-primeti-kupila-koshelek-1440x810.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1-primeti-kupila-koshelek-1440x810.webp,
11b7ab384d7a03f14932120cb9650563,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Таң қашан атады?»: Алматыда дәрігерлердің салғырттығынан 2 жасар қыз қайтыс болды,"Алматы қаласының Бостандық ауданында орналасқан  Балалар қалалық клиникалық жұқпалы аурулар ауруханасында қайғылы жағдай болды. 2 жастағы Елдана Асқардың өліміне ата-аналар баланың жағдайына салғырт қараған дәрігерлерді кінәлап отыр. 
 Фатима есімді марқұмның анасы Orda тілшісіне оқиғаны басынан аяқ баяндап берді.",stories,https://kaz.orda.kz/tan-kashan-atady-almatyda-darigerlerdin-salgyrttygynan-2-zhasar-kyz-kajtys-boldy-135670/,"Алматы қаласының Бостандық ауданында орналасқан Балалар қалалық клиникалық жұқпалы аурулар ауруханасында қайғылы жағдай болды. 2 жастағы Елдана Асқардың өліміне ата-анасы баланың жағдайына салғырт қараған дәрігерлерді кінәлап отыр.
Фатима есімді марқұмның анасы Orda тілшісіне оқиғаны бастан-аяқ баяндап берді.
Оқиға 1 қазан күні басталған. Сап-сау ойнап жүрген бала ауырып, құсқан соң, дәрігерлерді шақырып, инфекциялық ауруханаға алып барған.
Фатиманың айтуынша, 3 қазан күні барлығы жақсы болып, ауруханадан шығуға жиналып жатқан. Анасы қызына түскі асын берген соң, бала қайтадан құсып, тағы да ауруханада қалуға мәжбүр болған.
Анасының сөзінше, 5 қазан күні кешке Елдана ішін ұстап жылай бастаған. Дәрігерлерді шақырып, олар бала мен ананы хирургке жіберген. Хирург балаға клизма, УДЗ және сәулелік тексеру (рентген) жасайтынын айтқан. Сол екі ортада бала тағы да құсып, жағдайы нашарлаған.
Фатима инфекциялық ауруханаға қайта барғанда бала тағы да жылағанын, кейін дәрігерді шақырып, оған қайтадан тамшылатқыш ине салғанын айтты.
Фатима осы жағдайдан кейін тыныштандыратын дәрісіз сабыр сақтай алмайтынын айтты.
Фатиманың сөзінше, ол таңертең анализ сараптамаларын алуға қызын алып барған. Бірақ анализ алу кезінде қан шықпай, сығып отырып әрең алған. Қан алып, палатаға қайта келгенде қызының жүрегі қатты соға бастағанын, ерні көгеріп, денесі жансызданып бара жатқанын байқаған. Баласын көтеріп, тағы да дәрігерлерге жүгіріп барған.
Елдананың қайтқанын ата-анасына естірту үшін дәрігерлер келіп ата-анасынан жауап алу үшін сұрақтар қойған. Олардың ойынша, дәрігерлер қандай аурумен ауырып қайтыс болғанын жазу үшін құжаттарды толтыра алмай отырған соң осылай сұраған. Ата-анасының сөзінше, қызының өліміне қатысы бар дәрігерлердің біреуі де  келіп кешірім сұрамаған.
Ал баласының қайтыс болғанын естігенде Фатима есінен танып құлаған. 2 жастағы періштенің өлімінен кейін аурухана әкімшілігі де үнсіз қалмады.
Адвокаттың сөзінше, балаға медициналық көмек дұрыс көрсетілмеген және тексеріс жұмыстары дұрыс жүргізілмеген.
Аида Қуандықованың сөзінше, бала қайтыс болғаннан соң, полиция қызметкерлерін шақырған. Дәрігерлер баланың аурулары туралы қағаз беруі керек болған. Алайда полиция қызметкерлеріне бермей, 5 сағат тергеушіні күттіріп қойған.
Orda тілшісі Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігіне осы оқиға бойынша сауал жіберген болатын. Өз жауабында министрлік бұл іс бойынша Алматы қаласының қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы тарапынан қызметтік тергеу жүргізіліп жатқанын жазды.
Еске сала кетсек, бүгін Алматыда журналист Думан Мұхамедкәрім мен қоғам белсендісі Әйгерім Тілеужанның ісіне арналған баспасөз мәслихаты өтті. Олар қамауда отырған екі саяси тұтқынның денсаулығының нашарлағанын, медициналық көмектің жетіспегенін және құқықтарының тапталып жатқанын мәлімдеді.",2025-10-23T14:50:36+05:00,2025-10-23T14:50:36+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/klzh_pozaprosy_rebenok.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_5418235913059824446_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_5418235913059824447_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/klzh_pozaprosy_rebenok.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/klzh_pozaprosy_rebenok.webp;https://kzroot.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_5463082123318656553_y.jpg,
c452bbaaaacce3f0e3c07406bada044d,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Тасмағамбетовтың қызметтегі соңғы күні: ҰҚШҰ-ның бұрынғы бас хатшысы енді қайда барады?,"27 қарашада Бішкекте ҰҚШҰ кеңесінің отырысы өтті. Сол жиында 2023 жылдың 1 қаңтарынан бері бас хатшы болып келген Иманғали Тасмағамбетов қызметін аяқтап, оның орнына Қырғызстаннан Таалатбек Масадықов тағайындалды.",stories,https://kaz.orda.kz/tasmagambetovtyn-kyzmettegi-songy-kyni-ukshu-nyn-buryngy-bas-hatshysy-endi-kajda-barady-136277/,"27 қарашада Бішкекте ҰҚШҰ кеңесінің отырысы өтті. Сол жиында 2023 жылдың 1 қаңтарынан бері бас хатшы болып келген Иманғали Тасмағамбетов қызметін аяқтап, оның орнына Қырғызстаннан Таалатбек Масадықов тағайындалды.
Orda.kz Тасмағамбетовтың осы ұйымдағы жұмысына шолу жасап, сарапшылардан оның алдағы саяси жолы туралы болжамдарын сұрастырды.
Қазақстаннан ҰҚШҰ Бас хатшысы лауазымына тағайындалғанға дейін Иманғали Тасмағамбетов жоғары мемлекеттік қызметтердің көбін атқарған еді. Ол бір кездері премьер-министр, қорғаныс министрі, екі астананың әкімі болып, сондай-ақ президент әкімшілігін басқарған. Бірақ 2023 жылдың қаңтарында оның мемлекеттік қызметпен айналыспағанына үш жыл толған еді. 2019 жылдың желтоқсанында оны Қазақстанның Ресейдегі елшісі қызметінен алды, сол кезден бері ашық саясатта белсенді көрінбеді.
Егер Тасмағамбетов ҰҚШҰ басшысы қызметіне басқа уақытта келген болса, бұл лауазымда көп көзге түспеуі де мүмкін еді. Алайда 2022–2023 жылдары ұйымға мүше мемлекеттер қатысқан үш ірі дағдарыс қатар келді:
Арменияға қатысты жағдай, алдағы екі жыл бойы ҰҚШҰ алдында Арменияны ұйым құрамында ұстап қалу басты міндеттеріне айналды. Өйткені Арменияның наразылығы бұрыннан жинақталып келген, оның негізгі бөлігі 2020 жылғы екінші Қарабақ соғысында басталды.
Таулы Қарабақ Республикасы таратылғаннан кейін көп өтпей Армения ұйымдағы мүшелігін тоқтатты.
Соған қарамастан, Тасмағамбетов Арменияны ҰҚШҰ қатарында формалды түрде ұстап тұра алды деуге болады. Иә, Ереван ұйым жаттығуларына әскер жібермей қойды, өкілдері жиындарға қатыспайды. Бірақ Армения да ұйымнан шығатынын ресми түрде мәлімдеген жоқ. Яғни,  ел іс жүзінде белсенді емес, бірақ әлі де ҰҚШҰ мүшесі.
Ал Тасмағамбетовтың Ауғанстан мәселесіне тым көп назар аударуы сарапшылар арасында түсініспеушілік туғызды. Ол үш жыл бойы ҰҚШҰ-ның оңтүстік шекараларына, әсіресе Тәжікстан мен Ауғанстан шекарасына төнуі мүмкін қауіп туралы үздіксіз айтып келді.
Алайда аймақтағы жағдай мүлде басқа бағытта өзгеріп жатты: алдымен Қазақстан, кейін Ресей «Талибанды» террорлық ұйымдар тізімінен шығарды, әрі Ресей талибандар билігін алғашқылардың бірі болып ресми таныды. Осыдан кейін ҰҚШҰ елдері үшін Ауғанстан бұрынғыдай үлкен қауіп ретінде қабылданбай бастады. Соған қарамастан, Тасмағамбетов бұл тақырыпты күн тәртібінен алып тастамай, бұрынғыдай басты бағыт ретінде ұстап қалды.
Иманғали Тасмағамбетов Украинадағы соғыс тақырыбына да ерекше назар аударды. Оның мәлімдемелері мен сұхбаттары көбіне Ресей көзқарасына жақын реңкпен айтылғаны байқалады.
Осындай алғашқы мәлімдемелерінің бірі 2023 жылдың қарашасында Мәскеуде жасалды. Сол кезде Тасмағамбетов құттықтау сөзінде ҰҚШҰ елдеріне төніп тұрған қауіптер туралы айтты. Бірақ қауіптің нақты қай тараптан келетінін ашып көрсетпеді. Дегенмен екі аптадан кейін Минскіде Қасым-Жомарт Тоқаев бұл мәселені тікелей айтып өтті:
Алайда бұл ескертулер Тасмағамбетовке айтарлықтай әсер етпегендей көрінді. Мысалы, 2024 жылдың желтоқсанында өткен ҰҚШҰ-ның жыл қорытынды баспасөз мәслихатында ол НАТО-ның кеңеюін үлкен қауіп деп атап, сөз арасында Ресейді бірнеше рет мақтады. Тіпті Ресейдің Украинаға «Орешник» деп аталатын зымыранмен жасаған соққысын ашық түрде оң бағалады.
Тасмағамбетовтің ең көп талқылауға себеп болған мәлімдемесі биыл көктемде ресейлік «Известия» газетіне берген сұхбат кезінде айтылды. Журналист Еуропалық Одақ елдері Украинаға әскер жіберуі мүмкін деген сұрақ қойған кезде, ол:
«Егер мұндай қауіп туындаса, ҰҚШҰ жарғысына сәйкес және мүше елдердің келісімімен әртүрлі форматтағы көмек көрсетуге дайын», — деп жауап берді.
Қазақстанда бұл сөздер «Қазақстан әскері Ресей басып алған Украина аумақтарына жіберілуі мүмкін» деген мағынада түсіндірілді. Қоғамдағы реакция күшейгеннен кейін Тасмағамбетов бұл жөнінде әлеуметтік желіде жеке түсініктеме берді.
Тасмағамбетовтың ҰҚШҰ-дағы қызметін бағалау үшін біз сарапшылардың пікірін де сұрадық. Саясаттанушы Эдуард Полетаев оның төрағалығы ұйым үшін күрделі кезеңге тұспа-тұс келгенін айтады.
Полетаев Арменияның мүшелікке қатысты талаптары мен оның Әзербайжанмен қақтығысынан шыққан мәселелерді, сондай-ақ Ресей мен Беларусь еліне салынған санкцияларды да атап өтеді.
Сарапшының айтуынша, Тасмағамбетовтің бұрынғы жоғары лауазымдар мен дипломатиялық тәжірибесі оған ҰҚШҰ бас хатшысы ретінде міндеттерін орындауға көмектескен. Оның кезінде ҰҚШҰ аймақтағы қауіпсіздіктің маңызды тетігі ретінде беделін сақтап қалды. Полетаев ұйымдағы кей жаңалықтарды да атап өтті, мысалы, ақпараттық-аналитикалық жұмыс күшейді, бұл қауіптерді жылдам анықтауға мүмкіндік берді.
Дегенмен саясаттанушы Ғазиз Әбішевтің пікірі басқаша. Ол ҰҚШҰ бас хатшысының жұмысы көбіне ресми сипатта дейді, нақты шешім қабылдау құзіреті шектеулі деп санайды.
Әбішевтің пікірінше, бас хатшының жұмысы көбіне әр елдің Бас штабтары онсыз да жүргізіп отырған аналитикамен шектеледі. Елдер бір-бірімен тікелей байланысып, нақты шешімдерді өздері қабылдайды.
Саясаттанушы Валерий Володин Тасмағамбетовтің рөлін негізінен техникалық деп бағалайды. Оның айтуынша, бас хатшының басты екі міндеті – ұйымның тұрақты жұмысын қамтамасыз ету және мүше елдер арасындағы ішкі келіспеушіліктерді мүмкіндігінше азайту болған.
Сарапшы Эдуард Полетаевтың пікірінше, ҰҚШҰ-дан кетіп жатқан бас хатшының тәжірибесі мен мүмкіндіктерін Қазақстан өз пайдасына тиімді пайдалана алады. Ол қазіргі қызметінде де атқара алатын нақты істер бар дейді:
Саясаттанушы Ғазиз Әбішев те Иманғали Тасмағамбетовті тәжірибелі саясаткер және қабілетті менеджер деп бағалайды. Оның айтуынша, Тасмағамбетовке Қазақстанда жаңа міндет жүктелуі мүмкін, бірақ ол өзіне мәні бар және деңгейіне сай қызметтерді ғана қабылдайды:
Сарапшының айтуынша, Тасмағамбетовтің саяси болашағына ел ішіндегі билік транзитіне байланысты жүріп жатқан жасырын бюрократиялық тартыстар да әсер етуі мүмкін:
Валерий Володин болса, Тасмағамбетовтың Қазақстан саясатына қайта оралуына ең үлкен кедергі — оның Ресей саяси кеңістігіне тым терең сіңіп кетуі дейді:
Володиннің пікірінше, егер Тасмағамбетов Қазақстанға оралуды қаласа, оның рөлі негізінен жасырын келіссөздер жүргізу, халықаралық мәселелерді шешу және посткеңестік кеңістік бойынша сарапшылық қызметпен ғана шектелуі мүмкін. Ол процестер көпшілікке ашық болмайтынын айтты.
Автор: Игорь Улитин",2025-11-27T15:41:43+05:00,2025-11-27T15:41:43+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764161528_1476399050_0_325_2554_1761_1920x0_80_0_0_9862b1e2ffd1484ef4ea0355f9fe843c.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1764221027_photo_2024-08-12_18-51-42.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1764222745_515419085_24184131314555027_2640120185777940498_n.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1764222790_34343434.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1764222834_75456915_2437226622991527_9014862421289861120_n.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1764234367_photo_2025-08-12_16-02-35.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764161528_1476399050_0_325_2554_1761_1920x0_80_0_0_9862b1e2ffd1484ef4ea0355f9fe843c.webp,
792caea98cd18a92468386407f810140,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Тәуелсіз «Орда» редакциясына шабуылдан кейін Гүлнәр Бажкенова Еуропалық ұйымның жиынында сөз сөйледі,"«Орда» басылымына түрлі қысымдар көрсетілгеннен кейін бас редактор Гүлнәр Бажкенова ЕҚЫҰ конференциясында сөз сөйледі, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/tauelsiz-orda-redakcijasyna-shabuyldan-kejin-gylnar-bazhkenova-europalyk-ujymnyn-zhiynynda-soz-sojledi-135559/,"Варшавада өткен Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) адам құқықтары жөніндегі жыл өтетін жиында Қазақстан азаматтық қоғамының бірнеше өкілі сөз сөйледі. «Орда» басылымына түрлі қысым көрсетілгеннен кейін бас редакторы Гүлнәр Бажкенова да жиынға қатысып, тәуелсіз БАҚ-тың тағдыры мен оған көрсетілген түрлі қоқан-лоқы жайлы сөз қозғады, деп хабарлайды Orda.kz.
Әуелі саяси мақалалар жариялағаннан кейін «Орда» редакциясына түрлі қысым көрсетіліп, шабуыл жасалғанын айта кетейік. Біздің қызметкерлеріміз тұратын жерге бейтаныс адамдар келіп, өздерін полиция қызметкері ретінде таныстырып, көршілерден сұрақ-жауап алып, жасанды суреттерді көрсетіп, журналистің іздеуде жүргенін айтып кеткен жағдайлар да тіркелді. Тіпті «Orda» редакциясының Instagram және Facebook-тағы парақшалары тағы да бұғатталған кездер де болды. Сонымен қатар бас редакторымыз басылымды қалай тартып алмақ болғандары жайлы ашық айтып берген еді.
Біздің бас редакторымызға Orda компаниясының 70 пайыз үлесін Kaspi Bank-тің үлескері, кәсіпкер Вячеслав Кимге беру ұсынылған. Егер беріп айтқандарына көнсе, «тыныш жұмыс істеуге» мүмкіндік берілетіні айтылған.
Сондай-ақ, ол Садықовтың ісі мен арнайы қызмет офицерінің «өз-өзіне қол жұмсауы» туралы жариялағаннан кейін қысымның күшейгенін айтты.
Гүлнәр Бажкенова «Орда» редакциясының ауыр жолын баяндап, кез келген билік, тіпті ең авторитарлы биліктің өзі журналистерді тұсауға, адал әрі ашық жұмыс істеп, зерттеу жүргізуіне және оның нәтижесін жариялауына тыйым салуға құқығы жоқ.
Ол «Орда» жобасының алғашқы кезеңдерін еске алып, осы бірнеше жылда қол жеткізілген нәтижелерге тоқталды. Бажкенова жас болса да «Орда» редакциясының аз уақыт ішінде елдің жетекші тәуелсіз ақпарат алаңына айналғанын айта кетті.
Бас редактор атап өткендей, Қазақстандағы ашық сөйлеп, шындықты бүкпесіз жеткізгісі келетін өзге де басылымдар бұл ауыр тағдырды бастан кешеді. Елдегі тәуелсіз журналистер күрделі жағдайда өмір сүріп, кейде қауіп-қатермен бетпе-бет келеді. Соңғы шабуылдар соның айғағы.
Бажкенова конференцияға өзінің жәбірленуші ретінде емес, «бас кеспек болса да, тіл кеспек» жоқ деп келген кәсіби журналист екенін айтты. Оның Варшавадағы сөзі еліміздегі ахуалға өзгеріс әкелуі мүмкін.
Варшавада өткен адам құқықтары жөніндегі жыл сайынғы конференцияда Қазақстаннан барған бірқатар белсенділер мен құқық қорғаушылар өз ойларын ортаға салды.
Мәселен, құқық қорғаушы Мұрат Адам соңғы үш жылда елде адвокаттарды қудалау күрт көбейгенін айтты. Оның сөзінше, билік қысым жасау үшін Қылмыстық кодекс пен Әкімшілік құқық бұзушылық кодексіндегі баптарды пайдаланады. Тергеу деректерін жария ету, жала жабу немесе «жалған ақпарат тарату» деген айыптармен тұсау салады.
Мұрат Адам 2021 жылы президент Тоқаев адвокаттар мен прокурорлардың соттағы мәртебесін теңестіру қажет дегенін еске салды. Алайда содан бері жағдай тек нашарлаған.
Құқық қорғаушы ЕҚЫҰ-дан Қазақстанға айтатын нақты ұсыныстарды әзірлеуді сұрады. Ол адвокаттарды кәсіби қызметі үшін жазалауға мүмкіндік беретін заң баптарын алып тастап, адвокаттар алқасының кез келген қудалау жағдайында қатысу тетігін енгізу қажет екенін айтты.
Ал «Қадір-қасиет» құқық қорғау ұйымының жетекшісі Анар Ибраева өз сөзінде статистиканы мысалға келтірді. Бір ғана 2025 жылдың өзінде 33 адвокатқа, оның ішінде 14 әйелге, қысым көрсетілгені анықталған. Оның мәліметінше, қазақстандық адвокаттардың 17,5 пайызы жыл сайын қайталанатын қауіп-қатерге тап болады.
Азаматтық белсенді Санжар Боқаев Қазақстанда билік Конституцияны, сайлау жүйесін, партиялық құрылымды, петиция тетігін және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің өз идеясын бұрмалап отырғанын айтты.
Боқаев 2023 жылы сайлауға қатысып, хаттамалар бойынша жеңіске жеткенімен, мандат басқа адамға берілгенін еске салды. Оның шағымдарын соттар қараусыз қалдырған. Ал сайлауды «жалпы ұйымдастырылған» деп атаған ЕҚЫҰ есебін сатқындық деп бағалады.
Боқаев сондай-ақ уақыт белдеуін қайтару және ескі көліктерді сатып алғанда қосымша төленетін құнды азайту жөніндегі ең танымал петициялардың өзі үкімет тарапынан қабылданбағанын сынға алды. Оның айтуынша, мемлекет соңғы сегіз жылда экологиялық төлем деген желеумен екі миллиард еуродан астам қаржы жинаған, бірақ оның қайда жұмсалғаны туралы есеп бермеген.
