article_id,source_name,title,category,url,content,description,author,published_at
16-paiyz-qqs-2026-zyldan-bastap-kimder-toleidi-zane-onyn-tartibi-qandai,informburo.kz,16 пайыз ҚҚС: 2026 жылдан бастап кімдер төлейді және оның тәртібі қандай,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/16-paiyz-qqs-2026-zyldan-bastap-kimder-toleidi-zane-onyn-tartibi-qandai,"2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда жаңа Салық кодексі күшіне енеді. Ол бойынша қосылған құн салығына (ҚҚС) қатысты ереже өзгереді. Атап айтқанда, ҚҚС мөлшерлемесі 12 пайыздан 16 пайызға дейін өсіп, салық төлеу мен тіркеу тәртібі жаңарады. Бұл қандай салық? Кімдер бұл салықтан босатылады? Informburo.kz түсіндіреді.
Қосылған құн салығы – сатылатын тауар мен көрсетілетін қызмет бағасына қосылатын салық түрі. Кейін ол мемлекет бюджетіне аударылады. Бұл салықты түпкілікті тұтынушы (мысалы: дүкеннен зат сатып алған адам) төлейді, ал кәсіпкер тек оны есептеп, мемлекетке аударады.
Қарапайым мысал: Сатушы бір сабынды 450 теңгеге сатты делік + 12% ҚҚС (54 теңге). Яғни, осы соманың 54 теңгесі мемлекет бюджетіне аударылады. Алайда 2026 жылдан бастап ҚҚС 16% болады. Демек, дүкен иесі 2026 жылдан бастап бюджетке сабын құнының 72 теңгесін аударады.
2026 жылдан бастап:
ҚҚС төлеушілер қатарына:
Міндетті есепке қою шегі – 10 мың АЕК (шамамен 40 млн теңге). Бұрын бұл шек 73,8 млн теңге болған.
Кәсіпкерлер айналым шегіне жетпей-ақ ерікті түрде ҚҚС төлеуші болып тіркеле алады.
Оқи отырыңыз: Тоқаев қолданыстағы Салық кодексіне енгізілген өзгерістерге қол қойды
ҚҚС төлеуден босатылатындар:
Сонымен қатар, арнайы салық режимін қолданатын кәсіпкерлер ҚҚС төлеуші бола алмайды.
Қазір Қазақстанда жеті арнайы салық режимі (АСР) бар, бірақ жаңа Салық кодексі қабылданғаннан кейін олардың саны 3-ке дейін қысқарады.
1. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар:
Үкімет осы режимді қолдануға рұқсат етілетін қызмет түрлерінің тізімін бекітеді.
2. Оңайлатылған декларация негізінде:
Үкімет осы режимді қолдануға рұқсат етілетін қызмет түрлерінің тізімін бекітеді. Экономика министрлігінің мәліметінше, жаңа режим тек жеке тұлғалармен жұмыс істейтін кәсіпкерлерге (B2C) арналған. Мысалы, үй жанындағы дүкендер, шаштараздар, шеберханалар және басқа да тұрмыстық қызмет көрсету салалары.
3. Шаруа немесе фермер қожалықтары:
Егер компания бұл шарттарға сәйкес болып, 2026 жылы да жеңілдетілген жүйеде қалуды жоспарласа, 2025 жылдың соңына дейін ҚҚС есебінен шығып, 2026 жылдың 16 ақпанына дейін IV тоқсанның декларациясын тапсыруы қажет.
Ал жоғарыдағы талаптарға сай келмесе, жалпы салық салу тәртібіне өтіп, бұл туралы 2026 жылғы 1 наурызға дейін салық органына хабарлауы керек.
Оқи отырыңыз: Әлеуметтік маңызы бар дәрілердің ҚҚС-тан босатылған тізімі жасалады – Жұманғарин
Барлық тіркеу, есептен шығару және есеп тапсыру процестері онлайн форматта жүргізіледі:
Жоқ. Енді жұмсақ бақылау тетігі енгізіледі: егер компания заң бұзса немесе мекенжайы бойынша табылмаса, салық органдары электронды шот-фактура жазуға уақытша шектеу қояды.
Оқи отырыңыз: ҚҚС бойынша жеңілдікті жою тұрғын үй бағасына әсер ете ме
Оқи отырыңыз: ChatGPT Қазақстанда қосылған құн салығын төлейтін болды
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Арнайы салық режимінде тек 3 түрлі кәсіп иелері қалады.,,2025-11-11T12:30:00+05:00
2026-zyly-qazaqstanda-en-zii-tolenetin-aiyppul-turleri-qansaga-osedi,informburo.kz,2026 жылы Қазақстанда ең жиі төленетін айыппұл түрлері қаншаға өседі?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2026-zyly-qazaqstanda-en-zii-tolenetin-aiyppul-turleri-qansaga-osedi,"Қазақстан Үкіметінің шешімімен 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап айлық есептік көрсеткіш (АЕК) тағы да өседі. Бұл айыппұлдардың, мемлекеттік баждардың және әлеуметтік төлемдердің сомасы автоматты түрде өзгеретінін білдіреді. Informburo.kz порталы күнделікті өмірде қазақстандықтар жиі тап болатын 12 әкімшілік құқық бұзушылыққа келесі жылы қанша айыппұл салынатынын есептеді.
Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес, көлік шиналарын маусымға сай ауыстырмаған жүргізушілерге 21 625 теңге (5 МРП ) мөлшерінде айыппұл салынады. Егер сіз бұл заң бұзушылықты бір жыл ішінде қайталасаңыз, айыппұл сомасы күрт өсіп, 86 500 теңгені (20 МРП) құрайды.
Заң бойынша сағат 22.00-ден 9.00-ге дейін шулауға болмайды. Тұрғын үй ғимараттары мен тұрғын үй құрылысы аумақтарында орналасқан ойын-сауық орындарына жұмыс күндері сағат 22.00-ден таңғы 9.00-ге дейін, демалыс және мереке күндері сағат 23.00-ден таңғы 10.00-ге дейін тыныштықты бұзуға тыйым салынады.
Түнде көршілеріңіздің тыныштығын бұзғаныңыз үшін:
Көшеде, подъезде ішімдік iшкен немесе масаң күйде келген адамға 21 625 теңге (5 АЕК) мөлшерінде айыппұл салынады. 18 жасқа толмаған жасөспірім болса, оның ата-анасы дәл осындай мөлшерде айыппұл төлейді.
Егер бұзақылық бір жыл ішінде қайталанса – 43 250 теңге (10 АЕК) мөлшерiнде айыппұл немесе бес тәулікке дейін қамаққа алу қарастырылған.
Оқи отырыңыз: 2026 жылы зейнетақы, жәрдемақы және әлеуметтік төлемдер қалай өзгереді
Бір айдан артық мерзімде жеке куәлiксiз жүрген, тұрғылықты немесе уақытша тұратын жеріне тiркелмегендерге 30 275 теңге (7 АЕК) мөлшерінде айыппұл қарастырылған.
Ал пәтеріне тұрмайтын адамдарды тiркеген жеке тұлғаларға 43 250 теңге (10 АЕК) айыппұл бар.
Бір жыл ішінде құқық бұзушылық қайталанса – 56 225 теңге (13 АЕК) төлеуге тура келеді.
Кәмелетке толмаған балалары 22.00-ден кейін ойын-сауық мекемелерінде болса, ата-анасына 12 975 теңге (3 АЕК) мөлшерінде айыппұл салынады. Ойын-сауық мекемесінің иелері де түнде 18 жасқа толмаған балаларды кіргізгені үшін 43 250 теңгеден (10 АЕК) 432 500 теңгеге (100 АЕК) дейін айыппұл төлейді.
Ал бала 23.00-ден 6.00-ге дейін үйден тыс жерде жүрсе ата-анасына ескерту жасалады, ал бұл әрекет бір жыл ішінде қайталанса – 30 275 теңге (7 АЕК) айыппұл қарастырылған.
Қоғамдық орында түкіргені үшін, сондай-ақ белгіленбеген жерлерде қоқыс тастағаны үшін азаматтарға 21 625 теңге (5 АЕК) айыппұл көзделген. Егер бұл әрекет қайталанса, 43 250 теңге (10 АЕК) айыппұл төлеуге тура келеді.
Оқи отырыңыз: Алматыдағы ""вафельді"" жол таңбасы: Қашаннан бастап айыппұл салынады
Жолдан өтуге рұқсат етілмеген: бағдаршам немесе жаяу жүргінші жолағы жоқ жерден өткен адамға 8 650 теңге (2 АЕК) мөлшерінде айыппұл салынады. Егер бұл әрекет қайталанса немесе бұл әрекет салдарынан біреу зардап шексе, 43 250 теңге (10 АЕК) төлеу керек болады.
Қоғамдық көлікте жолақы төлемей жүрген жолаушыға 8 650 теңге (2 АЕК) айыппұл көзделген. Ал жолаушыларды билетсіз алып жүргені үшін 21 625 теңге (5 АЕК) айыппұл бар.
Қоғамдық орындарда былапыт сөйлеп, жеке тұлғаларға зәбірлеп тиiсіп және айналасындағыларға құрметпен қарамай, қоғамдық тәртiп пен жеке тұлғалардың тыныштығын бұзатын іс-әрекет жасаған адамға 86 500 теңге (20 АЕК) айыппұл салынады немесе 5-тен 15 тәулiкке дейiнгi мерзiмге әкiмшiлiк қамаққа алынады. Құқық бұзушылық бiр жыл iшiнде қайталанса 15 тәуліктен 30 тәулікке дейінгі мерзiмге әкiмшiлiк қамаққа алынады.
Қалалар мен елдi мекендердiң аумақтарын абаттандыру қағидаларын бұзған, сондай-ақ инфрақұрылым нысандарына зарар келтірген, жасыл желекті жойған және бүлдірген жеке тұлғаларға ескерту жасалады немесе 86 500 теңге (20 АЕК) мөлшерінде айыппұл салынады. Егер бір жыл iшiнде заң бұзушылық қайталанса айыппұл сомасы – 129 750 теңге (30 АЕК) болады.
Оқи отырыңыз: Ереже бұзған самокатшыларға айыппұл салу жол қауіпсіздігіне қалай әсер етті
Қоқысты терезеден лақтыру, соның ішінде темекі тұқылын лақтыру, баспалдаққа немесе аулаға, балалар алаңына қоқыс пакеттерін тастап кету, саябақтарды, скверлердi ластау, оның iшiнде белгiленбеген орындарға коммуналдық қалдықтарды тастау секілді заң бұзушылық жасаған адамдарға 21 625 теңге (5 АЕК) айыппұл салынады. Бір жыл ішінде қайталанса – 143 250 теңге (10 АЕК) төлейді.
Баспалдақ аумағына ескі жиһаз, қораптар мен басқа да әртүрлі заттарды қою өрт қауіпсіздігі ережелерін бұзу болып естептеледі. Мұндай жағдайда жеке тұлғаларға алдымен ескерту жасалады, содан кейін 21 625 теңге (5 АЕК) көлемінде айыппұл салынады. Бір жыл ішінде қайталанса 43 250 теңге (10 АЕК) айыппұл көзделген.
Тыйым салынған орындарда темекі шеккені үшін азаматтарға 64 875 теңге (15 АЕК) айыппұл салынады. Құқық бұзушылық бір жыл ішінде қайталанса айыппұлдың көлемі 86 500 теңгеге (20 АЕК) дейін өседі.
Ал ұшақта темекі шеккені үшін 216 250 теңге (50 АЕК) төлеуге тура келеді.
Автобус аялдамалары, балалар алаңдарында да темекі шегуге тыйым салынған.
Көлік салонында кәмелет жасқа толмаған балалар отырғында темекі шеккені үшін 43 250 теңге (10 АЕК) көлемінде айыппұл салынады. Осы заңсыз әрекет бір жылдың ішінде қайталанса, айыппұлдың мөлшері екі есеге (86 500 теңге) артады.
Темекі бұйымдарына қыздырылатын темекісі бар бұйымдар, қорқорға арналған темекі, қорқор қоспасы, темекі қыздыруға арналған жүйелер, тұтынудың электрондық жүйелерін және оларға арналған сұйықтықтар жатады.
Оқи отырыңыз: Астанада мас күйінде көлік жүргізген судья ұсталды: сот түсініктеме берді
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап АЕК мөлшері 4325 теңгені құрайды. 2025 жылы АЕК 3932 теңге болған.,,2025-12-02T12:30:00+05:00
2026-zyly-zeinetaqy-zardemaqy-zane-aleumettik-tolemder-qalai-ozgeredi,informburo.kz,"2026 жылы зейнетақы, жәрдемақы және әлеуметтік төлемдер қалай өзгереді",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2026-zyly-zeinetaqy-zardemaqy-zane-aleumettik-tolemder-qalai-ozgeredi,"Мәжіліс депутаттары кеше Сенат енгізген 2026-2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заңға өзгерістер мен толықтыруларды қарап, олармен келісті. Бұл өзгерістер өңірлерге берілетін субвенциялар көлемін 17,5 млрд теңгеге арттыруды көздейді. Қосымша 2026 жылы өңірлерді дамытуға тағы 28,5 млрд теңге бағыттау жоспарланып отыр.
2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда айлық есептік көрсеткіш (2026 жылы 4325 теңге) пен ең төменгі күнкөріс деңгейінің мөлшері (2026 жылы 50 851 теңге) өзгереді. Сәйкесінше зейнетақы, жәрдемақылар мен түрлі әлеуметтік төлемдердің де сомасы артады.
Осы ретте Informburo.kz келер жылы зейнетақы, жөргекпұл, бала күтіміне, көпбалалы отбасылар және аналарға, мүгедектерге, асыраушысынан айырылғандарға төленетін жәрдемақы мен әлеуметтiк төлемдердiң мөлшерi қалай өзгеретінін есептеді.
2026 жылы ең төменгі жалақы мөлшері бұрынғыдай 85 мың теңге болып қала береді.
Базалық әлеуметтік төлемдерді есептеу үшін ең төменгі күнкөріс деңгейі 2026 жылға 50 851 теңге шамасында белгіленді. 2025 жылы ең төменгі күнкөріс деңгейі 46 228 теңге болды.
2026 жылы базалық зейнетақы мөлшері ең төменгі күнкөріс деңгейіне байланысты есептеледі.
Мемлекеттік базалық зейнетақының ең төмен мөлшері – 35 596 теңге болады (ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70%-ы).
Төлем мөлшері азаматтың 1998 жылға дейінгі еңбек өтіліне байланысты өседі:
Ең төменгі зейнетақы 2026 жылы  69 049 теңге болады. Бұл көрсеткіш республикалық бюджет туралы заңда бекітілген.
2026 жылы зейнет жасы ерлер үшін де, әйелдер үшін де бұрынғыдай қала береді: ерлер – 63 жас, әйелдер – 61 жас.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда 2 млн 489 мың зейнеткер бар. Орташа зейнетақы мөлшері қанша
2026 жылы көпбалалы аналарға төленетін мемлекеттік жәрдемақы мөлшері:
""Алтын алқа"", ""Күміс алқа"" иегерлеріне жәрдемақы:
Бала туғаннан кейін әйелдерге жұмыс істесе де, істемесе де біржолғы мемлекеттік жәрдемақы беріледі. Жөргекпұл сомасы бала кезегіне байланысты:
Оқи отырыңыз: Қазақстанда 2025 жылы 847 мыңнан астам отбасы мемлекеттік жәрдемақы алды
Жұмыс істемейтін әйелдерге бала кезегіне қарай бiр жарым жасқа толғанша ай сайын төлем беріледі:
Егер анасы бала күтімі демалысына дейін ресми түрде жұмыс істеген болса, онда ол соңғы екі жылдағы орташа табысының 40%-ы мөлшерінде жәрдемақы алады.
Асыраушысынан айырылғандарға берілетін жәрдемақы ең төменгі күнкөріс деңгейіне және адам санына байланысты есептеледі:
Ата-анасының екеуінен де айырылған жетім балаға 78 311 теңге беріледі.
Жеті жасқа дейінгі мүгедектігі бар балаларға 81 870 теңге мемлекеттік жәрдемақы төленеді.
7 жастан 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар балаларға және бала кезінен мүгедектігі бар адамдарға берілетін жәрдемақы:
Ересектер арасындағы мүгедектігі бар адамдар:
Авария, жарылыс, радиация, экологиялық төтенше жағдай салдарынан мүгедек болып қалған қызметкерлер:
Кәсіби әскери және арнаулы органдар қызметкерлері (қызметтік жарақат, мертігу, ауру салдарынан):
Мүгедектігі бар баланы тәрбиелеп отырған анаға немесе әкеге, бала асырап алушыға, қамқоршыға ол 18 жасқа толғанға дейін тағайындалатын және төленетін мемлекеттік жәрдемақы – 81 870 теңге (2025 жылы – 74 428 теңге).
Оқи отырыңыз: Қазақстанда соңғы 10 жылда зейнетақы мен жалақы қалай өсті? Инфографикалық шолу
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2026 жылдан бастап айлық есептік көрсеткіш (АЕК) – 4 325 теңге болады.,,2025-11-27T11:30:10+05:00
3-mln-tengelik-grant-tauelsizdik-urpaqtary-zobasy-turaly-6-manyzdy-suraq,informburo.kz,"3 млн теңгелік грант: ""Тәуелсіздік ұрпақтары"" жобасы туралы 6 маңызды сұрақ",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/3-mln-tengelik-grant-tauelsizdik-urpaqtary-zobasy-turaly-6-manyzdy-suraq,"Қараша айында ""Тәуелсіздік ұрпақтары"" гранты табыс етіледі. Оған 1391 үміткер құжат тапсырған. Грант ""Ғылым"", ""Мәдениет"", ""Ақпараттық технологиялар"", ""Бизнес"", ""Медиа"" және ""Волонтерлік"" деген 6 бағыт бойынша табысталады. Осы ретте Informburo.kz грант шарттары мен мақсатын түсіндіреді.
""Тәуелсіздік ұрпақтары"" гранты – шығармашыл әрі белсенді жастардың жаңа бастамалары мен идеяларын қолдау мақсатында берілетін мемлекеттік грант. Мақсаты – жастардың жобаларына мемлекеттік қолдау көрсете отырып, белсенді шығармашыл жастар қауымдастығын қалыптастыру. Бұл грант Қазақстан президентінің бастамасымен 2021 жылдан бері жыл сайын беріліп келеді.
Грант жас дарындардың жобаларын жүзеге асыру үшін төмендегі алты бағыт бойынша конкурстық негізде тағайындалады:
Әр жеңімпазға 3 млн теңге көлемінде бір реттік қаражат беріледі. Гранттар саны мен қаржы көлемі жыл сайын нақтыланады. Мысалы, 2025 жылы республикалық деңгейде 3 млн теңгелік 30 грант бөлінді.
Грант бір жылға дейінгі мерзімге есептеледі, яғни грант иегері бұл соманы бір жылдың ішінде мақсатты түрде игеруі керек.
Оқи отырыңыз: ""Тәуелсіздік ұрпақтары"" грантына биыл қанша адам үміткер
Грантқа 14 пен 35 жас аралығындағы адамдар қатыса алады. Яғни 14 жастан асқан мектеп оқушыларынан бастап 30-ға дейінгі жас кәсіпкерлер, жас ғалымдар мен өзге де идеясы бар кез келген азамат қатысуға құқылы. Үміткердің Қазақстан азаматы болуы міндетті.
Иә, грантты ұтып алған әр азамат қаражаттың қайда жұмсалғаны туралы есеп беруге міндетті. Егер мақсаттан тыс пайдаланылғаны анықталса, соманы мемлекетке қайтару керек болады.
""Тәуелсіздік ұрпақтары"" грантына өтінім қабылдау әдетте жыл сайын жаз мезгілінде басталады. Мысалы, 2025 жылы грантқа 16 маусым мен 18 тамыз аралығында құжат қабылданды. 2024 жылы өтінім беру кезеңі 5 тамыздан басталған еді.
Нақты мерзім жыл сайын Мәдениет және ақпарат министрлігінің ресми сайтында жарияланады.
Оқи отырыңыз: ""Тәуелсіздік ұрпақтары"" грантының иегері инклюзивті театр жобасын жүзеге асырды
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жобаға 14 жастан асқан оқушылар да қатыса алады.,,2025-10-17T12:00:00+05:00
3-qarasada-nauryz-ipotekasyna-otinis-beru-bastaldy-tomen-paiyzben-ui-alu-zolyn-tusindiremiz,informburo.kz,"3 қарашада ""Наурыз"" ипотекасына өтініш беру басталды. Төмен пайызбен үй алу жолын түсіндіреміз",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/3-qarasada-nauryz-ipotekasyna-otinis-beru-bastaldy-tomen-paiyzben-ui-alu-zolyn-tusindiremiz,"Бүгін, 3 қарашадан бастап 1 желтоқсан аралығында ""Наурыз"" және ""Наурыз Жұмыскер"" ипотекалық бағдарламалары бойынша өтінім қабылданады. Бұл жолғы қабылдауға көктемгі іріктеуден өтпеген азаматтар да қатыса алады.
Осы орайда Информбюро порталы бағдарламаның негізгі шарттары мен қалай қатысуға болатынын түсіндіреді.
Бастапқы жарна:
Сыйақы мөлшерлемесі:
Ең жоғары несиелеу сомасы:
Несиелеу мерзімі – 19 жылға дейін.
Оқи отырыңыз: Ипотекамен үй алғанда қалай ақша үнемдеуге болады
Кірістерге:
Бағдарламаға қатысушының табысы жеткіліксіз болса, онда ол кепілгер болатын екі қарыз алушыны тарта алады. Кепілгерлердің туыс болуы міндет емес.
Банк кейінгі 5 жыл ішінде бағдарламаға қатысушының және оның отбасы мүшелерінің меншігінде тұрғын үйдің болмауын және тұрғын үймен жасалатылған операциялардың болмауын тексереді. Отбасы мүшелеріне күйеуі, әйелі және олардың кәмелетке толмаған балалары жатады.
Қатысушы некеде тұрмаса онда тұрғын үйдің бар-жоқтығы тек өзінен тексеріледі. Бағдарламаға қатысушылардың ата-аналасынан тұрғын үйдің бар-жоғын тексермейді.
Балл бойынша былай есептеледі:
Оқи отырыңыз: ""Наурыз жұмыскер"" тұрғын үй бағдарламасы 17 наурызда басталады. Кімдер қатыса алады
Жоқ, депозитті қай уақытта ашқаныңыз, қанша уақыт ақша жинағаныңыз ескерілмейді. Бастысы Отбасы банкінде депозит ашып, өтінім берер алдында кемінде 2 млн теңге болуы қажет.
""Табысты"", ""Жинақ"", ""Арнау"" тарифтік бағдарламалары шеңберінде ашылған депозиттер қарастырылмайды. Сондай-ақ, үміткер бұрын ""Кейіннен сатып алу мүмкіндігімен жалға алу"" және ""Отау"" секілді өзге тұрғын үй бағдарламаларына қатыспауы керек.
Baspana Market сайтына кіріп өтінім беру керек. Ол үшін:
Пәтерді Baspana Market порталынан таңдап, брондап, сатып ала алады.
Астана, Алматы және облыс орталықтарында тек құрылыс компанияларынан жаңа тұрғын үй сатып алуға болады. Ал қалған өңірлерде кез келген тұрғын үйді, соның ішінде екінші нарықтағы пәтерлер мен жеке үйлерді сатып алуға мүмкіндік бар.
Сондай-ақ, жаңа үйді жөндеу жұмыстарына да ақша алуға болады. Бастысы оның сомасы тұрғын үй сатып алуға арналған кредиттің 20%-нан аспауға тиіс.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бағдарламаға Отбасы банк депозитінде кемінде 2 млн теңге жинағы бар азаматтар қатыса алады.,,2025-11-03T09:00:00+05:00
agas-qauip-tondirse-turgyndar-qaida-xabarlasuy-tiis-tusindiremiz,informburo.kz,"Ағаш қауіп төндірсе, тұрғындар қайда хабарласуы тиіс? Түсіндіреміз",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/agas-qauip-tondirse-turgyndar-qaida-xabarlasuy-tiis-tusindiremiz,"Алматы қаласында көпқабатты үйдің ауласында немесе жеке меншік жер телімінде тұрған ағашты рұқсатсыз кесуге болмайды. Себебі жасыл желекті қорғау – қала әкімдігінің ерекше бақылауындағы маңызды мәселе. Әрбір ағаш қаланың экожүйесіне, ауа сапасына және тұрғындардың денсаулығына тікелей әсер етеді. Сондықтан ағашты кесу үшін арнайы рәсімдерден өту қажет.
Алдымен ағаш орналасқан аумаққа қарайтын аудандық әкімдікке ресми өтініш жазу керек. Өтініште мына мәліметтер көрсетіледі:
Өтініш қағаз түрінде де, электронды түрде де қабылдануы мүмкін.
Әкімдік өтініш түскеннен кейін арнайы комиссияны немесе экология саласының мамандарын жібереді. Олар ағаштың жай-күйін тексеріп, оның шынымен қауіп төндіріп тұрғанын не тұрғызуға кедергі келтіріп жатқанын анықтайды.
Тексеру барысында ағаштың жасы, түрі, зақымдану деңгейі есепке алынады. Нәтижесінде арнайы акт толтырылады.
Оқи отырыңыз: Алматының заңсыз салынған екі қабатты ғимарат бұзылады
Егер комиссия ағашты кесуге негіз бар деп тапса, аудандық әкімдік ресми түрде рұқсат қағазын береді. Бұл құжатсыз ешбір ұйым немесе жеке тұлға ағашты кесуге құқылы емес.
Кей жағдайларда әкімдік ағашты кескеннен кейін оның орнына жаңа көшет отырғызуды міндеттейді. Бұл қаладағы жасыл желекті сақтап қалу үшін жасалады.
Рұқсат берілген соң ағашты әкімдік өзі келісімшарт жасаған мердігер ұйым арқылы кеседі. Ал кейде тұрғындарға арнайы лицензиясы бар қызмет көрсетушілерді шақыруға рұқсат етіледі.
Қауіпсіздік шаралары қатаң сақталуы тиіс, себебі көпқабатты үйлердің ауласында ағаш кесу кезінде тұрғындарға немесе мүлікке зиян келуі мүмкін.
Егер ағаштың құлау қаупі жоғары болып, тұрғындардың өміріне немесе мүлікке төнген қауіп анық байқалса, уақыт жоғалтпай 109 – iKomek бірыңғай байланыс орталығына хабарласу қажет. Бұл қызмет тәулік бойы жұмыс істейді және шұғыл әрекет етуге жауап береді.
Оқи отырыңыз: Бішкекте тұрғындардың күндіз үйінен қоқыс шығаруына тыйым салынды
Егер қауіпті ағаш мектеп, балабақша немесе басқа мемлекеттік мекеменің аумағында өсіп тұрса, оны да рұқсатсыз кесуге болмайды. Мұндай жағдайда әрекет ету тәртібі сәл өзгеше болады:
1. Мектеп әкімшілігіне ресми түрде жүгіну
2. Білім басқармасы немесе аудандық әкімдікке шағымдану
3. Төтенше жағдайлар департаментіне хабарлау
4. 109 – iKomek бірыңғай байланыс орталығы
5. Азаматтық бастама
Егер мектеп ағашты ""бюджет жоқ"" немесе ""құжат рәсімделмеген"" деген себеппен кеспей жатса, әкімдік немесе экология басқармасы оны орындауға міндеттей алады. Себебі ең бастысы – балалардың қауіпсіздігі .
Еске салсақ, тамыз айында Алматы қаласында жаяу жүргіншілер жолымен келе жатқан қыздың үстіне ағаш құлап , қаза болды.
Сондай-ақ, 19 маусымда Павлодар облысында күшті дауыл соқты. Желдің екпіні секундына 43 метрге дейін жетті. Дауыл кезінде Ақсу қаласында құлаған ағаштың бұтағы такси салонында отырған әйелдің өліміне себепші болды . Қайтыс болған адамның отбасына қаржылай қолдау көрсетілетіні туралы әкімдік хабарлады.
Бұдан өзге Павлодар облысындағы дауылдан кейін тағы бір әйел көз жұмды . Оны құлаған ағаш басып қалған.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Егер мектеп ағашты &quot;бюджет жоқ&quot; немесе &quot;құжат рәсімделмеген&quot; деген себеппен кеспей жатса, әкімдік немесе экология басқармасы оны орындауға міндеттей алады.",,2025-09-02T15:35:41+05:00
kiik-etinin-paidasy-men-bagasy-qandai-zane-ony-zeuge-islam-ruqsat-ete-me-manyzdy-8-suraqqa-zauap,informburo.kz,Киік етінің пайдасы мен бағасы қандай және оны жеуге Ислам рұқсат ете ме? Маңызды 8 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/kiik-etinin-paidasy-men-bagasy-qandai-zane-ony-zeuge-islam-ruqsat-ete-me-manyzdy-8-suraqqa-zauap,"Қазақстанда киік саны күрт өсіп, саны төрт миллион басқа жеткен соң биыл 1 шілдеде киіктердің санын реттеу шаралары басталды. Соның аясында 800 мыңға жуық киікті атуға рұқсат етілді. Тамыз айынан бастап Қазақстанда киік еті сатылады.
Киік етінің бағасы қанша? Қайдан сатып алуға болады? Ислам дінінде киік етін жеуге рұқсат етілген бе? Киік етінің қандай пайдасы бар? Информбюро тілшісі осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Елімізде 1999 жылдан бері киік санының күрт азаюына байланысты ақбөкендерді атуға 2024 жылға дейін тыйым салынды. 2006 жылы ақбөкен ""Қызыл кiтапқа"" енді. Алайда 2023 жылы ақбөкен саны күрт артты. Үкіметтің мәліметінше, ақбөкен популяциясының өсуі өңірлердегі шаруаларды шығынға ұшыратып, жайылымдық жерлердің тапшылығын тудыра бастады. Бүгінде киік саны 4 миллионға жетті. Зоология институты киік санын реттеу үшін 20 пайызын аулау қажет деген қорытынды шығарды.
Ақбөкендерді кез келген адам ата да, сата да алмайды. Биыл маусым айында ақбөкен популяциясын реттеу туралы шешім қабылданып, шілде айынан бастап ату жұмыстары жүргізіліп жатыр. Ақбөкендердің санын реттеу жұмыстарын ""Охотзоопром"" қызметкерлері жүзеге асырады. Атылған киіктер сою пункттеріне жеткізіледі. Одан сан алуан өнімдер – консервілер, шұжықтар мен ""тушенка"" шығару жоспарланған.
Сауда және интеграция министрлігі киік еті бөлшек саудада сатылмайтынын мәлімдеді. Облыстық сауда басқармаларының мәліметінше, сегіз өңірде 21 мал сою пунктінде 40 мың киік сойылған. Кейін ет зауыттары мен комбинаттары өңір ішінде сатып, басқа өңірлерге де жібереді. Әзірге Астана және Алматы қалаларынан, Ақтөбе, Ұлытау, Қостанай, Қызылорда, Жамбыл, БҚО, Маңғыстау облыстарында киік етін сатып алуға болады.
Ақбөкендер мекендейтін өңірлерде, яғни Ақтөбе, Ақмола, Атырау, БҚО, Қостанай, Павлодар, Қарағанды облыстарында 25 ою пункті жұмыс істейді.
Өңдеушілер етті алдын ала берілген тапсырыстар бойынша тұтас күйінде ғана сатады. Ал дайын өнімнің бір бөлігі консерві жасауға жіберіледі.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда киіктерді атуға ресми рұқсат берілді
Киік еті 1200-1600 теңге аралығында сатылады:
Сондай-ақ БҚО-да ""Кублей"" компаниясы косервілеу үшін 10 мыңға жуық тұтастай киік етін сатып алды. Консервіні 1300 теңгеден сатуды жоспарлап отыр.
Ал Астанада киік етіне деген сұраныс онша жоғары емес: елордада 2 698 киіктің ұшасы сатылды. Алматыда – 389. БҚО-да шамамен 16 000 киік еті тұтасымен сатылды.
Киік етін тағамға пайдалану ""Стандарттау туралы"", ""Тамақ қауіпсіздігі туралы"" заңдарға, ""Ет және ет өнімдерінің қауіпсіздігі туралы"" ЕАЭО 034/2013 техникалық регламентіне сәйкес келеді. 2023 жылғы 27 қарашада ҚР СТ ""Сайғақ еті бұқтырылған. Техникалық шарттар"" және ҚР СТ ""Сайғақ еті – тұтас және жартылай ұшалар. Жалпы техникалық шарттар"" ұлттық стандарттары бекітілген.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, барлық сою объектісі ветеринариялық-санитариялық талаптарға сай: мал союға арналған арнайы бөлмелер, тоңазытқыш камералар, ұшаларды ілуге арналған құралдары бар, сумен жабдықталған.
Ұшалар сою орындарына жеткізілген соң, олар ветеринариялық дәрігерлердің бақылауынан өтіп, ветеринариялық-санитариялық сараптамадан өткізіледі. Бұл ретте, ақбөкен етіне міндетті зерттеулер жүргізіледі. Олар:
Ұшаның ветеринариялық талаптарға сәйкестігі анықталған жағдайда, ет әрі қарай бөлшектеліп, өңделеді. Ал қалдықтар залалсыздандырылады.
Содан соң өнімнің шыққан жерін, қауіпсіздігі мен сапасын растайтын ветеринариялық дәрігерлердің анықтамасы беріледі.
Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы киіктер шариғатқа сай атылған жағдайда ғана етін жеуге болатынын айтып отыр.
""Ұстайтын аң қолға үйренбеген, жабайы аң болу керек. Ауланып жатқан аң көзден таса болмауы қажет және аңшы артынан қуып отыруы шарт. Себебі Пайғамбарымыз көзден таса болған аңды аулауды құптамаған. Хадисте: ""Бәлкім оны басқа аңдар өлтірген шығар"" деген. Екінші бір хадисте: ""Сен садақ атып өлтіргеніңді көзіңмен көрсең, ол аңды же. Ал өлтіргеніңді көзіңмен көрмесең, жеме"" деп айтылған"", – делінген ҚМДБ хабарламасында.
Аңшы аң аулау немесе оқ атар алдында ""Бісміллә"" сөзін айтуға тиіс. ""Бісміллә"" сөзін әдейі айтпаса, ол аң – адал емес. Аңды ермек үшін аулау макруһ таһрими болып танылады. Аң аулаушы кісі мұсылман не әһли-кітап болу керек. Аң аулауға арналған қару өткір, жарақаттайтын болу керек. Қарудың жарақаттап кесуінен аң өлсе – адал, ал соққыдан өлсе арам саналады.
Оқи отырыңыз: Тоқаев Қытайға 1,5 мың киікті сыйға тарту туралы шешім қабылдады
Қазақ тағамтану академиясының сараптама нәтижесіне сәйкес, киіктің еті зиян емес. Киік еті майлы емес, энергетикалық құндылығы жоғары. Энергетикалық құндылығы 163 ккал болатын 100 грамм етте:
Мамандардың пікірінше, киік еті мына адамдарға пайдалы:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Киікті тек &quot;Охотзоопром&quot; қызметкерлерінің атуына рұқсат бар.,,2025-09-29T12:00:00+05:00
paiyzsyz-nesie-islam-bankingi-qalai-zumys-isteidi,informburo.kz,Пайызсыз несие: ислам банкингі қалай жұмыс істейді,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/paiyzsyz-nesie-islam-bankingi-qalai-zumys-isteidi,"Қазақстанда соңғы жылдары ""ислам банкингі"", ""халал қаржы"", ""пайызсыз ипотека"" деген ұғымдар жиі айтыла бастады. Ислам банкингі – тек дінмен байланысты ұғым емес. Бұл жүйе әділдік, сенім және жауапкершілік қағидаттарына негізделген балама экономикалық модель. Мұнда басты мақсат – табысты тек пайыз арқылы емес, нақты өнім мен шынайы еңбектің нәтижесінде табу.
Құран мен шариғат нормаларына негізделген бұл қаржы жүйесі бүгінде әлемнің 70-тен астам елінде жұмыс істейді. Малайзия, Сауд Арабиясы, Біріккен Араб Әмірліктері, Түркия сынды мемлекеттерде ислам банкингі экономиканың маңызды бөлігіне айналған. Қазақстан да осы бағыттағы алғашқы қадамдарын жасап келеді. Ендеше, ислам банкингі нақты қалай жұмыс істейді? Оны кімдер пайдалана алады? Ислам ипотекасы мен депозиттерінің ерекшелігі неде? Төменде осы сұрақтарға түсінікті әрі нақты жауап береміз.
Ислам банкингі – Құран мен шариғат қағидаларына сүйенетін қаржы жүйесі. Оның басты айырмашылығы – ақшаға пайыз алу немесе төлеу (риба) қатаң түрде тыйым салынған.
Бұл жүйеде ақша өзінен-өзі пайда әкелмейді. Яғни, банк табыс табу үшін міндетті түрде нақты активке, өнімге немесе қызметке инвестиция салуы тиіс. Сондықтан ислам банкингі көбіне ""әділетті экономикалық серіктестік моделі"" деп аталады.
Мұндай жүйе әлемнің 75-тен астам елінде бар, ал активтер көлемі 4 триллион АҚШ долларынан асып отыр. Ең дамыған нарықтар – Малайзия, Сауд Арабиясы, Біріккен Араб Әмірліктері және Бахрейн.
Ислам банкингі тек мұсылмандарға арналған жүйе емес. Оны кез келген адам пайдалана алады – бастысы, шариғат ережелеріне қайшы келмеуі керек.
Банк ислам талаптарына сай төмендегі қағидаларды ұстанады:
Тыйым салынған салаларға инвестиция жасалмайды. Мысалы, алкоголь, құмар ойын, темекі, қару-жарақ өндірісі сияқты бизнес түрлері. Барлық мәміле нақты активке сүйенеді. Ақша тек тауар, үй, жер немесе қызмет түріндегі нақты құндылыққа айналуы керек. Тәуекел ортақ. Классикалық банкте тәуекел тек клиентке жүктелсе, ислам банкінде банк те табыс пен шығынды бөліседі.
Көпшілікті қызықтыратын ең өзекті сұрақтардың бірі – ислам ипотекасының ерекшелігі. Бұл жүйеде банк ақшаны қарызға бермейді, керісінше жылжымайтын мүлікті сатып алып, оны клиентке бөліп сатады.
Мысалы:
Кей жағдайларда "" иджара "" (жалдау) моделі қолданылады:
Оқи отырыңыз: Киік етінің пайдасы мен бағасы қандай және оны жеуге Ислам рұқсат ете ме? Маңызды 8 сұраққа жауап
Кәдімгі банктерде депозит ашқан адам алдын ала белгілі пайыз алады. Ал ислам банкингінде мұндай кепілдендірілген табыс болмайды, себебі ол да ""рибаға"" жатқызылады.
Мұнда клиент ақшасын инвестициялық шотқа салады, банк бұл қаражатты шариғатқа сай бизнес-жобаларға инвестициялайды. Пайда түскен жағдайда табыс екі жақтың келісімімен бөлінеді. Егер шығын болса, ол да пропорционалды түрде бөлінеді.
Негізгі түрлері:
Ислам қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ететін бес негізгі принцип бар:
Қазақстанда ислам банкингі 2009 жылдан бастап заңмен реттеле бастады. Бүгінде Al Hilal Islamic Bank – елдегі алғашқы әрі әзірге жалғыз толыққанды ислам банкі. Сонымен қатар, Қазақстан Даму Банкі, Астана халықаралық қаржы орталығы (AIFC) және құқықтық шариғат кеңестері ислам қаржы құралдарын дамыту бағытында белсенді жұмыс істеп келеді.
Сарапшылардың пікірінше, алдағы жылдары бұл сектор қарқынды өседі. Себебі халал экономика мен жауапты инвестицияға сұраныс артып отыр.
Оқи отырыңыз: Қазақстандағы сукук: Халал инвестиция дегеніміз не және ол қалай жұмыс істейді
Ислам банкингі тек мұсылмандарға ғана емес, кез келген адамға ашық. Бұл жүйе атауынан ""ислам"" сөзін иеленгенімен, оның негізгі қағидалары – әділдік, ашықтық, тәуекелді бөлісу және нақты активке сүйену – бәріне ортақ экономикалық құндылықтар. Мысалы, Малайзия, Біріккен Араб Әмірліктері мен Бахрейн сияқты елдерде ислам банктерінің клиенттерінің шамамен 30-40%-ы – мұсылман емес адамдар. Олар бұл жүйені этикалық және тұрақты қаржы моделі ретінде таңдайды.
Басқа дінді ұстанушылар ислам банкингті таңдаудың бірнеше себебі бар:
Сондықтан ислам банкингі – діннен гөрі қаржылық философия, яғни адал және әділ айналымға негізделген жүйе. Оған кез келген адам – мұсылман болсын, болмасын – қатыса алады.
Бүгінде ислам банкингі тек Таяу Шығыс елдерінде ғана емес, бүкіл әлемде қарқынды дамып келеді. Бұл жүйе Құран қағидаларына негізделсе де, оның басты құндылықтары – әділдік, ашықтық және әлеуметтік жауапкершілік – кез келген экономикаға ортақ қағидаттар саналады.
Ислам банкингінің ең дамыған орталығы – Таяу Шығыс пен Парсы шығанағы елдері. Сауд Арабиясы, Бахрейн, Біріккен Араб Әмірліктері, Катар мен Кувейт ислам қаржысының халықаралық хабына айналды. Мәселен, Сауд Арабиясының банк жүйесіндегі активтердің басым бөлігі ислам қағидаларына сай басқарылады. Бахрейнде жүзден астам ислам банкі мен шариғат кеңестері жұмыс істейді, ал Біріккен Араб Әмірліктерінде ислам банктерінің нарықтағы үлесі шамамен 25 пайызға жеткен. Бұл елдерде ислам банкингі тек жеке сектор емес, мемлекеттің қаржы саясатының бір бөлігі болып отыр.
Азия өңірінде де ислам банкингі өте белсенді дамып келеді. Малайзия – ислам қаржысының жаһандық көшбасшысы саналады. Елде ислам банктері жалпы банк активтерінің 40 пайызын құрайды, үкімет арнайы салықтық жеңілдіктер мен құқықтық база қалыптастырған. Индонезия мен Пәкістан да соңғы жылдары осы бағытта айтарлықтай ілгеріледі. Индонезия халқының басым бөлігі мұсылман болғандықтан, ислам банкингі мемлекеттік деңгейде стратегиялық сала ретінде қарастырылады, ал Пәкістанда 2025 жылға қарай банк активтерінің жартысына жуығы ислам жүйесіне көшірілуі жоспарланған.
Африкада да ислам қаржысы қарқынды дамуда. Судан мен Джибутиде ұлттық банк жүйесі толықтай шариғат нормаларына негізделген. Нигерия, Кения және Оңтүстік Африкада ислам банкингі әлеуметтік кәсіпкерлік пен шағын бизнесті қолдаудың тиімді құралы ретінде енгізіліп жатыр.
Көпшілік күтпегендей, ислам банкингі Батыс елдерінде де сұранысқа ие. Ұлыбритания 2004 жылы Еуропадағы алғашқы ислам банкін ашып, халал ипотека мен ислам облигацияларының (сукук) нарығын қалыптастырды. Бүгінде Германия, Люксембург, Швейцария және Франция да ислам қаржысына заңдық негіз жасап, оны тұрақты даму мен этикалық инвестицияның бір бөлігі ретінде дамытып отыр.
Орталық Азияда бұл бағыттағы ең белсенді ел – Қазақстан. 2009 жылы ""Ислам банктері туралы"" заң қабылданып, 2010 жылдан бастап Al Hilal Islamic Bank жұмыс істей бастады. Астана халықаралық қаржы орталығы (AIFC) аясында ислам қаржысының арнайы юрисдикциясы құрылып, шариғат кеңесі жұмыс істейді. Қазақстанның тәжірибесі қазір көрші Өзбекстан, Қырғызстан және Тәжікстан үшін үлгі болып отыр.
Қазіргі таңда әлем бойынша ислам қаржы активтерінің жалпы көлемі шамамен 4,5 триллион АҚШ долларына жетті, ал ислам банктерінің саны 500-ден асты. Сектордың жылдық өсім қарқыны 10–12 пайыз аралығында. Бұл көрсеткіштер ислам банкингінің тек діни емес, сонымен қатар тұрақты, әділетті және нақты активке сүйенген балама экономикалық жүйе екенін дәлелдейді.
Оқи отырыңыз: Жеңімпаздар 3,9 млн теңге алады. ""Үздік педагог"" байқауына қатысу шарттарын түсіндіреміз
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Құран мен шариғат нормаларына негізделген бұл қаржы жүйесі бүгінде әлемнің 70-тен астам елінде жұмыс істейді.,,2025-10-09T11:30:00+05:00
qandastar-kopbalaly-otbasylar-kasip-bastauga-qaitarymsyz-grant-ala-alady-ol-usin-ne-isteu-kerek,informburo.kz,"Қандастар, көпбалалы отбасылар кәсіп бастауға қайтарымсыз грант ала алады. Ол үшін не істеу керек?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qandastar-kopbalaly-otbasylar-kasip-bastauga-qaitarymsyz-grant-ala-alady-ol-usin-ne-isteu-kerek,"20 қазаннан бастап жаңа бизнес-идеяларды іске асыруға арналған қайтарымсыз гранттарға өтінім қабылдау басталады. Қазақстанның 9 өңірінде тұратын азаматтар грант ұтып алып, сол ақшаға кәсібін бастай алады.
Ол үшін не істеу керек? Кімдер өтінім бере алады? Қандай құжаттар қажет? Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Грант конкурсына:
Бұл жағдайда өтініш беруші келесі әлеуметтік санаттардың біріне жатуға тиіс:
Үміткерде ""Бастау Бизнес"" жобасы бойынша кәсіпкерлік негіздеріне оқыту туралы сертификаты (үш жылдан аспайтын) болуы керек.
Гранттар қайтарымсыз негізде беріледі. Негізгі мақсаты – жаңа бизнесті ашуға және дамытуға қолдау көрсету.
Грант сомасы – 400 АЕК (1 572 800 теңге). Бұл қаржы ісін жаңа бастаған кәсіпкерлерге өз әлеуетін ашуға, өндірісін жолға қоюға және тұрақты табыс көзіне ие болуға мүмкіндік береді. Әр қатысушы грантты тек бір рет ала алады.
270 грант мына өңірлерге бөлінеді
Оқи отырыңыз: Қазақстанда 4,5 мың адамға кәсіп бастауға 1,5 миллион теңге қайтарымсыз грант беріледі
Грантқа өтініш беру үшін үміткерлер:
Интернет не компьютер қолдана алмайтындар мансап орталықтары мен ХҚКО-лардың өзіне-өзі қызмет көрсету аймақтарына барып өтініш бере алады.
Грант қаражатын мына нәрселерді сатып алуға жұмсауға болады:
Мына мақсаттарға жұмсауға болмайды:
Оқи отырыңыз: Кәсіп бастауға 1,4 млн теңге қайтарымсыз грантты қалай алуға болады? Түсіндіреміз
Грант иегерлерін Еңбек мобильділігі орталықтары жанындағы аудандық немесе қалалық комиссиялар анықтайды. Үміткерлер өз бизнес-жобасын комиссия отырысында таныстырады.
Комиссия бизнес-жобаларды мынадай критерийлер бойынша бағалайды:
Иә, есеп беру қажет. Комиссия шешімі үміткердің порталдағы жеке кабинетіне жіберіледі. Оң шешім қабылданған жағдайда, қатысушы банк деректемелерін ұсынады, шартқа қол қояды және қаражаттың жұмсалуы туралы есепті тоқсан сайын электронды түрде тапсырады.
Барлық процесс онлайн форматта, Еңбек мобильділігі орталықтарына бармай-ақ жүргізіледі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Әр қатысушы грантты тек бір рет ала алады.,,2025-10-15T14:29:14+05:00
qazaqstan-xalqyna-qorynyn-bilim-granttaryna-otinis-qabyldau-bastaldy-ony-qalai-zenip-aluga-bolady,informburo.kz,"""Қазақстан халқына"" қорының білім гранттарына өтініш қабылдау басталды. Оны қалай жеңіп алуға болады",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaqstan-xalqyna-qorynyn-bilim-granttaryna-otinis-qabyldau-bastaldy-ony-qalai-zenip-aluga-bolady,"""Қазақстан халқына"" қоғамдық қоры талапкерлерге 500 білім беру грантын бөлді. Өтініштер 1 тамыз бен 17 аралығында қабылданады. Білім беру грантының иегерлеріне 1 миллион теңгеге дейін жылдық оқу ақысы мен шәкіртақы төленеді.
Биыл 2 маусымда бағдарлама ережесіне өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Конкурсқа кімдер қатыса алады? Қандай құжаттар қажет? Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Грант көздейді:
Грантқа үміткер:
Оқи отырыңыз: ""Қазақстан халқына"" қоры 500 білім грантын бөлді. Оған кімдер үміткер бола алады
Білім беру гранттары байқауына қатысу үшін 17 тамызға дейін (қоса алғанда) жоғары оқу орнының қабылдау комиссиясына құжат тапсыру керек. Оқу орны құжаттарды қарап,  ҰБТ нәтижесіне қарай білім беру гранты тағайындалатын үміткерлердің тізімін жасайды. Ал грант тағайындалатын талапкерлердің тізімін ""Қазақстан халқына"" қорының басқармасы бекітеді.
Грант тағайындалатын үміткерлердің тізімін жоғары оқу орны жасайды және конкурстық комиссиясы отырысының хаттамасы ретінде рәсімделеді. Грант берілетін талапкерлердің тізімін ""Қазақстан халқына"" қорының бассқармасы бекітеді. Бұл ретте Қор үміткердің бағдарлама критерийлеріне сәйкестігіне ғана қарайды.
Барлығы үшін:
Ауылдық жерлердегі, шағын және моноқалалардағы жағдайы төмен отбасылардан шыққан тұлғалар:
Жетім балалар немесе кәмелетке толғанға дейін ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар:
Мүгедектігі бар тұлғалар – үміткердің мүгедектігі туралы анықтама (медициналық әлеуметтік сараптама).
Мүгедек балаларды тәрбиелеп отырған отбасылардан шыққан тұлғалар:
Құжатттама негізінде жасалатын ""Қазақстан халқына"" қорының анықтамасын ұсынады:
Ескерту: құжаттардың көшірмесі куәландырылуы керек. Қор қажет болса қосымша құжаттарды сұрай алады.
Қаңтарда қаза тапқан азаматтардың балалары және қаңтарда жараланған балалар үшін жеке шоттар ашылып, әрқайсына құжаттама жасалады. Ол үшін atamekenim.kz платформасында құжаттарды тіркеп, өтінім беру керек.
Оқи отырыңыз: 2025 жылы қалай білім грантын жеңіп алуға болады? Маңызды он сұраққа жауап
Білім беру грантының иегерлеріне барлық оқу жылына 1 миллион теңгеге дейін оқу ақысы төленеді. Білім гранттары . 2 оқу орнына бөлінді. Олар:
Білім беру гранты бір рет беріледі. Бұл ретте екінші жоғары білім алуға жол берілмейді. Білім беру гранты тоқтатылады:
Студент басқа оқу орнына ауысқан кезде грант сақталуы мүмкін. Шешімді Қор Басқармасы қабылдайды. Академиялық демалыс уақытында, сондай-ақ академиялық ұтқырлық бойынша басқа елде оқу кезінде де сақталады.
Жоқ, мемлекеттік білім грантын алған тұлғалар ""Қазақстан халқына"" қорының грантына құжат тапсыра алмайды. Мемлекеттік гранттан бас тартып, Қордың грант конкурсына қатысуға болмайды. Ақылы негізде оқуға құжат тапсыратын талапкерлер ғана қатыса алады. Олар грант нәтижесі шыққанша ректорға шартты түрде оқуға қабылдау туралы өтініш жазады.
Үміткер дәл биыл емес, осыған дейін мектеп не колледж бітірсе де грант байқауына қатыса алады. Алайда жоғары білім алған үміткер тағы да жоғары оқу орнына түсіп жатса, онда ол байқауға қатыса алмайды.
Оқи отырыңыз: Асхат Аймағамбетов мемлекеттік білім грантына ілікпегендерге тегін білім алудың 7 жолын айтты
Бұған дейін грант иегерлері басқа факультетке ауыса алатын. Алайда биылдан бастап мамандық ауыстыруға, басқа университетке ауысуға жол берілмейді.
Қор бөлетін гранттар өтеусіз, қайтарымсыз көмек, сондықтан грант иегерілеріне оқуын аяқтағаннан кейін оны өтеу міндетті емес.
Байқау шартында оқу құны бойынша шектеме бар. Қор әр студенттің 1 млн теңгеге дейін жылдық оқу ақысын төлейді. Оқу ақысы одан көп болса, онда айырмашылықты студенттің өзі төлейді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Грант иегерлерінің тізімі қыркүйекте белгілі болады.,,2025-08-12T11:36:14+05:00
qazaqstanda-1-qarasaga-deiin-emxanany-erkin-auystyruga-bolady-ol-usin-neni-bilu-qazet,informburo.kz,Қазақстанда 1 қарашаға дейін емхананы еркін ауыстыруға болады. Ол үшін нені білу қажет,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaqstanda-1-qarasaga-deiin-emxanany-erkin-auystyruga-bolady-ol-usin-neni-bilu-qazet,"Жыл сайын Қазақстанда күзде емханаға тіркеу науқаны өтеді. Биыл 1 қыркүйек пен 1 қараша аралығында азаматтар өзі тұратын аумақтағы мемлекеттік қана емес, жекеменшік емханаларға да тіркеле алады. Осы орайда Информбюро порталы тіркеу науқаны кезінде нені ескеру қажет деген сұраққа жауап береді.
Емханаға тұрғындардың келесі санаттары ғана келіп тіркеле алады:
Оқи отырыңыз: Енді қазақстандықтар eGov порталында өз қамқорлығындағы адамдарды емханаға тіркей алады
Тіркеу науқаны емхананы ауыстырудың жалғыз мүмкіндігі емес. Мұны жылына бір рет еркін таңдау құқығы бойынша жасауға болады. Сондай-ақ:
Тіркеу науқаны Денсаулық сақтау субъектілерінің мәліметтер базасына енген, сондай-ақ тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі және МӘМС бойынша медициналық қызмет көрсететін медициналық ұйымдар арасында ғана жүргізіледі. Тіркелуге болатын емханалар тізімін Медициналық сақтандыру қорының ресми сайтындағы ""Клиника таңдау"" бөлімінен қарауға болады.
Тіркеу науқаны кезінде азаматтар өзі тұратын аумақтағы мемлекеттік қана емес, жекеменшік емханаларға да тіркеле алады.
Емхана таңдауда басты ескеретін жайт – ол үйден 15-20 минутта жаяу жететін жерде орналасқаны жөн. Барлық емхана аумақтық қағидат бойынша жұмыс істейді және пациент емхананың қызмет көрсету аумағында тұрған кезде ғана үйде медициналық көмек көрсетіледі. Бұл учаскелік дәрігердің немесе мобильді бригаданың көмегі қажет болған жағдайда оның жедел жетуіне, сондай-ақ, отбасы мүшелерінің бір дәрігерге қаралуына мүмкіндік береді.
Барлық отбасы мүшесін бір дәрігерге тіркеген дұрыс.
Оқи отырыңыз: Терапевтің жолдамасынсыз мамандандырылған маманға қалай жазылуға болады: емханаларда жазылу қалай жүргізіледі?
Жоқ, жаңа тіркелген жеріне 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қарала алады. Бұрын тіркелген емхана азаматтарға жыл соңына дейін қызмет көрсетеді. Емхананы еркін таңдау құқығын пайдаланбаған азаматтар бұрын өзі қаралған ұйымда тіркелген күйі қалады және олар бұрынғыша сол емханаға қарала береді.
Емхана келесі жағдайда азаматты тіркемеуі мүмкін:
Мұндай жағдайда құжаттарды дұрыстауға және басқа емхана іздеуге тура келеді.
Оқи отырыңыз: Медициналық сақтандыруы жоқ адамды емхана қабылдамай қойса не істеу керек?
Баланың ата-анасы не қамқоршысы eGov порталында емханаға тіркелу кезінде ""Қызметті алу"" деген жерде ""балаға қызмет көрсету"" опциясын басады. Содан соң жүйеге баланың ЖСН-ін енгізеді. ЖСН негізінде туыстық байланыстарды анықтау үшін АХАТ бөлімінің ақпараттық жүйесіне автоматты түрде сауал жолданады. Процесс аяқталған соң тұратын өңірді және таңдаған медицина ұйымын көрсетесіз. Тіркеу себебі, учаскелік дәрігер сынды өзге де мәліметтерді толтыру қажет. Баланың емханаға тіркелгені туралы хабарлама жеке кабинетке келеді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Барлығы 694 медициналық ұйымға тіркелуге болады.,,2025-09-22T13:52:03+05:00
qazaqstanda-starlink-interneti-qansa-turady-zane-ogan-qalai-qosyluga-bolady-sagyn-nusqaulyq,informburo.kz,Қазақстанда Starlink интернеті қанша тұрады және оған қалай қосылуға болады? Шағын нұсқаулық,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaqstanda-starlink-interneti-qansa-turady-zane-ogan-qalai-qosyluga-bolady-sagyn-nusqaulyq,"13 тамызда Қазақстанда ""Илон Маск интернеті"" аталып кеткен Starlink ресми түрде іске қосылды. Отандық байланыс операторларының желісі жетпейтін шалғай ауылдарда тұратын қазақстандықтар енді Starlink спутниктік интернетін сатып ала алады. Бұл интернет жиі саяхаттайтындар үшін де тиімді, себебі олар құрылғыны өзімен алып жүріп, кез келген жерде интернетке қосылады.
Осы орайда Информбюро порталы Starlink интернетіне қалай қосылуға болады, құрылғының құны қанша, қандай тарифтер қолжетімді деген сұрақтарға жауап береді.
Starlink – америкалық SpaceX компаниясы іске қосқан спутниктік интернет жүйесі. Ол Жер орбитасындағы мыңдаған шағын спутниктер арқылы интернет таратады. Негізгі мақсаты – жер бетіндегі кез келген аймаққа, тіпті шалғай ауылдар мен адам баспаған жерлерге де интернет жеткізу. Жылдамдығы әдетте 100–250 Мбит/с аралығында, кейде одан да жоғары болуы мүмкін.
Қысқаша айтқанда, Starlink – ғарыштағы спутниктер арқылы жұмыс істейтін интернет провайдер.
Интернетке қосылу үшін ең алдымен құрылғыға тапсырыс беру қажет. Ел ішінде ресми дистрибьютор – IEC Telecom Group. Сонымен қатар, құрылғыларды Starlink-тің ресми сайтынан да тапсырыс беруге болады.
Ол үшін Starlink ресми сайтына кіріп, ""Order Now"" батырмасын басып, жеке деректеріңізді толтырып тапсырыс бере аласыз. Құрылғы 1-2 апта ішінде жеткізіледі.
Екі түрі бар:
Starlink Mini ыңғайлы, жеңіл болғандықтан жолда, саяхатта, ауылда интернетті уақытша пайдалану үшін қолайлы. Ал Starlink Standard үйге, кеңсеге, тұрақты пайдалану үшін тиімді, себебі интернет жылдам әрі тұрақты. Standard антеннасы қуаттырақ және қолайсыз ауа райына төзімді.
Екі станцияға қуаттағыш құрал, кабель, негізгі құрылғы, WiFi роутер беріледі.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда ""Илон Маск интернеті"" ресми түрде іске қосылды
Үйге арналған:
Саяхатқа арналған:
Roam тарифін таңдап 100-ден астам елде үздіксіз интернетке қосылуға болады.
Тарифті қоспас бұрын, 30 күндік сынақ нұсқасын алуға болады. Егер ұнамаса компания төлемді қайтарып беруге уәде береді.
Құрылғыны іске қосу үшін:
Starlink қуаттағышқа қосылғанан кейін бірер минутта ол спутникпен байланыс орнатады. Интернет автоматты түрде қосылып, жұмыс істей бастайды.
Ол үшін Starlink сайтындағы жеке кабинетіңізге кіріп, ""жазылымдар"" бөліміндегі ""басқару"" тетігін басып, ""тарифтік жоспарды өзгерту"" батырмасын басыңыз. Ал мобильді қосымшада ""Person"" опциясына кіріп, ""жазылымдарды басқару"" бөлімінің ішіндегі ""тарифтік жоспарды өзгерту"" батырмасын басу керек.
Оқи отырыңыз: 2025 жыл соңына дейін 328 ауыл спутниктік интернетке қосылады
Starlink әсіресе:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Интернет тарифтері айына 23 мың теңгеден басталады.,,2025-08-25T15:00:00+05:00
qazaqstandagy-sukuk-xalal-investiciia-degenimiz-ne-zane-ol-qalai-zumys-isteidi,informburo.kz,Қазақстандағы сукук: Халал инвестиция дегеніміз не және ол қалай жұмыс істейді,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaqstandagy-sukuk-xalal-investiciia-degenimiz-ne-zane-ol-qalai-zumys-isteidi,"Қазақстан нарығына Tayyab компаниясының жаңа қаржылық құралы – сукук енді. Бұл нақты автокөлік сатып алу мәмілелерінен табыс әкелетін халал инвестиция және адамдарға пайызсыз автокөлік алуға мүмкіндік береді.
Сукук – бұл пайыздан емес, нақты табыстан пайда әкелетін халал инвестиция. Tayyab финтех-стартабының CEO-сы Данияр Успановтың түсіндіруінше, бұл құрал – облигацияларға балама, бірақ Шариғат талаптарына сай келеді.
""Қарапайым тілмен айтсақ, бұл риба (исламда тыйым салынған тұрақты пайыз – ред.) мен алыпсатарлықсыз нақты экономикаға қатыса отырып табыс арттыру мүмкіндігі. Облигация немесе депозиттен айырмашылығы – мұнда ақшаны пайызбен қарызға бермей, нақты бизнеске, мысалы, автокөлік қаржыландыру саласындағы жобаға серіктес болуды білдіреді. Инвестор үшін бұл – табыстың ашық көзі, ал клиент үшін – халал бөліп төлеуге қол жеткізу"", – дейді Данияр Успанов.
Бұл құрал дінге қатысы бар адамдарға ғана емес, кез келген адамға ашық.
Сукук иесі автокөлік жобасының табысынан үлес алады. Данияр Успановтың айтуынша, бөлшек сукук бойынша табыс ай сайын төленеді.
""Алдын ала қатысқан жағдайда, сукуктің болжамды табыстылығы жылына 20%-ға дейін жетуі мүмкін. Ресми іске қосылғаннан кейін ол шамамен 18% болады деп күтілуде. Яғни, 100 мың теңге салынса, екі жыл ішінде табыс шамамен 136 мың теңгені құрауы мүмкін. Бұл қарапайым банк депозитіне қарағанда жоғары, бірақ бұл – салым емес, инвестиция екенін түсіну маңызды"", – дейді Данияр Успанов.
Халал табыстың банктегі пайыздан басты айырмашылығы – пайда табудың шынайы бизнес арқылы жүзеге асуында. Инвестор нақты активке немесе бизнеске қаржы салады, тәуекелді бірге көтереді және пайдадан үлес алады. Сукукті мерзімінен бұрын сату мүмкін емес – бұл ұзақмерзімді инвестиция құралы.
Оқи отырыңыз: Қазақстандағы ислам финтехі биржада сукук шығарды. Ол не үшін қажет
Инвесторлар сукук сатып алады, ал клиенттер автокөлікті алдын ала белгіленген баға бойынша бөліп төлеп алады. Клиенттердің төлемдері табыс көзіне айналып, ол сукук иелеріне бөлінеді. Осылайша, инвестиция екі жаққа да пайда әкеледі: инвесторға – табыс, клиентке – пайызсыз және жасырын төлемсіз халал жолмен автокөлік алу мүмкіндігі. Мәміле құрылымы Шариғат кеңесінің бақылауында, бұл өнімді табысты әрі әлеуметтік маңызды етеді.
Сукук AIX биржасында тіркелген және АХҚО-ның қадағалауында. Сондай-ақ, халықаралық ShariaConsulting компаниясының шариғат сертификатына, AAOIFI стандарттарына сай аудит пен бақылауға ие.
""Бұл – реттелетін құрал. Біз ешқандай қауіпсіз табыс уәде етпейміз, бірақ бизнестің тұрақты әрі табысты болуы үшін барлығын жасап жатырмыз. Шариғат кеңесі құрылымнан бастап маркетингке дейін әр қадамды қадағалайды"", – деп түсіндірді Данияр Успанов.
Шариғат кеңесіне халықаралық сарапшылар мен ҚМДБ өкілдері кіреді, олар әр кезеңде ислам нормаларының сақталуын тексереді.
Данияр Успановтың айтуынша, халал инвестицияларға сұраныс артып келеді. Қазіргі уақытта Tayyab сервисі 130 000-нан астам қолданушыны біріктіреді және ислам қаржысының экожүйесін – автокөлік қаржыландырудан инвестициялық құралдарға дейін дамытып жатыр.
""Tayyab сукугі корпоративтік және бөлшек клиенттерге арналған болады. Корпоративтік сукуктың таныстырылымы AIX биржасында 2025 жылдың қыркүйегінде Astana Finance Days аясында өтті. Айта кетейік, алғашқы күндері-ақ бұл құралға деген сұраныстың тым жоғары екенін байқадық. Менің ойымша, осындай қызығушылықтың басты себебі – адамдар рибадан, күрделі әрі түсініксіз қаржы схемаларынан бас тартқысы келеді. Олар табыстан бұрын құндылықты жоғары қоятын адал шешімдерді іздейді. Жеке инвесторларға арналған сукуктың іске қосылуы да дәл сондай жоғары сұранысқа ие болатынына сенімдіміз. Қазақстанда ислам қаржысын дамытуға зор әлеует бар, және бізде бұл бағытты дұрыс жолмен бастауға нақты мүмкіндік бар. Tayyab – осы жолдағы алғашқы қадамдардың бірі"", – деп түйіндеді Данияр Успанов.
Tayyab компаниясының бөлшек клиенттерге арналған сукугін ресми іске қосу 2025 жылғы қазан айына жоспарланған.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Сукук – пайыздан емес, нақты табыстан пайда әкелетін халал инвестиция.",,2025-09-17T10:00:00+05:00
tegin-dari-darmek-kimder-zane-qaidan-ala-alady,informburo.kz,Тегін дәрі-дәрмек: Кімдер және қайдан ала алады,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/tegin-dari-darmek-kimder-zane-qaidan-ala-alady,"Денсаулық сақтау министрлігі кей азаматтарға тегін берілетін дәрілердің тізбесін бекіткен. Ол кезең-кезеңімен толығып, жаңартылып отырады. Мысалы, 2019 жылмен салыстырғанда тізімдегі ауру түрлері 44-тен 84-ке артты, ал тегін берілетін дәрілер мен медициналық бұйымдардың саны 249-дан 372 позицияға өсті. 2025 жылғы маусым айында министрлік бұйрығымен бұл тізімге онкология және сирек ауруларды емдеуге арналған жаңа препараттар енгізілді. Сонымен кім тегін дәрі ала алады? Informburo.kz түсіндіреді.
Төмендегі ауру түрлері бойынша диспансерлік есепте тұрған науқастарға дәрілер тегін немесе жеңілдікпен беріледі.
Ауру мен оған берілетін дәрі-дәрмектің толық тізімі мына жерде .
1 жасқа дейінгі балаларға: Ерте жасанды немесе араласқан емізу
5 жасқа дейінгі балаларға: мешел ауруын бақылауға арналған дәрі-дәрмектер.
Балаларға тегін берілетін дәрі-дәрмек тізімі де мына жерде .