Orda.kz редакциясына қарсы бұрын-соңды болмаған жаппай қысым көрсету әлі жалғасып жатыр. Басылымды бақылауға беру туралы ұсыныстан бас тартқан соң, редакцияға қарсы ұйымдастырылған ақпараттық шабуылдар басталды. Интернетте жалған ақпараттар мен дипфейктер таратылып, қызметкерлерге қауіп төнді, парақшаларды бұзу және бұғаттау деректері тіркелді. Ал ең сорақысы — мемлекеттік базадан OrdaMedia.kz компаниясының иесіне қатысты мәліметтер мүлде жоғалып кетті. Соған қарамастан, Orda.kz ұжымы өз жұмысын тоқтатқан жоқ. Бас редактор Гүлнар Бажкенова екінші жыл қатарынан Forbes Kazakhstan журналының «Ең ықпалды әйелдер» тізіміне енді. Биыл ол рейтинг бойынша екі саты жоғарылап, 13-орыннан 11-орынға көтерілді.
Бажкенова бастаған Orda.kz тәуелсіз журналистиканың үлгісін көрсетіп келеді. Басылымның материалдары миллиондаған қаралым жинап, YouTube арнасының көрермендері 350 мыңнан асты. Сондай-ақ, Гүлнәр Бажкенова АҚШ-та ресми аккредитация алып, Ақ үй мен БҰҰ жанында жұмыс істеу құқығына ие болды.",2025-10-17T14:16:27+05:00,2025-10-17T14:16:27+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760696009_1760692990_bezymjannyj.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760696009_1760692990_bezymjannyj.webp,
4f8015707202ef783abafc858472735c,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Тек қазақ тілінде ашылсын»: Алматыда ата-аналар жаңа мектептің аралас тілде ашылғанына қарсы,"Қазақ мектебі болады деп күтілген Алматы қаласының Бостандық ауданындағы жаңа оқу орнында орыс сыныптарының ашылуы ата-аналардың ашу-ызасын туғызып, желіде қызу пікірталасқа айналды.",stories,https://kaz.orda.kz/tek-kazak-tilinde-ashylsyn-almatyda-ata-analar-zhana-mekteptin-aralas-tilde-ashylganyna-karsy-134465/,"Алматы қаласының Бостандық ауданында қазақ мектебі болады деп күтілген жаңа білім ордасында орыс сыныптарының ашылуы ата-аналардың ашу-ызасын туғызып, желіде қызу пікірталас тудырды.
Оқиғаның мән-жайын Orda.kz журналисі анықтап көрді.
Қыркүйек жақындап, жаңа оқу жылының басталуына санаулы күндер қалды. Алматының Бостандық ауданында ашылуға дайын тұрған №215 жаңа мемлекеттік мектепке қатысты ата-аналар арасында дау туып отыр.
Ата-аналардың айтуынша, бастапқыда №215 мектеп толықтай қазақ тілінде болады деп хабарланған. Көпшілік осыған қуанып, балаларын жаңа қазақ мектебіне беруге дайындалған. Бірақ құжаттарды қабылдау басталғанда жағдай өзгерді.
A post shared by Руслан Тусупбеков (@ruslantusupbek)
Олардың пікірінше, Бостандық ауданында орыс мектептері онсыз да жеткілікті, ал қазақ мектептері санаулы ғана. Сондықтан жаңа мектептің аралас емес, таза қазақ мектебі болғаны қажет дейді.
Ата-аналар мектептің тек қазақ тілінде болатыны жөніндегі өтінішпен қала әкімі Дархан Сатыбалдыға хат жолдаған. Хатта Бостандық ауданындағы 9 қазақ тілді мектепте оқушы орындары тапшы екені айтылған.
Сонымен қатар, хатта тұрғындар аралас мектептердің бірқатар кемшіліктеріне назар аударған.
Дәл осы маңда орналасқан аралас №146 мектепте бір сыныпта 36 оқушыға дейін білім алады. Ата-аналардың айтуынша, мұндай жағдайда сапалы білім алу мүмкін емес.
Желі қолданушысы Дархан Ардақұлы Facebook парақшасында 15 тамыздан бастап бұл жағдайға қатысты пікір білдіріп келеді. Ол қазақ тілді мектептердің көбеюі уақыт талабы болғандықтан, жаңа білім ордасы да қазақ тілді болу керектігін алға тартты.
Кейін мектепті қазақ тілінде ашуды талап еткен Дархан Ардақұлы 15 күнге қамалғаны белгілі болды. Бұл туралы белсенді парақшасында жариялады.
Әкімдіктің мәліметінше, жаңа №215 мектептің оқыту тілі ата-аналардың сұранысы мен қажеттіліктерін ескере отырып анықталады. Яғни, мектептің оқыту тілі туралы алдын ала нақты шешім қабылданып, жоспарланған емес.
Сондай-ақ, әкімдік желіде айтылып жатқан ақпарат шындыққа жанаспайтынын айтады.
Әкімдік сонымен қатар Алматыда қазақ сыныптарына деген сұраныс жыл сайын артып келе жатқанын мойындады. 1990 жылы қалада небәрі 11 мың оқушы қазақша оқыса, қазір олардың саны 177 мыңға жеткен.",2025-08-23T12:32:54+05:00,2025-08-23T12:32:54+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/photo_5280479351051254757_y.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1755852706_screenshot_6.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_5278227551237567884_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_5278227551237567885_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/photo_5280479351051254757_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/photo_5280479351051254757_y.webp,
1a75ed6d1ca3cb26c58cd95c0f0cff6f,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Темірлан Анарбеков ЧЛ матчына қатыса ма? «Қайрат» – «Ақтөбе» 1:0,Алматыда өткен Премьер-лиганың 23-турындағы ең маңызды кездесулердің бірі – «Қайрат» пен «Ақтөбе» арасындағы матчта қақпашы Темірлан Анарбеков жарақат алды.,stories,https://kaz.orda.kz/temirlan-anarbekov-chl-matchyna-katysa-ma-kajrat-aktobe-10-134907/,"Алматыда өткен Премьер-лиганың 23-турындағы ең маңызды кездесулердің бірі – «Қайрат» пен «Ақтөбе» арасындағы матчта қақпашы Темірлан Анарбеков жарақат алды, деп хабарлайды Orda.kz .
Оның Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне қатысуы қазір күмән тудырып отыр.
Бұл ойын қарсаңында екі команда да турнир кестесінде берік орын алып тұрған еді: «Қайрат» 21 ойында 46 ұпай жинап, көшбасшылар қатарында болса, «Ақтөбе» 39 ұпаймен алғашқы төрттікте келеді.
Матч басталар алдында өткен айдың үздік ойыншысы атанған қақпашы Темірлан Анарбеков арнайы марапатқа ие болды. Марапат жанкүйерлердің қошеметімен беріліп, ойын алдындағы атмосфераны қыздырды. Ойынға алғаш рет Қырғызстаннан төреші Нұрзатбек Әдбіқадыров қазылық етті.
Алайда қуаныш ұзаққа созылмады: ойын басталмай жатып Анарбеков жарақат алып, оның орнына Шерхан Қалмырза шықты. Алдын ала мәлімет бойынша қақпашының жағы сынған.
Екінші таймда «Қайрат» командасының 9-нөмірлі ойыншысы Дастан Сәтпаев «Ақтөбенің» қақпасына гол соғып, есеп ашты. Осылайша «Қайрат» 49 ұпай жинап, ҚПЛ турнир кестесіндегі көшбасшылық орнын нығайтты. Ойын «Қайрат» – «Ақтөбе» 1:0 есебімен аяқталды.
Еске сала кетейік, Чемпиондар лигасының топтық кезеңінде «Қайрат» келесі ойынды 18 қыркүйекте Лиссабонда «Спортингке» қарсы өткізеді.",2025-09-14T17:25:07+05:00,2025-09-14T17:25:07+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5348042785799929502.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5348042785799929502.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5348042785799929502.webp,
e5fcfac827cfb4954f662a08208365ee,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Тікелей Тоқаевпен істе»: Ақтөбе әкімі ақорданы белгілеген партия төрағасын қорқытты ма?,"Ақтөбедегі сапасыз жұмысты желіде көрсетемін деп әкімнен сөз естіген белсенді Астанада жүр. Ол шендінің жауабына құзырлы органдардың назар аударуын сұрайды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/tikelej-tokaevpen-iste-aktobe-akimi-akordany-belgilegen-partija-toragasyn-korkytty-ma-134516/,"Ақтөбедегі сапасыз жұмысты желіде көрсетемін деп қала әкімі Бекет Азамат Бауыржанұлынан сөз естіген белсенді Астанада жүр. Ол шендінің сөздеріне құзырлы органдардың назар аударуын сұрайды, деп хабарлайды Orda.kz.
«Байтақ» жасылдар партиясының Ақтөбедегі филиалының төрағасы Ерәділ Үббіниязов президенттен өңірге тексеру жіберуді сұрады. Айтуынша, қаладағы сапасыз жасалған жұмысты қадағалауды сұрағаны үшін әкім тарапынан ыңғайсыз жағдайға тап болған.
«Байтақ» жасылдар партиясы Ақтөбедегі филиалының төрағасы қазір Астанада жүргенін айтты. Әкімнің әрекетін партия көшбасшыларымен ақылдасатынын, заңды түрде жауапқа тартқысы келетінін жеткізді.
Оқиғаға қатысты Ақтөбе қаласы әкімдігі жақ ашпады.
Әкім ақорданы желіде белгілеуге неге қарсы? Orda.kz басылымының өңірдегі тілшісінің сұрақтарын жауапсыз қалдырды.
Бекет Азамат Бауыржанұлы 1983 жылы дүниеге келген. Білімі жоғары Қазақ гуманитарлық заң университетін құқықтану, Экономика және құқық Академиясын қаржы мамандығы бойынша аяқтаған. 2016-2018 жылдар аралығында Батыс Қазақстан, Атырау облыстарының дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы лауазымын атқарды. 2018-2020 жылдары Атырау облысы Жылыой ауданының әкімі болып жұмыс істеді. 2020-2021 жылдары Ақтөбе қаласы әкімінің орынбасары қызметін атқарды. 2021-2023 жылдар аралығында Ақтөбе облысы Хромтау ауданының әкімі қызметін атқарды. 2023 жылғы 26 маусымнан бастап Ақтөбе қаласының әкімі болып тағайындалды.
Еске сала кетсек, маусым айында президентті ерекше дайындықпен қарсы алған Ақтөбе әкімі Азамат Бекет күлкіге қалған еді. Сол күні қаладағы қураған ағаштың бұталарына дейін «ғажайыптың құдіретімен» жасыл түске боялды.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-08-25T13:01:20+05:00,2025-08-25T13:01:20+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/inshot_20250825_121732733.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/inshot_20250825_121732733.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/inshot_20250825_121732733.webp,
18b0500a3d13708ded18dde4fbbb6db8,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Тоқаев келесі үш жылға арналған бюджет туралы заңды бекітті,"Қасым-Жомарт Тоқаев «2026-2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заңға қол қойды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/tokaev-kelesi-ysh-zhylga-arnalgan-bjudzhet-turaly-zandy-bekitti-136469/,"Қасым-Жомарт Тоқаев «2026-2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заңға қол қойды, деп хабарлайды Orda.kz.
Парламент қараша айының соңында бюджетті қабылдады. Онда ЖІӨ-нің орташа жылдық өсу қарқыны 5,3% деңгейінде белгіленді. Номиналды ЖІӨ өсімі 2026 жылы 183,8 трлн теңгеден 2028 жылы 229,8 трлн теңгеге дейін өсуі мүмкін деген болжам бар.
2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап:
- ең төменгі жалақы мөлшері — 85 000 теңге; - мемлекеттік базалық зейнетақы төлемінің ең төменгі мөлшері — 35 596 теңге; - айлық есептік көрсеткіш (АЕК) 4325 теңге; - базалық төлемдерді есептеу үшін ең төменгі күнкөріс деңгейі — 50 851 теңге; - зейнетақының ең төменгі мөлшері — 69 049 теңге болады.
2025 жылы АЕК 3932 теңге болған. 2026 жыл бұл шамамен 10%-ға өседі. Демек, АЕК-ке байланысты төлемдер, айыппұлдар мен жәрдемақылардың барлығы автоматты түрде артады.
Айта кетейік, музыкант Иманбек Зейкенов «Құрмет» орденімен марапатталды.",2025-12-09T10:00:54+05:00,2025-12-09T10:00:54+05:00,kk,Альфия Адамбек,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/80c6875c-7fe8-44a1-8bb6-057fd5987804.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/80c6875c-7fe8-44a1-8bb6-057fd5987804.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/80c6875c-7fe8-44a1-8bb6-057fd5987804.webp,
778bdd4ce50cb189d5ebfc85c68cf53f,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Тоқаев мырза! Бейбіт тұрғындар қаза тапты»: Ауғанстан қазақтары Солтүстікке көшуді сұрады,"Orda.kz тура бір жыл бұрын Ауғанстандағы қазақтардың ауыр тағдыры жайлы және олардың Атамекенге оралғысы келетіні жайлы жазған болатын. 11 қазанда Ауғанстан мен Пәкістан арасында қарулы қақтығыс басталған болатын. Жақында ғана сол қақтыс тоқтады, дегенмен жақындарының өміріне алаңдаған ондағы қазақтар ҚР президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа елге оралуға көмектесуін сұрап хат жолдады.",stories,https://kaz.orda.kz/tokaev-myrza-bejbit-turgyndar-kaza-tapty-auganstan-kazaktary-soltystikke-koshudi-surady-135642/,"Orda.kz тура бір жыл бұрын Ауғанстандағы қазақтардың ауыр тағдыры жайлы және олардың Атамекенге оралғысы келетіні жайлы жазған болатын. 11 қазанда Ауғанстан мен Пәкістан арасында қарулы қақтығыс басталған болатын. Жақында ғана сол қақтыс тоқтады, дегенмен жақындарының өміріне алаңдаған ондағы қазақтар ҚР президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа елге оралуға көмектесуін сұрап хат жолдады.
Orda.kz тілшісі әлемдегі қауіпті елдердің біріндегі қазақтардың жағдайы жайлы баяндайды.
Әуелі АҚШ-та тыйым салынған Талибан қозғалысы билікке келгелі елдегі экономикалық жағдайдың санкцияларға байланысты құлдырағанын айта кетейік. Күнкөрістің қиындығы өз алдына, бұл мемлекет ислам дінінің қатаң догмаларына қарай әлемнен көбіне оқшау қалған ел. Қыркүйектің соңында «азғындықпен күресу» деп діни ұстанымды желеу етіп, тәліптер Ауғанстандағы интернет желісін толығымен өшірді. Ал БАҚ және сөз еркіндігі деген атымен жоқ. Әйелдер оранып жүреді, 6-сыныптан кейін білім алмайды. Ауғанстанды мемлекет деп әлемнің көптеген елдері мойындамаған. Бір қызығы шілде айының басында Ресей Федерациясы Ауғанстан билігін заңды деп таныған алғашқы мемлекет болды. Әрине, бұл қиындықтардан да қауіпті жағдай бар. Ауғанстан мен Пәкістан арасында қақтығыстар болып тұрады. Бұл қарулы қақтығыстардан шекарада қаза тауып жатқан әскерилер де бар.
Қазір Пәкістан мен Ауғанстан оқ атуды тоқтатуға келіскенімен, қай кезде соғыс оты тұтана қалатынын білмей, жақындарының амандығына алаңдаған қазақтар сыртқы істер министрлігіне және ҚР президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа өтініш жасап хат жолдады.
Ауғанстан қазақ мәдениет орталығының төрағасы Қажы Асат Оймауыт жолдаған хатында Ауғанстанда 200-300-дей қазақ отбасының бар екенін айтып, олардың руларын атап өтті.
Қажы Асат Оймауыт жергілікті халық парсы және пушту ұлттарының арасында өмір сүргендіктен, тұрмыс-салт пен тіл жағынан соларға ұқсас болса да, ұлттық болмысты әлі сақтап келе жатқандарын айтты.
Қажы Асат Оймауыт Ауғанстанда қазақ тілінде білім беретін мектеп жоқ екенін атап өтті. Емханалар мен дәріханалар жетіспейді, жұмыссыздық жоғары, әлеуметтік жағдай төмен. Ол қандай жағдай болса да, ұлттық болмысты сақтап қалу үшін, тіл мен дәстүрді насихаттау үшін Ауғанстан казақ мәдени орталығын құрғандарын айтты.
Ол халықтың айналдырған 200-300-дей отбасының тұрмысы жайлы айтып, дін мен саясаттан ада, бейбіт халық екендерін де баяндады.
Қажы Асат Оймауыт 2025 жылдың 9 қыркүйегінде Пәкістан-Ауғанстан шекарасында қарулы қақтығыс басталғанын, соның салдарынан бейбіт тұрғындардың қаза тауып жатқанын мәлімдеді. Ол Ауғанстандағы аз қазаққа қауіп төніп тұрғанын айтып, тікелей Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев пен Қазақстан үкіметінен Атамекенге көшуге көмектесуін сұрайды. Ол елдің ҚР солтүстік өңірлерге қоныстануға дайын екенін айтты.
Ол Отанды қадірлеп, елді дамытуға, адал қызмет етуге ант беретіндерін де ашық айтты.
Шеттегі қазақты мына ұлан-ғайыр даламызға, атамекеніне біз шақырмасақ, оларға құшақ жаятын басқа ұлт жоқ екені бәріне түсінікті шығар. Жат елде өгей болған қандастардың жағдайы осындай. Олардың әлі ассимиляцияға ұшырай қоймағанын ескерсек, елге келіп алса, санасы, көзқарасы өзгеріп, жергілікті халыққа сіңіп кетуі мүмкін. Өздері өзгермеген күннің өзінде Қытай, Моңғолия, Өзбекстан т.б. елдерден келген қазақтар секілді балалары мектепке барып, білім алып, осы елдің бір-бір азаматы болуы мүмкін.
Бір жыл бұрын тамыз айында «Ауғанстан қазақтарының мәдени қоғамы» атты қоғамдық ұйымның ресми тіркеуден өткен еді. 204 жылы Orda.kz Ауғанстан қазақтары жайлы жазған болатын.",2025-10-22T19:43:56+05:00,2025-10-22T19:43:56+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761190914_32595dc7-722a-4a33-a3b0-75e254a866fc.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/447d7a7e-7a4c-4c06-9e0b-f2cde7c66c49.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/inshot_20251022_104511720.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761190914_32595dc7-722a-4a33-a3b0-75e254a866fc.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1761190914_32595dc7-722a-4a33-a3b0-75e254a866fc.webp,
2594b7a18fc3dd8e4e3e6a2d166c8d70,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Тоқаев пен Сағынтаев Еуразиялық экономикалық одақтың дамуы жайлы талқылады,"Қасым-Жомарт Тоқаев Еуразиялық экономикалық комиссия алқасының төрағасы Бақытжан Сағынтаевты қабылдады, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/tokaev-pen-sagyntaev-eurazijalyk-jekonomikalyk-odaktyn-damuy-zhajly-talkylady-136463/,"Қасым-Жомарт Тоқаев Еуразиялық экономикалық комиссия алқасының төрағасы Бақытжан Сағынтаевпен кездесті, деп хабарлайды Orda.kz.
Кездесуде Еуразиялық экономикалық одақтың қазіргі жай-күйі мен одан әрі дамуы жайлы әңгіме өрбіді. Сонымен қатар, Қазақстанның 2026 жылы Еуразиялық экономикалық одаққа төрағалығы аясында атқаратын жұмыстары талқыланды.
Сағынтаев Тоқаевқа биыл 21 желтоқсанда Санкт-Петербург қаласында өтетін Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес отырысына дайындық барысы туралы ақпарат берді. Айта кетейік, Ақтөбе облысында жол апатынан 5 адам көз жұмды.",2025-12-08T14:15:27+05:00,2025-12-08T14:15:27+05:00,kk,Альфия Адамбек,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/d0ddb58f-3698-44f7-9147-5c578632daaa.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/d0ddb58f-3698-44f7-9147-5c578632daaa.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/d0ddb58f-3698-44f7-9147-5c578632daaa.webp,
18e97df948df75bc88a7f54c9aacc1aa,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Тура биде туған жоқ» немесе «көбелек эффекті»: журналистерді қамау қоғамды қалай құлдыратады?,"Тура айтсаң туғаныңа жақпайсың деген қазақ бүгінде сол заманның кебін киді десек болады. Себебі елдегі олқылықтарды ашық айтатын, ұстанымына берік азаматтарды қамап, жатқанын өзіңіз де естіп-біліп",stories,https://kaz.orda.kz/tura-bide-tugan-zhok-nemese-kobelek-jeffekti-zhurnalisterdi-kamau-kogamdy-kalaj-kuldyratady-136467/,"«Тура айтсаң, туғаныңа жақпайсың» деген қазақ әлі соның кебін киіп келеді. Себебі елдегі олқылықтарды ашық айтатын, ұстанымына берік азаматтарды қамап, жатқанын өзіңіз де естіп-біліп отырған шығарсыз, қадірлі оқырман. «Сын түзелмей, мін түзелмейді» деген сөз бар. Ондай адамдардың аузына қақпақ болып, түрмеге тоғытатын қоғам өз болашағына балта шауып, дамуын тежейді.