Оқи отырыңыз: Өлімге әкелетін үндістандық шәрбат: Жөтелге қарсы дәрілерден Қазақстанға қауіп бар ма
Тегін дәрі-дәрмектерді беру екі деңгейде жүзеге асырылады:
Стационарлық, яғни ауруханаға жатып емделген жағдайда қажет барлық дәрі-дәрмекті медициналық мекеме өз қоры есебінен тегін береді.  Науқастар ауруханаға түскен сәттен бастап дәріні өзімен алып келуге немесе сатып алуға міндетті емес, қажетті препараттарды аурухананың өзі тағайындап, қамтамасыз етеді.
Амбулаториялық деңгейде, яғни үйде емделетін науқастар дәріні емхананың дәріханасынан ала алады.
Тегін дәрілер, әдетте, науқастың тек өз емханасындағы дәріханада беріледі, басқа емханадан алу көбіне мүмкін емес, себебі әр медициналық ұйым өз пациенттеріне арналған дәрі қорын бөлек ұстайды.
Оны алу үшін, алдымен, учаскелік терапевтен рецепт алу қажет. Кейін өз емханаңызға қарасты дәріханаға барып, сол рецепті көрсетсеңіз, фармацевт сізге қажет дәрілерді тегін береді.
Ол үшін жеке басты куәландыратын құжатты көрсету қажет.
Рецепттің электронды нұсқасы ақпараттық жүйеде тіркелгенімен, кей жағдайда дәріханаға қағаз рецептпен жүгіну талап етілуі мүмкін. Бұл емхананың ішкі тәртібіне байланысты.
Оқи отырыңыз: Дәрі қобдишасы: Шетелге шыққанда қандай дәрі-дәрмекті өзіңмен ала бару керек
Егер сіз тіркелген емханадағы дәріханада қажетті тегін дәрі уақытша жоқ болса немесе рецепт бойынша толық көлемде берілмесе, бұл туралы емхананың дәрігеріне немесе әкімшілігіне хабарлап, дәрінің қашан келетінін білуге болады.
Сонымен бірге, ""СК-Фармацияның"" 1439 байланыс орталығына хабарласып та қай дәрінің қашан жеткізілетіні жөнінде ақпарат алуға болады.
Қазақстанда халықты тегін дәрімен қамтамасыз ету екі негізгі мемлекеттік бағдарлама аясында іске асады:
ТМККК – республикалық бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік қызмет пакеті. Оның шеңберінде әлеуметтік мәні бар, ауыр және өмірге қауіп төндіретін аурулар қамтылады. Мысалы, онкологиялық науқастарға, туберкулезбен, диабетпен, психикалық сырқаттармен ауыратын азаматтарға қажетті дәрілер осы кепілдендірілген көмек есебінен тегін беріледі.
2025 жылы амбулаториялық дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуге бөлінген жалпы қаржының негізгі бөлігі – 226,6 млрд теңге дәл осы ТМККК пакетіне тиесілі болды. Себебі оның құрамына қымбат тұратын дәрілер кіреді – онкология, сирек кездесетін орфандық аурулардың бір ғана дәрісінің бағасы жүз мыңдаған немесе миллион теңгеге жетуі мүмкін. ТМККК аясында қазіргі кезде шамамен 50 түрлі диагноз (нозология) бойынша 256 дәрі-дәрмек пен медициналық бұйым тегін қамтамасыз етіледі.
МӘМС қорының қаржысы есебінен салыстырмалы түрде жиі кездесетін, созылмалы бірақ асқынбаған дерттердің дәрі-дәрмегі алынады. Жалпы алғанда ересектерге – 13 түрлі ауру бойынша 54 түрлі дәрілік зат, ал балаларға 21 түрлі диагноз бойынша 62 түрлі дәрі тегін беріледі.
Егер пациент МӘМС жүйесінде сақтандырылмаған болса, онда ол тек ТМККК пакетіне кіретін дәрілерді ғана тегін ала алады, ал сақтандыру арқылы қамтылатын аурулар бойынша жеңілдікке ие бола алмайды.
2025 жылдың 7 айы ішінде МӘМС жүйесі арқылы 1,26 млн адамға 4,8 миллион рецепт бойынша 18,5 млрд теңгенің дәрі-дәрмегі берілген.
Оқи отырыңыз: Ақша аз төлей ме? Қазақстандық дәрігерлер жаппай шетелге кетіп жатыр
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тегін дәрі-дәрмек тізімі жыл сайын жаңарып отырады.,,2025-10-22T12:18:00+05:00
zazgy-ystyqta-kunine-nese-litr-su-isu-kerek-nutriciologqa-8-suraq,informburo.kz,Жазғы ыстықта күніне неше литр су ішу керек? Нутрициологқа 8 сұрақ,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zazgy-ystyqta-kunine-nese-litr-su-isu-kerek-nutriciologqa-8-suraq,"Адам ағзасы үшін су ауадай қажет. Судың тапшылығы денсаулыққа елеулі қауіп төндіреді: бас айналып, қан қысымы төмендеп, жүрек жұмысы бұзылады. Адамдар қатты шөлдегенде ғана ағзаның сусызданғанын байқап жатады. Ал аптап ыстықта жеткілікті су ішпеу – денсаулыққа зиян.
Осы орайда Информбюро порталы дәрігер-нутрициолог Меруерт Есеевадан ағзаның сусыздануына қатысты сұрады. Бұл материалда сусыздану себептерін, белгілерін және алдын алу жолдарын түсіндіреміз.
Адам ағзасының басым бөлігі судан тұрады. Ал су жетпегенде ағза құрғап, денедегі сұйықтықты жоғалтып, сусыздануға әкеп соқтырады.
Су токсиндерді шығарудан бастап қызуды реттеуге дейін барлық жүйелердің жұмысы үшін қажет. Су жетпесе жасушалардың жұмысы бұзылып, қан қоюланады, жүрек пен бүйрекке түсетін жүк артады.
Ағзаның сусыздануы шөлдемеген кездің өзінде-ақ басталуы мүмкін.
Кей адамдардың ағзасы өзгелерге қарағанда сусыздануға бейім:
Назар аудару керек белгілер:
Оқи отырыңыз: Аптап ыстықтан қалай қорғануға болады? Пайдалы 8 кеңес
Қазақстанның құрғақ әрі ыстық жазында адамдар қатты терлемей-ақ шөлдейді. Ағзадағы су ылғал тері және тыныс алу жолымен буланып кетеді, әсіресе бұл жағдай балалар мен қарт адамдарға тән. Ал кондиционер қосылған бөлмелерде ауа құрғақ болғандықтан бұл процес одан әрі күшейеді.
Ұсынылатын норма – тәулігіне адамның әр келі салмағына 30-40 мл су ішу қажет. Алайда ыстық ауа райы, физикалық жүктеме немесе жүктілік кезінде ағза суды көптеп қажет етеді. Сондықтан суды тұрақты түрде, аз-аздан ішіп отырған жөн.
Иә, электролиттерсіз шектен тыс көп мөлшерде су ішу гипергидратацияға әкелуі мүмкін. Осылайша қан құрамындағы натрий деңгейі төмендейді. Мұндай жағдай сирек кездеседі, бірақ өте қауіпті. Мұндайда құрысу, жүрек айнуы, тіпті ми ісінуі де болуы мүмкін.
Оқи отырыңыз: Жазғы ыстық денсаулыққа зиянын тигізбес үшін не істеу керек? Дәрігер кеңесі
Адамдарға таза су ішу жеткілікті. Бірақ ыстықта, физикалық жүктеме кезінде, сондай-ақ балалар мен қарттар үшін электролит ерітінділері пайдалы. Құрамында калий, натрий және магний сияқты су-тұз балансын сақтауға қажет маңызды минералдар ішкен дұрыс.
Зерттеулер растағандай, күйзеліс пен физикалық белсенділік кезінде тиімді гидратация үшін ағзаға тек су ғана емес, электролиттер де қажет.
Қарапайым ережелер:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Нормадан артық су ішу де адам денсаулығына зиян тигізеді.,,2025-08-04T15:43:22+05:00
zeinetke-merziminen-buryn-sygu-sarttary-qandai-zane-neden-bastau-kerek,informburo.kz,Зейнетке мерзімінен бұрын шығу: Шарттары қандай және неден бастау керек,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zeinetke-merziminen-buryn-sygu-sarttary-qandai-zane-neden-bastau-kerek,"Денсаулығына байланысты немесе ауыр еңбек жағдайында жұмыс істеген, сондай-ақ жинақтаушы зейнетақы жүйесінде жеткілікті қаражаты бар азаматтар үшін зейнетке мерзімінен бұрын шығу мәселесі бүгінде өзекті болып отыр. Мерзімінен бұрын зейнетке шығу тек белгілі бір шарттар орындалған жағдайда мүмкін. Бұл материалда ерте зейнетке шығу құқығын алу үшін қандай талаптар қойылатыны, қандай құжаттар жинау қажет екені және өтінішті қалай рәсімдеу керектігі туралы егжей-тегжейлі түсіндіреміз.
Мерзімінен бұрын зейнетке шығу – көпшіліктің арманы. Ерте демалысқа шығу адамға уақытты өзіне, отбасына және денсаулығына арнауға мүмкіндік береді. Алайда бұл шешімнің екінші жағы да бар – ерте зейнетке шығу белгілі бір қаржылық және әлеуметтік тәуекелдермен қатар жүреді.
Артықшылықтары:
Тәуекелдері:
Ерте зейнетке шығу – үлкен өмірлік шешім. Сондықтан оған дейін өзіңіздің қаржылық жағдайыңызды, жинақ көлеміңізді және келешек өмір салтыңызды мұқият ескерген жөн. Қажет болса, БЖЗҚ мамандарымен немесе қаржы кеңесшісімен кеңесіп, нақты есеп жүргізген артық болмайды.
2025 жылдан бастап елімізде зейнетақы көлемі ұлғайды. Бұл өзгеріс инфляция мен халық табысының өсуін ескере отырып жүзеге асырылды.
Мемлекеттік базалық зейнетақы:
Жасы бойынша зейнетақы:
Осылайша, базалық және жасы бойынша зейнетақының жиынтық ең төмен мөлшері 95 131 теңге, ал ең жоғары сомасы 213 046 теңге болды.
2025 жылы зейнетке шығу жасы өзгеріссіз қалады:
Бұл өзгерістер зейнеткерлердің өмір сүру сапасын арттыру және әлеуметтік қолдауды күшейту мақсатында енгізілді.
Оқи отырыңыз: Зейнетақы жинағын кім және қай мөлшерде мерзімінен бұрын ала алады?
Қолданыстағы ережелерге сәйкес, жалпы еңбек өтіліне тек Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына аударым жасалған жұмыс кезеңдері ғана емес, сонымен қатар келесі уақыт аралықтары да ресми түрде есептеледі:
Бұл кезеңдердің барлығы еңбек өтіліне енгізіліп, зейнетақы тағайындау кезінде ескеріледі.
Мемлекет азаматтарға зейнетке мерзімінен бұрын шығуға тыйым салмайды, бірақ мұнда маңызды бір шарт бар. Заңнамада басты назар еңбек өтіліне емес, зейнетақы жинақтарының көлеміне аударылады. Яғни, адам неғұрлым жас болса, ерте зейнетке шығу үшін оның БЖЗҚ-дағы жинағы соғұрлым көп болуы керек.
Зейнетке мерзімінен бұрын шығу мүмкіндігі (ең көп дегенде 8 жыл ерте) тек зейнетақы аннуитеті арқылы қарастырылған. Бұл үшін азамат сақтандыру компаниясымен арнайы келісімшарт жасап, өз жинақтарын сол компанияға аударады. Кейін сақтандыру ұйымы өмір бойы зейнетақы төлемін жүргізеді.
Аннуитет шартына сәйкес:
Мұндай жағдайда азаматтың БЖЗҚ-дағы жинағы сақтандыру компаниясына толық аударылады, ал компания өз кезегінде оған өмір бойы ай сайынғы төлем жасайды.
Айта кету керек, сақтандыру компанияларынан төленетін зейнетақы жыл сайын 7% мөлшерінде индекстеу арқылы өсіп отырады.
Қазақстанда зиянды және ауыр еңбек жағдайында кемінде жеті жыл жұмыс істеген азаматтар 55 жастан бастап арнайы әлеуметтік төлем алуға құқылы. Бұл төлемді алу үшін негізгі шарттардың бірі – адамның зиянды өндірістен кетуі немесе жеңіл жұмысқа ауысуы.
Сонымен қатар, зиянды еңбек жағдайында кем дегенде бес жыл жұмыс істеген азаматтар зейнетақы аннуитеті туралы келісімшарт жасай алады. Мұндай жағдайда ерлер де, әйелдер де 50 жастан бастап зейнетақы алу мүмкіндігіне ие болады.
Бұл жүйе ауыр еңбек жағдайында денсаулығына зиян келтіріп жұмыс істеген адамдардың еңбегін ескеріп, оларға ертерек демалысқа шығуға мүмкіндік береді.
Заңнамаға сәйкес, бес және одан да көп баланы дүниеге әкеліп (немесе асырап алып), оларды сегіз жасқа дейін тәрбиелеген әйелдер зейнет жасына жеткен кезде 53 жастан бастап зейнетақы төлемдерін алуға құқылы.
Бұл норма көпбалалы аналардың еңбегін және олардың қоғамдағы ерекше рөлін мойындауға бағытталған.
Қазақстанда мұғалімдердің 55-58 жаста зейнетке шығу мүмкіндігі жөніндегі мәселе алғаш рет 2019 жылы көтерілген болатын. Сол кезде білім және ғылым министрі болған Асхат Аймағамбетов бұл бастама талқылау сатысында екенін мәлімдеген еді.
Алайда, бүгінгі күнге дейін бұл ұсыныс бойынша оң шешім қабылданған жоқ, сондықтан мұғалімдер үшін зейнетке шығу жасы жалпы белгіленген тәртіппен сақталып отыр.
Оқи отырыңыз: 2025 жылы зейнетақы, жәрдемақы және әлеуметтік төлемдер мөлшері қалай өзгереді
Қызмет өтілі – қарапайым тілмен айтқанда, бұл да еңбек өтілінің бір түрі. Алайда, ол барлығына бірдей емес, тек белгілі бір қызмет салаларында жұмыс істеген адамдарға ғана беріледі. Мысалы, полиция қызметкерлері, сондай-ақ құқық қорғау органдарының өкілдері, әскери қызметшілер және ерекше маңызды немесе құпия хат-хабарларды жеткізушілер (фельдъегерлік қызмет) қызмет өтілі бойынша ертерек зейнетке шығуға құқылы.
Сонымен қатар, 2012 жылдан бастап арнайы атақтар мен сыныптық шендер, формалы киім кию құқығы жойылған адамдарға да осындай жеңілдіктер қарастырылған. Бұған қоса, 2022 жылдың шілдесі мен 2023 жылдың қаңтар айларында ішкі істер органдарында қысқартуға түскен, сол кезде 12,5 жылдан астам қызмет өтілі болған медициналық қызметкерлерге де ерте зейнетке шығу құқығы берілген. Бірақ ол үшін олар тергеу изоляторларындағы немесе қылмыстық-атқару жүйесінің медициналық ұйымдарында жұмысын жалғастыруы тиіс.
Заңнамаға сәйкес, қызмет өтілі – адамның белгілі бір кәсіби салада нақты атқарған жылдарының жиынтығы. Ол тек мерзімінен бұрын зейнетақы алу құқығын ғана емес, сонымен қатар жалақыға қосымша үстемақы, қызметтік жеңілдіктер және басқа да әлеуметтік артықшылықтар береді.
Қызмет өтілі бойынша зейнетақы тағайындау үшін өтініш пен қажетті құжаттарды тапсырған күн мемлекеттік органда тіркелген сәт – өтініш беру күні болып есептеледі.
Жасына байланысты немесе қызмет өтілі үшін зейнетақы төлемдері келесі тұлғаларға тағайындалмайды:
Яғни аталған тұлғаларға мемлекет тарапынан өмір бойы қаржылай қамтамасыз ету төленетіндіктен, оларға қосымша зейнетақы тағайындалмайды.
Әлеуметтік кодексте еңбек өтілін жеңілдікпен (яғни, артық коэффициентпен) есептеу ұғымы нақты көрсетілген. Мұндай есептеу кейбір ерекше және күрделі жағдайларда еңбек еткен азаматтарға қолданылады. Төменде жеңілдікпен есептелетін негізгі жағдайлар келтірілген:
Мұндай жеңілдетілген тәртіп тарихи және әлеуметтік тұрғыдан ерекше еңбек жағдайында болған азаматтардың еңбегін әділ бағалауға бағытталған.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда 2 млн 489 мың зейнеткер бар. Орташа зейнетақы мөлшері қанша?
Мерзімінен бұрын зейнетақы төлемдерін алу үшін азаматтар ""Азаматтарға арналған үкімет"" мемлекеттік корпорациясының (ХҚКО) ең жақын филиалына барып, өтініш беруі тиіс. Сондай-ақ, өтінішті электрондық үкімет порталы (eGov.kz) арқылы да тапсыруға болады – ол үшін ""Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы міндетті және кәсіби зейнетақы жарналары есебінен төленетін зейнетақы төлемдерін жүзеге асыру"" қызметін таңдау қажет.
Қажетті құжаттар тізімі:
Ал қызмет өтіліне байланысты қосымша төлем еңбек шартына сәйкес рәсімделеді және жұмыс беруші арқылы есептеледі.
Бұл рәсім азаматтардың еңбек жолын, өмірлік жағдайын және заңмен белгіленген жеңілдіктерін ескеріп, зейнетақы тағайындау процесін әділ және ашық жүргізуге бағытталған.
Иә, ерте зейнетке шыққан адам қайтадан жұмыс істей алады, бірақ мұнда бірнеше маңызды ерекшелік бар.
1. Егер сіз БЖЗҚ-дан төлем алып жүрсеңіз (яғни, жинақтан тікелей зейнетақы алып отырсаңыз), жұмыс істеуге ешқандай тыйым жоқ. Сіз еңбек шартын жасай аласыз, табыс таба аласыз және бұл зейнетақы төлемдеріне әсер етпейді.
Алайда жұмыс істеген кезде сіздің жалақыңыздан міндетті зейнетақы жарналары (10%) қайтадан БЖЗҚ-ға аударылады. Бұл жаңа жинақтар кейін сіздің қосымша зейнетақыңызға айналуы мүмкін.
2. Егер сіз зейнетақы аннуитеті арқылы ерте зейнетке шыққан болсаңыз, яғни, сақтандыру компаниясымен келісімшарт жасасып, ай сайын аннуитет төлемі алып отырсаңыз – бұл жағдайда да жұмыс істеуге рұқсат етіледі.
Бірақ аннуитет шарты бұзылмайды және ай сайынғы төлем сол қалпында жалғасады. Тек жұмысқа тұрғаныңыз үшін төлем мөлшері көбеймейді немесе қайта есептелмейді.
3. Мемлекеттік қызметтегі шектеулер: Кейбір мемлекеттік лауазымдарға зейнеткерлерді қайта қабылдау шектелуі мүмкін (мысалы, әскери қызмет, құқық қорғау органдары немесе судья қызметі). Бұл жағдайларда зейнетке шыққаннан кейін қайта жұмыс істеу заңмен реттеледі.
Ерте зейнетке шыққаннан кейін де еңбек етуге болады – ол заңды әрі жиі кездесетін жағдай.
Көптеген қазақстандық аннуитет төлемін ала отырып, жеңіл жұмысқа орналасып немесе жеке ісін жалғастырып, қосымша табыс көзін қамтамасыз етеді.
Қайда жүгіну керек:
Көп адам рәсім кезінде нақты қай мекемеге бару керегін білмейді – бұл бөлім сол олқылықты толтырады.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда базалық зейнетақы 2027 жылға дейін қалай өзгереді?
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2025 жылдан бастап елімізде зейнетақы көлемі ұлғайды.,,2025-10-13T11:45:29+05:00
2025-zyly-almaty-zastary-bagdarlamasymen-qalai-ui-aluga-bolady-tusindirme,informburo.kz,"2025 жылы ""Алматы жастары"" бағдарламасымен қалай үй алуға болады? Түсіндірме",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2025-zyly-almaty-zastary-bagdarlamasymen-qalai-ui-aluga-bolady-tusindirme,"14 наурызда ""Алматы жастары"" тұрғын үй бағдарламасына құжат қабылдау басталады. Биыл несиелендіру мөлшері 18 миллион теңгеден 20 миллион теңгеге дейін ұлғайтылды. Алматы әкімдігі Отбасы банкпен бірлесе кемінде 2 550 адамның баспаналы болуына жәрдемдеседі.
Осы орайда Информбюро порталы бағдарлама шарттарын, кімдер қатыса алатынын және қандай құжаттар қажет екенін түсіндіреді.
Бағдарлама аясындағы несиелендіру шарттары:
Мына сала мамандары өтініш бере алады:
Жеке кәсібі бар мүсіншілер, суретшілер, дизайнерлер, жазушылар, композиторлар да қатыса алады.
Бағдарлама бойынша кемінде 2 550 адамды қамту көзделген. Берілетін несиелердің жалпы санынан келесі салалар бойынша квоталар қарастырылады:
Оқи отырыңыз: ""Алматы жастары 2025"": тұрғын үй бағдарламасына өтініш қабылдау қашан басталады
Үміткерлер:
Бағдарламаға қатысу үшін 14 наурыз бен 26 наурыз аралығында almaty-zhastary2025.kz ресми сайтына ЭЦҚ арқылы кіріп, өтінішті толтырып, құжаттарды жүктеу қажет. Өтініш қабылдау мерзімі аяқталғанша  үміткерлер тапсырған өтінішті өңдеп, құжаттарды толықтыра алады.
Өтініш берер сәтте PDF форматта сканерленген келесі құжаттарды жүктеу қажет:
Қосымша құжаттар:
Оқи отырыңыз: ""Наурыз"" ипотекасы 5 наурызда іске қосылады. Бағдарлама шарттары қандай
Өтінім беру мерзімі аяқталған соң уәкілетті орган құжаттардың толықтығын тексеріп 30 жұмыс күні ішінде тексереді. Уәкілетті орган үміткерлердің ұпайларын есептеп, сайтта іріктеуден өткендердің тізімін жариялайды. Үміктерлердің жеке кабинетіне іріктеуден өтіп, Отбасы банкте төлем қабілеттілігін бағалауға жолдама жіберіледі. Ал іріктеуден өтпегендерге себебін хабарлайды.
Жолдама алған өтініш берушілер 15 жұмыс күні ішінде төлем қабілеттілігін бағалаудан өту үшін Отбасы банкке жүгінуі қажет. Осы уақыт ішінде үміктер келмесе онда жолдама тізімдегі келесі қатысушыға беріледі.
Қатысушы біліктіліктен өтпеген жағдайда, әкімдік тізімдегі келесі қатысушыға жолдама береді. Ал біліктіліктен өткендер хабарлама алған сәттен бастап 45 күн ішінде тұрғын үй таңдап, Отбасы банкке құжаттарды ұсынуға тиіс. Осы мерзімде үй таба алмаса онда жолдама тізімдегі келесі қатысушыға беріледі.
Қажет құжаттар:
Қосымша құжаттар (бар болса):
Банк қосымша құжаттарды талап етуге құқылы.
Сұрақтарыңыз болса Алматы қаласының коммуналдық инфрақұрылымды дамыту басқармасының +7 727 225 14 57 телефон нөміріне, Отбасы банктің 300 call-орталығына хабарласыңыз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Өтінім қабылдау 14 наурызда басталып, 26 наурызда аяқталады.",,2025-03-12T14:00:00+05:00
2025-zyly-qalai-bilim-grantyn-zenip-aluga-bolady-manyzdy-on-suraqqa-zauap,informburo.kz,2025 жылы қалай білім грантын жеңіп алуға болады? Маңызды он сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2025-zyly-qalai-bilim-grantyn-zenip-aluga-bolady-manyzdy-on-suraqqa-zauap,"13 шілдеде білім беру гранты конкурсына өтініш қабылдау басталады. Биыл бакалавриатқа 77 мыңға жуық білім беру гранты бөлініп отыр. Қазіргі таңда талапкерлер грант конкурсына қатысуға мүмкіндік беретін негізгі ҰБТ-ны тапсырып жатыр. 7 шілдеге дейін екі рет негізгі ҰБТ сертификатының бірімен грант конкурсына қатыса алады.
Осы орайда Информбюро порталы биыл қанша грант бөлінді, конкурсқа қатысу үшін қандай құжаттар қажет, биыл квотамен кімдер грантқа оқуға түсе алады және негізгі конкурстан бөлек қалай грантқа ие болуға болады деген сұрақтарға жауап береді.
2025-2026 оқу жылына 77 084 білім гранты бөлінген. Салаларға бөлгенде келесідей:
Биыл “Серпін” бағдарламасына 2 мыңнан астам грант қарастырылған. Сондай-ақ, батыс өңірлерден келген жастарға 2 500 грант қарастырылған. Ал педагогикалық және әлеуметтік ғылымдар саласына сараланған 300 грант бөлінеді.
Әкімдіктер де жергілікті бюджеттен бірнеше мың грант бөледі. ""Қазақстан халқына"" қоры да әлеуметтік осал топтан шыққан талапкерлерге білім грантын бөледі.
Халықаралық және шетелдік оқу орындарында және (немесе) олардың Қазақстан Республикасындағы филиалдарында оқу үшін бөлінген білім гранттары:
20 маусымда жоғары оқу орындарының қабылдау комиссиялары өз жұмысын бастады. ҰБТ-ны тапсырып қойып, грант конкурсына қатыспаймын деп шешсеңіз, ЖОО-ға қабылдауға құжаттарыңызды тапсыра берсеңіз болады. Ал егер грант конкурсына қатысамын деп жоспарлап отырсаңыз, грант конкурсына өтінішті 13-20 шілде аралығында тапсырасыз. Осы кезеңде сіз мамандықтар мен оқу орындарын таңдайсыз.
Грант конкурсына құжаттарды кез келген жоғары оқу орнының қабылдау комиссиясы арқылы офлайн немесе eGov порталы арқылы онлайн тапсыруға болады. Қажет құжаттар:
Сондай-ақ, оқу орындарының виртуалды қабылдау комиссиялары жұмыс істейді.
Оқи отырыңыз: Білім грантына қолы жетпегендер грант иегері атануы үшін не істеу керек
Шығармашылық емтиханды өзіңіз таңдаған жоғары оқу орнында тапсырасыз. Емтиханның нақты күнін таңдаған ЖОО-ның қабылдау комиссиясынан біліп алуыңыз керек. Грант конкурсына қатысу үшін тек бір ғана ЖОО мен бір мамандықты таңдай алатыныңызды ұмытпаңыз.
Ал ""Педагогикалық ғылымдар"" және ""Денсаулық сақтау"" білім беру салаларына түсу үшін 20 маусым мен 20 тамыз аралығында ЖОО-да онлайн немесе офлайн форматта емтихан өткізіледі. Әрбір ЖОО емтихан тапсыру форматын және күнін өзі белгілейді. Арнаулы емтихан грант конкурсына қатысу үшін де, ақылы оқуға тапсыру үшін де міндетті.  Арнаулы емтиханды кез келген ЖОО-да тапсыруға болады. Емтихан ""өтті"" немесе ""өтпеді"" деген нысанда бағаланады. Нәтижелері емтихан өткізілген күні жарияланады. Арнаулы емтиханды онлайн форматта өткізетін жоғары оқу орындарының мында жарияланған.
Оқуға түсу үшін шекті балл:
Сондай-ақ, жоғары оқу орындары да грант конкурсына қатысу үшін шекті балл белгілейді. Мысалы, ""Математика мұғалімдерін даярлау"" мамандығы бойынша грант конкурсына қатысу үшін Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университетіне кемінде 80 балл жинау керек болса, Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ-ға түсу үшін кемінде 120 балл, ал SDU University-не түсу үшін 125 балл жинау қажет. ЖОО-лар белгілеген шекті балл туралы мына жерден көре аласыздар.
Оқу-ағарту министрінің бұйрығына сәйкес, мынадай квота түрлері бар:
Оқи отырыңыз: 50 пайыздық білім гранты: Оны кімдер иелене алады
Педагогикалық және әлеуметтік ғылымдар саласына 300 сараланған грант бөлініп отыр. Сараланған гранттың негізгі ерекшелігі – негізгі конкурс кезінде грант ала алмаған, бірақ ҰБТ-дан жоғары балл алған талапкерлер грантқа оқуға түсе алады. Биыл сараланған грант байқауы негізгі байқаудан бөлек өткізіледі. Яғни, негізгі, жергілікті атқарушы органдардың, жұмыс берушілер тарапынан берілетін және “Қазақстан халқына” қорынан берілетін гранттар конкурсы аяқталған соң, сараланған гранттар байқауы өтеді.
Сараланған гранттың құны – 500 мың теңгедан басталады. Мемлекет тарапынан 500 мың теңге төленеді, ал қалған жартысын талапкердің өзі немесе басқа де демеушілік қаржы есебінен төлеу мүмкіндігі қарастырылған. Сараланған грантқа ешқандай құжат тапсырудың қажеті жоқ. Негізгі гранттар конкурсы шілденің 13-20 арасында өтеді, яғни бір апта бойы құжатар қабылданады. Сол тапсырылған құжат жетілікті, ол сараланған гранттар конкурсына жарамды. Конкурс базада сақталған талапкерлер арасында жүргізіледі.
Білім гранттарын тағайындау жөніндегі конкурсқа қатысу үшін талапкерлер жоғары оқу орындарының қабылдау комиссиялары арқылы өтініш беру қажет. Қажет құжаттар:
Құжаттарды қабылдау мерзімі туралы ақпаратты әкімдіктерден, сондай-ақ жоғары оқу орындарының қабылдау комиссияларынан алуға болады. Грант беру туралы шешімді әкімдік жанынан құрылған арнайы комиссия қабылдайды.
Әкімдік гранттары оқу ақысын төлегенмен, стипендиясы болмауы мүмкін. Ғылым және жоғары білім министрлігі әкімдіктерге стипендияны қарастыруды сұрады.
""Серпін"" жобасының басты мақсаты – еліміздің оңтүстік өңірлерінің жастарын кадр тапшылығын көріп отырған аймақтарда оқытып, білікті мамандар даярлау. Бағдарламаға мына аймақтардағы ауыл мектептерін бітірген түлектер қатыса алады:
Гранттар мынадай облыстарда орналасқан ЖОО-ларға бөлінді:
Гранттар тек  педагогикалық, IT және техникалық, ауыл шаруашылық мамандықтарына беріледі. Биыл ""Серпін"" бағдарламасына мемлекеттен 2 412 грант бөлініп отыр.
Грантқа түскен түлектер шәкіртақы алады және жатақханамен қамтамасыз етіледі. ""Серпін"" бағдарламасы түлектері үшін оқу аяқтаған соң грант өтеу мерзімі 3 жылдан 2 жылға қысқартылып, өтеу орны 11 аймаққа ұлғайтылды.
Оқи отырыңыз: Асхат Аймағамбетов мемлекеттік білім грантына ілікпегендерге тегін білім алудың 7 жолын айтты
""Қазақстан халқына"" қоғамдық қоры бөлетін білім гранттары конкурсына биыл ҰБТ тапсырған және шекті балл жинаған келесі талапкерлер қатыса алады:
Бағдарламаға 29 жасқа дейінгі (қоса алғанда) үміткерлер қатыса алады. Өтініштер ЖОО қабылдау комиссияларында 10-17 тамыз аралығында қабылданады. Грант иегері оқуын аяқтағаннан кейін оны өтеуге міндетті емес.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Грант иегерлерінің тізімі 10 тамызға дейін жарияланады.,,2025-06-24T16:36:27+05:00
2025-zyly-qurban-ait-6-8-mausymda-toilanady-qurban-salu-tartibi-qandai,informburo.kz,2025 жылы құрбан айт 6-8 маусымда тойланады. Құрбан шалу тәртібі қандай,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2025-zyly-qurban-ait-6-8-mausymda-toilanady-qurban-salu-tartibi-qandai,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы биыл онлайн құрбан шалуға арналған qurban.muftyat.kz сайтын іске қосты. Онлайн түрде құрбан шаламын деушілер сайт арқылы құрбандық малын таңдап, тапсырыс сомасын онлайн төлей алады. Биыл да құрбан шалу рәсімі офлайн және онлайн форматта қатар жүзеге асырылады.
Осы орайда Информбюро порталы қалай онлайн құрбан шалу тәртібін түсіндіреді.
Ханафи мәзһабында құрбан айт күндері бай адамға құрбан шалу – уәжіп (міндет). Шариғат бойынша ""бай"" деп мал-дүниесі нисап мөлшеріне жеткен адамға айтылады. Нисап мөлшері – 40 қой (ешкі) немесе 30 ірі қара немесе 5 түйе. Ол да болмаса қажетінен артық 85 грамм алтын (1,2 млн теңге) қаражат. Мал-дүниесі нисап мөлшеріне жетпеген, яғни жағдайы төмен мұсылманға құрбан шалу міндет емес.
Құрбандық шалу ақыл-есі дұрыс, балиғат жасына толған, ауқатты, муқим (тұрақты), әрбір ер және әйел мұсылманға бұйырылады. Ал жолаушыға, уақытша (15 күннен аз) қоныстанған, қажыға барған (меккеліктен басқа) және кедей адамға құрбандық шалу міндет емес. Ақылды, балиғат жасына толған адам құрбандықты өз атынан шалады. Кішкентай балалары атынан құрбандық шалу міндет емес.
Құрбан шалу құлшылығы адамды ақыретте сый-сыяпатқа, мол сауапқа ке­нелтеді. Құрбандыққа шалынған малдың әрбір тал қылшығына сауап жазылатыны айтылған. Алланың берген нығметіне шүкіршілік етудің бір жолы – Алла жолында мал-дүниені жұмсау. Құрбандық шалу – Аллаға шүкіршілік етудің бір көрінісі.
Құрбандық етінен отбасына, жақын туыстарына, көршілеріне, достарына және мұқтаж жандарға үлестіру мұсылмандардың арасында махаббат пен сүйіспеншілікті артырады. Бір малын қиып, кедей және мұқтаж бауырларына жәрдем беру арқылы жаман қы­лықтарын бауырмалдық, жомарттық, кі­шіпейілдік секілді жақсы қасиеттермен алмастырады. Шариғатымызда мұндай істерді істеу талап етіледі әрі жақсы саналған амал саналады.
Шариғат бойынша бір адам өзінің атынан басқа бір адамды белгілі бір іске уәкіл ете алады. Өйткені адам баласы кейбір жағдайларда бір істі орындауға жарамай қалуы мүмкін. Сонда біреудің көмегіне жүгінеді, яғни, сол істі оған тапсырады, оны өзінің атынан уәкіл етеді.
Мұхаммед Пайғамбар Хаким ибн Хизамға құрбандық сатып алуға тапсырыс берген. Сондықтан, құрбандықты үйінен шықпай біреу арқылы орындауға  да болады. Яғни, құрбан шалуға ниет еткен адам өзіне бір сенімді адамды уәкіл етіп тағайындайды да оған құрбандықтың ақшасын беріп, малды сатып алуды, бауыздауды, етін бөлшектеп таратуды тапсыра алады. Шариғатта бұл қарым-қатынас ""уакалат"" деп аталады.
Оқи отырыңыз: Марқұмның атынан құрбан шалуға бола ма? Құрбан айтқа қатысты білу керек деректер
Тапсырыстар мен өтініштер маусым айының 8-і күні сағат 12:00-ге дейін қабылданады.
""Құрбан шалу"" деген бөлімді таңдап, мына мәліметтерді енгізіңіз:
ҚМДБ қаржыға араласпайды. Құрбандыққа шалынатын түлік бағасы жергілікті нарық бағасымен көрсетіледі. Қазақстанның әр аймағында малдың бағасы әртүрлі:
Қой мен ешкіні жеке адам, ал ірі қара мен түйе малын бір немесе 7 адам бірігіп шалса болады.
Бұл бағаға қасапшының еңбекақысы, тоңазытқыш көліктерде етті сақтау, пакетке салусекілді мұқтаж жандарға құрбандық етін жеткізу үшін барлық қызмет түрлері кіреді
Оқи отырыңыз: Құрбан айт кезінде қандай сүрелер мен дұғалар оқуға болады
Иә. Бірақ тапсырыстар мен өтініштер түнгі уақытта қаралмайды.
Сайттың басты бетінде ""Құрбандық шалынғандығы туралы мәлімет"" деген батырманы басып, тапсырыс берген телефон нөміріңізді қайта жазыңыз. Сонда өзіңізге қажет толық ақпаратты ала аласыз.
Онлайн құрбандық тапсырысы тек облыс орталықтары бойынша қабылданады. Сондықтан өзіңізге жақын аймақты таңдаңыз.
Оқи отырыңыз: Құрбан шалу тәртібіне қатысты 8 сұраққа жауап
Төлемді қолма-қол беруге болмайды, тек онлайн қабылданады. Тапсырысқа байланысты ақша аударымын тек Kaspi Gold картасы арқылы жасай аласыз.
Жоқ. Қате жіберсеңіз қайтадан өтініш бересіз.
Құрбан шалу 6 маусым күні құрбан айт намазынан кейін басталып, айттың үшінші күні 8 маусымда күн батқанға дейін жалғасады.
Оқи отырыңыз: Жылқы мен құс неге құрбандыққа жарамайды? Құрбан шалушыға арналған 12 маңызды мәлімет
Егер бір адамға құрбандық шалу уәжіп болса, алайда қолында ақшасы болмаса, қарыз алуы міндетті. Ал егер оған құрбан шалу уәжіп болмаса, өзі мұқтаж адам болса, оған құрбандық шалу үшін қарыз алу дұрыс емес. Өйткені Алла Тағала пенделеріне шамасы келмейтін нәрсені жүктемейді. Ол туралы Құранда былай делінген: ""Алла ешбір жанға күші жететінінен басқаны жүктемейді"".
Онлайн тапсырыс негізінде құрбан шалынатындықтан, құрбан шалу рәсіміне қатыса алмайсыз.
Республика бойынша мұқтаж отбасылар құрбандық етін алу үшін qurban.muftyat.kz сайтында өтініш бере алады. Мұқтаж отбасылардың өтініштерін қабылдау, сараптау және құрбандық еттерін жеткізіп беру жұмыстарымен ҚМДБ-ның жергілікті өкілдіктері айналысады.
Шалынған құрбандық еттері толықтай мұқтаж жандарға таратылады.
Оқи отырыңыз: Құрбандыққа қой, ешкі, сиыр, түйе жарайды. Онлайн құрбан шалудың тәртібін түсіндіреміз
Сайтта ""Құрбан етін алу"" деген бөлімді таңдап, мына мәліметтерді енгізіңіз:
Мына адамдар:
Ауқатты және мұқтаж емес адамдар өтініш бере алмайды. Шын мәнінде қиын жағдайда қалған мұқтаж жандарды ойлап, түсіністік танытуды сұрайды. Жәрдемге мұқтаж жандар құрбандыққа шалынатын малдың санына қарай көмек алады.
Әрине болады. Ол үшін тапсырыс бергенде құрбан шалдырушының аты-жөні деген жолаққа жазасыз.
Оқи отырыңыз: Қажылық 2025: Қасиетті сапардың тәртібі мен бағасы қандай
Дүниеден озған адамның атынан сауап ниетінде құрбан шалуға болады. Бірақ мойнына құрбан шалу уәжіп болған кісі ең әуелі өз атынан құрбандық шалуға тиіс. Марқұм үшін құрбан шалғысы келген адам оны құрбан айт күндері орындауы шарт. Құрбандық етінен құрбан шалған адамның өзі де, басқалар да жесе болады. Егер құрбан шалуды қайтыс болған адам өсиет етсе, құрбандық етін оның мұрагерлері жей алмайды. Құрбандықты түгелдей кедей мен мұқтаждарға таратып беру керек.
Құрбандығыңыз шалынған соң сізге, тапсырыс беру кезінде Құрбандық есебі қажет деп белгілеген жағдайда Whatsapp желісі арқылы есебі келеді. Сондықтан құрбандық туралы фото және бейне есеп алуыңыз үшін WhatsApp мессенжері болу міндетті.
Сайтта ""Құрбан шалынды"" деген бөлім бар. Ол жерде телефон нөмірін енгізіп, құрбан шалынғандығы туралы мәліметті тексеруге болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бірнеше жылдан бері Қазақстанда құрбанды онлайн шалу мүмкіндігі бар.,,2025-06-02T11:00:00+05:00
2026-zyly-kolik-salygy-qalai-ozgeredi-naqty-mysaldar-zane-zenildikterge-solu,informburo.kz,2026 жылы көлік салығы қалай өзгереді? Нақты мысалдар және жеңілдіктерге шолу,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2026-zyly-kolik-salygy-qalai-ozgeredi-naqty-mysaldar-zane-zenildikterge-solu,"Қазақстанда 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жаңа Салық кодексі күшіне енеді. Құжатқа сәйкес қозғалтқыш көлемі 3 литрден асатын көліктерге салынатын салық мөлшерлемесі азаяды. Сондай-ақ, көліктің шығарылған жылына қарай жеңілдік жасалады.
Осы орайда Информбюро порталы Салық кодексіндегі жеңіл көліктерге салынатын салық мөлшері өалай өзгергенін түсіндіреді.
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап көлік салығы жаңа тәртіппен есептеледі. Ең басты жаңалық – көліктің шығарылған жылы мен қозғалтқыш көлеміне қарай жеңілдік жасалады. Сонымен қатар қымбат көліктерге 10% акциз салығы енгізіледі.
Басты өзгеріс 3000 см³ және одан жоғары қозғалтқышы бар көліктерге қатысты болып отыр. Бұрын 3000-4000 см³ көлемді көліктерге 35-66 АЕК мөлшерінде салық салынса, 2026 жылдан бастап 15 АЕК мөлшерінде салық салынады. Ал қозғалтқыш көлемі 4000 см³ және одан асатын көліктер 130-200 АЕК төлеп жүрсе, келер жылдан бастап 117 АЕК сомасында салық төлейді.
Сондай-ақ, қозғалтқышының көлемі 1500 см³ асатын жеңіл көліктерге әрбір артық текше сантиметр үшін 7 теңге қосылады.
Мысалы, келер жылдан бастап 2005 жылдан бұрын шығарылған көліктер салықтың жартысын ғана төлейді.
Оқи отырыңыз: Қазақстандықтар көлік салығы бойынша ескерту алып жатыр. Оны қалай есептеуге болады
Салық есептегенде базалық мөлшерлемеге коэффициент қолданылады:
Мысалы, базалық салық 60 мың теңге болса, көлік иелері шығарылғанына 15 жыл болған көлік үшін – 42 мың теңге, 25 жылдық көлік үшін 30 мың теңге төлейді
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап құны 18 мың АЕК сомасынан асатын жеңіл көлікке акциз қолданылады. Яғни, көліктің құны 75 миллион теңгеден асса, оған қосымша 10% акциз салығы салынады. Бұл салықты көлікті алғаш тіркегенде немесе қайта сатқанда төлеу керек.
2025 жылдың салығын 2026 жылғы 1 сәуірге дейін төлеу қажет. де көлік салығын төлеу мерзімі аяқталады. 2025 жылдың салығын төлеу үшін биылғы айлық есептік көрсеткіш (3932 теңге) қолданылады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Жаңа Салық кодексіне сәйкес, ескі көлік мінгендермен қоса қозғалтқышы үлкен көлік иелері де аз салық төлейді.",,2025-07-30T15:00:00+05:00
ana-boluga-qalai-daiyndalu-kerek-bala-suiudi-zosparlau-tasilderi,informburo.kz,Ана болуға қалай дайындалу керек? Бала сүюді жоспарлау тәсілдері,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ana-boluga-qalai-daiyndalu-kerek-bala-suiudi-zosparlau-tasilderi,"Қазақстанда әйелдердің үштен бірі жүктілікті жоспарламайды. Ал Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) мен жетекші акушерлік-гинекологиялық ұйымдар бала көтермес бұрын гинеколог немесе отбасылық дәрігерге барып, тексерілу қажет деп дабыл қағады. Дәрігер әйелдің денсаулығын бағалап, қажет болса ем немесе кеңес береді. Қатерлі аурулар анықталса әзірге бала көтеруге болмайтынын, емделу қажет екенін айтады. Алайда әйелдердің көпшілігі дәрігерге құлақ аспай, бірінен соң бірін туып жатады. Мұндайда әйелдің де, баланың да денсаулығына қауіп төнеді. Ана мен бала өлімі азаймай тұрғаны да сондықтан.
Бала көтермес бұрын не істеу керек? Қандай анализдер тапсыру қажет? Қай кезде бала көтеруге болмайды?
Осы орайда Информбюро порталы Алматы қаласы қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының қалалық перинаталдық орталығының дәрігер, акушер-гинекологы, кафедра лекторы Ұлжан Пернебекованың бала көтеруді жоспарлауға қатысты айтқан кеңестерін ұсынады.
Дәрігер ұсынысы:
Отбасын жоспарлаудың басты мақсаты – жоспарланбаған жүктіліктің алдын алу, репродуктивті денсаулықты сақтау және отбасы мен қоғамның әл-ауқатын арттыру.
Мына анализдерді тапсырып, тексеруден өту ұсынылады:
Созылмалы аурулар:
Инфекциялық аурулар (активті кезеңде):
Онкологиялық аурулар. Қатерлі ісік диагнозы қойылса жазылып шыққан соң ғана бала көтеруге болады. Кейбір химиотерапия түрлері ұрыққа өте зиян.
Психикалық және неврологиялық аурулар:
Медикаменттер (жүктілікке қауіпті дәрілер қабылдау). Кейбір дәрілер жүктілік кезінде тератогенді, яғни ұрықтың дамуында ақау тудыруы мүмкін:
Осындай дәрі-дәрмектер ішіп жүрсеңіз дәрігермен кеңесіп, қауіпсіз баламаларға ауысу қажет.
Жатырдың немесе репродуктивті ағзалардың ауыр патологиялары :
Читайте также: Ана болуға дайындықты жүктіліктен кемінде 3-6 ай бұрын бастау қажет – акушер
Жаңа вакцина (тірі вакцина) қабылданған соң 1 ай күту керек. Босанған соң, әсіресе кесар тілігінен соң бір-екі жыл күтіну қажет. Салмақ тым төмен немесе артық болса денені қалыпқа келтіріп барып жоспарлау керек. Ауыр психологиялық күйзеліс, стресс болса жағдайы қалпына келтіру маңызды.
Есте сақтаңыз: бала көтеру туралы шешім – медициналық тексеріс пен дәрігердің кеңесіне негізделуге тиіс. Күмәндансаңыз, преконцепциялық кеңеске барып, нақты ақпарат алыңыз.
Кейде әйелдер денсаулығына қауіп төнетінін білсе де дәрігердің сөзіне құлақ аспайды. Бұған тек медициналық емес, әлеуметтік, мәдени және психологиялық себептер де әсер етеді.
Біріншіден, діни және мәдени дәстүрлер мен сенімдер. Кейбір дәстүрлі ортада ""бала – жаратқанның сыйы"", ""бала тууды шектеу – күнә"" деген ұстаным қалыптасқан. Дәстүр мен діни сенім, үлкендердің сөзі кейде дәрігердің кәсіби кеңесін жоққа шығарады. Қазақта ""Алла береді"", ""Жүктілікті адам жоспарламайды"", ""Бір қозы туса, бір түп жусан артық шығады"" деген түсініктер кең тараған.
Екіншіден, білім деңгейінің төмендігі. Кейбір әйелдер репродуктивті денсаулық туралы толыққанды ақпарат алмайды. Контрацепция, бала көтергенде екі баланың арасы қандай болу керек, қауіптер, жүктілікті жоспарлау туралы ғылыми тұрғыда білмейді. ""Спираль бедеулікке әкеледі"", ""дәрі гормон – зиян"" деген секілді мифтерге сенеді.
Үшіншіден, әлеуметтік қысым мен гендерлік рөлдер. Көп әйел күйеуі, енесі немесе отбасы талап еткен соң босана береді. ""Ұл керек"", ""көп бала жақсы"" деген түсінік әйелдің еркін шектейді. Әйел өз денсаулығына өзі иелік ете алмайды. Шешімді күйеуі немесе отбасы қабылдайды.
Төртіншіден, пациенттің дәрігерге сенбеуі. Кейде дәрігерлер де дұрыс түрде түсіндіре алмайды. Сол себепті әйел өзін кінәлі сезінеді. ""Тыңдамаса, өзі кінәлі"" демей әйелді сөкпей барынша түсіндіру керек.
Әйелдің көзқарасын, уайымын, сенімін теріске шығармай, құрметпен тыңдау қажет. Мысалы, ""Көп бала болғанын қалайтыныңызды түсінемін, бірақ денсаулығыңыз үшін үзіліс алу керек. Осыны бірге қарастырайық"" деуге болады.
Дәлелді ақпаратты қарапайым тілмен түсіндіру қажет. Мифтерді, жалған ақпаратты дәлелді түрде теріске шығарыңыз. Сурет, диаграмма, қарапайым мысалдармен жеткізіңіз. Денсаулығы сыр берсе, одан кейінгі балаға қауіп төнетінін ескертіңіз.
Отбасымен сөйлесіңіз. Әйел өзі шешпесе онда күйеуін не енесін шақырып, жағдайды түсіндіріңіз.
Дәрігер барынша қолдау көрсетсе, адамдардың білімі артып, сенім, диалог қалыптасқанда ғана әйелдер өз денсаулығын өзі қорғап, өзі шешім шығарады.
Оқи отырыңыз: Бірінші рет жүкті болған әйелдер қандай анализдер тапсырады? Акушер жауабы
Бала көтерген соң ана мен болашақ баланың денсаулығын күту өте маңызды.
Ең алдымен дәрігерге тіркелу қажет. Жүктіліктің 6-12 аптасы аралығында әйел кеңесіне тіркелу керек. Әр триместрде УДЗ, қан, зәр талдаулары тапсырылады. Анаға не балаға қатер төнсе арнайы бақылау (стационар) қажет болуы мүмкін.
Дұрыс және теңгерімді тамақтанып , фолий қышқылы мен басқа да витаминдер ішу қажет. Витаминдердің маңызы:
Дәрумендерді өз бетінше ішпей, дәрігермен кеңесу қажет.
Түнде кемінде кем дегенде 7–9 сағат ұйықтау керек. Сол жақ бүйірмен жатса қан айналымы жақсарады.
Қозғалып, жеңіл жаттығулар жасап тұру керек. Күніне 30 минут жаяу жүруге немесе жеңіл гимнастика, йога жасауға, жүзуге болады. Ауыр күш түсіретін спортпен шұғылдануға болмайды
Жүктіліктің әр триместрінде бақылау :
Әйелдің психологиялық жай-күйі де маңызды. Эмоциялық тұрақтылық ұрықтың жағдайына да әсер етеді. Қорқыныш, күйзеліс, жалғыздық сезімі болса – психологтан кеңес алу маңызды. Туыстардың, әсіресе жұбайының қолдауы өте қажет.
Жаман әдеттерден толық бас тарту:
Босануға және ана болуға дайындалу:
Жүктілік – үнемі бақылау мен күтімді қажет ететін ерекше кезең. Ана өз денсаулығына дұрыс көңіл бөлсе, соғұрлым мықты, дені сау бала дүниеге әкеледі.
Босанған соң жатыр, гормондық жүйе, қан көлемі, иммунитет біртіндеп қалыпқа келеді:
Физиология ғана емес, әйелдің психологиялық, эмоционалдық, әлеуметтік қалпы да маңызды. Сондықтан толық қалпына келу 18 айдан 2-3 жылға дейін созылады. Бұл ДДСҰ мен көптеген халықаралық акушерлік-гинекологиялық ұйым шығарған ортақ тұжырым.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы жүктілік арасындағы аралық кемінде екі жыл болуы қажет дейді. Кесар тілігінен кейінгі аралық – кемінде 2 жыл, кейде 3 жыл.
Оқи отырыңыз: Босанғаннан кейінгі депрессия. Күйзеліспен күрескен аналардың оқиғасы
Ана денсаулығы үшін:
Бала денсаулығы үшін де маңызды. Екі баланың арасы тым жақын болса (12–18 айдан аз) ерте босану, аз салмақпен туу, ұрықтың даму ақаулары, ана сүтінің сапасы төмендеуі қаупі бар.
Психологиялық және әлеуметтік себептер:
Ана өлімінің негізгі себептері:
Жаңа туған нәрестелердің (перинаталдық) өлім себептері:
Басқа да себептер:
Оқи отырыңыз: ""Құдай қанша берсе, сонша бала туамын"". Қазақстандық әйелдердің үштен бірі жүктілікті жоспарламайды
Бала көтерген әйел декретке шықса ол толық демалысқа шықты деген сөз емес. Бұл – физикалық, эмоционалдық және әлеуметтік тұрғыдан ең сезімтал кезеңдердің бірі. Бұл кезде жақындарының, әсіресе жұбайы, ата-енесі, әке-шешесі, бауырларының қолдауы өте маңызды.
Бәрінен де түсіністік таныту қажет. Аяғы ауыр әйел сезімтал болады, тез шаршайды. Көңіл күйі ұрықтың дамуына да әсер етеді. Әйелді тыңдап, жалғыз емес екенін айтып, қолдау көрсету керек.
Үй шаруасына көмектесіңіз. Ауыр зат көтертпеңіз.
Дұрыс тамақтануға жағдай жасаңыз. Не жегісі келетінін сұраңыз. ""Тамақ дайын ба?"" деп емес, ""не жейсің?"" деп сұрау – әйелге үлкен моральдық қолдау.
Бірге бала күтімі, бала көтеру туралы кітап оқыңыз. Онлайн курстарға бірге қатысыңыз. Дәйекті көздерден ақпарат іздеп, әйелдің жалғыз емес екенін көрсетіңіз.
Айғай-шу, жанжалға жол бермеңіз. ""Ештеңе істемейсің"", ""бос отырсың"" деп сөкпеңіз. Демалу да әйелдің денсаулығы үшін маңызды жұмыс.
Қаржылай қолдау көрсетңізі. Күнделікті қажет заттарға ақша беріңіз.
Жұбайының қолдауы өте маңызды. Құрсақтағы баламен сөйлесіңіз. Әйелдің көңілін көтеріп, бірге серуендеңіз.
Ал басқа балалары болса оларға уақытша күйеуі, ата-енесі, жақындары қараған жөн. Әйелге тынығуға уақыт беру керек.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы балалардың арасы кем дегенде екі жыл болуы қажет екенін мәлімдеді.,,2025-05-20T14:05:00+05:00
en-kop-tolem-23-million-tenge-dekrettik-tolemaqynyn-zana-tartibin-tusindiremiz,informburo.kz,"Ең көп төлем – 2,3 миллион теңге. Декреттік төлемақының жаңа тәртібін түсіндіреміз",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/en-kop-tolem-23-million-tenge-dekrettik-tolemaqynyn-zana-tartibin-tusindiremiz,"Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, 2024 жылы бала күтіміне байланысты көбірек төлем алғысы келген 113 келіншекке қатысты 16 қылмыстық іс қозғалған. Олар мемлекетке 158,4 млн теңге залал келтірген. Осындай заңсыздықтың жолын кесу үшін министрлік әйелдің бала көтеруіне, бала тууға және оны күтіп-бағуға берілетін ақыны есептеу тәртібіне өзгеріс енгізді.
Өзгеріс 2025 жылғы 8 сәуірде күшіне енеді. Осы орайда Информбюро порталы өзгерістерді түсіндіріп, енді әйелдер мемлекеттен қанша жәрдемақы алатынын анықтады.
Әйелдер үш төлемді алуға құқылы:
Жұмыс істейтін әйелдер барлық төлемді алады және әйелдің табысына қарай есептеледі. Ал жұмыс істемейтін әйелдер бала туған кезде бір рет берілетін төлемді және бала күтімі бойынша бекітілген жәрдемақыны алады.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығымен бала тууға байланысты жәрдемақыны есептеу үшін ең төменгі жалақының жеті еселенген мөлшерінен  аспайтын орташа айлық табыс ескеріледі. Демек қазір бірнеше жерде жұмыс істеп, айына 595 мыңнан астам жалақы алған әйел ең көп дегенде 2 249 100 теңге (біржолғы) жәрдемақы алады. Оның 10 пайызы зейнетақы қорына аударылады.
Бұрын тек бір жұмыс берушіден алатын төлем сомасына қатысты ғана шектеу болды. Ол кезде бірнеше жерде жұмыс істейтін әйел әр жұмыс орнынан декреттік төлем ала алатын. Енді декреттік төлемнің жалпы сомасына шектеу енгізілді. Әйел қанша жерде істеп, қанша айлық алса да, бір рет алатын жәрдемақы 2 249 100 теңгеден аспайды.
Сондай-ақ, жұмыстан шыққаннан кейінгі аударымдар есепке алынбайды. Бұрын әйелдер декретте жүріп өз атына аударым жасап, жәрдемақыны өсіре алатын. Егер әйел жұмыстан шығып кеткен соң (мысалы, декретке шыққан соң) оның атына сақтандыру қорына жасалған қосымша аударымдар бұдан былай есепке алынбайды. Бұл ереже декреттік төлемге де, бала күтіміне байланысты жәрдемақыға да қатысты.
Өзгерістер тек жұмыс істейтін әйелдерге қатысты. Жұмыс істемейтін әйелдер бұрынғыша мемлекет бекіткен мөлшерде жөргекпұл мен бала күтіміне байланысты жәрдемақыны алады.
Декреттік төлем бір рет төленеді және 12 айдағы әлеуметтік аударымдар есепке алынады. Әлеуметтік төлем мөлшерін білу үшін соңғы жылдағы орташа айлық табыс мөлшерін жұмысқа қабілетсіздік күндер санының тиісті коэффициентіне көбейтіп, 10% міндетті зейнетақы жарналарын шегеру керек. Еңбекке жарамсыздық күндері санының коэффициенті еңбекке уақытша жарамсыздық парағы берілген күндер санын күнтізбелік отыз күнге бөлу арқылы айқындалады. Мысалы, уақытша еңбекке жарамсыздық парағы 126 күнтізбелік күнге берілсе, онда коэффициент 126/30=4,2 тең болады.
Әлеуметтік аударымдарды шегергенде орташа 300 мың теңге жалақы алатын әйелдің декреттік төлемін есептеп көрейік. Бұл соманы 4,2 коэффицентке көбейткенде 1 млн 260 мың теңге шығады.  Бұл сомадан 10% зейнетақы жарнасы ұсталса, 1 млн 134 мың теңге декреттік төлем тағайындалады.
Ал ай сайынғы табысы 7 еселенген ең төменгі жалақыдан, яғни 595 мыңнан асатын әйелдердің декреттік төлемі былай есептеледі. Мысалы, ай сайынғытабысы 700 мың теңге болса да декреттік төлем шекті 595 мың теңге деңгейінде есептеледі. Бір жылдағы орташа табысты 4,2 коэффициентке көбейткенде 2 499 000 теңге шығады. Бұл сомадан 10 пайыз зейнетақы жарнасы шегеріліп, әйелдің шотына 2 249 100 теңге аударылады.
Оқи отырыңыз: Декреттік демалыс пен төлемақы қалай есептеледі?
Декреттік демалыс пен әлеуметтік төлем алу үшін дәрігер, бөлім меңгерушісі немесе акушер-гинеколог беретін жүктілік пен босану бойынша еңбекке жарамсыздық парағы болуға тиіс. Кейін осы қағазды мерзімді көрсетіп жұмыста өтініш жазады. Аталған өтініш пен парағы негізінде декреттік демалыс туралы бұйрық шығады. Осылайша декреттік демалыс жүктіліктің 30 аптасынан бастап тағайындалады. Ал ядролық сынақ жүргізілген аумақтарда 27 аптадан бастап.
Дәрігер еңбекке жарамсыздық қағазын екі данада жазу керек:
Қорға жүгінер алдында жұмыс берушіден артқы жағында тиісті белгісі бар еңбекке жарамсыздық парағын алуыңыз керек. Содан соң ХҚКО-ға барып немесе eGov порталы арқылы төлемге өтініш бере аласыз.
Бала туғанда берілетін мемлекеттік бірреттік жәрдемақы республикалық бюджет қаражаты есебінен төленеді. Оның сомасы осы жылы белгіленген ең төменгі АЕК мөлшеріне байланысты есептеледі. 2025 жылы АЕК сомасы – 3932 теңге. Жөргекпұл сомасы бала кезегіне байланысты:
Егіз не үшем, төртем болса, мемлекеттік жәрдемақы әр балаға жеке-жеке есептеледі. Жәрдемақыны жұмыс істейтін де, жұмыс істемейтін әйелдер де алады.
Жұмыс істемейтін әйелдерге баласы бiр жарым жасқа толғанша оның күтіміне ай сайын бала кезегіне қарай жәрдемақы төленеді:
Оқи отырыңыз: Әкелер қалай декретке шығады? Ерлерге арналған жәрдемақы мен жеңілдіктер
Бала бір жарым жасқа толғанша күтімі үшін төленетін ай сайынғы жәрдемақының мөлшері жұмыс берушінің әлеуметтік аударымдар жасаған жалақысына байланысты. Жәрдемақы мөлшері әйелдің соңғы 24 айдағы (бала дүниеге келген айдың алдындағы) орташа айлық табысы негізінде есептеледі. Алынған сома 0,4 коэффициентке көбейтіледі. Шыққан сомадан 10% салық шегеріледі.
Мысалы, 300 мың теңге айлық алатын әйел ай сайын 108 мың теңге жәрдемақы алады.
2025 жылы бала күтіміне берілетін жәрдемақыны есептеу үшін әйелдің орташа айлық табысы 7 еселенген ең төмен жалақыдан немесе 595 мың теңгеден аспауы керек. Яғни, бала бір жарым жасқа толғанша ең көп дегенде ай сайын 214 200 мың теңге алады.
Декреттік төлем мен бала бір жарым жасқа толғанша оның күтімі үшін ай сайынғы жәрдемақы Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төленеді. Сондықтан төлемдерді алу үшін әйелдер әлеуметтік сақтандырудың бірыңғай жүйесіне қатысуы шарт. Әйел еңбек шарты бойынша жұмыс істесе, онда жұмыс беруші ай сайын жалақысының 5 пайызын (2025 жылға дейін 3,5 пайыз болды) қорға аударып отыруы керек. Осылай қызметкер әлеуметтік жүйеге қатыса алады.
Жұмыс беруші аударым мүлдем жасамаса, кейде төлемей қойса ондай жәрдемақы алар кезде мәселе туындауы мүмкін. Сондықтан сақтандыру қорына ақша түсіп тұрғанын ресми сервистерден тексеріп алыңыз:
Жұмыс беруші салық төлеуден жалтарса қызметкер Еңбек министрлігі мен Мемлекеттік кірістер департаментіне eOtinish арқылы шағымдана алады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Әйел қанша табыс тапса да, енді бір жолғы декреттік төлем сомасы 2 249 100 теңгеден аспайды. Жаңа тәртіп 8 сәуірде күшіне енеді.",,2025-04-04T11:30:00+05:00
koksaki-men-enterovirus-zazda-qandai-virustar-balalarga-asa-qauipti,informburo.kz,Коксаки мен энтеровирус: Жазда қандай вирустар балаларға аса қауіпті,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/koksaki-men-enterovirus-zazda-qandai-virustar-balalarga-asa-qauipti,"Жазғы маусым – балалар үшін демалыс пен ойын-сауықтың уақыты. Алайда дәл осы кезеңде Коксаки мен энтеровирус сияқты жұқпалы аурулар да өршиді. Олар балалар арасында тез таралып, денсаулыққа айтарлықтай қауіп төндіруі мүмкін.
Энтеровирустар – асқазан-ішек жолы арқылы жұғатын вирустар тобы. Олардың ішіндегі ең танымалдарының бірі – Коксаки вирусы. Бұл вирус көбіне 1 жастан 10 жасқа дейінгі балалар арасында кездеседі. Көп жағдайда ауру жеңіл өтеді, бірақ кейде асқынып, медициналық көмек қажет болуы мүмкін.
Педиатрлар бұл вирустардың бірнеше ортақ белгілерін атап өтеді. Ата-аналар келесі белгілерге назар аударуы тиіс:
Кейде аталған белгілердің тек біреуі ғана болуы мүмкін. Соған қарамастан, дәрігерге жүгіну қажет. Ол баланың жағдайына байланысты медициналық кеңес береді.
Оқи отырыңыз: Баланы ""ходунокқа"" отырғызуға бола ма және бесікке қалай бөлеген дұрыс
Вирустардың негізгі таралу жолдары:
Коксаки мен энтеровирусқа қарсы нақты вакцина немесе арнайы дәрі жоқ. Ем ауру белгілеріне байланысты беріледі. Яғни:
Міндетті түрде дәрігер кеңесін алған дұрыс.
Оқи отырыңыз: Қызылшаға қарсы екпенің аутизмге әкелетіні рас па? Дәрігер жауабы
Педиатр Дана Галимованың жазуынша, нуклеин қышқылдарын амплификациялау әдісі (зертханалық әдіс) энтеровирустың 10 аптаға дейін – нәжіс арқылы, 30 күнге дейін тыныс жолдары арқылы жұғуы мүмкін екенін көрсетеді. Бұл энтеровирус түрі мен аурудың ауырлығына байланысты.
Ал вирусты анықтаудың дәстүрлі әдістері вирустың – нәжіс арқылы 4–6 апта бойы, тыныс жолдары арқылы 3 аптаға дейін бөлінуі мүмкін екенін көрсеткен.
Коксаки А16 вирусынан туындаған энтеровирустық инфекция ошағына жүргізілген зерттеу бойынша балабақшада балалардың жұқпалы кезеңі 7 күннен аз екені анықталған.
""Алайда, вирус 10 аптаға дейін жұқпалы болуы мүмкін, сондықтан карантин шараларының тиімділігі өте төмен. Британдық ұсынымдарға сәйкес, егер баланың жағдайы жақсарса, тіпті денесінде бөртпенің іздері әлі болса да, ұжымға араластыра беруге болады. Ал америкалық ұсынымдарға (CDC) сәйкес, бала толық жазылып, бөртпе толығымен кеткенше күту ұсынылады. Қорыта айтқанда, вирустың ең жұқпалы уақыты – денені бөртпе басып жатқан кез. Сондықтан толық жазылғанша немесе жазылған соң 7 күн күткен дұрыс. Айналадағы адамдар үшін солай қауіпсізірек болады"", – дейді педиатр.
Педиатрлардың айтуынша, алдын алудың ең тиімді жолдары:
Оқи отырыңыз: Балалар стоматитінің алдын алу: ата-аналарға арналған пайдалы кеңестер
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Бұл материалда біз аталған вирустардың белгілері, таралу жолдары мен алдын алу шараларын қарастырамыз.",,2025-07-01T10:30:00+05:00
nauryz-ipotekasy-5-nauryzda-iske-qosylady-bagdarlama-sarttary-qandai,informburo.kz,"""Наурыз"" ипотекасы 5 наурызда іске қосылады. Бағдарлама шарттары қандай",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/nauryz-ipotekasy-5-nauryzda-iske-qosylady-bagdarlama-sarttary-qandai,"5 наурызда ""Наурыз"" тұрғын үй бағдарламасына құжат қабылдау басталады. Биыл бағдарлама шарттары өзгерді. Мемлекет бұл мақсатқа 300 млрд теңге бөліп, шамамен 11,5 мың азаматтың баспана алуына мүмкіндік жасап отыр. Бұл материалда бағдарламаның кімдерге арналғанын, негізгі шарттарын және қалай қатысуға болатынын түсіндіреміз.
Пайыздық мөлшерлемесі: Әкімдік кезегінде тұрған әлеуметтік жағынан осал топтар үшін – 7% (ЖТСМ 7,1%-9,6%), тұрғын үйге мұқтаж ретінде есепте тұрған азаматтар, қандастар мен өзге де азаматтары үшін  – 9%. Несие сомасының 50 пайызы жинақталғаннан кейін пайыздық мөлшерлеме 3,5%-дан 5%-ға дейін төмендейді;
Несие мөлшері: Жөндеу жұмыстарын қоса есептегенде Астана мен Алматы үшін берілетін несиенің ең көп мөлшері – 36 млн теңге, басқа қалалар мен өңірлер үшін – 30 млн теңгеге дейін.
Бастапқы жарна: әрленген жаңа тұрғын үйді алу үшін – 10%, әрленбеген жаңа тұрғын үй немесе қайталама тұрғын үй алу үшін – 20%-дан басталады. Алайда бастапқы жарна 2 млн теңгеден кем болмауға тиіс.
Несиені өтеу мерзімі – 19 жылға дейін.
Бағдарламаға соңғы 5 жыл ішінде меншігінде жылжымайтын мүлкі болмаған барлық қазақстандық қатыса алады.
Қатысушының жасы: 18-ден 63 жасқа дейін;
Табысы: Қатысушының соңғы 6 ай ішінде ресми табыс болуы шарт. Табыс ретінде жалақы, кәсіпкерліктен түскен пайда, ақылы қызмет көрсету шарты бойынша түскен табыс, жәрдемақылар, стипендия және тұрғын үй төлемдері кіреді. Егер бағдарламаға қатысушының табысы жеткіліксіз болса, онда ол кепілгер болатын екі қарыз алушыны тарта алады. Кепілгердің туысқан болуы міндетті емес;
Тұрғын үйдің болу-болмауы: Соңғы 5 жыл ішінде бағдарламаға қатысушының және оның отбасы мүшелерінің меншігінде ешқандай тұрғын үй болмауы қажет. Отбасы мүшелеріне: күйеуі, әйелі және олардың кәмелетке толмаған балалары жатады. Бағдарламаға ерлі-зайыптылардың біреуі ғана қатыса алады. Егер қатысушы некеде болмаса, тек өзінің атында тұрғын үй болмауы қажет, яғни ата-аналсының атындағы тұрғын үй есептелмейді; Бір салымшы немесе бір отбасы бағдарлама шеңберінде тұрғын үйді бір реттен артық сатып ала алмайды.
Оқи отырыңыз: Ипотека-2025: Қазақстандықтар баспаналы болу үшін қандай бағдарламаларға дайындалуы қажет
Тұрғын үйді Баспана Маркет порталында таңдауға, брондауға және сатып алуға болады.
Депозит ашу: Бағдарламаға қатысу үшін Отбасы банкінен депозит ашу қажет;
Депозиттегі жинақтың ең аз сомасы: Бағдарламаға қатысуға өтініш берген сәтте депозитте кемінде 2 млн теңгеге тең болуы тиіс. Оны өтініш берер алдында толықтыруға да болады. Ал жинағы 2 млн теңгеден төмен депозиттер бағдарламаға қатыса алмайды;
Жинақтау мерзімі: Салым мерзімі маңызды емес; Тарифтік бағдарламалар: ""Табысты"", ""Жинақ"" және ""Арнау"" тарифтік бағдарламалары шеңберінде ашылған депозиттер бағдарламаға қатыстырылмайды. Басқа тұрғын үй бағдарламаларына қатыспау: Салымшы ""Кейіннен сатып алу мүмкіндігімен жалға алу"" және ""Отау"" бағдарламаларына қатысқан болмауы керек. Қосымша талаптар: депозит қолданысына тыйым салу, инкассалық өкімдер және төлем талаптары түріндегі шектеулер болмауы керек.
Оқи отырыңыз: 2 және 5 пайыздық ипотека: Қазақстанның қай өңірінде баспана алу оңай
Қатысушылар балдық жүйе бойынша іріктеледі:
Өтінімді 5 наурыздан 31 наурызға дейін жұмыс күндері сағат 9:00 мен 21:00 аралығында онлайн бере аласыз. Ол үшін:
Оқи отырыңыз: Тұрғын үй кезегіне кім және қалай тұра алады? Маңызды 8 сұраққа жауап
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Өтінім 31 наурызға дейін қабылданады.,,2025-03-04T11:30:00+05:00
nauryz-zumysker-turgyn-ui-bagdarlamasy-17-nauryzda-bastalady-kimder-qatysa-alady,informburo.kz,"""Наурыз жұмыскер"" тұрғын үй бағдарламасы 17 наурызда басталады. Кімдер қатыса алады",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/nauryz-zumysker-turgyn-ui-bagdarlamasy-17-nauryzda-bastalady-kimder-qatysa-alady,"17 наурызда жұмысшы мамандарға арналған ""Наурыз жұмыскер"" ипотекалық бағдарламасы іске қосылады. Жоба аясында биыл 72 млрд теңге бөлініп, шамамен 2 440 адамға несие беру жоспарланған. Өтінімдерді ""Отбасы банкі"" қабылдайды.
Сыйақы мөлшерлемесі:
Бастапқы жарна:
Максималды несие сомасы (жөндеу сомасын қоса алғанда):
Несиенің ең ұзақ мерзімі – 19 жыл.
Сонымен қатар, несие мөлшерлемесін 3,5% (ЖТСМ 3,6%-дан 4,4%-ға дейін) бастап 5% (ЖТСМ 5,1%-дан 6,9%-ға дейін) дейін төмендету мүмкіндігі бар. Ол несие сомасының 50%-ын жинағаннан кейін қолжетімді болады.
Бағдарламға қатыса алатын жұмысшы мамандықтарының толық тізімі осы жерде
Бұл ретте жұмыс орны да ""Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші"" тізімінде болуы керек.
""Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші"" тізімі осы жерде
Оқи отырыңыз: ""Наурыз"" ипотекасы 5 наурызда іске қосылады. Бағдарлама шарттары қандай
Өтінімдер ""Отбасы банкінің"" филиалдарында қабылданады. Яғни, онлайн өтінім беру жолы қарастырылмаған.
1. ""Наурыз жұмыскер"" ипотекасы тек жұмысшы мамандықтарының өкілдеріне арналған, ал ""Наурыз"" ипотекасында қатысушылардың мамандығы мен қызмет саласына талап қойылмайды.
2. ""Наурыз жұмыскер"" бойынша өтінімдер банк бөлімшелерінде алдын ала іріктеусіз және баллдық жүйесіз қабылданады. Ал ""Наурыз"" бағдарламасында өтінімдер онлайн қабылданып, әр қатысушыға балл беріледі, өтініш берушілердің рейтингін құру арқылы негізгі қатысушылар тізімі жасалады.
Айта кетейік, ""Наурыз"" бағдарламасы 5 наурызда басталды. Өтінім қабылдау 31 наурызға дейін жалғасады.
Оқи отырыңыз: Ипотека-2025: Қазақстандықтар баспаналы болу үшін қандай бағдарламаларға дайындалуы қажет
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жаңа бағдарлама &quot;Наурыз&quot; ипотекасының аясында іске қосылады.,,2025-03-13T11:30:00+05:00
oraza-2025-qalai-niet-etip-saresi-men-auyzasar-isemiz-12-suraqqa-zauap,informburo.kz,"Ораза-2025: Қалай ниет етіп, сәресі мен ауызашар ішеміз? 12 сұраққа жауап",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/oraza-2025-qalai-niet-etip-saresi-men-auyzasar-isemiz-12-suraqqa-zauap,"Қасиетті Рамазан айы – мұсылман қауымы үшін ауыз бекітіп қана қоймай құлшылық жасап, өлшеусіз сауапқа кенелетін берекелі ай. Оразаның өз әдебі бар. Оны бұзатын амалдардан сақтанған жөн.
Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап әзірледі.
Оразаның толық болуы үшін ниет ету шарт. Ниетсіз ораза қабыл болмайды. Рамазан оразасында кеш қарайғаннан сәресіне дейін ниет етуге болады. Негізінде оразаға сәресіден кейін ниет етіледі. Сәресіде ояна алмай қалған адам күн шығып кетсе де ниет етсе болады. Тек таң атқаннан кейін оразаны бұзатындай нәрсе жасамауы керек.
Ниет жүрекпен жасалады. Яғни түнде, ертең ораза ұстайтыны жайында ойлаған адам ниет еткен болып есептеледі. Ораза ұстау ниетімен сәресіге тұрған адамның бұл ойы да ниет болып есептеледі. Оразаға жүрекпен ниет ету жеткілікті. Бірақ жүрегімен қоса тілмен жеткізсе, одан да жақсы. Сондықтан ораза ұстайтын адам әрі жүрегімен, әрі тілімен ниет еткені жөн.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауыз бекітер алдын ішетін ас-суды сәресі деп атайды. Сәресін ауыз бекітер уақыттан он минут бұрын ішкен дұрыс. ""Сәресі ішіңдер, өйткені сәресіде береке бар"", – деген хадисте. Сәресін ішкен адам әл жинап, оразаны қиналмай ұстайды. Сәресі ішу дегеніміз – сүннетті орындау, құлшылыққа күш-қуат жинау, жаман мінездің пайда болуын алдын алу, садақа беруге жігерлендіру, дұға-тілек етуге мүмкіндік.
Сәресі ішу – парыз емес. Ұйықтап қалған не басқа себептермен сәресіні өткізіп алған адам ештеңе ішіп-жеместен ораза ұстай береді. Бірақ сәресіні жіберіп алмауға тырысқан жөн, өйткені келесі күні ауызашарға ашығып жетесіз. Дұрыс тамақтанбау күшіңіздің сарқылуына əкеп соғып, əлсіздік, бұлшықет атрофиясы, остеопороз, шаштың түсуі, анемия секілді ауруларға себепші болады.
Сәресі мезгілі – дұға-тілектер қабыл болатын ең берекелі уақыт. Сәресі ішу адамға күш береді, күндізгі жұмыстарын тыңғылықты атқаруға, ғибадаттарын кемшіліксіз орындауға көмектеседі. Бұған қоса, сәресіге тұрған кісі сүннет сауабын алады. Себебі, сәресі ішу – пайғамбарымыздың сүннеті.
Жиырма минут қалғанда оянып, тағамның бәрін жеп тауысуды көздемеген жөн. Диетолог мамандар жарты не бір сағат бұрын тұрып, су ішуге, тойып тамақтанбауға кеңес беремін. Тойып жеген тамақ тез қорытылады да, аштық сезімін тудырады. Сәресіде айран, сүт ішіп, түрлі жаңғақ жеген дұрыс.
Алланы еске алуды ұмытпаңыз. Өзіңіз үшін де, өзгелер үшін де дұға етіңіз. Ұйқыны азайтыңыз. Маңызы жоқ кездесулерден бас тартыңыз. Көзді сақтаңыз. Сөз бен амалды қадағалаңыз. Дүние-уайымнан алшақтаңыз. Жақсы сөз сөйлеңіз. Өсек айтуды тыйыңыз. Зиян әдеттерді тыйыңыз. Құран оқып, намаз үйреніңіз. Тәубе етіңіз. Туыстық қатынасты нығайтып, күнде садақа беріңіз. Ата-анаға қызмет жасап, ниетке мән беріңіз. Әлеуметтік желіні аз пайдаланыңыз, оның орнына жаңа нәрсе үйреніңіз. Жақсылық жасап жүріңіз. Намазды жамағатпен оқуға, үнемі дәретпен жүруге тырысыңыз. Құран әліппесін білмесеңіз, аударма мағынасын оқып, жиі тыңдау. Ашуды сабырмен жеңіңіз. Жақындарыңызға сыйлық жасаңыз. Бос уақытыңызды ғибадатпен, білім алумен, Құ­ран оқу­мен, зі­кір, салауат айту­мен өт­кі­зіңіз.
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Мұндай жағдайларда каффарат оразасын ұстау қажет. Каффарат деп рамазан айының оразасын себепсізден-себепсіз біле тұра бұзып жіберсе, екі ай ораза ұстауды, оған шамасы келмесе алпыс кедейді тамақтандырып, тойғызуды айтады.
Мына жағдайларда ауыз ашқан адам оразасын қайта жалғастырады:
Оқи отырыңыз: Намаз оқымай, ораза ұстау дұрыс па? Ауыз бекіту үшін білу тиіс 20 сұраққа жауап
Ораза ұстаған адам күн батқан соң аузын ашуға асығуы керек. Алдымен қол жайып ауызашар дұғасын оқып, содан соң ғана ауыз ашады.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Ауызды сумен не құрмамен ашқан дұрыс. ""Кімде-кім ауыз ашар болса, құрмамен ашсын, себебі құрмада береке бар. Егер құрма болмаса, сумен ашсын, себебі ол тазартушы"",– деген Мұхаммед пайғамбар.
Ауыз ашудың ең басты ережесі – апыл-ғұпыл тойып тамақтанбау. Ауыз аша сала тойып тамақтанбаңыз, 15-30 минут күтіңіз. Ауыз ашқан соң міндетті түрде намаз оқып, содан соң тамақ ішуге отырған дұрыс. Ораза кезінде ұннан жасалған, майлы, қуырылған және ащы тамақтардан бас тартқан жөн. Оның орнына жеміс-жидек, көкеніс, майсыз сорпаларды ішу керек.
Аузын бекіткен адам құрамында протеині мол тағамдарды пайдаланғаны абзал. Атап айтқанда: майсыз ет, жұмыртқа, қаймақ, сүзбе, сүт және сыр. Күні бойы нәр татпайтындықтан көбірек су ішу қажет.
Тойып тамақтанбаңыз. Ораза кезінде адамның асқазаны кішірейеді, соған сай аз тамақтанады. Ал қалған тамақты босқа тастауға тура келеді. Бұл – ысырап.
Ауыз ашқаннан кейін ыстық тамақ алдында салат жеген жөн. Күн батқаннан кейін кемінде екі рет тамақтануға тырысыңыз. Ауызашар, жүрек жалғау, сәресін ішу деп үш рет тамақтануға болады. Әр ас ішкенде құрамында көкөніс болсын.
Майлы тамақ жемеуге тырысыңыз, өйткені мұндай тамақ ұзақ қорытылады әрі баяу сіңеді. Дəміне қызығып, қуырылған тамақ жегеннен гөрі пеште пісірілген, отта қақталған, буға не суға пісірілген тамақты таңдаңыз.
Дәрумендерге бай жеміс-жидек, көкөніс көп жеңіз. Бірақ тым тәтті жеміс-жидекті шектен тыс жемеңіз.
Сүт, айран, ірімшік, құрт секілді сүт өнімдері протеинге бай. Оған қоса кальций, фосфор, мырыш секілді минералдар мен В6, В12 секілді маңызды дəрумендерге тұнып тұр. Пробиотиктерге бай айран ас сіңіруге жақсы әсер етеді. Бойға қуат беріп, ауруларға қарсы қорғаныс қызметін жақсартады. Сəресі мен ауызашарда не жеңіл-желпі ас ретінде күніне 2 стақан сүт не айран ішу пайдалы.
Жеткілікті мөлшерде су ішпеу көп ауруға әкелуі мүмкін. Сондықтан да оразада шөлдемес үшін күн батқаннан таң атқанша 2-2,5 литр су ішіңіз. Тәтті сусындар, компот, кисель емес, тұрақты түрде сағат сайын таза су ішу керек. Ағзаны нәрлі сорпа секілді сұйықтықтың басқа да көздерімен толықтыруға болады.
Тәтті көп жемеңіз, шөлдейсіз. Сәресінде жемеген абзал, өйткені тәбетті ащады. Шөлдететін, тәбет шақыратын (қышқыл, тұзды, тәтті, қуырылған) тағамдардан бас тартыңыз.
Никотиннен бас тарту үшін оны азайту керек. Ауыз ашқанда темекі шекпеген жөн, өйткені дін тұрғысынан да, физиология тұрғысынан дұрыс емес. Күні бойы ашығып, бірден темекі шеккенде түтіні асқазан-ішек жолы мүшелерінің тіндерін тітіркендіреді. Никотин, кофеин, тәттіні шектен тыс тұтынудан бас тартыңыз.
Кофеиннің несеп айдайтын әсері бар, ал бұл шөлдеуге итермелейді. Кофеин мөлшерін 300 милиграмға дейін азайтыңыз, не тіпті мүлдем тұтынбаңыз.
Оқи отырыңыз: Оразада денсаулыққа зиян тимес үшін қалай тамақтану керек? Диетологтан 5 кеңес
Рамазан айынан бір күн бұрын, кешкі құптан намазынан соң тарауық намазы оқыла бастайды. Биыл 28 ақпаннан бастап тарауық намазы оқылады. Тарауық намазы 20 ракағаттан тұрады. Әр екі ракағаттан кейін сәлем береді. Төрт ракағат етіп оқыса да болады. Жалғыз оқыса да дұрыс, бірақ жамағатпен оқығанның сауабы зор. Тарауық намазымен бірге үтір намазы да жамағатпен оқылады. Имам тарауық намазы мен үтір намазының қирағатын дауыстап оқиды.
Тарауық намазының дұғасы: ""Субхана зил-мулки уәл-мәләкут. Субхана зил-иззати уәл-азамати уәл-құдрати, уәл-кибрияи уәл-жәбәрут. Субханәл-мәликил-хайилләзи лә янаму уә ла ямут. Суббухун, қуддусун Раббуна уә Раббул мәләәикәти уәрруух. Лә иләһә илла Алла настағфируллаһ. Насәлукәл джанната уә нағузу бика минәннаар"".
Қазақша мағынасы: Жердегі және аспандағы жаратылыстардың иесі – Алла Тағаланы әрқандай кемшіліктен пәк деп білемін. Үстемдік, ұлықтық, құдірет және жоғары мәртебелік иесі – Алла Тағаланы әрқандай нұқсаннан пәк деп білемін. Еш өлмейтін, мәңгі тірі, бүкіл әлемнің патшасы – Алла Тағаланы әрқандай айыптан пәк деп білемін. Ол мін-кемшіліктерден пәк әрі таза, періштелердің және Жәбірейілдің Раббысы, бір Алладан басқа құдай жоқ. Біз Алла Тағаладан күнәларымыздың кешірілуін сұраймыз. (О, Жаратқан Иеміз!) Сенен жәннатты сұраймыз, Саған тозақ отынан құтқар деп сиынамыз.
Рамазан кезінде белсенді жаттығулардан бас тартып, оның орнына тыныс алу, медитация, йога, пилатес, созылу секілді энергияны көп жұмсамайтын жаттығулармен айналысқан жөн. Ауызашардан бұрын не кейін жаяу жүру еш артық етпейді.
Ауыз бекіткен кезде марафонға қатыспаған жөн. Ұзақ қашықтыққа жүгірудің салдарынан организм сусызданып, денсаулыққа, әсіресе жүрек-қан тамырлары жүйесіне айтарлықтай зиян тигізуі мүмкін.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Биыл Рамазан айы 1 наурызда басталып, 29 наурызда аяқталады.",,2025-02-26T11:00:00+05:00
oraza-ait-30-nauryz-ait-namazy-qalai-oqylady,informburo.kz,Ораза айт – 30 наурыз: Айт намазы қалай оқылады,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/oraza-ait-30-nauryz-ait-namazy-qalai-oqylady,"Әбу Ханифа мәзһабында Ораза айт намазы әрбір мұсылманға – уәжіп. Уәжіп болуының басты себебі – Мұхаммед пайғамбар (с.ғ.с.) дүниеден өткенше ешқашан айт намаздарын тастамаған, әрі жұртқа бұл күні намазға шығуларын бұйырған. Биыл айт намазы 30 наурызда оқылады.
Қазақстан мұсылмандары діни бірлестігі Қазақстан өңірлерінде айт намазын оқу кестесін жариялады.
Айт намазының дұрыс орындалу шарттары жұма намазының шарттарымен бірдей. Мысалы: уақыттың кіруі, жамағатпен оқылуы (айт пен жұма намазы жеке оқылмайды) секілді шарттар. Тек құтпаның үкімі бұдан тыс. Яғни, құтпа жұма намазы үшін шарт болса, айт намазы үшін сүннет қана және құтпа айт намазынан кейін оқылады.
Оқи отырыңыз: Ораза айты 2025: ҚМДБ айт намазының кестесін жариялады
Ораза айт намазы күн найза бойы көтерілгенде, яғни күн шыққаннан кейін 45 минут өткен соң мешіттерде оқылады. Айт намазын оқып жатқанда күн тас төбеге көтерілген болса, намаз бұзылады. Айт намазын күн шығып жатқан уақытта оқыса, намаз жарамсыз. Егер Ораза Айт намазы, жұма күнге сай келсе, оны өз уақытында, жұма намазын өз уақытында оқиды. Ораза айт намазы жұма намазының орнына жүрмейді. Ораза айт намазын алғашқы уақыты кіре салысымен емес, біраз уақыт өткізіп оқу – мұстахап. Бұл көпшілік пітір садақасын беріп үлгеруі үшін тиімді.
Айт намазы екі рәкаттан тұрады. Азан мен қамат айтылмайды. Айт намазының өзге намаздан ерекшелігі, Айт намазының әрбір рәкатында үш тәкбір айтылады. Бұл тәкбірлерді орындау – уәжіп. Бұл тәкбірлер бірінші рәкатта қырағаттан бұрын, ал екінші рәкатта қырағаттан кейін айтылады.
Бірінші рәкат: Имам намазды бастағанда, айт намазына ниет етіп ""Аллаһу әкбар"" деп тәкбір алғаннан кейін, қолын кіндік тұсына байлап, ""субханака"" дұғасын оқиды. Жамағат та: ""Айт намазын оқуға ниет еттік, ұйыдық имамға"" деп ниет етеді де тәкбір алып, қолдарын кіндік тұсына байлайды да ""сүбханака"" дұғасын оқиды. Артынша имаммен бірге үш рет тәкбір тартады. Имам екі қолын құлақ тұсына апарып ""Аллаһу әкбар"" деп дауыстап бірінші тәкбірді алады да, қолын кіндік тұсына байламай, екі жағына түсіреді. Жамағат артынша бәсең дауыспен имамның тәкбірін қайталап, қолды құлақ тұсына апарып тәкбір алып, имам секілді қолды байламай екі жанына түсіреді. Осылайша екінші және үшінші тәкбір айтылады. Имам үшінші тәкбірді айтқаннан кейін қолды байлап, іштей ""ағузу"" мен ""бисмиллаһты"" оқиды. Сосын ""Фатиха"" сүресі мен қысқа сүре немесе аяттардан дауыстап оқиды. Артынша басқа намаздардағыдай рукуғ пен сәжде жасалады.
Екінші рәкат: Имам мен жамағат екінші рәкатқа тұрады, қол кіндік тұсына байланады. Имам ""Фатиха"" сүресі мен қосымша бір сүре дауыстап оқиды (жамағат үнсіз тұрады). Артынша бірінші рәкаттағы секілді үш мәрте тәкбір алады, әр тәкбірде (бірінші рәкаттағыдай) қолды кіндік тұсына байламай екі жағына түсіреді. Төртінші мәрте тәкбір айтып рукуғқа барады. Бұл төртінші тәкбір, рукуғтың тәкбірі болып саналады. Артынша сәжде жасалады, соңғы отырыста ""әт-Тахият"" пен салауат, дұға оқылып намаз тамамдалады.
Оқи отырыңыз: Айт намазы қашан және қалай оқылады
Ораза құтпасын оқу – сүннет. Намаздан кейін имам мінберге шығып құтпа оқиды. Құтпада Аллаға шүкіршілік пен мақтаулар, пітір садақасы жайлы айтылғаннан кейін, ""Аллаһу әкбар, Аллаһу әкбар, лә илаһа иллаллаһу уаллаһу әкбар, Аллаһу әкбар уа лиллаһил-хамд"" деп тәкбір айтады. Жамағат бұл сөздерді имаммен бірге бәсең дауыспен қайталайды. Имам Ораза Айт құтпасын жұма құтпасы секілді екіге бөліп, арасында аз кідіріспен айтады.
Ораза Айтта мешітке бара жатып іштей тәкбір айтылады. Мешітке келгенде, намазға тұратын уақытқа дейін жамағатпен тәкбір айтылады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Айт намазының дұрыс орындалу шарттары жұма намазының шарттарымен бірдей.,,2025-03-28T13:30:00+05:00
qazaq-tilin-bilu-talaby-zenildetiledi-qazaqstan-azamattygyn-alu-tartibi-qandai,informburo.kz,"""Қазақ тілін білу талабы жеңілдетіледі"". Қазақстан азаматтығын алу тәртібі қандай",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaq-tilin-bilu-talaby-zenildetiledi-qazaqstan-azamattygyn-alu-tartibi-qandai,"2024 жылы Қазақстан азаматтығын алғысы келетіндерге қазақ тілін, Қазақстан тарихын және оның Конституциясын білу талабы қойылды. Емтиханнан сүрінгендер азаматтық ала алмайды. Алайда жақында ғылым және жоғары білім министрлігі азаматтық алу талаптарын жеңілдетуді, атап айтқанда қазақ тілі бойынша шекті ұпайды төмендетуді ұсынды .
Осы орайда Информбюро порталы Қазақстан азаматтығын алу шарттары, қажет құжаттар, емтиханның шекті балы туралы түсіндірме әзірледі.
Қазақстан Республикасының азаматтығын мына тұлғалар ала алады:
Алайда кәмелетке толмағандардан, әрекетке қабiлетсіз адамдардан, елге ерекше еңбек сiңiрген адамдардан, Қазақстан президентi белгiлеген кәсiп иелерінен және олардың отбасы мүшелерiнен бес жыл тұру керек деген шарт талап етiлмейдi.
Қазақстанда жақын туыстарының бiрi – баласы, жұбайы және ата-анасының бiреуi, апа-қарындасы, аға-iнiсi, атасы немесе әжесi бар, Қазақстанға тұрақты тұруға келген, бұрынғы одақтас республикалардың азаматтары да Қазақстанда қанша уақыт тұрса да азаматтық алуға тапсыра алады.
Азаматтық алу үшін:
Қазақстан азаматымен некелескен шетелдік азаматтық алу үшін қосымша мына құжаттарды тапсырады:
Оқи отырыңыз: Азаматтық алу үшін мемлекеттік тілді білуді міндеттеу: Шетелдегі қазақтар ана тілін біле ме?
Жеңілдетілген тәртіппен азаматтық алуға құқығы жоқ және Қазақстан азаматтығын алуға ниет білдірген шетелдіктер тұрғылықты жері бойынша көші-қон полициясының аумақтық бөлімшелеріне өтінішхат беруге тиіс. Өтінішхат ҚР президентінің атына беріледі. Өтініште азаматтық алу себептері көрсетілуге тиіс.
Ішкі істер органдары құжаттарды полиция департаменттеріне тапсырады. Ал олар  құжаттарды тексеріп, тұжырымдама жасап, ішкі істер министрлігіне табыстайды. ІІМ ол мәліметтерді өз тұжырымдамасымен бірге ҚР президенті әкімшілігінің мемлекеттік-құқықтық бөліміне жолдайды.
Қазақстанда қанша тұрса да мына тұлғаларға жеңілдетілген тәртіппен азаматтық беріледі:
Жеңiлдетiлген тәртiппен мына елдердің азаматтары азаматтық ала алады:
Жеңілдетілген тәртіппен азаматтық алу үшін облыстардың полиция департаменттерінің бастықтарының атына өтінішхатпен жүгінеді.Құжаттар өтініш берілген күннен бастап үш айдың ішінде қаралады.
Оқи отырыңыз: Қандас мәртебесін қалай алуға болады? Шеттегі қазақтарға арналған нұсқаулық
Иә, Қазақстан қос азаматтыққа рұқсат бермейді. Сондықтан азаматтық алғысы келетін адам өзінің қазіргі азаматтығынан ресми түрде бас тартуға тиіс немесе бас тартуға дайын екенін көрсетуі керек.
Бала туған кезде ата-анасының екеуі де Қазақстан азаматы болса, ол шетелде дүниеге келсе де Қазақстан азаматы болып саналады. Ал ата-анасы шетел азаматы болса Қазақстанда дүниеге келсе де оған Қазақстан азаматтығы берілмейді.
Оқи отырыңыз: Қазақстан азаматтығын алу үшін қазақ тілінен емтихан: Тест 100 сұрақтан тұрады
Бала туған кезде ата-анасының бірі Қазақстан Республикасының азаматы болса:
Ата-анасының азаматтығы әртүрлі болып, бала туған кезде олардың біреуі Қазақстан азаматы болса, осы кезде ата-анасының екеуінің де Қазақстаннан тыс жерде тұрақты тұрғылықты жері болса, шетелде туған баланың азаматтығы ата-анасының жазбаша түрде білдірген келісімі бойынша анықталады.
Ал бала туған кезде ата-анасының біреуі Қазақстан азаматы болып, ал екіншісі азаматтығы жоқ адам болса, не оның азаматтығы белгісіз болса, бала қай жерде туғанына қарамастан Қазақстан азаматы болып саналады.
Баланың анасы азаматтығы жоқ адам болып, ал әкесі Қазақстан азаматы деп танылып, әкесі екені расталса 14 жасқа толмаған бала қай жерде туғанына қарамастан Қазақстан азаматы болады. Бұл бала шетелде тұрса оның азаматтығы ата-анасының жазбаша арызы бойынша анықталады.
Егер ата-ана баланың азаматтығы туралы келісімге келе алмаса, азаматтық сот тәртібімен айқындалады.
Ал ата-анасының азаматтығы белгісіз және Қазақстанда тұратын, бірақ азаматтығы жоқ адамдардың Қазақстан аумағында туған бала Қазақстан Республикасының азаматы болып саналады.
Емтихан тест форматында өтеді. Тест 100 сұрақтан тұрады. Оның ішінде:
Тестілеуге берілетін  жалпы уақыт 2 сағат 10 минутты құрайды. Мүгедектігі бар адамдарға тестілеу үшін қосымша 30 минут беріледі.
Ашық НҚА порталында жарияланған құжатқа сәйкес, Қазақстан азаматтығын алу немесе қалпына келтіру үшін үміткерлер келесідей балл жинауы қажет:
Жаңа талаптар әр пән бойынша сұрақтар санын теңестіріп, жалпы өту шегін 10%-ға төмендетуді көздейді.
Қос азаматтық үшін 300 АЕК (1 179 600 теңге) көлемінде айыппұл салу немесе әкімшілік жолмен елден шығару жазасы қарастырылған. Сонымен қатар, басқа мемлекеттің азаматтығын алғандар Қазақстан Республикасының азаматтығынан айырылады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қос азаматтығы бар қазақстандықтар жазаланады.,,2025-07-17T15:27:15+05:00
qazylyq-2025-qasietti-sapardyn-tartibi-men-bagasy-qandai,informburo.kz,Қажылық 2025: Қасиетті сапардың тәртібі мен бағасы қандай,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazylyq-2025-qasietti-sapardyn-tartibi-men-bagasy-qandai,"Қажылық – мұсылманның бес парызының бірі, көне ғибадат түрі. Қажылық дегеніміз – Жер бетіндегі ең бірінші тұрғызылған Үйге  барып, Алла Тағалаға құлшылық ету.
Араб тіліндегі ""әл-хажжу"" ұлық тұтқан нәрсеге талпыну, оны мақсат тұту дегенді білдіреді. Шариғатта балиғатқа толған, ақыл есі дұрыс, денсаулығы сау әрі қаражат мүмкіншілігі табылған мұсылманның Зул-хижжа айында Алла Тағалаға құлшылық ету үшін Меккеге барып, бекітілген амалдарды орындауын ""қажылық"" деп атайды.
Осы орайла Информбюро порталы үлкен қажылық пен кіші қажылықтың айырмасын, қажылық парыздары мен орындау тәртібін, туроператорды қалай таңдау қажет екенін және қажылыққа қалай дайындалу керек екенін тсүіндіреді.
Қажылық – бес парыздың бірі. Қажылық та, кіші қажылық та Меккеге сапармен басталып, ихрам кию, Қағбаға тауап ету, Сафа мен Маруа жоталары арасында жүгіру және шаш алу секілді бірқатар діни ғұрыптармен ұштасады. Алайда бұл екі құлшылықтың ұқсастықтары осы амалдармен аяқталады.
Тек үлкен қажылық кезінде ғана жасалатын рәсімдер бар. Мәселен, Мина жазығында бірнеше күнге қалу, Мұздалифада түнеу, Арафа тауында тұру. Ал кіші қажылықта орындалуға тиіс рәсімдер бірнеше сағат ішінде аяқталады, сондықтан ұмраны ""кіші қажылық"" деп атаған. Ал қажылық рәсімдерін толық атқаруға кем дегенде 4 күн, 3 түн өтеді.
Қажылық пен кіші қажылықтың ең басты айырмашылығы үлкен қажылық тек Зул-Хижжа айында жасалатын болса, кіші қажылықты жылдың кез келген мезгілінде жасауға болады.
Мұсылман ғалымдарының көзқарасы бойынша мүмкіндігі бар әрбір мұсылманға өмірінде бір мәрте қажылық жасау міндеттелген. Ал ұмраға келер болсақ, оны орындау парыз емес, дегенмен, сүннет амалының қатарына жатады.
Қажылық – өмірінде  бір рет  болса да оны орындауға шамасы жететін мұсылманның парызы. Мұсылман қажылық жасамай тұрып мына шарттарды орындай алатынына көз жеткізуі керек:
Құлдықтан босамаған, ақылы кеміс, сырқат, қажылық жасауға материалдық жағдайы жоқ және әлі жас балаларға қажылық парыз емес.
Әйелдер де ер адамдар секілді қажылыққа барады. Алайда күйеуге шыққан әйел адам қажылыққа барғысы келсе, алдымен күйеуінен рұқсат сұрауы керек. Егер әйел алғаш рет қажылыққа барғалы тұрса, онда күйеуі міндетті түрде рұқсат береді. Ал егер әйел адам қажылыққа екінші рет барғалы тұрса, не бірнеше рет барған болса, онда ол күйеуінің айтқанын тыңдайды. Әйел адам қажылыққа күйеуіне еріп, не туысқанымен (махрам) ғана бара алады.
Оқи отырыңыз: Қажылық – 2025: 10 маусымға дейін Меккеге баруға шектеу енгізіледі
Қажылықтың мерзімі – мұсылман күнтізбесіндегі он екінші ай, яғни ""Зүл-хижжа"" (""Қажылықтың айы"") айы. Осы Зұлхижжа айының 8-12 күндері Мұхаммед пайғамбарымыз белгілеп беріп кеткен қажылықтың негізгі рәсімдері орындалады.
Зұлхижжа айының оныншы күні қасиетті Құрбан айт басталады. 2025 жылы Құрбан айттың бірінші күні 6 маусымға түсіп тұр.
Жоспар бойынша, қазақстандықтар 24-31 мамыр аралығында қасиетті сапарға аттанып, 10-15 маусымда елге оралады.
2025 жылы қажылық парызын өтеуге Қазақстаннан 4500 адам барады. Сауд Арабияның қажылық және ұмра министрлігі Қазақстанға осынша квота бөлді.
Қажылар Қазақстанның Астана, Алматы, Шымкент және Ақтау қалаларынан тікелей рейстер арқылы ұшады. Оларды отандық Air Astana мен SCAT, сондай-ақ Flynas әуе компаниялары тасымалдайды. Қажылар Жидда (Мекке маңындағы қала) және Медина қалаларына жеткізіледі.
Сауд Арабияның қажылық және ұмра министрлігіне қарасты қажылықтың электронды жүйесіне 15 туроператор ресми тіркелді. Олар:
ҚМДБ қажылыққа ниет етушілерді лицензиясы жоқ, қажылық орындар алмаған турфирмалар мен жеке адамдарға жазылмауға және заңсыз әрекеттер жасамауға шақырады.
Оқи отырыңыз: 2025 жылы қазақстандықтар қажылыққа отандық әуе компанияларымен де бара алады
Компанияның құжаттарын тексеріңіз. Туроператор ретінде қызмет етуге лицензиясы және Сауд Арабиясының қажылық министрлігінің аккредитациясы болуы қажет.
Хабарласқан кезде кіммен сөйлесіп жатқаныңызды сұраңыз. Компанияның қызметкері ме, әлде арадағы делдал ма? Ресми нөмірі не электронды поштасы бар ма? Алаяқтар өзін компания өкіліміз деп жиі таныстырады. Сондықтан абай болыңыз.
Келісімшарт сұраңыз. Келісімшартты оқып шыққан соң ғана төлем жасаңыз. Құжатта ұшу бағыты, күндері, қызметтер мен құны жазылады. Екі тараптың қолы мен мөрі болады.
Бағасы нарықтан тым арзан болса күмән тудырады. Виза жоқ, ұшу билеттері кірмейді немесе жатын орын қарастырылмайды. Кейін төлеуіңіз қажет қызметтер болуы мүмкін.
Нарықта қанша жылдан бері жұмыс істеп келе жатқанын біліңіз. Әлеуметтік желідегі пікірлерді оқыңыз.
Сапар бағасына төменгі қызметтер кіреді:
Туркомпаниялар сыйлыққа қажылық жиынтығын береді:
Үлкен қажылық бағасы 3 миллион теңгеден басталады.
Қажылық рәсімдері тек қажылық визасы арқылы ғана өтеледі. Ал биыл қажылық визасын рәсімдеу 18 сәуірде аяқталды. Ұмра, туристік, жұмыс, студент, отбасылық сапарлар, транзит және визалардың басқа түрлері қажылық жасауға рұқсат бермейді.
Қажылық визасын алу міндетті, сондықтан қажылық визасын алмай барған адам күнә жасаған болып саналады. Себебі заңсыз жолмен келген қажылар есебінен адамдар саны шектен тыс көп болып, қажылардың қауіпсіздігіне қатер төнеді және олардың ақысына кіріп зиян тигізеді әрі көпшілік мүддесі аяқ асты етіледі.
Сондай-ақ ҚМДБ жанындағы Ғұламалар кеңесінің шешімі бойынша қажылыққа тек қажылық визасымен және заңды жолмен бару – міндет. Оны қолдан жасау – харам. Қажылық визасынсыз (туристік, студенттік, жұмыс т.б.) қажылық жасау – күнә болып табылатындығы жөнінде шығарған арнайы пәтуасы бар екендігін де еске салып өтеміз.
Оқи отырыңыз: Қажылық – 2025: Меккеге туристік визамен бармақ болғандар қанша айыппұл төлейді
Сауд Арабиясының ішкі істер министрлігі қажылық уақытында Мекке қаласына рұқсатсыз кіруге не қажылық рәсімін рұқсатсыз атқаруға әрекет еткендерге, сондай-ақ, елге туристік визамен келіп, Меккеге кіруге талаптанғандарға айыппұл салынатынын хабарлады.
Айыппұл мөлшері 20 мың сауд риалына тең. Ол шамамен 2,7 миллион теңге. Сондай-ақ, визасының мерзімі өтіп кеткен немесе елге заңсыз жолмен келіп, қажылық өтеуге әрекет еткендерге де жаза қолданылады. Олар елден шығарылып, Сауд Арабиясына кіруге 10 жылға тыйым салынады.
Қажылықтың үш парызы:
Қажылықтың бес уәжібі:
Оқи отырыңыз: Енді қажылыққа барамын деген адам екпе алуға міндетті
Ихрам кезінде ер адамдарға да, әйел адамдарға да мына әрекеттерді істеуге тыйым салынады:
Ихрам кезінде тек ер адамдарға тыйым етілетін амалдар:
Ихрам кезінде тек әйел адамдарға тыйым етілетін амалдар:
Ихрам кезінде мыналарға рұқсат етіледі:
Қасиетті Мекке қаласына зиярат жасап келушілер, ұлты, реңі, киім киісі әртүрлі болғанына қарамастан бәрі мұсылман бауырластығына бірігеді, бәрінің бір үмбет екені еске түседі. Қажылық кезінде мұсылмандар бай-кедей, басшы не қосшы, ғалым не шәкірт деп бөлінбей бірдей киіммен бір қатарда сап түзейді. Себебі бұл қасиетті мекенге құт-берекет, қауіпсіздік, бақыт, шаттық және рақым ұялаған. Сондықтан қажылар өзін өзгелерден дараланбай, Алланың шынайы құлы болуға тырысады. Меккеге жақындағанда арнайы дайындық жасап, белгілі бір орынға (миқат) жеткенде тігісті киімін шешіп, екі бөлек матаға (ихрам) оранады. Ихрам екі бөлік матадан тұрады, жіппен байланбайды, түймеленбейді және ілмекті инемен де ұсталмайды. Бір жағы өмірден өтерде оралатын кебінді де еске салатын осы бір бөз адамға іштей ықылас пен ұлықтауды сезіндіреді. Ихрам тек бөз матаға орану емес, ол – тақуалық киімі.
Әйелдердің қажылық кезінде киетін киімінің түсі немесе арнайы бекітілген түрі жоқ. Әурет жерін жауып тұратын, дене мүсінін көрсетпейтін кез келген түстегі киімді киюіне рұқсат. Алайда Мұхаммед пайғамбар хадисінде: ""Ақ киім киіңдер, өйткені ол – киімдеріңнің ең жақсысы"", – деген.
Оқи отырыңыз: Студенттік, туристік және жұмыс визасымен қажылыққа баруға бола ма?
Қажылық жасауға ниеттенген адамның барлық құжаты дайын болуы керек. Қажы өзімен бірге тек төлқұжатын ғана алғаны абзал. Сондай-ақ, құжаттардың бірнеше көшірмесі мен кішкентай суреттер әрдайым қажылардың қалтасынан табылуға тиіс. Қажылықта жүргенде адам өзімен бірге тек құжаттардың көшірмесін ғана алып жүруі керек.
Қажылыққа аттанарда мына заттарды алып алған жөн:
Қажылық кезінде баратын орындар:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","2025 жылы Қазақстаннан Сауд Арабиясына қажылық парызын өтеуге 4,5 мың адам барады",,2025-04-30T12:45:10+05:00
sauual-2025-alty-kundik-orazany-qalai-ustaidy-zane-onyn-sauaby-qandai,informburo.kz,Шәууәл 2025: Алты күндік оразаны қалай ұстайды және оның сауабы қандай,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/sauual-2025-alty-kundik-orazany-qalai-ustaidy-zane-onyn-sauaby-qandai,"Рамазан айы аяқталған соң Шәууәл айы басталады. Шәууәл айының алғашқы үш күні Ораза айт мерекесі тойланса, қалған уақытта 6 күндік Шәууәл оразасын ұстағандарға бір жылдық ораза сауабы жазылады.
Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған материалдарға сүйене отырып, бір жылдық ораза сауабын алу үшін Шәууәл оразасына қалай ниет ету керек екенін түсіндіріп, жиі қойылатын сұрақтарға жауап береді.
Оқи отырыңыз: ҚМДБ 2025 жылғы Шәууәл айына арналған ораза кестесін жариялады
Шәууәл айының оразасы нәпіл ораза саналады, яғни оны ұстау ешкімге міндет емес, адамның өз еркінде. Дегенмен, мұны ұстамаған жан Пайғамбар хадисіндегі бір жылдық оразаның сауабынан құр қалады.
Шәууәл айының оразасы тек Шәууәл айында ғана ұсталады. Ораза айттың алғашқы күнінде ауыз бекітуге болмайды. Содан кейін алты күндік оразаны не қаза оразаны ұстай беруге болады. Алты күндік оразаның арасын үзбей қатарынан немесе арасын үзіп әр аптада екі күнге бөліп, әсіресе, аптаның дүйсенбі және бейсенбі күндері ұстауға болады. Пайғамбар: ""Дүйсенбі күні мен бейсенбі күні істеген істер Аллаға ұсынылады. Менің істерім Аллаға көтерілерде аузымның берік болғанын ұнатамын"" – деген.
Шәууәл айының нәпіл оразасын арасын үзбей қатарынан немесе арасын үзіп бөлек-бөлек күндерде де ұстауға болады. Кейбір Ханафи ғалымдары үзбей ұстағаннан бөліп ұстағанды артық көрген. Дегенмен алты күнді үзбей ұстаған абзал.
Шәууәл оразасы да Рамазан оразасы секілді ""таң"" намазынан ""шам"" намазына дейін жалғасады. Күнделікті намаз кестесін негізге алынады: таң намазы кірген уақыт – ауыз бекітетін уақыт. Ақшам намазының кірген уақыты – ауыз ашатын уақыт.
Оқи отырыңыз: 6 күн Шәууәл оразасын қалай ұстайды және оның сауабы қандай?
""Алла ризалығы үшін Шәууәл айында нәпіл оразаның бірінші күнін (екінші не үшінші күнін) ұстамаққа ниет еттім"" деуге болады. Ауыз ашқанда да әдеттегідей сумен не құрмамен ашып, қазақша тілек-дұға жасауға болады. Арнайы ниет-дұға жоқ.
Иә, Рамазан оразасын ұстамай Шәууәл оразасын ұстауға болады. Алайда олар Пайғамбар сүйіншілеген бір жылдық оразаның сауабын ала алмайды. Себебі, Рамазан оразасы парыз саналады.
Рамазан айында қаза болған күндер мен Шәууәл айындағы алты күндік оразаны қатар ұстауға бола ма деген сұраққа әркім әрқалай жауап береді. Ханафи ғұламасы Имам Әбу Юсуф: ""Қаза ораза мен нәпіл оразаға бірдей ниет еткен жағдайда онысы Қаза ораза үшін есептелінді"" деген. Ал Имам Мұхаммед ""Ондайда жасаған ниеті қаза оразаға емес, нәпіл оразаға есеп"" дейді.
Дегенмен Ханафи мазһабында ораза қазасы мен Шәууәл оразасын бірге ұстауға болмайды. Екеуі екі бөлек ғибадат болғандықтан бөлек ұсталуы керек.
Рамазан айында түрлі себептермен кей күндерін қаза етіп алған кісілер Шәууәл айында әуелі Рамазанның қазасын өтеуіне де, сонымен бірге Шәууәлдің алты күндік нәпілін ұстаса да болады. Рамазан оразасын толығымен ұстау – Алла Тағаланың бұйрығы, ал Шәууәл айында алты күн ораза тұту Пайғамбар сүннеті болғандықтан алдымен оразаның қазасын өтеу абзал. Себебі адамның белгіленген ажалы айтпай келетіндіктен, алдымен парыз оразаның қазасын толық өтеп, нәпіл оразаны одан кейін ұстаған дұрыс.
Оқи отырыңыз: Оразадан кейінгі ораза. Алты күндік Шәууәл оразасы туралы 11 дерек
Пайғамбар: ""Кімде кім Рамазан айының оразасынан соң Шәууәл айында алты күн ораза ұстаса, жыл бойы ораза тұтқанмен бірдей"" деп алты күн оразаның мол сауабын сүіншілеген. Құран Кәрімде: ""Кімде-кім бір жақсылық жасаса, оған оның он есе қарымы беріледі"" – деп жазылған (Әнғам:160). Ғалымдар шәууәл айындағы алты күн оразаның бір жылдық сауабын осы аятпен байланыстырады.
Рамазан айындағы 30 күн мен Шәууәл айындағы алты күн қосылғанда 36 күн болады. Бұл сан он есеге көбейтілсе, 360 күнді құрайды. Бір жылдың қалған бес күні – ораза ұстауға болмайтын Рамазан айтының алғашқы күні мен Құрбан айттың төрт күні. Оразаның әрбір күні он есе молайса, онда отыз алты күндік оразада бір жыл ауыз бекітудің сауабы бар деген сөз.
Біріншіден, сауап. Рамазан айы бойы ораза тұтып болған соң, тағы да алты күн аузын бекіткен жан жоғарыдағы хадистерге сәйкес, бір жылдық оразаның сауабына кенеледі.
Кемшіліктердің орынын толтыру. Шағбан мен Шәууәл айларындағы ораза сүннет намаздар секілді. Олай болса, бұл қосымша тұтқан ораза рамазан айындағы парыз оразаның кемшіліктері болса, орынын толтырады.
Рамазан айынан соң бірден ораза ұстауды қолға алу – қабыл болған оразаның нышаны.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Рамазан айының оразасынан соң Шәууәл айында алты күн ораза ұстау – бір жыл ораза ұстағанмен тең.,,2025-03-31T14:27:00+05:00
seteldegi-mausymdyq-zumys-qai-elderge-baruga-bolady-zane-qandai-quzattar-kerek,informburo.kz,Шетелдегі маусымдық жұмыс: Қай елдерге баруға болады және қандай құжаттар керек,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/seteldegi-mausymdyq-zumys-qai-elderge-baruga-bolady-zane-qandai-quzattar-kerek,"Соңғы жылдары Қазақстан азаматтары үшін маусымдық жұмысқа шетелге бару танымалдылығы едәуір артты. Ұлыбританияның Қазақстандағы елшісі Кэти Личтің айтуынша , 2019 жылы тек төрт қазақстандық маусымдық жұмыс визасын алған болса, 2024 жылдың алғашқы жартыжылдығында бұл көрсеткіш 4400-ден асты. Бұл цифр маусымдық жұмысқа деген қызығушылықтың қаншалықты артқанын көрсетеді. Дегенмен, әр елдің заңы әртүрл, сол себепті алаяқтардан сақ болып, бәрін мұқият тексерген жөн. Осы ретте Informburo.kz маусымдық жұмысқа қатысты пайдалы түсіндірме жасады.
Маусымдық жұмыс – белгілі бір уақыт аралығында, әдетте 3-6 айға жалданатын уақытша жұмыс түрі. Мұндай жұмыс түрлері көбіне климатқа, ауыл шаруашылығының кезеңдік ерекшеліктеріне және туризмнің белсенді уақытына байланысты пайда болады. Қазақстандықтар маусымдық жұмысқа көбінесе Ұлыбритания, Оңтүстік Корея, Польша, Чехия сияқты елдерге жиі барады.
Кандидаттарға қойылатын талаптар нақты вакансия мен жұмыс істейтін елге байланысты болады. Дегенмен, бірнеше ортақ талап бар:
Оқи отырыңыз: Маусымдық жұмыс: Қазақстанда жазда қосымша жұмыс қалай табуға болады
Шетелде заңды түрде жұмысқа орналасу үшін бірнеше құжат қажет:
Маусымдық жұмысқа кетпес бұрын заңды және қауіпсіз жолмен бару үшін келесі маңызды мәселелерге назар аударыңыз:
Визаның түрі мен шарты: Жұмыс істеу үшін арнайы маусымдық жұмыс визасы қажет. Туристік визамен шетелде жұмыс істеу – заңсыз және бұл үшін жауапкершілікке тартылуыңыз мүмкін. Әр елдің визалық талабы әртүрлі болғандықтан, визаны рәсімдеу кезінде нақты құжаттар мен шарттарды біліп алыңыз. Ешқашан бейтаныс тұлғалар арқылы виза рәсімдемеңіз. Виза мен жұмысқа байланысты төлемдер туралы түбіртек, чек сұраңыз және сақтаңыз.
Жұмыс беруші туралы ақпарат: Жұмыс ұсынған компания немесе ұйымның заңды тіркелгеніне, ресми сайт пен байланыс құралдарының бар-жоғына көз жеткізіңіз. Жұмсықа шақырып отырған елдің лицензиясы мен бизнес тіркеу нөмірін сұрауға толық құқығыңыз бар. Келісімшартқа қол қоймас бұрын жұмыс орнын, еңбек шарттарын, жалақыны нақтылап алыңыз.
Шақырту құжаты (invitation letter): Бұл құжатта сіздің нақты қандай жұмыс істейтініңіз, жұмыс орнының мекенжайы, жұмыс мерзімі, жұмыс сағаты, жалақы мөлшері және қандай жағдайлар қарастырылғаны нақты көрсетілуі тиіс. Құжатта жұмыс беруші компанияның мөрі мен қолы болуы керек.
Қауіпсіз байланыс арналарын қолданыңыз: Сізге жұмыс ұсынатын агенттік немесе жұмыс беруші туралы ақпаратты тексеріңіз. Келісімшартты тек ресми байланыс құралдары мен сайттар арқылы рәсімдеңіз.
Тұрғын үй шартын тексеріңіз: Сіз тұратын үйдің жағдайын мұқият тексеріңіз. Жылыту жүйесінің жұмыс істеп тұрғанын, қауіпсіздік шараларының сақталуын (өрт қауіпсіздігі, шығу жолдары) және сізге берілетін үйде қанша адам тұратынын біліп алыңыз. Қосымша бөлмелердің немесе орындардың заңды екеніне көз жеткізіңіз.
Қазақстандағы делдал агенттік: Шетелге жұмысқа жіберетін агенттік ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің лицензиясын алған ба, тексеріп алыңыз. Лицензиясы жоқ делдалдарға сенбеңіз. Жеке басыңыздың қауіпсіздігі үшін тек ресми және сенімді агенттіктермен жұмыс істеу қажет.​ Агенттікпен келісімшарт жасағанда барлық шарттарды мұқият оқып шығыңыз, қажет болса, заңгерден кеңес алыңыз.
Медициналық сақтандыру: Шетелде жұмыс істейтіндер үшін медициналық сақтандыру өте маңызды. Бұл сақтандыру аяқ астынан жарақат алған немесе ауырып қалған жағдайда медициналық шығындарды жабуға көмектеседі. Қандай медициналық қызметтер қамтылатынын алдын ала анықтап алыңыз.
Келісімшартты алдын ала оқып шығыңыз және көшірмесін сақтаңыз: Келісімшартты толық оқып, түсінбеген тұстарын міндетті түрде анықтаңыз. Қажет болса, кәсіби аудармашыдан немесе заңгерден көмек алыңыз. Құжаттың көшірмесін өзіңізбен алып жүріңіз және тағы бір көшірмесін отбасыңызда қалдырыңыз.
Тіл үйрену және мәдени ақпарат: Бара жатқан елдің тілінде қарапайым деңгейде сөйлей алу жұмыс орнында және күнделікті өмірде өзіңізді сенімді сезінуге көмектеседі. Сондай-ақ жергілікті заңдар мен еңбек мәдениетін алдын ала зерттеп алыңыз. Бұл сізге ортаға тез бейімделуге көмектеседі.
Алаяқтардан сақтаныңыз: ""Жұмысқа орналастырамыз"" деген желеумен алдын ала ақша сұрайтын адамдардан сақ болыңыз. Олар көбіне алаяқтар болып шығуы мүмкін. Ресми жұмысқа орналасу үшін жұмыс беруші ешқашан алдын ала ақшаны талап етпеуі керек. Шынайы жұмыс беруші келісімшартты ресімдеп, заңды талаптарды сақтайды.
Маусымдық жұмысқа шыққан кезде өзіңіздің және құжаттарыңыздың қауіпсіздігін қамтамасыз ету өте маңызды. Бұл үшін бірнеше негізгі қауіпсіздік шараларын сақтау қажет:
Паспорттың және келісімшарттың көшірмесін отбасыңызда қалдырыңыз: Құжаттарыңыз жоғалған жағдайда немесе қиындықтарға тап болғанда, отбасыңызда қалған көшірмелер көмектеседі. Құжаттардың түпнұсқасы мен көшірмесін бөлек сақтаңыз.
Құжаттардың цифрлық көшірмесін жасап алыңыз: Алдын ала барлық маңызды құжаттарыңыздың көшірмесін электронды түрде Google Drive, iCloud немесе email-ге сақтап қойыңыз. Бұл оларды жоғалтып алсаңыз, қайта қалпына келтіру кезінде өте пайдалы болады.
Құжаттарыңызды ешкімге бермеңіз: Маусымдық жұмысқа байланысты сіздің жеке құжаттарыңыз (паспорт, келісімшарт, медициналық сақтандыру) тек жұмыс берушіге ғана берілуі керек. Әрқашан жеке құжаттарыңызды өзіңізде сақтаңыз және ешкімге бермеңіз.
Телефоныңыз әрдайым қосулы болсын: Егер сізбен байланысқа шығу қиын болса немесе төтенше жағдай туындаса, жақындарыңызға хабарласу мүмкіндігіңіз болуға тиіс. Тұрақты түрде телефон немесе интернет арқылы байланыс орнатып тұрыңыз.
Қайтар билеттке жететін қаржы дайындап қойыңыз: Кей жағдайда жұмыс мерзімі қысқарып кетуі мүмкін немесе жұмыс берушімен келісе алмай қалуыңыз мүмкін. Осындайда қайту билетін сатып алуға немесе өзгертуге қаражат дайын болсын. Кем дегенде бір бағытқа жететін соманы жеке шотта сақтаған дұрыс.
Оқи отырыңыз: Малшылар мен егіншілер: Шетелден келген маусымдық жұмысшылар қай салаларға тартылады?
Паспорт, еңбек келісімшарты немесе өзге де маңызды құжаттар шетелде жоғалып кетсе, жылдам әрекет ету керек.
Жұмыс берушіге және сізді осы жұмысқа шақырған бағдарлама операторыңызға дереу хабарласыңыз: Олар жергілікті билік органдарымен байланысуға, құқықтық кеңес беруге немесе уақытша қолдау көрсетуге көмектесе алады.
Жергілікті полицияға шағым түсіріңіз: Ең жақын полиция бөлімшесіне барып, құжаттардың жоғалғаны туралы ресми түрде хабарлаңыз. Полиция сізге жоғалған зат туралы анықтама береді. Бұл құжат жаңа паспорт рәсімдеуде, сақтандыру төлемін алуда немесе елшілікке барғанда қажет болуы мүмкін.
ҚР Елшілігіне немесе консулдығына жүгініңіз: Құжаттардың жоғалғанын хабарлап, жаңа паспорт немесе уақытша қайту сертификатын (Return Certificate) рәсімдеңіз.
Жеке деректер мен қаржы қауіпсіздігін қорғаңыз: Егер жоғалған құжаттармен бірге банк картасы, жеке сәйкестендіру нөмірлері немесе телефон да жоғалсағ банк картасын дереу бұғаттаңыз, банкке немесе төлем жүйесіне хабарласыңыз, телефон арқылы тіркелген маңызды сервистердің құпиясөздерін ауыстырыңыз.
Құжаттарды цифрлы көшірмесімен растаңыз: Құжаттарды қайта қалпына келтіру кезінде цифрлы көшірмесінің пайдасы көп.
Шетелде жұмыс істегенде еңбек құқығыңыз бұзылса, мысалы, уәде етілген жалақы төленбесе, жұмыс уақыты заңсыз ұзартылса, немесе еңбек жағдайы адам төзгісіз болса, төмендегі әрекеттерді жасаңыз:
Алдымен жұмыс берушімен тікелей сөйлесіңіз: Кейбір мәселелерді жұмыс берушімен ашық сөйлесу арқылы шешуге болады. Егер жұмыс берушімен әлеуметтік желі немесе электрон пошта арқылы сөйлессеңіз, нақты сұрақ қойып, жауабын сақтап қойыңыз. Бұл кейін сізге дәлел ретінде керек болуы мүмкін.
Жергілікті еңбек инспекциясына шағым түсіріңіз: Көптеген елде еңбек қатынастарын бақылайтын арнайы инспекциялар бар. Олар сіздің арызыңызды қабылдап, заң бұзушылықты тексеруі тиіс. Еңбек инспекциясын google сияқты іздеу жүйесінен: [ Labour Inspectorate + ел атауы] деп іздеңіз.
Елшілікке немесе консулдығына хабарласыңыз: Егер мәселе шешілмесе немесе қысым көрсеңіз, сол елдегі ҚР дипломатиялық өкілдігіне жүгініңіз. Олар құқықтық кеңес беріп, қажет болған жағдайда құқық қорғау органдарымен байланысуға көмектеседі.  Елшіліктер тізімі мына жерде .
Егер жағдай адам саудасына немесе мәжбүрлі еңбекке байланысты болса: Егер құжаттарыңызды алып қойса, зорлық көрсетілсе, ақша бермей жұмыс істеуге мәжбүрлесе – бұл Human Trafficking немесе Labour Exploitation (еңбек қанауы) деп аталады. Мұндай жағдай қылмыстық іс ретінде қарастырылады, сондықтан дереу полицияға немесе елшілікке хабарласыңыз. Сонымен қатар Еуропаның бірнеше елінде адам саудасына қарсы жұмыс істейтін La Strada ұйымдарына жүгінуге болады.
Оқи отырыңыз: Шетелде адам саудасының құрбаны болмау үшін қалай сақтану керек? Құқық қорғаушылар түсіндірді
Маусымдық жұмыс визасының өз шектеулері бар. Әдетте, бұл виза 3-6 айға ғана беріледі және тек көрсетілген жұмыс беруші мен салада еңбек етуге рұқсат береді. Виза мерзімі біткен соң, келесі қадамдарды есте ұстау өте маңызды:
Елден уақытында шығыңыз: Виза мерзімі біткен соң шетелде қалу көші-қон заңын бұзу болып саналады. Бұл келешекте  сол елге қайта кіруге, тіпті басқа елдерге баруға кедергі болуы мүмкін. Сондықтан визаның аяқталатын күнін естен шығармаңыз.
Қайту билетін ертерек алыңыз: Қайту билетін виза мерзімінің соңына жақын күнге сатып алыңыз. Күтпеген жағдайлар үшін билетті 1-2 күн бұрынға алған тиімді.
Егер жұмысыңыз бітпей қалса: Жұмыс берушіге виза мерзімі аяқталуға жақын екенін ескертіңіз. Кей елде виза мерзімін ұзарту мүмкіндігі қарастырылған. Ол үшін жұмыс беруші арнайы сұраныс жасап, жаңа шақырту бере алады. Бірақ бұл әр елдің көші-қон ережесіне байланысты өзгереді.
Виза мерзімі өтіп кетсе, елшіліктен көмек сұраңыз: Егер уақытында елден шыға алмай қалсаңыз (мысалы, билет болмады, ауырып қалдыңыз т.б.). Қазақстан елшілігіне немесе консулдыққа дереу хабарласыңыз. Олар заңды жолмен елден шығу процесін түсіндіріп, қажет жағдайда уақытша құжат рәсімдеуге көмектеседі.
Виза мерзімі аяқталғаннан кейін жасырын жұмыс істемеңіз: Мұндай жағдайда еңбек құқығыңыз қорғалмайды, әрі депортация қаупі бар.
Оқи отырыңыз: ""Ел азаматтары 39 елге ғана визасыз бара алады"". Қазақстан паспортының беделі қандай?
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",&quot;Жұмысқа орналастырамыз&quot; деген желеумен алдын ала ақша сұрайтын адамдардан сақ болған жөн.,,2025-04-24T11:30:00+05:00
zenimpazdar-39-mln-tenge-alady-uzdik-pedagog-baiqauyna-qatysu-sarttaryn-tusindiremiz,informburo.kz,"Жеңімпаздар 3,9 млн теңге алады. ""Үздік педагог"" байқауына қатысу шарттарын түсіндіреміз",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zenimpazdar-39-mln-tenge-alady-uzdik-pedagog-baiqauyna-qatysu-sarttaryn-tusindiremiz,"Елімізде ұстаздарды қолдау мақсатында ""Үздік педагог"" байқауы басталды. 2012 жылдан бастап өткізіліп келе жатқан байқауда 700-ге жуық ұстаз жеңімпаз атанды. Оларға бір мың АЕК көлемінде мемлекеттік сыйақы берілді. Биыл байқау жеңімпаздарына 3,9 млн теңге табысталады.
Осы орайда Информбюро порталы байқау шарттарын түсіндіреді.
Байқауға кемінде бес жыл үздіксіз педагогикалық өтілі бар штатта жұмыс істейтін балабақша, мектеп, колледж мұғалімдері қатыса алады.
Конкурс үш кезеңнен тұрады:
Екі кезеңнің қорытындысы бойынша ең жоғары ұпай жинаған педагогтер республикалық деңгейге өтеді. Өтінімдер uzdikustaz-nobd.edu.kz веб-порталында қабылданады.
Алғашқы кезеңге қатысу үшін қатысушы электронды форматта мынадай құжаттарды тапсыру қажет:
Оқи отырыңыз: Ауыл мұғалімдерінің табысы қалаға қарағанда 25 пайыз жоғары. Орташа жалақы қанша
Педагогикалық қызмет мониторингі:
Ғылыми-педагогикалық қызмет бойынша ақпарат:
Оқи отырыңыз: Қазақстан тарихында тұңғыш рет екі мұғалім Қазақстанның Еңбек Ері атағын иеленді
Байқау аясында мұғалімнің білім саласын дамытуға қосқан үлесі, ұстаз қызметінің тиімділігі мен оның кәсіби шеберлігі ескеріледі.
Өңірлік комиссия шешімімен 100 балдан кемінде 80 балл жинаған он қатысушы конкурстың І және ІІ кезеңінің жеңімпаздары болады.
Республикалық деңгейге өткен педагогтердің құжаттарын, сондай-ақ қатысушылардың Астана қаласындағы білім беру ұйымдарында өткізетін сабақтарын республикалық комиссия қарап, бағалайды. Республикалық байқау комиссиясының құрамына үкіметтік емес ұйымдардың, ата-аналар қауымдастығының өкілдері, журналистер, педагогтер және Қазақстандық салалық білім және ғылым қызметкерлерінің кәсіптік одағының өкілдері енеді.
Республикалық кезеңде ең көп балл жинаған 64 қатысушы жеңімпаз атанады:
""Үздік педагог"" атағы бір педагогке 10 жыл ішінде 1 реттен артық берілмейді.
Әр кезеңде жеңімпаздарға ауданның, қаланың, облыстың ""Үздік педагог"" атағы беріледі және куәлік тапсырылады.
Ал республикалық кезеңнің жеңімпаздарына дәстүрлі түрде ""Үздік педагог"" куәлігі мен төсбелгісі және 1 мың АЕК (3 млн 932 мың теңге) мөлшерінде ақшалай сыйақы беріледі.
Жеңімпаз болмаса да республикалық кезең қатысушыларына жергілікті атқарушы органдар кемінде 300 АЕК мөлшерінде (1 млн 179 мың теңге)бір реттік сыйақы төлейді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жеңімпаздарға 3 миллион 932 мың теңге көлемінде сыйақы беріледі,,2025-07-09T14:30:00+05:00
13-qantarda-2025-zylgy-algasqy-ubt-bastalady-test-tapsyrudagy-zanasyldyqtardy-tusindiremiz,informburo.kz,13 қаңтарда 2025 жылғы алғашқы ҰБТ басталады. Тест тапсырудағы жаңашылдықтарды түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/13-qantarda-2025-zylgy-algasqy-ubt-bastalady-test-tapsyrudagy-zanasyldyqtardy-tusindiremiz,"13 қаңтарда биылғы алғашқы ұлттық бірыңғай тестілеу басталады. Қаңтардағы ҰБТ-ға қатысуға 167 мыңға жуық адам өтініш берген. Олардың үштен бірі ""Математика және Физика"", ""Биология және Химия"" бейінді пәнерін таңдаған.
Биыл ҰБТ қалай өтеді? Шекті балл қандай? Тестілеу кезінде не істеуге тыйым салынады? Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап әзірледі.
ҰБТ жылына бес рет өткізіледі:
Мектеп түлектері ҰБТ-ны бес рет тапсыра алады, оның үшеуінің нәтижесі ақылы оқуға түсуге жарайды. Ал негізгі ҰБТ-ны екі рет тапсырып, оның сертификаттарының бірімен грант конкурсына қатыса алады. Тестілеуге қатысу не қатыспау туралы шешімді әр талапкер өзі шешеді.
Оқи отырыңыз: ҰТО ұлттық бірыңғай тестілеуге арналған тегін онлайн сабақтарды қайта бастады
ҰБТ-да талапкер 5 пәннен тест тапсырады. Оның үшеуі міндетті пәндер болса, қалған екеуі – бейінді, яғни оқитын мамандығына қарай таңдайды. Жалпы тапсырмалар саны – 120. Жоғары балл – 140.
Тапсырмалар мен шекті балдар:
Шығармашылық бағытқа түсушілер ҰБТ-да екі пәннен ғана сынақ тапсырады:
Талапкерлер жазда таңдаған жоғары оқу орнында шығармашылық емтихан тапсырады. ҰБТ-да бес пәннен де сынақ тапсырғандар Қазақстан тарихы және Оқу сауаттылығы балдарын алып (шекті балл жиналған жағдайда), бір шығармашылық мамандықты таңдай алады.
Оқуға түсу үшін шекті балдар:
Сондай-ақ, әр ЖОО білім беру бағдарламары тобы бойынша өз шекті балын белгілейді.
Ғимаратқа және аудиторияға алып кіруге және оларды қолдануға болмайды:
Бұл заттар табылса талапкер тестілеуге жіберілмейді.