Orda.kz қаламгері Равиль Абашидзе осы жағдайды, соның ішінде бас редакторымыз Гүлнәр Бажкенованың ұсталуына қатысты қазіргі жүйенің қарқынын түсіндіреді.
Хаос жайлы теорияда үлкен апат кейде дауылдан емес, көзге көрінбейтін кішкене ғана көбелектің қанат қағуынан болатыны айтылады. Ұсақ нәрсенің салдары үлкен болуы мүмкін. Мемлекет те сондай. Егер бір журналистің өз жұмысын істеуі жеке басына қауіп төндірсе, бұл бір адамның мәселесі емес. Бұл — жүйенің бұзыла бастағанын көрсетеді.
Әлем картасына қарасақ, бір қызық жайтты байқауға болады. Дамыған елдерде көп мұнай жоқ. Дамыған елдерде «қозғалыңдар, бұл дұрыс емес» деп айта алатын адамдар көп. Ақылды, ұстанымға берік, сыни ойлай алатын адамдарды оппозиция деуге келмейді. Олар тіпті қасқайтып қойып қоятын мүсін де емес. Олар — демократияның тірегі. Ел болашағының құрылысындағы негізгі тірек. Сол тіректі алып тастасаң, болашақтағы жоспарлар, құрылымның бәрі құлай бастайды. Ол бірден емес, біртіндеп, байқалмастан үйдің тіректері шіріп бара жатқандай ақырын құлайды.
Мемлекет — тірі ағза сияқты. Оның сырқатын алдын ала сездіретін қауқары бар: журналисттер, аналитиктер, тергеушілер. Олар қай жерде ақау барын көрсетеді, қай жерде бағытты өзгерту керек екенін ескертеді. Егер сыртқатты сезінуді өшірсең, ағзаның өзі өліп бара жатқанын түсінбейсің.
Сондықтан бір журналистің құрықталуы тек бір медиаға соққы емес, бүкіл елге соққы.
Бұл тек қақтығыс емес. Бұл — кері байланысты тыңдамау. Ал кері байланысты елемеу — күрделі жүйелердің құлауына басты себеп болады. Дұшпандар да, дағдарыс та емес. Мұның бәрі жүйенің өз дабылын естімеуінен, «сырқатын» сезбеуінен болады.
Көп елдер батыстың технологиясын, қызметін қолдануға тырысады. Бұл жақсы, бірақ батыстың дамуы тек гаджеттерде емес. Ол негізгі жүйелер мен ережелерге құрылған. Қарапайым ереже: егер біреу жұртқа қарағанда ақылды әрі қабілетті болса, бәрі сол жоғары орынға таласады. Бұл — ақшаға сатып ала алмайтын, келісімге жазып қоймайтын нәрсе. Батыстың үлгісін көшіремін деп ондағы сөз бостандығы, әділетсіздікке төзбейтін қоғам жайлы ескермесек, онда бұл құмға құйған су секілді бос әуре.
Қалыпты әлеуметтік жүйе адамдарды білімі мен талантына қарай көтереді. Ал кертартпа жүйе — көнбістігіне қарай көтереді. Бұл тек метафора емес, заңдылық:
Мұндай адамдар адал, еңбекқор, тіпті батыл болуы мүмкін. Бірақ олар қолға алған ісін, не сол саланы білмейді де. Бұл құдды бір ұшаққа ұшқыш емем, жақсы ниетті, еңбекқор, адал адам келгенімен тең жағдай. Ұшақ ұшпайды, я апатқа ұшырайды.
Жоғарыда айтаққа еретін, көнбіс адамдар отырса, шындық қиялдағы көркем айналады
Сын айтатындарды елемейтін жүйенің ең қауіпті жағы — шынайы фактілердің жоғалатынында. Мысалы, зертханадан ғалымдарды қуып шығып, егеуқұйрықтардың өздері «ғылыми жетістіктері» туралы есеп жазатынындай. Егеуқұйрықтардың ынтасы бар, бәрі ретімен. Бірақ дұрыс, ақылға қонатын әдіс қолданылмайды.
Олар:
Мемлекетте сын айтатын адамдарға орын қалмаса, шындықты өзгертеді: деректер есепке сай жасалады, есептер басшылардың қалауларына сай түзетіледі, ал шындық бұрмаланады.
Ел ақша немесе ресурстарды жоғалтса, оны қайта қалпына келтіре алады. Бірақ еркін ойланатын адамдарын жоғалтса, елдің ойлау қабілеті әлсірейді.
Бір журналист кетсе, тек бір адам кетті деген сөз емес. Бұл қоғамның сыни ойлауына жасалған соққы. Ғалым кетсе, болашақта ғылымдағы жаңалықтар азаяды. Инженер кетсе, сала дамымайды. Кәсіпкер кетсе, нарық құлдырайды. Студент кетсе, үміт азаяды.
Еркін ойлы адамдар қоғамның маңызды бөлшегі. Олардың. Бір-бірімен қарым-қатынас орнатып, тура жолмен жүруі — елдің бір діңгегі. Ол діңгек құлағанда қалғанына да әсері тиеді.
Бір журналистің қамалуы — бүтін бір қоғамның әділетті қоғам құру жайлы үмітін күл-талқан етеді.
Егер ақпарат жаршысы болған, шындықты жеткізетін журналистерді бұғаулайтын болса, онда бүтін бір қоғам ауыздықталды деп айтуға толық негіз бар. Мұның соңы жақсылыққа апармайды. Себебі, бүгін сын айтылмайды, ертең қате шешімдер қабылданады, ал келер күндері салалар өз олқылықтарын білмей, кенже қалып, дамымайды. 10 жылдан кейін күніміз сыртқы елге қарап қалады.
XXI ғасырда елдер территориямен, әскерімен немесе шикізатпен емес, қоғамды алға сүйрейтін, тура болудан қорықпайтын ақылды адамдарымен ілгерілейді.
Қазақта «ауруын айтпаған — ауырмай өледі» деген сөз бар. Көбелектің кішкентай қанат қаққаны секілді қоғамдағы түрлі оқиғаларға мән бермеудің соңы үлкен апатқа ұшыратады.
Еске сала кетсек, құқық қорғаушы Галым Агелеуов «Дождь» телеарнасында Orda.kz жайлы сөз сөйледі. Ол Қазақстанда журналистерге еркіндік жоқ екенін атап өтіп, Гүлнәр Бажкеноваға қарсы қозғалған істердің саяси тапсырыс екенін ашық айтты.",2025-12-08T18:00:46+05:00,2025-12-08T18:00:46+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1765203600_chatgpt-image-8-dek_-2025-g_-14_42_07.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/1765201534_chatgpt-image-8-dek_-2025-g_-14_45_38.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/1765202495_1765187254_rejderskij.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/1765203600_chatgpt-image-8-dek_-2025-g_-14_42_07.webp,
ccd88c51da6ff4a3b50ac1d9d2fe6567,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Түнде жол-көлік оқиғасынан тағы 15 адам қаза тапты,"13-14 қыркүйекке қараған түні Қазақстанда алдын ала мәліметтер бойынша 15 адамның өмірін қиған екі ауыр жол-көлік оқиғасы болды, деп хабарлайды Orda.kz ҚазАвтоЖолға сілтеме жасай отырып.",stories,https://kaz.orda.kz/tynde-zhol-kolik-okigasynan-tagy-15-adam-kaza-tapty-134904/,"13-14 қыркүйекке қараған түні Қазақстанда алдын ала мәліметтер бойынша 15 адамның өмірін қиған екі ауыр жол-көлік оқиғасы болды, деп хабарлайды Orda.kz ҚазАвтоЖолға сілтеме жасай отырып.
Алғашқы апат 13 қыркүйекте сағат 23:30 Қарағанды облысында Шешенқара ауылының маңындағы «Қарағанды - Аягөз - Бұғаз» тас жолында болды. Ford Mondeo жүргізушісі басып озамын деп қарсы жолаққа шығып, Changan-мен соқтығысқан. Салдарынан бес адам қаза тапты.
Екінші ЖКО екі сағаттан кейін Жетісу облысында, «Алматы - Өскемен» тас жолының 479-шы шақырымында болды. Nissan Cefiro қарсы жолға шығып, алдымен Lada-ға, содан кейін Chevrolet Cobalt-ке соғылды. Nissan жүргізушісі оқиға орнында қаза тапты, Lada-да бір жолаушы қаза тапты, тағы біреуі ауруханаға жатқызылды. Chevrolet-те сегіз адам, соның ішінде бала болды, олардың барлығы қаза тапты.
Жол қызметкерлерінің мәліметінше, жолдың екі учаскесіндегі жабын жаңа және тегіс болды. Алайда, жүргізушілер жылдамдықты арттырып, ережелерді бұзуы осындай қайғылы оқиғаға әкеледі.
Кеше Астана-Петропавл автожолының 178-ші шақырымында жол-көлік оқиғасы болып, Nissan Almera көлігінің жүргізушісі жол жиегіндегі көлікті жөндеп жатқан жігітті қағып кетті.
Бұған дейін Алматыда жол-көлік оқиғасына ұшыраған көлік ағаш пен жарық бағанасының арасына қыстырылып қалған болатын.
15 маусым күні таңертең Жіңішкесу мен Шелек арасындағы темір жол өткелінде (Жетіген-Алтынкөл учаскесінде) жол-көлік оқиғасы боллды. Toyota Land Cruiser жүргізушісі ережені бұзып, жүк пойызы келе жатқан жолға шығып кетті.
Таңқаларлығы, жыл басында Қонаев қаласының маңында екі әскери көлік соқтығысты.",2025-09-14T12:10:41+05:00,2025-09-14T12:10:41+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757834248_photo_2025-09-14_11-42-57.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/1757834248_photo_2025-09-14_11-42-57.webp,
2640e9f60cae59b0ade0bc7a99911898,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Түркістан облысында экс-келінін ұрған ер адам сотталды,"Түркістан облысында тойханада бұрынғы келінін соққыға жыққан ер адамға қатысты сот үкімі шықты, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/tyrkistan-oblysynda-jeks-kelinin-urgan-er-adam-sottaldy-136468/,"Түркістан облысында тойханада бұрынғы келінін соққыға жыққан ер адамға қатысты сот үкімі шықты, деп хабарлайды Orda.kz. Төле би аудандық сотында «Бұзақылық» бабы бойынша айыпталған азаматтың ісі қаралды.
Сот материалдарына сәйкес, 2025 жылдың 31 тамызы күні шамамен 21:23-те ер адам «Зағамбар» мейрамханасында өткен тойда ән айтып тұрған экс-келінін ұрған. Келіншектің мойнында, білегінде және кеуде тұсында көгерген жарақаттар анықталды.
Сот-медициналық сараптама бұл жарақаттардың денсаулыққа зиян келтірмейтін, жеңіл деңгейдегі зақым екенін көрсетті.
Прокурор айыпталушыға 1 жылға бас бостандығынан айыру жазасын сұрады. Жәбірленуші де осы талапты қолдап, 700 мың теңге материалдық және 10 миллион теңге моральдық шығын өндіруді талап етті.
Сот ер адамға 1 жылға бас бостандығын шектеу, 800 мың теңге моральдық шығын төлеу және 700 мың теңге өкілдік шығындарды өтеу жөнінде үкім шығарды.
Айта кетейік, ҚазТАГ агенттігінің басшыларына қарсы қылмыстық іс қозғалды.",2025-12-09T09:30:47+05:00,2025-12-09T09:30:47+05:00,kk,Альфия Адамбек,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/2682a88c-15be-4169-8a73-32ffeaaa9d4b.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/2682a88c-15be-4169-8a73-32ffeaaa9d4b.webp,
1add93428b86a42a75d43108380120e6,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Түркістандағы секс-құлдық: 12 ер адамнан тұратын қылмыстық топ 8 ай бойы 17 жастағы қызды зорлап келген,"Түркістан облысының Мақтаарал ауданында 17 жастағы қыз 8 ай бойы секс-құлдықта болған. Алдымен бойжеткенді зорлаған ер адам оның туысы болып шықты. Артынша, дәл сол туысы қызды тағы 12 адамға «сатып»  «қызметі» үшін олардан 20-30 мың көлемінде ақы алып отырған. Сорақысы сол, Мақтаарал аудандық полициясы тоғыз баптан тұратын қылмыстық істі небары бір ғана баппен қозғап отыр. Өмірінің соңғы 8 айы тозақта өткен бойжеткенге қатысты оқиғаның егжей-тегжейін  Orada.kz тілшісі біліп қайтты.",stories,https://kaz.orda.kz/tyrkistandagy-seks-kuldyk-12-er-adamnan-turatyn-kylmystyk-top-8-aj-bojy-17-zhastagy-kyzdy-zorlap-kelgen-134466/,"Түркістан облысының Мақтаарал ауданында 17 жастағы қыз 8 ай бойы секс-құлдықта болған. Алдымен бойжеткенді зорлаған ер адам оның туысы болып шықты. Артынша, дәл сол туысы қызды тағы 12 адамға «сатып»,   «қызметі» үшін олардан 20-30 мың көлемінде ақы алып отырған. Сорақысы сол, Мақтаарал аудандық полициясы тоғыз баптан тұратын қылмыстық істі небары бір ғана баппен қозғап отыр. Өмірінің соңғы 8 айы тозақта өткен бойжеткенге қатысты оқиғаның егжей-тегжейін  Orda.kz тілшісі біліп қайтты.
Бүгінгі баспасөз мәслихатында заңгер Инга Иманбай мен блогер Жан Ахмадиев және жәбірленуші бойжеткен қыз журналистерге оқиғаның мән-жайын ашық айтты. Естігенде төбе шашың тік тұрып, жағаңды ұстатарлық жағдайда полиция тарапынан «көз қысты, бармақ басты», деген іс-әрекеттердің де бар екені анықталды. Зорланған кезінде 17 жаста болған қыз аты-жөнін атамауды сұрады. Қорлық көрсеткен ер адам бойжеткеннің әкесімен жақсы араласқан әрі алыс туысы болып шықты. Оқиға 2024 жылдың тамызында басталған, Зәкір Түгішев атты 45 жастағы еркек қыз баланы көлік айдауды үйретемін деп алдап алып шығып, мақта өсіретін егін алқабына апарып, айдалада зорлаған екен.
Қыздың сол кештен кнйінгі өмірі тозаққа айналды. Күдікті түсіріп алған бейнежазба одан кейінгі 8 ай бойғы зорлыққа себеп болған, яғни сол видеомен қызды қорқытып, оны тек өзі ғана зорлап қоймай, таныс достарына ашық түрде «сата» бастаған.
Сұмдығы сол қызды «сатқан» ақшамен егістік алқабында істеген еркектердің еңбек ақысын төлеп немесе қарыздарынан құтылғанша осы қызды «сатып» отырған екен.
Ол болған жайттарды ешкімге айтпасын деп қызды құлдықта ұстап, ұрып-соғып, қоқан-лоқы көрсетіп отырған. Бойжеткеннің айтуынша, 11 ер адамды бұрын-соңды танымаған, барлығы Зәкір Түгішевтің достары екен. Ақыры әбден қорлыққа шыдамаған соң, кезекті рет күдікті келгенде қыз шықпайтынын айтқан. Сол кезде Түгішев осы уақытқа дейін қызды бопсалап келген бейнежазбаны  WhatsApp мессенджері арқылы ауылдың адамдарына таратып жіберген. Содан қыздың туыстары біліп, тек сол кезде ғана қыз барлық 8 ай бойы көрген қорлығын ата-анасы мен туыстарына айтып берген. Олар полицияға барып арыз жазған соң 11 адамның 6-уы табылып жәбірленушімен беттестіру болған екен.
Бойжеткен бейнежазба тарап, іс қозғалған соң өмірден баз кешіп, өз-өзіне бір емес төрт рет қол жұмсап, ауруханаға түскен.
Фото: Orda.kz
Баспасөз мәслихатында блогер Жан Ахмадиевтің айтуынша, Түркістанда үнемі осындай істерге ақсақалдар алқасы араласып, істі полицияға дейін апармай, екі жақты келістіріп шешіп тастайды екен.
Қазіргі уақытта Зәкір Түгішев уақытша ұстау изоляторында жатыр, дегенмен  іс адам зорлау бабы бойынша емес, 147 бап бойынша, яғни,  адамның жеке өміріне қол сұғушылық бабымен қозғалған. Нақтырақ айтсақ, полиция бойжеткенді алғаш зорлаған кездегі оны тыржалаңаш бейнежазбаға түсіріп,  таратып жібергені үшін іс қозғапты. Қазір сот 147 бап бойынша өтіп, үкім шығуға таяды.
Сонымен қатар, қызды зорлағандардың арасында екі ер адам бұған дейін қыздарды зорлап, жазадан құтылып кеткен екен. Заңгер Иманбайдың айтуынша, құқық қорғау органдары сол кезде оларға тиісті жазасын беріп, темір торға тықпаған соң келесі құрбандарын зорлады.
Біз оқиғаға қатысты Түркістан облысының полиция департаментіне сұрау салдық.
Orda.kz оқиғаның алдағы уақытта қалай дамитынын өз бақылауына алды.",2025-08-22T20:04:12+05:00,2025-08-22T20:04:12+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5280963045973161156.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5280963045973161152.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/5280963045973161157.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5280963045973161156.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/5280963045973161156.webp,
626e8b6483f75ce6a774acc46c1a4d80,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Түрмедегі қазақтар»: Пәкістан мен Ауғанстан арасындағы қақтығыстан қандастар жапа шекті,"Пәкістан мен Ауғанстанның арасындағы жағдай шиеленіскен сайын біз бұған дейін бірнеше рет мәселесін көтерген Пәкістандағы қазақтардың жағдайы ушығып барады. Әр апта сайын атажұртын аңсаған бір қазақ Пәкістан полициясына ұсталып, Ауғанстанға жер аударып кетіп жатыр. Сол ұсталған  қандастарымыздың бірі абақтының арғы жағынан Пәкістанның тілшілеріне бір-екі ауыз сұхбат беріпті. Orda.kz редакциясына бұл туралы Пәкістанның Карачи өңірінде тұратын Хамид Уллах Жорабай хабар берді.",stories,https://kaz.orda.kz/tyrmedegi-kazaktar-pakistan-men-auganstan-arasyndagy-kaktygystan-kandastar-zhapa-shekti-135479/,"Пәкістан мен Ауғанстан арасындағы жағдай шиеленіскен сайын біз бұған дейін бірнеше рет көтерген Пәкістандағы қазақтардың жағдайы ушығып барады. Әр апта сайын атажұртын аңсаған бір қазақ Пәкістан полициясына ұсталып, Ауғанстанға жер аударылып жатыр. Сол ұсталған қандастарымыздың бірі абақтының арғы жағынан Пәкістан тілшілеріне бір-екі ауыз сұхбат беріпті. Orda.kz редакциясына бұл туралы Пәкістанның Карачи өңірінде тұратын Хамид Уллах Жорабай хабар берді.
Бір топ қандастың Пәкістанға қалай тап болғаны, Пәкістандағы Қазақстан елшілігінің жауапсыздығы туралы жазылған материалды осы сілтемеден оқи аласыздар.
Пәкістандық City21 телеарнасының жаңалықтар бөлімінде Пәкістанда ұсталған өзге елдің азаматтары көрсетілді. Телеарна тілшісі түрмеде отырғандардың жанына жақындап, сұрақ қояды. Оның сұрағына жауап берген азамат — Ауғанстаннан Пәкістанға көшіп барған қандасымыз. Аты-жөні — Исламуддин Латифи. Сонымен қатар, бейнеге түсіп қалған егде жастағы кісі — Абдул Латиф. Ол екі ұлымен, яғни Исламуддин және Сайфулламен қоса полицияға ұсталып қалған.
Пәкістандық тілші Исламуддиннан қайдан келгенін, полиция оны не үшін ұстағанын сұрайды.
City21 арнасының тілшісі Исламуддин Латифиден Карачиде не жұмыс істеп жүргенін де сұраған. Ал ол картоп, пияз сатып күн көріп жүргенін айтады.
Біз енді Хамид Уллах Жорабайдан тұтқындағы қандастардың қолындағы не қағаз екенін сұрадық.
Хамид Уллах бұл қағазға Пәкістанның сыртқы және ішкі істер министрлігі қол қойғанын айтты. Бірақ оларға осы құжатты алудың өзі оңайға соқпапты. Себебі Қазақстан елшілігі бірде-бір рұқсат қағазын бермей, не оңды жауап айтпай, әуре-сарсаңға салған. Хамид Уллах Жорабай полиция 3 азаматты үйіне баса-көктеп кіріп, ұстап кеткенін мәлімдеді. Тағы бір қандас та ұсталған. Бірақ Хамид Уллах төртінші адамның қай полиция бөлімінде екенін таппай әлек. Ал Ауғанстанға «айдалған» отбасылар ұшты-күйлі жоғалған. Ешбірі байланысқа шығып, «тірімін» деп тіл қатпапты.
Айта кеткен жөн, сенбіден жексенбіге қараған түні Ауғанстан мен Пәкістан шекарасында қақтығыс болды. Ауған тарапы 58 пәкістандық сарбазды атып түсіргенін, тағы 30-ы жараланғанын хабарлады. Сондай-ақ, Пәкістан әскерінің 25 бекетті басып алғаны айтылды. Бұл туралы Талибан үкіметінің баспасөз хатшысы Забихулла Мужахид Кабулдегі баспасөз мәслихатында хабарлады. Міне, осы қақтығыстан кейін Пәкістан полициясы үй-үйді тінтіп, босқындарды тырқыратып қуып жатыр. Хамид Уллах Жорабайдың өзі пәкістандық досының үйін паналап отырғанын жасырмады.
Ал енді, елшіліктің берген бірден-бір ресми жауабына тоқталып өтейік. 19 қыркүйек күні Қазақстанның Пәкістандағы елшісі Е.Қыстафин мәжіліс депутаттығына кандидат болған, тарих  ғылымдарының  кандидаты Жұмамұрат  Шәмшінің өтінішіне жауап қайырады.
Елші Карачи қаласындағы өздерін қазақпыз деп санайтын 300-ге жуық тұрғын бойынша өтінішті қарастырғанын хабарлайды. Бірақ өтінішке жауап ретінде жазылған құжаттағы мәтіндер түсініксіз екенін байқаймыз. Сөйлемге тоқталайық:
Елшіліктің келуіне әлі 2 ай бар бола тұра, желтоқсан айына жоспарланған «жұмыс атқарып тастағандары» қызық екен. Немесе елшілік бұл істі мемлекеттік органдарға желтоқсан айында қарастыруы керегін айтып, осылай өз міндеттерін орындағанын жазғысы келді ме екен. Жұмамұрат Шәмші де елшінің сөздеріне түсінбегенін айтып күйінді.
Тоқетерін айтқанда, Қазақстан елшілігі Пәкістандағы қазақтарды елге қайтаруға асығар емес. Олар қанша жылдан бері қандастардың жағдайын «қарастырып» келеді. Бірақ осы күнге дейін түк шешпеді.
Orda.kz бұған дейін шеттегі қазақтардың мәселесін көтерген еді. Қазақстан елшілігінен, Сыртқы істер министрлігінен 5 жыл бойы мардымды жауап ала алмаған қандастар Қазақстан үкіметінен күдерін үзді.",2025-10-14T13:01:11+05:00,2025-10-14T13:01:11+05:00,kk,Альфия Адамбек,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/7a45b69d-efab-401a-9235-42c9025b380b.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-14_10-06-04.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_2025-10-14_10-06-05.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/7a45b69d-efab-401a-9235-42c9025b380b.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/7a45b69d-efab-401a-9235-42c9025b380b.webp,
2b4e90babbf0165722cf8f1c932ba643,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Украина мен Ресей тұтқындарды ауқымды алмастыру туралы келісті,"Украина мен Ресей тұтқынға түскен тұлғалармен ірі айырбас жүргізуге келісті. Бұл туралы Украинаның Ұлттық қауіпсіздік және қорғау кеңесінің хатшысы Рүстем Умеров мәлімдеді, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/ukraina-men-resej-tutkyndardy-aukymdy-almastyru-turaly-kelisti-136090/,"Украина мен Ресей тұтқынға түскен тұлғалармен ірі айырбас жүргізуге келісті. Бұл туралы Украинаның Ұлттық қауіпсіздік және қорғау кеңесінің хатшысы Рүстем Умеров мәлімдеді, деп хабарлайды Orda.kz.
Рустем Умеров президент Владимир Зеленскийдің тапсырмасымен Украина соңғы күндері Түркия мен Біріккен Араб Әмірліктеріндегі серіктестерімен келіссөздер жүргізгенін айтты.
Оның айтуынша, бұл елдер алмасу және тұтқындарды қайтару үдерісін ұйымдастыруға көмектеседі. Шамамен 1200 украиндық алмасу дайындалуда, деп атап өтті Умеров.
Естеріңізге сала кетейік, мамыр айында біз «Бітім емес — тұтқын алмасу» тақырыбында   Ресей мен Украина арасындағы Стамбұлдағы келіссөздер немен аяқталғаны туралы жаздық.
2 маусымда Стамбұлдағы келіссөздерде Ресей мен Украина 25 жасқа дейінгі ауыр жарақаттанған әскерилер мен тұтқындарды алмастыруға, сондай-ақ қаза тапқан әскери қызметшілердің 6000 денесін бір-біріне беруге келісті.
Осыдан кейін әскери тұтқындармен алмасудың жеті раунды өтті.
Сонымен қатар қаза тапқандардың денелерімен алмасу жалғасып: Ресей тарапы мәлімдегендей, Ресей бірнеше кезеңде Украинаға 6000-нан астам мәйіт берді. Бұған дейін Мәскеу Киевтен 78 денені алды.
Бұдан бұрын тұтқындармен алмасу Біріккен Араб Әмірліктерінің делдалдығымен өткен болатын. Олардың соңғысы 6 мамырда өтті. Әрбір тарап 205 адамды үйіне қайтарды.
24 мамырда Мәскеу мен Киев Стамбұлда қол жеткізілген «1000-ға 1000» формуласы бойынша уағдаластықтар аясында тұтқын алмасудың екінші кезеңін өткізді.  Ресей мен Украина Стамбұлдағы 16 мамыр - 2022 жылдың көктемінен бастап екі ел арасындағы алғашқы тікелей келіссөздерде «1000-ға 1000» формуласы бойынша алмасу туралы келісті.
Екі сағатқа созылған келіссөздер кезінде елдер оқ атуды тоқтату туралы келіспегеніне қарамастан, «1000-ға 1000» формуласы соғыс басталғаннан бері тұтқындарды алмастыру жөніндегі ең ірі шешім болды.
2021 жылы Ресейдің  АҚШ-пен тұтқын алмасу мәселесін қарай бастағаны туралы Ресей сыртқы істер министрлігінің ресми өкілі Мария Захарова RTVI телеарнасына  берген сұқбатында мәлімдеді.",2025-11-16T14:19:25+05:00,2025-11-16T14:19:25+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/53853980-37df-11f0-b70a-3f19157c6ecc_jpg.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/53853980-37df-11f0-b70a-3f19157c6ecc_jpg.webp,
d0a0ce98f0a73a7032be10a14d1342bc,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ұлын алып елге қашып келген қазақ қызын Интерпол іздеп жатыр,"Сана Оңаева және Гийом Жозеф 2019 жылы АҚШ-та танысып, 2020 жылы Сан-Франциско қаласында отау құрды. Бір жылдан кейін Максимилен есімді ұлдары дүниеге келіп, белгісіз бір себептермен ерлі-зайыпты ажырасады. Ал қазір қазақстандық Санаға қазір Интерпол іздеу салды. Ол 4 жастағы баласын алып, Қазақстанға қашып кеткен. Оның бұрынғы жолдасы Гийом Жозеф қазақстандық БАҚ өкілдеріне арнап баспасөз-мәлихатын ұйымдастырды және оған Orda.kz тілшісі де қатысты.",stories,https://kaz.orda.kz/ulyn-alyp-elge-kashyp-kelgen-kazak-kyzyn-interpol-izdep-zhatyr-135881/,"Сана Оңаева және Гийом Жозеф 2019 жылы АҚШ-та танысып, 2020 жылы Сан-Франциско қаласында отау құрады. Бір жылдан кейін Максимилен есімді ұлдары дүниеге келіп, белгісіз бір себептермен ерлі-зайыпты екеуі ажырасады. Қазір қазақстандық Сана есімді қызға Интерпол іздеу салып жатыр. Ол 4 жастағы баласын алып, Қазақстанға қашып келген. Оның бұрынғы жолдасы Гийом Жозеф қазақстандық БАҚ өкілдерін жинап, баспасөз мәслихатын өткізді.
Orda.kz тілшісі жиынға қатысып, бұрынғы шетелдік «күйеу баланың» уәжін тыңдап қайтты.
Баспасөз мәслихатында спикер ретінде Гийом Жозефтің мүддесін қорғаушы адвокат Абзал Қасымжанов сөз сөйледі. Ал Гийомның өзі Америкадан онлайн қатысты. Құқық қорғаушы Гийом мен Сананың соттасуы туралы айтып берді. Гийом экраннан Максимиленді АҚШ-қа қайтару үшін оны табуға көмектесуді сұрады.
Сана 2004 жылы Америкаға көшті. Мамандығы бойынша ол – заңгер. Гийом оның екінші күйеуі. Оның айтуынша, Сананың бірінші күйеуі де америкалық Эдуардо. Эдуардо балалы болуды қаламаған соң, Сана бірінші күйеуімен ажырасқан.
Сана мен Гийомның арасындағы дау 2023 жылдың ақпан айында басталған. Сол кезде Гийом әйелін қол жұмсады деп айыптап, сотқа арыз жазды және онымен байланыспау туралы сот бұйрығын алды. Қасымжановтың айтуынша, Сана да Гийомды өзін және баланы ұрды деп айыптаған, бірақ дәлелдей алмаған.
Бір жылдан кейін Сана баланы алып Қазақстанға «Наурыз» мейрамын тойлауға кеткен және қайтарға билеті де болған. Алайда ол сол күйі жоқ болып кеткен. 2024 жылдың сәуір айында Гийомның адвокаты Сананы сотқа берді және сот әйелдің Қазақстанда тұруға ықтиярхатын жойып, анасы баланы қамқорлығына алу құқығынан айырылды. Сол жылдың мамыр айында АҚШ билігі оны тұтқындау туралы ордер шығарды. 2024 жылдың қараша айында Алматының жасөспірімдер бойынша соты бұл істі баланы ұрлау деп таныды. Өйткені үшеуі де Америка азаматтары. Осы арада ажырасу процесі жүріп жатты, ал 2024 жылдың тамызында екеуі ажырасты.
Гийом Қазақстан сотына «адам ұрлау» фактісі бойынша арызданған, енді Сана мен Максимиленді ҚР Ішкі істер министрлігі іздеп жатыр. Оларға Қазақстаннан шығуға тыйым салынған. Осы жылдың қыркүйек айынан бастап Интерпол Сананы іздеуге кіріскен.
Абзал Қасымжанов Сананы адвокат мәртебесінен айыру үшін жұмыс істеп жатқанын мәлімдеді. Айта кетейік, ол АҚШ-та адвокат болып жұмыс істеген.
Гийом ұлын 19 ай бойы көрмеген және сол уақыт аралығында ол кітап жазып үлгерді. Кітапта ол өз ұлын қалай жақсы көретінін, болған жағдайға әкесінің еш кінәсі жоқ екенін жазды. Екінші кітабында автор өзінің бұрынғы әйелі туралы жазғанын айтты.
Гийом Санада эмоциялық тұрақтылықтың жоқ екенін алға тартты және ажырасқаннан кейін әйелінің өз ашуын басқару үшін сеанстарға барып жүргенін де жасырмады.
Сананың анасы Сара Ермекова мен ағасы Жан Оңаев та АҚШ азаматтары. Олар Сананың анасының сіңілісі Сәуле Ермекова тұратын мекенжай бойынша Қазақстанға келген.
Гийом мұндай жағдайдың болуына Сананың анасы кінәлі деп санайды. Оның айтуынша, анасы толыққанды ана болу үшін баламен 100% байланыста болу керек деп миына құйып отырған.
Баланың әкесі адвокаттарға 150 мың доллардан астам қаржы жұмсағанын және Сананың мүлдем сағынбайтынын айтты. Ол үшін тек баланы АҚШ-қа қайтарса жеткілікті екенін айтты. Сондай-ақ, Гийом егер Сана АҚШ-қа оралса, оны кешіруі мүмкін екенін, бірақ бұл оның қайтадан бірге болуға дайын екенін білдірметінін де айтты.
Санаға ұлымен араласуға тыйым сала ма деген сұраққа Гийом: «балаға толық қамқорлық жасай отырып, оған араласуға мүмкіндік беремін» деді.
Адвокаттың айтуынша, оны мекенжайын ауыстырып жүрген соң және Қазақстанда оның атына тіркелген телефон нөмірі болмаған соң таба алмай отыр. Сананың адвокаттары пікір білдіруден және жеке кездесулерден бас тартады.
Редакция Санамен және оның өкілімен тілдесіп көруге тырысты, бірақ хабарласу мүмкін болмады. Оқиғаны Orda.kz бақылап, ары қарай ақпарат таратып отырады.",2025-11-06T14:00:35+05:00,2025-11-06T14:00:35+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/amerikanec_i_kazashka_deljat_rebenka_kollazh_kopija.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_2025-10-30_12-24-52-kopija.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_5211131576438164561_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/amerikanec_i_kazashka_deljat_rebenka_kollazh_kopija.webp,
feb859ad0f10e02fe9d2acc3e56f10d2,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Ұлытаудағы су тасқыны: 47 миллион теңге шығынға байланысты айыпталған шенеунік сотта ақталды,"Ұлытау аудандық соты облыстық табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Қуат Имантүсіповты қызметтік өкілеттігін асыра пайдаланды деп айыптаған қылмыстық істі қарап, оны кінәсіз деп тапты. Бұл туралы Orda.kz хабарлады.",stories,https://kaz.orda.kz/ulytaudagy-su-taskyny-47-million-tenge-shygynga-bajlanysty-ajyptalgan-sheneunik-sotta-aktaldy-134494/,"Ұлытау аудандық соты облыстық табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Қуат Имантүсіповты қызметтік өкілеттігін асыра пайдаланды деп айыптаған қылмыстық істі қарап, оны кінәсіз деп тапты. Бұл туралы Orda.kz хабарлады.
Сот барысында 47,2 миллион теңге көлеміндегі шығын 2024 жылдың көктемінде Жезді ауылында болған су тасқыны салдарынан туындағанымен, бұл Қуат Имантүсіповтің әрекетіне қатысты емес екені анықталған.
Еске сала кетсек, көктемде Ұлытау облысындағы Жезді өзені арнасынан асып, он үйді су басып, 108 адам, оның ішінде 56 бала эвакуацияланған . Осы оқиғадан кейін тергеу органдары өзен жағалауын бекіту мен санациялау жұмыстары барысында қызметтік өкілеттігін асыра пайдаланды деген күдікпен Имантүсіповке айып таққан. Мемлекетке келтірілген шығын 47,2 миллион теңге деп бағаланған.
Алайда сот тергеу барысында бірқатар заңбұзушылықтарды анықтаған. Атап айтқанда, тергеу сілтеме жасаған топырақ пен қиыршық тастың зертханалық сынақтары тиісті аккредитациядан өтпеген, кейбірі мүлде жүргізілмеген. 2025 жылдың 15 мамырында жүргізілген қайта сараптама нәтижесінде бөгет құрылысы кезінде ешқандай заңбұзушылық анықталмаған. Сарапшылар барлық жұмыстардың жобаға сай орындалғанын растаған.
Сот Қуат Имантүсіповтің әрекеттері мен су тасқыны салдарынан болған залал арасында себеп-салдарлық байланыс жоқ екенін ерекше атап өтті. Тұрғын үйлерді су басуы құрылыс сапасына емес, өзендегі судың шамадан тыс көбеюіне байланысты болған.
Осыған байланысты сот Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 361-бабы бойынша Қуат Имантүсіповті кінәсіз деп таныды, үйқамақ түріндегі бұлтартпау шарасын алып тастады, банктік шоттардағы бұғатты шешті және барлық айғақ заттарды мердігерге және бақылаушы органдарға қайтарды.
Сот сонымен қатар шенеуніктің заңсыз тергеу әрекеттерінен келген моральдық және материалдық шығынды өтеу құқығын мойындап, барлық процестік шығындарды мемлекет есебінен өндіруге шешім шығарды.
Ең қызығы: Жезді өзенінің жағасын бекіту жұмыстарын жүргізген мердігер — «TOLAGAI-2050» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі болған. Сот материалдарына сәйкес, бұл компания марқұм Болат Назарбаевтың қызы , яғни Қазақстанның тұңғыш президентінің бауырының қызы — Ақбота Назарбаеваға тиесілі. Бұл компания бұған дейін де мемлекеттік сатып алулардағы заңсыз әрекеті үшін бірнеше рет сот ісіне тартылған.
Orda.kz-ке берген сұхбатында Мәжіліс депутаты Айдос Сарым Көлік министрлігінің Назарбаеваның фирмасымен келісімді бұзып, мемлекетке келген шығынды қайтаруға талап қоймағанына наразылық білдірді.
Еске салсақ, былтыр Ұлытау облысының прокуратурасы экологиялық заңнаманы сақтамағаны үшін 11 әкімге қатысты әкімшілік іс қозғаған болатын.",2025-08-24T10:09:20+05:00,2025-08-24T10:09:20+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1756007828_img_7199.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1756007828_img_7199.webp,
7cc1931dfe455a2a9493883d26df6a81,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Видеосын таратқан»: Жетім қызды зорлаған оқушылардың арасында қыздар да бар,"Алматы облысында жетім қызды зорлады деген ақпарат қазіргі таңда резонанс тудырып отыр. Orda.kz тілшісі оқиға орнына барып, жәбірленуші қыздың асыраушысы мен мектеп директорынан оқиғаның мән жайын",stories,https://kaz.orda.kz/videosyn-taratkan-zhetim-kyzdy-zorlagan-okushylardyn-arasynda-kyzdar-da-bar-135566/,"Алматы облысында жасөспірімдер арасындағы жантүршігерлік жағдай қоғамда үлкен резонанс тудырды. Жамбыл ауданының Қарғалы ауылында бір топ оқушы жетім қызды жыныстық сипаттағы әрекеттерге мәжбүрлеп, оны бейнежазбаға түсіріп, әлеуметтік желідегі топтарға таратқан. Қазір бұл оқиға бойынша полиция Қылмыстық кодекстің 124-бабы («жас балаларды азғындық жолға түсіру») бойынша іс қозғап, тергеу жүргізіп жатыр.
Orda.kz тілшісі оқиға орнына барып, жәбірленуші қыздың асыраушысы мен мектеп директорынан оқиғаның мән-жайын біліп қайтты.
Оқиға 13 қазан күні Алматы облысы Жамбыл ауданындағы Қарғалы ауылындағы жеке тұрғын үйлердің бірінде болған. Оқушылар арасында бірін-бірі жыныстық қатынасқа түсуге мәжбүрлеп, оны бейнежазбаға түсірген оқушылар бейнежазбаны Telegram-арнасындағы анайы топтарға салған.
7, 8, 9-сынып оқушылары не ойын, не зорлық екені белгісіз жаға ұстатарлық жайтты бейнежазбаға түсірген.
Бейнежазбада қызы бар, ұлы бар бірнеше жасөспірім қызды жатқызып, үстіне шығып анайы қылық көрсеткен. Үстіне шыққан жеткіншектің жасы 10-да. Оның да бейәдеп қылықты барынша көрсеткен жері жоқ, жан-жағындағы қаумалағандардың айтқанын істеп, көрсеткенін қайталайды.
Бұл оқиға жөнінде күдікті деп танылған балалардың ата-аналары хабардар болған. Дәл сол күні полиция пунктінде кәмелетке толмағандардың ісімен айналысатын полициямен қоса прокуратураға да хабарлама жасалған.
Сорақысы сол, бейнежазба Telegram әлеуметтік желісіндегі тыйым салынған арналарға салынған. Қазір балалар оқитын мектептің мазасы кеткен.
Жәбір көрген оқушының анасы 2023 жылы жол апатынан қайтыс болған. Қазір ол нағашы әпкесінің қамқорлығында. Осы жағдай болғанда қамқоршысы мүлде хабарсыз болып шыққан.
Бейәдеп әрекет жасаған балалар өз істерін мойындамаған. «Ең қиыны — балалар өз әрекеттерінің мәнін толық түсіне қойған жоқ» дейді мұғалімдер.
Мұғалімдері жәбір көрген оқушы сабақ үлгерімі орташа болғанымен, ашық-жарқын, кез келген адаммен тез тіл табысып кететін, жатты да жақын тартатын оқушы екенін айтты.