Тестілеуде А4 форматтағы 3 шимай парағы беріледі. Тағы қажет болса қол көтеріп, тестілеу әкімшісінен сұрауға болады. Шимай парақтарын жыртуға, умаждауға, сыртқа алып шығуға болмайды.
Тест тапсырушыға су және шоколад алып кіруге рұқсат етіледі.
Тестілеу кезінде талапкерге рұқсат етілмейді:
Ереже бұзған талапкер аудиториядан шығарылады және оның тестілеу нәтижесі жойылады.
Тестілеу кезінде компьютердегі калькуляторды, Менделеев кестесін және тұздардың ерігіштігі кестесін пайдалануға рұқсат етіледі.
Өзінің орнына басқа адамды кіргізген талапкер жыл бойы тестілеуге жіберілмейді.
Оқи отырыңыз: Мектеп формасы, су және шоколад. Ұлттық тестілеу орталығы ҰБТ-ға кіру ережесін жариялады
ҰБТ ұзақтығы – 240 минут (4 сағат). Тестілеудің әр сағатында жаттығу жасауға 2-3 минут үзіліс беріледі.
Шығармашылық емтихан тапсыратын талапкерлер 70 минутта үш пәннен сынақты тапсырып үлгеруі қажет.
Мүгедектігі бар адамдарға төрт сағатқа қосымша 40 минут уақыт беріледі.
ҰБТ-ға мектеп формасымен келудің қажеті жоқ. Яғни, тестілеуге еркін киіммен келуге болады. Бірақ этикаға сай, ұқыпты киініп келген жөн.
Қаңтар айында өтетін ҰБТ-ға қатысу үшін өтініш қабылдау 30 желтоқсанда аяқталды. 167 мыңға жуық адам тестілеуден өтуге ниет білдірді, былтырға қарағанда 31 мыңға көп. ҰБТ 13 қаңтар мен 10 ақпан аралығында өтеді.
Талапкерлер тестілеу күнін, уақытын және пунктін өздері таңдады.
Қаңтардағы ҰБТ-ға шартты түрде оқитын студенттер, былтыр жазда ҰБТ-дан шекті балл жинай алмағандар, шығармашылық мамандықтан басқа мамандыққа түскісі келетіндер, педагогикалық бағытқа ақылы негізде ауысқысы келетіндер және биыл мектеп бітіретін түлектер қатыса алады. Бұл тестілеудің нәтижесі жоғары оқу орындарына ақылы негізде түсуге жарамды.
Оқи отырыңыз: 2025 жылдан бастап ҰБТ-ның жаңа форматы іске қосылады
Иә, тест тапсырушылар тестілеу аяқталғаннан кейін 30 минут ішінде апелляцияға өтініш бере алады. Апелляцияға келіп түскен өтініштер 30 жұмыс күні ішінде қарастырылады. Сертификат аппеляциялық комиссияның шешімінен кейін талапкердің жеке кабинетінде шығады.
Апелляция мынадай жағдайларда қарастырылады:
Өзі қаламаған мамандыққа оқуға түскендер қайтадан ҰБТ тапсырып, грант конкурсына тағы қатыса алады. Егер қазір грантта оқып жатса, келер жылы грант конкурсына қатысу үшін гранттан бас тартып, жоғары оқу орнынан шығуы қажет. Алайда ҰБТ-ны университеттен шықпай-ақ тапсыруға болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2025 жылы талапкерлер ҰБТ-ны былтырғыдай бес рет тапсыра алады.,,2025-01-10T14:00:11+05:00
2-zane-5-paiyzdyq-ipoteka-qazaqstannyn-qai-onirinde-baspana-alu-onai,informburo.kz,2 және 5 пайыздық ипотека: Қазақстанның қай өңірінде баспана алу оңай,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2-zane-5-paiyzdyq-ipoteka-qazaqstannyn-qai-onirinde-baspana-alu-onai,"Өтініш білдірушілерге қойылатын басты талап – азаматтардың Отбасы банкіндегі жеке шотында займ көлемінің жоқ дегенде 10 пайызына жететіндей қаражат болуы тиіс.
Әкімдік кезегінде тұрған азаматтар, яғни:
Қ останай қаласы
Қостанай қаласында Қонай мөлтекауданындағы жаңа тұрғын үй кешенінен ипотекамен пәтер алуға болады. 1 шаршы метр құны – 140 мың теңге. Қазір 45 пәтер броньдауға дайын тұр. Баспананы 2024 жылдың 25 қарашасынан бастап, 17 желтоқсанға дейін броньдауға болады.
С олтүстік Қазақстан облысы
Солтүстік Қазақстан облысының екі ауданында жаңа пәтерлер ипотекамен рәсімдеуге дайын.
1.Солтүстік Қазақстан облысы, М. Жұмабаев ауданы, Булаево қаласы, Луговая көшесі, 34.
1 шаршы метр құны – 165 мың теңге. Таза әрлеуден өткен 35 пәтер броньдауға дайын.
Өтінім қабылдау уақыты 2024 жылдың 3 желтоқсанына дейін жалғасады.
2. Ғ. Мүсірепов ауданы, Новоишим ауылы, Абылай Хан, 4 маңындағы тұрғын үй кешені. 1 шаршы метр құны – 180 мың теңге. Бұл мекенжайда әкімдік кезегінде тұрған жандарға 4 пәтер бөлінген. Өтінім қабылдау уақыты 2024 жылдың 9 желтоқсанына дейін жалғасады.
Оқи отырыңыз: Тұрғын үй кезегіне кім және қалай тұра алады? Маңызды 8 сұраққа жауап
Павлодар қаласы
Павлодар қаласының әкімдігінде кезекте тұрған жандар Достық мөлтекауданы, Ладожская көшесі, 19 мекенжайында орналасқан жаңа тұрғын үй кешенінен пәтер қарай алады. Бұл кешенде 112 пәтер броньдауға дайын.
1 шаршы метр құны – 160 мың теңге.
Өтінім қабылдау процесі 2024 жылдың 10 желтоқсанына дейін жалғасады.
Сондай-ақ, тура осы аудандағы Ладожская көшесі, 8-үйде орналасқан тұрғын үй кешенінен де 71 пәтерді ипотекаға рәсімдеуге болады. 1 шаршы метр құны – 160 мың теңге.
Өтінім қабылдау уақыты 2024 жылдың 4 желтоқсанына дейін жалғасады.
Петропавл қаласы
Петропавл қаласында Горький көшесі, 10-үйде орналасқан жаңа тұрғын үй кешенінен 101 пәтер несиеге беріледі. Үй қазірдің өзінде эксплуатацияға берілген, дайын. 1 шаршы метр құны – 180 мың теңге.
Өтінім қабылдау уақыты 2024 жылдың 3 желтоқсанына дейін жалғасады.
Пәтерлерді броньдауға өтінімді Отбасы банк сайты арқылы беруге болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Таяуда Отбасы банкінде жеңілдікпен ипотека (2 және 5 пайыз) рәсімдеуге өтінім қабылдау басталды.,,2024-12-03T11:00:00+05:00
2025-zyly-qazaqstanda-aiyppuldar-molseri-qalai-osedi,informburo.kz,2025 жылы Қазақстанда айыппұлдар мөлшері қалай өседі,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2025-zyly-qazaqstanda-aiyppuldar-molseri-qalai-osedi,"2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап айлық есептік көрсеткіш 3932 теңгені құрайды. Қазақстанда айыппұлдар АЕК мөлшерімен есептелетіндіктен, олардың сомасы да артады. Осы орайда Informburo.kz қазақстандықтарға жақсы таныс 12 әкімшілік құқық бұзушылықтарға салынатын айыппұлдар сомасы қаншаға артқанын есептеді.
Бір айдан астам мерзімде жеке куәлiксiз немесе жарамсыз жеке куәлікпен, тұрғылықты немесе уақытша болатын жері бойынша тiркеусіз тұрғандарға – 7 АЕК (27 524 теңге) , ал мекенжайда нақты тұрмайтын адамдарды тiркеген жеке тұлғаларға 10 АЕК (39 320 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады. Бір жыл ішінде құқық бұзушылық қайталанса – 13 АЕК (51 116 теңге) .
Заң бойынша сағат 22.00-ден 9.00-ге дейін тыныштықты бұзуға болмайды. Тұрғын үй ғимараттары мен тұрғын үй құрылысы аумақтарында орналасқан ойын-сауық орындарына жұмыс күндері сағат 22.00-ден таңғы 9.00-ге дейін, демалыс және мереке күндері сағат 23.00-ден таңғы 10.00-ге дейін шулауға тыйым салынады. Тәртіп бұзған жеке тұлғаларға – 19 660 теңге (5 АЕК) , бір жыл ішінде қайталанса 39 320 теңге (10 АЕК) айыппұл салынады.
Ал кәсіпкерлерге салынатын айыппұл сомасы – 20-дан 150 АЕК дейін (78 640 – 589 800 теңге) .
Көшеде, қоғамдық орындарда, соның ішінде подъезде ішімдік iшкен немесе қоғамдық орындарға масаң күйде келген адамға 5 АЕК (19 660 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады. Ал 18 жасқа толмаған адам болса оның ата-анасы дәл осындай мөлшерде айыппұл төлейді. Бұзақылық бір жыл ішінде қайталанса 10 АЕК (39 320) мөлшерiнде айыппұл салуға не бес тәулікке дейінгі мерзімге әкімшілік қамаққа алуға алып келеді
Кәмелетке толмағандар заңды өкілдерінсіз 22.00-ден 6.00-ге дейін ойын-сауық мекемелерінде болса олардың ата-анасына 3 АЕК (11 796 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады. Ал 18 жасқа толмаған бала 23.00-ден 6.00-ге дейін үйден тыс жерде жүрсе заңды өкілдеріне ескерту жасалады. Егер аталған әрекеттер бір жыл ішінде қайталанса баланың заңды өкілдеріне 27 524 теңге (7 АЕК) айыппұл салынады.
Ойын-сауық мекемесінің иелеріне де 1 0-нан 100 АЕК дейінгі мөлшерде (39 320 және 393 200 теңге) айыппұл көзделген.
Оқи отырыңыз: 2025 жылы айыппұлдар мен утиль алымы қаншалықты өседі
Қалалық және қала маңындағы қоғамдық көлікте жолақыны төлмегендерге 7 864 теңге (2 АЕК) айыппұл салынады. Ал жолаушыларды билетсіз алып жүргені үшін 5 АЕК (19 660 теңге) айыппұл көзделген.
Қоқысты терезеден лақтыру, соның ішінде темекі тұқылын лақтыру, баспалдаққа немесе аулаға, балалар алаңына қоқыс пакеттерін тастап кету, саябақтарды, скверлердi ластау, оның iшiнде белгiленбеген орындарға коммуналдық қалдықтарды тастау секілді бұзушылық жасаған адамдарға 5 АЕК (19 660 теңге) айыппұл салынады. Бір жыл ішінде қайталанса – 10 АЕК (39 320 теңге) .
Баспалдақ аумағына ескі жиһаз, қораптар мен басқа да әртүрлі заттарды қою өрт қауіпсіздігі ережелерін бұзу деп естептеледі. Жеке тұлғаларға алдымен ескерту жасалып, содан кейін 5 АЕК (19 660 теңге) айыппұл салынады. Бір жыл ішінде қайталанса 39 320 теңге (10 АЕК) айыппұл көзделген.
Тыйым салынған орындарда темекі шеккені үшін азаматтарға 58 980 теңге (15 АЕК) айыппұл салынады. Құқық бұзушылық бір жыл ішінде қайталанса айыппұлдың көлемі 20 АЕК-ге (78 640 теңге) дейін өседі. Ал ұшақта темекі шеккені үшін 50 АЕК (196 600 теңге) төлеуге тура келеді. Автобус аялдамалары, балалар алаңдарында да темекі шегуге тыйым салынған. Темекі бұйымдарына қыздырылатын темекісі бар бұйымдар, қорқорға арналған темекі, қорқор қоспасы, темекі қыздыруға арналған жүйелер, тұтынудың электрондық жүйелерін және оларға арналған сұйықтықтар жатады.
Жаяу кесіп өтуге рұқсат етілмеген жолды кесіп өткен адамға 2 АЕК (7864  теңге) мөлшерінде айыппұл салынады. Бұл әрекет қайталанса немесе бұдан біреу зардап шексе 10 АЕК (39 320 теңге) мөлшерінде айыппұл төлейсіз.
Оқи отырыңыз: Көлік жылдамдығын асыратындарға қатысты жаңа айыппұл күшіне енді
Пәтер мен үй-жай ішіндегі қабырғаларды рұқсат беретін құжаттарсыз бұзғаны үшін жеке тұлғаларға 30 АЕК (117 960 теңге) көлемінде айыппұл салынады. Егер қайта жоспарлау үйдің берiктiгi мен орнықтылығының толық жойылуына (қирауына) әкеп соқса 314 560 теңге (80 АЕК) төлеуге тура келеді.
Қалалар мен елдi мекендердiң аумақтарын абаттандыру қағидаларын бұзу, сондай-ақ қалалар мен елді мекендер инфрақұрылымы объектілерін бұзу, жасыл желекті жою және бүлдіру бұзушылығы үшін жеке тұлғаларға ескерту жасалады немесе 20 АЕК (78 649 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады. Бір жыл iшiнде қайталанса айыппұл сомасы – 30 АЕК (117 960 теңге) . Ортақ пайдаланатын аумақта шлагбаум, автотұрақ кедергілері мен үй жиегіндегі учаскелерді басып алу секілді бұзушылықтар кіреді.
Қоғамдық орындарда былапыт сөйлеу, жеке тұлғаларға зәбірлеп тиiсу және айналасындағыларға құрметпен қарамауды бiлдiретiн, қоғамдық тәртiп пен жеке тұлғалардың тыныштығын бұзатын басқа да осындай әрекеттер – 20 АЕК мөлшерiнде (78 649 теңге) айыппұл салуға не бестен 15 тәулiкке дейiнгi мерзiмге әкiмшiлiк қамаққа алуға алып келеді. Құқық бұзушылық бiр жыл iшiнде қайталанса 15 тәуліктен 30 тәулікке дейінгі мерзiмге әкiмшiлiк қамаққа алынады.
Қоғамдық орында түкіргені үшін, сондай-ақ белгіленбеген жерлерде қоқыс тастағаны үшін құқық бұзған адамға бірінші рет 5 АЕК, яғни 19 660 теңге айыппұл салынады. Ал азамат осы әрекетін қайталаса, онда 10 АЕК ( 39 320 теңге) көлемінде айыппұл төлейді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2025 жылы АЕК мөлшері 3692 теңгеден 3932 теңгеге артады.,,2024-12-19T14:00:00+05:00
2025-zyly-util-alymy-kolikti-tirkeu-quny-zane-aiyppuldar-qansalyq-osedi,informburo.kz,"2025 жылы утиль алымы, көлікті тіркеу құны және айыппұлдар қаншалық өседі",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2025-zyly-util-alymy-kolikti-tirkeu-quny-zane-aiyppuldar-qansalyq-osedi,"Елімізде жол ережесін бұзғандарға айыппұл салынады, тіпті әкімшілік қамауға алынып, жүргізуші куәлігінен айырылады. 2025 жылы айлық есептік көрсеткіш 240 теңгеге өсіп, 3932 теңгені құрайды. Сәйкесінше жол жүру ережесіне байланысты салынатын айыппұл сомасы да артады.
Осы орайда Информбюро порталы утиль алымы, көлікті тіркеу, жиі бұзылатын жол ережесіне қатысты айыппұл сомасы қаншалық өсетінін  есептеді.
Жылдамдықты белгілі бір нормадан арттыру:
Жүргiзушi рөлде отырып телефонды не радиостанцияны пайдаланса 19 660 теңге (5 АЕК) мөлшерінде айыппұл салынады. Бұл әрекет бір жыл ішінде қайталанса айыппұл сомасы – 39 320 теңге (10 АЕК) . Көлік айдағанда телефонды құлаққап не динамик арқылы пайдалануға рұқсат етіледі.
Жүргiзушi куәлiгi не көлік айдауға қатысты басқа да құжаттары жоқ жүргiзушi көлiк айдаса ескерту жасалады не 19 660 (5 АЕК) көлемінде айыппұл салынады.
Жүргізуші куәлігін алмаған (жүргiзіп-үйренуден басқа), сол сияқты тиiстi санаттағы көлiктi басқару құқығы жоқ жүргiзушi көлiк айдаса оған 78 640 теңге (20 АЕК) айыппұл салынады. Бір жыл ішінде қайталанса – 117 690 теңге (30 АЕК) .
Жүргізуші куәлігінен айырылған адам көлік айдаса 196 мың теңге (50 АЕК) айыппұл салынады не 10 тәулікке әкімшілік қамаққа алынады. Ал бір жыл ішінде қайталанса 70 АЕК (275 240 теңге) айыппұл салуға не 15 тәулікке әкімшілік қамаққа алуға әкеп соғады.
Басқару құқығы жоқ адамға не көлiк құралын басқару құқығынан айырылған адамға көлiкті айдауға беру – 50 АЕК (196 мың теңге) , бір жылда екінші рет қайталанса 70 АЕК (275 240 теңге) айыппұл салынады.
Оқи отырыңыз: 2025 жылы Қазақстанда айыппұлдар мөлшері қалай өседі
Көлікті мемлекеттік нөмірсіз айдауға болмайды. Нөмір оқылмаса не ұлттық стандартқа сай келмесе не белгіленген орында орнатылмаса 19 660 теңге (5 АЕК) мөлшерінде айыппұл салынады.
Нөмірі жоқ не әлі тіркелмеген не пайдалануға тыйым салынған нөмірі бар көлікті айдаса 10 АЕК (39 320 теңге) көлемінде айыппұл төлейді.  Ал бір жыл ішінде тағы да дәл осылай заң бұзса 78 640 теңге (20 АЕК) мөлшерінде айыппұл салынады не бір жылға жүргізуші куәлігінен айырылады.
Жалған немесе қолдан жасалған нөмір таққан жеке тұлғаларға 58 980 теңге (15 АЕК) айыппұл салынады.
Көліктің мемлекеттік тіркеу нөмірінің түрін өзгерту, оларды жасырып тұратын құрылғылар қолдану, яғни жалған нөмірмен көлік жүргізгендер бес тәулікке қамалады және бір жыл мерзiмге жүргізуші куәлігінен айырылады.
Қауіпсіздік белдігін тақпағандарға, жолаушыларды және жүктердi тасымалдау, сондай-ақ мотошлемдерді пайдалану қағидаларын сақтамағандарға 19 660 теңге (5 АЕК) мөлшерінде айыппұл салынады. Бiр жыл iшiнде қайталанса 39 320 теңге (10 АЕК) мөлшерінде айыппұл төлеуге тура келеді.
Жол белгiлерiмен немесе жолдың жүру бөлiгiндегi таңбалармен көрсетiлген талаптарды сақтамау 11 796 теңге (3 АЕК) мөлшерiнде айыппұл салуға әкеп соғады. Мысалы, STOP белгісін елемей өтіп кетсеңіз, айыппұл салынады. Бiр жыл iшiнде қайталанса айыппұл мөлшері – 10 АЕК (39 320 теңге) .
Оқи отырыңыз: 2025 жылы айыппұлдар мен утиль алымы қаншалықты өседі
Жаяу жүргiншiлердің немесе жол жүрiсiнiң өзге де қатысушыларына жол бермесе – 10 АЕК (39 320 теңге) , ал заң бұзушылық бiр жыл iшiнде қайталанса 15 АЕК (58 980 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады.
Жол патруль полициясының көлікті тоқтату туралы талабын орындамаса 40 АЕК (157 280 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады не үш тәулікке қамалады. Осы заң бұзушылықты екінші рет қайталаса бір жыл бойы жүргізуші куәлігінен айырылып, бес тәулікке қамалады. Жүргізуші куәлігі жоқ адам тәртіп сақшысына бағынбаса оған 60 АЕК (235 920 теңге) көлемінде айыппұл салынады не 15 тәулікке қамалады.
Жүргізушіні қызметкер тоқтатқанда оның рұқсатынсыз көліктен шығып кетсе не шығу туралы талаптарды орындамаса – 19 660 теңге (5 АЕК) , ал бір жыл ішінде қайталанса жүргізушіге 39 320 теңге (10 АЕК) мөлшерінде айыппұл салынады.
Бағдаршам қызыл жанғанда немесе реттеушiнiң тыйым салатын қимылына қарамай өтсе – 10 АЕК (39 320 теңге) , ал заң бұзушылық бiр жыл iшiнде қайталанса 15 АЕК (58 980 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда жүргізуші куәлігінсіз және ішімдік ішіп көлік жүргізетіндерге жаза күшейтілді
Тұрақ немесе тоқтау ережелерін бұзғаны үшін – 5 АЕК (19 660 теңге) , ал тротуарда немесе гүлзарларға көлік қойғаны үшін – 10 АЕК (39 320 теңге , тұрақ ақысынан жалтару 3 АЕК (11 796 теңге) мөлшерінде айыппұл төлеуге әкеп соғады.
Жол жүрiсi қағидаларын бұзып, жаяу жүргiншiлер жолдарымен, жол жиектерiмен немесе тротуарлармен жүргені үшін 15 АЕК (58 980 теңге) мөлшерiнде айыппұл салынады. Бір жыл ішінде қайталанса – 117 690 теңге (30 АЕК) .
Көлiк құралын жолдың жүру бөлiгiнде орналастыру, қарсы жүрiп өту немесе басып озу қағидаларын бұзу, сол сияқты ұйымдасқан көлiк колоннасын немесе жаяу колоннаны кесiп өту не оның арасынан орын алу – 15 АЕК (58 980 теңге) мөлшерiнде айыппұл салынады. Бір жыл ішінде қайталанса – 117 690 теңге (30 АЕК) .
Егер бұл жол жүрiсi қағидаларында тыйым салынған жағдайларда, жолдың жүру бөлiгiнiң қарсы бағытта жүруге арналған жағына , оның ішінде кері бұрылып немесе бұрылыс жасап шығу – 6 ай мерзімге жүргізуші куәлігінен айыруға әкеп соғады. Бір жыл ішінде қайталанса – 50 АЕК (196 мың теңге).
Көлденең бағыттағы жол жүрісіне кедергі келтіріп, бұл кептеліске әкеп соқтырғанда жол қиылысына шығу немесе жолдың жүру бөлігін кесіп өту – ескерту жасауға немесе 11 796 теңге (3 АЕК) мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады. Бір жыл ішінде қайталанса 7 АЕК (27 524 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады.
Жол қиылыстарынан өтуге басымдыққа ие көлік құралына жол бермегені үшін 15 АЕК (58 980 теңге) мөлшерiнде айыппұл салынады. Бір жыл ішінде қайталанса 20 АЕК (78 640 теңге) мөлшерінде айыппұл төлеуге тура келеді.
Оқи отырыңыз: Көлік жылдамдығын асыратындарға қатысты жаңа айыппұл күшіне енді
Жол жүру қағидаларының жүру, қайта ауыстыру, бұрылу, кері бұрылу немесе тоқтау алдындағы сигнал беру талабын орындамау – 5 АЕК (19 660 теңге) мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
Мұндай маневрлер жасауға тыйым салынған жерлерде артқа жүргені үшін салынатын айыппұл сомасы – 10 АЕК (39 320 теңге). Бір жыл ішінде қайталанса 20 АЕК (78 640 теңге) мөлшерінде айыппұл төлеуге тура келеді.
Утиль алымының базалық мөлшерлемесі – 50 АЕК . 2025 жылы 184 600 теңгеден 196 600 теңгеге өседі. Қозғалтқыш көлемі 1000 текше см-ден аспайтын жеңіл автомобиль үшін 294 900 теңге беру қажет. Ал мотор көлемі 2000 текше см-ден жоғары көлік үшін – 688 100 теңге , 3000 текше см-ге жетпесе – 983 мың теңге. Мотор көлемі үш литрден асатын көлік алғандар ел қазынасына 2 260 900 теңге құяды. Бұл алым елге электромобиль кіргізгенде ғана сұралмайды.
Автокөліктерді есепке қою құны да айлық есептік көрсеткіш сомасына қарай өседі. Автокөлікті бірінші рет тіркегені үшін ең төменгі алым мөлшерлемесі 923 теңгеден 983 теңгеге көтерілді. Шыққанына 3 жылдан аспаған көлік алғандар 196 600 теңге (50 АЕК) төлейді.  Ал 3 жыл бұрын және одан ерте шыққан көлікті бірінші рет тіркеу үшін 1 966 000 теңге төлеу қажет.
Бұл төлемге қозғалтқыштың көлемі, электромобиль немесе гибридтің болуы әсер етпейді. Өндірушінің шығарылған күні бойынша бір жылға ғана төленеді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",1 қаңтардан бастап бір АЕК 3932 теңгеге тең болады.,,2024-12-24T12:30:00+05:00
2025-zyly-zeinetaqy-zardemaqy-zane-aleumettik-tolemder-molseri-qalai-ozgeredi,informburo.kz,"2025 жылы зейнетақы, жәрдемақы және әлеуметтік төлемдер мөлшері қалай өзгереді",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2025-zyly-zeinetaqy-zardemaqy-zane-aleumettik-tolemder-molseri-qalai-ozgeredi,"2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап айлық есептік көрсеткіш (АЕК) пен ең төменгі күнкөріс деңгейінің мөлшері өзгереді. Сәйкесінше зейнетақы, жәрдемақылар мен түрлі әлеуметтік төлемдердің де сомасы артады.
Осы орайда Информбюро порталы 2025 жылы зейнетақы, жөргекпұл, бала күтіміне, көпбалалы отбасылар және аналарға, мүгедектерге, асыраушысынан айырылғандарға төленетін жәрдемақы мен әлеуметтiк төлемдердiң мөлшерi қаншалық артқанын есептеді.
Жәрдемақы және өзге де әлеуметтік төлемдерді, айыппұл, салық және басқа да төлемдерді есептеу үшін айлық есептік көрсеткіш (АЕК) қолданылады. 2024 жылы АЕК мөлшері 3 692 теңге болса, 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап 3 932 теңгені құрайды.
2025 жылы ең төменгі жалақы мөлшері бұрынғыдай 85 мың теңге болып қала береді. Базалық әлеуметтік төлемдерді есептеу үшін ең төменгі күнкөріс деңгейі 2025 жылға 46 228 теңге шамасында белгіленді. 2024 жылы ең төменгі күнкөріс деңгейі 43 407 теңге болды.
Мемлекеттік базалық зейнетақы:
Жасы бойынша зейнетақы:
Базалық және жасы бойынша зейнетақының ең төмен мөлшері 95 131 теңге құраса, ең жоғары сомасы 213 046 теңгеге тең.
2025 жылы зейнет жасы ерлер үшін де, әйелдер үшін де бұрынғыдай қала береді: ерлер – 63 жас, әйелдер – 61 жас.
Оқи отырыңыз: 2025 жылы Қазақстанда айыппұлдар мөлшері қалай өседі
Бала туғаннан кейін әйелдерге жұмыс істесе де, істемесе де біржолғы мемлекеттік жәрдемақы беріледі. Жөргекпұл сомасы бала кезегіне байланысты:
Егіз не үшем, төртем болса, мемлекеттік жәрдемақы әр балаға жеке-жеке есептеледі.
Декретке шыққанға дейін жұмыс істеген әйелдер үшін біржолғы әлеуметтік төлем мөлшері соңғы 12 айдағы орташа айлық табысына байланысты есептеледі: орташа айлық табысты еңбекке жарамсыздық күндері санының тиісті коэффициентіне көбейтіп, кейін шыққан сомадан 10 пайыз зейнетақы жарнасын алып тастайсыз. Коэффициент 4,2-ге тең. Мысалы, соңғы бір жылдағы табысыңыз 3 млн теңге болса, осы соманы он екі айға бөлгенде орташа жалақы 250 мың теңге шығады. Оны 4,2 коэффициентке көбейткенде 1 млн 50 мың теңге болады. Осы сомадан 10% зейнетақы жарнасын шегергенде босануға байланысты біржолғы төлем 945 мың теңгеге тең болды.
Жұмыс істемейтін әйелдерге бала кезегіне қарай бiр жарым жасқа толғанша ай сайын төлем беріледі:
Декретке шыққанға дейін жұмыс істеген аналарға бала күтімі бойынша әлеуметтік төлем орташа жалақысына байланысты есептеледі. Формуласы: соңғы 2 жыл ішіндегі жалпы табысты 24 айға бөліп, мемлекет бекіткен 0,4 коэффициентіне көбейтіп, одан шыққан сомадан 10 пайыз зейнетақы жарнасы алынады. Мысалы, екі жыл ішінде тапқан табыс 6 млн теңгені 24 айға бөлсе орташа жалақы 250 мың теңге болады. Бұл соманы 0,4 коэффициентке көбейтіп, одан 10% зейнетақы жарнасын алып тастаймыз. Сонда жұмыс істейтін әйелдің бала күтімі үшін алатын ай сайынғы төлемі 90 мың теңгеге тең.
Отбасылық кірісіне қарамастан төрт және одан да көп, кәмелеттік жасқа толмаған, орта арнаулы және жоғары оқу орнында білім алып жатқан 23 жасқа толмаған балалары бар аналарға сараланған мөлшерде жәрдемақы беріледі:
Оқи отырыңыз: 2025 жылы утиль алымы, көлікті тіркеу құны және айыппұлдар қаншалық өседі
""Алтын алқа"", ""Күміс алқа"" алқаларымен марапатталған немесе бұрын ""Батыр ана"" атағын алған, І және ІІ дәрежелі ""Ана даңқы"" орденімен марапатталған көпбалалы аналарға табысына қарамастан ай сайын мемлекеттік жәрдемақы беріледі.
Жеті жасқа дейінгі мүгедектігі бар балаларға 74 428 теңге мемлекеттік жәрдемақы төленеді.
7 жастан 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар балаларға және бала кезінен мүгедектігі бар адамдарға берілетін жәрдемақы:
Жалпы жәрдемақы:
Мүгедектігі бар баланы тәрбиелеп отырған анаға немесе әкеге, бала асырап алушыға, қамқоршыға ол 18 жасқа толғанға дейін тағайындалатын және төленетін мемлекеттік жәрдемақы – 74 428 теңге (2024 жылы – 69 886 теңге). І топтағы мүгедектігі бар адамға күтім жасаушыға да дәл осындай сомада жәрдемақы төленеді.
Асыраушысынан айырылғандарға берілетін жәрдемақы ең төменгі күнкөріс деңгейіне және адам санына байланысты есептеледі:
Ата-анасының екеуінен де айырылған жетім балаға 71 192 теңге беріледі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","2025 жылы ең төменгі күнкөріс деңгейі – 46 228 теңге, ал  АЕК мөлшері 3 692 теңгені құрайды.",,2024-12-27T14:30:40+05:00
aqyl-arnau-kelesek-balalarga-arnalgan-depozitter-men-bagdarlamalarga-solu,informburo.kz,"""Ақыл"", ""Арнау"", Келешек"": Балаларға арналған депозиттер мен бағдарламаларға шолу",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/aqyl-arnau-kelesek-balalarga-arnalgan-depozitter-men-bagdarlamalarga-solu,"Баланың болашағы үшін қаржы жинау – әр ата-ананың маңызды міндеттерінің бірі. Қазақстанда ата-аналарға балаларының болашағына инвестиция жасауға көмектесетін бірнеше арнайы депозит пен бағдарлама бар. Бұл жинақтау құралдары баланың білім алуына, алғашқы баспанасына немесе басқа да маңызды қажеттіліктеріне қаржы жинауға мүмкіндік береді.
""Келешек"" – баланың білім алуына қаржы жинауға арналған мемлекеттік бағдарлама. Оған қатысу ерікті, бірақ мемлекеттен қосымша төлемдер алу үшін белгілі бір шарттарды орындау қажет. Бағдарламаның мақсаты - 18 жасқа толғанға дейін баланың шотында оқу ақысын ішінара немесе толық төлеуге жеткілікті сома болуы үшін әртүрлі көздерден қаражат жинау.
Қаражат қалай жиналады?
Маңызды шарттар:
Қалай ашуға болады?
Шотты  кез келген жастағы балаға ашуға болады. Ол үшін екінші деңгейлі банкте білім беру жинақтау депозитін (AQYL депозиті) ашу қажет немесе Мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесіне қатысушы өмірді сақтандыру компаниясымен білім беру жинақтарын сақтандыру шартын жасау қажет.
Бағдарламаға 10 ұйым қатысады:
Депозиттерді ашу және оларға қызмет көрсету ережелері барлық жерде бірдей, бірақ пайыздық мөлшерлеме белгіленген диапазонда ауытқуы мүмкін:
Банк: Шотты ата-ана немесе баланың заңды өкілдері ашады. Шотты кез келген адам толықтыра алады. Жылдық сыйақы мөлшерлемесі – 12-14 пайыз.
Сақтандыру компаниясы: Шотты ата-ана, жақын туыс немесе заңды өкіл ашады және тек сол адам ғана толықтыра алады. Жылдық сыйақы мөлшерлемесі 8 пайыздан басталады. Егер ата-анаға бірдеңе болса, сақтандыру компаниясы жарналарды өзі төлейді, ал бала 18 жасқа толғанда соманы толықтай ала алады.
Жинақталған қаражатты қалай пайдалануға болады?
Қаражатты баланың университет немесе колледжде білім алуы үшін пайдалануға болады. Егер жинақталған қаражат оқу ақысынан асып кетсе, артылған қаражатты оқу бітірген соң шешіп алуға немесе бауырының шотына аударуына болады.
Қазақстанда 2024 жылдан бастап ""Ұлттық қор – балаларға"" жобасы аясында жыл сайын Ұлттық қордың инвестициялық табысының 50 пайызы балаларға бөлінеді. Мысалы, 2024 жылы әр баланың шотына 100,52 доллар жіберілсе, биыл 129,38 доллар аударылды.
Қалай жұмыс істейді?
Мемлекет Ұлттық қордың табысының бір бөлігін автоматты түрде әр балаға жинақтап отырады.
Негізгі ерекшеліктері:
Балаға шот ашу қажет пе?
Баланың деректері Мемлекеттік дерекқорға дұрыс енгізілсе, онда бағдарламаға автоматты түрде қатысады. Ал ақша түсетін арнайы шот та балаларға автоматты түрде ашылады.
Жиналған ақшаны қалай алады?
Бала 18 жасқа толғаннан кейін шотқа жинақталған қаржыны алу үшін екінші деңгейдегі банктер немесе ""Қазпоштада"" арнайы шот ашу керек. Одан кейін eGov порталында өтінім береді. Сол өтініш арқылы зейнетақы қорында жинақталған қаражат оның арнайы шотына аударылады. Қаржының мақсатқа сай пайдаланылуын уәкілетті операторлар тексереді.
Ақша пайдаланылмаса, Ұлттық қорға қайтарыла ма?
Бала 18 жасқа толғаннан кейін жиналған ақшасын алмаса, қаражат 10 жыл бойы шотта сақталады. Он жылдан кейін сол адамның зейнетақы шотына аударылады.
Оқи отырыңыз: Ұлттық қордан балаларға екінші рет ақша аударылды. Оның сомасы қанша және қалай тексеруге болады
Aqyl білім беру депозиті Қазақстан азаматтарына жеке білім алуына және балаларының білім алуына алдын ала қаражат жинауға мүмкіндік береді. Оны кез келген уақытта өзіңіз үшін немесе балаңыз 3 жасқа толғаннан бастап аша беруге болады. Депозит арқылы Қазақстандағы немесе шетелдегі колледж және ЖОО-ларда оқу ақысын төлеуге болады. Оқу ақысын төлеп біткенде депозитте артық ақша қалса, салымшы не оның заңды өкілі оны есептелген мемлекет сыйлықақысымен қоса шешіп алуға құқылы.
Қаражат қалай жиналады?
7 пайыз жетім балалар, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар, мүгедектер, көп балалы отбасынан шыққан және аз қамсыздандырылған отбасылардан шыққан балаларға тағайындалады. Ал басқа санаттағы ҚР азаматтары үшін мемлекеттік сыйлықақы – 5%.
Қалай ашуға болады?
Ата-ана немесе баланың заңды өкілі банкке барып, баланың атына депозит аша алады. Шотқа ай сайын ақша салып отыруға болады.
Қазір бұл бағдарламаға төрт банк қатысады:
Бала мемлекеттік грантпен оқуға түссе, депозитке не болады?
Салымшы грант ұтып алған жағдайда:
Бұл бағдарлама балалардың болашақта баспаналы болуына арналған. Ата-аналар 18 жасқа дейінгі балаларының атына ""Арнау"" депозитін ашып, 10 жыл ішінде баспана құнының 50 пайызын жинаса, қалған соманы жылдық 2 пайыз мөлшерлемемен рәсімдей алады. Бұл ретте бағалау көрсеткіші 48 ұпайға жетуі қажет.
Депозиттің артықшылықтары:
""Арнау"" депозитін баланың атына тек баланың заңды өкілдері, яғни ата-анасы не қамқоршысы ғана аша алады. Ал депозитке қаражатты олардан бөлек, баланың әжесі, атасы, аға-әпкелері, тіпті, ұйымдар да сала алады.
Қосымша ерекшеліктері:
Тағы бір ескерер жайт, ""Арнау"" депозитін бөлуге, басқа тұлғаның атына рәсімдеуге және ""Отбасылық пакет"" бойынша біріктіруге болмайды.
""Арнау"" депозитін ашу үшін:
Депозитті ""Отбасы банкінің"" мобильді қосымшасы арқылы немесе банк бөлімшесіне барып ашуға болады.
Оқи отырыңыз: Балаға ақша жинау мен жұмсауды қалай үйреткен дұрыс? Психолог кеңесі
""Отбасы банкінде"" балаларға арналған тұрғын үй депозиті бар. Депозит бойынша жылдық тиімді мөлшерлеме – 2,4%-дан 14% пайызға дейін, несие бойынша жылдық тиімді мөлшерлеме – 5,1 пайызға дейін.
Депозиттің бірқатар артықшылығы бар:
Депозитті қалай ашуға болады?
Dream балалар депозиті – RBK банкінің 16 жасқа дейінгі балаларған арналған жинақ шоты. Оны ата-ана немесе баланың заңды өкілі аша алады. Бұл депозит баланың болашағына қаржы жинақтауға мүмкіндік береді.
Негізгі шарттары:
Ақшаны мерзімінен бұрын шешіп алуға бола ма?
Егер ата-ана күтпеген жағдайға тап болып, жинақты мерзімінен бұрын алу қажет болса, банк белгіленген талаптар бойынша қаражатты қайтаруға мүмкіндік береді.
Dream депозитін қалай ашуға болады?
Dream балалар депозитін ашу үшін ата-аналар немесе заңды өкіл банк бөлімшесіне жүгінуі қажет.
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Балалар жинақтағы ақшаны 18 жасқа толғанда пайдалана алады.,,2025-02-17T13:00:00+05:00
eotinish-memlekettik-organdarga-qalai-onlain-otinis-beruge-zane-sagym-zoldauga-bolady,informburo.kz,eOtinish: Мемлекеттік органдарға қалай онлайн өтініш беруге және шағым жолдауға болады,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/eotinish-memlekettik-organdarga-qalai-onlain-otinis-beruge-zane-sagym-zoldauga-bolady,"Елімізде 2021 жылғы 1 шілдеден бастап өтініштер қабылдауға арналған eOtinish ақпараттық жүйесі жұмыс істейді. Содан бері қазақстандықтар мемлекеттік органдарға тікелей арыз-шағым жолдап, мәселесін шешіп келеді.
Осы орайда Информбюро порталы eOtinish жүйесі арқылы мемлекеттік органдар мен әкімдіктерге қалай өтініш жіберуге болатынын түсіндіреді.
eOtinish.kz сайтында және eGov Mobile қосымшасында өтініш беруге болады. Ең алдымен жүйеге кіру қажет.
eOtinish сайтында өтініш беру үшін eGov Mobile қосымшасына кіріп, экрандағы QR-кодты сканерлейсіз не болмаса компьютердегі ЭЦҚ қол қойып кіре аласыз.
Ал eGov Mobile қосымшасында ""Қызметтер"" бөлімінде орналасқан eOtinish-тің үстін бассаңыз ақпараттық жүйеге өтесіз. Мәліметтеріңізді пайдалануға келісім беріп, қол қоясыз.
Профиліңізде аты-жөніңіз бен телефон нөміріңіз жазылған.
Бас беттегі ""Өтініш беру"" дегенді басып, өтінішті толтырасыз:
Оқи отырыңыз: Алматы көшелеріндегі шұңқырларға Telegram арқылы шағымдануға болады
Өтінімнің бірнеше түрі бар:
Әрқайсының жанында тұрған сұрақ белгісін басып, анықтамасын көре аласыз.
Бір файл 15 MB-тан аспауы керек. Ал жалпы көлемі 150 MB-тан аспайтын көп дегенде 25 файл тіркеуге болады. Файл форматтары: png, pdf, jpg, jpeg, gif, tiff, bmp, doc, docx, xls, xlsx. Файл атаулары қайталанбағаны жөн.
Қол қойылған өтінішті өзгертуге болмайды. Сол өтініштің нөмірін көрсете отырып, жаңа өтініште деректерді толықтыра алады. Бұл жағдайда екінші өтініш дубликат ретінде бірінші өтінішке тіркеледі.
Мемлекеттік орган өтінішті толықтыруын сұрай алады. Бұл туралы өтініш беруге SMS хабарлама жіберіледі. Мұндайда өтініш берушінің парақшасында сипаттама мен файлдарда өзгерістер енгізу батырмасы пайда болады.
Оқи отырыңыз: Үйге интернет қосуға өтінішті енді eGovMobile арқылы беруге болады
Иә, ""Орындалды"" мәртебесіне ие өтініштерден басқасын қайтарып алуға болады. Ол үшін авторизациядан өтіп, ""Менің өтініштерім"" бетінен қайтарып алғыңыз келетін өтінішті іздеп табыңыз. Кері қайтарып алуға арыз жіберу үшін ""Өтінішті кері қайтарып алу"" батырмасын басыңыз. ""Комментарий"" өрісіне қайтарып алу себебін көрсетіп, ЭЦҚ-мен қол қойыңыз.
Өтініштерді қарау мерзімі:
Мемлекеттік органның жауабы қанағаттандырмаса, жауапқа шағымдана аласыз. Ол жауап та мардымсыз болса сотқа шағымдана алады.
eOtinish сайтындағы жеке кабинетте және eGov mobile қосымшасынан ""Менің өтініштерім"" бөлімінен тексере аласыз. Оған қоса жақын маңдағы ХҚКО бөлімшесінде немесе өтініш берілген мемлекеттік органда ЖСН не өтініш нөмірі арқылы жауаппен танысуға болады.
Оқи отырыңыз: Республикалық жолдағы шұңқырларға 1403 байланыс орталығы арқылы шағымдануға болады
Басты беттегі ""Өтінішке шағымдануға"" кіріп, өтінішті таңдайсыз да, шағымды толтырып жібересіз. Не болмаса ""Менің өтініштерім"" бөліміне кіріп, өтінішті таңдап, ""Жауапқа шағым беру"" батырмасын басып, шағымды толтырыңыз.
Басты беттегі ""Сотқа талап-арыз беру"" бөліміне кіріп, сот органын таңдаңыз. Мемлекеттік бажды төлеп, түбіртек/чекті тіркеңіз. Содан соң талап мазмұнын толтырыңыз. Мәтін 200 таңбадан асуы керек. Қажет болса фотосуреттер, файлдар тіркеңіз. Автоматты түрде толтырылған деректердің дұрыстығын тексеріп, тұрғылықты мекенжайыңызды жазыңыз. ЭЦҚ-мен қол қойып, талапты сотқа жіберіңіз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақстандықтар жолдағы шұңқырлар мен интернет байланысына қатысты жиі шағымданады.,,2025-02-06T15:50:00+05:00
metapnevmovirus-koronavirustan-da-qauipti-me-manyzdy-9-suraqqa-zauap,informburo.kz,Метапневмовирус коронавирустан да қауіпті ме? Маңызды 9 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/metapnevmovirus-koronavirustan-da-qauipti-me-manyzdy-9-suraqqa-zauap,"Метапневмовирус (hMPV) Қытайда және оған көршілес аймақтарда таралып жатыр. Қазақстанда отыз адамнан табылған. Алайда бұл енді пайда болған вирус емес. Метапневмовирус белгілері қандай? Оны жұқтырған адам қалай емделуі керек? Бұл вирус коронавирустан да қауіпті ме? Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап әзірледі.
Метапневмовирус (hMPV, Human metapneumovirus) – бұл тыныс алу жолдарының инфекциясын тудыратын вирустардың бірі. Ол адамға негізінен ауа-тамшы, тыныс алу жолдары арқылы жұғады. Осы вирустың штамдары Қазақстанда ЖРВИ және тұмаудың маусымдық өсуі кезеңінде анықталды. Маусымдық вирус күз бен қыста өршиді.
Метапневмовирус алғаш рет 2001 жылы Нидерландта науқастан анықталды. Дегенмен ол оған дейін де адамдарға жұққан. Мамандар метапневмовирус адамдар арасында кем дегенде 1950 жылдардың соңынан бастап таралған деген пікірде.
Метапневмовирустың негізгі белгілері:
Оқи отырыңыз: ""Даңғаза жасаудың қажеті жоқ"". Тоқаев метапневмовирус туралы пікір білдірді
Метапневмовирусты нақты емдеу хаттамасы жоқ. Вирустың өзімен емес симптомдарымен күресуге болады. Адамның халін жақсарту мақсатында симптоматикалық ем жасалады.
Аурудың жеңіл түрімен ауырған адам дәрігерге қаралмай-ақ жазылады, өйткені ауру өздігінен кетеді. Симптомдарды жеңілдету үшін үйде ем-шара жүргізуге болады. Алайда ауру асқынса, яғни ентігу, қатты жөтел немесе өкпенің сырылы пайда болса, дәрігерге жүгіну керек.
Бұл вирусқа қарсы нақты дәрі-дәрмек немесе вакцина әзірге жоқ. Десе де, 10 жастан аспаған балалардың бәрінде осы вирусқа қарсы иммунитет қалыптасады. Ағза әлсіресе, иммунитет төмендесе, вирустың жаңа штаммы шықса бұрын ауырған адам бұл вирусты қайта жұқтыруы мүмкін.
Әсіресе кішкентай балалар, қарт адамдар немесе иммунитеті әлсіреген адамдар инфекцияны ауыр өткереді. Ауру асқынса бронхитке немесе пневмонияға әкелуі мүмкін.
Басқа респираторлық инфекциялар секілді метапневмовирус кішкентай балалардың, әсіресе бір жасқа толмаған балаларға қауіп төндіреді. Иммунитеті әлсіз, созылмалы аурулары бар науқастар, қарттар үшін де қауіпті.
Оқи отырыңыз: Метапневмовирус Қазақстанға да жетті: Одан қалай қорғануға болады
Кез келген инфекциялық аурудың алдын алу жолдары:
Метапневмовирустың вирус екенін атауының өзі айтып тұр. Олай болса кез келген вирусқа антибиотиктер әсер етпейді. Антибиотиктер бактериялық пневмония секілді тек бактериялық инфекция қосылған жағдайда ғана тағайындалуы мүмкін.
Әлеуметтік желілерде Қытайда жаңа вирустың өршіп тұрғаны және метапневмовирустың коронавирус инфекциясынан да қауіпті екені туралы ақпарат тарады. Бұл шындыққа жанаспайды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы Қытайда вирустың өршуіне қатысты әлі ресми мәлімдеме жасаған жоқ. Демек бұл аурудың COVID-19 инфекциясынан да қауіпті екені шындыққа жанаспайды.
Метапневмовирус – бұл маусымдық респираторлық инфекция. Ол коронавирус сияқты жаһандық қауіп төндірмейді. Қазақстанда метапневмовирус жұқтырғандар анықталғанымен, олардың саны көп емес.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бұл вирустың штамдары Қазақстанда да анықталды.,,2025-01-06T20:11:26+05:00
mobildi-audarymdar-2025-zyly-salyq-organdary-kimderdin-sotyn-tekseredi,informburo.kz,Мобильді аударымдар: 2025 жылы салық органдары кімдердің шотын тексереді,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/mobildi-audarymdar-2025-zyly-salyq-organdary-kimderdin-sotyn-tekseredi,"Биылдан бастап жеке тұлғалар міндетті декларация тапсырудан босатылғанымен, мобильді аударымдарға салықтық бақылау күшейтіледі. Жаңа ережеге сәйкес, мобильді аударымдардың саны ғана емес, сомасы да назарға алынады. Осылайша салық органдары кәсіппен заңсыз айналысып, салықтан жалтаратын азаматтарды анықтап, оларға шара қолданбақ.
Осы орайда Информбюро порталы қандай жағдайда мобильді аударымдар тексерілетінін, салықтан жалтарғандарға қандай шара қолданылатынын түсіндіреді.
2022 жылдан бастап екінші деңгейлі банктер кәсіпкерлік қызметтен табыс алу белгілері бар аударымдар туралы мәліметтерді салық органына жолдап келеді. Қаржы министрінің 2022 жылғы № 323 бұйрығына сәйкес, егер жеке тұлға үш ай қатарынан әр айда 100 немесе одан да көп әртүрлі адамнан ақша алса, бұл кәсіпкерлік қызметтің белгісі болып саналады. Бұл жайт анықталса банктер ақпаратты мемлекеттік кірістер органдарына тапсыруға міндетті. Ал салық органдары бұл адамның кәсібін заңдастырған-заңдастырмағанын тексеруі мүмкін. Кәсіппен айналысатыны расталса ол адамға айыппұл салынады.
Мобильді аударымдар туралы мәліметтерді банктер Мемлекеттік кірістер комитетіне кезең-кезеңімен ұсынады:
Биыл Қаржы министрлігі Ұлттық банкпен және екінші деңгейлі банктермен бірлесе тексерілетін мобильді аударымдардың шекті сомасын енгізу туралы шешім қабылдады. Жаңа ережеге сәйкес екiншi деңгейлi банктер салық органдарына үш ай ішінде әр ай сайын 1,02 миллион теңгеден астам ақша аударылған шоттар туралы ақпарат беруге тиiс. Бұрын аударымдар саны мен уақыт кезеңі бойынша тексерілсе, енді шекті сома (ең төменгі жалақының 12 еселенген мөлшері) енгізілмек. Қазіргі таңда бұйрық жобасы әзірленді. Ұлттық банк мақұлдаған соң бұйрық жобасы қоғам талқысына шығарылады.
Оқи отырыңыз: Мобильді аударымдар: Қашан және қанша теңге аударылса, салық салынады
Жеке аударымдар салық инспекторларының назарына ілінбейді. Кәсіппен айналыспайтын адамдар жеке мақсаттары үшін достарына, туыстарына және басқа кез келген адамға емін-еркін ақша аударып, ақша ала алады. Бұл ретте мұндай аударымдарды декларациялаудың қажеті жоқ, өйткені олар жеке тұлғаның табысына жатпайды. Алайда үш ай бойы ай сайын есепшотқа жүзден аса адам ақша аударса шот иесі салық органдарының назарына ілінуі мүмкін.
Садақа, қайырымдылық немесе біреудің ем-домы үшін жіберілген ақша кәсіпкерлікке жатпайды. Бұл қаражат кәсіпкерлік табыс көзі болып саналмайтындықтан оған салық та салынбайды. Сондықтан ондай мобильді аударымдар бақылауға алынбайды.
Бұл жағдайда шот иесі камералдық бақылауға алынады. Салық Кодексінің 94-бабына сәйкес, салық төлеушi (салық агенті) ұсынған салықтық есептілікті, уәкілетті мемлекеттік органдардың мәліметтерін, сондай-ақ салық төлеушінің қызметі туралы басқа да құжаттар мен мәліметтерді зерделеу және талдау негiзiнде салық органдары жүзеге асыратын бақылауды камералдық бақылау дейді.
Камералдық бақылаудың мақсаты – салық төлеушіге салық органдары анықтаған бұзушылықты өз бетінше түзеу, яғни жеке кәсіпкер ретінде тіркеліп, салық есептілігін тапсыру және барлық салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді төлеу.
Салық төлеуші бұзушылықтармен келіссе, ол жеке кәсіпкерді тіркеуі немесе декларацияға кіріс сомаларын көрсете отырып қосымша декларация тапсыруы керек. Келіспесе растайтын құжаттарды көрсете отырып, бұзушылықтардың жоқтығы туралы түсініктеме беруге құқылы.
Хабарламаны орындамаған кезде салықтық тексеру тағайындалып, банктерден шот бойынша толық ақпарат сұратылады және бұзушылықтардың болуы не болмауы туралы іс жүзінде шешім шығарылады.
Оқи отырыңыз: Мобильді аударымдардың жоғарғы және төменгі шегін белгілеу: Жұманғариннің жауабы қандай
Кәсіпкерлік қызметпен оны тіркеместен айналысқан азаматтарға 15 АЕК (2025 жылы 1 АЕК – 3 932 теңге), яғни 58 980 теңге айыппұл салынады. Қайталанса – 30 АЕК, яғни 117 960 теңге айыппұл көзделген.
Салық төлеуші салық салу объектілерін жасырып қалған жағдайда, сол жасырылған салық сомасының 200 пайызы мөлшерінде айыппұл тағайындалады. Бұл жағдай бір жыл ішінде қайталанса, төленбеген салық сомасының 300% мөлшерінде айыппұл салынады.
Ал чек бермесе бірінші рет жай ескерту жасалады. Қайталанса 30-дан 40 АЕК-ке дейін (117 960 – 157 280 теңге) айыппұл арқалайды.
Кәсіпкер ретінде мобильді аударымдар арқылы пайда тапқан қазақстандықтар кәсіпкерлік қызметке арналған жеке арнайы шот (бизнес-шот) ашуы керек. Бұл ретте салық кодексінде микро және шағын бизнеске жеңілдетілген салық шарттары қарастырылған. Кәсіпкер өзіне ыңғайлы салық режимін таңдай алады.
Аталған шара  жасырын кірістер мен тіркелмеген кәсіпкерлерді анықтауға бағытталған. Кейбір кәсіпкерлер тауарлар мен қызметтерді ұсынғаны үшін ақысын мобильді аударым ретінде жеке шотқа аударуды сұрайды. Ондай төлемдер үшін салық ұсталмайды. Мемлекеттік кірістер комитетінің хабарлауынша, кәсіпкерлердің мобильді аударымдарды пайдаланып, салық төлемеуі мемлекеттік бюджетке айтарлықтай зиян келтіреді. Сол үшін елде тауарлар мен қызметтер ақысын арнайы кассалық аппарат, QR-код немесе POS-терминал арқылы төлеу міндеттеліп отыр.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қандай мобильді аударымдар салық инспекторының назарына ілігетінін және қанша айыппұл салынатынын түсіндіреміз.,,2025-02-11T17:10:10+05:00
qazaqstan-isinde-qonys-audarusylar-memleketten-qalai-komek-ala-alady-tusindirme,informburo.kz,Қазақстан ішінде қоныс аударушылар мемлекеттен қалай көмек ала алады? Түсіндірме,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaqstan-isinde-qonys-audarusylar-memleketten-qalai-komek-ala-alady-tusindirme,"Қазақстанда жұмыс күші артық өңірлерден жұмыс күші тапшы өңірлерге қоныс аудару бағдарламасы жұмыс істейді. Өз еркімен қоныс аударушыларға мемлекет тарапынан ақшалай қолдау шаралары беріледі. Осы орайда Informburo порталы бағдарламаға қатысатын өңірлер мен қатысушыларға қойылатын шарттарды және қоныс аударушыларға қандай көмек берілетінін түсіндіреді.
Бұл жоба жұмыс күші тапшы өңірлерді жұмыс күшімен қамтамасыз ету, өңірлік диспропорция мен демографиялық теңгерімсіздікті жоюды көздейді. Өңіраралық қоныс аудару жұмыс күші артық облыстардан жұмыс күші тапшы облыстарға жұмысқа орналастыру, кәсіпкерлік бастамаларға жәрдемдесу мақсатында жүзеге асырылады.
Ерікті түрде қоныс аударудың екі бағыты бар:
Қоныс аударушылар мына өңірлердің бірінде жыл бойы тұрғылықты тіркелген болуы шарт:
Қоныс аударушыларды қабылдайтын облыстар:
Оқи отырыңыз: 2025 жылы Қазақстан облыстары қанша қандас пен қоныс аударушыны қабылдайды
2025 жылға арналған өңірлік квота саны 9 653 адам деп белгіленді.
Қандастар үшін:
Қоныс аударушылар үшін:
Басқа өңірге ерікті түрде көшіп барған адамға субсидиядан бастап оқытуға дейінгі шаралар қарастырылған:
Ерікті түрде қоныс аудару бойынша мемлекеттік қолдау шаралары бір рет беріледі. Үйді жақын туыстары мен жұбайларынан жалға алуға жол берілмейді.
Қоныс аударушыларға отбасы жағдайына қарамастан әрбір адамға 70 АЕК (275 240 теңге) мөлшерінде бірреттік материалдық көмек төленеді. Бұл көмек көшіп келгеннен кейін беріледі. Мысалы, 4 адамнан тұратын отбасы қоныс аударғаны үшін 1 100 960 теңге ала алады.
Одан кейін үй жалдау және коммуналдық шығындарды өтеуге бір жыл бойы ай сайын ақы төленеді. Қалалық жерлерге қоныс аударғандарға:
Ауылдық жерлерге көшіп келгендерге:
Әкімдік не жұмыс беруші қаражаты есебінен үй жалға берілсе, онда жалдау және коммуналдық қызметтер ақысы төленбейді.
Оқи отырыңыз: Қандастарды қоныстандыру үшін еңбек күші тапшы өңірлер анықталды
Мансап орталықтарына немесе ХҚКО-ға барып өтініш беру қажет. Өтінішке қоса қажет құжаттар:
Мансап орталықтары үш жұмыс күні ішінде үміткерді жаңа тұрғылықты жерде қабылдауға дайын екендігі туралы хабардар етеді. Қоныс аударушылар сол өңірге өз бетінше көшіп келуі қажет.  Қоныстанған өңірдің мансап орталығы бес жұмыс күні ішінде әлеуметтік келісімшарт жобасын дайындап, қол қою үшін еңбек мобильділігі орталығына жібереді. Еңбек мобильділігі орталығы екі жұмыс күні ішінде қол қойып, келісімшартты мансап орталығына қайтарады. Содан соң қоныс аударушымен келісімшарт жасалады.
Ал материалдық көмек алу үшін мансап орталығына барып өтініш жазу қажет.
Сұрақтарыңыз болса enbek.kz сайтында кеңес алуға өтініш беріңіз. Сайттағы картадан өңірді таңдап, қоныс аударатын елдімекендермен атынсуға болады.
Экономикалық мобильділік сертификаты қандастарға немесе қоныс аударушыларға қабылдау өңіріндегі тұрақты тұратын елді мекенде баспана салуға немесе сатып алуға, ипотека алу үшін бастапқы жарнаны төлеуге беріледі. Сертификат сомасы баспана құнының жартысына тең, бірақ 1 160 АЕК-тен (2025 жылы – 4 млн 561 мың теңге) аспайды. Оны жалғызбасты отбасылар, жетімдерге, мектеп, колледж және жоғары оқу орындарының түлектеріне, жұмыстан қысқартылған адамдар ала алады. Сертификат өтеусіз және қайтарымсыз негізде бір рет беріледі.
Үйді жұбайынан және өзінің жақын туыстарынан алуға болмайды және бес жыл ішінде сатуға болмайды.
Жалға алу шарты 20 жыл мерзімге жасалады. Әлеуметтік келісімшарт шарттары сақталғанда, бес жыл тұру мерзімі аяқталған соң мынадай жолмен үйді жекешелендіре алады:
Нақты тұрған кезде төленген жалға алу ақысы тұрғын үй құнының есебіне қосылады. 20 жыл біткен соң тұрғын үйді жекешелендіру шарттарынан бас тартса жалға алу шарты ұзартылады.
Оқи отырыңыз: ""Ата жолы"" картасын қалай алуға болады? Шағын нұсқаулық
Мынадай жағдайда:
Қандас немесе қоныс аударушы қайтыс болса төлем өңірлік квотаға енгізілген басқа отбасы мүшелеріне өтеді.
35 жасқа дейінгі еңбекші жастарға, соның ішінде жетімдерге жастарға арналған жатақхадан 10 жылға бөлме беріледі. Ол үшін қолданыстағы еңбек шарты немесе әлеуметтік келісімшарты, жылжымайтын мүлкі жоқтығы туралы анықтама, екінші деңгейлі банкта шот ашу туралы анықтама болуы қажет. Бөлмені жекешелендіруге болмайды. Жалдау шарты бес жылдан аспайтын мерзімге бір рет ұзартылады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2025 жылға арналған өңірлік квота саны 9 653 адам деп белгіленді.,,2025-02-21T13:00:00+05:00
qazaqstanda-telefon-alayaqtarynan-qorganudyn-zoldary-qandai,informburo.kz,Қазақстанда телефон алаяқтарынан қорғанудың жолдары қандай,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaqstanda-telefon-alayaqtarynan-qorganudyn-zoldary-qandai,"Kaspersky Who Calls қосымшасының дерегінше, 2024 жылдан бері спам-қоңыраулар алған Қазақстандағы пайдаланушылардың үлесі 72,4%-ды құраған. Бұл ретте жартысынан астамы (52,1%) алаяқтармен бетпе-бет келген. Алаяқтар әртүрлі сылтау тауып, телефон нөмірге жіберілген SMS-кодты сұрауды әдетке айналдырған. Осылайша олар өзгенің деректеріне ие болып, бөгде біреудің атынан несие алады, төлем жасайды.
Осы орайда Информбюро порталы алаяқтық схемалары туралы айтып, олардың арбауына түспеу үшін телефонды қорғау ережелерін түсіндіреді.
Схемалар әртүрлі. Қазпошта қызметкерлері хат жеткізілді деп хабарласса, біреулер есептегіштерді тексеру қажет деп қоңырау шалады. Сондай-ақ, алаяқтар байланыс операторлары кейпінде қоңырау шалып, телефон нөмірін ұзарту үшін код сұрайды. Ал сол кодты алаяқтар қосымшалардағы есептік жазбаларға кіріп, қолданушылардың жеке деректері мен ақшаларын ұрлау үшін пайдалануы мүмкін.
Алаяқтар бұрыннан келе жатқан схемаларды да қолданады. Мысалы, олар өздерін банк қызметкерлері деп таныстырып, картаңызда күдікті әрекеттер болғанын айтады. Сол үшін ақшаны ""қауіпсіз шотқа"" аударуды ұсынады. Сіз ақшаңыз қауіпсіз жерде болсын деп аударғаныңызбен ол алаяқтардың шотына түседі, яғни олар сізді алдап, ақшаңызды ұрлап алады.
Кең таралған схеманың бірі – құқық қорғау органдарының қызметкерімін деп қоңырау шалу. Олар тергеу жүріп жатыр деп сендіреді де, әңгіме барысында жеке деректер мен банк картасының мәліметтерін сұрап алады.
""Сіз жеңіп алдыңыз!"" деген ұтыс схемасы да өзекті болып отыр. Алаяқтар көлік немесе бағалы зат ұтып алғаныңыз туралы хабарлап, фишинг сайттың сілтемесін жібереді. Сілтемені басып, деректеріңізді енгізсеңіз оның бәрі алаяқтардың қолында деген сөз.
""Алаяқтардың схемалары өзгеріп тұрса да, олар адамның эмоциясына ісер етіп, не болып жатқанын сыни тұрғыда ойлана алмауы үшін қорқытуға тырысады. Алаяқтардың арбауына түспеңіз, айтқан сөзіне сенбеңіз. Ақпаратты бірінші тексеріп алыңыз. Банктен қоңырау шалып, ақша аударуды сұраса, онда банктің өзіне барып мән-жайды анықтаңыз не болмаса ресми сенім телефонына қоңырау шалғаныңыз жөн. Күдікті біреу хабарласса тұтқаны қойыңыз"", – деді Қазақстан, Орта Азия және Моңғолиядағы ""Касперский Зертханасының"" басқарушы директоры Валерий Зубанов.
Kaspersky GReAT директоры Игорь Кузнецов смартфон иелері ұстануға тиіс 12 ережені атап өтті. Ең бастысы жеке басыңыз бен картаңыздың деректерін, телефоныңызға келген SMS-кодты ешкімге айтпаңыз.
Операциялық жүйені және смартфоныңыздағы қосымшаларды үнемі жаңартып отырыңыз. Еске нұсқаларға шабуыл жасалса, бәреулер құрылғыға бұзып кіріп, деректерді ұрлауы мүмкін.
iOS: Параметрлер > Жалпы > БҚ жаңарту тармағына өтіп, қолжетімді жаңартуларды орнатыңыз. Автоматты жаңартуларды орнатқан дұрыс.
Android: Параметрлер > Жүйе туралы > БҚ жаңарту тармағына өтіп, барлық қолжетімді жаңартуларды орнатыңыз. Автоматты жаңартуларды орнатқан дұрыс.
Бейресми ресурстардағы қосымшаларда пайдаланушының деректерін ұрлауға, хабарламаларға қол жеткізу үшін қолдануға болатын зиян код болуы мүмкін. Қосымшалар жүктейтін ресурстардың кейбірінде қосымшалардың қауіпсіздігін тексеру жүйесі сенімсіз болуы мүмкін. Кейде ол да жоқ.
iOS үшін тек App Store дүкенін пайдаланыңыз. Apple қосымшаларды тексерген соң ғана дүкенге енгізеді. Осылайша зиянды бағдарламаларды орнату қаупін азайтады.
Android: қосымшаларды Google Play-ден жүктеп алыыз. Google да қосымшаларда зиянды код бар-жоғын тексеріп қана дүкенге орналастырады.
Бұлардан бөлек смартфон өндірушісінің қосымшалар дүкенін, қосымшаны әзірлеушінің ресми сайтын пайдаланыңыз.
Қосымшалардың функциясына қарай телефон кітапшасына, камераға, геолокацияға рұқсат сұрауы мүмкін. Функциясына қажет емес рұқсат сұраса, онда мұндай қосымша күмән туғызады. Олар жеке деректерге адамдардың келісімінсіз қол жеткізіп, құпия ақпаратты жариялап жіберуі мүмкін. Қазіргі уақытта мобильді операциялық жүйені жасаушылар нақты қосымшалардың қолжетімділігін басқаруды жеңілдету және ашық ету үшін белсенді жұмыс істеуде. Мысалы, пайдаланушыларға кейбір қосымшаларды пайдана бастағанда геолокацияға, микрофонға немесе камераға кіретіні туралы хабарламалар көрсетіледі.
Смартфоныңызға жаңа қолданбаларды орнатқан кезде сұралған рұқсаттарға назар аударыңыз. Қосымшаның функциясына қажет болмаса, жеке деректерді бөлісуден бас тартыңыз.
iOS: Параметрлер > Құпиялылық тармағына өтіп, әр қосымшаның рұқсатын тексеріңіз.
Android: Параметрлер > Қолданбалар және қолданбаларды басқару тармағына өтіп, қосымшаны таңдап, рұқсаттарды тексеріңіз.
Оқи отырыңыз: ""Ақша сұраса, жіберуге асықпаңыз"". Сарапшы алаяқтар, онлайн несие және жеке деректерді қорғау туралы
Телефоныңызға антивирус бағдарламасын орнатып, оны үнемі жаңартып отырыңыз. Бөгде біреулер зиянды бағдарламаларды пайдаланушының жеке ақпаратына, соның ішінде құпиясөздерге, төлемдерге және жеке мәліметтерге қол жеткізу үшін пайдалана алады. Құпия сөздер мен деректерді шифрланған түрде сақтайтын мобильді құрылғыларға арналған кешенді қорғаныс шешімі пайдаланушыны фишингтен, телефон алаяқтығынан және басқа да киберқауіптерден қорғайды.
iOS құрылғыларында операциялық жүйенің шектеулеріне байланысты антивирус бағдарламасын орнату мүмкін емес. Дегенмен, фишингке қарсы қосымшаларды, сондай-ақ телефон алаяқтығынан қорғау, құпиясөзді басқару қосымшасын орнатуға болады.