Ал балалар омбудсмені Динара Зәкиева Алматы облысында жетім қызға топтасып зорлық көрсеткен 7 баланың жеке басы анықталғанын мәлімдеді. Сонда қалған бір бала қайда? Бұл ақпарат әзірге беймәлім.
Асыраушысы Арзыгүлден оқиғаның мән-жайын білмек болып, Orda.kz тілшісі жәбірленушінің үйіне барды. Алайда ол кісі оқиғаға қатысты тергеу жүріп жатқанын айтып, басқа сұрақтарға жауап беруден үзілді-кесілді бас тартты.
Айта кетейік, бірнеше күн бұрын Алматы облысында оқушылар 7-сыныпта оқитын жетім қызды зорлап, видеосын сатқаны туралы сұмдық ақпарат тараған еді.",2025-10-17T19:46:33+05:00,2025-10-17T19:46:33+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/file_0000000016e46243a7582f6308355fac.png,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5445028627721877077.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5445028627721877078.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5445028627721877081.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5445028627721877084.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/5445028627721877087.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/file_0000000016e46243a7582f6308355fac.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/file_0000000016e46243a7582f6308355fac.webp,
86f9898bb0ddd8505979c765a82b992a,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Whatsapp-тағы сөз енді заңды құжат»: депутат Мұрат Әбенов жаңа өзгерістер жайлы айтты,"Тұтынушылардың құқығын қорғау туралы заң жобасына маңызды өзгеріс жасалды. Бұдан былай тауарды сатып алу, сату жайлы хат-хабарда айтылған уәде заңды күшке ие болады. Бұл туралы мәжіліс депутаты Мұрат Әбенов Instagram желісіндегі тікелей эфирде мәлімдеді, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/whatsapp-tagy-soz-endi-zandy-kuzhat-deputat-murat-abenov-zhana-ozgerister-zhajly-ajtty-136471/,"Тұтынушылардың құқығын қорғау туралы заң жобасына маңызды өзгеріс жасалды. Бұдан былай тауарды сатып алу, сату жайлы хат-хабарда айтылған уәде заңды күшке ие болады. Бұл туралы мәжіліс депутаты Мұрат Әбенов Instagram желісіндегі тікелей эфирде мәлімдеді, деп хабарлайды Orda.kz.
Мұрат Әбеновтің сөзінше, енді жазбаша хаттар ғана емес, аудио, бейнежазбалар да заңды күшке ие.
Оның сөзінше, кей судьялар мұндай істерді қабылдағысы келмей, мәселені кәсіпкермен өзара шешуге жібереді. Ол іс жүзінде олардың арызды қабылдауға міндетті екенін атап өтті.",2025-12-09T10:30:21+05:00,2025-12-09T10:30:21+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/abenov.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-12/sizes/1440x810/abenov.webp,
227a253e2a00e7716b5a7c4674742786,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Үшеуі жүкті»: Прокурор құмар ойынға қатысты 7 қызды сот залында қамауды сұрады,"Ақтөбеде онлайн ойынхана бойынша айыпталған ағайындылар мен тағы 7 адамға қатысты істің жарыссөзі басталды. Прокурор соттан күдіктілердің бәрін кінәлі деп танып, қамауға алуды сұрады, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/ysheui-zhykti-prokuror-kumar-ojynga-katysty-7-kyzdy-sot-zalynda-kamaudy-surady-134803/,"Ақтөбеде онлайн ойынхана бойынша айыпталған ағайындылар мен тағы 7 адамға қатысты істің жарыссөзі басталды. Прокурор соттан күдіктілердің бәрін кінәлі деп танып, қамауға алуды сұрады. Күдіктілердің үшеуінің аяғы ауыр, деп хабарлайды Orda.kz.
Ақтөбе қалалық сотында онлайн ойынхана ісін ұйымдастырды деп айыпталған бір топ адамға қатысты іс қаралып жатыр. Ойынхана табысы екі жылда — 1 млрд 721 млн теңгеге жеткен.
Іс бойынша 9 адам ҚК-тің үш бірдей бабымен күдікті деп танылды.
Күдіктілердің екеуі тергеу изоляторында қамауда отыр. Жетеуі үйқамақта. Прокурор жарыссөзде іс бойынша күдіктілердің барлығын кінәлі деп танып, қамауға алуды сұрады.
Прокурор сұраған жаза — ағайынды жігіттерді 9-10 жылға бас бостандығынан айырып, дүние-мүлкін тәркілеу. Онлайн құмар ойынның екі әкімшісін 6 жыл 8 айға абақтыға қамап, дүние-мүлкін тәркілеу. Ал оператор-кассир қызметін атқарған 5 қыздың әрқайсысына 6 жылға бас бостандығынан айыру жазасын қолдануды сұрады.
Іс материалдарына сүйенсек, айыпталушылардың қатарында ағайынды жігіттер, ерлі-зайыптылар, аяғы ауыр үш келіншек бар. Ұйымдасқан топқа екі ағайынды жігіт басшылық еткен. Біреуінің соттылығы бар. Заңсыз табыс табуға таныстарын шақырғаны айтылды. Олар жалға үй-жай алу арқылы құмар ойындарды жүргізген.
Ақтөбеде онлайн құмар ойынға қатысты тергеу шаралары 2024 жылы шілдеде басталды. Бауырлар 2022-2024 жылдар аралығында ойын бизнесін жүргізген. Олар аса ірі мөлшерде заңсыз табыс тапты деп айыпталады. Оператор-кассир төлем жасалғаннан кейін клиенттерге азарттық ойын сайттарына сілтеме жіберіп отырған.
Онлайн құмар ойынның әкімшісі болған екі қыз бен оператор-кассир қызметін атқарған қыздар алғашында куәгер, кейін күдіктіге айналды. Қыздар тағылған айыппен келіспейді. Қорғаушылары соттан бас бостандығынан айырмауды, ақтауды сұрады.
Қазір сотта күдіктілердің қорғаушылары өз уәждерін айтып жатыр.
Еске сала кетсек, бұған дейін Ақтөбе қаласының әкімі Азамат Бекет «ақорданы белгілеу» туралы пікірде қателескенін айтып ақталған еді.",2025-09-09T11:41:29+05:00,2025-09-09T11:41:29+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/cards-and-chips-on-the-table-during-a-game-of-blac-2023-11-27-05-04-00-utc.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/cards-and-chips-on-the-table-during-a-game-of-blac-2023-11-27-05-04-00-utc.webp,
4766a2decef0b2ac041ee95a1ff80da4,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Жалпы 14-15 млрд»: АЭС құрылысының құны айтылды,8 тамызда Алматы облысы Үлкен ауылында еліміздегі алғашқы атом электр станциясының құрылысына арналған инженерлік-іздестіру жұмыстары ресми түрде басталды.,stories,https://kaz.orda.kz/zhalpy-14-15-mlrd-ajes-kurylysynyn-kuny-ajtyldy-134205/,"8 тамызда Алматы облысы Үлкен ауылында еліміздегі алғашқы атом электр станциясының құрылысына арналған инженерлік-іздестіру жұмыстары ресми түрде басталды.
Осыған орай өткен іс-шараға Orda.kz тілшілері қатысып, тікелей ақпарат таратып отыр.
Шарада Атом энергетикасы жөніндегі агенттіктің төрағасы Сәтқалиев сөз сөйледі.
Сонымен қатар ол жобаға инвестициялардың жалпы көлемі 14-15 миллиард долларға жуық болатынын және оның жаһандық стандарттарға сай дамуға сеп болатынын атап өтті.
Сәтқалиев АЭС-ті «атом өнеркәсібін, индустриялық-инновациялық дамуды және ұзақ мерзімді экономикалық өсуді алға жетелейтін стратегиялық жоба» деп атады.
«Росатом» мемлекеттік корпорациясының бас директоры Алексей Лихачёв Қазақстанның дамуы үшін стратегиялық маңызы зор осы жобаны жүзеге асыруға бар тәжірибесін қолдануға дайын екендерін айтты.
Еске сала кетейік, 2025 жылғы маусымда «Росатом» Қазақстандағы АЭС құрылысы жөніндегі халықаралық консорциумның жетекшісі болып айқындалды.
Болашақ станцияның негізінде электр қуаты 1200 МВт болатын III+ буынның заманауи ВВЭР-1200 су-су энергетикалық реакторлары орнатылады. Бұл технология ең қатаң халықаралық қауіпсіздік талаптарына сай және қазіргі уақытта Ресей, Беларусь, Түркия, Бангладеш, Мысыр және Қытайдағы қолданыстағы әрі салынып жатқан нысандарда табысты пайдаланылып келеді. Реактордың қызмет ету мерзімі – 60 жыл, қосымша 20 жылға ұзарту мүмкіндігі бар.
Сондай-ақ шарада Үлкен ауылының ақсақалы қол жайып, бата берді.",2025-08-08T11:21:34+05:00,2025-08-08T11:21:34+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/whatsapp-image-2025-08-08-at-11_58_26.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/whatsapp-image-2025-08-08-at-11_58_26.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/whatsapp-image-2025-08-08-at-11_58_26.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/whatsapp-image-2025-08-08-at-11_58_27-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/whatsapp-image-2025-08-08-at-11_58_28.jpg,
976a8fc8965299b6f40dcf3152aa49b3,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"Жамбыл облысындағы мектептегі буллинг: балалар құрбан болып жатыр, жауаптылар оны жасырып әлек","Өңірдегі балалар бопсалау, соққыға жығу және ересектердің немқұрайлығымен бетпе-бет келіп жатыр. Көптеген оқушы болған оқиға жайлы айтуға қорқады. Оқушылар қудалау мен зорлық-зомбылық туралы шағымданады, ал бірақ мектептердің есептерінде «мәселе 0 %» деп көрсетілген. Жамбыл облысындағы оқу орындарында шын мәнінде не болып жатқанын Балалар құқықтары жөніндегі уәкіл анықтады, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/zhambyl-oblysyndagy-mekteptegi-bulling-balalar-kurban-bolyp-zhatyr-zhauaptylar-ony-zhasyryp-alek-135571/,"Өңірдегі балалар бопсалау, соққыға жығу және ересектердің немқұрайлығымен бетпе-бет келіп жатыр. Көптеген оқушы болған оқиға жайлы айтуға қорқады. Оқушылар қудалау мен зорлық-зомбылық туралы шағымданады, ал бірақ мектептердің есептерінде «мәселе 0 %» деп көрсетілген. Жамбыл облысындағы оқу орындарында шын мәнінде не болып жатқанын Балалар құқықтары жөніндегі уәкіл анықтады, деп хабарлайды Orda.kz.
Динара Зәкиева өңірде жүргізілген тексеріс нәтижелерімен бөлісті.
Психологтар жүргізген сауалнамаларға қарамастан, онда балалар қудалау, бопсалау және зорлық туралы ашық айтқан, бірқатар мектеп басшылығы есептерде ешқандай мәселе жоқ деп көрсетіп, шынайы жағдайды бұрмалап отыр.
Омбудсмен бірнеше нақты мысал келтірген.
Шу қаласындағы мектептерде жасөспірімдер бопсалау, ұрып-соғу және электрошокер қолдану — үйреншікті жағдай екенін айтқан. Қыздар жыныстық зорлықтың құрбаны болудан қорқатындарын мойындаған.
Қордай ауданында балалар «әлімжеттік» туралы жазуда: жоғарғы сынып оқушылары төменгі сынып оқушыларын дүкеннен тамақ пен шырын алуға мәжбүрлейді, тас лақтырады, ал қыздар бір-бірімен төбелеседі. Мұғалімдер айқайлап, балағаттайды, тіпті оқушыларға зат лақтыратын жағдайлар да кездеседі.
Таразда, қыркүйек айында мектеп дәретханасында оқушы қаза тапқан қалада, балалар бұдан бір жыл бұрын буллинг туралы шағымданған, алайда мектеп ешқандай әрекет жасамаған.
Жыл басынан бері облыста 14 бала суицид жасаған. Динара Зәкиеваның пікірінше, оның жетеуінде қайғылы жағдайдың алдын алуға болар еді — балалар көмек сұраған, бірақ ешкім тыңдамаған.
Омбудсмен мысал ретінде 8 жастағы қыздың өгей әкесі тарапынан ұрып-соғу фактісін келтірген. Қолында соққы іздері бар суреттер болғанына қарамастан, іс жабылған.
Омбудсмен тағы бір неғұрлым ауыр оқиға жайлы баяндады: бір қыз бала жеті жасынан бастап ағасы мен көкесінің зорлығына ұшыраған.
Зәкиеваның айтуынша, өңірде балаларға қатысты зорлық-зомбылық істерінің үштен бірінен азы ғана сотқа дейін жетеді. Бұған себеп — тергеушілердің салғырттығы мен ресурс жетіспеушілігі. Мысалы, кәмелетке толмағандар істері жөніндегі инспекцияның 154 қызметкерінің иелігінде небәрі 15 қызметтік көлік бар. Соның салдарынан инспекторлар ауылдарға өз қаражатымен баруға мәжбүр.
Қыркүйек айында Тараз мектептерінің бірінде үзіліс кезінде болған өлімге әкелген төбелес туралы біз бұған дейін жазғанбыз. Үзіліс кезінде дәретханада оқушылар арасында жанжал туындап, балалар төбелескен.  9-сынып оқушысы ішінен соққы алған соң, көп ұзамай көз жұмған.
Оған қоса 1 қыркүйекте Тараз қаласында мектеп оқушылары төбелесіп, бір жасөспірім пышақ жарақатынан қайтыс болды.
Былтыр Таразда оқушы қызды зорлау ісі бойынша тергеу жұмыстарын жылы жабуға тырысты. Бізге Тараз қаласының тұрғыны хабарласып, 12 жасар қызының топтасып зорлау құрбаны болғанын айтты. Оның айтуынша, көрші жасөспірімдер мектеп оқушысына бірнеше рет жыныстық сипаттағы зорлық-зомбылық жасап, оқиғаның барлығын видеоға түсіріп алған.",2025-10-18T11:08:03+05:00,2025-10-18T11:08:03+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760763993_bullying-at-school-2025-01-27-11-13-14-utc.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/1760763993_bullying-at-school-2025-01-27-11-13-14-utc.webp,
3a3231bfb19349eb2c37248849cdde9e,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"Жаңа куәгерлер келеді: Ілияс Сәриев «сүттен ақ, судан таза» екенін дәлелдеуге тырысып жатыр","«Қазақтың Робин Гуды» деген лақап атпен танымал «Елге көмек» қорының басшысы блогер Ілияс Сариевтің соты бітуге таяу қалғанда судья айыптау актсі өзгертіліп іске жаңа куәгерлер шақыруға қаулы шығарды, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/zhana-kuagerler-keledi-ilijas-sariev-sytten-ak-sudan-taza-ekenin-daleldeuge-tyrysyp-zhatyr-136042/,"«Қазақтың Робин Гуды» деген лақап атпен танымал «Елге көмек» қорының басшысы, блогер Ілияс Сәриевтің соты бітуге таяп қалғанда судья айыптау актісін өзгертіп, іске жаңа куәгерлерді шақыруға қаулы шығарды, деп хабарлайды Orda.kz.
Қазіргі таңда Алмалы аудандық сотында қаралып жатқан қылмыстық іс шеңберінде Ілияс Сәриевпен бірге оның 33 жастағы серіктесі, «MM Travel» туристік компаниясының директоры Ақтоты Дүйсеева да жауапқа тартылып отыр.
Алдыңғы отырыста соттың негізгі кезеңі аяқталып, тараптар жарыссөзге көшіп, прокурор жаза мерзімін сұрауды судья бекіткен еді. Алайда бұл жолы судья Ернар Қасымбеков іс бойынша күдіктілерге қосымша сұрақтар туындауына байланысты жарыссөзді кейінге қалсын деген қаулы шығарды. Сонымен қатар, Қасымбеков прокурорға айыптау актісінде жәбірленушілердің айыпталушыларға ақша берген нақты уақытын көрсетуін және жаңартылған айыптау актісін ұсынуын тапсырды.
Судья бірінші болып Ақтоты Дүйсееваға, одан кейін Ілияс Сәриевке сұрақтар қойды. Қасымбеков Дүйсееваға Сәриевпен бірге қай жылдан бастап серіктес болғандарын, нақты кассалық жетіспеушілік қашан болғанын, сондай-ақ нақты қанша жәбірленушіден ақша алғанына қатысты қосымша сұрақтар қойды.
Сонымен қатар, сотта тағы бір жайт белгілі болды. Дүйсееваның адвокаты Сәриев 2025 жылдың басында Астана қаласында Дүйсееваға тиесілі пәтерді оған өтініш жасап, біреулерге ірі көлемде қаражат қарыз болып қалғандықтан уақытша сатып алу-сату шарты бойынша сатқанын айтты. Сариев Дүйсееваға кейін пәтерді қайта сатып алуға уәде еткен, бірақ сөзінде тұрмаған. Қысқасы, қазір Дүйсеева баспанасыз қалғанын мәлімдеді.
Бұл жолы Ілияс Сәриев сот бойы айтқан ұстанымын тағы да ерекшелей айтты. Оның айтуынша, ол «сүттен ақ, судан таза» екен, себебі барлық іс құжат бойынша Дүйсееваның атына тіркелген.
Ал Дүйсеева әуел баста екеуі серіктес болған кезден бастап барлық келісімшарт пен құжат, есепшот тіпті банк қосымшасына дейін өзінің атына тіркелгенін айтты. Келіп түскен қаражатты алып отырған да Сәриев екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, құмар ойынға тіркелмей біреудің атынан да ақша тігуге болатынын айтты. Судья мен тараптардың «неліктен мұндай соқыр сенім болды?» деген сұрағына Дүйсеева: «Мен сендім, себебі ел-жұртқа көмектесіп жүрді әрі алған ақшасын орнына қойып берем деп уәде берді» деп қысқа жауап қайырды.
Сондай-ақ, жәбірленушілер мен олардың адвокаттары Сәриевпен бірге жұмыс істеген мобилографтарды, оның жиі ақша аударып отырған досын, «MM Travel» туристік компаниясының менеджерлерін куәгер ретінде сотқа шақыру туралы өтініш білдірді. Судья Қасымбек бұл өтініштерді қанағаттандырды.
Бұдан бөлек, Сәриевтің адвокаты жәбірленушілердің бірі Айжан Жүргенбаеваның кешірім бергенін және оған ешқандай шағымы жоқ екені туралы жазбаша өтінішін оқып беріп, осы құжаттың негізінде қылмыстық іс жүргізуді қысқарту жөнінде өтініш жасады. Судья сот хатшысына бұл өтініштің шынымен жәбірленуші Жүргенбаева тарапынан жазылғанын тексеруді тапсырды.
Тергеу нұсқасына сәйкес, Сәриев үйі жоқ әрі дертіне шипа іздеген науқастардан баспана алып беру үшін елден қаражат жинауға көмектесемін деп, олардан жылу жиған. Бірақ кейін уәдесін орындамай, бейнежазбаларды әлеуметтік желіге жариялаған. Нәтижесінде көмекке үміттенген отбасылар ақша да, қолдау да ала алмаған. Бұл эпизод бойынша 6 адам жәбірленуші деп танылды, оның біреуі кешірім бергені айтылды.
Екінші сотталушы адамдарға қажылық пен умраға жолдаманы арзан бағада сатып, кейін міндетін орындамаған. Тергеу мәліметінше, бұл істе 20 адам зардап шеккен.
Жалпы екі күдікті де іс бойынша судья алдында толығымен жауап берді. Келесі сот отырысы 21 қарашаға жоспарланды.
Еске сала кетсек, бұған дейінгі сот отырысында Сәриевтің кей күндері тіпті күніне 700 мың теңгеге дейін ақшаны тек құмар ойынға жұмсағаны белгілі болды. Ал 9 қазанда өткен сот отырысында. Сәриевтің қажылардың ақшасын құмар ойынға салғаны әшкере болған.",2025-11-14T13:22:23+05:00,2025-11-14T13:22:23+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5240405936088747271.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/5240405936088747270.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5240405936088747271.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/5240405936088747271.webp,
2f9766532ec8be0051c7d32b7ecaf83b,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Жанна Кан деген кім және BeWoman деген қандай форум?,"Жанна Кан — қазақстандық кәсіпкер әрі қоғамға танымал тұлға. Ол Zhanna Kan Group компаниясын құрған, бірнеше люкс жобаларды дамытып жүр және бірнеше даулы жағдай мен жанжалға іліккен.",stories,https://kaz.orda.kz/zhanna-kan-degen-kim-zhane-bewoman-degen-kandaj-forum-135402/,"Жанна Кан — қазақстандық кәсіпкер әрі қоғамға танымал тұлға. Ол Zhanna Kan Group компаниясының негізін қалаған. Бірнеше люкс жобаларды дамытып жүр және біраз жағдайларға байланысты басы дауға қалған адам.
Orda.kz оның бизнес-портфелін және мәнсап жолын егжей-тегжейіне дейін баяндайды.
Кәсіпті дамытудан бөлек, Кан көпшілік алдында өзін ашық көрсетуге тырысады. Баяндамалар жасайды, интервью береді және өзі ұйымдастырған әйелдер форумы BeWoman (BeWoman Asia) шарасын үнемі ұйымдастырып отырады. Форумның сайтында оны «негізін қалаушы» деп ашық атайды. Жарияланған мақсаты — «аймақтағы әйелдерді біріктіріп, тәжірибе, байланыс және мүмкіндіктер беру». Шақырылған қонақтар тізімінде жергілікті кәсіпкерлер, коучтар, жұлдыздар бар. Серіктестер мен қамқоршылық кеңесінде министрліктерден өкілдер бар. Соның ішінде мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваның есімі де аталған.
Форум өзін әйелдер үшін көшбасшылық қабілет, мәнсап, денсаулық және білім туралы талқылайтын Орталық азиядағы алаң ретінде танытып жүр. Алғашқы халықаралық сапар 2024 жылы 2 қазанда Ташкент қаласында өтті. Канның командасы бұл іс-шараны «Орталық Азия әйелдері үшін экожүйеге алғашқы қадам» деп атады. Бірнеше аптадан кейін Алматыда ірі жиын өтті. Оны қазақстандық БАҚ та жазды. 2025 жылы форум Алматыда қайта ұйымдастырылып, енді «аймақтық бренд» болуға ниет білдірген.
Спикерлер тізімі өтетін қалаға қарай өзгереді. Алайда промо материалдар мен репортаждарда мыналар кездеседі: миллиардер Илон Масктің анасы Мэй Маск, өңірлік шенеуніктер, кәсіпкер әйелдер мен медиа тұлғалар. Кан өзін форумның бейнесі ретінде жиі көрсетеді.
Қазақстандықтар билеттер бағасына назар аударды. 30 000-нан 250 000 теңгеге дейін деп жазылатын. Сол уақытта БАҚ ұлттық Әйелдер істері комиссиясы мен Мәдениет және ақпарат министрлігінің ақпараттық/институционалдық қолдауы туралы да жазды (ұйымдардың сайттарында бұл туралы хабарламалар болған).
2025 жылғы қазанда Алматыдағы форум тек нетворкинг үшін емес, басқа себеппен де жаңалыққа айналды. Сахнаға ресейлік коуч Алексей Ситников шығып, ашық түрде Владимир Путинді мадақтады. Бұл видео әлеуметтік желілерде таралып, «Миротворец» базасына спикер мен ұйымдастырушыны енгізу талаптары туындады. Кан мен форум сынның нысанасына айналды. «Саяси әдепсіздік» дегеннен бастап, мұндай қонақтар не үшін Қазақстан алаңында болу керек деген сұрақтарға дейін қарша борап жатты.
Ситников сахнада былай деді:
Канның салықтар мен азаматтардың «тәртібі» жайлы айтқан ойлары, оған байланысты дәйексөздер осы жанжалдан бұрын да айтылып, талқыланған.
Оның мына сөздеріне қоғам наразы болды:
Тағы дау тудырған екі негізгі ойлары:
Кан өзін меценат әрі өнер/моданың «амбассадоры» ретіндегі имидж жасап, премиум брендтерді насихаттайды. Сұхбаттан бастап YouTube-тағы подкасттарға дейінгі ашық форматты ұнатады.
Қоғамға ашық дереккөздерде оның кәсіпкер Сергей Канмен (Павлодар мен Солтүстік Қазақстан облыстарында активтері бар энергетикалық CAEPCO тобының серіктесі) туыстық байланысы көрсетіледі. Қазақстандық БАҚ Павлодардағы ТЭЦ-2-де жұмысшының өлімі туралы жазып, сол топтың иелері — Сергей Кан мен Александр Клебанов екенін еске салған.
Жанна Кан — «ZK Group» ЖШС-ның құрылтайшысы. Бұл компания зергерлік бұйымдар, бренд киімдер, іш киім және үй интерьеріне арналған заттарды сатады. Салық төлеудің маңыздылығы туралы айтқанымен, Кан нақты көлемде салық төлеуді 2025 жылы ғана айтарлықтай арттырды. Компанияны 2022 жылы тіркеген, сол жылы 483 мың теңге салық төлеген. 2023 жылы — 2,7 млн, 2024 жылы — 15 млн теңгеден астам, ал 2025 жылы — аяқталмаған жылдың өзінде 42 млн теңгеге жуық салық төленген.
Сонымен бірге компания бірнеше рет салық төлеуді кешіктіріп, 4 миллион теңге көлемінде өсімпұл жинақтағаны белгілі. Қосымша ақпарат бойынша, Жанна Канның ЖШС-сы мемлекеттік сатып алуларға қатыспайды, ешкіммен соттаспаған және айыппұлдары жоқ.
Әлеуметтік желілерде Канның Дубайда резиденттік мәртебесі бар деген сыбыс тарағанымен, ашық дереккөздер мен жергілікті бизнесте оған дәлел табылмады. Дегенмен, Канның Дубай қоғамындағы белсенділігі айқын байқалады. Ол ортада сөз сөйлейді, түсірілімдерге қатысады, нетворкинг шараларына және форумдарға қатысады. Пиар-материалдарында да Дубай оның негізгі қызмет алаңдарының бірі ретінде жиі аталады.
Автор : Илья Астаханов",2025-10-09T11:22:11+05:00,2025-10-09T11:22:11+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/10dea5ce-5d05-4db8-b623-02cb4b0e3f55-1.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/1759989770_1759904488_1759754559_snimok-jekrana-2025-10-06-v-01_18_10.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/10dea5ce-5d05-4db8-b623-02cb4b0e3f55-1.webp,
22433145169a3181f41cd9f28e44de65,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Жасырын куәгер мен Тәжиевтің ұлы: Хасанның адвокаттарын сот залынан шығарып жіберді,"Талғар қаласында өтіп жатқан Хасан соты 3-күн қатарынан жалғасып жатыр. Сондай-ақ әлі де куәгерлер сотқа келіп өзінің нұсқаларын айтып жатыр. Сот өкілдерінің айтуынша, сотта сұралатын куәгерлердің саны 31 адам.
Orda.kz тілшісі сотқа барып, ақпарат ұсынады.",stories,https://kaz.orda.kz/zhasyryn-kuager-men-tazhievtin-uly-hasannyn-advokattaryn-sot-zalynan-shygaryp-zhiberdi-135245/,"Талғар қаласындағы Хасан Қасымбаевтың және серіктерінің соты 3-күн қатарынан өтіп жатыр. Сондай-ақ куәгерлер әлі сотқа келіп өз нұсқаларын айтып жатыр. Сот өкілдерінің айтуынша, сотта сұралатын куәгерлердің саны 31 адам.
Orda.kz тілшісі сотқа барып, тікелей ақпарат таратты.
2021 жылы Хасан Қасымбаев ережесіз жекпе-жек жаттықтырушысы Арман Әлімовтің денсаулығына қасақана ауыр зиян келтірді және ұрлады деген күдікке ілінген еді. Ал Арман Әлімов дүкеннің алдында оны соққыға жығып көлікке салып алып кеткені туралы сотта айтты.
Кешегі сотта Хасан Қасымбаевтың қылмысын тергеген тергеуші Ғ. Нариманұлынан жауап алынған болатын. Алайда жауап алу кезінде Хасанның адвокаты Ерлан Меңдешов екеуінің арасында кикілжің туындап, бір-біріне ескерту жасау туралы судьяға өтініш айтты. Сондай-ақ, екінші жәбірленуші Аюпжан Тәжиев пен Хасан Қасымбаевты сот беттестірді. Беттестіруді адвокаттар мен прокурор, судья онлайн көріп отырды. «Баяғы жартас – сол жартас» демекші, әдеттегідей беттестіруде Тәжиев пен Қасымбаевтың не айтқанын БАҚ өкілдері ести алмады.
Айта кетейік, өткен сотта дәл осы Тәжиев Қасымбаевқа еш шағымы жоқ екенін айтқан болатын. Тағы бір айта кетерлік жайт, Тәжиев сот залында айыпталушылардың көзінше жауап беруден бас тартты.
Айыптылардың күзеті кешігіп бүгінгі сот 1,5 сағатқа кеш басталды. Сондай-ақ сотқа Хасан Қасымбаевтың мүддесін қорғаушы жары мен Арман Әлімовтің анасы да кешігіп келді. Жалпы, 10:00-де басталатын сот, 11:30-да басталды.
Сотқа куәгер Е. Дүйсенов келді. Ол Арман Әлімовтің айтқан төбелесінде болған адам. Еске сала кетейік, 22 тамыз күні өткен сотта Арман Әлімов оқиға 2020 Еңбекшіқазақ ауданында болған атыстан басталғанын айтқан болатын. Ол атыста Ғалымжанов Мадияр жарақат алған. Осыдан кейін Хасан Қасымбаевтың інісі Ержан Қасымбаев Әлімовке хабарласып, атысқа қатысы бар-жоғын сұраған.
Сондай-ақ Меңдешов келесі сотта БАҚ өкілдерін сот залына кіргізу мүмкіндігін тілге тиек етті.
Сот кезінде екі тарап сот кеңсесінен шығарылып, жасырын куәгер онлайн түрде адвокаттар мен прокурорлардың сұрағына жауап берді. Алайда ол жасырын куәгердің кім екенін әзірге беймәлім.
Келесі сот отырысы 6 қазан күні саған 10:00-де жалғасады.
Айта кетейік, Хасан Қасымбаевтың есімі Шерзат Полаттың өлімінен кейін айтыла бастады. 2024 жылғы 4 қазанда «Қамажай» дүкенінде болған жанжалда Шерзат Полат қаза тапты. Бұл оқиға қоғамды дүр сілкіндірді. Осы жағдайдан кейін Талғар аудандық әкімдігінде қызмет атқарған Хасан Қасымбаевтың бауыры Аслан Қасымбаев жұмыстан босатылды. Ресми сот кабинеті дерегіне сүйенсек, Хасан Қасымбаевтың тағы бір бауыры Ержан Қасымбаев бұған дейін «адам өлтіру» бабымен істі болған. Ол кеден қызметкері Медет Жамашевті қасақана өлтірді деп айыпталған.
Ал ІІМ «хуторлық» қылмыстық топ жайлы сөз бұрқ ете қалғанда-ақ ақпаратты жоққа шығарған болатын.",2025-10-01T19:25:23+05:00,2025-10-01T19:25:23+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_5393282316278824825_y.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/photo_5393282316278824840_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_5393282316278824825_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/photo_5393282316278824825_y.webp,
1a66c68c2621fe34f53fd8591797a624,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Жатырын алып тастамағаныма рахмет айт»: Алматы перзентханасында дәрігерлердің салғырттығынан сәби көз жұмды,Алматы қаласының №2 перзентханасында дәрігердің салғырттығынан бала өлімі болды. Бір қызығы – бұл перзентханада шақалақ өлімі бірінші рет емес. Гүлминям есімді ана Orda тілшісіне оны босандырған акушер мен перзентханадағы былықтары және құжатты қалай бұрмалағаны туралы сұхбат берді.,stories,https://kaz.orda.kz/zhatyryn-alyp-tastamaganyma-rahmet-ajt-almaty-perzenthanasynda-darigerlerdin-salgyrttygynan-sabi-koz-zhumdy-135865/,"Алматы қаласының №2 перзентханасында дәрігердің салғырттығынан нәресте шетінеп кетті. Бұл перзентханада шақалақтардың өлімі бірінші рет болып тұрған жоқ. Гүлминям Низахунова есімді әйел Orda тілшісіне оны босандырған акушер мен перзентхананың былықтары туралы және құжаттың қалай бұрмалағаны жайлы айтып сұхбат берді.
Гүлминям Низахунова 13 тамыз күні жүктілігінің айы мен күні толғанда қан кетіп, №2 перзентханаға барған. Оны патологияға жіберіп, дәрігерлермен келісетінін, әзірге жата тұруын айтқан.
Кейін физиологиялық ерітіндімен оған тамшылатып тамырынан дәрі еккен. Осылайша Гүлминям 17 тамызға дейін жатқан. Әйелдің сөзінше, күн сайын қан кетіп жатса да, дәрігерлер: «ол қалыпты дүние» деп сендірген.
Бас дәрігер келген соң әйелге 4 литр физиологиялық ерітіндіні аспа өкілмен тамшылатып, тамырына салған. Сол арада дәрігерлер әйелді УДЗ-ге түсіргенде іштегі баланың шетінегенін байқаған.
Кейін бас дәрігер кіріп, оған баланы құтқара алмағандарын айтты. Осы күнге дейін не үшін босандырмағандарын сұрағанда дәрігер: «біз барлығы жақсы болып кететініне сендік» деп жауап берген.
Қайғылы оқиғадан кейін Гүлминямды палатаға ауыстырды және көп ұзамай ауруханадан шыққан. Алайда дәрігерлер әйелге келіп, арыз жазбауын өтінген.
Дүйсенбі күні дәрігерлер келіп, болған жайтқа көңіл айтып, кешірім сұраған. Сондай-ақ аурухана өкілдері әйелге емделудің түрлі жолдарын да айтқан.
Гүлминямның айтуынша, күйеуі дәрігерлерге ұрыса бастағанда бірден тақырыпты ауыстырған. Кейін олар: «біреудің баласын ұрлап, саған берейін деп жатқан жоқпыз, жай ғана сені жүктілікке дайындайық деген мағынада айттық» деді. Кейін одан акушер-гинеколог Марат Естемісов қайта-қайта кешірім сұраған.
Гүлминямның айтуынша, ол ресми түрде Перинаталдық және балалар кардиохирургиясы орталығында жұмыс істейді. Алайда оның анықтамасында дәрігер №2 перинаталдық орталықта кезекші ретінде жазылған. Ал прокурор одан ресми түрде қай жерде жұмыс істейтінін сұрағанда, Бәсенова көшесіндегі Перинатология және балалар кардиохирургиясы орталығында жұмыс істейтінін өз аузымен айтқан.
Orda тілшісі зерттеу жүргізіп, акушер-гинекологтың №3 Перинатология орталығына да қатысы бар екенін анықтады. Дәл қазір ол сол жерде жұмыс істей ме, әлде жұмыстан шығарылған ба, беймәлім.
Гүлминямның сөзінше, баланың жүрегі тоқтағанда кезде, акушер-гинеколог келіп, ақша туралы әлі келіспегенін алға тартып, одан 350 000 теңге талап еткен. Баланың амандығы үшін анасы сол ақшаны беруге келіскен.
Гүлминямның адвокатының сөзінше, дәрігерлер анасын кінәлі етіп шығару үшін құжаттарды да өзгертіп тастаған.
Адвокат ота құжаттарының 16 тамыз күні толтырылғанын, ал отаның өзі 17 тамыз күні жасалғанын айтты. Ал шын мәнінде құжат ота жасалған күні толтырылуы керек.
Адвокат 13 тамыз күні ауруханаға қан кетіп түскені туралы еш ақпарат жоқ екені айтты.
Адвокаттың сөзінше, жоғарыдағы рұқсатқа аты-жөні жазылған дәрігер ғана ота жасай алады. Ал ол жерде сол Марат Естемісовтің аты жазылған. Сондай-ақ ол прокуратураға 13 мен 15 аралығында Естемісов қайда болғаны немесе отаны қайда жасағаны туралы мәлімет сұрастырғанын және осы іс бойынша президентке, сенат парламентінің төрағасына, мәжіліс парламентінің төрағасы мен министрлікке және т.б өкілдерге өтініш жібергенін айтты.
Гүлминям болса, Марат Естемісовтің оған бәрібір де ештеңені дәлелдей алмайтынын және бұл туралы ешқайда жүгірудің қажеті жоқ екенін айтты.
Редакция бала өлімі болған ауруханаға сауал жолдаған болатын. Өз жауабында олар науқастың 13 тамыз бен 22 тамыз аралығында ауруханада болғанын және дәрігерлердің ешқандай да ақша бопсаламағанын айтты.
Сондай-ақ аурухана науқастардан қолма-қол ақша алуға рұқсат етілмегенін, қатаң тыйым салынғанын алға тартты.
Ал адвокат ережелерге сай төленетін ақыны теріске шығарды. Оның айтуынша, дәрігерлер Гүлминямнан қолма-қол ақша алған. Асылхан Едресұлы дәлел ретінде Марат Естемісовтің Гүлминямға жазған аудиожазбасын тілшімізге жіберді.
Ал орталық болса патологоанатомиялық акт қорытындысында диагноздар арасында айырмашылық анықталмағанын айтты. Аурухананың ресми жауабына қарасақ, қорытынды ұйымның медициналық құжаттамасына толық сәйкес келеді.
Тілге тиек етейік, дәл осы №2 қалалық жүкті әйелдерге арналған орталықта Жұмабай Ернар Батырбекұлы мен оның жұбайы Арай Ақанқызы жаңа туған сәбиінің өліміне дәрігерлерді айыптады. Әйелді «босандырған» дәрігерге мекеме сөгіс беруді жөн көріпті. Содан кейін ол «өз еркімен» жұмыстан кетіп, қазір басқа перзентханада жұмыс істеп жатыр.
Редакция сонымен қатар бұл туралы денсаулық сақтау министрлігіне де сауал жолдаған болатын, министрлік өз жауабында Алматы қаласының №2 қалалық перинаталдық орталығында жоспардан тыс тексеруді бастауға дайындық жұмыстарын жүргізіп жатқанын мәлімдеді.
Адвокаттың сөзіне қарасақ, осы орталықта босанған кейбір аналар тіпті өз балаларының денесін де көрмеген, өйткені оларға сәбилерін орап беріп, сол күйінде жерлейді. Бірақ олар расында да өз баласын жерледі ме, ол жағы бізге беймәлім.
Orda.kz редакциясы оқиғаны ары қарай қадағалап, ақпарат таратып отырады.",2025-11-11T16:52:40+05:00,2025-11-11T16:52:40+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/detti.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_5210845767839452156_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_5211131576438164385_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_5211131576438164386_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_5211131576438164393_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_5211131576438164399_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/detti.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/detti.webp,
f1a4a1a1aa04f1c86238c8bd103e9acc,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Жемқорлардың жемтігіне айналған ArtSport платформасы сәтсіз аяқталды,"Жоба 2026 жылдың 1 қаңтарында аяқталады, деп хабарлайды Orda.kz SoftDeCo ЖШС жүйесінің иесіне сілтеме жасап.",stories,https://kaz.orda.kz/zhemkorlardyn-zhemtigine-ajnalgan-artsport-platformasy-satsiz-ajaktaldy-136336/,"Жоба 2026 жылдың 1 қаңтарында аяқталады, деп хабарлайды Orda.kz SoftDeCo ЖШС жүйесінің иесіне сілтеме жасап.
Жобаны жабудың ресми себебі ретінде - «экономикалық орынсыздық» екені айтылды. Іс жүзінде жүйе өз жобасының салмағын көтере алмады, ал жою басқарушылық жауапкершіліктің жоқтығы мен шулы жанжалдардың ұзақа созылуы жоба тарихына тек заңдық нүкте қойды.
Олардың кейбіреулерін еске алайық.
ArtSport әу баста әлеуметтік көмек ретінде ойластырылған еді: тегін секциялар, қолжетімділік, бұқаралық спорт. Идея жұмыс істеді. Тек оны дұрыс іске асыру болған жоқ. Бақылаудағы олқылықтар, жеткізушілерді нақты іріктемеу және кадрларды дұрыс таңдамау жобаны алаяқтар үшін тамаша ортаға айналдырды.
- жалған үйірмелер; - «өтірік адамдар»;
- тізімдегі балалардың көптігі;
- ешқашан болмаған жаттығулар.
Мысалы, Ерейментауда кәсіпкер ешкім көрмеген домбыра мен үстел теннисіне ақша жинаған. Көкшетауда бір бала бір уақытта екі секцияға тіркелген. Нәтижесінде бес қылмыстық іс қозғалып, 16 млн теңгеден астам шығын белгілі болды. Бұл тек ресми тексерулер бойынша ғана.
Бірақ Ерейментау бер жағы болып шықты, Алматыда ArtSport нағыз масштабты көрсетті. Бұл жердегі алаяқтық одан бірнеше есе көлемді болды. Кейбір жеткізушілер орындалған жұмыс актілеріне «қоянның суретін салып кетсе», басқалары салық заңнамасын бұзған. Нәтижесінде - бас бостандығын шектеу, толассыз айыппұлдар және 25 млн теңгеге жуық төленбеген салықтар әшкереленді.
Бағдарламаның тікелей бюджеттен қаржыландырылғанына қарамастан осындай былықтар болған.