Android құрылғысына кез келген танымал антивирустық қосымшаны, сондай-ақ телефон алаяқтығынан қорғау, құпиясөздерді басқару қосымшасын орнатыңыз.
Құрылғыны блоктау үшін күрделі құпиясөздер мен басқа да аутентификация әдістерін пайдаланыңыз. Сенімді аутентификация әдісі қолданылмаса, шабуылдаушылар әлсіз парольдерді оңай тауып, құрылғыға оп-оңай кіреді. Осылайша жеке деректерді уысында ұстайды.
iOS құрылғыға жылдам және қауіпсіз кіру үшін Touch ID немесе Face ID функциясын қосыңыз. Құрылғы параметрлерінде күрделі құпия сөзді орнатыңыз.
Android: аутентификация үшін саусақ ізі сканері немесе бетті тану мүмкіндігін пайдаланыңыз. Құрылғыны қорғау үшін күрделі PIN немесе құпиясөз жасаңыз.
Екі факторлы аутентификация болмаса, құпиясөзіңізді оңай тауып алып есептік жазбаңызға бұзып кіре алады.
iOS: Параметрлер > Apple ID > Құпия сөз және қауіпсіздік > Екі факторлы аутентификация тармағына өтіңіз. Әрбір есептік жазбаға кіріп (Apple ID, мессенджерлер, әлеуметтік желілер және т.б.), ""Қауіпсіздік"" бөлімінде екі факторлы аутентификацияны қосыңыз.
Android: әр есептік жазба үшін (Google, мессенджерлер, әлеуметтік желілер және т.б.) ""Қауіпсіздік"" бөлімін тауып, екі факторлы аутентификацияны қосыңыз.
Үнемі резерв көшірме жасамасаңыз, ақау не шабуыл кесірінен барлық дерек жоғалып кетуі мүмкін.
iOS: деректердің резерв көшірмесін автоматты түрде жасау үшін iCloud пайдаланыңыз. Параметрлер > [Сіздің атыңыз] > iCloud > Резерв көшірме жасау тармағына өтіп, функицяны қосыңыз. Екі факторлы аутентификация арқылы деректерді сақтау үшін iCloud Drive пайдаланыңыз.
Android: деректердің сақтық көшірмесін жасау үшін Google Drive немесе басқа шифрланған бұлт қоймаларын пайдаланыңыз. Параметрлер > Жүйе > Резерв көшірме тармағына өтіп, сақтау үшін деректерді таңдаңыз.
Оқи отырыңыз: Телефоныңызды ұрлап кетсе, не істеу керек? Шағын нұсқаулық
iOS және Android: құрылғыны веб-интерфейс арқылы қашықтан басқару үшін Find my iPhone (iOS) немесе Find My Device (Android) қосымшаларын орнатыңыз. Мұны алдын ала орнату қажет, өйткені құрылғыны жоғалтып алғаннан кейін оны жасау мүмкін емес.
Телефоныңызды жоғалтып не ұрлатып алсаңыз және құрылғыны қашықтан басқару мүмкін болмаса, онда жеке деректеріңіз бен құпия ақпаратты да жоғалтуыңыз мүмкін.  Find my iPhone немесе Find My Device қосымшалары құрылғының қай жерде екенін анықтауға, қашықтан бұғаттауға, ішіндегі деректерді өшіурге мүмкіндік береді. Құрылғыны ешкім ұрламаса яғни жоғалса, онда біреу тауып алған жағдайда сізбен қалай байланысуға болатынын экранға шығара аласыз.
IOS және Android: құпиясөзі бар қауіпсіз Wi-Fi желілеріне қосылыңыз немесе мобильді интернетті пайдаланыңыз. Ашық Wi-Fi желілері арқылы бәзбіреулер пайдаланушы мәліметтеріне, соның ішінде логиндер мен құпиясөздерге және банк деректеріне қол жеткізуі мүмкін. Қазір бұл схема бұрынғыдай қауіпті болмаса да, әлі де бар.
""Сілтемеге өтіңіз"" деген хабарламаға күмәнмен қараңыз. Сілтемені басып қойсаңыз және ашылған бетте жеке деректеріңіз бен банк картаңыздың деректерін сұраса, оларды толтырмаңыз. Хабарламаларда зиянды/фишинг сілтемелер немесе тіркемелер болуы мүмкін. Оларды ашқан кезде құрылғыға зиянды код жұғуы мүмкін немесе жеке деректерді тартып алуы мүмкін.
Құпия ақпаратты, соның ішінде есептік жазбалардың логиндері мен парольдерін, SMS және push-хабарламалардың кодтарын, банк картасының деректерін, пин-кодтарды ешкімге телефон арқылы айтпаңыз. Тексерілмеген сайттарға жеке деректерді енгізбеңіз, сенімсіз ресурстардан зат не қызмет сатып алмаңыз және ашық желілерде құпия ақпаратты жарияламаңыз. SMS-кодтарды басқаларға айтпаңыз. Бейтаныс адамдар айтқан қосымшаларды орнатпаңыз.
Мұқият болмасаңыз жеке деректеріңізге қол жеткізген бәзбіреулер оны өз мақсатына пайдалануы мүмкін.
Киберқауіпсіздік бойынша онлайн курстарға қатысыңыз. Алаяқтыққа қатысты қандай жаңалықтар болып жатқанын және мамандардың қауіпсіздік туралы ұсыныстарын оқып жүріңіз. Алаяқтық схемалары, фишинг шабуылдар, киберқауіп туралы білсеңіз өзіңізді цифрлық ортада қорғай аласыз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Мамандар жеке басыңыз бен картаңыздың деректерін, телефоныңызға келген SMS-кодты ешкімге айтпауға кеңес береді.",,2024-12-05T17:00:00+05:00
qosylgan-qun-salygy-degen-ne-zane-ol-qalai-esepteledi-qarapaiym-tusindirme,informburo.kz,Қосылған құн салығы деген не және ол қалай есептеледі? Қарапайым түсіндірме,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qosylgan-qun-salygy-degen-ne-zane-ol-qalai-esepteledi-qarapaiym-tusindirme,"28 қаңтарда үкіметтің кеңейтілген отырысында премьер-министр Олжас Бектенов пен оның орынбасары әрі ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин елде кәсіпкерлерге салынатын қосылған құн салығын (ҚҚС) көтеруді ұсынды. Бұл ұсыныс мемлекет басшысының тарапынан қолдау көріп, кейін министр салықтың нақты қаншаға ұлғаятыны ақпан айының ортасында белгілі болатынын мәлемдеді. Бұған дейін үкімет басшысы салық мөлшері 20 пайызға дейін өсуі мүмкін екенін айтқан.
Осы орайда Informburo қосылған құн салығының қалай есептелетінін, оның қандай оң және теріс тұстарының барын және көрші, дамыған мемлекеттерде ҚҚС мөлшері қанша екенін түсіндіреді.
ҚҚС дегеніміз – сатылатын тауар мен көрсетілетін қызметтер бағасына қосылып, нәтижесінде мемлекеттік бюджетке аударылатын салық түрі.
Қосылған құн салығы тұтынушы тауарға немесе қызметке төлейтін соманың бір бөлігі. Әдетте оның мөлшері түбіртекте көрсетіліп тұрады. Оны тауарды өндіруші, сатушы, қызмет көрсетуші мемлекетке өзі төлейді.
Қарапайым ғана мысал:
Сатушы бір сабынды 450 теңгеге сатты делік + 12% ҚҚС (54 теңге). Яғни, осы соманың 54 теңгесі мемлекеттік бюджетке аударылады.
Оқи отырыңыз: 20 пайыз ҚҚС: Қазақстан үшін оптимал көрсеткіш пе әлде ""қауіпті аймаққа"" қадам ба?
Қазақстан Республикасы салық кодексінің 82-бабы 1-тармағына сәйкес, ҚҚС бойынша тіркеу есебіне міндетті түрде қойылуға тиіс:
ҚҚС бойынша тіркеу есебіне қою үшін ең төменгі айналым республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын АЕК-тің 20 мың еселенген мөлшерін құрайды. 2025 жылы АЕК 3932 теңге мөлшерінде белгіленді, демек, ҚҚС бойынша тіркеу есебіне қою үшін ең төменгі айналым – 78 640 000 теңге.
Қазақстанмен көршілес мемлекеттерде қосылған құн салығының мөлшері 6 пайыздан басталып 20 пайызға дейін барады:
Оқи отырыңыз: Мектепті ваучерлік жүйемен қаржыландырғаннан ата-ана не ұтады
ҚҚС мөлшері ұлғайса, тауар мен қызметтер бағасы қымбаттап, тұтынушының қалтасына салмақ түсуі мүмкін. Үкімет осы орайда әлеуметтік осал топтарды қымбатшылықтан қорғау үшін зейнетақыны индекстеп, әлеуметтік төлемдерді көтермек. Бұл жағдайы жоқ азаматтардың қалтасына салмақ түсірмеуі үшін жасалады.
""Егер реформа қазір айтылғандай жүзеге асырылатын болса, онда, әрине, атаулы әлеуметтік көмекті арттырамыз. Біз оған кіргендердің барлығын қамтимыз. Барлық бюджетшіге жалақыны, зейнетақыны индекстейміз. Сондықтан біз қазір оған мұқият қараймыз"", – деді Серік Жұманғарин үкіметтегі брифингте.
Ірі компаниялар ҚҚС-ның көтерілуін шегерімдер мен бизнесті масштабтаудың арқасында өткере алады. Алайда олар тауар немесе қызмет бағасын өсіріп, бұл нәтижесінде оларға деген сұранысты төмендетуі мүмкін.
Шағын бизнестер өнімдері мен қызметтерінің бағасын өсіріп, қиындыққа тап болуы мүмкін. Себебі оларда бизнесті бірден масштабтау ықтималдылығы төмен.
Үкіметтің түсіндіруінше, мұндай өзгеріс бизнестің жүгін жеңілдетіп, экономиканы дамытып, бюджет түсімдерінің мөлшерін арттырады. Бұл өз кезегінде жаңа жұмыс орындарын ашып, инфрақұрылымды дамытуға мүмкіндік береді.
""Кәсіпкердің тауары сөреге түспей жатып, ол салықтардың көп бөлігін төлеуге мәжбүр. Үкімет еңбекақы қорына түсетін жүктемені сатылымға ауыстыру арқылы азайтуды ұсынады. Ол үшін ҚҚС мөлшерлемесін көтеріп, бір мезгілде жұмыс берушілерге әлеуметтік салық пен міндетті зейнетақы жарналарын төмендету қажет. Бұл кәсіпорындардың бәсекеге қабілеттілігін арттырып, оларға қажетті қаржылық резервті құруға мүмкіндік береді"", – деп түсіндірді Олжас Бектенов.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда ҚҚС өскеннен кейін бюджет қызметкерлерінің жалақысы индекстеледі
28 қаңтарда министр Серік Жұманғарин ҚҚС мөлшерлемесі бойынша шешім қашан қабылданатынын айтты. Оның айтуынша, бұл ақпанның 15-і мен 20-сы аралығында болуы мүмкін.
Бұған дейін үкімет жетекшісі Олжас Бектенов үкіметтің кеңейтілген отырысында ҚҚС мөлшерлемесін көтеру қажеттігін мәлімдеген болатын.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Премьер-министр елде қосылған құн салығының 12 пайыздан 20 пайызға дейін артуы мүмкін екенін мәлімдеді. Нақты мөлшері ақпанда белгілі болады.,,2025-01-30T15:40:00+05:00
qytai-aqs-turkiya-zane-europa-elderi-tegin-oquga-arnalgan-granttar-men-stipendiyalar-toptamasy,informburo.kz,"Қытай, АҚШ, Түркия және Еуропа елдері. Тегін оқуға арналған гранттар мен стипендиялар топтамасы",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qytai-aqs-turkiya-zane-europa-elderi-tegin-oquga-arnalgan-granttar-men-stipendiyalar-toptamasy,"Қазақстандықтар әлемнің бірнеше елінде тегін білім ала алады. Ол үшін түрлі стипендиялар мен гранттар бар. Кей бағдарламаларға қазірден бастап құжат тапсыруға болады.
Нидерландтарда NL шәкіртақысы арқылы білім алуға бағытталған. Бағдарлама аясында елдегі бірқатар жоғары оқу орындарында бакалавриат немесе магистратурада оқуға болады.
Шәкіртақы алғашқы жылы 5 мың еуроны құрайды.
Бағдарлама талаптары:
Құжат тапсыру мерзімі: Қазір 2025-2026 оқу жылында оқуға өтініш қабылдау ашық.
Толық ақпаратты сайтынан табуға болады.
Turkiye Bursları Түркияның жоғары оқу орындарында бакалавриат, магистратура немесе докторантура оқуға, ғылыми тағылымдамадан өтуге мүмкіндік береді.
Бағдарлама оқу ақысы, әуе тасымалы, жатын орын, медициналық сақтандыру, бір жылдық түрік тілі курсы шығындарын қамтиды.
Ай сайынғы шәкіртақы көлемі бакалавр студенттеріне – 4 500 лира, магистратура студенттеріне – 6 500 лира, докторанттарға – 9 000 лира.
Бағдарлама талаптары:
Құжат тапсыру мерзімі: Бағдарламаға құжат тапсыру мерзімі 2025 жылдың 10 қаңтарында басталды. Құжат қабылдаудың соңғы күні – 2025 жылдың 20 ақпаны.
Толық ақпаратты бағдарлама сайтынан білуге болады.
Оқи отырыңыз: ""Болашақтан"" басқа қандай бағдарламалармен шетелде тегін жоғары білім алуға болады?
Қытай үкіметі жыл сайын Қазақстан азаматтары үшін білім грантын бөледі. Бағдарлама сайтында құжаттарды тапсыруға арналған университеттердің толық тізімі бар.
Грант иегерлеріне университет жатақханасы тегін. Ай сайынғы стипендия мөлшері бакалавриат үшін – 2500 юань, магистратурада – 3000 юань, докторантурада – 3500 юань. Оған қоса, жылына бір адамға 800 юань медициналық сақтандыру шығыны өтеледі.
Қазақстан азаматтары оқуын аяқтағаннан кейін елге келіп, бір жыл жұмыс істеуі қажет.
Бағдарлама талаптары:
Құжат тапсыру мерзімі: Бағдарламаға құжат тапсыру мерзімі 2025 жылдың қаңтар – сәуір айларын қамтиды. Дегенмен бағдарламға қатысатын университеттер құжатты осы мерзім ішінде, бірақ әртүрлі күндері қабылдауы мүмкін.
Толық ақпаратты бағдарлама сайтынан білуге болады.
Германиядағы университеттердің бірінде DAAD бағдарламасы арқылы білім алуға болады. Академиялық деңгейі мен стипендиялық бағдаралмаға байланысты талапкерлер айына 934 евродан 1,300 евроға дейін алады. Бағдарлама медициналық сақтандыру және Германияға барып-келу ақысын төлейді.
Бағдарлама талаптары:
Құжат тапсыру мерзімі: Бағдарламаға өтініш беру процедуралары мен мерзімі  стипендияға байланысты өзгеруі мүмкін.
Бағдарлама туралы толығырақ ресми сайтынан табуға болады.
Оқи отырыңыз: Шетелде қалай тегін оқуға болады? Гранттар мен стипендиялар топтамасы
Жапония үкіметінің шетелдік студенттерге арналған  MEXT оқу бағдарламасының аясында магистратура немесе докторантурада оқуға болады. Бағдарлама стипендия иегерінің жатын орын, оқу ақысы, әуе тасымалы және жапон тілі курсы шығындарын қамтиды. Магистратура студенттері ай сайын – 143 000-145 000 иен көлемінде, бакалавриат студенті 117 000 иен көлемінде шәкіртақы алады. Кейбір бағдарламалар оқуды аяқтағаннан кейін елге қайтуды талап етеді.
Бағдарлама талаптары:
Құжат тапсыру мерзімі: Құжат қабылдау мерзімі сәуір айында басталады. Толығырақ Жапонияның Қазақстандағы елшілігі ресми сайтында жарияланады.
Бағдарлама туралы толығырақ ресми сайтынан табуға болады..
Венгрия үкіметінің халықаралық студенттерге арналған Stipendium Hungaricum бағдарламасы бойынша бакалавриат, магистратура, докторантура және мамандандырылған бағдарламалар бойынша білім алуға болады. Грант оқу ақысын, жатақхананы немесе пәтер жалдау үшін қаржылық қолдауды, медициналық сақтандыруды қамтиды. Егер талапкер оқуын венгр тілінде оқиты болса, оған тегін дайындық курсы беріледі.
Бакалвриат және магистратура студенттері ай сайын – 110 еуро, доктаранттар 350-450 еуро алады.
Бағдарлама талаптары:
Құжат тапсыру мерзімі: Бағдарламаға қыркүйек-қаңтар айларында құжат тапсыруға болады.
Толық ақпаратты бағдарлама сайтынан білуге болады.
Оқи отырыңыз: Венгрияда тегін жоғары білім алудың жолдарын түсіндіреміз
Қазақстан азаматтары бірнеше Еуропа елінің жоғары оқу орындарында магистратура оқи алады. Ол үшін Еуропа одағының Erasmus Mundus бағдарламасы бар. Бағдарламаның ерекшелігі – магистранттар бірнеше университетте қатар оқып, ортақ диплом ала алады.
Бағдарлама оқу ақысы, жатын орын, әуе тасымалы, медициналық сақтандыру, виза шығындарын қамтиды. Ай сайынғы шәкіртақы 500 еуродан басталады, оның көлемі елге және оқу мерзіміне байланысты.
Бағдарлама талаптары:
Құжат тапсыру мерзімі: Құжат өткізу уақыты университет пен бағдарламаға байланысты. Көптеген оқу орны құжатты қазан-қаңтар айлары арасында қабылдайды.
Толық ақпаратты бағдарлама сайтынан білуге болады.
Италияда білім алғысы келетін талапкерлер DSU стипендиясына қатыса алады. Бағдарлама оқу ақысын, жатақхана, университет асханаларында тегін тамақтану, оқу материалдары, спорттық құрал-жабдықтар және т.б жеке шығындарды өтейді. Ай сайынғы стипендия мөлшері оқитын аймаққа және өтініш берушінің қаржылық жағдайына байланысты 7 мың еуроға жетуі мүмкін.
Бағдарлама талаптары:
Құжат тапсыру мерзімі: Әдетте, университеттерге өтініштер 15 сәуірден шілдеге дейін қабылданады.
Оқи отырыңыз: ""ҰБТ қажет емес"". Мектеп түлектерінің шетелде оқуына 10 мүмкіндік
Қазақстандықтар Fulbright халықаралық студенттер бағдарламасы арқылы АҚШ-та білім ала алады. Бағдарлама түлектерінің қатарында 60 Нобель сыйлығының лауреаты, 75 Макартур стипендиаты, 89 Пулитцер сыйлығының лауреаты және 40 мемлекет, үкімет басшысы бар.
Бағдарлама оқу, әуе тасымалы, жатын орын, медициналық сақтандыру және зерттеу шығындарын қамтиды.
Бағдарлама талаптары:
Құжат қабылдау мерзімі: жыл сайын ақпаннан қазан айына дейін.
Толық ақпаратты АҚШ-тың Қазақстандағы елшілігі сайтынан білуге болады.
Ұлыбритания үкіметінің Chevening Scholarship халықаралық стипендиялық бағдарламасы арқылы магистратурада білім алуға мүмкіндік береді.
Бағдарлама университеттің оқу ақысы, ай сайынғы стипендия, Ұлыбританияға келу-кету шығындары, көшіп келгенде берілетін бір реттік жәрдемақы, жатын орын, виза және бағдарлама аясында ұйымдастырылатын іс-шараларға бару шығындарын жабады.
Бағдарлама талаптары:
Құжат қабылдау мерзімі: Бағдарламаға құжат қабылдау науқаны тамыз-қараша айларында ашылады.
Толық ақпаратты бағдарлама сайтынан білуге болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Грант пен шәкіртақыны тек университет қана емес, ел үкіметі, компаниялар мен ұйымдар да төлей алады.",,2025-01-21T16:16:16+05:00
turkiye-burslari-turkiiada-qalai-tegin-bilim-aluga-bolady,informburo.kz,Turkiye bursları: Түркияда қалай тегін білім алуға болады,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/turkiye-burslari-turkiiada-qalai-tegin-bilim-aluga-bolady,"Türkiye Bursları – әлемнің түкпір-түкпірінен үздік студенттер мен зерттеушілерге Түркияның жетекші университеттерінде толыққанды немесе қысқа мерзімді бағдарламаларға қатысу мүмкіндігін беретін, мемлекет тарапынан қолдау көрсетілетін стипендиялық бағдарлама. Informburo.kz осы бағдарламаның талаптары мен артықшылықтарын, құжат ұсыну шарттарын түсіндіреді.
Türkiye Bursları бағдарламасының негізі 2012 жылы қаланды. Содан бері бағдарлама әлемнің 170-тен астам елінің студентіне есік ашады. Жыл сайын мыңдаған шетелдік студентке шәкіртақы беріледі.
2012 жылы барлығы 40 мың өтінім қабылданса, 2024 жылы 121 мың адам өтінім берген. Әр жыл сайын шамамен 5 мың жаңа грант тағайындалады. Әлем бойынша осы уақытқа дейін 150 мыңға жуық түлек стипендия алған.
Бағдарлама бакалавриат, магистратура, докторантура және зерттеу бағдарламалары бойынша оқуға ниетті шетелдік студенттерге арналған. Оған қоса, белгілі бір саладағы мамандарға арналған арнайы бағдарламалар да бар.
Түлектер мен 11-сынып оқушылары, оқуы тамыз айының соңына дейін аяқталатын соңғы курс студенттері, зерттеушілер мен академиктер қатыса алады.
Олар бағдарламға өтінім беру кезінде 12 оқу орнын таңдай алады.
Түркия азаматы және қазір сонда білім алып жатқандар үміткер бола алмайды.
Оқи отырыңыз: Қытай, АҚШ, Түркия және Еуропа елдері. Тегін оқуға арналған гранттар мен стипендиялар топтамасы
Ай сайын шәкіртақы:
Жатын орын:
Шәкіртақы иелері жатақханалар бас басқармасына қарасты KYK жатақханаларында немесе жеке жатақханаларда тұра алады. Ал пәтер жалдап тұрғысы келетін студенттерге ай сайын тұрғын үй көмегі ретінде қосымша қаражат беріледі.
Медициналық сақтандыру:
Түркия стипендиялары төтенше жағдайларда немесе басқа қажет жағдайларда кең таралған медициналық қызметтерді пайдалана алуы үшін барлық студентке тегін медициналық сақтандыру жасайды.
Түрік тілін үйрену мүмкіндігі:
Егер студенттің оқуы түрік тілінде өтетін болса, ол бір жылдық тегін түрік тілі курсын оқиды.
Әуе билеттері:
Шәкіртақы иесінің Түркияға келуі және оқу аяқталған соң еліне қайтуы үшін әуе билеттерін шәкіртақы орталығы алып береді. Ол үшін студент Түркияға келер алдында және оқуын аяқтағаннан кейін жеке кабинеті арқылы билетке сұраныс жібереді.
Бағдарламаға қатысу үшін үміткерлерге қойылатын талаптар:
Жас шектеуі:
Академиялық көрсеткіштер:
Оқи отырыңыз: ""Болашақтан"" басқа қандай бағдарламалармен шетелде тегін жоғары білім алуға болады?
Түрік тілі дайындық курсы тек түрік тілінде білім беретін мамандықтар мен бағдарламалар үшін ғана емес, сонымен қатар ағылшын және басқа да шет тілдерінде білім беретін мамандықтар мен бағдарламаларға қабылданған түрік тілін білмейтін барлық студенттер үшін міндетті.
Тіл курсы студенттердің университетке оқуға түскен қалаларында орналасқан Түрік тілі оқыту орталықтарында (TÖMER) өткізіледі . 8 айға созылатын және маусым айында аяқталатын түрік тілі дайындық курсы соңында студенттерден C1 деңгейіндегі түрік тілі жеткіліктілік сертификатын алу талап етіледі.
Оқу ұзақтығы бір жылдық түрік тілі курсын қоспағанда:
Шәкіртақы иесі бұл мерзім ішінде оқуын аяқтап, диплом немесе диссертация жұмысын қорғап үлгермесе, қосымша бір жыл мерзім ала алады. Медицина, стоматология және фармацевтика студенттеріне екі жыл беріледі. Бұл қосымша жылда студенттер ай сайын алып жүрген шәкіртақысының 50 пайызын алады.
Түркия шәкіртақысы иегерін анықтау екі кезеңнен тұрады:
Бакалвриат, магистратура, доктрантура бойынша өтінімдер жыл сайын 10 қаңтар – 20 ақпан аралығында қабылданады. Наурыз – мамыр айларында бірінші кезеңнің нәтижесі шығады. Екінші кезең маусым – шілде айларында өтеді. Шәкіртақы иегерлері тамыз айының басында анықталады.
Өтінімдер үміткердің академиялық жетістіктеріне, оқудан тыс іс-шараларға белсенді қатысуына және басқа да кәсіби біліктіліктеріне сәйкес бағаланады.
Барлық кезеңнің нәтижесі талапкердің электронды поштасына және Түркия стипендиялары ақпарат жүйесіндегі жеке кабинетіне жіберіледі, сондай-ақ стипендияны қабылдау процесі туралы толық ақпарат беріледі. Үміткерлер Түркияға келгенге дейін стипендия келісімшартын рәсімдеуі тиіс. Нақтырақ айтқанда, тамыз айында виза құжаттарын реттеп, қыркүйек айының ішінде Түркияға аттанады.
Ғалымдар әр тоқсанға байланысты қыркүйек – қазан, қазан – желтоқсан, сәуір – маусым және шілде – қыркүйек айларында өтінім бере алады.
Оқи отырыңыз: Шетелде қалай тегін оқуға болады? Гранттар мен стипендиялар топтамасы
Талапкер Түркия стипендиясына өтінім беру жүйесіне (TBBS) тіркеліп, жүйеге келесі құжаттарды жүктеп салуы керек:
Оқи отырыңыз: Венгрияда тегін жоғары білім алудың жолдарын түсіндіреміз
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бағдарламаға құжат қабылдау 20 ақпанда аяқталады.,,2025-02-10T16:11:36+05:00
xizra-boiynsa-sagban-aiy-bastaldy-orazaga-deiin-qandai-amaldar-zasap-ulgeru-qazet,informburo.kz,Хижра бойынша Шағбан айы басталды. Оразаға дейін қандай амалдар жасап үлгеру қажет,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/xizra-boiynsa-sagban-aiy-bastaldy-orazaga-deiin-qandai-amaldar-zasap-ulgeru-qazet,"31 қаңтар – мұсылман жыл санауы бойынша Шағбан айының бірінші күні. Биыл Шағбан айы 1 наурызға дейін жалғасады. Бұл – Исламдағы қасиетті үш айдың бірі. Шағбан айыннан кейін ораза ұстау парыз етілген Рамазан айы келеді. Осы орайда Информбюро порталы Шағбан айында әрбір мұсылман орындауға тиіс амалдарды және Рамазан айына қалай дайындалу қажет екенін түсіндіреді.
""Шағбан"" сөзі ""көп жақсылықтың бастауы"" деген мағынаға ие. Бұл ай Ережеп айының бітуінен хабар беріп, Рамазанның жақындағанын сүйіншілейді. ""Өсіп-өну"" деген мағынаны да білдіреді.
Шағбан арабтың бес әрпінен тұрады. Шин, айн, бә, әлиф, нун:
Осы айда ораза ұстаған адамға Алланың шарапаты жауады, сондықтан ""шарапаты мол Шағбан айы"" деген сөз бар.
Оқи отырыңыз: Оразаға 30 күн қалды. Биыл Рамазан айы қашан басталады
Шағбан айы – Рамазанға дайындық айы. Бұл айда мұсылмандар Рамазанды бос өткізіп алмаудың қамын жасағаны жөн. Шағбан айы – оразаға қатысты сұрақтарға жауап іздеп, рухани және физикалық дайындықты күшейтетін уақыт.
Рамазан айына жоспар құрып, ораза уақытында қайда болатыныңызды және немен айналысатыныңызды нақтылаңыз. Қазірден бастап қайырымды амалдардың тізімін жазып, оған қажет қаражат, дүние-мүлікті түгендей беріңіз. Бес уақыт намазыңызды барынша мешітте, ең болмағанда жамағатпен өткізуді дағдыға айналдырыңыз. Шағбан – барынша ораза ұстап, құлшылық жасап, Құран Кәрім сүрелерін көп оқып, жаттайтын, мұқтаждарға садақа беретін ай.
Бұл айда денсаулыққа көңіл бөліп, иманның да, дененің де иммунитетін барынша көтеріп алу керек. Мүмкіндік болса, дәрігерге көрініп, асқазан-ішек жолдарын тексеріп алған жөн. Биыл ораза көктемнің басында басталатындықтан авитаминоз, яғни ағзадағы витамин жетіспеушілігі жиі мазалайтын уақытқа дөп келіп тұр. Осы орайда ағзаңызға қажетті дәрумендерді, құнарлы тағамды уақытылы ішіп, ыңғайы келсе дүйсенбі мен бейсенбі күндері немесе аптасына кем дегенде бір күн ораза тұту абзал болмақ.
Ал рухани дайындыққа ораза жайлы нақты мәліметтерді білу, Құран Кәрім оқу, білмесе оны үйрену, салауат айтып, дұға оқу, ағайын-туыспен, отбасымен, достармен байланысты жақсарта түсу, ренжіскен адаммен татуласу жатады. Сондай-ақ, жаман әдеттерді тастап, жақсы әдеттер үйренуге таптырмас уақыт.
Оқи отырыңыз: Оразаға дайындық жасайтын уақыт. Шағбан айы жайлы 9 сұраққа жауап
Шағбан айы – шамасы келген мұсылманға көптеп нәпіл (ерікті) ораза ұстайтын ай. Дегенмен қанша күн әрі қай күндері ораза ұстау керек екені жайында нақты айтылмағандықтан қанша күн ұстаймын десеңіз де, өз еркіңіз.
Мәселен, дүйсенбі мен бейсенбі күндері ауыз бекітсе болады. Сондай-ақ, Шағбан айының 13, 14, 15 күндері, яғни, ""үш ақ күндері"" ораза ұстаған дұрыс. Әсіресе, Шағбан айының 15-ші күні күндіз ораза ұстап (13 ақпан), түнін (Бараат түні, 14 ақпан) ғибадатпен өткізген адамға сауабы мол тиеді.
Иә, болады. Рамазан айынан өтелмей қалған қаза оразаларды осы айда өтесе болады. Алайда Шағбан айының оразасын шамасы жеткендер ғана ұстағаны абзал. Шағбан айында үздіксіз ораза тұтып, Рамазан айындағы парыз оразаға шамап келмей қалады-ау деп  сезіктенген адам болса, ол адамға Шағбан айында ораза тұтудың қажеті жоқ. Өйткені Шағбан айындағы ерікті оразадан Рамазан айындағы парыз ораза маңызды.
Қаза оразамды өтеймін десеңіз Рамазан айына екі-үш күн қалғанда ораза тұтпаған абзал.
Рамазан айы басталмас бұрын өткен жылдағы қаза болған ораза күндерін өтеген абзал. Өтелмеген ораза адамға қарыз болып жазылады. Ораза қазасын өтейтін адам күнделікті намаз кестесін негізге алады. Таң намазы кірген уақытта ауыз бекітеді, яғни сол уақытқа дейін сәресін ішіп-жеуге рұқсат. Ал ақшам намазы уақыты кіргенде ауыз ашады.
Ханафи мәзһабында Рамазан оразасының қазасын өтеу уақыты шектелмеген. Яғни, келесі Рамазан айына дейін немесе одан кейінгі уақытта да өтеуге рұқсат етіледі. Дегенмен, уақытты созбай тезірек өтеген жөн.
Оқи отырыңыз: Ораза қазасы немесе қарызы. Оны қалай өтейді?
Қаза оразасының арнайы ниет-дұғасы жоқ. Мәсәлен былай ниет етуіне болады: ""Алла ризалығы үшін Рамазан оразасынан қалған пәлен күндік (мысалы, алты күндік) қаза оразаның бірінші күнін өтемекке (немесе екінші, үшінші) ниет еттім"".
Ханафи мәзхабы бойынша, рұқсат етіледі. Дегенмен, алдымен қаза оразаны тезірек өтеп алу жағына мән берген абзал.
Қаза оразасын әдейі бұзған жағдайда, 60 күн кәффәрат оразасын ұстау қажет емес. Қаза оразаны әдейі, себепсіз бұзу – күнә. Әйтсе де, кәффәрат өтемейді. Сол күнді қайтадан ұстайды.
Оразаны үзбей ұстау мәселесі – 60 күндік кәффәрат оразасына қатысты. Ал қаза оразаларында үзбей ұстау шарты қарастырылмаған. Бөліп-бөліп өтеуге болады.
Шағбан айының 14-інен 15-іне қараған (13 ақпаннан 14-іне қараған) түн – Бараат түні. Бұл түні құбыла Құдыс қаласындағы Ақса мешітінен Меккедегі қасиетті Қағбаға қарай өзгерген. Бараат түнін ""күнәдан тазару және кешірім түні"" деп те атайды. Ислам ғұламалары Бараат түнін Рамазан айындағы Қадір түнінен кейінгі ең ұлық түн деп есептеген. Бараатты бос жіберіп алмай, шама келгенше құлшылық етіп өткізу Рамазан айындағы мың айдан да қайырлы Қадір түніне дайындық іспеттес. Бараат түнін дұрыс қарсы алу үшін бұл түнді ұйқысыз өткізген абзал. Алайда кімнің бұған шамасы жетпесе, ол адам осы түннің кез келген бөлігін құлшылыққа арнай алады. Бараат түні намаз оқыған, сәресіні ішкен адамға Рамазанның соңғы түндері жеңіл болмақ. Бұл түн – періштелер жер бетіне түсетін, дұғалар қабыл болатын, кері қайтарылмайтын берекелі түн. Сондықтан бұл түнде Пайғамбарға көп салауат, күнәлардың кешірілуін тілеп, дұға, ғибадат, құлшылықпен өткізген абзал. Бұл түні көп ғибадат жасап, күнә істерден арылып, тәубе еткен жөн.
Оқи отырыңыз: Рамазан айына 30 күн қалды. Оразаға дейін орындау шарт 10 амал
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Биыл Рамазан 1 наурызда басталып, 30-ына аяқталады.",,2025-01-31T09:00:00+05:00
zardemaqy-grant-oqu-kurstary-zumyssyzdar-memleketten-qandai-komek-ala-alady,informburo.kz,"""Жәрдемақы, грант, оқу курстары"". Жұмыссыздар мемлекеттен қандай көмек ала алады",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zardemaqy-grant-oqu-kurstary-zumyssyzdar-memleketten-qandai-komek-ala-alady,"Жұмысы жоқ не жұмыссыз қалған азаматтар мемлекеттен қолдау алу үшін алдымен жұмыссыз ретінде тіркелуі қажет. Сонда ғана олар жұмыссыз қалғанда берілетін жәрдемақы алып, тегін қайта даярлау курстарын оқып немесе мемлекет субсидиялайтын жұмыс орындарына тұра алады.
Осы орайда Информбюро порталы жұмыссыз азаматтарға мемлекеттік қолдау шараларын қалай алуға болатынын түсіндіреді.
Жұмыссыз ретінде тіркелген адам мынадай қолдау шаралын ала алады:
Жұмыс іздеп жүрген адам жұмыссыз ретінде:
Ең алдымен enbek.kz порталында жеке кабинет ашып, жұмыс іздеп жүрген адам ретінде тіркеліңіз. Содан соң бос жұмыс орындарына өтінім жіберіп, әңгімелесуге қатысыңыз. Жұмыс табылмаса үш жұмыс күні ішінде қашықтықтан жұмыссыз мәртебесі беріледі. Жұмыссыз ретінде сәтті тіркелгеннен кейін өзіңізге қажет жұмыспен қамтуды қолдаудың мемлекеттік шараларын таңдаңыз.
Жұмыс істейтін азаматтар, зейнет жасындағылар, студенттер және жоғары сынып оқушылары жұмыссыз ретінде тіркелмейді.
Жұмыссыз ретінде тіркелген соң жұмысынан айырылу бойынша жәрдемақыға enbek.kz сайтында, eGov порталында онлайн, мансап орталығында немесе ХҚКО-да офлайн өтінім бере аласыз. Құжаттардан жеке куәлік пен өтініш қажет.
Жәрдемақы жұмыс өтіліне және міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу өтіліне байланысты 1 айдан 6 айға дейін төленеді.
Жұмыс берушілер мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына ай сайын аударым жасамаса, қызметкер жәрдемақы талап ете алмайды.
Оқи отырыңыз: ""Күміс жас"" және ""Жастар практикасы"". Мемлекет кімдерге айына 100 мың теңге субсидия бөледі?
Мемлекет субсидиялайтын уақытша жұмыс орындарына қатысу үшін мансап орталығына не еңбек биржасына жүгіну қажет.
Жұмыссыз жүргендер, мамандық ауыстырғысы немесе біліктілігін арттырғысы келетіндер, колледж не ЖОО бітірмегендер skills.enbek.kz порталында қайтар даярлау курстарына қатыса алады. Сайтта білім алушы ретінде тіркеліп, курсты таңдап, өтініш беріңіз. Курсты көру үшін курсты таңдап, оның мазмұнымен танысу керек. Курстың сипаттамасы және ұзақтығы, сабақтар мен тапсырмалар саны, курс авторы және пайдаланушылардың пікірлері туралы ақпарат бар. Мұнда ақылы да, тегін де курстар бар. Тегін курсты таңдап, оның мазмұнын қарап шыққаннан кейін ""тегін өту"" түймесін басуып курсқа тіркеліңіз.
Бір уақытта бірнеше курсты қатар оқуға болады. Оқуды аяқтаған соң қорытынды тестілеуден сәтті өткендерге сертификат беріледі. Мансап орталықтары қайта даярлау курстарын тәмамдаған азаматтарға жұмыс табуға көмектеседі.
Жұмыссыз ретінде тіркелгендер  және тіркелгеніне үш жылдан аспаған жеке кәсіпкерлер жаңа бизнес-идеяны іске асыру үшін мемлекеттен өтеусіз негізде грант ала алады. Грант алушы келесі әлеуметтік топтардың біріне жатуға тиіс:
Грант алғаннан кейін 12 ай ішінде грант алушы мансап орталығына есеп береді. Грант көлемі 400 АЕК (2025 жылы – 1 млн 572 мың теңге).
Өтініш беру үшін business.enbek.kz порталында тіркелу қажет. Бизнес-жоспар құрып, грант алуға өтініш беріңіз.
Оқи отырыңыз: Жұмыссыз қалғанда берілетін жәрдемақы. Оны кімдер және қалай алады?
Мансап орталығы жұмыссыз адамды жұмыс орнында кәсіптік оқытуға алты айға жібереді. Ай сайын жұмыс берушіге оқу ақысын төлейді, оның мөлшерін өңірлік комиссия белгілейді. Оқып жатқан адамға 20 АЕК (2025 жылы – 78 640 теңге) мөлшерінде жалақы төленеді.  Оқуын бітірген соң жұмыссыз адам сол жерде кемінде бір жыл жұмыс істеуге тиіс.
Кәсіптік оқытудан өту үшін enbek.kz-те жеке кабинетте оқу мамандығы мен жұмыс берушіні таңдау қажет. Өтініш толтырып, қол қойып, сұхбаттасудан өтіңіз. Іріктеуден өтсеңіз өзара келісімшартқа қол қлясыз. Оқудан өткеніңіз жөнінде сертификат беріледі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қазақстанда жұмыссыздық деңгейі 4,6 пайызды құрады.",,2025-02-20T15:30:00+05:00
2024-zyly-grin-kartany-qalai-utyp-aluga-bolady-sagyn-nusqaulyq,informburo.kz,"2024 жылы ""Грин картаны"" қалай ұтып алуға болады? Шағын нұсқаулық",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2024-zyly-grin-kartany-qalai-utyp-aluga-bolady-sagyn-nusqaulyq,"Жыл сайын әлемнің кез келген азаматы АҚШ-та тұруға, жұмыс істеуге, кәсіп бастап, білім алуға мүмкіндік беретін Green Card (DV-2026) алу лотереясына қатыса алады. ""Грин картаның"" қандай артықшылығы бар? Ұтысқа қалай қатысуға болады? Лотерея жеңімпаздары АҚШ-қа қалай қоныс аудара алады? Informburo порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
""Грин карта"" – АҚШ резиденті екеніңізді дәлелдейтін куәлік. АҚШ мемлекеттік департаменті жыл сайын The Diversity Immigrant Visa Program атты ""Грин карта"" лотереясын ұйымдастырады. Оған Қазақстан азаматтары да қатыса алады. ""Грин карта"" жеңімпаздары АҚШ-тың тұрғылықты тұрғыны, яғни резиденті екенін растайтын он жылдық америкалық жеке куәлікке ие болады. Мұндай куәлігі бар адамдар АҚШ-қа отбасымен бірге қоныс аудара алады.
Грин-картаның артықшылықтары:
Биыл 55 мыңға дейін ""Грин карта"" ойнатылады. Ұтып алғандарға карта бірден берілмейді. Тізімде болсаңыз, қажет құжаттарды жинап, ағылшын тіліне аударып, медициналық тексерістен өтіп, консулдық жарнасын төлеп, елшілікте сұхбаттасудан өтіп, виза алу керек.
Оқи отырыңыз: АҚШ-қа жол: ""Грин картаны"" қалай ұтып алуға болады?
Өтінімдер АҚШ мемлекеттік департаментінің Консул істері бюросының ресми сайтында 5 қарашаға дейін қабылданады. Басқа алаяқ сайтарға кіріп, алданып қалмаңыз. Лотереяға қатысу тегін. Іріктеуден өткендер ғана виза алу үшін консулдық жарнасы мен грин картаны рәсімдеу құнын төлейді. Электронды поштаңызға іріктеуден өткеніңізді айтып, ақша аударуды сұраса, алаяқтар екенін қаперде ұстаңыз.
Лотереяға қатысу үшін dvprogram.state.gov сайтында анкетаны ағылшын тілінде сауатты толтырып, фотосурет жүктеу керек. Фотосурет 6 айдан ескі болмауы шарт.
Лотереяға қатысу үшін мына талаптарға сай болу керек:
Жас бойынша шектеу жоқ. Ағылшын тілін білу талап етілмейді.
Иә, ерлі-зайыптылар өтінімді бөлек-бөлек тапсыра алады. Сонда ""Грин карта"" ұту мүмкіндігі екі есе артады. Біреуі ұтқан жағдайда ""Грин карта"" түгел отбасына беріледі.
Сондай-ақ, АҚШ мемлекеттік департаменті өтінімді соңғы аптаға қалдырмауға кеңес береді. Неге десеңіз өтінім берушілердің көптігінен сайт дұрыс жұмыс істемеуі мүмкін.
Оқи отырыңыз: Паспортты 1 күнде алуға болады. Ол үшін не істеу керек және қызмет ақысы қанша?
Лотереяда ұтсаңыз ол ""Грин картаны"" алуға кепілдік бола алмайды. АҚШ-қа қоныс аудару үшін бірнеше құжатты жинап, медкомиссиядан өтіп, елшілікте сұхбаттасудан өтіп, консулдық жарнасын төлеуіңіз қажет. Сондай-ақ, АҚШ-қа көшуге және орналасуға ақшаңыз жететінің дәлелдеуіңіз қажет.
Іріктеуден өткен соң қажет құжаттар:
Лотерея нәтижесін 2025 жылдың 3 мамырынан бастап білуге болады. Ал жеңімпаздар 2025 жылдың 1 қазанынан бастап 2026 жылдың 30 қыркүйегіне дейін елшілікте сұхбаттасудан өте алады. Сондықтан іріктеуден өткендер визаны 2026 жылдың 30 қыркүйегіне дейін алу керек.
""Грин карта"" нәтижесін лотереяның ресми сайтына кіріп, Check Status бөліміне өтіп, бірегей нөміріңізді (Confirmation Number), тегіңіз бен туған күніңізді теру арқылы тексере аласыз. Сондықтан анкета толтырған соң берілетін бірегей нөмірді міндетті түрде есте сақтаңыз. Оны бір рет қана алуға болады.
АҚШ мемлекеттік департаменті лотерея жеңімпаздарына хабарласпайды, хат та жібермейді. Егер сізге ұттыңыз деп хабарласса не жазса онда бұл алаяқтар екенін ұмытпаңыз.
Иммиграциялық визаға өтінім бергенде консулдық жарна төлеу қажет. Бұл сома 330 АҚШ долларын құрайды және бұл қайтарылмайды. Визаны алған соң алты ай ішінде АҚШ-қа көшуіңіз қажет. АҚШ-қа барған соң ""Грин картаны"" алу үшін АҚШ азаматтық және көші-қон қызметіне 235 АҚШ долларын төлеуге тиіс.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",&quot;Грин карта&quot; лотереясына өтінім беру науқаны 5 қарашада аяқталады.,,2024-10-22T14:29:40+05:00
27000-forma-kirister-men-mulik-turaly-deklaraciyany-qalai-tapsyratynyn-tusindiremiz,informburo.kz,270.00-форма: Кірістер мен мүлік туралы декларацияны қалай тапсыратынын түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/27000-forma-kirister-men-mulik-turaly-deklaraciyany-qalai-tapsyratynyn-tusindiremiz,"2024 жылы жалпыға бірдей декларациялаудың үшінші кезеңі өтіп жатыр. Бұған дейін кіру декларациясын тапсырғандар келер жылдан бастап жыл сайын 270.00 нысан – ""Кірістер мен мүлік туралы декларацияны"" тапсыруға міндетті. 270.00 нысанда нені көрсету қажет? Декларацияны кешіктірсе не тапсырмаса айыппұл салына ма? Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Былтыр ""кіру"" декларациясын тапсырған мына тұлғалар биылдан бастап жыл сайын 270.00-форманы тапсырады:
Биыл кірістер мен мүлік туралы декларациясын (270.00-нысан) 2021-2023 жылдарда активтер мен міндеттемелер туралы декларациясын (250.00-нысан) тапсырған барлық жеке тұлғалар ұсынады.
Декларацияда табыстың келесі түрлері бойынша жеке табыс салығын (ЖТС) көрсету және есептеу қажет:
Оқи отырыңыз: 250.00-форма: Жеке кәсіпкерлер қалай декларация тапсыратынын түсіндіреміз
Жеке тұлғалар кірістер мен мүлік туралы декларацияда есепті салық кезеңі ішінде келесі мүлікті сатып алуға арналған шығыстарды жабу көздері туралы мәліметтерді көрсетеді:
Электрон түрде 2024 жылғы 15 қыркүйектен кешіктірмей салық төлеушінің кабинеті (cabinet.salyk.kz), eGov порталы, esalyq azamat және eGov mobile қосымшалары арқылы жолдау қажет.
Декларацияны бірінші рет рет ұсынбағаны үшін ескерту беріледі. Бұл бір жыл ішінде қайталанса, онда 55 380 теңге (15 АЕК) айыппұл салынады.
Декларация бірінші рет тапсырғанда толық емес немесе анық емес мәліметтер ұсынса, ескерту жасалады. Бұл бір жыл ішінде қайталанса 11 076 теңге (3 АЕК) айыппұл салынады.
Ал жыл ішінде салық салу объектілерін жасырғаны үшін – төленбеген салық сомасының 200 пайызы мөлшерінде айыппұл, бұл іс-әрекет қайталанса төленбеген салық сомасының 300 пайызы мөлшерінде айыппұл салынады.
Оқи отырыңыз: 2024 жылы 4 миллионға жуық адам декларация тапсырады. Не білу керек?
2025 жылдан бастап жеке тұлғаның активтері мен міндеттемелері, кірістері мен мүлкі туралы декларацияны ұсынбауы мұндай жеке тұлғаның:
Мұндай адам мүлікті сатып алған жағдайда оның құны кіріс деп танылады және табыс салығы салынады. Сонымен қатар, салық салу объектілерін жасырғаны үшін төленбеген салықтар сомасынан – 200% айыппұл, қайта бұзғаны үшін 300% айыппұл қарастырылған.
Мемлекеттік кірістер органдары декларациялардағы көрсетілген деректердің дұрыстығын 2026 жылы ғана тексере алады. Бастапқыда автоматты камералдық бақылау – жеке тұлғалардың шығыстарына мониторинг келесідей жүргізіледі:
Одан кейін камералдық бақылау қорытындылары бойынша бұзушылықтарды жоймаған азаматтарға қатысты салықтық тексеру жүргізіледі.
Қаржы министрлігі 2021 жылдан бастап шетелдік банктердегі шоттарға түскен қазақстандық азаматтардың кірістері туралы мәліметтер алады. Бұл мәліметтер Салық істері жөніндегі өзара әкімшілік көмек туралы конвенция шеңберінде (Страсбург, 1988 жылғы 25 қаңтар) қаржы шоттары туралы ақпаратты автоматты түрде алмасу туралы құзыретті органдардың көпжақты келісіміне (бұдан әрі – CRS) сәйкес келіп түседі.
Жыл сайын 80 елден ақпарат келіп түседі, негізгі елдер – БАӘ, Ұлыбритания, Түркия, Франция және басқалар.
Келіп түскен мәліметтер жеке табыс салығы бойынша салық міндеттемелерін айқындау мақсатында ғана салықтық әкімшілендіру үшін пайдаланылады.
Оқи отырыңыз: Биыл жеке кәсіпкерлер қандай салық төлейді? Жадынама
Азаматтар кез келген қате немесе анық емес көрсетілген мәліметтерді Салық кодексінде көзделген талап қою мерзімі шегінде қосымша декларация беру арқылы дербес жоюға құқылы.
2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап кірістер мен мүлік туралы декларациясында көрсетілетін ақпарат тізбесі қысқартылды. Жалақы, депозиттер бойынша сыйақылар, зейнетақы төлемдері секілді төлем көзінен салық салынатын кірістерді және Қазақстанда тіркелген мүлікті сатып алу немесе иеліктен шығару немесе өтеусіз алу туралы ақпаратты көрсету қажет емес.
Десе де ""Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы"" заңында көрсетілген жеке тұлғалар мүлікті сатып алуға арналған шығыстарды жабу көздері туралы мәліметтерді көрсетуге міндетті:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Декларацияны 15 қыркүйектен кешіктірмей ұсыну қажет.,,2024-07-25T14:27:01+05:00
dombyra-dauy-muzykalyq-aspaptardy-usaqta-alyp-zuru-erezesin-tusindiremiz,informburo.kz,Домбыра дауы: Музыкалық аспаптарды ұшақта алып жүру ережесін түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/dombyra-dauy-muzykalyq-aspaptardy-usaqta-alyp-zuru-erezesin-tusindiremiz,"Танымал әнші, ҚР халық әртісі Мақпал Жүнісованың Семей қаласына сапары кезінде FlyArystan әуе компаниясының қызметкерлері әншінің домбырасын ұшақ салонына алып кіруіне тыйым салған. Сол себепті әнші домбырасы үшін қосымша тағы бір билет алуға мәжбүр болған . FlyArystan әуе компаниясының баспасөз қызметі барлық жолаушыға бірдей қарайтынын және тасымалдау ережелері бәріне бірдей екенін айтты.
Әр компанияның жолаушыларды және багажды әуеде тасымалдау ережелері бар. Компания қызметкерлері жолаушыларға сол ережеге сай қызмет көрсетеді. Осы орайда Информбюро порталы Қазақстан ішінде ұшақ арқылы музыкалық аспаптарды қалай тасымалдауға болатынын түсіндіреді.
Air Astana компаниясымен ұшатын жолаушы өзімен виолончель немесе контрабас сияқты музыкалық аспапты немесе басқа сынғыш заттарды алып жүру үшін қосымша жолаушы орнын сатып алуы керек. Аспаптың салмағы 75 келіден, ал өлшемдері 120x50x30 сантиметрден аспауға тиіс.
Гитара, саксофон сияқты шағын музыкалық аспаптарды және басқа да ұқсас музыкалық аспаптарды қол жүгі ретінде алып жүруге болады.
Музыкалық аспаптың салмағы жолжүкті тегін тасымалдау нормасынан (эконом-класс үшін 23 келі және бизнес-класс үшін 32 келі) асып кетсе, онда қосымша жолжүк тасымалдау тарифі қолданылады.
FlyArystan әуе компаниясымен ұшатын жолаушы музыкалық аспапты қол жүгі ретінде (егер рұқсат етілген өлшемдерге сәйкес келсе) алып жүре алады немесе алдын ала сатып алынған жеке орынға орналастырады.
Бес келіге дейінгі аспапты тегін тасымалдауға болады және оның көлемі 56x23x36 сантиметрден аспауы керек. Ақылы түрде 10 келіге дейін арттыруға болады, бірақ өлшемдері мен саны өзгеріссіз қалады, яғни, бір дана қолжүгінің өлшемі 56x23x36 сантиметрден аспауға тиіс. Кез келген қолжүгі, оның ішінде музыкалық аспапты қоса алғанда, барлық бөліктерімен (қаптамасы, қапшығы және т.б.) стандартизаторға сәйкес келуі керек.
Әуе компаниясы музыкалық аспапты қауіпсіз жеткізу мақсатында қосымша орын сатып алуға кеңес береді. Аспаптың өлшемі қолжүгінің өлшемдерінен асып кетсе, жолаушыға жақын орынды сатып алу мүмкіндігі ұсынылады. Қызмет құны ағымдағы қолжетімді тариф бойынша қосымша орын құнына сәйкес анықталады.
Бұл қызмет рәсімделмесе, музыкалық аспапты жолжүк бөліміне тапсыру қажет. Алайда FlyArystan аспаптың қауіпсіздігіне жауапкершілік алмайды. Не болмаса әуежайдың сақтау камерасында қалдыру керек.
Оқи отырыңыз: Мақпал Жүнісова домбыра тасымалына қатысты тағы да FlyArystan үстінен шағым айтты. Компания жауабы қандай
Qazaq Air әуе компаниясы арқылы алдын ала келісілген кезде музыкалық аспапты қол жүгі ретінде де, багажда да алып жүруге болады. Қызметті алдын ала брондау кезінде қол жүгінің бір орны ретінде қаптамасымен бірге салмағы 10 келіге дейін және көлемі 120х50х30 сантиметрге дейін музыкалық аспапты алып жүруге рұқсат етіледі. Ал одан асатын муызкалық аспапты салонда тасымалдау кезінде қосымша орын сатып алу қажет. Бұл ереже 75 келіге дейінгі және көлемі 120х50х30 сантиметрден аспайтын музыкалық аспаптар тасдыымалдау кезінде қолданылады.
Ал одан да үлкен аспаптарды тасымалдау кезінде аспаптың сақталуын қамтамасыз ететін орамда әуе кемесінің багаж бөлігінде тіркелетін тегін және нормадан тыс багажды тасымалдаудың жалпы қағидалары бойынша тасымалданады.
Scat әуе компаниясы арқылы музыкалық аспаптар мен сынғыш заттарды тасымалдау үшін жолаушыға салонда қосымша орын брондау қажет.
Музыкалық аспаптарды тасымалдау үшін әуе компаниямен алдын ала келісу қажет.
Қол жүгінің бір орны ретінде, оның салмағы мен саны бойынша белгіленген шектеулерге сәйкес, жолаушының қалауы бойынша үш өлшем сомасы 120 см аспайтын габариттері бар бір музыкалық аcпап тасымалдануы мүмкін.
Әуе кемесінің салонында көлемі қол жүгі ретінде тасымалдау үшін белгіленген мөлшерден асатын, бірақ 30х40х90см аспайтын музыкалық аспаптарды қосымша отыратын орын алып тасымалдауға болады.
Көлемі одан да үлкен музыкалық аспаптарды қаптамасымен багажға өткізу қажет.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Әуе компаниялар музыкалық аспаптарға зақым келмес үшін жолаушыға ұшақ бортынан қосымша орын сатып алуға кеңес береді.,,2024-11-07T12:30:05+05:00
ipoteka-2025-qazaqstandyqtar-baspanaly-bolu-usin-qandai-bagdarlamalarga-daiyndaluy-qazet,informburo.kz,Ипотека-2025: Қазақстандықтар баспаналы болу үшін қандай бағдарламаларға дайындалуы қажет,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ipoteka-2025-qazaqstandyqtar-baspanaly-bolu-usin-qandai-bagdarlamalarga-daiyndaluy-qazet,"Informburo.kz келесі жылы баспана алуға болатын бағдарламалардың тізімін ұсынады.
""7-20-25""
Бұл бағдарлама 2018 жылы ашылған, қазір де жұмыс істеп тұр. Бірақ, атап өтерлік үш мәселе бар. Біріншіден, бағдарлама жылына тек 100 миллиард теңге көлемінде қаржыландырылады. Екіншіден, пәтер таңдау мәселесі қиын. Дайын, әлі сатылмаған пәтерлер саны аз. Үшінші мәселе, нарықтағы көптеген пәтердің бағасы бағдарлама шартында көрсетілген 15-25 миллион теңгеден қымбат.
Шарттары:
""7-20-25"" бағдарламасымен 7 банкте несие рәсімдеуге болады. Олар: ""Банк ЦентрКредит"",Фридом Банк Қазақстан, Halyk, РБК, Алтын, Форте және Еуразия банкі. Баспананы сатып алушының өзі іздеп табуы тиіс. Қаржылай шектеудің әсерінен бағдарламаға өтініш беру кезеңінде қиындықтар тууы мүмкін.
""Наурыз"" және ""Отау"" бағдарламалары
Биыл екі ипотека іске қосылды. Біріншісі ""Отау"" – Отбасы банкінің өнімі. Екіншісі – ""Наурыз"" бағдарламасы. ""Наурыз"" бағдарламасымен Отбасы банк арқылы несие алуға болады. Бірақ, субсидия мемлекеттен беріледі.
2025 жылы бұл бағдарламалардың шарттары бірдей болмақ (бастапқыда екеуінің шарттары әртүрлі болған еді).
Өтініш берушіге қойылатын талаптар:
Оқи отырыңыз: Үлескерлік құрылыс арқылы үй алғанда нені ескеру керек? Алаяқтарға алданбау жолын түсіндіреміз
""Ұмай"" немесе әйелдер ипотекасы
Шарттары:
Бағдарламаның ерекшеліктері:
Айта кетерлік бір нәрсе, 2025 жылы ""Ұмай"" бағдарламасында депозиттегі сыйақы мөлшеріне баса назар аударылмақшы. Яғни, сыйақысы көбірек қатысушының конкурстан өту мүмкіндігі жоғары болмақ. Бағдарламаға қатысқысы келетін әйелдер қазірден депозитін аша берсе болады.
""Жасыл ипотека""
Шарттары:
Бағдарлама ерекшеліктері:
Отбасы банктің бағдарламалары
Қазақстанның баспана нарығының 60 пайыздан астам бөлігі Отбасы банкіне тиесілі. Отбасы банктің ең басты ерекшелігі – мұнда ең алдымен баспананың ақшасын тұрақты түрде жинау қажет. Бұл ипотека рәсімдегенде баспананы төмен пайыздық мөлшерлемемен алуға мүмкіндік береді.
Банк үш түрлі займ ұсынады:
Тұрғын үй – депозитте алатын үй бағасының 50 пайызын кем дегенде 3 жыл көлемінде жинау міндетті. Пайыздық мөлшерлемесі – 3,5 пайыз бен 5 пайыз аралығында. Аралық займ 50/50 жүйесі бойынша жұмыс істейді. Пайыздық мөлшерлемесі – 6 пайыз бен 8,5 пайыз аралығында. Үш жылдан соң, пайыз көрсеткіші тұрғын үй займы деңгейіне дейін төмендейді. Аралық займның ерекшелігі – депозитке қаражат салғаннан кейін ипотеканы рәсімдегенше аз дегенде 6 ай уақыт өтуі тиіс. Алдын ала займмен депозитте баспана бағасының 10-20 пайызы болған кезде үй алуға болады.
Займ шарттары:
Оқи отырыңыз: Жылжымайтын мүлікті қандай табиғи апаттардан сақтандыруға болады? Түсіндірме
Коммерциялық банктердегі ипотекалар
Коммерциялық банктерде ипотеканың екі түрі рәсімделіп жүр: 1) жеке баспана – жаңа үйлерден не қайталама нарықтан үй алу; 2) құрылыс салушымен серіктестік (тек жаңа үйлер).
Шарттары:
Жаңадан салынған тұрғын үйлердегі пәтерді төмендегі 7 банкте рәсімдеуге болады:
Ал қайталама нарықтағы пәтерлерді төмендегі банктер арқылы алуға болады:
Көптеген банктерде кем дегенде 20 пайыз көлемінде бастапқы жарна талап етіледі. Форте банкте бастапқы жарна мөлшері – 15 %, Нұрбанкте – 30 %. Ал Банк ЦентрКредитте пәтерді бастапқы жарнасыз рәсімдеуге болады, алайда, ол үшін қосымша тағы бір жылжымайтын мүлікті кепілге қою міндетті. Ипотека мерзімі – 20 жылға дейін.
Ең төменгі пайыздық мөлшерлеме Отбасы банкте, ол – 3,5 пайыз бен 10 пайыз аралығында. Ал, қалған банктерде пайыздық мөлшерлеме көлемі – 17,2 пайыздан 19,5 пайызға дейін.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","2025 жылы &quot;Ұмай&quot; бағдарламасында депозиттегі сыйақы мөлшеріне баса назар аударылады. Яғни, сыйақысы көбірек қатысушының конкурстан өту мүмкіндігі жоғары болмақ.",,2024-10-15T11:40:04+05:00
mrt-men-kompyuterlik-tomografiyany-qalai-tegin-zasatuga-bolady-manyzdy-12-suraqqa-zauap,informburo.kz,МРТ мен компьютерлік томографияны қалай тегін жасатуға болады? Маңызды 12 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/mrt-men-kompyuterlik-tomografiyany-qalai-tegin-zasatuga-bolady-manyzdy-12-suraqqa-zauap,"Қазақстанда компьютерлік томография (КТ) мен магнитті-резонансты томографияға (МРТ) тегін түсуге болады. КТ мен МРТ кез келген адамның қалтасын көтере бермейді. Бұл қызметтерді тегін алу үшін не істеу қажет? Кімдерге мұндай диагностикалаудан өтуге болмайды? МРТ мен КТ құны арзандай ма? Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап әзірледі.
Науқасқа кез келген диагностикалық процедураны емдеуші дәрігер тағайындайды. Ол науқастың жағдайын, шағымдарын, аурудың белгілерін зерделейді. Тиісті көрсеткіштер болған жағдайда дәрігер КТ немесе МРТ түсуге жолдама береді. Бұл қызметті жоспарлы түрде алу үшін МӘМС жүйесінде пациенттің ""сақтандырылған"" мәртебесі болуға тиіс. Дәрігер науқасты МӘМС тізімінде бар кез келген емханаға жібере алады.
МРТ-ға тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі аясында да тегін түсуге болады. Ол онкология, созылмалы гепатит секілді әлеуметтік маңызды аурудың диагнозы қойылған немесе динамикалық бақылауға жататын созылмалы аурулар, сондай-ақ туберкулезге және ЖҚТБ/АҚТҚ-ға күдік туындаған науқастарға тағайындалады. Осындай ауруларға күдікті адамдар сақтандыру мәртебесіне қарамастан, емдеудің клиникалық хаттамаларына сәйкес диагностикалық зерттеулерден тегін өте алады.
Басқа жағдайларда КТ және МРТ тек ақылы негізде өткізіледі.
Екеуі де адамның ішкі мүшелері мен тіндерін визуализациялауға мүмкіндік беретін медицинадағы білім берудің екі кең таралған әдісі. Олардың арасындағы негізгі айырмашылықтар: МРТ:
КТ:
Сондықтан МРТ көп жағдайда КТ-ға қарағанда көп ақпарат береді, қауіпсіз, жұмсақ тіндерді егжей-тегжейлі зерттейді деген қорытынды жасауға болады. Дәрігер нақты клиникалық жағдайға және зерттеу мақсаттарына байланысты тағайындайды.
МРТ – ми мен жұлынның, омыртқаның, буындардың, іш қуысы мүшелерінің (асқазан мен ішекті қоспағанда) және жамбастың, сондай-ақ жүрек пен қан тамырларының ауруларын диагностикалаудың ең тиімді әдістерінің бірі. МРТ көбінесе диагностиканы нақтылау әдісі ретінде қолданылады. Дегенмен МРТ-ға қарсы көрсеткіштер жоқ емес. Абсолютті қарсыкөрсетілім – кардиостимулятор (жасанды ырғақ жүргізушісі, кардиовертер, пейсмейкер) немесе басқа да имплантацияланған бағдарламаланатын құрылғылардың болуы, сондай-ақ мидың немесе көздің жанында металдың болуы.
Басқа жағдайларда зерттеу жүргізуге болады. Дегенмен, дәрігерге ертерек мына мәліметтерді міндетті түрде айтыңыз:
Оқи отырыңыз: Қазақстанда МРТ және компьютерлік томография арзандайды
МРТ электромагниттік сәулеленуге негізделген. Науқас пластикалық корпуспен қорғалған үлкен магниттің үстіне бекітілген жылжымалы үстелге жатады. Магнит өрісі мен пайда болған тербелістердің әсерінен адам тіндеріндегі сутегі атомдары белсендіріледі. Сенсор қабылдайтын және зерттелетін аймақтың немесе органның күйін көрсететін кескінді декодтау және қалыптастыру үшін деректерді компьютерге жіберетін сигналдар пайда болады. Осылайша процедура кезінде адам ағзасында ешқандай өзгеріс болмайды. Абсолютті қарсы көрсетілімдер болмаса МРТ-ға жиі түсе береді.
Сканерлеу кезінде пациенттерге рентген сәулелері түспейді, сондықтан МРТ-ға араға уақыт салып түсудің қажеті жоқ. Зерттеуді жылына бірнеше рет немесе күніне бірнеше рет жасауға болады. Денсаулыққа ешқандай әсер етпейді.
Пациенттің қауіпсіздігі мен сапалы суреттер үшін️ зерттеу алдында мыналарды алып тастау сұралады:
Киімдегі металл денеңізді қыздырып, күйдіруі мүмкін. Ол шығып, құрылғының қабырғасына жабысып қалса сізді тырнап немесе ұрып жібереді. Суреттер де дұрыс шықпай қалады, сәйкесінше дұрыс диагностикалау мүмкін болмайды.
Барлық металл қарсы көрсетілім бола алмайды. Денеде магнитті емес металл болса МРТ жасай беруге болады. Бірақ зерттеу алдында дәрігерге металл туралы мәліметтерді және өнімнің төлқұжатын немесе сертификатын көрсету керек.
Заманауи тіс импланттары томографтың магнит өрісіне жауап бермейтін металдардан жасалған, яғни импланттың жылжып кетуінен не зақымдануынан не болмаса зерттеу үлгісінің бұрмалануынан қорқудың қажеті жоқ. Тіс импланттары қазіргі уақытта негізінен титан қорытпаларынан жасалады.
Коронкаға келер болсақ, егер материалы керамика не цирконий болса, онда мұндай қаптама қауіпсіз. Мұндай материалдар магнит өрісіне сезімтал емес. Әдетте металл керамикадан жасалған коронка томографтың магниттік толқындарымен байланысқа түспейтін материалдардан жасалады. Зерттеуге бара беруге болады. Егер коронка толық металлдан жасалса, онда ол магнит өрісімен әрекеттеседі және суреттерді бұрмалауы мүмкін. Бұл – МРТ-ға салыстырмалы қарсы көрсеткіш. Маман коронканың құрамына ғана емес, зерттеу аймағына да сүйене отырып, зерттеу жасау немесе жасамау туралы шешім қабылдайды.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда МРТ аппаратымен тек 5 өңірлік балалар клиникасы жабдықталған
Аяғы ауыр әйелдерге контрастілеуді қажет ететін МРТ жасалмайды. Процедура бірінші триместрде де жүргізілмейді. Қалған уақытта МРТ анаға да, балаға да зиян тигізбейді.