Спортты дамыту дирекциясының бұрынғы басшысы Оралбай Жақсымбетовтің ұсталуы ArtSport проблемалары үйірмелер мен секциялардан әлдеқайда алшақ кеткенін көрсетті. Тергеушілердің пікірінше, Жақсымбетов 57 миллион теңге ұрлаған, оны негізінде бюджеттен Оралдағы футбол клубы алуы тиіс еді.
Сол кезде Антикор басқа адамдардың қылмысқа қатысы бар-жоғына және ұрлықтың жаңа фактілерінің анықталуына тексеру жүргізетіндерін мәлімдеді.
«Орынсыз жұмсалған бюджет қаржысы» туралы ресми тұжырым басты сұраққа жауап емес, шулы жобаны «жылы жаба салудың» ыңғайлы тәсілі сияқты көрінеді. Негізгі сұрақ –  мемлекеттік жоба алаяқтық тізбегіне қалай айналды?
ArtSport проблемалары - техникалық және экономикалық мәселе емес. Бұл бақылау жүйесінің мүлдем болмағандығы, жеткізушілерді іріктеудің жоқтығы, кадр сүзгісінің жетіспеушілігі және өңірлерге ысыра салған үлкен жауапкершілік. Сонымен қатар бұл сенім білдірудің де сәтсіз көрінісі...
Енді ArtSport ақыры жабылып тынды, бірақ ең өкініштісі – адамдардың мұндай бастамаларға деген сенімі одан әлдеқайда ерте өшіп үлгерді.
2022 жылдың өзінде Алматыда Art Sport бағдарламасы бойынша 1,7 миллиард теңге қарыз жиналып қалғанын сол кездегі қала әкімі Ерболат Досаев өзінің Медеу ауданының тұрғындарымен кездесуінде айтып, шешімін табығу уәде берген еді.",2025-11-30T10:30:54+05:00,2025-11-30T10:30:54+05:00,kk,Ләззат Сұңқар,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764481107_artsport-1440x810-1-1440x810.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764481107_artsport-1440x810-1-1440x810.webp,
c563d1b48130e29f621a3f86cc099d3a,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Жеті жыл жазаға кесілген Шалқар өңіріндегі шендінің көзіне жас үйірілді,"Шалқар аудандық сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімінің басшысы Шұға Сәдуақасова пара алу ісі бойынша кінәлі деп танылып, 7 жылға бас бостандығынан айырылды.",stories,https://kaz.orda.kz/zheti-zhyl-zhazaga-kesilgen-shalkar-onirindegi-shendinin-kozine-zhas-yjirildi-135431/,"Шалқар аудандық сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімінің басшысы Шұға Сәдуақасова пара алу ісі бойынша кінәлі деп танылып, 7 жылға бас бостандығынан айырылды, деп хабарлайды Orda.kz .
Үкім жарияланған соң сот залында оның қолына кісен салынды.
Ақтөбе облысы Шалқар аудандық соты Сәдуақасованың Қылмыстық кодекстің 366-бабының 3-бөлігі, 1 және 4-тармақтарында көзделген қылмысты жасағанын дәлелдеп тапты. Ол екі мердігер компаниядан ақша бопсалағаны үшін айыпталды.
Сот шешімімен жазаны өтеу орны қылмыстық атқару жүйесінің орташа қауіпсіз мекемесі деп белгіленді. Мерзім 2025 жылдың 10 қазанынан бастап есептеледі.
Судья сонымен бірге Ақтөбе облысы әкімінің назарын аудару туралы жеке қаулы шығарды. Себебі сот барысында Шалқар ауданы әкімдігі тарапынан бақылаудың әлсіз екені анықталған.
Тергеу деректеріне сәйкес, Сәдуақасова «Дәнекер» ЖШС мен «АзияСтройПроект777» ЖШС басшыларынан ірі көлемде пара алған. «Дәнекер» ЖШС үш ауылдың — Көпмола, Жылан және Кеңдала елді мекендерінің су жүйесін жаңғырту жобасын 1,9 млрд теңгеге орындаған. Бөлім басшысы нысанды еш кедергісіз қабылдау үшін компания директорынан 5 млн теңге талап еткен.
Ал «АзияСтройПроект777» ЖШС коммуналдық үйлерге инженерлік желі тарту жобасын 115,3 млн теңгеге атқарған. Тергеу материалдарына сай, Сәдуақасова бұл компанияның басшысынан 8 млн теңгеден астам қаржы сұраған.
Сотта мердігер компания өкілдері пара беруге мәжбүр болғандарын айтты. Ал сотталушы өз кінәсін мойындаған жоқ. Ол бірнеше рет аудан әкімі Жанболат Жидехановтан сотта жауап алу туралы өтініш жасаған.
56 жастағы Шұға Сәдуақасова — Қызылорда облысы Арал ауданының тумасы. Мамандығы — құрылысшы. 2005 жылдан бері мемлекеттік қызметте жұмыс істеп келген. 2024 жылы Шалқар аудандық сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімінің басшысы болып тағайындалған.
Айта кетейік, соңғы жылдары Шалқар аудандық әкімдігінде сыбайлас жемқорлық деректері жиілеп кеткен. Бұған дейін аудан әкімдігінің екі қызметкері мердігерден тендердің 1 пайызын үлес ретінде сұрап, пара алу дерегімен 6 жылға сотталған . Сондай-ақ 2024 жылы аудандық білім бөлімінің бұрынғы басшысы Қази Жұмаханов мектеп пен балабақша басшыларынан ақша жинағаны үшін 1 жылға бас бостандығын шектеу жазасын алған.",2025-10-10T17:11:27+05:00,2025-10-10T17:11:27+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/_gluster_2021_9_24_58394dc5cf0653d746e3658648109e15_1280x720.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/_gluster_2021_9_24_58394dc5cf0653d746e3658648109e15_1280x720.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/_gluster_2021_9_24_58394dc5cf0653d746e3658648109e15_1280x720.webp,
5036084a706da81063202b0acdb5e389,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Жеті жылдық тозақ: Петропавлда күйеуінен күнде таяқ жеген әйел мүгедек болып қалды,"Петропавл қаласында бірнеше жыл бойы отбасының ойранын шығарған ер адам әйелін мүгедек етіп, балаларын да жәбірлеген. Жәбірленушінің туыстары Orda.kz тілшісіне оқиғаның мән-жайын айтып берді.",stories,https://kaz.orda.kz/zheti-zhyldyk-tozak-petropavlda-kyjeuinen-kynde-tajak-zhegen-ajel-mygedek-bolyp-kaldy-136016/,"Петропавл қаласында бірнеше жыл бойы отбасын азаптап келген ер адам әйелін мүгедек етіп, балаларын да жәбірледі. Жәбірленушінің туыстары Orda.kz тілшісіне оқиғаның мән-жайын айтып берді.
Тамараның әпкесі Вероника Николаева: «Сіңлімді құтқарыңыздаршы!» деп көмек сұрады. Оның айтуынша, Тамараның бес баласы бар, ол күйеуінен бірнеше жыл бойы соққы көріп, ақыры мүгедек болып қалған. Соңғы рет Тамараны көшеде ес-түссіз құлап жатқан жерінен тұрғындар тауып алып, туыстарына хабар берген.
Верониканың айтуынша, Тамара бірнеше рет соққыдан ауруханаға ауыр халде түскен, оған ота жасалған. Бірақ күйеуі ұруын тоқтатпаған. Соның салдарынан ол эпилепсияға шалдыққан, жиі талма ұстап, сал болып қалған.
Жәбірленушінің туыстары ер адамды әкелік құқынан айырып, Тамараға көмек көрсетуді сұрап отыр.
Тәртіп сақшыларының айтуынша, осы уақытқа дейін бұл отбасынан ешқандай арыз-шағым түспеген.
#НеМолчиKZ қоры жылдар бойы әйелін ұрып-соғып, мүгедек еткен ер адамның TikTok-та қыздарымен бірге видео жариялап жүргенін айтып, құзырлы органдардан отбасын қорғауды талап етті.
Қазір ер адамға қатысты әкімшілік іс қозғалып, ол қамауға алынды. Балалар аналарының қамқорлығына тапсырылды.",2025-11-12T15:10:50+05:00,2025-11-12T15:10:50+05:00,kk,Жәукен Әсем,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762932006_photo_2025-11-12_10-08-15.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/1762931965_photo_2025-11-12_10-08-16-5.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_2025-11-12_10-08-15.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_2025-11-12_10-08-16-2.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/photo_2025-11-12_10-08-16-4.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762932006_photo_2025-11-12_10-08-15.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1762932006_photo_2025-11-12_10-08-15.webp,
10bd5cea0f16b6bfa57c205804faa143,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,Жетімдерді баспанасыз қалдырған депутат 67 млн пайда көрді,"Ақтөбе қалалық №2 сотында әлеуметтік осал азаматтарды баспанасыз қалдырған депутаттардың ісі қаралып жатыр. Мұғалжар ауданында қазір 1600-ге жуық адам үй кезегінде тұр, деп хабарлайды Orda.kz.",stories,https://kaz.orda.kz/zhetimderdi-baspanasyz-kaldyrgan-deputat-67-mln-pajda-kordi-136259/,"Ақтөбе қалалық №2 сотында әлеуметтік осал азаматтарды баспанасыз қалдырған депутаттардың ісі қаралып жатыр. Мұғалжар ауданында қазір 1600-ге жуық адам үй кезегінде тұр, деп хабарлайды Orda.kz.
Іс материалдарына сүйенсек, 2020 жылы Мұғалжар аудандық мәслихатының бұрынғы төрағасы Бақытжан Қадралин «Базис» ЖШС-нен ескі жатақхананы 8 млн теңгеге сатып алған. 2023 жылы оны 70 пәтерлі үй ретінде мемлекетке 672 млн теңгеге өткізген. Сотта әр пәтердің құны 3,4 млн теңгеден 12,6 млн теңгеге дейін бағаланғаны айтылды.
Сатып алынған нысандар:
Қазір бұл мүліктер мен қаржы айналымы тергеу аясында тексеріліп жатыр.
Осыған дейін Ақтөбе қалалық сотында сотталып жатқан депутаттар ісі туралы жаздық. Жетім балалар мен көпбалала отбасыларды баспанамен қамтуға үшін мемлекеттен бөлінген жүздеген миллион теңге жекеге аударылып кеткен. Соңында тексерушілер үйді де, ақшаны да таппай қалды.
Мұғалжар аудандық сотының қаулысымен 2023 жылы келісімшартты заңсыз деп танылып, екінші депутаттың әйелі А.Ә.-ден 672 млн теңгені қайтару туралы шешім қабылданды. Себебі бес қабатты ғимарат жатақхана деп тіркеулі тұр. Үй ішіндегі қабырғаларды бұзу, қайта жаңғырту кезінде техникалық талаптар сақталмаған. Депутаттарға қатысты іс сотта әр аптаның сейсенбі, сәрсенбі күндері таңертеңнен кешке дейін қаралатын болады.
Автор: Ардақ Ерубаева",2025-11-25T17:05:07+05:00,2025-11-25T17:05:07+05:00,kk,Корреспондент,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764071819_img-20251124-wa0011.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764071819_img-20251124-wa0011.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-11/sizes/1440x810/1764071819_img-20251124-wa0011.webp,
ea621a8b746b837566ab4934f15b668a,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Жезөкшелерді жұмысқа салған экс-полицей»: Әкімдік алдында 6 баласымен бірге өртенбек болған ана,"Қаскелең қаласында орналасқан Қарасай аудандық әкімдіктің алдында көпбалалы ана өзін және 6 баласымен бірге өртемекші болды. Алайда жалғызбасты ананы бұндай деңгейге дейін қандай мәселе итермеледі? Неліктен ол  баласымен қоса өртеніп кеткенді жөн көрді?
Orda.kz тілшісі Қаскелең қаласында болған жантүршігерлік жайтты өз көзімен көріп, ақпарат ұсынады.",stories,https://kaz.orda.kz/zhezokshelerdi-zhumyska-salgan-jeks-policej-akimdik-aldynda-6-balasymen-birge-ortenbek-bolgan-ana-134419/,"Қаскелең қаласында орналасқан Қарасай аудандық әкімдігінің алдында Гүлнәр есімді көпбалалы ана өзін 6 баласымен бірге өртемекші болды. Көпбалалы ана 22 млн төлесе де, оған үйін сатқан бұрынғы ішкі істер бөлімінің қызметкері үйді бермей соттасып, 6 баласымен далада қалдырғалы жатқанын айтты.
Оқиғаны өз көзімен көрген Orda.kz тілшісі Қаскелең қаласында болған жантүршігерлік жайт жайлы толық ақпарат береді.
Гүлнәр бұған дейін Алтын орда базарында үлкен екі баласымен бірге сауда жасаған, батут қойып, кішігірім кәсіппен айналысып, аллеяда аула сыпырушы болып жұмыс атқарған. Карантиннен кейін Өзбекстаннан келіп, үйін сатқан.
Әкімдік алдындағы жанжалдан кейін әкімдік қызметкерлері оны сабасына түсіріп, ішке кіріп жағдайды қайтадан басынан бастап баяндап беруді сұрады. Гүлнәрдің 6 баласымен бірге өз өміріне балта шабуға бел байлауына себеп болған үй мәселесі екен. Оның сөзінше бұл оқиға сонау 2017 жылдан бастау алған. Алайда екі тараптың арасындағы жанжал 2021 жылы басталған. Нұрлан Қараев есімді азамат оған үйін сатып алуды өтінген. Ойлана келе Гүлнәр үйді сатып алуға бел буып, нотариусқа барған.
Уақыт өте келе олар Гүлнәрдан төлейтін ақшаны көбейтіп сұрай бастаған. Ол болса ләм деместен қолындағы бар заттың бәрін сатып, сол ақшаны тауып беріп отырған. Гүлнәр өз балаларын өзі жеткізіп отырғаннан кейін, үкіметтен жәрдемақыны керек етпеген.
Гүлнәрдің айтуынша, ол үйге пәтерді жалға алған адам ретінде кіргенін түсінген. 2017-2020 жыл аралығында 14 млн теңге төлегенін сотта түбіртек арқылы дәлелдеген. Ал Нұрлан Қараев кейін олардың үстінен облыстық сотқа арыз жазған. Алайда облыстық сот істі қарамай, бас тартқан.
Гүлнәр үйді бұғаттан шығаруға тағы да қаржы жұмсаған. Яғни, балаларымен жүгері, сусын сатып айына 200-300 мыңнан төлеп отырған. Сол сәтте Нұрлан тағы да оны сотқа береді. Сотта Гүлнәр өзінің ісін дәлелдегенімен, сот үкімі Нұрланның шешіміне шығады.
Кейін әйел аппеляциялық сотқа өтініш жазған. Өтініш кезінде сот оған «нені, қалай жазу керек екенін, егер солай жазса үйді өз меншігіне ала алатынын» айтқан. Алайда Гүлнәр тағы да үйге иелік ете алмаған.
Гүлнәрдің сөзінше, ол 2021 жылдан бері сабылып әкімдікке барған. Алайда әкімдік оған «балаңды өзің үшін тудың» деп қайтарып жіберген.
Ашық дереккөздерде Қараев жайлы ешқандай да ақпарат жоқ. Ал Гүлнәрдің сөзінше, ол бұрын Аудандық ішкі істер бөлімінің қызметкері болған, кейін істі болып жұмысынан айырылған.
Өз сөзінде Гүлнәр Нұрлан Қараевтың келіні болғанын айтты. Яғни, Нұрлан Қараев оның бұрынғы күйеуінің ағасы. Осы жағдайдан кейін Гүлнәрдің жолдасы оны 6 баласымен тастап кеткен.
Үй мәселесі бойынша сот Қаскелең қаласында 20 тамыз күні болады. Гүлнәрдің құқығын Шерзат ісінде танылған Мейірман Шекеев қорғамақ.
Orda.kz редакциясы оқиғаның қалай өрбитінін бақылап, ақпарат таратады.",2025-08-19T17:38:45+05:00,2025-08-19T17:38:45+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/klzh_dokumnt_fire-1.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1755605954_photo_5269472767210815023_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_5269472767210814964_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/photo_5269472767210815024_y.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/screenshot-2025-08-19-164623.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/klzh_dokumnt_fire-1.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/klzh_dokumnt_fire-1.webp,
c8a2bad12db21d2e320bc27f2bf7f736,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"Жөндеу ме, жауапсыздық па?: Ақан серінің мазарына ауыр техника кіріп, зираттарды басып өтті","Биыл 5 маусым күні Солтүстік Қазақстан облысы, Айыртау ауданы Қамсақты ауылдық округінде Қамсақты ауылдық округтің әкімі мен Антоновка ауылдық округінің әкімі XIX ғасырдан бері тұрған Ақан серінің сүйегі жатқан қорымға кірген. Ондағы мақсаты Ақан серінің кесенесіне жөндеу жұмыстарын жасау болған. Алайда жүк тиегіш көліктер мен адамдар төмпешік болып жатқан басқа ескі зираттарды басып кетті. Қос әкім сөгіс алды. Дегенмен ауыл тұрғындары туыстары мен бабаларының ғимаратынын басып өткеніне наразы болып, әділ жаза беруін талап етіп жатыр.",stories,https://kaz.orda.kz/zhondeu-me-zhauapsyzdyk-pa-akan-serinin-mazaryna-auyr-tehnika-kirip-zirattardy-basyp-otti-135284/,"Биыл 5 маусым күні Солтүстік Қазақстан облысы, Айыртау ауданы Қамсақты ауылдық округінде Қамсақты ауылдық округінің әкімі мен Антоновка ауылдық округінің әкімі XIX ғасырдан бері тұрған Ақан серінің сүйегі жатқан қорымға кірген. Ондағы мақсаты Ақан серінің кесенесіне жөндеу жұмыстарын жасау болған. Алайда жүк тиегіш көліктер мен адамдар төмпешік болып жатқан басқа ескі зираттарды басып кетті. Аудан әкімімен бірге қос әкім сөгіс алды. Дегенмен ауыл тұрғындары туыстары мен бабаларының қабірлерін басып өткеніне наразы болып, әділ жаза беруін талап етіп жатыр.
Orda.kz редакциясына хабарласқан Бекжан Ералинов Тәкенұлы қорымға ешбір рұқсатсыз кірген Қамсақты ауылдық округінің әкімі Қайсар Махметов пен Антонов ауылдық округінің әкімі Жомарт Оразалинге назалы.
Бекжан Ералинов өзінің бабасы Ерәлінің осы зиратта жатқанын айтты. Ақан сері Ерәлі бабаның балдызы екен. Зиратта жатқан марқұмдар Ақан серімен өмірінің соңында бірге болып, жерлеген туыстары екен. Оның сөзінше, бабалардың аруағын мазалаған әкімдер кешірім сұрап та келмеген.
Оның сөзінше, Ақан серінің мазары 1980 жылдардың аяғында салынған. Бұрынғы әкімнің кезінде қоғамдық қызметкерлер жай шөбін жұлып, қоршауын бояп, сыпырып жүретін көрінеді. Жаңа келген әкім осы жергілікті жердің адамы болса да, зиратқа көп адамды жіберіп, көлік кіргізіп отыр.
Бекжан Ералиновтың сөзінше осы суреттегі көк киімдегі кісінің астында және төмпешік болып жатқан мазардың айналасында, арт жағында ескі зираттар бар. Ол марқұмдардың үстінен көлікпен басып өткені үшін, адамдардың аяқпен таптағаны үшін ауыл ақсақалдарының наразы болғанын атап өтті.
Ал Ақан серінің кесенесін қайта жөндетпек болған адам кәсіпкер екен. Облысқа жолығып келіскен соң, ауылдық округтің әкімдері «бел шешіп» кіріскен көрінеді. Бекжан Ералинов олардың көлікпен кіріп, зираттарды басып кеткеніне қатты наразы екенін айтты.
Бекжан Ералинов әкімнің сол ауылдың тумасы екенін атап өтіп, оның мазардың қасында жерленген адамдар жайлы қалай білмей қалғанына таңқалғанын айтты.
Оның сөзінше, жоғарыдағы басшыларға жағамыз деп кіргендер енді «білмедік» деп отыр.
Мұндай жағдайдың болып жатқанын естіп, тапсырыс беруші кәсіпкер кешірім сұраған көрінеді. Тіпті қираған зираттарды жөндеп, басына тас қойып, марқұмдардың аттарын жазыпты. Ақсақалдар естеріне түскендердің атын айтыпты.
Оның сөзінше, ауылдық округтің әкімі жай сөгіс алған. Қамсақты ауылдық округінің әкімі аудан әкімімен ілесіп келген. Аудан әкімі Мейрам Меңдібаев кешірім сұраған. Ал ауылдық округтің әкімі үндемей ілесіп келіп, үндемей қайтқан. Бұл кезде зиратты ақсақалдар әлі көрмеген кез екен.
Ол әкім болған адамның елге үлгі болуы қажет екенін атап өтіп, адами заңды да, ресми заңды да бұзғандарды жазалауын талап етеді.
Бекжан Ералинов бәрінен бұрын сөз сөйлеуі керек еді деп, Солтүстік Қазақстан облыстық Қызылжар орталық мешітінің бас имамы Әділбеков Хамзат Қажымұратұлына да уәжі бар екенін айтты.
Orda.kz редакциясы әуелі құзырлы органдарға істің мән-жайын анықтау үшін, арнайы сауал жолдады.
Солтүстік Қазақстан облысының прокуратурасының Қамсақты ауылындағы зираттағы жөндеу жұмыстары кезінде заңбұзушылықтар анықталғанын мәлімдеді. Айыртау аудандық прокуратурасы жергілікті атқарушы органдардың әрекеттерінің заңдылығына талдау жүргізіп, 2019 жылғы 31 мамырдағы №48 бұйрықпен бекітілген «Жерлеу және зираттарды күтіп-ұстау ісін ұйымдастырудың типтік қағидаларының» 6-тармағы бұзылғанын анықтаған.
Сонымен қатар, зираттағы қабірлердің бүлінуі мен вандализм фактілері тіркелмегені хабарланды.
Бұдан бөлек, аудан әкімі Мейрам Меңдібаевқа қатысты тәртіптік іс қозғалғанын және оны Солтүстік Қазақстан облысының әкімдігі қарап жатқанын хабарлады.
Прокурор қадағалау актісін енгізгеннен кейін Айыртау ауданы әкімдігі «Тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және пайдалану туралы» Қазақстан Республикасы Заңы мен жерлеу және зираттарды күтіп-ұстау ісін ұйымдастыру қағидаларының талаптарын сақтау мәселесін бақылауға алғанын мәлімдеді.
Ақан серінің мазары Қамсақты ауылдық округінде Қамсақты ауылында орналасқан соң, Қамсақты әкімінің сол жақта жүруін (ережелерді бұзса да) түсінуге болады. Алайда сол күні Антонов ауылдық округінің әкімі Жомарт Оразалин де сол жақта жүрген.
Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы Антонов ауылдық округінің әкімі Жомарт Оразалинге Ақан сері жерленген қорым аумағында жүргізілген жұмыстарға байланысты тәртіптік жаза қолданылды. «Жұмыстар кезінде зираттағы қорымдарға ешқандай зиян келтірілмеді» деп жазды Антонов ауылдық округінің әкімдігі. Өз жауаптарында әкімдік, аудан әкімінің өкімімен Жомарт Оразалинге сөгіс түріндегі тәртіптік жаза берілгенін атап өтті.
Сондай-ақ, жауаптарында Қамсақты ауылы Қамысақты ауылдық округінің құрамына жататынын нақты көрсетіп берді.
Ал енді даудың басы болып отырған Қамсақты әкімдігіне келсек, олар жауабын ұзақ күттіріп барып жіберді. Ресми хатта Қамсақты ауылдық округінің әкімі Қайсар Махметов 2025 жылғы 5 маусым күні мазар маңында «абаттандыру жұмыстары» жүргізілгенін мәлімдеді.
Қамсақты ауылдық округінің әкімі Қайсар Махметовтің айтуынша, сол күні мазардың сырты мен айналасы тазаланып, шөп шабылған, ескі құрылыс қалдықтары, сынған кірпіштер мен цемент қалдықтары қолмен жиналып, арнайы техникаға жұмысшылар күшімен тиеліп шығарылған. Сондай-ақ, жердің үстіңгі 15 сантиметр қабаты ғана алынғанын, ал ауыр техника жерлеу орнына кірмегенін атап өтті.
Махметовтің сөзінше, ескі бетон төсеме тақтасы — мазар мен стела арасындағы шамамен 50–55 метрлік жол алынып тасталып, оның орны тегістеліп, темір қоршаудың іргетасы бекітілген. Қамсақты ауылдық округінің әкімі Қайсар Махметов те сөгіс алғанын мойындады.
Сонымен қатар, ауыл ақсақалы Тәйкен Ералин және оның туысы Бекжан Ералинмен кездесу өткізілгені, тараптардың «ортақ келісімге келгені» де көрсетілген.
Бекжан мырза «ортақ келісімге келдік» деген сөзді толық жоққа шығарды.
Облыстық прокуратураның жауабынан кейін Бекжан Ералинов сотқа арыз жазатынын хабарлады.
Ескі зираттардың басына қойған ағаштар мүжіліп, уақыт өте үгітіліп кетуі мүмкін. Ал төмпешік болып тұрған зират бара-бара шөгіп кетеді. Сондықтан қазақ зираттар мен ескі қорымдарға кірмеген. Егер біреу осы қағазға жазылмаған дала заңын бұзса, «аруақты қорлама» дейтін. Дардай-дардай азаматтар мазардың айналасында өздері ғана жүріп қоймай, көліктер кіргізгенін «білместік» деп айтуға бола ма? Оны оқырманның еншісіне қалдырдық.
Orda.kz осы жағдайды ары қарай бақылап, ақпарат таратып отырады.",2025-10-13T18:00:28+05:00,2025-10-13T18:00:28+05:00,kk,Дидар Қайрат,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_20251003_163849_774.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/10ea3c8f-16c0-4676-861a-2fb8c59b5498.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/2568a008-4e07-427a-bd2a-2291d709f995.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/63e4fbe3-0041-4c4a-8e53-f0123698f15a.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/66a16872-5f4d-429a-ab36-736621474f5a.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/8547f045-0fe7-4ef2-b09d-3d1bbc143e36.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/8bcc7ab3-112b-4d4b-a31d-d8f2497ebd02.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/e9a04107-6c32-4918-add1-b92db175a4be.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_20251003_163849_774.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/img_20251003_163849_774.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/snimok-jekrana-2025-10-13-121205.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/snimok-jekrana-2025-10-13-121638.png;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/snimok-jekrana-2025-10-13-122523.png,
efa1ec05ec10d450dd8adb61b38696f8,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,«Журналистер сот залына кірсін»: Қорғаушы адвокаттар неліктен судьяға шүйлікті?,"26 тамыз күні Алматы облыстық Талғар аудандық сотында Хасан Қасымбековтың соты жалғасты. Сотта жәбірленуші Арман Әлиевтен жауап алу жалғасты. Сот залында Ерлан Меңдешов судья Айнагүл Түкібаеваға наразылық танытты.
Orda.kz тілшісі сот залынан тікелей ақпарат таратты.",stories,https://kaz.orda.kz/zhurnalister-sot-zalyna-kirsin-korgaushy-advokattar-nelikten-sudjaga-shyjlikti-134554/,"26 тамыз күні Алматы облысы Талғар ауданында Хасан Қасымбаев пен серіктеріне қатысты кезекті сот отырысы өтіп жатыр. Бүгін де жәбірленуші Арман Әлиев жауап берді. Ал адвокат Ерлан Меңдешов судья Айнагүл Түкібаеваға наразылық танытты.
Orda.kz тілшісі сот залынан тікелей ақпарат таратты.
Сот басталған кезде Хасан Қасымбаевтың қорғаушы адвокаты Ерлан Меңдешов сөз алып БАҚ өкілдерін кіргізуді сұрады.
Ал судья адвокатқа БАҚ өкілдері бойынша барлығы түсіндірілгенін алға тартты. Мұны Меңдешов тағы да шеттету фактісі деп мәлімдеді. Айнагүл Түкібаеваның орнына судья Айдар Әбдіқұлов шеттету фактісін тексеруге қатысты. Ол судья Түкібаеваның тарапынан болды деген «шеттету фактісі» растамады.
Сондай-ақ, сот залында айыпталушылардың Арман Әлімовті қалай соққыға жыққаны түскен бейнематериалдар қаралып жатыр.
Түскі үзілістен кейін екінші жәбірленуші Әріпжан Тәжібаевтан онлайн жауап алу басталды. Алайда техникалық ақауларға байланысты жауап алу кейінге шегерілді.
Судья Айнагүл Түкібаева оны  сот залына өз аяғымен келіп, жауап беруін талап етті.
Келесі сот 10 қыркүйек күні сағат 10:00-де жалғасады.
Айта кету керек, 16 жастағы Шерзат Полаттың өлімінен кейін бүкіл Қазақстан халқы дүр сілкінді. Талғарға тілшілер барып түрлі репортаждар жасап, бұған дейін болған қылмыстар жайлы анықтады. Ел арасында «хуторлықтар» деген қылмыстық топтың бар екені және сол топтың жұртты үрейде ұстайтыны айтылды. Оның басшысы ретінде Хасан Қасымбаевты атағандар болды. Дегенмен ІІМ қылмыстық топ бар деген ақпаратты түбегейлі жоққа шығарды.
Orda.kz тілшісі сол шу бұрқ ете қалған сәтте-ақ Хасан Қасымбаевты тауып, кездесіп, сұхбат алған болатын. Хасан Қасымбаев: «менің арым таза, заң бұзған жоқпын» деген еді. Алайда 4 қараша күні ол қамауға алынып, оған қатысты тергеу басталды. Тергеу шілде айында аяқталды. 29 шілдеде прокуратура айыптау актісін бекітіп, істі сотқа жіберді.",2025-08-26T18:44:42+05:00,2025-08-26T18:44:42+05:00,kk,Ислам Әден,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1200xauto_kpref3vwrt5pnejrmee7zqoiry8kibb4luzkzbzn.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/1756215613_screenshot-2025-08-26-145712.webp;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1200xauto_kpref3vwrt5pnejrmee7zqoiry8kibb4luzkzbzn.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-08/sizes/1440x810/1200xauto_kpref3vwrt5pnejrmee7zqoiry8kibb4luzkzbzn.webp,
1698bfa20b79a9b6213ead1a873f6c37,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"Жыры бітпеген Талғар полициясы: Қызды зорлаған күдіктіні босатып жіберіп, ағасын атып өлтірді","Талғар ауданының Қызылқайрат ауылында елді дүр сілкіндірген ауыр қылмыс болды. Қызды зорлап, бір ай бойы интимдік суреттері мен видеоларын тартып, қоқан-лоқы көрсеткен ер адамды полицияға ұстап апарып тапсырғанымен, Талғар полициясы оны қамауға алмастан босатып жіберген. Ал келесі күні күдікті зорланған қыздың ағасын жүрек тұсынан екі рет атып, 3 жасар бүлдіршінді кепілдікке алған. Orda.kz тілшісі жәбірленушінің үйіне барып, сол күнгі оқиғаның мән-жайын білді.",stories,https://kaz.orda.kz/zhyry-bitpegen-talgar-policijasy-kyzdy-zorlagan-kydiktini-bosatyp-zhiberip-agasyn-atyp-oltirdi-134776/,"Талғар ауданының Қызылқайрат ауылында елді дүр сілкіндірген ауыр қылмыс болды. Қызды зорлап, бір ай бойы интимдік суреттері мен видеоларын тартып, қоқан-лоқы көрсеткен ер адамды полицияға ұстап апарып тапсырғанымен, Талғар полициясы оны қамауға алмастан босатып жіберген. Ал келесі күні күдікті зорланған қыздың ағасын жүрек тұсынан екі рет атып, 3 жасар бүлдіршінді кепілдікке алған. Orda.kz тілшісі жәбірленушінің үйіне барып, сол күнгі оқиғаның мән-жайын білді.
Orda.kz тілшісі қанды оқиға болған Қызылқайрат ауылына барғанда, марқұмның туыстары оның денесін мәйітханадан алып келіп, ертеңгі болатын жаназа намазына дайындалып жатыр екен. Қайғыдан қабырғасы қайысқан туыстары жазықсыз кеткен бауырларын жоқтап, қан жұтып отыр.
Оқиғаның қалай болғанын осы отбасының туысы әрі адвокаты Гаухар Сариева айтып берді. Еске сала кектейік, 6 қыркүйек күні қанды қылмыстың болғанын айтып, осы іске назар аударуды әлеуметтен сұрап, ел-жұртты хабардар қылған да осы Сариева еді.
Адвокат Сариеваның айтуынша, осыдан үш-төрт күн бұрын оған  Аружан Тұрғынбек деген бөлесі хабарласып, Айғазинов Еламан деген жігіттің қыр соңына түсіп, өзінің интимдік фото-видеоларын қыздың әріптестеріне  таратып, қорқытып жүргенін айтқан. Ол Тұрғынбек Айғазиновпен бастапқыда қыз бен жігіт болып кездесіп жүрген екен. Күдікті көлік жөндеу орталығында істеп жүріп, алаяқтық жолмен бір көлікті Аружанның атына тіркеп қойған, келесіде тағы да  бірнеше көлікті тіркемекші болғанда Аружан қарсылық танытады. Сол кезде Айғазинов қызды зорлап, оның көзін байлап, тыр-жалаңаш фото-видеоға түсіріп алып, бір ай бойы қорқытып келген. Ондағы мақсаты сол арқылы заңсыз көліктерді Тұрғынбектің атына тіркеуге көндіру болған.
Кісі қолынан мерт болған 30 жастағы Ернар  Аружан Тұрғанбектің туған ағасы, артында үш баласы мен аяғы ауыр әйелі қалды. Талғар полициясы күдіктіні өз қолдарымен босатып жіберген соң ол ертесіне жанына тағы екі-үш жігітті ерітіп алып, Аружанның үйіне келеді. Жол жөнекей дүкенге кетіп бара жатқан қыздың ағасын көріп, көліктен шығып мылтықпен көшенің қақ ортасында жүрек тұсынан екі рет атып тастайды да ары қарай үйге бет алған.
Марқұмның жары Әбілаева Балзияның айтуынша, сол күні олар күйеуімен бірге базарға баруға дайындалып жатқан екен. Ал Аружан медбике болып жұмыс істеген соң бір көше ары тұратын көршілерінің үйіне дәрі салуға кетіп қалған.
Адвокат Сариеваның айтуынша, күдікті Аружан Тұрғынбектің 3 жасар қызын кепілдікке алып кеткен. Жол жөнекей күдікті Аружанға хабарласып, «өз-өзіңді өлтіріп, фотосын маған жібересің сол кезде қызыңды босатамын», деген. Еламан Айғазинов бүлдіршінді алып көлікпен тау жаққа бет алған екен. Артынан полиция қуып, арнайы жасақ құрылғанын естіген болар, ақырында күдікті суицид жасамақшы болады. Ол көлікте отырған кішкентай қызбен бірге жардың етегіне барып аударылып, көлікпен ағашқа тіреледі. Сол кезде бүлдіршінің тілі кесіліп кеткен, ауруханада тілін сегіз жерден тігіп ота жасаған. Осы уақытта полиция оларды төбеден дронмен бақылап, артынша келіп күдіктіні құрықтап, уақытша ұстау изоляторына қамады.
Сонымен қатар, Сариеваның айтуынша, күдікті бұған дейін көліктерді заңсыз сатқаны үшін алаяқтық бабы бойынша істі болған, ал тағы бір ісі өндірісте екен. Қылмыс болған күні күдіктінің қасында пышақ ұстаған үш жігітт те  уақытша ұстау изоляторында.
Сондай-ақ, адвокат күдіктіге бір емесе бірнеше бап бойынша іс қозғалатынын атап өтті. Адам зорлау, сталкинг, интимдік фото-видеоларды тарату, яғни адамның жеке өміріне қол сұғушылық, кәмелеттік жасқа толмаған баланы алып кетіп, кепілде ұстау әрекеттері бойынша іс қозғалатынын айтты.
Айта кетейік, Прокуратура осы оқиғадан кейін полицияға қатысты қылмыстық кодекстің 370-бабы 4-бөлігі (лауазымды тұлғалардың әрекетсіздігі) бойынша іс қозғады.
Жалпы соңғы кезде Талғарда қанды қылмыстың өршіп кеткені баршаға мәлім мәселе. Осыдан бір жыл бұрын 16 жасар Шерзат Полат кісі қолынан мерт болған кезде Талғар ауданы полиция басшысы бір емес, қатарынан екі рет ауысты. Бірінші рет 2024 жылдың 2 желтоқсанында және 2025 жылдың 14 қаңтарында тағы да аудандық полицияның басшысы ауысты. Ал 2024 жылдың 18 қазанында Талғар ауданының прокуроры жұмысынан босатылды. Осыншама ауыс-түйіске қарамастан, Шерзат Полаттың жұртты шулатқан қазасына бір жыл толар-толмас шақта тағы да осындай оқиға болды.
Orda.kz оқиғаның қалай өрбитінін бақылауда ұстайды.",2025-09-07T21:13:03+05:00,2025-09-07T21:13:03+05:00,kk,Перизат Жарылқасын,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5327984120296505046.jpg,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/5327984120296504959.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/blobid0.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5327984120296505046.jpg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-09/sizes/1440x810/5327984120296505046.webp,
bc6a30751d692551151404020e1cf62c,kaz.orda.kz,kaz.orda.kz,"«Зорлады, ұрып соқты»: Түркістан полициясы неліктен 16 жастағы қызды қиянат жасаған адамға қайта қосты?","Оқиға 2023 жылы болған. 20 жастағы жігіт әлеуметтік желіде 16 жастағы қызбен танысып, біраз сөйлескен соң кездесуге шақырады.",stories,https://kaz.orda.kz/zorlady-uryp-sokty-tyrkistan-policijasy-nelikten-16-zhastagy-kyzdy-kijanat-zhasagan-adamga-kajta-kosty-135689/,"Түркістан облысында 16 жастағы қызды ер адам ұрлап, зорлаған. Көмек сұрап полиция бөлімшесіне келген жәбірленуші қорған табудың орнына қысымға тап болды. Қызметкерлер арызды қабылдаудың орнына, қызды күдіктінің өзіне қайта қосып жіберген. Оқиға болғанына екі жыл өтсе де, қылмыстық іс әлі қозғалған жоқ.
Оқиғаның мән-жайын Orda.kz тілшісі анықтады.
2023 жылы 20 жастағы жігіт әлеуметтік желіде 16 жастағы қызбен танысып, біраз сөйлескен соң, кездесуге шақырады. Кездесу кезінде ол кәмелетке толмаған қызды үйінің алдынан көлігіне отырғызып, алдап Шымкентке алып кеткен. Жігіт қыздың телефонын тартып алған.
Ата-анасы арыз түсіруге Әл-Фараби аудандық полиция бөлімшесіне барды. Бірақ жауап алу кезінде полиция қызметкерлері ата-анасы мен қорғаушысын басқа кабинетке отырғызып, кәмелетке толмаған қызбен жеке сөйлескен.
Вахаповтың айтуынша, қысым тек қызға ғана емес, оның ата-анасына да жасалған.
Қыз үш ай бойы ер адамның үйінде қамалып отырған. Колледж әкімшілігі оның сабаққа келмей жүргенін байқап, ата-анасына хабарласты. Кейін ер адам қызды оқуға жібермей, оның шәкіртақысын өз пайдасына алып отырғаны белгілі болды.
Қыз оқудағы алғашқы күні-ақ жылап, үйге қайтпайтынын айтқан.
Оқиғадан кейін жәбірленуші бірден сот-медициналық сараптамадан өткен. Алайда тергеу барысында бұл сараптама қорытындысы ескерілмеген. Тергеуші қыз «экспертизадан өтпеген» деп мәлімдегенімен, іс құжаттары мүлде басқа жайтты көрсетеді.
Orda.kz Түркістан облысының полиция департаментіне ресми сауал жолдады. Алайда біздің сауал Түркістан облысынан Шымкент қалалық полиция департаментіне қайта бағытталды. Редакцияның жолдаған сұрақтары мынадай болды:
Алайда Шымкент қалалық полиция департаментінің жіберген хаты барлық сұрақтарға толыққанды жауап бермеді. Редакцияға жолданған ресми хатта:
Айта кетейік, Алматыда журналист Думан Мұхамедкәрім мен қоғам белсендісі Әйгерім Тілеужанның ісіне арналған баспасөз мәслихаты өтті. Жиынға құқық қорғаушы Бақытжан Төреғожина, Думанның қорғаушысы Ғалым Нұрпейісов, әкесі Алмас Тілепов және Айгерімнің адвокаты Айнара Айдарханова қатысты. Олар қамауда отырған екі саяси тұтқынның денсаулығының нашарлағанын, медициналық көмектің жетіспегенін және құқықтарының тапталып жатқанын мәлімдеді.",2025-10-24T16:00:00+05:00,2025-10-24T16:00:00+05:00,kk,Аиша Алдаяр,https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/innocence-lost-abused-little-girl-with-her-abuser-2023-11-27-05-12-16-utc.webp,https://kaz.orda.kz/img/donate.svg;https://kaz.orda.kz/img/logo_d.svg;https://kaz.orda.kz/uploads/posts/2025-10/sizes/1440x810/innocence-lost-abused-little-girl-with-her-abuser-2023-11-27-05-12-16-utc.webp,