Зерттеудің ұзақтығы пациенттің қай мүшесіне диагностика жасалатынына байланысты. Мысалы:
Контраст затты енгізе отырып жасалған зерттеу шамамен тағы 15 минутқа созылады.
КТ контрастсыз жасалса ертерек арнайы анализ тапсырудың қажеті жоқ. Зерттеу аш қарынға жүргізіледі. 6-8 сағат бұрын тамақ жеуге болмайды. Тек газсыз, тазартылған суды ішуге рұқсат етіледі. Денеден контрасты тезірек кетіру үшін көбірек ішу қажет. Бір күн бұрын  стероид емес қабынуға қарсы препараттарды, нефротоксикалық препараттарды және диуретиктерді қабылдамау қажет.
КТ контрастпен жасалса, оған арнайы дайындық қажет:
Оқи отырыңыз: Жастар арасында қатерлі ісікке шалдыққандар көбейген. Диагностиканы ерте жасату не үшін маңызды?
Өкпе мен кеуде қуысының томографиясы пневмонияны, туберкулезді, ортаңғы ісіктерді, жұмсақ тіндердің және қан тамырларының жарақаттарын, қабырға және кеуде омыртқасының жарақаттарын көрсетеді.
КТ жасаған соң радиоактивті элементтер адам ағзасында сақталмайды және жиналмайды. Рентген сәулелері 30-45 секунд тек зерттеу аймағын сканерлейді. Адам ағзасында сутегі, темір, калий секілді қажет химиялық элементтер бар. Олардың ыдырауы өмір бойы әрбір секунд сайын болатын радиоактив процесс. Адам атмосферадан, судан және табиғи радионуклидтерден белгілі бір мөлшерде сәуле алады. Бұл табиғи фондық сәулелену деп аталады. Науқастың медициналық тексерулердің бір бөлігі ретінде алған сәулелену дозасы азғантай ғана. Дегенмен әр адамның денесі рентген сәулесінің әсеріне әртүрлі қабылдайды. Мысалы, кейбір пациенттер радиациялық жүктемеге оңай төтеп бере алса, басқаларына ол қатты әсер етеді. Осылайша, жылына бір рет КТ жасау қауіпсіз. КТ-ға жылына көп дегенде үш рет қана түскен дұрыс. Ал арасында кемінде 3-6 ай үзіліс жасау керек.
КТ немесе МРТ аппараттарын алу үшін көп қаржы қажет. Оны орналастыру да шығын. Кабинетті жабдықтау, электр энергиясы да шығын, өйткені бұл машиналар көп қуат жұмсайды. Осындай жабдықтарды пайдаланатын компаниялар жарыққа басқаларға қарағанда әлдеқайда көп төлейді.
Сонымен қатар диагностика жасайтын мамандарды оқытуға қомақты ақша қажет. ен төленеді. Томографтар – баптау және реттеу, сондай-ақ тұрақты техникалық қызмет көрсету және тестілеу үшін тұрақты инженерлік қолдауды қажет ететін күрделі техникалық жабдық. Сондықтан жабдықтың нақты жұмыс істеуі және сапалы да айқын бейнелерді қамтамасыз етуі үшін оған тұрақты инвестиция қажет.
Қазақстанда 1 қыркүйектен бастап компьютерлік томография мен магнитті-резонансты томография құны жаңа тариф бойынша есептеледі. Жаңа тарифтер аса сұранысқа ие клиникалық-диагностикалық қызметтер тізбесіне сай белгіленген және олар МӘМС және ТМККК аясында қолданылады.
Бұған дейін мойынның, кеуде ағзаларының, сүйек-буын жүйесінің және өзге де ағзалардың КТ зерттеуі 9622 теңге болса, енді баға 7976 теңгені құрайды. Сондай-ақ, 29 955 теңгемен бағаланатын контрастілеуді қажет ететін КТ шараларының құны 24-25 мың теңге аралығына дейін төмендейді.
МРТ да белгілі бір деңгейде (12 247 теңгеден 8750 теңгеге және 34 735 теңгеден 29 605 теңгеге) арзандайды.
Материалды әзірлегенде NovaMed диагностика орталығы жариялаған ақпарат пайдаланылды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",1 қыркүйектен бастап компьютерлік томография мен магнитті-резонансты томография құны жаңа тариф бойынша есептеледі.,,2024-08-22T14:00:00+05:00
qazaqstan-xalqyna-qory-850-bilim-grantyn-boldi-ony-qalai-zenip-aluga-bolady,informburo.kz,"""Қазақстан халқына"" қоры 850 білім грантын бөлді. Оны қалай жеңіп алуға болады",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaqstan-xalqyna-qory-850-bilim-grantyn-boldi-ony-qalai-zenip-aluga-bolady,"""Қазақстан халқына"" қоғамдық қоры талапкерлерге 850 білім беру грантын бөлді. Өтініштер 1 тамыз бен 17 аралығында қабылданады. Білім беру грантының иегерлеріне оқу ақысы мен шәкіртақы төленеді. Конкурсқа кімдер қатыса алады? Қандай құжаттар қажет? Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Грантқа үміткер:
Білім беру гранттары байқауына қатысу үшін 17 тамызға дейін (қоса алғанда) жоғары оқу орнының қабылдау комиссиясына құжаттарды тапсыру керек. Оқу орны құжаттарды қарап,  ҰБТ нәтижесіне қарай білім беру гранты тағайындалатын үміткерлердің тізімін жасайды. Ал грант тағайындалатын талапкерлердің тізімін ""Қазақстан халқына"" қорының басқармасы бекітеді.
Оқи отырыңыз: Мемлекеттік білім гранттары иегерлерінің тізімі жарияланды
Конкурсқа қатысу үшін үміткер сауалнама-өтінімі, келісім-хат және білім беру гранты тағайындалатын санатқа тиесілі екенін растайтын құжаттарды ұсынуы қажет.
Барлығы үшін:
Ауылдық жерлердегі, шағын және моноқалалардағы жағдайы төмен отбасылардан шыққан тұлғалар:
Жетім балалар немесе кәмелетке толғанға дейін ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар:
Мүгедектігі бар тұлғалар – үміткердің мүгедектігі туралы анықтама (медициналық әлеуметтік сараптама).
Мүгедек балаларды тәрбиелеп отырған отбасылардан шыққан тұлғалар:
Құжатттама негізінде жасалатын ""Қазақстан халқына"" қорының анықтамасын ұсынады:
Ескерту: құжаттардың көшірмесі куәландырылуы керек. Қор қажет болса қосымша құжаттарды сұрай алады.
Қаңтарда қаза тапқан азаматтардың балалары және қаңтарда жараланған балалар, төтенше жағдайлар кезінде қаза тапқан азаматтардың балалары үшін жеке шоттар ашылып, әрқайсына құжаттама жасалады. Құжаттамаға ену үшін qazaqstanhalqyna.kz арқылы atamekenim.kz платформасында келесі құжаттарды тіркеп, өтінім беруі керек:
Білім беру грантының иегерлеріне барлық оқу жылына 1 миллион теңгеге дейін оқу ақысы төленеді. Білім гранттары 92 оқу орнына бөлінді. Олар:
Оқи отырыңыз: Асхат Аймағамбетов мемлекеттік білім грантына ілікпегендерге тегін білім алудың 7 жолын айтты
Иә, төленеді. Барлық оқу жылына ай сайын 40 мың теңге шәкіртақы төленеді. Шәкіртақы жазғы демалысты қоспағанда 10 ай бойы беріледі.
Білім беру гранты бір рет беріледі. Бұл ретте екінші жоғары білім алуға жол берілмейді. Білім беру гранты тоқтатылады:
Студент басқа оқу орнына ауысқан кезде грант сақталуы мүмкін. Шешімді Қор Басқармасы қабылдайды. Академиялық демалыс уақытында, сондай-ақ академиялық ұтқырлық бойынша басқа елде оқу кезінде де сақталады.
Жоқ, мемлекеттік білім грантын алған тұлғалар ""Қазақстан халқына"" қорының грантына құжат тапсыра алмайды. Мемлекеттік гранттан бас тартып, Қордың грант конкурсына қатысуға болмайды. Ақылы негізде оқуға құжат тапсыратын талапкерлер ғана қатыса алады. Олар грант нәтижесі шыққанща ректорға шартты түрде оқуға қабылдау туралы өтініш жазады.
Оқи отырыңыз: Әкімдіктер талапкерлерге 2,5 мыңға жуық грант бөлді
Мамандықтар бойынша шектеу жоқ. Студент қазірдің өзінде ""Қазақстан халқына"" қоры грантының иегері болса, ол басқа факультетке ауыса алады және құжаттарды қайта тапсырудың қажеті жоқ.
Грант тағайындалатын үміткерлердің тізімін жоғары оқу орны жасайды және конкурстық комиссиясы отырысының хаттамасы ретінде рәсімделеді. Грант берілетін талапкерлердің тізімін ""Қазақстан халқына"" қорының бассқармасы бекітеді. Бұл ретте Қор үміткердің бағдарлама критерийлеріне сәйкестігіне ғана қарайды.
Қор бөлетін гранттар өтеусіз, қайтарымсыз көмек, сондықтан грант иегерілеріне оқуын аяқтағаннан кейін оны өтеу міндетті емес.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда оқитын шетел жастары үшін биыл дайындық курстарына 1750 грант бөлінеді
Иә. Үміткер дәл биыл емес, осыған дейін мектеп не колледж бітірсе де грант байқауына қатыса алады. Алайда жоғары білім алған үміткер тағы да жоғары оқу орнына түсіп жатса, онда ол байқауға қатыса алмайды.
Байқау шартында оқу құны бойынша шектеме бар. Қор әр студенттің 1 млн теңгеге дейін жылдық оқу ақысын төлейді. Оқу ақысы одан көп болса, онда айырмашылықты студенттің өзі төлейді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Грант иегерлері қыркүйектің басында белгілі болады.,,2024-08-12T11:30:00+05:00
qazaqstanda-aty-zonindi-ozgertu-qansa-turady,informburo.kz,Қазақстанда аты-жөніңді өзгерту қанша тұрады,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaqstanda-aty-zonindi-ozgertu-qansa-turady,"Статистикалық мәліметтер бойынша, Қазақстанда жыл сайын орташа есеппен 12 мың адам аты-жөнін өзгертеді. Бұл адамдар тегі мен есімін толығымен өзгертеді деген сөз емес. Басым бөлігі тегіндегі ""- ов"", ""- ев"", ""- ович"", ""- овна"" жалғауларын алып, орнына ""ұлы"", ""қызы"" деп қосады. Дегенмен аты-жөнін толығымен өзгертетіндер де бар. Қазақстан заңы бұған тыйым салмайды. Аты-жөнді өзгерту қанша тұратынын және бұл үшін не істеу керегін Informburo түсіндірмесінен оқыңыз.
16 жасқа толған Қазақстанның кез келген азаматы тегін, атын немесе әкесінің атын өзгертуге құқылы.
16 жасқа дейін баланың ата-анасы немесе заңды өкілдері өтініш беруі керек. Егер бала 10 жастан асқан болса, деректерді өзгерту үшін оның келісімі қажет.
Қандай жағдайларда жеке деректерді өзгертуге болады?
""Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы"" кодекстің 257-бабына сәйкес азаматтар келесі себептер бойынша атын, тегін немесе әкесінің атын өзгерте алады:
Қазақ ұлтының азаматтары өз қалауы бойынша ""- ов"", ""- ова"", ""- ев"", ""- ева"" аффикстерінен бас тарта отырып, тегі мен әкесінің атын жазуды өзгерте алатынын атап өткен жөн.
Оқи отырыңыз: Студенттер қалай тегін емделе алады? МСҚ қорынан 7 сұраққа жауап
Деректерді ауыстыруға өтінішті ХҚКО арқылы немесе азаматтық хал актілерін тіркеуші органға (АХАТ) беруге болады. Өзіңізбен бірге жеке куәлігіңіз немесе төлқұжатыңыз болуы керек.
Сонымен қатар, электрондық цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) пайдалана отырып, электрондық үкімет порталы арқылы өтініш беруге болады.
Қызмет құны – 2 АЕК (2024 жылы 7384 теңге).
Атын, әкесінің атын немесе тегін ауыстыруға арналған өтініште:
Өтінішке туу, некеге тұру немесе ажырасу туралы куәліктер, өтініш берушінің екі фотосуреті, сондай-ақ аты-жөнінің өзгеру себептерін растайтын құжаттар қоса беріледі.
Өтінішті қарау процедурасы 30 күнге дейін созылады. Осыдан кейін өтініш беруші жаңа құжаттарды алады: азаматқа дербес деректерді өзгерту туралы куәлік беріледі. Содан кейін бір ай ішінде өтініш берушіге жеке куәлікті, төлқұжатты, жүргізуші куәлігін және басқа құжаттарды ауыстыру қажет.
Егер жаңа атауда балағат сөздер болса немесе жалпы қабылданған мағынада атау болмаса, өтініш берушіден бас тартуға құқылы.
Бас тартудың тағы бір негізі: егер өтініш берушінің салықтар, несиелер, алименттер бойынша берешегі болса немесе атқарушылық және үстінен қылмыстық іс жүріп жатса.
Оқи отырыңыз: Тұрғын үй кезегіне кім және қалай тұра алады? Маңызды 8 сұраққа жауап
Қазіргі уақытта қазақстандықтарға мемлекеттік қызметтердің көпшілігі онлайн режимінде қолжетімді, соның ішінде атын өзгерту. Ол үшін порталға кіру керек egov.kz ЭЦҚ көмегімен ""басты"" – ""азаматтарға"" – ""отбасы"" бөлімдері бойынша нұсқауларды орындай отырып өтіңіз:
Өтінім беру кезінде таңдалған ХҚКО-дан бір ай ішінде жаңа құжаттарды алу қажет.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қазақстанның 16 жасқа толған кез келген азаматы тегін, атын немесе әкесінің атын өзгертуге құқылы",,2024-11-21T15:30:00+05:00
qazaqstanga-atom-stanciyasyn-saludan-qauip-bar-ma-manyzdy-15-suraqqa-zauap,informburo.kz,Қазақстанға атом станциясын салудан қауіп бар ма? Маңызды 15 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaqstanga-atom-stanciyasyn-saludan-qauip-bar-ma-manyzdy-15-suraqqa-zauap,"6 қазанда жалпыұлттық референдумда бірнеше жылдан бері қоғамда қызу талқыланған ""АЭС салу қажет пе, жоқ па?"" деген сұраққа нүкте қойылады. Мемлекет басшысы қазақстандықтардың бұл тұрғыда байыпты шешім қабылдауы үшін ақпараттық-түсіндірме жұмысты лайықты деңгейде жүргізуді тапсырды.
Осы орайда Информбюро порталы АЭС құрылысына қатысты Мемлекеттік органдардың бірыңғай платформасындағы материалдарға сүйене отырып, өзекті сұрақтарға жауап ұсынады.
Қазақстан қауіпсіздіктің ең жоғары жаһандық стандарттарға сай ең заманауи технологиялары бар жаңа буындағы АЭС құрылысын қарастырып жатыр. Әлемдік тәжірибеде АЭС-тің осындай түрлерін пайдалану ешқандай тәуекелдің болмауын көрсетеді.
Қазақстанда АЭС салу – энергетикалық тәуелсіздік пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жолындағы маңызды шешім.
Балқаш көлінің жағалауындағы жоба Қазақстанның бірнеше өңірінде энергия тапшылығын болдырмауға және импортқа тәуелділікті азайтуға бағытталған. АЭС электр энергиясының құны тұрақты болуына және 2060 жылға қарай көміртегі бейтараптығына қол жеткізуге көмектеседі.
Бұл ел мүддесі мен Қазақстанның халықаралық міндеттемелеріне сәйкес келеді.
Қалыптасқан халықаралық тәжірибеге сәйкес, АЭС құрылысын МАГАТЭ және WANO секілді беделді халықаралық ұйымдар бақылайды. Бұл қауіпсіздіктің ең жоғары стандарттарының сақталуын қамтамасыз етеді және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайтады.
Қазақстанда АЭС салатын мердігер экономикалық негізділік, технологиялық сенімділік, экологиялық қауіпсіздік және халықаралық стандарттарға сәйкес таңдалады.
Жоба ұлттық ядролық энергетиканы дамытуға және жұмыс орындарын құруға ықпал етеді. Бұл саяси емес, таза коммерциялық мәселе болғандықтан таңдалған компания немесе компаниялар тобы станцияның жұмыс істеуіне қатыспайды, тек АЭС құрылысымен айналысады.
Оқи отырыңыз: АЭС бойынша референдумға мемлекет бюджетінен 15,5 миллиард теңге бөлінді
Қазақстанның ғылыми институттары да, жоғары білікті мамандары да бар. Сонымен қатар, АЭС пайдалану үшін кадрлар көбірек даярланып жатыр. Бүгінде Қазақстан Республикасында атом саласы үшін кадрлар даярлау отандық жоғары оқу орындарында бес білім беру және екі дипломдық бағдарлама (ядролық физика, ядролық инженерия, ядролық физика және атом энергетикасы, теориялық ядролық физика) негізінде жүргізіледі. Сонымен қатар, Қазақстан шетелдік әріптестермен ғылыми-білім беру базасын дамытып келеді. Тәжірибе алмасу және кадрлық әлеуетті арттыру үшін Франция, Ресей және Венгриямен бірқатар құжаттарға қол қойылды.
Жалпы әлемдік тәжірибеге сәйкес орта есеппен екі блокты АЭС салу 8 мыңға жуық адамды жұмыспен қамтамасыз етеді, ал АЭС пайдалану кезеңінде жоғары және арнаулы орта білімі бар шамамен 2 мың адамнан тұратын персонал қажет. Бұл ретте ядролық мамандықтар бойынша білімі бар станция қызметкерлері жалпы персоналдың шамамен 20%-ын құрайды.
Қазақстанда жаңартылатын энергия көздері белсенді дамып келеді және олардың тиімділігі әртүрлі факторларға байланысты. Электр желісінің тұрақтылығы үшін көмір және атом станциялары сияқты сенімді тұрақты базалық көздер қажет. АЭС құрылысы электр энергиясының тапшылығын қысқартуға, тарифтердің өсуін тежеуге, экологияны жақсартуға және энергетикалық тәуелсіздікті қамтамасыз етуге қол жеткізудің сенімді тәсілі. Өйткені көмір станциялары экология мен адам денсаулығына зиян. Атом энергетикасы барлық параметрлердің, соның ішінде электр энергиясының құны бойынша тиімді болып отыр.
Сонымен қатар, атом энергиясы отын импортына тәуелділіктің төмендеуіне ықпал етеді, бұл электр энергиясының бағасын бақылауда ұстауға көмектеседі. Ұзақ мерзімді перспективада АЭС пайдалану шығындары салыстырмалы түрде төмен, бұл да тарифтерді тұрақтандыруға ықпал етеді.
Кеңес заманынан құрылыс алаңы ретінде Балқаш көлінің маңы қарастырылды. Қазір ірі халықаралық ұйымдармен кеңесу арқылы таңдалды. Оңтүстік аймақ электр энергиясын ең көп тұтынатын өңір болғанымен, өзінің генерациялау қуаты бойынша тапшы болып қалып отыр. Алматы облысында АЭС салу өңірді тұрақты және сенімді энергиямен жабдықтауды қамтамасыз ете отырып, бұл тапшылықты азайтуға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде өнеркәсіпті, инфрақұрылымды дамытуға және халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға ықпал етеді.
2023 жылдың күзінде МАГАТЭ мамандары Балқаш көлінің маңында АЭС құрылысына кедергі келтіретін факторлар жоқ екенін тағы да растады.
Бұған дейін қазақстандықтар үлкен көмір қорының арқасында атом энергиясынсыз өмір сүріп келді. Дегенмен, тұтынудың өсуі, ескі станциялардың тозуы, экология мәселелері, ТЭЦ маңындағы халықтың денсаулығының нашарлауы, көмір мен газға халықаралық шектеулер және жаңартылатын энергия көздерінің тұрақсыздығы жаңа шешімдерді енгізуді талап етеді.
Ал жаңартылатын энергия көздерін тұрақсыз болғандықтан оларды негізгі көз деп санауға келмейді. Тек жаңартылатын энергия көздеріне сүйенген көптеген елдің тәжірибесінде өнеркәсіп қарқыны төмендеп, экономикалық проблемаларға әкелген.
Атом энергетикасы – сапалы және тиімді энергиямен қамтамасыз етудің тұрақты және ""жасыл"" нұсқасы. Жаһандық трендтер мен Өзбекстан секілді көрші елдердің үлгісі Қазақстан үшін АЭС құрылысы энергетикалық дамуда тәуелділік пен артта қалушылықты болдырмау үшін өзекті болып отыр.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда АЭС салудың экономикалық тиімділігі: әртараптандыру, экспорт пен инвестициялар
Қазақстан уран қоры жөнінен дүние жүзінде екінші орында және ол дүние жүзіндегі қордың шамамен 14%-ын қамтиды. 2009 жылдан бері Қазақстан уранның 40%-ға жуығын өндіріп, әлемдік көшбасшы болып отыр.
Елімізде 900 мың тоннадан астам уран бар, бұл атом электр станцияларын алдағы ұзақ жылдар бойы отынмен қамтамасыз етуге жетеді. Халықаралық сарапшылар осыншама қоры мен ғылыми әлеуеті бар Қазақстан неліктен әлі күнге дейін АЭС салмай жатыр деген сұрақ қойып отыр.
Қуаты 1 ГВт болатын АЭС-тен шамамен 50 шаршы метр радиоактивті қалдық шығады және қуаты 1-1,5 млн халқы бар қаланы электр энергиясымен қамтамасыз ете алады. Бұл ретте қуаты дәл осындай жылу электр орталығы (ТЭЦ) 200-300 мың тонна қалдық шығарады. Осылайша, АЭС көмір станцияларымен салыстырғанда қалдықтарды айтарлықтай аз шығарады және бұл оларды барынша экологиялық таза энергия көзіне айналдырады. Көмір станцияларынан айырмашылығы, АЭС қалдықтарды ауаға шығармайды. Бұл көмірқышқыл газы мен бөлшектер сияқты зиянды заттардың шығарындыларын айтарлықтай азайтатынын айта кету керек.
АЭС қалдықтары олардың түріне және технологиясына байланысты сақталуы не қайта өңделуі мүмкін. Мысалы, пайдаланылған ядролық отын қалдық болып саналмайды, өйткені оны қайтадан энергия көзі ретінде пайдалануға болады.
Болашақта арнайы реакторлар аса қауіпті радиоактивті элементтерді жоя алады. Бұл қалдықтарды азырақ қауіпті етеді. Ол үшін термоядролық синтез технологиялары қолданылуы мүмкін.
Осылайша, қалдықтар халықаралық стандарттар бойынша қайта өңделеді және сақталады, бұл қоршаған орта мен адамдардың денсаулығына қауіп төндіреді. Қазақстанның ядролық материалдармен жұмыс істеу бойынша үлкен тәжірибесі бар және барлық қауіпсіздік шарасын сақтайды.
Қазіргі АЭС-терде апат болуы ықтималдығы 10 миллион жылда бір болуы мүмкін, ал көмір станцияларында қауіп 80 есе жоғары . Қазіргі АЭС-терде радиациялық ағып кетуге жол бермейтін қорғаныс қабықшалар бар.
Қоршаған ортаға және денсаулыққа етуі мүмкін әсері белгіленген нормадан едәуір төмен болады, сондықтан АЭС пайдалану табиғат пен адамдарға зиян емес. Бұл әлемнің әртүрлі аймағында АЭС-ке жақын тұратын халықты үнемі зерттеу және бақылау арқылы дәлелденген.
АЭС іске қосылғалы 70 жылда әлемде ескі реакторларда тек 3 ірі төтенше жағдай орын алды:
Осы апаттардың тәжірибесіне сүйене келе сенімділік пен қауіпсіздік көрсеткіштері барынша жақсартылған жаңа буын реакторлары қолданысқа енгізілді.
Оқи отырыңыз: Қазақстанға қандай ядролық реактор қажет? Сұхбат
Қазақстанда АЭС салу:
АЭС орналасатын жерді таңдауға осы аймақтағы электр энергиясының тапшы болуы негіз болды. АЭС те көмір станциялары сияқты салқындату үшін суды қажет етеді және оны Балқаш көлінен алу жоспарланып отыр.
АЭС-тің айналасында жиі күнделікті өмір салтына кедергі келтірмейтін қолайлы жағдайлар жасалады; мысалы, Тайвань, АҚШ-тағы Монтиселло және Дюк Энерджи АЭС-тері сияқты салқындатқыш тоғандарда балық өсіріліп, оларды аулаудан турнирлер өткізеді.
Сонымен қатар, АЭС пайдаланылған су Балқаш көліне төгілмейді. Балқаштан келетін салқындатуға арналған су көлдің табиғи булануының 0,5%-ын ғана құрайды. АЭС-те қолданылатын су реактормен тікелей байланыспайды. Радиоактивті қалдықтар арнайы жабдықталған орындарда қауіпсіз сақталады.
Қазақстандағы алғашқы АЭС үшін пайдаланудың оң тәжірибесі бар тексерілген реакторларға артықшылық берілді. Әлеуетті жеткізушілердің ""шорт-тізіміне"" мына компаниялар енді:
Әлемдегі алғашқы атом электр станциясы – Обнинсктегі АЭС. Ол 1954 жылы іске қосылды. Ол бейбіт тұрғындарға электр қуатын өндіретін алғашқы АЭС болды. Осыдан кейін басқа елдерде атом станциялары әзірленіп, салына басталды. Осылайша, 1956 жылы Ұлыбританиядағы алғашқы коммерциялық АЭС – Calder Hall жұмысын бастады.
2024 жылғы жағдай бойынша әлемде 31 елде шамамен 415 ядролық реактор жұмыс істейді. АЭС саны бойынша көшбасшы елдер:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",АЭС қаупі көмір жағатын жылу станцияларына қарағанда 80 есе төмен.,,2024-09-04T14:23:47+05:00
sibir-zarasy-qalai-zugady-zane-ol-nesimen-qauipti-manyzdy-6-suraqqa-zauap,informburo.kz,Сібір жарасы қалай жұғады және ол несімен қауіпті? Маңызды 6 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/sibir-zarasy-qalai-zugady-zane-ol-nesimen-qauipti-manyzdy-6-suraqqa-zauap,"Сібір жарасының белгілері қандай? Оның неше түрі бар? Адамға қалай жұғады? Не үшін вакцина алу қажет?
Informburo.kz осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Сібір жарасы халық арасында күйдіргі, түйнеме деп аталады. Бұл – аса қауіпті жұқпалы ауру, оның қоздырғышы – сібір жарасының таяқшасы (Bacillus anthracis). Сібір жарасының үш түрі бар: тері, өкпе және ішекте дамиды. Көбінесе тері жамылғысында пайда болады. Ал, өкпе мен ішекте сепсис түрінде өтуі сирек кездеседі. Сібір жарасының қоздырғышы қоршаған ортаға төзімді, ол топырақта ондаған жылдар бойы сақталады. Ауру жеке органды ғана емес, тұтас ағзаны да зақымдайды.
Бұл дерт Сібірде кең таралғандықтан ""Сібір жарасы"" деген атауға ие болған. Орыс дәрігері Степан Андреевский сібір жарасының адам мен жануарларға ортақ ауру екенін және ол жануарлардан адамға жұғатынын дәлелдеген. Сібір жарасы қойда – топалаң, ірі қарада – қараталақ, түйеде – ақшелек немесе қарабез, жылқыда – жамандат деп аталады. Сондай-ақ, жабайы жануарлар да сібір жарасы ауруымен ауырады.
Сібір жарасының инкубациялық кезеңі  – орташа есеппен алғанда 2-3 күн. Бірнеше сағаттан соң 8-14 тәулікке дейін ауытқуы мүмкін. Ауру тез басталады. Алғашқы сағатта науқастың дене температурасы 38-40 градусқа дейін күрт жоғарылайды, әлсіздік пайда болады. Сібір жарасы қан (сепсис) жұқтырудың кез келген түрі арқылы дамиды.
Оқи отырыңыз: Сібір жарасы: Алматы облысындағы Үлкен Ақсу ауылында карантин жарияланды
Бұл ауру адамға ауру жұққан жануардың терісінен, жүнінен немесе еттен жұғуы мүмкін. Сібір жарасы адамға үй жануарлары ірі қара мал, қой, ешкі, түйе, шошқадан жұғады. Көбінесе адамдар бұл ауруды мал сойып, терісін өңдеп, сыпырғанда,  бактерия түскен ауыз су, тамақты ішіп-жегенде жұқтырып алуы мүмкін. Сібір жарасы адамнан адамға жұқпайды .
Сонымен қатар, инфекция төмендегі жағдайларда таралады:
Сібір жарасының белгілері байқалған кезде дереу дәрігерге хабарласу қажет. Ем-дом дер уақытында басталса, науқас сауығып кетеді. Емдеу процесі тек стационарда жүргізіледі. Науқас антибиотик немесе басқа да препараттарды дәрігердің кеңесінсіз, өз бетінше қолданбағаны абзал. Аса ауыр жағдайда науқас сібір жарасынан көз жұмуы да мүмкін. Сол себепті, аурудың алғашқы белгісі байқалғанда науқасты дереу ауруханаға жатқызу керек.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бүгін Алматы облысындағы сібір жарасы анықталған Үлкен Ақсу ауылына карантин енгізілді.,,2024-09-05T17:30:00+05:00
student-qalai-aiyna-140-myn-tenge-sakirtaqy-ala-alady-stipendiya-turlerine-solu,informburo.kz,Студент қалай айына 140 мың теңге шәкіртақы ала алады? Стипендия түрлеріне шолу,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/student-qalai-aiyna-140-myn-tenge-sakirtaqy-ala-alady-stipendiya-turlerine-solu,"Жыл сайын Қазақстанда білім гранты саны да, стипендия мөлшері де артып келеді. 2024 жылғы 1 қыркүйектен бастап колледж студенттерінің шәкіртақысы 50%-ға көбейді. Бакалавриат студенттерінікі – 20%-ға, ал магистранттар менд докторанттардыкі 15%-ға артты. Мемлекеттік стипендия студенттің оқу үлгерімі мен әлеуметтік санатқа жатуына байланысты көтермеленеді.
2024 жылы студенттер қанша теңге стипендия алады? Жоғарылатылған және президенттік стипендия кімдерге беріледі? Информбюро порталы осы сұрақтарға жауап береді.
Мемлекеттік стипендия түрлері мен олардың мөлшерлері үкіметтің № 116 қаулысына сәйкес бекітіледі.
Стипендия түрлері:
Мемлекеттік білім грантына ие болған ЖОО студенттері ғана емес, сонымен қатар кәсіптік-техникалық оқу орындарында (колледждер, кәсіптік-техникалық лицейлер) оқитын білім алушылар да стипендия алуға үміткер бола алады.
Стипендия ақшасы ай сайын Қазақстанның кез келген банкінде ашылған шотқа аударылып отырады.
Ең төменгі стипендия білім беру грантын жеңіп алған барлық студентке төленеді. Стипендияны оқу біткенше үзбей алу үшін студент әр сессияны ""өте жақсы"" немесе ""жақсы"" деген бағамен аяқтауы керек. Студент пәндердің кем дегенде біреуінен ""қанағаттанарлық"" деген баға алса, келесі емтихан сессиясына дейін стипендия ала алмайды.
Жазғы каникул кезінде стипендия жазғы сессияның қорытындысы бойынша шілде айының соңында екі айға (шілде және тамыз) бірден төленеді.
Ең төменгі стипендияның ай сайынғы мөлшері:
Оқи отырыңыз: Қыркүйек айынан бастап студенттердің шәкіртақысы өсті
Емтихан сессиясының нәтижелері бойынша барлық пәнді тек ""үздік"" деген бағаға тапсырған студенттердің стипендиясына 15% қосылады. Сессия нәтижесінде бір сабақтан болсын ""жақсы"" деген бағадан төмен баға алса стипендия жоғарыламайды.
Жоғарылатылған стипендия мөлшері:
Белгілі бір әлеуметтік топтарға жататын студенттерге де (мүгедектер, жетімдер және т.б.) жоғары стипендияның бірнеше түрі қарастырылған.
Президенттік стипендия ерекше сіңірген еңбегі үшін ЖОО студенттеріне ғана тағайындалады және студенттерді ғылыми-зерттеу қызметімен айналысуға ынталандыруға, ең талантты және дарынды студенттер мен магистранттарға қолдау көрсетуге, сондай-ақ зияткерлік әлеуетті қалыптастыруға жәрдемдесуге бағытталған.
ҚР президентінің стипендиясы күндізгі бөлімде оқитын кемінде 700 студенті бар ірі ЖОО-ларға ғана бөлінеді.
Президенттік стипендия күндізгі оқу нысанының студенттеріне 3-курстан бастап және магистранттарға 2-курстан бастап ""үздік"" (А, А-) білім алушыларға мемлекеттік білім беру гранты, сондай-ақ ақылы негізде де тағайындалады.
Президент қорынан төленетін стипендияға үміткер бола алады:
Президенттік стипендия университет ректорының бұйрығымен оқу жылында бір семестрге тағайындалады. Дегенмен ғылыми кеңестің шешіміне сәйкес бір студентке қайта тағайындалуы мүмкін.
Президенттік стипендия мөлшері (екі еселенген ең төменгі стипендия):
Оқи отырыңыз: Қазақстанда 2025 жылы студенттер ең кемі 52 мың теңге шәкіртақы алады
Басқа өңірлерде тұратын колледждер мен кәсіптік-техникалық оқу орындарының, ЖОО студенттері мен магистранттары үшін жол жүру төлемдері қарастырылған:
Жолақы білім алушыға ақпан мен маусым айында қолма-қол беріледі не төлем картасына аударылады.
Сондай-ақ, 2025 жылғы 1 қыркүйекте шәкіртақы бакалавриат студенттеріне 20 пайызға, магистранттар мен докторанттарға 15 пайызға көбейеді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2024 жылы колледж бен ЖОО-да білім алушылар 41 896 теңгеден 276 мың теңгеге дейін стипендия алады.,,2024-10-18T09:12:48+05:00
studentter-qalai-tegin-emdele-alady-msq-qorynan-7-suraqqa-zauap,informburo.kz,Студенттер қалай тегін емделе алады? МСҚ қорынан 7 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/studentter-qalai-tegin-emdele-alady-msq-qorynan-7-suraqqa-zauap,"Медициналық сақтандыру қоры студенттердің ең жиі қоятын сұрақтарына жауап берді .
МӘМС жүйесінде орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары білім беру және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі бөлімде оқитындар жеңілдік санатына кіре алады. Олар үшін оқу кезеңінде мемлекет МӘМС жарналарын төлейді.
Жоқ, жұмыс беруші студенттер үшін жарналар мен аударымдарды төлеуден босатылады. Олар оқу орнын тәмәмдағанға дейін автоматты түрде сақтандырылады.
Айта кету керек, студент жеке кәсіпкер немесе жалдамалы жұмысшы болса да, олардың жеңілдік санаты сақталады.
Оқи отырыңыз: Енді шетелге көшіп кеткен Қазақстан азаматтары МӘМС арқылы тегін дәрі-дәрмек ала алмайды
Иә, ол үшін Egov порталындағы ""шетелде оқитын студенттерді тіркеу"" мемлекеттік қызметін пайдалану қажет. Содан кейін, ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі өтінімді қарап, тіркеген соң, студенттер МӘМС жүйесінде автоматты түрде сақтандырылады.
Студент оқу барысында сақтандыру мәртебесі сақталуы үшін өзінің оқу орнына жүгініп, деректерін ЖООБЖ (Жоғары оқу орындарының бірыңғай жүйесі) жүйесінде бар-жоғын тексеру қажет. Студенттер туралы мәліметтер Қорға осы жүйе арқылы түседі. Бұл мәселемен ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігіне де жүгінуге болады.
Бұл сұрақ шешімін тапқанша, Қор уақытша бір айға сақтандырылған мәртебесін бере алады. Ол үшін Qoldau 24/7 қосымшасын жүктеп, оқу орнынан анықтаманы қосып, мәртебе беру туралы өтінім қалдыру қажет.
Оқи отырыңыз: 2024 жылы МӘМС үшін кім қанша төлеуі керек?
Иә, жұмыс беруші ""Азаматтарға арналған үкімет"" мемлекеттік корпорациясына өтініш жазуы қажет.
Медициналық сақтандыру қоры жеңілдік санаттары туралы деректерді тиісті мемлекеттік органдардан алады. Бұл жағдайда Ғылым және жоғары білім министрлігі мен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ақпараттық жүйелерінде деректерді түзету қажет. Қызметкер жеке тәртіппен аталған министрліктерге жеңілдікті санатты алып тастау туралы өтінішпен жүгіне алады.
Оқи отырыңыз: МӘМС: Сақтандырылмаған азаматтар сақтандыру мәртебесін қалай ала алады
Қазақстанда оқитын шетелдіктер тұрақты тұруға рұқсаты болған жағдайда студент ретінде жеңілдік санатын ала алады, себебі шетел азаматтарының МӘМС жүйесіндегі құқығы мен міндеттері Қазақстан азаматтарымен бірдей.
Қазақстан аумағында халықаралық шарт негізінде уақытша тұратын шетелдіктер мен олардың отбасы мүшелері, егер заңдарда немесе халықаралық шарттарда көзделмесе, МӘМС жүйесінде Қазақстан азаматтарымен бірдей құқықтар мен міндеттерге ие. Бұл жағдайда халықаралық шарттарды басшылыққа алу қажет.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақстанда МӘМС жүйесінде 585 мыңнан астам студент сақтандырылған. Олар үшін жарналарды мемлекет төлейді.,,2024-11-13T11:00:00+05:00
turgylyqty-zane-uaqytsa-tirkeu-manyzdy-8-curaqqa-zauap,informburo.kz,Тұрғылықты және уақытша тіркеу. Маңызды 8 cұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/turgylyqty-zane-uaqytsa-tirkeu-manyzdy-8-curaqqa-zauap,"Төмендегі материалда Informburo.kz азаматтарды тұрғылықты жері бойынша тіркеу туралы өзекті сұрақтарға жауап іздейді.
Иә, оны eGov.kz порталында тіркеуге болады. Уақытша тіркеуге қою үшін ҚР халқын тұрғылықты жері бойынша уақытша тіркеу онлайн қызметін таңдау қажет.
Ары қарай мына деректерді толтырасыз:
Азамат жаңа мекенжайда 1 айдан астам уақыт тұрып жатқан болса, ол уақытша тіркеуге тұруға міндетті. Соның өзінде оның тұрғылықты жері бойынша тіркеуі бұрынғыша сақтала береді. Пәтерді жалға алушы уақытша тіркеуге тұрмаған жағдайда оған 7 АЕК (25 844 теңге) көлемінде, ал бір жыл ішінде қайталанса 13 АЕК (47 996 теңге) көлемінде айыппұл салынады. Тұрғын үй иелеріне де айыппұл қарастырылған, ережені сақтамаған жағдайда оларға 10 АЕК (36 920 теңге) көлемінде айыппұл салынады.
Тұрғылықты жері бойынша тіркеу онлайн қызметін таңдап, төмендегі деректерді толтыру қажет:
Шетелдік азаматты тіркеуге қою процесі де жоғарыдағы процеске ұқсас. Тек бір ескерерлігі, шетелдік азамат келген соң қабылдаушы тарап оның келгенін көші-қон полициясына 3 күн ішінде хабарлауы қажет. Мұны тұрғылықты жері бойынша ХҚО не көші-қон полициясында немесе vmp.gov.kz , E-qonaq сайттары арқылы жүзеге асыруға болады.
Оқи отырыңыз: Енді қазақстандықтар eGov порталында өз қамқорлығындағы адамдарды емханаға тіркей алады
Мемлекеттік емес, жеке баспанада тіркеуге тұратын жандардың санына шектеу жоқ. Дегенмен, жалған тіркеу үшін азаматтар Әкiмшiлiк құқық бұзушылық туралы кодекстің 493-бабына сәйкес жауапқа тартылатынын ұмытпау қажет (айыппұл көлемі 10 АЕК-тен, яғни 36 920 теңгеден басталады). Соған қарамастан, Астана және Алматы қалаларында мемлекеттік бағдарлама бойынша алынған баспаналарға (оның ішінде жалға алынған баспана да бар) адам тіркеу бойынша шектеу бар. Яғни, 15 шаршы метрге бір адам ғана ресми тіркелуі тиіс.
Бұл – үй иесінің рұқсатымен ғана білуге болатын жеке ақпарат. eGov.kz сайтына кіріп, Үшінші тұлғалардың анықтамаларды алу қызметін таңдау қажет. Жүйеге кіру үшін ЭЦҚ не eGov Mobile қолданбасы арқылы кіру үшін QR-код керек.
Содан кейін үй иесінің ЖСН енгізу қажет, одан соң керек анықтама түрі таңдалады. Өтінім бір реттік кілтсөзбен мақұлданады.
Үй иесіне 2 сағат ішінде анықтама алуға рұқсат беру немесе одан бас тарту туралы SMS келеді. Қожайын келіскен жағдайда электронды анықтама сұраған азаматтың жеке кабинетіне жолданады.
Бөгде адамдар қандай анықтамалар сұратуы мүмкін:
Оқи отырыңыз: Тұрғын үй кезегіне кім және қалай тұра алады? Маңызды 8 сұраққа жауап
Қазақстанда жеке үйлер мен пәтерден бөлек, мына жерлерде уақытша тіркеуге тұруға болады:
Тіркеу туралы анықтаманы осы объектілердің иелері не жетекшілері беруі тиіс.
Жоқ, меншік иесінің пәтер тіркеуінен арнайы шығып кетуі міндетті емес. Ол жаңа мекенжайға тіркелген кезде бұрынғы мекенжайынан автоматты түрде тіркеуден шығады. Яғни, азамат баспана алып, сол жерде тіркелер болса (не оны үй иесі тіркесе), ҚР ІІМ жүйесінде ол бірден ескі мекенжайынан тіркеуден алынады. Сондай-ақ, үйдің бұрынғы қожайынын үйдің жаңа иесі де тіркеуден шығара алады.
Азаматтарды тұрғылықты не уақытша тіркеуден тек үй иесі шығара алады. Ол үшін ХҚО баруы қажет немесе eGov.kz сайты арқылы жүзеге асыра алады.
Халыққа қызмет көрсету орталығына бару үшін:
eGov.kz сайтында Тіркеуден шығу онлайн қызметіне тапсырыс беруге болады. Тізімнен тіркеуден алынатын адамдарды таңдау қажет. Үйдің басқа да иелері болса, олардың да келісімін алып, ЭЦҚ арқылы қол қойдырып алу керек.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жаңа мекенжайда 1 айдан астам уақыт тұрып жатқан адам уақытша тіркеуге тұрмаған жағдайда оған 7 АЕК (25 844 теңге) көлемінде айыппұл салынады.,,2024-10-28T13:30:00+05:00
turgyn-ui-kezegine-kim-zane-qalai-tura-alady-manyzdy-8-suraqqa-zauap,informburo.kz,Тұрғын үй кезегіне кім және қалай тұра алады? Маңызды 8 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/turgyn-ui-kezegine-kim-zane-qalai-tura-alady-manyzdy-8-suraqqa-zauap,"Қазақстанда 649 мың 870 адам баспана кезегінде тұр. Оның 39,1 пайызы – әлеуметтік осал топтар, 30,4 пайызы – мемлекеттік қызметкерлер, 20,4 пайызы – көпбалалы аналар, 9,5 пайызы – жетім балалар, 0,6 пайызы – апатты деп танылған үй иелері.
Тұрғын үй кезегіне тұру үшін жергілікті тұрақты тіркеуіңіздің болғанын (Астана, Алматы, Шымкент қалалары үшін тұрақты тіркеу кемінде 3 жыл болуы шарт) және соңғы 5 жылда атыңызда үй болмауын ескерген жөн. Кезекке тұруға өтініш берушінің соңғы 12 айдағы орташа айлық табысы отбасының әрбір мүшесіне шаққанда ең төменгі күнкөріс деңгейінің 3,1 еселенген мөлшерінен төмен болуы тиіс. 2024 жылы ең төменгі күнкөріс мөлшері – 43 407 теңге. Сәйкесінше, отбасының әрбір мүшесінің табысы жоқ дегенде 134 562 теңге болуы тиіс.
Ескерту: соғыс ардагерлері, жетім балалар, ата-анасының қарауынсыз қалған балалар, мүгедек балалар және басындағы жалғыз баспанасы апатты деп танылған азаматтардың күнкөріс мөлшері есептелмейді.
Баспана кезегіне тұру үшін өтінішті eGov порталы немесе kezekte.kz сайты арқылы жолдауға болады.
1. kezekte.kz сайтында кезекке тұру үшін жүйеге ЭЦҚ арқылы кіріп, өтініш беру қажет. Түрлі куәліктер мен анықтамаларды дайындаудың қажеті жоқ, олар электронды базада бар. Ал, базадан табылмаған жағдай құжаттардың сканерленген нұсқасын тіркеу қажет.
2. eGov электронды үкімет порталында баспана кезегіне өтініш жіберу тәртібі:
Кезекке тұру туралы өтінішті қарау мерзімі – 15 жұмыс күні . Содан кейін ұялы телефонға 1414 нөмірінен SMS хабарлама келуі керек.
– толық емес отбасылар некені бұзу/жұбайының (зайыбының) қайтыс болуы туралы/әке болуды анықтау туралы куәлікті / № 4 нысанды ұсынады;
– көпбалалы отбасылар бар болған жағдайда көпбалалы ананың кітапшасын ұсынады;
– жетім балалар ата-анасының қайтыс болуы туралы куәлікті/сот шешімін/қорғаншылық құжаттарын/балалар үйінің анықтамасын ұсынады;
– I және II топтағы мүгедектер және мүгедек балаларды тәрбиелеп отырған отбасылар мүгедектігі туралы анықтама ұсынады;
– мемлекеттік қызметкерлер, бюджеттік ұйымдардың қызметкерлері, әскери қызметшілер, арнаулы мемлекеттік органдардың қызметкерлері және мемлекеттік сайланбалы қызмет атқаратын адамдар жұмыс орнынан анықтама ұсынады;
– зейнеткерлер зейнетақы кітапшасын ұсынады;
– қандастар Кандас куәлігін ұсынады;
– кейбір созылмалы аурулардың ауыр түрлерімен ауыратын адамдар ауруы туралы медициналық қорытынды береді;
– экологиялық апат салдарынан тұрғын үйінен айырылған адамдар тұрғын үйді техникалық тексеру жөнінде қорытынды береді;
– басындағы жалғыз баспанасы апатты деп танылған азаматтар тұрғын үйді апатты деп тану туралы қорытынды береді.
Оқи отырыңыз: Ипотека-2025: Қазақстандықтар баспаналы болу үшін қандай бағдарламаларға дайындалуы қажет
Жоқ. ҚР азаматтарын республикалық маңызы бар қалаларда немесе астанада есепке қою үшін кемінде үш жыл тұрақты түрде тұру талап етіледі. Осылайша, уақытша тіркелген азаматтар тұрғын үй кезегіне құжаттарын тапсыра алмайды.
""Тұрғын үй қатынастары туралы"" Заңның 75-бабының 1-тармағына сәйкес, мемлекеттен бір адамға пайдалы ауданның 15 шаршы метрден кем емес және 18 шаршы метрден артық емес, бірақ бір бөлмелі пәтерден немесе жатақханадағы бөлмеден артық емес мөлшерде тұрғын үй ұсынылуы мүмкін.
Егер отбасында жоғарыда көрсетілген аурулармен ауыратындар болса, онда оларға жеке бөлме ұсынылады. Сондай-ақ, егер отбасында жүктілік мерзімі 22 аптадан асқан аяғы ауыр әйел болса, берілетін пәтердің ауданы үлкеюі мүмкін.
""Тұрғын үй қатынастары туралы"" Заңның 76-бабына сәйкес, ұсынылатын тұрғын үйдің тұрмысқа жайлы болуы, қала сызбасында орналасуы және онда мүгедектерге қажетті жағдайлар ескерілген болуы тиіс.
Оқи отырыңыз: Жылжымайтын мүлік пен көлікті сыйға тарту шарты туралы не білу қажет
Өтініш беруші азаматтың соңғы 5 жыл ішінде төмендегі жолдармен өзінің тұрғын үй жағдайын әдейі нашарлатып, баспанаға мұқтаж болғаны анықталса, тұрғын үй комиссиясы оны кезекке қоюдан бас тартады:
""Тұрғын үй қатынастары туралы"" Заңның 73-бабына сәйкес, комиссия тұрғын үй кезегінен мынадай жағдайларда алып тастай алады:
Жетім балалар және ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балалар, сондай-ақ тұрғын үйге мұқтаж және тұрғын үйді алуға дейін есепке қойылған толық емес отбасылар, ""Алтын алқа"", ""Күміс алқа"" алқаларымен наградталған немесе бұрын ""Батыр ана"" атағын алған, сондай-ақ I және II дәрежелі ""Ана даңқы"" ордендерімен наградталған көпбалалы аналарға, көпбалалы отбасыларға жататын ҚР азаматтары және қандастар кезектен алынбайды.
Комиссия азаматты тұрғын үй кезегінен шығару туралы шешім қабылданғаннан кейін 10 күн ішінде жазбаша түрде міндетті түрде хабардар етуі тиіс.
Азаматтар өзінің тұрғын үй кезегіндегі нөмірін мына сілтемеге өтіп тексере алады.
Азамат бұл шешіммен келіспесе, сотқа жүгіне алады. Ол үшін алдымен өзінің не себепті кезектен шығарылғанын анықтап алуы қажет. Егер, қандайда бір техникалық ақау болған болса, азамат өзі туралы ақпаратты енгізетін мемлекеттік органға хабарласып, kezekte.kz сайтындағы жеке кабинетін қалпына келтіруге өтініш беруі тиіс.
Қазақстанда баспана кезегінде тұрған азаматтар тізімі жыл сайын тексеріліп отырады. ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі биыл да тексеріс жүргізді. Тексеріс нәтижесінде тұрғын үй кезегінде тұрған 300 мыңға жуық азамат тізімнен шығарылуы мүмкін екені анықталды. 2024 жылдың мамыр айынан бері 17 мыңнан астам қазақстандық тұрғын үй кезегінен шығарылған.
ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің мәліметінше, баспана кезегінде тұрғандардың көпшілігі кезектен төмендегі себептер бойынша шығарылған:
ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі kezekte.kz ақпараттық жүйесінің құрастырушыларымен бірлесе отырып, 2024 жылдың мамыр айынан бастап кезекте тұрған азаматтарға өзінің жеке ақпаратын жаңарту туралы СМС-хабарлама жібере бастады. Өзінің тұрғын үй кезегіндегі орнына алаңдаушылық білдірген азаматтар өздері тұратын жердегі әкімдіктерге барып, ақпарат ала алады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2024 жылдың мамыр айынан бері 17 мыңнан астам қазақстандық тұрғын үй кезегінен шығарылған.,,2024-10-18T14:55:00+05:00
vengriyada-tegin-zogary-bilim-aludyn-zoldaryn-tusindiremiz,informburo.kz,Венгрияда тегін жоғары білім алудың жолдарын түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/vengriyada-tegin-zogary-bilim-aludyn-zoldaryn-tusindiremiz,"Жыл сайын Мажарстан үкіметі Қазақстан азаматтарына Stipendium Hungaricum бағдарламасы аясында оқу грантын бөледі. Грант оқу ақысы мен қатар бірнеше шығынды өтейді. Докторантурадан өзге білім беру бағдарламаларына түскен студенттер бірінші оқу жылы мажар тілін оқуға және екінші семестрдің соңында емтихан тапсыруға міндетті. Бұл талап мажар тілінде оқитын стипендиаттарға қойылмайды. Ал курсқа қатыспайтын стипендия иегерлері ай сайынғы стипендияны толық мөлшерде ала алмайды.
Осы орайда Информбюро порталы бағдарламаға қалай тапсыруға болатынын және қандай құжаттар қажет екенін түсіндіреді.
2025-2026 оқу жылына 250 оқу гранты бөлінді:
Грант келесі шығындарды өтейді:
Қалған шығындарды грант иегері өз қаражатынан өтейді.
Қажет құжаттар:
Оқи отырыңыз: Венгрияда қалай тегін оқуға болады? Болашақ ұшқыштың білім алу тәжірибесі
Бітіруші сынып оқушысы:
Мектеп түлегі:
Колледж студенті:
Колледж түлегі:
ЖОО түлегі:
ЖОО бітіруші курс студенті:
Магистратура түлегі:
Бітіруші курс магистрі:
Аттестат орташа балы кемінде 4,0 (5,0-ден) болуы керек. Ал GPA кемінде 4,0-ден 3,0 болуы керек.
2007 жылғы 31 тамыздан кейін туған үміткерлерден өтініш қабылданбайды, яғни үміткерлердің жасы 2025 жылғы 31 тамызға дейін 18 жастан кем болмауға тиіс). Ал ""хореография"" (Dance Study) мамандығына түсу үшін 18 жасқа толуы міндетті емес.
Оқи отырыңыз: ""ҰБТ қажет емес"". Мектеп түлектерінің шетелде оқуына 10 мүмкіндік
Иә. ""Бакалавриат"" бағдарламасы бойынша оқу үшін орта мектепті бітіргені туралы куәлік көшірмесі керек. Орта мектепті бітіргені туралы құжат болмаған жағдайда оқушының соңғы оқу жылындағы үлгерімі туралы табельдің нотариалды куәландырылған көшірмесі талап етіледі.
""Магистратура"" және ""докторантура"" бағдарламалары бойынша оқу үшін бакалавр дипломы және қосымша көшірмелерін тапсыру қажет. Жоғары білім алғаны туралы құжат болмаған жағдайда барлық өткен курстардың нотариалды куәландырылған транскриптін және соңғы курс студенті мәртебесі туралы анықтаманы ұсынады. Диплом ағылшын тілінде ұсынылған жағдайда, салыстыру үшін түпнұсқа талап етіледі.
Үміткерлер 2025 жылғы 15 қаңтарға дейін https://apply.stipendiumhungaricum.hu/ веб-сайтында онлайн тіркелу қажет. Ал құжаттар 2024 жылғы 25 қарашадан бастап 2025 жылғы 17 қаңтарды қоса алғанда eGov порталы арқылы қабылданады. Не болмаса Халықаралық бағдарламалар орталығына келіп, қолма қол тапсыруға болады.
Оқи отырыңыз: Шетелде қалай тегін оқуға болады? Гранттар мен стипендиялар топтамасы
Қазақстан тарапынан үміткерлерді іріктеу келесі турлардан тұрады:
Үміткерлерді іріктеу үшін негізгі өлшемшарттар:
Соңғы шешімді қабылдаушы тарап қабылдайды.
Үміткерлерді іріктеу кезінде балл тең болған жағдайда басымдыққа ие болатындар (келесі ретпен):
Бұл санаттағы үміткерлер өзіне тиесілі қосымша мына құжаттарды өткізуі қажет:
Құжаттардың түпнұсқасы салыстырылып тексерілгеннен кейін үміткерге қайтарылады.
Конкурс жеңімпазы оқуын аяқтаған соң міндетті түрде Қазақстанға оралуы керек және бір жыл еңбек етуі қажет.
Бағдарлама туралы ақпарат Болашақ сайтында және Stipendium Hungaricum сайтында ораналасқан.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",25 қарашада Stipendium Hungaricum бағдарламасына құжаттар қабылдау басталды.,,2024-11-26T14:30:00+05:00
zol-tap-zobasy-zumyssyz-astanalyqtar-qalai-8-kasip-pen-7-turli-dagdyny-igere-alady,informburo.kz,"""Жол тап"" жобасы: Жұмыссыз астаналықтар қалай 8 кәсіп пен 7 түрлі дағдыны игере алады",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zol-tap-zobasy-zumyssyz-astanalyqtar-qalai-8-kasip-pen-7-turli-dagdyny-igere-alady,"Өткен жылдың 26 мамырында елордада ""Жол тап"" әлеуметтік жобасын іске асырудың кешенді жоспары бекітілді. Қазірге дейін жоба аясында мыңдаған тұрғын жаңа кәсіпті игеріп үлгерді.
Бұл қандай жоба? Оған кімдер қатыса алады? Қатысушылар жұмысты қайдан қарайды? Informburo.kz төмендегі материалда осы сұрақтарға жауап іздейді.
""Жол тап"" – елордада былтырдан бері жұмыс істеп келе жатқан әлеуметтік жоба. Жобаның мақсаты – халықтың табысын арттыру мүмкіндіктерін таңдауға көмектесу. Оған кез келген адам тегін қатыса алады. Жоба Астана қаласы әкімдігінің қолдауымен жүзеге асырылып отыр.
Курсқа 18 бен 50 жас аралығындағы Астана тұрғындары ғана жазыла алады.
Оқи отырыңыз: 270.00-форма: Кірістер мен мүлік туралы декларацияны қалай тапсыратынын түсіндіреміз
Сабақтар қажетті заттармен жабдықталған жеке оқу сыныптарында өтеді. Қатысушыларға көп жылдық тәжірибесі бар мамандар сабақ береді. Оқу мерзімі үш күннен бір айға дейін созылады. Қатысушылар оқуды толық аяқтап, емтиханды сәтті тапсырған соң, әрқайсысына сертификат беріледі.
""Жол тап"" жобасына қатысу үшін байланыс орталығының нөміріне хабарласу қажет. Сонымен қатар, жобаның ""Баршаға мүмкіндік"" деп аталатын модульдік бекеттеріне барып жазылуға болады.
Тұрғындар қаланың бос жұмыс орындары бар Jumys Tap Telegram-ботын пайдаланып, jumystap.kz платформасында тіркеле алады. Сондай-ақ, олардың шағын бизнес ашуға арналған несие беру бағдарламалары туралы қысқамерзімді курстан өтуге мүм­кін­дігі бар.
Модульдік бекеттердің мекен-жайы мен жұмыс кестесі төменде:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Астана қаласында &quot;Жол тап&quot; жобасының 7 модульдік бекеті жұмыс істеп тұр.,,2024-09-17T11:00:00+05:00
zylzymaityn-mulik-pen-kolikti-syiga-tartu-sarty-turaly-ne-bilu-qazet,informburo.kz,Жылжымайтын мүлік пен көлікті сыйға тарту шарты туралы не білу қажет,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zylzymaityn-mulik-pen-kolikti-syiga-tartu-sarty-turaly-ne-bilu-qazet,"Сыйға беруші сыйлығын қайтарып алам десе, не болады? Informburo.kz төмендегі материалда осы сұрақтарға жауап іздейді.
Әдетте сыйға тарту шарты адамға тартып ала алмайтындай толық меншік құқығын береді деп саналады. Ажырасу кезінде де сыйға тартылған мүлік бөліске түспейді делінеді. Шын мәнінде сыйға тарту шартының өзіндік нюанстары бар. Материалда сол нюанстарға назар аударып көрелік.
Заң бойынша (ҚР Азаматтық кодексінің 506-бабы) адам қайтыс болған соң, оның мүлкі өзгелерге сыйға берілмейді. Яғни, егер пәтер (үй, көлік не басқа да жылжитын және жылжымайтын мүлік) адамға сыйлаушы тарап өмірден өткеннен кейін ғана толықтай беріледі деген талаппен сыйланса, ол «сыйлықтың» еш құны жоқ. Мұндай сыйлау әдісіне мұрагерлікке қатысты ережелер қолданылады.
Мұрагерлік пен сыйға тарту шартының айырмашылығы сол – мүлік сыйға тартқан тараптың тірі кезінде келесі тарапқа беріледі.
Сыйқұжат арқылы мүлік қайтарымсыз табысталады. Осы тұста ескеретін бір жайт, мүлікті басқа біреуге құжаттарға қол қоймай-ақ сыйлауға болады (кілтті не мүліктің құжаттарын табыстау арқылы). Ал егер сыйға тарту шартын жасасқан жағдайда онда қандай да бір шарт не міндеттер жазылған болса, бұл құжаттың құқықтық жағынан маңызын жояды. Десе де, заң бұл келісімшартты кейінге шегере отырып жасауға шектеу қоймайды.
Егер мүлікті сыйға тартушы тарап заңды тұлға болса, ал сыйлықтың құны 10 АЕК-тен асса, онда келісімшарт міндетті түрде жазбаша толтырылады. Сондай-ақ, келісімшарт мәтінін мүлікті болашақта сыйға тартатыны туралы уәде түрінде толтыруға болады (бір ай, бір жыл, он жылдан кейін).
Материалдың орыс тіліндегі нұсқасы: Что важно знать о договоре дарения на квартиру, дом или машину
Қандай да бір құнды мүлікті (баспана, көлік, бағалы заттар) кез келген уақытта сыйлауға болады. Мысалы, сыйлаушы тарап пәтерді бір сағат бұрын ғана сатып алған болса да, оны заңды түрде басқа адамға сыйлай алады.
Ал мүлік ортақ меншік болса, онда бұл мүлікті меншіктің басқа да иелерінің келісімін алған соң ғана сыйлауға болады (мысалы, неке кезінде сатып алынған пәтер ерлі-зайыптылардың екеуінің келісімінсіз басқа біреуге сыйланбайды).
Заң бойынша, ипотекаға рәсімделген баспананы да сыйға тартуға болады (ҚР Азаматтық кодексінің 510-бабы). Бұл мәселе келісімшартта жазылған болса, банк қарсы болмаса, баспананы сыйлаушы тарап банк алдындағы борышты өз мойнына алады.
Ешкім (сыйлық беруші де, сыйлық алушы да) ешқандай салық төлемейді. Сыйға келген мүлік (баспана, көлік) жеке табыс салығынан босатылады. Ал, сыйланған пәтер меншік құқығында кемінде бір жыл тұрған жағдайда оны сатқан кезде салық төлеу қажет.
Оқи отырыңыз: Мүлік салығын қашан және қалай төлеу қажет? Түсіндіреміз
Заңға сәйкес, сыйға тарту шартымен мына жағдайларда келіспеуге болады:
Осындай мәселелерге тап болмас үшін сыйға тарту шартын нотариус арқылы рәсімдеген жөн. Нотариустар келісімшартты рәсімдеген кезде мүлікті сыйлайтын адамның іс-әрекетке қабілеттілігін дәлелдейтін құжаттарды талап етеді. Ал кәмелет жасқа толмаған адаммен келісімшарт жасаудан бас тартады. Өйткені, заң бойынша мұндай акттарға тыйым салынады.
Мүлікті сыйға тартқан адамның туыстары сыйға тарту шартымен келіспесе, сотқа барып, мәміленің жалған екенін дәлелдей алады.
Салмақты бір себеп болмаса, сыйға тартылған мүлікті қайтарып алуға болмайды. Бірақ, қайтарып алуға негіз бар болса, сот арқылы сыйға тарту шартын жоққа шығарып, оны жарамсыз деп тану қажет.
Заңға сәйкес, мүлікті қайтарып алуға мына нәрселер негіз болуы мүмкін:
Сондай-ақ, сыйланған мүлікті қайтарымсыз жоғалту қаупі туған жағдайда мүлікті сыйлаушы тарап cот арқылы сыйға тарту шартының күшін жоюға құқығы бар.
Сыйға тарту шарты жоққа шығарылса, сыйды алған тарап мүлікті қайтаруға не оның құнын төлеп беруге міндеттеледі.
Келісімшартты жасасқаннан кейін мүлікті сыйлаушы адамның отбасылық, материалдық не денсаулық жағдайы күрт нашарлап, шартты орындай алмайтындай жағдайға түссе, ол болашақта мүлікті сыйлау туралы уәдесі жазылған келісімшарттан бас тарта алады.
Мүлікті сыйлаушы тараптың келісімшарттан бас тартуына негіз бар болса, онда сый алушы тарап мүлікке келтірілген зиянды өтеуді талап ете алмайды.
Оқи отырыңыз: 2024 жыл соңына дейін қалай баспана алуға болады? Тұрғын үй бағдарламаларына шолу
Сыйға алынған жылжитын не жылжымайтын бағалы зат ажырасу кезінде бөліске түспейді. Себебі, ол жеке меншік болып саналады. Бұл жерде мүліктің некеге дейін не некеге тұрған соң сыйланғаны ешқандай рөл ойнамайды.
Алайда, сыйға келген мүлік жұбайының ақшасына жөнделіп не салынып бітіп, оның нарықтағы бағасы өскен болса, сот жөндеуге не құрылысқа жұмсалған қаражат көлемінде өтемақы тағайындауы мүмкін.
Мүлікті сыйға алушы тарап сыйланатын заттан кез келген уақытта бас тарта алады. Мұндайда сыйға тарту шарты бұзылды деп саналады.
Сыйға тарту шарты жазбаша түрде жасалған болса, онда сыйдан бас тарту процесі де қағазға түсірілуі тиіс. Ал, сыйға тарту шарты тіркелген жағдайда сыйлықты қабылдаудан бас тарту да мемлекеттік тіркеуге жатады.
Одан бөлек, заңда мынадай қызық түсініктеме бар: егер сыйға тарту шарты жазбаша түрде жасалған болса, онда мүлікті сыйға беруші тарап сыйға алушы тараптан сыйлықтан бас тартқаны үшін келтірілген зиянды өтеуін талап ете алады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қандай жағдайда сыйға тарту шартының күші жойылады? Қай кезде бұл шартпен келіспеуге болады?,,2024-08-27T15:30:30+05:00
16-mausym-qurban-ait-qurban-salu-tartibine-qatysty-8-suraqqa-zauap,informburo.kz,16 маусым – Құрбан айт: Құрбан шалу тәртібіне қатысты 8 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/16-mausym-qurban-ait-qurban-salu-tartibine-qatysty-8-suraqqa-zauap,"Биыл Құрбан айт мерекесі 16 маусымда басталады. Ал Арапа күні 16 маусымға сәйкес келеді. Құрбандық – шариғатта Құдайдың разылығы үшін берілетін садақа, діни амал. Ханафи мәзһабында Құрбан айт намазынан кейін 3 күн ішінде жағдайы келген мұсылманға құрбан шалу – міндет.
Осы орайда Информбюро порталы Қазақстан мұсылмандары діни басқармасымен бірлесе құрбандық малына қатысты сұрақтарға жауап әзірледі.
Ескерту: Материал мен оның тақырыбына өзгерту енгізілді. 7 маусымда ҚМДБ биыл Құрбан айттың бірінші күні 16 маусымға сәйкес келетінін хабарлады. Бұған дейінгі діни мерекелер кестесінде Құрбан айт 17 маусымда басталатыны жазылған еді.
Құрбандық дұрыс болу үшін бауыздалатын малға қатысты шариғатымызда мынадай талаптар қойылады:
Құрбандыққа жарамайтын мал түрлері:
Құрбандыққа жылқы мен құсты шалуға болмайды. Құран аятында құрбандыққа төрт мал түрі шалынатыны жазылған. Олар: түйе, сиыр және қой, ешкі. Бұл аятта бекітілген малдардан өзге, жылқы, тауық, қаз, үйрек және тағы басқа хайуандар – құрбандыққа жарамсыз. Мұнда мәзхаб ғұламалары арасында талас жоқ.
Оқи отырыңыз: Құрбандыққа қандай мал шалуға болмайды? Маңызды 18 сұраққа жауап
Шариғатта құрбандыққа төрт түлікті, яғни қой, ешкі, сиыр, түйені шалады. Ешкінің және қойдың жасы бір жылдан асқаны, сондай-ақ алты айдан асқан тоқты (қой секілді) ірі, қоңды болса құрбандыққа жарамды.
Сиырдың екі жастан асқаны, ал түйенің жасы бес жылдан асқаны құрбандыққа шалынады. Сонымен қатар сойылатын малдың кемшілік, кінәраты болмауы керек.
Сондықтан алты айдан асқан тоқты бір жылға толған қойдың денесіндей ірі болмаса, онда ол құрбандыққа жарамайды.
Буаз малды союға рұқсат етіледі. Тек төлдеуге жақын қалған уақытта бауыздау – дін тұрғысынан ұнамсыз іс-әрекет. Бауыздалған малдың төлі тірі шықса, оны бауыздап жеуге болады. Ал өлі туылса жеуге болмайды. Сонымен қатар, құрбандыққа шалынған буаз малдың ішінен шыққан төлі тірі болса, оны анасы секілді бауыздап, еті таратылады. Алайда оны бауыздамай, тіпті құрбан шалу уақыты өтіп кетсе тірідей садақа етіледі. Дегенмен құрбандыққа буаз малды таңдамаған дұрыс.
Оқи отырыңыз: Жылқы мен құс неге құрбандыққа жарамайды? Құрбан шалушыға арналған 12 маңызды мәлімет
Құрбан шалуы уәжіп болған кісінің құрбандық малында аталмыш кемшіліктердің біреуі сатып алғаннан кейін пайда болса немесе алған малы өліп қалса, қайтадан құрбандыққа жарайтын мал сатып алып шалуы керек. Ал құрбан шалу уәжіп болмаса да, сауап үшін шалуды ниет еткен кедей адамның сатып алған құрбанында бір кемшілік пайда болса, сол малды шала береді. Тіпті құрбан шалуы уәжіп болмаған кедей адам бойында кемшілігі бар малды сатып алып, құрбан ретінде шалуына болады. Өйткені кедей адамның шалған құрбандығы – нәпіл құрбан. Нәпіл ғибадатта кешірім бар.
Сатып алған құрбандық малы айыпты болып қалса, оны сау малға ауыстырады. Малды бауыздайтын кезде не бауыздау себебімен көзін шұқып алса немесе союға апара жатып аяғын сындырып алса, оның оқасы жоқ.
Түйе мен ірі қараны бір адамның атынан да, жеті адамның атынан да бірігіп шалуға болады. Ал қой мен ешкі бір адамның атынан бауыздалады.
Түйе мен ірі қараны шалуға біріккен кісілердің барлығының ниеті құрбандық құлшылығын өтеу мақсатында болуы керек. Егер олардың біреуі құрбандыққа тек ет алу ниетімен қосылса, барлығының құрбандығы құрбандық ретінде саналмайды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Құран аятында құрбандыққа төрт мал түрі шалынатыны жазылған. Олар: түйе, сиыр және қой, ешкі.",,2024-06-06T11:30:00+05:00
25000-forma-zeke-kasipkerler-qalai-deklaraciya-tapsyratynyn-tusindiremiz,informburo.kz,250.00-форма: Жеке кәсіпкерлер қалай декларация тапсыратынын түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/25000-forma-zeke-kasipkerler-qalai-deklaraciya-tapsyratynyn-tusindiremiz,"2024 жылы жалпыға бірдей декларациялаудың үшінші кезеңі өтіп жатыр. Бұл жолы кімдер декларация тапсырады? Кіру декларациясында нені көрсету қажет? Декларацияны кешіктірсе не тапсырмаса айыппұл салына ма? Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
2024 жылы 3,9 млн адам алғаш рет декларация тапсырады. Олар:
Ең алдымен ""Активтер мен міндеттемелер туралы декларация – 250.00 форманы"" тапсырады. Мұны ""кіру"" декларациясы деп те атайды. Бір жылдан кейін, яғни 2025 жылы оның орнына ""Кірістер мен мүлік туралы декларацияны – 270.00-форманы"" тапсыруы керек.
Оқи отырыңыз: ""Сыбайлас жемқорлық пен көлеңкелі экономикадан арылу"". Жалпыға бірдей декларация не үшін қажет және оны қалай тапсырамыз?
Қазақстанда аумағындағы үй, қазақстандық банктердегі шоттар туралы мәлімет енгізудің қажеті жоқ. Мұндай ақпарат мәліметтер базасында болғандыөтан автоматты түрде есептеледі. Ал шетелде үйі, шетелдік банкте қаржысы болса, онда оларды міндетті түрде енгізу қажет. 250.00 формада келесі мәліметтерді көрсету керек:
Оларды бағалау 2023 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша декларацияны тапсыру мерзімі аяқталғанға дейін, яғни 2024 жылғы 15 қыркүйектен кешіктірмей жасау қажет. Алайда оларды декларацияда көрсету-көрсетпеу әр адамның өз еркінде.
Шетелдегі және Қазақстандағы активтерді барынша дұрыс декларациялау қажет. Кейіннен активтер құны салық салынатын кірісті айқындау кезінде ескеріледі. Сондықтан декларацияны толтыру алдында:
Қазақстанда активтер мен міндеттемелердің бар-жоғын тексеріңіз:
Шетелдегі және Қазақстандағы активтерді барынша дұрыс декларациялау қажет. Кейіннен активтер құны салық салынатын кірісті айқындау кезінде ескеріледі.
Екі жолмен тапсыруға болады:
Оқи отырыңыз: 2024 жылы 4 миллионға жуық адам декларация тапсырады. Не білу керек?
Мәліметтердің анықтығымен келіспесеңіз, тікелей уәкілетті органға жүгінуіңіз керек:
Азаматтар кез келген қате немесе анық емес көрсетілген мәліметтерді Салық кодексінде көзделген талап қою мерзімі шегінде қосымша декларация беру арқылы дербес жоюға құқылы.
Декларацияны дербес ұсынбас бұрын жеке кәсіпкер екеніңізді немесе қызметін тоқтатқан заңды тұлғаның басшысы екеніңізді немесе сенімсіз салық төлеушілер тізімінде екеніңізді мына сілтемелер арқылы тексеріңіз:
Кәсіпкерлік қызметті жалғастырғыңыз келмесе, онда заңды тұлғаның  немесе жеке кәсіпкердің орналасқан жері бойынша мемелекеттік кірістер органына қызметті тоқтату туралы салықтық өтініш беруді ұсынамыз.
Оқи отырыңыз: 2025 жылға қарай 13 млн қазақстандық декларация тапсырады. Олар нені ескеруі керек?
Иә, жеке кәсіпкерлік уақытша тоқтатылса да, жұмыс істеп тұрмаса да декларация ұсыну қажет. Бұл ЖШС-ға да қатысты, яғни осы талаптар жұмыс істемейтін және уақытша тоқтатылған кәсіпорындарға да қолданылады.
Декларацияны бірінші рет рет ұсынбағаны үшін ескерту беріледі. Бұл бір жыл ішінде қайталанса, онда 55 380 теңге (15 АЕК) айыппұл салынады.
Декларация бірінші рет тапсырғанда толық емес немесе анық емес мәліметтер ұсынса, ескерту жасалады. Бұл бір жыл ішінде қайталанса 11 076 теңге (3 АЕК) айыппұл салынады.
Ал жыл ішінде салық салу объектілерін жасырғаны үшін – төленбеген салық сомасының 200 пайызы мөлшерінде айыппұл, бұл іс-әрекет қайталанса төленбеген салық сомасының 300 пайызы мөлшерінде айыппұл салынады.
2025 жылдан бастап жеке тұлғаның активтері мен міндеттемелері, кірістері мен мүлкі туралы декларацияны ұсынбауы мұндай жеке тұлғаның:
Мұндай адам мүлікті сатып алған жағдайда оның құны кіріс деп танылады және табыс салығы салынады.
Сонымен қатар, салық салу объектілерін жасырғаны үшін төленбеген салықтар сомасынан – 200% айыппұл, қайта бұзғаны үшін 300% айыппұл қарастырылған.
Оқи отырыңыз: 2025 жылдан бастап декларация ұсынбаған жеке тұлғаға қандай жаза қолданылады
Мемлекеттік кірістер органдары декларациялардағы көрсетілген деректердің дұрыстығын 2026 жылы ғана тексере алады. Бастапқыда автоматты камералдық бақылау – жеке тұлғалардың шығыстарына мониторинг келесідей жүргізіледі:
Одан кейін камералдық бақылау қорытындылары бойынша бұзушылықтарды жоймаған азаматтарға қатысты салықтық тексеру жүргізіледі.
250.00-формада азаматтар құны бірлігіне 3,5 млн теңгеден (1000 АЕК) асатын асыл тұқымды жануарлар мен құстарды өз қалауы бойынша декларациялай алады. Мысалы, асыл тұқымды жылқы, экзотикалық жануар немесе құс.
Өз қажеті үшін өсіретін немесе пайдаланатын жануарлар мен құстарды декларациялаудың қажеті жоқ. Ауыл шаруашылығы және үй жануарлары бойынша мәліметтерді мемлекеттік кірістер органдары уәкілетті органдардан алады.
Қаржы министрлігі 2021 жылдан бастап шетелдік банктердегі шоттарға түскен қазақстандық азаматтардың кірістері туралы мәліметтер алады. Бұл мәліметтер Салық істері жөніндегі өзара әкімшілік көмек туралы конвенция шеңберінде (Страсбург, 1988 жылғы 25 қаңтар) қаржы шоттары туралы ақпаратты автоматты түрде алмасу туралы құзыретті органдардың көпжақты келісіміне (бұдан әрі – CRS) сәйкес келіп түседі.
Жыл сайын 80 елден ақпарат келіп түседі, негізгі елдер – БАӘ, Ұлыбритания, Түркия, Франция және басқалар.
Келіп түскен мәліметтер жеке табыс салығы бойынша салық міндеттемелерін айқындау мақсатында ғана салықтық әкімшілендіру үшін пайдаланылады.
250.00-нысанды толтыру бойынша нұсқаулық:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Декларацияны 15 қыркүйектен кешіктірмей ұсыну қажет.,,2024-06-27T11:30:00+05:00
almaty-sipazailaryna-kimder-zane-qalai-tegin-bara-alady-tusindiremiz,informburo.kz,Алматы шипажайларына кімдер және қалай тегін бара алады? Түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/almaty-sipazailaryna-kimder-zane-qalai-tegin-bara-alady-tusindiremiz,"Қазақстанның әр аймағында халыққа әлеуметтік көмек көрсету ережесі әртүрлі. Осы орайда Алматы қаласының тұрғыны болсаңыз, шипажайға тегін немесе жартылай тегін жолдаманы қалай алуға болатынын түсіндіреміз.
Маңызды . Санаторий-курорттық емделуге әлеуметтік көмек осы мақсатта жергілікті бюджетте көзделген қаражат шегінде ұсынылады.
Келесі азаматтар шипажайларда тегін емделе алады:
Оқи отырыңыз: Жұмыс орнынан жылына бір рет сауықтыру жәрдемақысын алу үшін не істеу керек
Шипажай-курорттық емделуге әлеуметтік көмек заттай (шипажай-курорттық ұйымдарға жолдама) немесе ақшалай (тиісті қаржы жылына арналған бюджеттік өтінімді қалыптастыру кезінде белгіленген жолдама құны мөлшерінде Қазақстан Республикасының шегінде шипажай-курорттық емделуге арналған шығындарды өтеу) түрінде көрсетіледі.
Шипажайларға жолдама алу үшін Алматы аудандарының әкімдіктеріне хабарласу қажет.
Оларды әлеуметтік көмек көрсету жөніндегі уәкілетті органдар айқындайды.
Санаторий-курорттық емделуге заттай әлеуметтік көмек алу үшін өтініш беруші әлеуметтік көмек көрсету жөніндегі уәкілетті органға мынадай құжаттарды қоса бере отырып өтініш береді:
Құжаттарды салыстыру үшін түпнұсқалар мен көшірмелер қатар қажет болады. Тексеруден кейін құжаттардың түпнұсқалары өтініш берушіге қайтарылады.
Егер алматылық өзіне берілген жолдамасы бойынша дәлелді себептермен (мысалы, өзінің ауруына немесе жақын туысының қайтыс болуына байланысты) бара алмаса, жолдаманы аудандық бөлімге қайтару қажет.
Жолдама осы сәтте кезегі келген басқа адамға беріледі.
Оқи отырыңыз: Су тасқыны 2024: Өтемақы, несиені шегеру және гуманитарлық көмек. Зардап шеккендер қандай көмек алып жатыр
Ваучерді бос уақыт болса, басқа, қолайлырақ уақытқа айырбастауға болады. Бірақ бұл ваучерді айырбасталатын жолдамада көрсетілген санаторийге келу күнінен үш күннен кешіктірмей қайтарған жағдайда ғана жасалуы мүмкін.
Алматыда белгіленген ережелер санаторийге мұқтаж алматылықтарға, егер олар санаторийге жолдаманы өз есебінен сатып алса, жекелеген жағдайларда ақшалай өтемақы алуға мүмкіндік береді.
Өтемақы алу алгоритмін түсіндіреміз
Санаторийге барар алдында
Санаторий-курорттық емделуге арналған шығыстардың орнын толтыруға рұқсатты ресімдеуге құжаттарды тапсыру қажет болатын мерзім белгіленді. Өтінішті 60 күнтізбелік күн ішінде, бірақ санаторийге кіру күніне дейін 10 күнтізбелік күннен кешіктірмей беру қажет.
Құжаттар пакеті біз жоғарыда айтқанға ұқсас. Егер өтінім мақұлданса және азамат әкімдік есебінен санаторий-курорттық ем алуға құқығы бар тұлға болып танылса, онда ол өзінің жолдамасы бойынша демалысқа шығады, ал өтемақы қайтарылғаннан кейін алады.
Өтемақы алу үшін оған санаторийден бірнеше растайтын құжаттарды алу қажет болады.
Санаторийде
Санаторийден шықпас бұрын санаторийдің бухгалтериясынан келесі құжаттарды алу қажет:
Санаторийден оралғаннан кейін
Оралғаннан кейін күнтізбелік 30 күн ішінде жоғарыда аталған құжаттарды тұрғылықты жері бойынша аудандық бөлімге тапсыру және ақша алу үшін банк шотының нөмірін көрсету қажет.
Салыстырып тексеру үшін құжаттар түпнұсқада және көшірмелерде ұсынылады, содан кейін құжаттардың түпнұсқалары өтініш берушіге қайтарылады. Аудандық бөлім ұсынылған құжаттар негізінде күнтізбелік 30 күн ішінде санаторий-курорттық емделу үшін ақшалай түрде әлеуметтік көмек есептейді.
Келесі жағдайларда жолдама берілмеуі мүмкін:
Мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен санаториялық-курорттық емдеу жылына бір реттен жиі емес күнтізбелік 12 күннен аспайтын мерзімге беріледі.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда жұмысшы зейнеткерлер саны артты. Олар қай салаларда еңбек етеді?
Материалды жазу кезінде Алматы қаласы мәслихатының 2015 жылғы 23 шілдедегі № 347 (өзгерістермен) ""Алматы қаласында әлеуметтік көмек көрсету, оның мөлшерлерін белгілеу және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындау қағидаларын бекіту туралы"" шешімі пайдаланылды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Егер тұрғын шипажайға жолдаманы өз ақшасына алып қойған болса, оның шығыны өтеле ме?",,2024-06-05T11:00:00+05:00
ata-analar-da-balasynan-aliment-surauga-quqyly-2024-zyly-aliment-turaly-ne-bilu-kerek,informburo.kz,Ата-аналар да баласынан алимент сұрауға құқылы. 2024 жылы алимент туралы не білу керек,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ata-analar-da-balasynan-aliment-surauga-quqyly-2024-zyly-aliment-turaly-ne-bilu-kerek,"Алимент дегеніміз – ""Неке және отбасы кодексіне"" сәйкес, бір адамның басқа оны алуға құқығы бар адамға беруі міндетті ақшалай төлем. Ол көбінесе балаларды асырау үшін беріледі. Алайда кей жағдайда өзін асырай алмайтын ерлі-зайыптының біреуіне немесе ата-анаға төленуі мүмкін.
Қамқорлықта, қорғаншылықта немесе патронаттық тәрбиеде болатын балалар, сондай-ақ асырап алынған балалар да алиментке құқылы. Кодекстің 6-бабына сәйкес, балаға алимент ретінде тиісті сома баланың ата-анасына немесе басқа заңды өкілдеріне түседі және қаражат баланы асырауға, біліміне және тәрбиесіне жұмсалады.
Informburo 2024 жылғы алимент мөлшері және оны рәсімдеу жолдарын түсіндіреді.
Ата-ана кәмелетке толмаған баласын асырауға міндетті. Осы асыраудың тәртібі мен нысанын ата-ананың өзі анықтайды.
Кәмелетке толмаған балалар туралы кодекстің 20-бөліміне сәйкес, ата-аналар алимент төлеу туралы келісім жасауға құқылы. Некені бұзғанда сотта келесі келісім қаралады:
Егер осындай келісім ерлі-зайыптылар арасында болмаса немесе ол балалардың, ерлі-зайыптылардың бірінің мүдделеріне қайшы келсе, онда осы мәселелер бойынша шешімді сот шығарады. Ата-ана құқығынан айырылған ата-аналар да алимент төлеуге міндетті.
Алимент төлеудің екі тәсілі бар – ерікті және мәжбүрлі.
Ата-аналар балалардың қажеттілігіне қарай қосымша қаржы төлеп отыруы мүмкін. Мысалы, баланың ауыр ауруға шалдығуы, кәмелетке толмаған балалардың мертігуі, ерекше күтімді қажет етуі немесе кәмелетке толса да, еңбекке жарамсыз болуы.
Кодекстің 147-бабына сәйкес ерлі-зайыптылар бір-бірін қаржылай қолдауға міндетті. Баланы асырауға қаржыдан басқа ері немесе зайыбын немесе бұрынғы ері немесе зайыбын асырауға қаржы талап етілетін бірқатар жағдай бар. Егер келісушілік немесе келісім болмаса, онда алименттерді төлетуге сотқа талап-арыз бере алады:
Алименттер мөлшерін және төлеу тәртібін сот анықтайды. Көптеген жағдайда сот бұрынғы зайыбына алименттерді төлеуден бас тартуы мүмкін. Мысалы, спирт ішімдіктерін, есірткі заттарын, психотроптық заттарды шамадан тыс қолданып немесе біреуге қасақана қылмыс жасаса, алимент төленбейді.
Оқи отырыңыз: 1,5 миллион теңгелік бизнес грантқа өтініш 20 мамырдан бастап қабылданады
Кодекстің 143-бабына сәйкес еңбекке жарамды ата-аналар көмекке мұқтаж өздерінің кәмелетке толған еңбекке жарамсыз балаларын асырауға міндетті. Бұл жағдайда келісім болмағанда алименттер мөлшерін сот отбасының материалдық жағдайына байланысты анықтайды. Егер ата-аналарының арасында келісу немесе келісім болмаса, онда төлем тәртібі мен мөлшерлерін сот анықтайды. Мұнда екі ата-анасының да материалдық жағдайы және өзге шарттары ескеріледі.
Алименттер нақты шығындарға, сондай-ақ алдағы, болашақта талап етілуі мүмкін шығындарға да талап етілуі мүмкін.
Еңбекке жарамды кәмелетке толған балалар еңбекке жарамсыз мұқтаж өз ата-аналарын асырауға және оларға қамқор болуға міндетті. Егер балалар еңбекке жарамсыз ата-аналарын келісім бойынша ерікті асырай алмаса, онда ата-аналар сотқа алименттерді талап етуге өтініш бере алады. Мұнда бір, сондай-ақ барлық балаға беруге болады. Алайда өз міндеттемелерін орындамаған ата-аналар соттың оң шешімін алуы екіталай, ата-ана құқығынан айырылған ата-аналар осындай алименттерге мүлдем үміткер бола алмайды.
Жоғарыда айтылған жағдайлардан басқа немерелері мен апалар/аталарының, тәрбиленушілер мен тәрбиелеушілердің және басқа отбасы мүшелерінің алименттік міндеттемелері бар.
Егер ажырасқаннан кейін ерлі-зайыптылар арасында алименттерді төлеу тәртібі және мөлшері туралы келісім құрастырылса, онда іс жүзінде төлем келісуге сай келуі керек. Егер алименттерді төлеу туралы келісім болмаса, онда кодекстің 139-бабына сәйкес кәмелетке толмаған балаларға алиментті ата-анасы сотпен төлетеді.
Алименттер ай сайын мынадай мөлшерде төленуі тиіс:
""Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы"" заңның 95-бабына сәйкес алиментті төлеушінің жалақысынан ұстап қалуға болады. Заңға сәйкес борышкерде жалақысының немесе өзге де табысының 50% кем емесі мөлшері сақталуы тиіс.
""Кәмелетке толмаған балаларды асырап-бағуға алимент ұсталатын жалақының және өзге де кiрiс түрлерiнiң бекітілген тізбесі бар. Онда кәмелетке толмаған балаларды асырауға алименттерді ұстау жалақының барлық түрінен (ақшалай сыйақы, асырау) және ата-анасы алатын өзге де табыс түрлерінен жүргізілетіні көрсетілген. Мұнда қай валютада болатыны маңызды емес – ұлттық немесе шетелдік. Осылайша, алименттер мыналардан ұсталады:
Мұнда әскери қызметкерлерден, құқық қорғау және арнайы мемлекеттік органдарының қызметкерлерінен алименттерді төлету қызметтік міндеттерді орындаумен байланысты олар алатын келесі төлем түрлерінен жүргізіледі:
Заң алименттер ұсталуы тиіс табыстың ең төменгі немесе барынша көп сомасының шамасын белгілемейді, себебі алименттер ресми расталған табыстың кез келген сомасынан ұсталуы тиіс.
Оқи отырыңыз: Балаларды жазғы лагерьге қалай тегін жіберуге болады? Ата-анаға арналған нұсқаулық
Алименттерді төлеу туралы келісім кодекстің 157-бабына сәйкес алиментті төлеуге міндетті адам және оны алушының арасында, ал алиментті төлеуге міндетті адам және/немесе алимент алушы әрекетке қабілетсіз болғанда – осы адамдардың заңды өкілдері арасында жасалады. Келісім жазбаша нысанда жасалады және міндетті түрде нотариуста куәландырылады.
Егер келісім бойынша алимент төлейтін ері немесе зайыбының материалдық немесе отбасылық жағдайы өзгерсе, онда алименттерді төлеу туралы осы келісімге өзгертулер енгізу немесе бұзу үшін сотқа өтініш беру қажет. Бұл жағдайда алименттер мөлшері келісімде айтылады, бірақ сот тағайындаған алименттер мөлшерінен төмен бола алмайды.
Егер келісімге келу мүмкін болмаса немесе тараптардың бірі алименттерді төлеуден бас тартса, онда сотқа өтініш беріп, алименттерді мәжбүрлі төлеткізуге болады. Ол үшін жауапкер-ері немесе зайыбының тіркелу орны бойынша міндетті түрде сотқа талап арызбен жүгінуі қажет. Бұл ҚР Азаматтық процессуалдық кодексінің 32-бабында белгіленген.
Алименттерді төлету – бұл қандай да бір негіздер бойынша оларды ерікті төлеуден бас тартатын адамдардан алименттерді мәжбүрлеп алу процесі. Сотқа алименттерді төлету туралы өтінішпен егер алименттерді төлеу туралы келісім бойынша бұрын төленбесе, алименттерге құқықтар туындаған сәттен бастап өткен мерзіміне қарамастан жүгінуге болады. Мұнда алименттер сотқа жүгінген сәттен бастап тағайындалады, ал өткен кезең үшін алдыңғы 3 жылдан артық емес уақытқа егер осы кезеңге дейін асырауға ақша берілмегені анықталса, талап ете алады.
Сотқа алименттерді төлетуге өтініш беру үшін мынадай құжаттар қажет:
Салық кодексінің 616-бабына сәйкес соттарда алименттерді өндіріп алу туралы талаптар бойынша талапкерлер мемлекеттік баж төлеуден босатылады.
Оқи отырыңыз: Ана мен балаға 2024 жылы берілетін жәрдемақылар: Қанша түрі бар және оларды қалай алуға болады
АПК 140-бабына сәйкес, әкелікті белгілеумен байланысты емес немесе үшінші адамдарды қатыстыру қажеттілігімен, егер кәмелетке толмағандардың алименттерін төлеу туралы талап қойылса, сот бұйрығы шығарылатын болады. Сот бұйрығында борышкердің туған күні және орны, оның жұмыс орны, алимент төленуі тиіс әр баланың аты және туған күні, борышкерден ай сайын өндірілетін төлемдер мөлшері және оларды өндіру мерзімі көрсетіледі. Сот бұйрығына судья қол қояды, одан кейін ол орындау үшін сот актілерін орындау департаментіне жіберіледі.
Соңында алиментті жалақыдан ұстау ұйым бухгалтерінің басшылығында болады. Алиментті ұстау және аудару үшін мыналар негіз болады: нотариалды расталған келісім, сот бұйрығы немесе атқару парағы. Алименттерді аудару алимент төлеушінің өзге табысынан немесе еңбекақысын алғаннан кейін 3 жұмыс күнінен артық емес мерзімде жүзеге асырылуы тиіс. Сот орындаушысы алименттерді ұстау дұрыстығын және мерзімділігін жүйелі бақылауды жүзеге асыруы тиіс. Кем дегенде тоқсанына бір рет және талап етушінің өтініші бойынша кез келген уақытта.
Кодекстің 75-бабына сәйкес, егер ата-анасы ата-аналық міндеттерін орындаудан бас тартса, соның ішінде алименттерді төлеуден қасақана бас тартса, онда олар ата-ана құқықтарынан айырылады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Патронаттық тәрбиедегі және асырап алынған балалар да алиментке құқылы.,,2024-05-10T14:30:00+05:00
balanyn-esimi-men-tegin-ozgertu-usin-ne-isteu-kerek-tusindiremiz,informburo.kz,Баланың есімі мен тегін өзгерту үшін не істеу керек? Түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/balanyn-esimi-men-tegin-ozgertu-usin-ne-isteu-kerek-tusindiremiz,"Кейде белгілі бір себептерге байланысты баланың атын, әкесінің атын немесе тегін өзгерту қажеттілігі туындайды. Мысалы, әке-шешенің екеуі де тегін ауыстырып, баланың әкесі атын өзгерткен жағдайда. Қандай жағдайда баланың аты-жөнін өзгертуге болатынын және бұл үшін не істеу керектігін түсіндіреміз.
""Неке және отбасы туралы кодекске сәйкес, балаға есім ата-анасының немесе өзге де заңды өкілінің келісімі бойынша беріледі.
Балаға бөлек жазылған екі есім ғана беруге болады. Ал егер әкесінің есімі дәл осылай екі ""сөзден"" құралған болса, онда әкесінің бір есімі ғана жазылады немесе екі аты бірігіп жазылады.
Әкесінің есімі өзгерген кезде кәмелеттік жасқа толмаған баласының әкесінің аты өзгереді. Егер бала кәмелеттік жасқа толған болса, онда өтініш білдірген жағдайда ғана өзгереді.
Баланың тегі ата-анасының тектері әртүрлі болған жағдайда, олардың біреуінің тегімен анықталады. Ата-анасының қалауымен баланың тегі ұлттық дәстүрді есепке ала отырып, әкесінің, сол сияқты анасының жағынан әкесінің немесе атасының есімінен құрастырылуы мүмкін.
Оқи отырыңыз: Аты-жөнді өзгерту не баланы атасының атына жаздыру үшін не істеу керек? Заңгер түсіндірді
Баланың есімі мен/немесе тегіне қатысты ата-ананың арасында туындаған қарама-қайшылық сот тәртібінде шешіледі.
Қандай да бір себеппен әйел жалғызбасты ана болса, баласының атын өзі қояды. Ал әкесінің аты баланың әкесі ретінде жазылған адамның аты бойынша, тегі – анасының тегі бойынша немесе ұлттық дәстүрлер ескеріліп баланың атасының аты бойынша беріледі.
Баланың есімі мен тегінің өзгеруіне келетін болсақ, онда кәмелеттік жасқа толмаған баланың тегі ата-анасының екеуінің де тектерін ауыстырған жағдайында өзгереді.
Бала 16 жасқа толғанға дейін ата-анасының екі-жақты өтініші бойынша баланың есімін өзгертуге, сонымен қатар оған берілген текті өзге ата-ананың тегіне өзгертуге рұқсат беріледі.
Оқи отырыңыз: Ата-аналар да баласынан алимент сұрауға құқылы. 2024 жылы алимент туралы не білу керек
Айырылысу кезінде бала дүниеге келген кезінде иеленген текті сақтап қалады. Ереже бойынша ол әкесінің тегі. Сонымен қоса егер ата-анасы некені бұзу шарттарын рәсімдемей бөлек тұрған жағдайда және бала бірге тұратын ата-ана оған өз тегін бергісі келген жағдайда, бұл мәселе нотариалды ресімделген баланың қызығушылықтары мен өзге ата-ананың пікірін ескере отырып шешіледі. Өзге ата-ананың мекенжайын анықтау мүмкіндігі болмаған, оның ата-аналық құқығын шектеу немесе айыру, іс-әрекетке қабілетсіздік деп тану жағдайларында, сонымен қатар  баланы асырау мен тәрбиелеуден бас тартқан жағдайында оның пікірін ескеру міндетті емес.
Он жасқа толған баланың атының немесе тегінің өзгеруі заңды өкілінің қатысуымен алынған оның келісімімен ғана жүзеге асады.
Оқи отырыңыз: Ана мен балаға 2024 жылы берілетін жәрдемақылар: Қанша түрі бар және оларды қалай алуға болады
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Кәмелеттік жасқа толмаған бала да өз еркімен есімін өзгертуге құқылы. Тек заңды өкілінің рұқсаты болуы керек.,,2024-05-17T14:00:00+05:00
balanyn-smartfonyna-ata-ana-baqylauyn-qalai-qosuga-bolady-sagyn-nusqaulyq,informburo.kz,"Баланың смартфонына ""Ата-ана бақылауын"" қалай қосуға болады? Шағын нұсқаулық",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/balanyn-smartfonyna-ata-ana-baqylauyn-qalai-qosuga-bolady-sagyn-nusqaulyq,"Қазіргі таңда смартфон ересек адамның ғана емес, баланың да қолынан түспейтін құралға айналды. Ата-ана баласы жыласа жұбату үшін смартфон беріп, түрлі ойын мен видео арқылы тәрбиелеп жатыр. Бұл қалыпты нәрсеге айналды әрі мұның әсерін көп адам түсінбеуі де мүмкін. Оқушылар болса гаджет арқылы видеосабақтар қарайды, үй тапсырмасын орындайды. Ал қалған уақытта ойындар ойнап, видео көреді. Ата-ана баласының қандай контент көріп-еститінінен бейхабар. Смартфонды баланың қолынан тартып алу мәселені түбегейлі шеше алмайды.
Смартфонды шамадан тыс қолдану тәуелділікке әкеледі. Бала шынайы өмір мен виртуалды өмірдің арасын айыра алмай қалады. Оған қоса, интернетті дұрыс пайдаланбаса кибербуллинг құрбанына айналуы мүмкін. Мұның қалай алдын алуға болады? Ата-ана баласының смартфонын, тұтынатын контентін қалай қадағалай алады? ""Ата-ана бақылауы"" деген функцияны қалай қосуға болады? Informburo осы және өзге сұрақтарға жауап әзірледі.
Ата-ана бақылауы – баланың интернеттегі, қосымшалар мен контентті пайдалануын тексеруге және бақылауға арналған құралдар мен бағдарламалар.
Ата-ана бақылауы – келесі екі функцияны орындайтын бағдарламаларды қамтиды:
Осы функцияны қосу арқылы балалардың зорлық-зомбылық немесе балағаттау көріністері бар фотолар мен видеоларды көруін шектеуге болады. Оған қоса 18+ сайттарға кірмейді. Рұқсат етілген қосымшалардан басқасын жүктей алмайды. Белгіленген уақыт аяқталған соң гаджетті пайдалану мүмкін емес, сондықтан басқа нәрсемен айналысуға немесе ұйықтауға мәжбүр болады. Әрі бұл гаджетке тәуелді болмауы үшін қажет.
Ата-ана бақылауының үш түрі бар:
Ата-ана бақылауы көмегімен балаға белгілі бір сайттарға кіруге не бұғаттауға, жаңа қосымшаларды жүктеуге рұқсат беруге не тыйым салуға, сонымен бірге гаджетті қолдану уақытын шектеуге, әлеуметтік желілердегі белсенділігін қадағалауға, хабарламаларын бақылауға, баланың геолокациясын көруге болады.
Әдетте бақыланатын қосымшалар құпиясөзбен қорғалады. Бала құпиясөзді білмесе шектеуді алып тастай алмайды. Рұқсат желілік баптаулар арқылы (мысалы роутерде) қадағаланса, онда үлкен балалар шұқылап, шектеуді алып тастауы мүмкін. Бала роутердің баптауларын ретке келтіре алса, онда ата-ана бақылауын алып тастап интернетті еркін қолдана алатын жаста деген сөз.
Оқи отырыңыз: Балаларды кибербуллинг құрбаны болудан қалай құтқарамыз?
Google компаниясының ата-ана бақылауы Google Family Link деп аталады. Ата-ана алдымен қосымшаның ересектерге арналған нұсқасын  өзінің құрылғысына орнатуы керек. Балаларға сәйкесінше балаларға арналған нұсқасы орнатылады. Ата-ана өз қосымшасында отбасы тобын ашып, балалардың Google аккаунтын тіркейді. Қосымша iOS пен Android-та да қолжетімді.
Қосымшаны іске қосу үшін:
Бала өзінің планшетінде не смартфонында ата-ана енгізген баптауларды өзгерте алмайды. Ал ата-ана баласының гаджетті қалай және қанша уақыт қолданғаны жайлы есеп алады. Егер бала жаңа ойын немесе қосымшаны жүктегісі немесе сатып алғысы келсе, ата-анасының телефонына ескертпе жіберіледі. Бұдан бөлек, баланың гаджетіндегі кез келген қосымшаны бұғаттауға болады.
Гаджетті қолдану уақытын шектеумен қоса құрылғыны түнде немесе үй тапсырмасын орындау кезінде құлыптап қоюуға болады. Интернетке қосылған планшет немесе смартфон арқылы баланың қайда екенін бақылай аласыз.
Android операциялық жүйесінде ата-ана бақылауын Play Market қосымшасы арқылы орнатуға болады. Play Market баптауында ""Отбасы"" деген менюде ""Ата-ана бақылауы"" деген пункт бар. Бұл функцияны қосып-өшіру үшін пин-код орнатып, оны растау керек. Содан кейін фильтр қойғыңыз келетін контент түрлерін таңдап, ойындар мен қосымшаларды пайдалануға арналған әртүрлі жас шектеуін таңдауға болады. Шектеу енгізілген соң бала өзінің жас санатына ғана арналған ойындарды жүктей алады. Үлкен балаларға арналған ойындар смартфонда көрінгенімен, оларды бала қоса алмайды.
Оқи отырыңыз: Мемлекет басшысы: Қазір жас ұрпақ әлеуметтік желіден тәрбие алып жатыр. Бұл – өте қауіпті үрдіс
Айфонда ата-ана бақылауы ""Экран уақыты"" менюінде орнатылады. iOS-тың кейбір нұсқаларында ата-ана айфонына Apple ID енгізу керек. Құпиясөзді ұмытып қалса қалпына келтіруге болады.
Қалған параметрлерді баланың iPhone, iPad немесе iPod touch құрылғысына енгізе аласыз. Тағы бір нұсқа – өз айфоныңызда баптауларға кіріп, ""Отбасылық кіру"" функциясын қосып, ""Экран уақытын"" таңдап, баланың атын белгілеп балаңыздың гаджетіндегі баптауларды айфоныңызбен өзгерте аласыз.
""Экран уақыты"" – ""Контент және құпиялық"" – ""iTunes Store және App Store сатып алулар"" менюін баптау арқылы қосымшаларды сатып алуға, орнатуға және қшіруге тыйым салуға болады. Қолдануға болатын қосымшалар тізімі ""Экран уақыты"" – ""Контент және құпиялылық"" – ""Рұқсат етілген қосымшалар"" менюінде баптауға болады. Музыкаға, фильмдерге, кітаптарға, іздеу нәтижелеріне, интернет-сайттарға, Siri арқылы іздеуге шектеулерді ""Экран уақыты"" – ""Контент және құпиялылық"" – ""Контентті шектеу"" менюі арқылы орната аласыз.
YouTube желісінде бала көретін контентті қадағалаудың екі жолы бар. Біріншісі – YouTube платформасында балалар контенті ғана көрінетін қауіпсіз режим. Ол үшін аккаунт үстін басып, ""Қауіпсіз режим"" дегенді таңдау керек. Бұл режим іске қосылса балаларға сай келмейтін видеолар көрінбейді.
Екіншісі – балаларға арналған YouTube Kids қосымшасы. Бұл сервисте арналар мен видеолар негізгі YouTube сайты мен қосымшасына қарағанда көп емес. Мұнда отбасы бірге көре алатын, балаларға қызық болатын сапалы видеолар көрсетіледі. Қосымшаны баптау үшін ата-ана Google аккаунтына кіріп, сервистің ережелерімен келісіп, баланың атын, жасы мен туған күнін көрсетуі керек. Содан кейін баланың жасына қарай контенті таңдап, баптауларды өзгерту үшін құпиясөз орнатады.
YouTube Kids қосымшасында үш жас санаты бар:
Бала пайдаланатын үйдегі барлық құрылғы мен балалар планшетіне ата-ана бақылауы қызметін орнатыңыз. Балаңызға сіздің аккаунтыңызға байланған бөлек есептік жазба құрыңыз. Гаджеттерді қолдану ережесін бекітіңіз.
Балаңызға құрылғыларды қонақ бөлмесі сияқты ортақ бөлмелерде қолдануын сұраңыз. Балаңыздың құрылғысына қауіпсіздік қосымшалар жүктеп беріңіз. Оларды өз бетімен жүктеп, онлайн сауда жасау мүмкіндігін өшіріп қойыңыз.
Браузерде немесе гаджеттің бас экранында позитивті бастапқы бет жасаңыз. Бұл YouTube Kids, білімді сынау ойындары секілді бала үшін қолайлы ресурстар болуы мүмкін.
Есте ұстаңыз. Экран бала күтуші емес. Балаңыздың цифрлық ортасын саналы да, саламатты етіңіз.
Оқи отырыңыз: Мектептегі буллинг: Тегін көмек пен кеңес алу үшін қайда жүгіну қажет?
Бұл жаста бала алғашқы смартфонын ұстайды. Балаңызға жаңа смартфон әперсеңіз әуелі оны баптап беріңіз. Балаңызбен бірге телефонға құпиясөз орнатыңыз, геолокация және іздеу функцияларын қосыңыз. Есептік жазбаны өз аккаунтыңызға байлаңыз.
Баланың смартфонындағы ата-ана бақылауы сервисін қолданып, балаңыздың онлайн белсенділігін, жүрген жолын бақылаңыз және жағымсыз контентті шектеңіз.
Үйдегі интернет желісінде ата-ана бақылауын орнатыңыз. Балаңыз үй компьютерін қолданып, сабақ оқу барысында ата-анасына және отбасының басқа мүшелеріне арналған контентке тап болмауын қадағалаңыз.
Гаджеттерді үйде, мектепте, демалыс кезінде және басқа да орындарда қолдану ережесін жасаңыз. Интернетті қайда, қашан, қанша уақыт қолдануға болатынын, өзі туралы интернетте қандай ақпаратты бөлісуге болатынын белгілеп беріңіз.
Өзіңіздің жеке құрылғыларыңыз бен аккаунттарыңызды, банк қосымшаларын құпиясөзбен қорғаңыз. Балаңыз бұл деректерді кездейсоқ не әдейі қолданып жүрмесін.
Бұл жас әлеуметтік желіде аккаунт ашып, өзі қолдана бастайтын кез.
Балаңыздың жеке және үй құрылғыларындағы ата-ана бақылауы сервисін пайдаланыңыз. Әлеуметтік желі нормалары мен ережелерін елеусіз қалдырмаңыз. Танымал платформалардың көпшілігінде 13 жастан бастап қана тіркелуге рұқсат етілген.
Егер балаңыз әлеуметтік желіні қолдана бастаса, балаңыздың аккаунтың өзіңіздің есептік жазбаңызға байлаңыз. Бұл оның аккаунтының, жеке хабарламаларының баптауын реттеуге, геолокацияны  алып тастауға көмектеседі.
Жасөспірім балаңызбен виртуалды өмір туралы әңгімелесіңіз. Оның қандай сайттарға кіретінін, қандай ойындар ойнайтынын, кіммен қандай платформалада сөйлесетінін біліңіз.
Балаңызға онлайн абыройдың не екенін және желіні дұрыс қолданбау қалай цифрлық ортада жағымсыз із қалдыратынын түсіндіріңіз. Онлайн этикеттің маңыздылығын түсіндіріңіз. Буллинг, қорлайтын, намысқа тиетін хабарламалар, өсек-аяң шынайы өмірде де мәселе туғызуы мүмкін.
Сыни ойлау мен медиасауатын дамытуға көмектесіңіз. Фейктер мен айла-шарғыларды ажыратуды үйретіңіз.
Желілерде кей адамдар жалған профильмен отыратынын хабардар етіңіз. Балаңызға сіздің рұқсатыңызсыз ешбір вируталды танысымен кездесуге болмайтынын ескертіңіз.
Онлайндағы жеке өмір ұғымын түсіндіріңіз. Өзі туралы және басқа адамдар туралы жеке мәліметтерді жариялауға болмайтынын айтыңыз.
Бұл жастағы балаларды азырақ бақылап, оларға көбірек сенім арту қажет.
Ата-ана бақылауы бағдаралмасын қолданыңыз. Балаңыз есейген сайын оның құрылғыларындағы өзіңіз баптайтын параметрлерді азайтуыңызға болады.
Балаңызға цифрлық сауатты және цифрлық тәртіпті үйретіңіз. Желідегі сексуалды харассмент пен кибербуллинг қаупі туралы айтып беріңіз.
Балаңыз қолданатын әлеуметтік желілердің нұсқаулықтарын бірге зерттеңіз. Әлеуметтік желінің алгоритмдері оның түрлі мәселедегі көзқарасына қалай ықпал ете алатынын айтып беріңіз.
Балаңызға желідегі жеке деректерді, оның ішінде банк картасының деректерін, аккаунт құпиясөздерін қорғауға көмектесіңіз. Жария етуге болмайтын мәліметтердің нақты тізімін (үйдің, мектептің, ата-анасының, жұмыс орнының және басқалардың мекенжайын) жасаңыз.
Балалардың көруіне тыйым салынған және жағымсыз контент туралы, оларды неліктен көруге болмайтынын айтып беріңіз. Жасанды интеллект секілді заманауи технологиялар шынайы ақпараттан ажырата алмайтын фейктер жасай алатынын түсіндіріңіз.
Виртуалды достармен танысу ережесін жасаңыз (аноним аккаунттармен сөйлеспеу, жеке деректерді жария етпеу, ата-ананың рұқсатынсыз ешкіммен кездеспеу және басқалары).
Балаңыздың виртуалды шынайы өмірі туралы сөйлесіңіз. Сенімге құрылған жаймашуақ қатынаста болыңыз. Пайдалы істерді, демалысты және көңіл көтерудің шегін білуді үйретіңіз.
Материалды әзірлегенде Оқу-ағарту министрлігінің ата-анаға арналған кеңесі пайдаланылды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Бұл функция бала тұтынатын контентті қадағалауға, гаджетті қолдану уақытын шектеуге және қайда жүргенін біліп отыруға арналған.",,2024-05-06T14:30:00+05:00
eko-zasatuga-kvotany-qalai-aluga-bolady-sagyn-nusqaulyq,informburo.kz,ЭКО жасатуға квотаны қалай алуға болады? Шағын нұсқаулық,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/eko-zasatuga-kvotany-qalai-aluga-bolady-sagyn-nusqaulyq,"Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2020 жылғы жолдауында ""Аңсаған сәби"" бағдарламасын бастап, экстракорпоралды ұрықтандыруға квота санын жеті есеге көбейтуді тапсырған болатын. Бағдарлама 2021 жылдан бастап жұмыс істей бастады. Қазірге дейін осы бағдарлама аясында 7 мыңнан астам сәби дүниеге келді.
""Аңсаған сәби"" бағдарламасына кімдер қатыса алады? Квотамен ЭКО жасату үшін не істеу қажет? Informburo.kz бағдарламаға қатысу жолдарын түсіндіреді.
Бүгінде Қазақстан бойынша 31 ЭКО орталығы бар, оның 19-ында сәби сүйе алмай жүрген пациенттер мемлекеттік сақтандыру аясында ЭКО жасата алады. Бір айта кетерлігі, квота тек ""бедеулік"" диагноз қойылған жандарға ғана бөлінеді.
Бағдарламаға отбасылық жұптар да, жеке адамдар да қатыса алады. Олар ҚР азаматы болуға тиіс және Денсаулық сақтау министрлігі белгілеген медициналық талаптарға сәйкес келуі керек. Сондай-ақ, қатысушының ерікті түрде жазбаша келісім беруі міндетті. Қатысушының:
Экстракорпоралды ұрықтандыру бағдарламасына қатысқысы келетіндерді тіркеу емханада жүргізіледі. БМСК (Бастапқы медициналық-санитариялық көмек) ұйымы бедеулікке шалдыққан пациентті диспансерлік науқастардың электронды регистріне (ЭРДБ) тіркейді. Денсаулығын тексеріп, бедеулік себептері анықталғаннан кейін емхана құжаттарды арнайы маманның қорытындысымен бірге Денсаулық сақтау басқармасындағы жоғары технологиялы операциялар жөніндегі арнайы комиссияға жолдайды.
Қосалқы репродуктивтік технологиялармен жұмыс істейтін клиниканы пациенттің өзі таңдайды. Комиссия оң шешім қабылдаған жағдайда Ауруханаға жатқызу бюросы порталына жолдама беріледі.
Оқи отырыңыз: ""Болашақ балаңның руын да, түрін де таңдауға болады"". Қазақстанда ұрық саудасындағы сұраныс қандай?
Мамандар пациентті медициналық тексерістен өткізгеннен кейін экстракорпоралды ұрықтандырудан бас тартуы да мүмкін. Бұл жерде бірнеше мәселе ескеріледі. Олар:
Әйелдерге қойылатын талаптар:
МӘМС бойынша ЭКО процедурасынан жылына бір рет тегін өтуге болады. Талпынысыңыз сәтсіз болып жатса, қайтадан кезекке тұрасыз.
Клиникалардың тізімімен fms.kz ресми сайты арқылы танысуға болады. Бүгінгі таңда Алматы қаласында Медициналық сақтандыру қорымен келісімшарт бекіткен 7 клиника жұмыс істейді. Олар:
Астана қаласында:
Шымкент қаласында:
Тараз қаласында:
Ақтөбе қаласында – облыстық перинаталдық орталығы; Атырау қаласында – ""Экомед-Атырау""; Қарағанды қаласында – ""Ақжан"" ЖШС; Өскемен қаласында – облыстық репродуктивті медицина орталығы; Түркістан қаласында – ""Экомед-Туркестан"".
Оқи отырыңыз: Ата-аналар да баласынан алимент сұрауға құқылы. 2024 жылы алимент туралы не білу керек
Бағдарлама 2025 жылға дейін жалғасады. Соның аясында жыл сайын 7 мың квота бөлініп тұрады. Үміткерлерге донорлық аналық және аталық ұрықты пайдалануға мүмкіндік беріледі.
Ресми дерек бойынша, бүгінде Қазақстанда 29 мыңнан астам әйел мен 4 мыңнан астам ер адам бедеулік диагнозы бойынша есепте тұр.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2024 жылы Қазақстанда экстракорпоралдық ұрықтандыруға 7000 квота бөлінген.,,2024-06-21T15:30:37+05:00
grant-baiqauy-2024-qandai-kvotalar-bar-zane-kimder-tegin-oqi-alady,informburo.kz,Грант байқауы – 2024: Қандай квоталар бар және кімдер тегін оқи алады,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/grant-baiqauy-2024-qandai-kvotalar-bar-zane-kimder-tegin-oqi-alady,"13 шілдеде мемлекеттік грант конкурсына өтініш қабылдау басталады. Биыл бакалавриатқа 79 мыңға жуық білім беру гранты бөлініп отыр. Әртүрлі санаттағы талапкерлерге арнайы квоталар бекітілген. Квота мөлшері дегеніміз – бөлінген грант санының пайыздық үлесі. Мысалы, биыл су басқан өңірлер түлектеріне барлық гранттың 20 пайызы (12 528 грант) бөлініп отыр.
Осы орайда Информбюро порталы Ұлттық тестілеу орталығының ақпаратына сүйене биыл квотамен кімдер грантқа оқуға түсе алатынын және ""Серпін"" бағдарламасы мен сараланған гранттардың қалай үлестірілетінін түсіндіреді.
Оқу-ағарту министрінің 2023 жылғы 15 тамыздағы № 261 бұйрығына сәйкес, мынадай квота түрлері бар:
Кәмелетке толмаған төрт және одан көп бала тәрбиелеп отырған отбасынан шыққан балалар квотасы 5%-ды құрайды. Яғни, жалпы мамандыққа бөлінген гранттың 5%-ы осы квотамен беріледі. Мысалы, 2024 жылы ""Педагогикалық ғылымдар"" бағыты бойынша 13 735 грант бөлінген. Оның ішінде 687 грант немесе 5%-ы көпбалалы отбасынан шыққан балаларға арналған.
Квота шарттары:
Мысалы, талапкердің өзі (18 жасқа толмаған) + 1 бала (18 жасқа толмаған) + 1 бала (18 жасқа толмаған) + 1 бала (23 жасқа толмаған күндізгі бөлімде оқитын ЖОО немесе колледж студенті).
Оқи отырыңыз: ҰТО ""көпбалалы отбасы"" квотасымен жоғары оқу орнына қалай түсуге болатынын түсіндірді
Ауыл квотасы 35%-ды құрайды. Яғни, жалпы мамандыққа бөлінген гранттың 35%-ы ауыл квотасымен беріледі. Ауыл квотасы ауылдың әлеуметтік-экономикалық дамуын айқындайтын мамандықтар бойынша беріледі. Мысалы, педагогикалық, IT, ауыл шаруашылық, ветеринария, медициналық және басқа да мамандықтарға бөлінеді.
Ауыл квотасы үшін анықтама алудың қажеті жоқ. Ауылдық жерде орналасқан мектепті бітірсеңіз, ақпарат базада болады.
Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылмайтын ұлты қазақ адамдарға арналған Қандас квотасы 4%-ды құрайды. Яғни, жалпы бөлінген гранттың 4%-ы қандастарға беріледі. Мысалы, 2024 жылы ""Педагогикалық ғылымдар"" бағыты бойынша 13 735 грант бөлінген, оның ішінде 549 грант немесе 4%-ы қандастарға арналған. Бұл квота бойынша грант конкурсына қатысу үшін қандастар ұлты (қазақ) көрсетілген шетел төлқұжатын ұсынады.
Атап өтсек, қандастар үшін грант конкурсына қатысуға ҰБТ-ның шекті балдары бекітілмеген.
Су тасқынынан зардап шеккен өңірлердің, яғни Ақмола, Ақтөбе, Атырау, Батыс Қазақстан, Қостанай, Солтүстік Қазақстан облыстарының түлектеріне негізгі ҰБТ-дан төмен балл жинаса, қаңтар немесе наурыз айларындағы ҰБТ-ның жоғары нәтижелерімен грант конкурсына қатыса алады. Осылайша, төрт тестілеудегі ең үздік ҰБТ нәтижесімен грант конкурсына қатыса аласды.
Сондай-ақ, 2024 жылы жалпы грант санының 20%-ы, яғни 12 528 грант су тасқынынан зардап шеккен өңірлердің талапкерлеріне бөлінеді. Еске сала кетсек, бұл аймақтан шыққан талапкерлер грант конкурсына құжаттарды 13-24 шілде аралығында тапсырады.
Оқи отырыңыз: Су басқан өңір түлектеріне 12,5 мың білім гранты квота түрінде берілмек
2024 жылы алғаш рет сараланған гранттар енгізілді. Сараланған гранттар – бұл 50% оқу ақысы төленетін гранттар. 300 сараланған грант екі бағыт бойынша бөлінген:
Бұл грант конкурстық негізде беріледі, яғни, талапкерлер грант конкурсына қатысу қажет. Ешқандай қосымша құжат қажет емес. Толық грант ұтып алмаған кезекте келесі болып тұрған талапкерлер сараланған грантты иелене алады.
""Серпін"" жобасының басты мақсаты – еліміздің оңтүстік өңірлерінің жастарын кадр тапшылығын көріп отырған аймақтарда оқытып, білікті мамандар даярлау. Бағдарламаға мына аймақтардағы ауыл мектептерін бітірген түлектер қатыса алады:
Гранттар мынадай облыстарда орналасқан ЖОО-ларға бөлінді:
Оқи отырыңыз: Грант байқауы – 2024: ЖОО мен мамандық таңдауға арналған мамандар кеңесі
Гранттар тек  педагогикалық, IT және техникалық, ауыл шаруашылық мамандықтарына беріледі. Биыл ""Серпін"" бағдарламасына мемлекеттен 3 903 грант бөлініп отыр:
Жоба бойынша грантқа түскен түлектер шәкіртақы алады және жатақханамен қамтамасыз етіледі. ""Серпін"" бағдарламасы түлектері үшін оқу аяқтаған соң грант өтеу мерзімі 3 жылдан 2 жылға қысқартылып, өтеу орны 11 аймаққа ұлғайтылды.
Грант конкурсына құжаттар 13-20 шілде аралығында, Ақмола, Ақтөбе, Атырау, Батыс Қазақстан, Қостанай, Солтүстік Қазақстан облыстарының талапкерлері үшін 13-24 шілде аралығында қабылданады. Ол үшін мынадай құжаттарды тапсыру керек:
Құжаттарды жоғары оқу орындарының қабылдау комиссиялары арқылы офлайн және eGov арқылы онлайн тапсыруға болады. Грант конкурсының нәтижесі 10 тамызға дейін жарияланады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Грант конкурсының нәтижесі 10 тамызға дейін жарияланады.,,2024-07-12T16:45:00+05:00
marqumnyn-atynan-qurban-saluga-bola-ma-qurban-aitqa-qatysty-bilu-kerek-derekter,informburo.kz,Марқұмның атынан құрбан шалуға бола ма? Құрбан айтқа қатысты білу керек деректер,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/marqumnyn-atynan-qurban-saluga-bola-ma-qurban-aitqa-qatysty-bilu-kerek-derekter,"Құрбан айт мерекесі биыл 16 маусымда басталып, үш күн атап өтіледі. Айт мерекесінің бірінші күні дүйсенбіге сәйкес келетіндіктен, бұл күн ел заңнамасы бойынша демалыс күні болып есептеледі. Ханафи мәзһабында Құрбан айт намазынан кейін 3 күн ішінде жағдайы келген мұсылманға құрбан шалу – міндет.
Кімдер құрбан шалмаса болады? Қаза болған адамның атынан құрбан шалуға бола ма? Құрбандық етін қалай үлестіреді? Осы орайда Informburo.kz Қазақстан мұсылмандары діни басқармасымен бірлесе құрбан шалушылар білуге тиіс сұрақтарға жауап әзірледі.
Тілімізге еніп кеткен ""құрбан"" сөзі араб тілінде ""жақындау"" деген мағынаны білдіреді. Алла Тағаланың разылығына жақындау ниетімен құрбан айт күндерінде шалынатын арнайы малдың аты.
Құрбан шалу – Алла Тағаланың берген сансыз нығмет-несібелеріне әрі жылдан жылға аман-есен жеткенге шүкіршілік ретінде һәм жыл бойы жіберген күнә-қателіктерді жуу үшін орындалатын ғибадат. Сондай-ақ, мұсылман шалған малының етінен бала-шағасына, ағайын-туысына, көршілеріне таратады, кедейлердің де аузы қызылға тиеді. Сол арқылы қоғамдағы береке-бірлік, ынтымақ, жанашырлық, ағайындық, татулық арта түседі.
Негізінде бұл мерекенің тарихы Ибраһим аләйһис-сәләм мен ұлы Исмайл пайғамбардан бастау алады. Аллаға деген бағыныштылығымен сыналған Ибраһим пайғамбар Жартушысын разы ету үшін ұлы Исмайлды құрбандыққа шалмақшы болады. Алла Тағала оған Исмайлдың орнына көктен түсірген қошқарды құрбан етуін бұйырады. Осындай үлкен сынақты басынан өткерген әкелі-балалы қос пайғамбардың тағылымы бүгінде мұсылман қауым үшін ғибрат өнегесі болса керек.
Құрбан шалу құлшылығы адамды ақыретте сый-сыяпатқа, мол сауапқа ке­нелтеді. Құрбандыққа шалынған малдың әрбір тал қылшығына сауап жазылатыны айтылған. Алланың берген нығметіне шүкіршілік етудің бір жолы – Алла жолында мал-дүниені жұмсау. Құрбандық шалу – Аллаға шүкіршілік етудің бір көрінісі.
Құрбандық етінен отбасына, жақын туыстарына, көршілеріне, достарына және мұқтаж жандарға үлестіру мұсылмандардың арасында махаббат пен сүйіспеншілікті артырады. Бір малын қиып, кедей және мұқтаж бауырларына жәрдем беру арқылы жаман қы­лықтарын бауырмалдық, жомарттық, кі­шіпейілдік секілді жақсы қасиеттермен алмастырады. Шариғатымызда мұндай істерді істеу талап етіледі әрі жақсы саналған амал саналады.
Ханафи мәзһабында құрбан айт күндері бай адамға құрбан шалу – уәжіп (міндет). Шариғат бойынша ""бай"" деп мал-дүниесі нисап мөлшеріне жеткен адамға айтылады. Нисап мөлшері – 40 қой (ешкі) немесе 30 ірі қара немесе 5 түйе. Ол да болмаса қажеттілігінен артық 85 грамм алтын (1,2 млн теңге) қаражат. Мал-дүниесі нисап мөлшеріне жетпеген, яғни жағдайы төмен мұсылманға құрбан шалу міндет емес.
Құрбандық шалу ақыл-есі дұрыс, балиғат жасына толған, ауқатты, муқим (тұрақты), әрбір ер және әйел мұсылманға бұйырылады. Ал жолаушыға, уақытша (15 күннен аз) қоныстанған, қажыға барған (меккеліктен басқа) және кедей адамға құрбандық шалу міндет емес. Ақылды, балиғат жасына толған адам құрбандықты өз атынан шалады. Кішкентай балалары атынан құрбандық шалу міндет емес.
Оқи отырыңыз: Құрбандыққа қандай мал шалуға болмайды? Маңызды 18 сұраққа жауап
Қой мен ешкі бір адамның атынан бауыздалады. Ал түйе мен ірі қараны бір адамның атынан да, жеті адамның атынан да сойса болады. Бірақ жеті адамнан асып кетпеуі керек. Алайда түйе мен ірі қараны құрбандыққа шалуға біріккен кісілердің барлығының ниеті құрбандық құлшылығын өтеу мақсатында болуы керек. Егер олардың біреуі құрбандыққа тек ет алу ниетімен қосылса, барлығының құрбандығы құрбандық ретінде саналмайды.
Құрбандық шалудың белгілі уақыты бар. Құрбандықты одан алдын немесе кейін шалуға болмайды. Уақытынан бұрын шалған құрбандық өз отбасы үшін сойылған мал іспетті. Ол құрбандық болып есептелмейді. Ал уақытынан кейін шалса, оның етін садақа ету уәжіп болады, одан өзі жемейді.
Құрбан шалу уақыты айт намазы оқылатын жерлерде айт намазынан кейін, ал айт намазы оқылмайтын ауылдарда таң атқаннан соң басталып, айттың үшінші күні күн батқанға дейін жалғасады.
Қалалық жерде тұратын адам құрбандығын шалу үшін оны айт намазы оқылмайтын бір ауылға жіберсе және құрбандық сол ауылда таң атқаннан кейін шалынса, дұрыс болады. Өйткені құрбандық иесінің тұратын жері емес, құрбандық шалынатын жер есепке алынады.
Қатты суық, тасқын су, қалың қар және басқа да дәлелді себептермен айт намазы оқылмай қалса, құрбандық малы шамамен айт намазы оқылатын уақыт өткеннен кейін, яғни, күн шыққан уақыттан бір сағат өткізіп шалынады.
Бір күнді айт күні деп есептеп, адамдар сол күні айт намазын оқыса және құрбандық шалса, сосын оның арапа күні екені анықталса, оқыған намазы және шалған құрбандығы дұрыс болады. Ал құрбан айт күнінің келмегенін біле тұра шалған құрбандығы жәй садақа болып қалады.
Құрбандықты күндіз де, түнде де шалуға болады. Дегенмен түнде құрбан шалу дін тұрғысынан ұнамсыз іс-әрекет делінген. Сондай-ақ, құрбандықты айттың бірінші күні шалған – абзал.
Қасапшыға қойылатын талаптар
Оқи отырыңыз: Құрбандыққа қандай мал жарайды? Құрбан шалуға қатысты маңызды 12 сұраққа жауап
Негізінде әрбір іс міндетті түрде ниет етумен басталады. Кейбір ғибадаттарда нақты ниет етілмесе, көзделген мақсат орындалмай, жай бір әрекет болып қалуы мүмкін.
Құрбандық дұрыс болу үшін үш шарт табылу қажет: сау мал болу, айт күндері құрбандық шалу және ниет ету. Ниетті тілмен айту шарт емес, көңілде ниет етудің өзі жеткілікті. Құрбандық малын сатып алғанда, біреуге тапсырыс бергенде немесе оны өзі бауыздаған кезде құрбандық ғибадатын ниет етумен шарт орындалады.
Құрбан шалғанда былай ниет ету сүннет: ""Бисмилләһи, Аллаһу акбар! Уа, Жаратқан Ием! Мына құрбандықты сен маған рызық етіп бердің. Мен оны Сенің разылығың үшін құрбан етемін. Бұл құрбандықты менен қабыл ет!"" . Басқа сөзбен айтса да немесе ""Бисмилләһи, Аллаһу акбар"" деп қысқа қайырып қойса да болады.
Осы орайда, құрбандық ғибадатында ниеттің маңыздылығын көрсететін мына мысалдарға тоқталып өтсек:
Құрбандыққа семіз әрі әдемі малды таңдау. Қойдың піштірілген қошқарын, қара ірі мал мен түйенің ұрғашысын бауыздаған абзал.
Мал иесінің өзі союы немесе жақсы соятын адамға тапсыру. Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) қызы Фатиманың атынан құрбандық шалғанда, құрбандықтың алдында тұруды өтінген және бауыздап жатқан малдың бірінші қаны тамған бойда бұрынғы күнәларының кешірілетінін айтқан.
Малды бауыздап жатқанда дұға оқу. Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) айтқан мына дұғаны оқып, бауыздаған жақсырақ:
""Ғибадатымды жер мен аспанды жаратқан Аллаға шын ықылас етіп, толық мойынсұнып, ниет еттім. Мен Оған ешкімді серік қоспаймын. Менің намазым мен ғибадаттарым, расында, бүкіл әлемнің иесі – Алла Тағала үшін, өмірім мен өлімім де – Оның қалауында. Оның серігі жоқ. Мен соған бұйырылдым. Мен мұсылмандарданмын"".
Құрбандық малды қинамай, алдын ала дайындалған өткір пышақпен жеңіл түрде бауыздау керек. алды өтпейтін пышақпен қинап сою – мәкруһ. Малдың жаны бойынан толық шығып болғанға дейін оның терісін сыпыруға болмайды.
Айт күні таңертең тамақ ішпей, сойылған құрбандық етімен ауыз ашу – сүннет.
Егер бір адамға құрбандық шалу уәжіп болса, алайда қолында ақшасы болмаса, қарыз алуы міндетті. Ал егер оған құрбан шалу уәжіп болмаса, өзі мұқтаж адам болса, оған құрбандық шалу үшін қарыз алу дұрыс емес. Өйткені Алла Тағала пенделеріне шамасы келмейтін нәрсені жүктемейді. Ол туралы Құранда былай делінген: ""Алла ешбір жанға күші жететінінен басқаны жүктемейді"".
Оқи отырыңыз: Жылқы мен құс неге құрбандыққа жарамайды? Құрбан шалушыға арналған 12 маңызды мәлімет
Шариғат бойынша бір адам өзінің атынан басқа бір адамды белгілі бір іске уәкіл ете алады. Өйткені адам баласы кейбір жағдайларда бір істі орындауға жарамай қалуы мүмкін. Сонда біреудің көмегіне жүгінеді, яғни, сол істі оған тапсырады, оны өзінің атынан уәкіл етеді.
Мұхаммед Пайғамбар Хаким ибн Хизамға құрбандық сатып алуға тапсырыс берген. Сондықтан, құрбандықты үйінен шықпай біреу арқылы орындауға  да болады. Яғни, құрбан шалуға ниет еткен адам өзіне бір сенімді адамды уәкіл етіп тағайындайды да оған құрбандықтың ақшасын беріп, малды сатып алуды, бауыздауды, етін бөлшектеп таратуды тапсыра алады. Шариғатта бұл қарым-қатынас ""уакалат"" деп аталады.
90 шақырымнан астам жерге сапарға шыққан адамға құрбандық шалуы міндетті емес. Бірақ нәпіл ретінде құрбандық шалса, сауапқа кенеледі.
Алайда жолаушы айт күндерінің демалысын пайдаланып немесе басқа да себептерге байланысты сапарлап барған жерінде құрбан шалуына рұқсат етіледі. Оның сапарға шыққаны құрбан шалуына және құлшылығының қабыл болуына кедергі болмайды.
Жолаушы сапарда жүріп құрбан шалып, айт күндері бітпей жатып үйіне қайтса, оған екінші рет құрбан шалу міндетті емес. Сондай-ақ айт күндерінің басында тұрғылықты болып, кейін айт күндерінің ішінде сапарға шықса да оған құрбан шалу міндеттелмейді. Ал егер айттың бірінші күні сапарда болып құрбан шалмаса, кейін айт күндері үйіне қайтса, онда ол құрбан шалуға тиіс.
Ханафи мәзһабы бойынша құрбан айт күндері құрбан шалу бай, муқим (жолаушы болмаған), азат мұсылманға – уәжіп. Құран Кәрімде: ""Ендеше, Раббың үшін намаз оқы да, құрбан шал"" – делінген.
Сондықтан Ханафи мәзһабында құрбан айт күндері құрбандықты бауыздамай, ақшасын садақа ете салу дұрыс емес. Өйткені шариғат бойынша құрбандық малын бауыздап, қан ағызу – міндет.
Алайда, сатып алған құрбандығын айт күндері шала алмаса, оны тірідей садақа етеді. Ал егер құрбандықты сойып қойған болса, оның барлық етін мұқтаждарға таратады, өзі одан ештеңе жемейді. Өйткені уақыты өткен құрбандық міндеті садақа міндетіне ауысады. Егер құрбандықты әлі сатып алмаған болса, құрбандық құны мөлшерінде садақа етеді.
Демек құрбандық шалуға міндетті болған адам белгілі малды бауыздап қан шығаруға тиіс.
Оқи отырыңыз: 16 маусым – Құрбан айт: Құрбан шалу тәртібіне қатысты 8 сұраққа жауап
Дүниеден озған адамның атынан сауап ниетінде құрбан шалуға болады. Бірақ мойнына құрбан шалу уәжіп болған кісі ең әуелі өз атынан құрбандық шалуға тиіс. Марқұм үшін құрбан шалғысы келген адам оны құрбан айт күндері орындауы шарт. Құрбандық етінен құрбан шалған адамның өзі де, басқалар да жесе болады.
Егер құрбан шалуды қайтыс болған адам өсиет етсе, құрбандық етін оның мұрагерлері жей алмайды. Құрбандықты түгелдей кедей мен мұқтаждарға таратып беру керек.
ҚМДБ қаржыға араласпайды. Құрбандыққа шалынатын түлік бағасы жергілікті нарық бағасымен көрсетіледі. Қазақстанның әр аймағында малдың бағасы әртүрлі. Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент және облыс орталықтарында малдың бағасы бірдей болмауы мүмкін.
Тапсырыс берушіден түскен қаражат мал иесіне, яғни сатушыға тікелей беріледі. Өйткені бұл делдалдық қызмет емес. Көрсетілген сомаға қасапшының қызметі ғана кіреді. Ал құрбандық етін бөлшектеп, мұқтаж жандарға тарату сынды барлық ұйымдастыру жұмыстары ҚМДБ мешіт жамағаты мен еріктілердің көмегі арқылы тегін жүзеге асады. Бұл – құрбан шалуға тапсырыс беруші азаматтар үшін үлкен жеңілдік.
Құрбандық еті үшке бөлініп үлестіріледі:
Бірақ шалынған малды түгелдей кедей-мұқтаждарға таратуға болатыны сияқты, түгелдей өзінің отбасына қалдыра алады.
Республика бойынша мұқтаж отбасылар құрбандық етін алу үшін qurban2024.kz сайты арқылы өтініш білдіре алады. Мұқтаж отбасылардың өтініштерін қабылдау, сараптау және құрбандық еттерін жеткізіп беру жұмыстарымен ҚМДБ-ның жергілікті өкілдіктері айналысады.
Оқи отырыңыз: Дұғаны онлайн жасауға бола ма? ҚМДБ өкілі жауап берді
Бай немесе кедей болсын құрбан айтта шалған құрбандығының етін жеуіне болады. Құрбандыққа шалынған малдың етін үш бөлікке бөліп тарату – ұнамды іс.
Құрбандыққа шалынған малдың етін, терісін, сирақтарын, басын және сүтін сату – ұнамсыз іс. Құрбан малының аталмыш бөлшектері сатылған жағдайда құны кедейлерге садақа ретінде беріледі. Құрбандыққа шалынған малдың терісін кедейлерге, қайырымдылық қорларына беруге болады.
Ескерту: Құрбанға шалынған малдың ешқандай бөлшегінен қасаптың ақысы ретінде төлеуге болмайды.
Құрбан шалуы уәжіп болған кісінің құрбандық малында аталмыш кемшіліктердің біреуі сатып алғаннан кейін пайда болса немесе алған малы өліп қалса, қайтадан құрбандыққа жарайтын мал сатып алып шалуы керек. Ал құрбан шалу уәжіп болмаса да, сауап үшін шалуды ниет еткен кедей адамның сатып алған құрбанында бір кемшілік пайда болса, сол малды шала береді. Тіпті құрбан шалуы уәжіп болмаған кедей адам бойында кемшілігі бар малды сатып алып, құрбан ретінде шалуына болады. Өйткені кедей адамның шалған құрбандығы – нәпіл құрбан. Нәпіл ғибадатта кешірім бар.
Сатып алған құрбандық малы айыпты болып қалса, оны сау малға ауыстырады. Малды бауыздайтын кезде не бауыздау себебімен көзін шұқып алса немесе союға апара жатып аяғын сындырып алса, оның оқасы жоқ.
Құрбан айтқа бір күн қалғанда ораза ұстаудың сауабы мол. Зүл-хиджа айының 9-шы жұлдызында болатын Арапа күні ауыз бекітуге болады. Ал айт кезінде ораза ұстауға шариғатымыз рұқсат етпейді.
Оқи отырыңыз: Мұсылмандар енді намаз уақытын Мүфтияттың мобильді қосымшасынан біле алады
Биыл Қазақстанда құрбандық шалу рәсімі онлайн және офлайн форматта өтеді:
Мұсылман қауым ерте тұрып, тазаланып, хош иісті әтірін сеуіп айт намазына дайындалады. Айт намазынан кейін барша мұсылманды құттықтап, арада өкпе-реніш болса бәрін ұмытып, татуласады. Кейін жағдайы жақсы мұсылмандар Алла разылығы үшін деп құрбандық шалып, садақа береді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Биыл Құрбан айт 16-18 маусымға тұспа-тұс келіп отыр.,,2024-06-10T11:00:00+05:00
memlekettik-grantpen-oqygan-zoo-tulekteri-ony-qalai-oteidi-sagyn-nusqaulyq,informburo.kz,Мемлекеттік грантпен оқыған ЖОО түлектері оны қалай өтейді? Шағын нұсқаулық,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/memlekettik-grantpen-oqygan-zoo-tulekteri-ony-qalai-oteidi-sagyn-nusqaulyq,"Мемлекеттік грантпен оқыған студенттер қандай мекемелерде грантын өтей алады? Қандай түлектер грантты өтеуден босатылады? Грантты өтемеген жағдайда түлек оқу ақысын қайда қайтарады? Осы және өзге де сұрақтардың жауабын төмендегі материалдан оқи аласыздар.
Соңғы жылдары қазақстандық жоғары оқу орындарын грантпен немесе квота бойынша оқып бітірген бакалавриат түлектері, магистранттар мен докторанттар грантын өтеп, өз мамандығы бойынша кем дегенде үш жыл еңбек етіп жүр.
Бұл ереже 2016 жылы ҚР ""Білім туралы"" Заңына сәйкес қабылданды. Ал 2021 жылдың басында грантты өтеуге қатысты заң талаптары жеңілдетілді. Бұдан былай жоғары оқу орнында грант арқылы білім алған түлектер грантты мамандық бойынша тек мемлекеттік ұйымдарда ғана емес, жекеменшік мекемелерде де өтей алатын болды. Сонымен қатар, мемлекет тарапынан грант иегерін оқытуға кеткен шығындарды өтейтін норма енгізілді, ол түлектің нақты оқыған оқу мерзіміне пара-пар.
ҚР ""Білім туралы"" Заңына сәйкес 6 санат үшін грант бойынша үш жылдық немесе екі жылдық міндетті жұмыспен өтеу көзделген. Олар:
""Білім туралы"" Қазақстан Республикасы Заңының 47-бабының 17-тармағына сәйкес мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде білім алған азаматтарға жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарын бітіргеннен кейін кемінде үш жыл жұмысты өтеу міндеті жүктелген.
Оқу ақысы толығымен төленген жағдайда, одан бөлек, төмендегі жағдайларда:
Бұл жағдайда грантты өтеу мерзімі бөлек есептеледі. Мысалы, студент:
Мысал үшін есептеп көрелік: грантты өтеу мерзімі – 3 жыл (36 ай). Жалпы оқу жылы – 4 жыл (48 ай). Студенттің ақылы оқыған уақыты – 30 ай, ал грантта оқыған уақыты – 18 ай (қалған бір жарым жыл) болса, оның грантта оқыған мерзімін жалпы оқу жылына бөліп, шыққан санды 36-ға (грантты өтеу мерзімі) көбейтеміз. Нәтижесінде 13,5 ай болады. Яғни, түлек бір жарым жыл грантта оқыған уақытты 13,5 ай жұмыс істеп өтеу қажет.
Оқи отырыңыз: Грант байқауы - 2024: ЖОО мен мамандық таңдауға арналған мамандар кеңесі
Мерзімдік әскери қызметке түскенде немесе шақырылған кезде жас маманға жұмысты өтеу мерзіміне қызметті өтеу уақытын қоспастан, жұмысты өтеу мерзімі кейінге шегеріледі.
Жұмысқа жолдаманы түлектерді бөлу жөніндегі комиссия алдын-ала береді, ал ол комиссия университетте құралады. Түлек оқуды бітірген жылы 1 қыркүйектен бастап жұмысқа кірісуі қажет.
Жас мамандарды жұмысқа жіберу процесін ЖОО құратын дербес бөлу жөніндегі комиссиялар, сондай-ақ медициналық мамандықтар түлектері үшін денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган жүзеге асырады. Жоғары оқу орындарындағы комиссия мүшелері жыл сайын бітірген түлектердің саны, мамандығы, оқу тілі, тұратын мекен-жайы көрсетілген тізімді облыстар мен республикалық маңызы бар қалалардың әкімдіктеріне жіберіп отырады. Бұл арқылы мемлекеттік грантпен оқыған мамандардың барлығын жұмыспен қамту көзделген. Комиссия мүшелері 1 шілдеге дейін қажет деген жас мамандарды хаттама шешімімен бөліп, жұмысқа анықтамасын береді.
Онда жас мамандар жұмыс іздеуші ретінде тіркеледі. Яғни, ""Азаматтарға арналған үкімет"" мемлекеттік корпорациясына грантты өтеу уақытында жұмыссыз ретінде тіркеледі. Ол арқылы тұратын мекен-жайында жұмыс табылмаса, басқа өңірлерге жұмысқа орналасуы мүмкін.
Егер Бөлу жөніндегі комиссия түлекті жұмыс іздеуші адам ретінде тіркеуге тұру үшін мансап орталығына жолдаған болса, онда оның жұмыссыз ретінде есепте тұрған уақыты жұмыспен өтеу мерзіміне есептеледі. Жұмысқа орналаспай, жұмыссыздық есебінен шығу жұмысты өтеуден бас тартумен бірдей. Мысалы, егер жас маман жалпы мерзімі 6 ай жұмыссыз ретінде есепте тұрған болса (үзіліспен/үзіліссіз), жұмыспен өтеу мерзімінің өтелмей қалған бөлігі 30 ай болады. Сол сияқты, егер түлек жалпы мерзімі 3 жыл жұмыссыз ретінде есепте тұрса (үзіліспен/үзіліссіз), онда жұмыспен өтеу міндеті толық орындалған болып есептеледі.
Оқи отырыңыз: Мұғалімдер жазда қалай демалады және қанша жәрдемақы алады?
Бұл жағдайда студент өзінің оқуына мемлекет төлеген ақшаны толықтай қайтаруға міндеттеледі. Ережеге сәйкес, түлек оқу бітірген жылы 1 қыркүйектен бастап жұмыс істеуі керек. Тиісінше, грантты өтеу мерзімі осы уақыттан бастап есептеледі. Студент оқып жүріп жұмыс істесе, бұл уақыт грантты өтеу мерзімі болып саналмайды.
ҚР ""Білім туралы"" Заңының 47-бабының 17-4-тармағында: ""Жұмысты өтеу жөніндегі міндетті орындамағаны үшін жас маман және философия докторы өзінің оқуына байланысты бюджет қаражаты есебінен шыққан шығыстарды білім беру саласындағы уәкілетті органның операторы арқылы бюджетке өтеуге міндетті"" деп жазылған. Түлектер жұмысты өтеу жөніндегі міндеттерді орындамаса, оларды оқытуға кеткен шығын білім беру саласындағы уәкілетті органның операторы – Қаржы орталығы арқылы бюджетке өтеледі.
Жоқ, егер жас маман ""Білім туралы"" Заңның 47-бабының 17-тармағына сәйкес педагогикалық және медициналық мамандықтар бойынша ауылдық квотамен оқу бітірген болса, ол ауылдық жерде орналасқан мемлекеттік білім беру/денсаулық сақтау ұйымдарында жұмысты өтеуге міндетті.
Егер жұмыс орны түлекке тағайындалған гранттың талаптарына сәйкес келетін болса, оған жұмыс орнын ауыстыруға болады, мұндай жағдайда ""Қаржы орталығы"" АҚ-ға тиісті құжаттарын ұсынуы қажет.
Қаржы орталығының сайт: https://fincenter.kz/
Электронды поштасы: fincenter@fincenter.kz
Телефондары:
+7 (7172) 69-50-34
+7 (7172) 69-50-32
+7 (7172) 69-50-47
+7 (7172) 69-50-56
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жоғары оқу орнын мемлекеттік грант бойынша аяқтаған түлек өз мамандығы бойынша кемінде 3 жыл жұмыс істеуге міндетті.,,2024-07-11T12:30:00+05:00
mugalimder-zazda-qalai-demalady-zane-qansa-zardemaqy-alady,informburo.kz,Мұғалімдер жазда қалай демалады және қанша жәрдемақы алады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/mugalimder-zazda-qalai-demalady-zane-qansa-zardemaqy-alady,"Қазақстанда мұғалімдер 56 күн еңбек демалысын ала алады. Еңбек демалысының ақысы қалай есептеледі? Сауықтыруға арналған жәрдемақы қалай төленеді? Информбюро порталы педагогтердің еңбек демалысына қатысты осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Ұстаздар қауымына жыл сайын ақылы еңбек демалысының 2 түрі беріледі. Олар: негізгі және қосымша.
Экологиялық жағдайы нашар және радиациялық қаупі бар аймақтарда тұратын педагогтерге қосымша демалыс қарастырылған. Экологиялық жағынан қолайсыз аймақтарда тұратын педагогтер үшін қосымша демалыс ұзақтығы 7 күннен 12 күнге дейін созылады. Ал радиациялық қаупі бар аймақтарда тұратын мұғалімдер 5 күннен 14 күнге дейін қосымша демалады.
Демалыс уақытына түскен мереке күндері еңбек демалысына кірмейді. Еңбек демалысын беру кезінде нақты жұмыс істеген уақыт қана есепке алынады.
Оқи отырыңыз: Балаларды жазғы лагерьге қалай тегін жіберуге болады? Ата-анаға арналған нұсқаулық
ҚР Оқу-ағарту министрлігі Бюджеттік жоспарлау департаментінің еңбекақы төлеу әдіснамасы басқармасы басшысы Гүлайым Тоқпанованың айтуынша, еңбек демалысын беру кезінде сауықтыруға арналған жәрдемақы лауазымдық жалақы мөлшерінде төленеді. Сауықтыру жәрдемақысының мөлшерін есептеу процесі педагогтің демалыс берілген күнгі нақты жүктемесін ескере отырып, лауазымдық ақы мөлшерінде жүргізіледі. Мұнда қосымша ақылар мен үстемеақылар есептелмейді.
Педагог өзінің негізгі жұмысынан босатылмай, қосымша жұмыс немесе уақытша болмаған қызметкердің міндеттерін қатар орындаған жағдайда бұл лауазымдарды қатар атқару болып есептеледі. Мұндайда сауықтыруға арналған жәрдемақы педагогке негізгі лауазымы бойынша ғана төленеді. Ал, педагог қосымша жұмысты лауазымдарды қоса атқару туралы жеке еңбек шарты бойынша негізгі жұмыстан бос уақытында атқарса, сауықтыруға арналған жәрдемақы негізгі жұмыс үшін де, қосымша жұмыс үшін де бөлек төленуі тиіс.
Еңбек демалысының ақысы сіздің әр айдағы табысыңыздың жиынтығын сол айлардағы жұмыс кундерінің жалпы санына бөлгенде бір күндік жалақыңызды шығару арқылы есептеледі. Ол сізге неше күн еңбек демалысы берілгеніне де байланысты.
Қазақстанда мұғалімдердің еңбек демалысы – 56 күн:
Жыл сайынғы еңбек демалысына ақы төлеу – демалыс басталғанға дейінгі үш жұмыс күнінен кешіктірілмей, ал еңбек демалысы демалыстар кестесінен тыс берілген жағдайда, ол берілген күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірілмей жүргізіледі. Заңсыз әрекет жасалса, сенім телефонына хабарласып, мән-жайды баяндап, прокуратураға арыз не өтініш жазып қалдырасыз.
Ол үшін педагогтер zp.fvr.kz сілтемесі арқылы өтіп, онлайн калькуляторды қолдана алады. Калькулятор облыстық, қалалық және аудандық деңгейдегі жалпы білім беретін мектептер қызметкерлерінің жалақысын есептеуге арналған. zp.fvr.kz сайтында арнайы форманы толтырған соң автоматты түрде нақты жалақы сомасы шығады. Сосын оны pdf форматта сақтап алуға болады.
Сайттағы форманы дұрыс толтырсаңыз, калькулятор еңбекақыңыздың нақты сомасын шығарып береді.
Оқи отырыңыз: Баланың смартфонына ""Ата-ана бақылауын"" қалай қосуға болады? Шағын нұсқаулық
Онлайн калькулятор есебін қағазға шығарып, есепшіге қайта санатып алыңыз. Еңбек кодексіне сәйкес, есепші сізге ай сайынғы еңбекақыңыз бен ондағы төлемдер, аударымдар жайлы анықтама беруге міндетті.
Еңбек қатынастарына қатысты туындаған сұрақпен облыстық, аумақтық кәсіподақ ұйымдары мен білім бөлімдері өкілдеріне хабарласуға болады.
Иә, өндіріп алуыңызға болады. Мектеп әкімшілігіне барып мәселені шешіп көріңіз. Еш нәтиже болмаса, кәсіподақ төрағасына арыз жазасыз. Содан әрі қарай аудандық, қалалық, облыстық кәсіподаққа арыздануға болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақстанда педагогтердің жыл сайынғы еңбек демалысының ұзақтығы – 56 күн.,,2024-06-19T14:20:00+05:00
mulik-salygyn-qasan-zane-qalai-toleu-qazet-tusindiremiz,informburo.kz,Мүлік салығын қашан және қалай төлеу қажет? Түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/mulik-salygyn-qasan-zane-qalai-toleu-qazet-tusindiremiz,"Мемлекеттік кірістер комитеті қазақстандықтарғаы 2023 жыл үшін мүлік салығын төлеу қажет екенін ескертеді. Жер телімі, пәтер не жер үйіңіз болса, онда мүлік салығын төлеуіңіз қажет. Осы орайда Информбюро порталы мүлік салығы қалай есептелетінін, қалай төлеу қажет екенін түсіндіреді.
Мүлік иесі болсаңыз, онда салық келесі объектілерге салынады:
Көп қабатты үйде тұратындар мүлік салығын ғана төлейді. Олар жер салығынан босатылған.
Ал жер үй мен жер телімінің салығы бірге есептеледі. Жерді жеке тұрғын үй саламын деп алғанмен, құрылыс жүрмеген жер үшін базалық, яғни мөлшері жоғары салық сұралады. Мұндай жағдайда салық сомасы жоғары болады.
Оқи отырыңыз: Мемлекеттік кіріс департаменті мүлік салығы бойынша борышкерлерге қандай қауіп төнетінін еске салды
Кейбір тұлғалар мүлік салығын төлемейді, я болмаса салық базасы төмендетіледі. Салық базасы келесі жағдайларда төмендейді:
Жетім балалар мен 18 жасқа дейінгі ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар және бала кезінен мүгедектігі бар баланың ата-анасының біреуі мүлік салығын төлемейді.
Пайдалануға немесе мүліктік жалдауға берілген салық салу объектілеріне жеңілдіктер қолданылмайды.
Мүлік салығының мөлшері мүлік құнына байланысты. Жеке тұлғалар салықты өздері есептемесе де болады. Бәрі автоматты түрде есептеледі.
Мүлік салығының мөлшерлемесі салық базасына, яғни меншіктегі объектінің кадастрлық құнына байланысты. Мысалы, құны 2 млн теңгеге дейінгі объект үшін салық 0,05 пайыздық мөлшерлемеде есептеледі. Ал құны 2 млн теңгеден артық объект үшін салық салу объектісінің құны мен салық мөлшерлемесіне сәйкес есептеледі:
Салық сомасын ЖСН арқылы мына ақпарат көздерінен көруге әрі төлеуге болады:
Коммуналды қызмет түбіртегінде де мүлік салығы сомасы жазылады.
Оқи отырыңыз: Ақша аударып, несие рәсімдей алмайды: Мүлік салығын төлемегендер неден шектеледі?
2024 жылғы 2 қазаннан бастап салық борышы бар адамдарға қалыптасқан салық қарызы туралы хабарлама жолданады. Борыш сомасы 1 АЕК-ден, яғни 3692 теңгеден асса, хабарлама табысталған күннен 30 жұмыс күні өткенде борышты мәжбүрлеп өндіріп алу туралы салық бұйрығы толтырылады. Әр мерзімі өткізілген күнге Ұлттық банктің 1,25 еселенген базалық мөлшерлемесі мөлшерінде өсімпұл есептеледі. Сондай-ақ, елден тысқары жерлерге шығуға шектеу қойылуы және Қазақстанның кез келген банкіндегі шоттарға тыйым салынуы мүмкін.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Мүлік салығын уақытылы төлемеген жағдайда, қарыз үстіне өсімпұл қосылады.",,2024-06-25T16:00:19+05:00
qazaq-tilinen-mindetti-emtixan-oqusylar-men-ata-analar-ne-bilui-kerek,informburo.kz,"""Қазақ тілінен"" міндетті емтихан: Оқушылар мен ата-аналар не білуі керек",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaq-tilinen-mindetti-emtixan-oqusylar-men-ata-analar-ne-bilui-kerek,"Бұған дейін қазақ тілінен емтиханды тек 9 және 11-сынып оқушылары қорытынды аттестаттау кезінде ғана тапсыратын. Биылдан бастап 5-8, 10-сынып оқушылары да оқу жылы соңында ""Қазақ тілінен"" емтихан тапсырады. Емтихан қашан және қалай өтеді? Баға қалай есептеледі? Оқушылардың қазақ тілін меңгеру деңгейін бағалау не үшін қажет? Информбюро осы және өзге де сұрақтарға жауап әзірледі.
Биыл емтихан уақыты 27-31 мамыр аралығына белгіленген. Дегенмен емтиханның нақты уақытын әр мектеп өзінше белгілеуге құқылы. Яғни, оны білім беру ұйымының педагогикалық кеңесі айқындайды.
Қазақ тілінен емтихан жазбаша және ауызша форматта өтеді. Үш сағатқа созылады. Жазбаша емтиханда оқушыларға эссе жазу тапсырылса, ауызша емтиханда оқушының сөйлеу, тыңдау және оқу қабілеттері тексеріледі.
Оқу-ағарту министрлігінің түсіндіруінше, емтихан оқушылар әр тоқсан сайын тапсыратын бағалау жиынтығына өте ұқсас келеді. Ал тапсырмаларды әр мектептің мұғалімдері өздері әзірлеп, оны білім беру ұйымының әкімшілігі бекітеді. Емтиханды да мектеп мұғалімдері өздері қабылдайды.
Оқи отырыңыз: 27-31 мамырда 5-8, 10 сынып оқушылары ""Қазақ тілінен"" емтихан тапсырады. Баға қалай есептеледі
Ең жоғарғы нәтиже – 30 балл . Оның ішінде:
Биыл аталған емтиханның тұңғыш рет өткізілуіне байланысты, оқушылардың қорытынды бағасы емтиханның нәтижесіне (30 пайыз) және оқушының жылдық үлгеріміне (70 пайыз) қарай, яғни 30/70 пайыздық қатынасында қойылады. Қорытынды бағалау ең жақын бүтінге қарай дөңгелектеледі.
Қазақ тілінде оқитын сынып оқушылары ""Қазақ тілі"" пәнінен, ал орыс, ұйғыр, тәжік тілдерінде білім алатын сынып оқушылары ""Қазақ тілі мен әдебиеті"" пәнінен емтихан тапсырады.
Оқи отырыңыз: ""Қазтест"" сертификаты бар үміткерлер ҰБТ-да ""Қазақ тілінен"" тест тапсырудан босатылады
Емтихан білім алушылардың бағдарламалар мазмұнын меңгеруін бағалау мақсатында өткізіледі. Бұл жаңашылдық мемлекеттік тілдің мәртебесін арттыру мақсатында ""Тіл саясатын іске асырудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын бекіту туралы"" үкімет қаулысын орындау үшін енгізілді. Оқу-ағарту министрлігінің айтуынша, бұл емтихан қазақ тілін меңгермеген оқушыларды жазалау емес, тіл үйренуге ынталандыруға көбірек бағытталған.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Өзге тілдерде оқытатын мектеп оқушыларының &quot;Қазақ тілі мен әдебиеті&quot; бойынша білімі тексеріледі.,,2024-05-14T16:00:00+05:00
qurbandyqqa-qoi-eski-siyr-tuie-zaraidy-onlain-qurban-saludyn-tartibin-tusindiremiz,informburo.kz,"Құрбандыққа қой, ешкі, сиыр, түйе жарайды. Онлайн құрбан шалудың тәртібін түсіндіреміз",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qurbandyqqa-qoi-eski-siyr-tuie-zaraidy-onlain-qurban-saludyn-tartibin-tusindiremiz,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы биыл онлайн құрбан шалуға арналған qurban2024.kz сайтын іске қосты . Онлайн түрде құрбан шаламын деушілер сайт арқылы құрбандық малын таңдап, тапсырыс сомасын онлайн төлей алады.
Осы орайда Информбюро порталы қалай онлайн құрбан шалу тәртібін түсіндіреді.
Шариғат бойынша бір адам өзінің атынан басқа бір адамды белгілі бір іске уәкіл ете алады. Өйткені адам баласы кейбір жағдайларда бір істі орындауға жарамай қалуы мүмкін. Сонда біреудің көмегіне жүгінеді, яғни, сол істі оған тапсырады, оны өзінің атынан уәкіл етеді.
Мұхаммед Пайғамбар Хаким ибн Хизамға құрбандық сатып алуға тапсырыс берген. Сондықтан, құрбандықты үйінен шықпай біреу арқылы орындауға  да болады. Яғни, құрбан шалуға ниет еткен адам өзіне бір сенімді адамды уәкіл етіп тағайындайды да оған құрбандықтың ақшасын беріп, малды сатып алуды, бауыздауды, етін бөлшектеп таратуды тапсыра алады. Шариғатта бұл қарым-қатынас ""уакалат"" деп аталады.
Тапсырыстар мен өтініштер маусым айының 18-і күні сағат 12.00-ге дейін қабылданады.
""Құрбан шалу"" деген бөлімді таңдап, мына мәліметтерді енгізіңіз:
Оқи отырыңыз: Марқұмның атынан құрбан шалуға бола ма? Құрбан айтқа қатысты білу керек деректер
Әр өңірде әртүрлі:
Қой мен ешкіні жеке адам, ал ірі қара мен түйе малын бір немесе 7 адам бірігіп шалса болады.
Бұл бағаға қасапшының еңбекақысы, тоңазытқыш көліктерде етті сақтау, пакетке салусекілді мұқтаж жандарға құрбандық етін жеткізу үшін барлық қызмет түрлері кіреді
Иә. Бірақ тапсырыстар мен өтініштер түнгі уақытта қаралмайды.
Сайттың басты бетінде ""Құрбандық шалынғандығы туралы мәлімет"" деген батырманы басып, тапсырыс берген телефон нөміріңізді қайта жазыңыз. Сонда өзіңізге қажет толық ақпаратты ала аласыз.
Оқи отырыңыз: 16 маусым – Құрбан айт: Құрбан шалу тәртібіне қатысты 8 сұраққа жауап
Онлайн құрбандық тапсырысы тек облыс орталықтары бойынша қабылданады. Сондықтан өзіңізге жақын аймақты таңдаңыз.
Төлемді қолма-қол беруге болмайды, тек онлайн қабылданады. Тапсырысқа байланысты ақша аударымын тек Kaspi Gold картасы арқылы жасай аласыз.
Жоқ. Қате жіберсеңіз қайтадан өтініш бересіз.
Құрбан шалу құрбан айт намазынан кейін басталып, айттың үшінші күні күн батқанға дейін жалғасады. 16 маусымнан 18 маусымға дейiн.
Онлайн тапсырыс негізінде құрбан шалынатындықтан, құрбан шалу рәсіміне қатыса алмайсыз.
Оқи отырыңыз: Құрбан айт 16 маусымнан басталады. 17 маусымда демалыс беріле ме
Болмайды. Өтінішті тек бір рет жібере аласыз.
Шалынған құрбандық еттері толықтай мұқтаж жандарға таратылады.
Сайтта ""Құрбан етін алу"" деген бөлімді таңдап, мына мәліметтерді енгізіңіз:
Оқи отырыңыз: Құрбан айт – 2024: ҚМДБ айт намазының кестесін жариялады
Мына адамдар:
Ауқатты және мұқтаж емес адамдар өтініш бере алмайды. Шын мәнінде қиын жағдайда қалған мұқтаж жандарды ойлап, түсіністік танытуды сұрайды. Жәрдемге мұқтаж жандар құрбандыққа шалынатын малдың санына қарай көмек алады.
Әрине болады. Ол үшін тапсырыс бергенде құрбан шалдырушының аты-жөні деген жолаққа жазасыз.
Құрбандығыңыз шалынған соң сізге, тапсырыс беру кезінде Құрбандық есебі қажет деп белгілеген жағдайда Whatsapp желісі арқылы есебі келеді. Сондықтан құрбандық туралы фото және бейне есеп алуыңыз үшін WhatsApp мессенжері болу міндетті.
Сайтта ""Құрбан шалынды"" деген бөлім бар. Ол жерде телефон нөмірін енгізіп, құрбан шалынғандығы туралы мәліметті тексеруге болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тапсырыстар мен өтініштер маусым айының 18-і күні сағат 12.00-ге дейін қабылданады.,,2024-06-11T17:00:00+05:00
zumys-ornynan-zylyna-bir-ret-sauyqtyru-zardemaqysyn-alu-usin-ne-isteu-kerek,informburo.kz,Жұмыс орнынан жылына бір рет сауықтыру жәрдемақысын алу үшін не істеу керек,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zumys-ornynan-zylyna-bir-ret-sauyqtyru-zardemaqysyn-alu-usin-ne-isteu-kerek,"Сауықтыру жәрдемақысы дегеніміз – бұл мемлекеттік бюджеттен төленетін мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек. Яғни жәрдемақының бұл түрі бюджет есебінен қаржыландырылатын ұйымдарда төленеді.
Еңбек кодексінің 2-бабы 1-тармағы бойынша азаматтық қызметші – Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қазыналық кәсіпорындарда, мемлекеттік мекемелерде ақы төленетін штаттық лауазымды атқаратын және олардың міндеттері мен функцияларын іске асыру, мемлекеттік органдарға техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыру мен олардың жұмыс істеуін қамтамасыз ету мақсатында лауазымдық өкілеттіктерді жүзеге асыратын адам.
Еңбек кодексінің 139-бабының 10-тармағы бойынша қызметшілерге бір айлық жалақысы мөлшерінде сауықтыру жәрдемақысы төлене отырып, отыз күннен кем емес еңбек демалысы беріледі.
Оқи отырыңыз: Жұмыстан шыққан кезде қандай өтемақы алуға құқыңыз бар? Түсіндіреміз
Қызметкерлер еңбек демалысын бірнеше бөлікке бөліп алатын болса, онда сауықтыру жәрдемақысы жылына бір рет демалыстың бірінші бөлігінде төленеді. Демек еңбек демалысын бөліктерге бөлу кезінде мемлекеттік қызметшілерге сауықтыру жәрдемақылары еңбек демалысының бірінші бөлігінде және күнтізбелік жылда бір рет қана төленеді.
Еңбек кодексінің 96-бабына сәйкес еңбек шарты бұзылған кезде жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысын пайдаланбаған немесе толық пайдаланбаған қызметкерге пайдаланылмаған күндер үшін өтемақы беріледі. Мемлекеттік қызметшілерге сауықтыру жәрдемақысы еңбек демалысы берілген кезде ғана төленеді, ал жұмыстан босатылған кезде бұл жәрдемақы төленбейді.
Салық кодексінің 341-бабының 1-тармағының 41-тармақшасына сәйкес, бюджеттен төленетін мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек, жәрдемақылар мен өтемақыларға салық салынбайды.
2021 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекеттік және азаматтық қызметшілерге төленетін денсаулық сақтау төлемдерінен 10% міндетті зейнетақы жарналары ұсталмайды.
Оқи отырыңыз: Ана мен балаға 2024 жылы берілетін жәрдемақылар: Қанша түрі бар және оларды қалай алуға болады
Егер сауықтыру жәрдемақысы мемлекеттік бюджеттен төленсе, онда мұндай жәрдемақыдан салықтар мен аударымдар ұсталмайды. Ал жәрдемақы бюджеттен тыс қорлардан, арнайы шоттардан төленсе, онда мұндай жәрдемақыға салық салынады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жәрдемақы бір айлық жалақы көлемінде беріледі және оған салық салынбайды.,,2024-05-31T13:00:00+05:00
zumystan-syqqan-kezde-qandai-otemaqy-aluga-quqynyz-bar-tusindiremiz,informburo.kz,Жұмыстан шыққан кезде қандай өтемақы алуға құқыңыз бар? Түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zumystan-syqqan-kezde-qandai-otemaqy-aluga-quqynyz-bar-tusindiremiz,"Жұмыс берушінің бастамасымен жұмыстан босатылған жағдайда қызметкер бірнеше төлем мен өтемақы алуға құқылы. Ал олардың мөлшері қанша болатыны еңбек шартының не себепті тоқтатылып жатқанымен тікелей байланысты. Осы төлем түрлері туралы толығырақ материалдан оқыңыз.
Еңбек кодексі 113-бабының 4-тармағына сәйкес жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы еңбек шарты бұзылып, қандай да бір төлемдерді жүргізу тоқтатылған соң үш күн ішінде қалған ақша төленуі тиіс.
Еңбек заңнамасында қызметкерге төленетін бірнеше төлем мен өтемақы түрі қарастырылған. Ал оның қай түрі төленетіні қызметкер мен жұмыс беруші арасындағы келісімшарттың не себепті тоқтатылып жатқанымен байланысты.
Себепке қарамастан әрдайым төленетін төлем түрлері:
Кей жағдайда заңнамада немесе жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы еңбек шартында көрсетілген өтемақы төленеді.
Оқи отырыңыз: Төтенше жағдай не үшін жарияланады және ол адамдарға қандай құқықтар береді және міндеттер жүктейді
Еңбек кодексінің 96-бабының 2-тармағына сәйкес, еңбек шарты бұзылған кезде жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысын пайдаланбаған немесе толық пайдаланбаған қызметкерге жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысының пайдаланылмаған күндері үшін өтемақы төленеді. Ол қызметкердің орташа жалақысы негізінде есептеледі.
Еңбек кодексінің 131-бабының 1-тармағының бірінші тармақшасына сәйкес еңбек шартын жұмыс беруші тоқтатса, ол 1 ай ішінде қызметкерге орташа жалақысы мөлшерінде жұмысынан айырылуына байланысты өтемақы береді.
Еңбек кодексінің 131-бабының 1-тармағының екінші тармақшасында жұмыс берушінің бастамасы бойынша еңбек шарты бұзылған кезде жұмыс берушінің қызметкерге 1 ай ішінде орташа жалақысы мөлшерінде жұмысынан айырылуына байланысты өтемақы төлейтіні туралы нұсқау бар.
Оқи отырыңыз: Ана мен балаға 2024 жылы берілетін жәрдемақылар: Қанша түрі бар және оларды қалай алуға болады
Еңбек кодексінің 131-бабы 1-тармағының үшінші тармақшасына сәйкес жұмыс беруші бастамасы бойынша еңбек шарты бұзылған кезде қызметкерге жұмысынан айырылуына байланысты 1 айдағы орташа жалақысы мөлшерінде өтемақы төленеді.
Еңбек кодексінің 131-бабының 2-тармағына сәйкес өндіріс пен жұмыс көлемі азайып, қызметкерді жұмыстан шығарған жағдайда жұмыс беруші ақшалай өтемақы береді. Бұл өтемақының көлемі 2 айдағы орташа жалақы мөлшерінде болады.
Еңбек кодексі 113-бабының 4-тармағының 1-бөлігінде көрсетілген мерзімдер бұзылған жағдайда (3 жұмыс күні) жұмыс беруші қызметкерге берешекті және төлемді кешіктірген кезең үшін өсімпұл төлеуге міндетті. Айыппұл сомасы қызметкерге тиесілі сомаларды төлеу жөніндегі міндеттемелерді орындау күніндегі Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің базалық мөлшерлемесінің 1,25 еселенген мөлшері негізінде есептеледі және мерзімі өткен күннен бастап әрбір күнтізбелік күн үшін есептеледі.
Оқи отырыңыз: Әкелер қалай декретке шығады? Ерлерге арналған жәрдемақы мен жеңілдіктер
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Жұмыс беруші тиісті төлемдерді кешіктірсе, өсімпұл төлеуге міндетті.",,2024-05-21T16:30:00+05:00
1-nauryzda-onirlik-kadr-rezervine-otinis-qabyldau-bastaldy-ogan-kimder-qatysa-alady,informburo.kz,1 наурызда Өңірлік кадр резервіне өтініш қабылдау басталды. Оған кімдер қатыса алады,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/1-nauryzda-onirlik-kadr-rezervine-otinis-qabyldau-bastaldy-ogan-kimder-qatysa-alady,"Іріктеу бірнеше кезеңнен тұрады. Осы жылдың 1 наурызында басталып, маусым айының соңына дейін жалғасады.
Кадрлардың резервте болу мерзімі – 2 жыл. Осы кезеңде резервшілер сайланатын лауазымдарды қоспағанда, жергілікті атқарушы органдарда ""Б"" корпусының мемлекеттік әкімшілік лауазымдарына заңнама бойынша тағайындалуы мүмкін.
Оқи отырыңыз: Тоқаев: ""Кабинетін жылдар бойы босатпайтын"" шенеуніктермен оңай қоштасу керек
Үміткерлер 1 наурыз бен 31 наурыз аралығында onir.pkrezerv.gov.kz онлайн-платформасында жеке деректерін көрсетіп, тіркелуі қажет. Құжаттарды қағаз түрінде немесе электронды түрде ұсынған кандидаттар да онлайн-платформада тіркелуі тиіс.  Олар құжат тапсырғаннан кейін бір жұмыс күні ішінде, бірақ соңғы қабылдау күнінен кешіктірмей құжаттарын онлайн жүктейді. Деректер толық сақталуы үшін үміткер барлық қажетті файлды жүктеуі керек.
Үміткерлер ""жеке деректер"" бөлімінде байланыс деректерін дұрыс көрсетіп, кадр резервінің өңірін және салалық бағытты таңдауы қажет. Екі және одан да көп өңірлік резервті немесе салалық бағыттарды таңдауға, сондай-ақ өңірлік резервті немесе салалық бағытты қайта таңдауға жол берілмейді.
Іріктеуге қатысқысы келетін азаматтар өтінішті төмендегі құжаттармен бірге тапсырады:
Оқи отырыңыз: Тест: ""Жынымды келтірмеңізші"". Шенеуніктердің хит болған сөздері есіңізде ме?
Бірінші кезең – ""Заңнаманы білу деңгейін тестілеуге"" үміткерлер өтінім қабылданғанын растайтын хабарламаны алған соң, 31 наурызға (сол күнді қоса алғанда) дейін жазыла алады.
Тіркелу кезінде туындаған сұрақтарға қатысты onir.pkrezerv.gov.kz сайтындағы Jivo чаты арқылы тәулік бойы қолдау қызметіне, кеңес алу үшін 9:00-18:30 аралығында 7 7172 96-77-77 телефонына (ішкі нөмір – 3) және info@pkrezerv.gov.kz электрондық поштасына хабарласуға болады.
Сондай-ақ, onir.pkrezerv.gov.kz платформасының ""Байланыс"" бөлімінде өңірлердегі жауапты мамандардың байланыс деректері көрсетілген.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Іріктеуге жоғары білімі және кемінде 3 жыл жұмыс өтілі бар, 35 жастан аспаған ҚР азаматтары үімткер бола алады.",,2024-03-01T14:26:38+05:00
1-sauir-mektepke-quzat-qabyldau-bastalady-otinis-beru-tartibin-tusindiremiz,informburo.kz,1 сәуір мектепке құжат қабылдау басталады. Өтініш беру тәртібін түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/1-sauir-mektepke-quzat-qabyldau-bastalady-otinis-beru-tartibin-tusindiremiz,""" Білім туралы "" заңның 31-бабының 1-тармағына және орта білім беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгілік қағидаларының 9-тармағына сәйкес алты жастан бастап балаларды бірінші сыныпқа қабылдау жүзеге асырылады. Жалпы білім беретін мектептер 5 жастан бастап, егер бала осы жылдың желтоқсан айының соңына дейін 6 жасқа толатын болса, бірінші сыныпқа қабылдай алады.
Ата-аналар баласын 1-сыныпқа беруі үшін құжаттарды 1 тамызға дейін тапсыруы қажет. Алайда өтінішті тек бір мектепке ғана беруге болады. Мектепке қабылданудың шарттары қандай? Баланың құжаттарын қайда және қашан өткізу керек? Офлайн қалай өтінім беруге болады? Осы және өзге де сұрақтардың жауабын Informburo түсіндірмесінен оқыңыз.
Бірінші сыныпқа қабылдау ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің № 564 бұйрығына сәйкес жүргізіледі. Бүгінде баланы бірінші сыныпқа қабылдау үшін ешқандай емтихан, тест өткізілмейді, яғни білімі тексерілмейді. Жалпы білім беретін мектептер баланың дайындық деңгейіне қарамастан, мектеп қызмет көрсететін аумақта тұратын алты жастағы және жыл соңына дейін алты жасқа толатын балаларды бірінші сыныпқа қабылдауға міндетті.
Мектептің қызмет көрсету аумағы жергілікті білім бөлімінің бұйрығымен бекітіледі. Білім басқармасынан тұрғылықты жеріне сәйкес болашақ бірінші сынып оқушысы оқитын мектептің нөмірі мен мекенжайын біле аласыз. Мысалы, Алматыда картаны bilimalmaty.kz ресурсынан көруге болады.
Бірінші сыныпқа баратын балалардың ата-аналары немесе заңды өкілдері құжаттарды 1 сәуірден 1 тамызға дейін тапсыруы қажет. Құжаттарды екі жолмен өткізуге болады:
Елде не белгілі бір аумақта төтенше жағдай енгізілсе, онда құжаттарды қабылдау 20 тамызға дейін ұзартылады.
Оқи отырыңыз: Биыл педагогтерді жаңаша аттестаттау басталады. Оның қалай өтетінін түсіндіреміз
eGov порталында онлайн өтінім жіберу үшін ата-ана не баланың заңды өкілінде келесілер болуы керек:
Қажет құжаттар:
Өтінім жіберуге көп дегенде 15 минут кетеді. Қол қойып жібергеннен кейін жеке кабинетке өтініштің күні мен уақыты көрсетілген ақпарат жіберіледі. ""Қызметтерді алу тарихы"" бөліміне 1 қыркүйектен бастап баланың мектепке қабылданғаны туралы электронды хабарлама немесе дәлелді бас тарту туралы хабарлама келіп түседі. Хабарламада уәкілетті тұлғаның ЭЦҚ-сы болуы керек. Қызмет көрсету мерзімі – 1 күн.
Баланы бірінші сыныпқа қабылдау туралы шешім шыққаннан кейін мектепке келесі құжаттарды тапсыру қажет:
eGov порталынан бөлек, ата-аналар құжаттарды мектепке тікелей тапсыруға құқылы. Білім беру ұйымының қызметкері ата-аналар тапсырған құжаттарды тіркеп, оларға бір жұмыс күні ішінде баланың 2024 жылғы 1 қыркүйектен бастап мектепке қабылданатыны туралы бекітілген үлгідегі қолхат немесе дәлелді бас тарту туралы қолхат береді.
Қажет құжаттар:
Білім беру ұйымы бірінші сыныпқа қабылдау туралы бұйрықты 25 тамыздан кейін шығарады. Онлайн не офлайн өтініш беру бұйрықтың шығу мерзіміне еш әсер етпейді. Құжаттағы тізімде сыныпқа бөлінген балалардың тегі жазылған.
Оқи отырыңыз: 2024 жылы Қазақстанда 208 жайлы мектеп бой көтереді
Жалпы білім беретін мектепке тіркеу кезінде баланың тұрғылықты мекенжайы маңызды емес. Ата-аналар өзінің баласына ыңғайлы мектептерге өтініш бере алады. Бірақ өтінішті тек бір мектепке беруге болады. Әр мектеп өзінің аумағы бойынша үш, өзге аумақтан бір оқушы қабылдай алады. Құжаттарды бір уақытта баланың тұрғылықты жері бойынша бір мектепке, ата-ананың таңдауы бойынша басқа мектепке тапсыру мүмкін емес. Өйткені жіберілген өтініштер туралы ақпарат бірыңғай дерекқорда жинақталады.
Бас тарту туралы дәлелді жауапта немесе мектеп берген қолхатта баланың бірінші сыныпқа не үшін қабылданбайтыны жазылады. Ата-аналар 1 тамыздан кейін жүгінген кезде білім беру ұйымының бас тартуға құқығы бар. Бұдан өзге де себептер:
Шағымдарды жергілікті білім басқармасының басшысының атына немесе оқу-ағарту министрлігіне (мектепке дейінгі және орта білім беру департаменті) жазу керек. Басқарма шағымды – бес жұмыс күні ішінде, ал министрліктегі департамент 15 жұмыс күні ішінде қарауға тиіс.
Оқи отырыңыз: Түркістанда мектеп оқушылары сабаққа ұлттық нақыштағы киіммен барып жүр
№ 564 бұйрыққа сәйкес, бірінші сыныпқа қабылданатын баланың жасы міндетті түрде алтыдан асқан болуы немесе күнтізбелік жыл ішінде бала 6 жасқа толуға тиіс. Мысалы, қазір бала 5 жаста болса, ал туған күні қыркүйек пен желтоқсан аралығында болса, онда бала мектепке қабылданады. Жеті жастан асқан балалардың жағдайы жеке-жеке қаралады.
Бірінші құжат тапсырған 25 оқушыдан бір сынып жасақталса, қалғандары келесі сыныпқа жібереледі. Сыныптарды әріппен белгілегенде балаларды кемсіту немесе артықшылықтарына қарай бөлу деген болмайды.
Шілде-тамыз айларында құжат тапсырған кезде сыныпта орын болмай қалуы мүмкін. Мұндай жағдайда ата-аналар өзінің тұрғылықты мекенжайы бойынша басқа мектепті қарастыруға тиіс. Өз бетінше шешім қабылдай алмаса, жергілікті білім басқармаларының көмегіне жүгіне алады.
Баланың ата-анасы немесе басқа заңды өкілі елімізде тұрақты не уақытша тұрса, мектепке Қазақстанда тұрақты тұру құқығы бар екенін растайтын көші-қон карточкасының электронды көшірмесін тапсыруға тиіс. Мектеп директоры олардың баласын білім беру құжаттарындағы талаптарға сәйкес, шетелде алған білім деңгейіне сәйкес тиісті сыныптарда оқитындардың қатарына қосады. Мұндай құжаты болмаса, үміткердің білім деңгейін анықтайтын комиссия құрылады.
Оқи отырыңыз: Қызылордада оқушылар бұрынғы түрме ғимаратында оқып жатыр. Жаңа мектеп салынуы тиіс жерлер кәсіпкерлердің меншігінде
Иә, ата-аналардың қалауы бойынша мектепке дейінгі мекемелерде болмаған немесе мектепалды даярлықтан өтпеген балалар тамыз айында өтетін ақысыз жазғы мектептерге бара алады. Мектеп алды дайындықпен бірінші сыныпқа баратын барлық бала қамтылуға тиіс. Бұл мектепалды сынып, балабақшадағы дайындық сабақтары немесе қысқа мерзімдік курстар болуы мүмкін.
Ерекше білім алу қажеттілігі бар балалар мектепке баланың ата-анасының немесе өзге заңды өкілдерінің келісімімен педагогикалық-медициналық-психологиялық консультация қорытындысы ескеріле отырып қабылданады. Өтінішпен қоса консультацияның қорытындысын ұсыну қажет.
Денсаулығына байланысты ұзақ уақыт бойы бара алмайтын балаларды бірінші сыныпқа қабылдау үшін өтініш пен дәрігерлік-консультациялық комиссияның қорытындысын тапсыру қажет.
Материалды жазу кезінде пайдаланылды:
*Бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгілік қағидалары.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Бала осы жылдың соңына дейін 6 жасқа толатын болса, бірінші сыныпқа қабылдануға құқылы.",,2024-03-29T16:30:00+05:00
9-20-25-7-20-25-zas-otbasy-2024-zyly-ipotekamen-qalai-pater-aluga-bolady,informburo.kz,"""9-20-25"", ""7-20-25"", ""Жас отбасы"": 2024 жылы ипотекамен қалай пәтер алуға болады?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/9-20-25-7-20-25-zas-otbasy-2024-zyly-ipotekamen-qalai-pater-aluga-bolady,"Тұрғын үй бағдарламаларының шарттары өткен жылдың жазымен салыстырғанда аса өзгере қоймаған. Атап айтқанда,
Ұлттық банктің мәліметінше, Қазақстанда соңғы 3 жылда ипотека тақырыбы аса өзекті мәселеге айналған. Десе де, бірінші несие бюросы 2023 жылы ипотекамен баспана рәсімдеу деңгейі 17 пайызға төмендегенін мәлімдеді. Оған соңғы жылдары жеңілдікпен ипотека беретін кейбір мемлекеттік бағдарламалардың жабылып қалғаны себеп болып отыр. Өткен жылы банктер баспанаға 116600 несие берген. Бір адамға орташа есеппен 13 миллион теңгеден бөлінген. Несиелердің 70 пайызы ""Отбасы банкінде"", қалған 30 пайызы басқа банктерде берілген.
Бүгінде Қазақстанда ""Отбасы банкінен"" бөлек, екінші деңгейлі 21 банк жұмыс істейді. Бірақ, олардың бәрі бірдей баспанаға несие бермейді.
2022 жылдың 1 қазанынан бастап Отбасы банк аралық займ мөлшерлемесін 11,5 пайызға дейін көтерді.
2023 жылдың 15 мамырынан бастап мөлшерлемені 6-10 пайызға дейін төмендетіп, бірақ бағалау көрсеткіші міндетті түрде 2,5 пайызға жетсін деген талап қойылды. Ол үшін қаражат депозитте кем дегенде 3 ай жатуы тиіс.
Ертең, 15 ақпаннан бастап, бұл банкте тағы бір шарт іске қосылады. Аралық займмен несие рәсімдегенде депозитке үй құнының 50 пайызын құйғаннан кейін кем дегенде 6 ай күтуге тура келеді.
Баспанаға несие рәсімдеуге қажетті құжаттар:
Жылжымайтын мүлікке құқық белгілейтін құжаттардың түпнұсқалары кепіл туралы шарттың қолданылу мерзімі аяқталғанға дейін банкте қалады. Банк қажет болса қосымша құжаттар сұратуға құқылы.
Комиссия көлемі
Ипотека рәсімдеген кезде банктерге комиссия төленеді:
Оқи отырыңыз: 5 мың теңгеге қалай пәтер жалдап тұруға болады? Мемлекеттік бағдарламаларға шолу
""7-20-25"" бағдарламасының 2024 жылдың I тоқсанындағы қаржыландыру шегі - 25 миллиард теңге. Бағдарлама 2024 жылдың 3 қаңтарынан бастап қайта жұмыс істей бастады. Қазіргі уақытта ""7-20-25"" ипотекасы 7 банкте беріледі. Олар: ЦентрКредит банкі, Еуразиялық банк, Freedom банк, Алтын банк, РБК, Халық банк және Форте банк.
Бағдарлама аясында Астана, Алматы, Ақтау, Атырау, Шымкент қалаларынан ең жоғарғы құны 25 млн теңге болатын, Қарағанды, Түркістан қалалары үшін – 20 млн теңге және басқа өңірлер үшін – 15 млн теңге болатын үй алуға болады.
Оқи отырыңыз: Пәтер таңдауда неге мән беру қажет?
Бұл бағдарламамен 8 мың адам баспаналы болады деп жоспарланып отыр.
""Өз үйім"" бағдарламасына қатысу туралы өтініш берген сәтте шоттарында кем дегенде 500 000 теңгенің басын құраған банктің барлық салымшысы бұл бағдарламаға қатыса алады. ""Өз үйім"" – Отбасы банкінің жаңа салынған үйден пәтерді нарық құнынан төмен бағада беруге бағытталған жеке бағдарламасы. Бағалар нарықтағы үй құнынан төмен. Құрылыс барысында-ақ үлестік қатысу арқылы үй сатып алуға болады, ол үшін үлестік қатысу туралы келісімшарт, сондай-ақ құрылыс компаниясы мен өкілетті ұйымда ""Тұрғын үй құрылысын кепілдендіру қоры"" АҚ кепілдігі болуы талап етіледі.
Салымшының атында басқа үйдің бар-жоқтығы және қанша үй сатып алайын деп жатқаны маңызды емес. Салынып жатқан нысаннан пәтер таңдау мүмкіндігі қарастырылған. Бағдарлама қатысушылары салық жеңілдігін ала алады. Үй сатып алынатын жерде тіркеуде тұру міндетті емес.
Бағдарлама аясында алғашқы немесе қайталама нарықтағы тұрғын үй, үлестік қатысу шарты бойынша тұрғын үй алуға, тұрғын үй салуға (жер учаскесін сатып алуды қоса алғанда) болады. Оған тұрғын үй төлемдерін алушы, депозитте тұрғын үй сомасының 50 пайызы бар азаматтар қатыса алады.
Оқи отырыңыз: 2024 жылды жастар қалай жаңа үйде қарсы ала алады? Ипотекалық бағдарламаларға шолу
Жаңа бағдарлама үміткерде үйдің бар-жоғына қарамайды. Сондай-ақ, жасқа да қатысты шектеу жоқ.
Ипотекаға тек жаңа пәтер алуға болады, яғни қайталама нарықтағы пәтерлер бұл несиеге рәсімделмейді. Сондай-ақ, пәтерді тек Omir, Гост Р, Breeam, Leed сертификаттары бар тұрғын үйлерден алуға болады.Ипотека алу үшін Отбасы банкінің филиалына барып немесе қашықтан жұмыс істеу бөліміне бейнеқоңырау шалып, табысты есептету қажет. Табыс жетсе, несие алуға өтініш беріледі. Өтініш мақұлданса, банк бөлімшесіне барып, шарт жасасып, ақшаны құрылыс компаниясына аудару қажет. Табыс жетпесе, екі бірге қарыз алушыны тартуға болады. Тұрғын үй бағдарламасы 2023 жылдың 5 қаңтарынан бастап іске қосылған.
Бұл бағдарламаға заңды некеге тұрғанына 5 жылдан аспаған отбасылар қатыса алады. Ол үшін ерлі-зайыптылардың бірі немесе екеуі де Отбасы банкінен депозит ашып, кемі бір жыл қаражат жинауы шарт. Сондай-ақ, несие рәсімдеу уақытына дейін аталған депозитке сатып алатын тұрғын үйдің 50 пайызын жинап, бағалау көрсеткішін 5 ұпайға жеткізу қажет. Айта кетейік, жұбайлардың жас мөлшеріне шектеу қойылмайды.
""Жас отбасы"" бағдарламасының артықшылығы – несиені жаңа не қолданыстағы үй не пәтерді сатып алып қана қоймай, жер үй салуға не үйге жөндеу жұмыстарын жүргізуге де пайдалануға болады. Сондай-ақ, 2 жыл өткен соң жылдық мөлшерлеме 5 пайызға дейін төмендейтіні (ЖТСМ 5,2 пайыздан бастап) тағы бар.
Бұл ипотека тек пайдалануға берілген немесе салынып жатқан бастапқы тұрғын үйлерді қамтиды. Егер мүлік салынып жатқан болса, онда қосымша бағасы несиенің кемінде 70 пайызын жабатын баламалы мүлік түріндегі кепілдік болуы тиіс. Бағдарлама шарттары мынадай:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",1 наурыздан бастап &quot;9-20-25&quot; бағдарламасы іске қосылады.,,2024-02-15T11:25:02+05:00
akeler-qalai-dekretke-sygady-erlerge-arnalgan-zardemaqy-men-zenildikter,informburo.kz,Әкелер қалай декретке шығады? Ерлерге арналған жәрдемақы мен жеңілдіктер,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/akeler-qalai-dekretke-sygady-erlerge-arnalgan-zardemaqy-men-zenildikter,"Еңбек Кодексінің 99-бабына сәйкес, жаңа туған немесе асырап алған баласына күтім жасау үшін ер азаматтарға да үш жылға дейін жалақы төленбейтін демалыс беріледі. Мұнымен қатар олар бала бір жарым жасқа толғанша берілетін жәрдемақыны өз атына рәсімдеуге құқылы. Informburo осы демалыс пен жәрдемақыны алу шарттарын түсіндіреді.
Иә, алуына болады.
ҚР Еңбек кодексі 100-бабының 1-тармағына сәйкес жұмыс беруші балалы болған қызметкеріне бала үш жасқа толғанға дейін оның күтімі бойынша жалақы төленбейтін демалыс беруге міндетті. Ал бұл демалысты кім алатынын ерлі-зайыптылар өзі шешеді.
Бала күтіміне байланысты демалыс алу үшін:
Заң қызметкерден бала күтімі бойынша демалыс алып жатқанын растайтын жұмыс орнынан анықтама алып келуді талап етпейді. Дегенмен күмәнді жағдай туындаса, жұмыс орнынан анықтама сұралуы мүмкін.
Бұл әлеуметтік төлем бала күтімін жүзеге асыратын және міндеті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қатысушысы емес жұмыс істемейтін әйелдер мен ер адамдарға тағайындалады.
Бала күтіміне берілетін әлеуметтік жәрдемақы мөлшерін қалай есептеуге болады?
Жұмыс істемейтін әйелдер мен ер адамдарға төленетін баланың бір жарым жасқа толғанға дейінгі күтімі бойынша ай сайынғы жәрдемақы мөлшері бекітілген:
* 2024 жылы АЕК 3 692 теңгені құрайды.
Оқи отырыңыз: 138 мың теңге сыйлықақы кімдер алады? Маңызды 8 сұраққа жауап
Осы төлем балаға күтімді жүзеге асыратын және қордан төленетін әлеуметтiк төлемдерді алуға құқығы бар мiндеттi әлеуметтiк сақтандыру жүйесiне қатысушыға тағайындалады. Яғни олар үшін жұмыс беруші әлеуметік аударымдарды жүргізетін адамдарға.
Бала бiр жасқа толғанға дейiн оның күтiмiне байланысты табысынан айырылған жағдайда төленетiн әлеуметтiк төлем мөлшерін қалай есептеуге болады?
Төлем мөлшерін есептеу үшін соңғы 2 жыл ішіндегі жалпы табысты 24 айға бөлу қажет, содан кейін 0,4-ке көбейтіп, 10% міндетті зейнетақы жарнасын алу қажет.
Бала бiр жасқа толғанға дейiн оның күтiмiне байланысты табысынан айырылған жағдайда төленетiн әлеуметтiк төлемді есептеу үлгісі:
Бала бiр жасқа толғанға дейiн оның күтiмiне байланысты табысынан айырылған жағдайда төленетiн әлеуметтiк төлем: мысалы , бала босанғанға дейін әйел/ер адам 2 жыл жұмыс істейді, бір жыл ішінде оның еңбекақысы бір рет көтерілді. Бірінші жылы әйел/ер адам 150 мың теңге алса, екінші жылы 200 мың теңге алған.
Бұл жерде қолайлылық үшін аталған сома барлық қажетті аударымды шегерумен алынған ретінде санайық (зейнетақы жарналары, табыс салығы және т.б.).
Жалпы табысты санаймыз:
12*150 000+12*200 000=1 800 000 + 2 400 000= 4 200 000 теңге
Алынған соманы 24 айға бөлеміз: 4 200 000/24= 175 000 теңге
175 000 теңге – табыстың орташа айлық мөлшері.
Баланың бір жарым жасқа толғанға дейінгі күтімі бойынша жәрдемақы мөлшерін есептеу үшін осы көрсеткішті 0,4 коэффициентіне көбейтіп, 10% зейнетақы жарналарын шегеру керек, яғни:
175 000*0,4 = 70 000 теңге, 10% шегергенде  босанған әйел ай сайын 63 000 теңгені алады.
*Ай сайынғы бала бiр жасқа толғанға дейiн оның күтiмiне байланысты табысынан айырылған жағдайда төленетiн әлеуметтiк төлем 168 000 теңгеден аспауы тиіс. Бұл ең төменгі жалақының (ЕТЖ) 40% х7 және жұмыс жасамайтын әйелдер алатын жәрдемақыдан төмен болмауы тиіс.
Бала күтімі бойынша демалыс уақытында жұмыстан айырылып қаламын деп уайымдамауға болады.
Еңбек кодексінің 104-бабына сәйкес, бала күтіміне байланысты демалыста болған уақыт еңбек өтілі ретінде есептеледі және кезекті төленетін демалыс ретінде есептеуге мүмкіндік береді.
Егер ер адам бала күтімі бойынша үш жылға дейін демалыс алып, ол 1,5 жасқа толғанға дейінгі әлеуметтік рәсімдерді өз атына рәсімдеген болса:
Біріншіден, ҚР ЕК 1-бабының 1-тармағына сәйкес жұмыс беруші әке-шешенің біріне демалыс беруге міндетті. Мұнымен қатар осы бапта бала үш жасқа толғанға дейін берілетін, жалақы төленбейтін демалысты қызметкердің толықтай немесе ішінара пайдалана алатыны көрсетілген. Баланың әкесі демалысқа шыққан соң үш жылға дейін жұмыс орны сақталады.
100-баптың 4-тармағына сәйкес ер адам жұмысқа үш жылдан ерте шыққысы келсе, бұл туралы басшысына бір ай бұрын ескертуге міндетті. ҚР Әлеуметтік кодекстің 84-бабының 1-тармағына сәйкес, бала бір жарым жасқа толғанға дейін берілетін әлеуметтік төлем уақытша жұмысынан айырылған әкеге немесе анаға беріледі. Яғни қызметкер жұмысқа шыққандықтан, төлем тоқтатылады.
Әлеуметтік төлем алып жүрген азамат мемлекеттік корпорацияға барып, жұмысқа шыққанын және енді әлеуметтік төлем берудің қажеті жоқ екенін ескертуі тиіс.
Оқи отырыңыз: ""9-20-25"", ""7-20-25"", ""Жас отбасы"": 2024 жылы ипотекамен қалай пәтер алуға болады?
ҚР ЕК 56-бабына сәйкес, кез келген қызметкер өз бастамасымен еңбек шартын тоқтатуға құқылы. Алайда ҚР ЕК 100-бабының 4-тармағына сәйкес, бұл туралы басшылыққа кемінде бір ай бұрын ескертуі тиіс.
Яғни қызметкер бала күтімі бойынша демалыс аяқталмай жатып жұмысқа кірісе алады және керісінше жұмыстан шыға алады.
Жұмыс беруші өз кезегінде екі бұйрық шығарады:
ҚР ЕК 38-бабына сәйкес, жаңа қызметке тағайындау басқа жұмысқа ауыстырумен тең саналады.
Жұмыс беруші үш жасқа дейінгі баланы тәрбиелеп отырған адамның еңбегіне ақы төлеу шарттарын қайта ұйымдастыруға немесе экономикалық, технологиялық жағдайлардың, еңбекті ұйымдастыру жағдайларының өзгеруіне және (немесе) жалғастыру кезінде жұмыс берушінің жұмыс көлемінің қысқаруына байланысты өндірісті ұйымдастырудағы өзгерістерге байланысты ҚР ЕК-нің 46-бабында белгіленген тәртіп негізінде өзгертуге құқылы. Еңбек шарты талаптарының бұлай өзгеруі, егер лауазымы өзгермесе, басқа жұмысқа ауысу деп саналмайды. Мұндай өзгерістер болған кезде жұмыс беруші қызметкерге бұрын істеп көрмеген басқа жұмыстарды тапсырмағаны абзал.
ҚР ЕК 54-бабы бойынша жұмыс беруші штат қысқарып, өндіріс көлемі азайса немесе экономикалық жағдайы нашарласа, еңбек шартын жоюға құқығы жоқ. Бірақ ол ЕК нормаларын сақтай отырып, еңбек шартын өзгерте алады. Ал егер қызметкер бұл шарттармен келіспесе, бұл жұмыс беруші еңбек шартын жойған болып есептелмейді.
Демалу және тамақтану, ауысым iшiндегi және арнайы үзiлiстермен қатар, бiр жарым жасқа дейiнгi баласын анасыз тәрбиелеп отырған әкелерге (асырап алушыларға) баланы тамақтандыру үшiн әр үш сағаттан кем емес уақытта келесіздегідей үзілістер беріледі:
Қызметкердің өтінішіне сәйкес бұл үзілістер жұмыс күнінің басында немесе соңында жалпы демалыс пен тамаққа берілетін үзіліске қосылып берілуі мүмкін.
ҚР ЕК 82-бабының 5-тармағына сәйкес, үзілістердің жұмыс уақытында берілгеніне қарамастан, қызметкердің орташа жалақысы сақталады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қазақстанда әйелдермен қатар ерлер де бала-шағасына күтім жасау үшін демалысқа шығып, әлеуметтік төлемдерді өз атына рәсімдей алады.",,2024-05-03T14:05:39+05:00
ana-men-balaga-2024-zyly-beriletin-zardemaqylar-qansa-turi-bar-zane-olardy-qalai-aluga-bolady,informburo.kz,Ана мен балаға 2024 жылы берілетін жәрдемақылар: Қанша түрі бар және оларды қалай алуға болады,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ana-men-balaga-2024-zyly-beriletin-zardemaqylar-qansa-turi-bar-zane-olardy-qalai-aluga-bolady,"Үкімет әйелдерге бала туғанда, бала күтімі үшін бір рет, сондай-ақ көпбалалы отбасылар мен ""Алтын алқа"" және ""Күміс алқа"" иегерлеріне ай сайын белгілі бір мөлшерде жәрдемақы төлейді. Informburo порталы олардың әрқайсына жеке-жеке тоқталып, алу жолдарын түсіндіреді.
Бұл – бала тууға байланысты тағайындалатын және төленетін біржолғы мемлекеттік жәрдемақы. Туу жәрдемақысы жұмысшыларға да, жұмыс істемейтін әйелдерге де төленеді. Бала туғанда берілетін жәрдемақыны тағайындау үшін ХҚКО немесе eGov арқылы өтініш береді. Өтініш берушінің келесі құжаттары ақпараттық жүйелерден алынады:
Жәрдемақы мөлшері:
Бала күтімі бойынша жәрдемақы бала туған күннен бастап ол 1,5 жасқа толған күнді қоса алғанда тағайындалады. Жәрдемақыны тағайындаған кезде отбасы құрамында тірі туған, асырап алынған, сондай-ақ қамқоршылыққа алынған балалар ескеріледі.
Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, жұмыс істемейтін ата-анаға арналған жәрдемақылар мөлшері:
Қандастарға бала туған күннен бастап, бірақ қандас мәртебесі белгіленген күннен кейін тағайындалады. Баланың тууын тіркеген кезде бала туғанда берілетін және бала күтімі бойынша жәрдемақыға бір ғана өтініш беруге болады.
Оқи отырыңыз: 2024 жылы АЕК, жалақы мен зейнетақының ең төмен мөлшері қанша болады?
Кәмелетке толмаған төрт және одан көп балалары, оның ішінде 18 жасқа толғаннан кейін білім беру ұйымдарын бітіретін уақытқа дейін (бірақ 23 жасқа толғанға дейін) орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және ЖОО-дан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алатын балалары бар көпбалалы отбасыларға тағайындалатын және төленетін ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақы. Оның мөлшері бала санына қарай есептеледі:
Онлайн-қызмет арқылы жәрдемақыны тағайындауға өтінім беруге болады.
Көпбалалы отбасына жәрдемақы тағайындау кезінде отбасы құрамында тірі туған, асырап алынған, сондай-ақ қорғаншылыққа алынған балалар, егер олар басқа ата-анасының отбасында ескерілмеген болса, жиынтық балалар ескеріледі.
Бұл ретте отбасы құрамында өздеріне қатысты ата-аналары ата-ана құқығынан айырылған немесе ата-ана құқығынан шектелген балалар есепке алынбайды. Бала саны өзгерсе, жәрдемақы мөлшері қайта есептеледі.
18 жастан 23 жасқа дейінгі балалардың оқу орнынан анықтама сұралады.
""Алтын алқа"", ""Күміс алқа"" алқаларымен марапатталған немесе бұрын ""Батыр ана"" атағын алған, І және ІІ дәрежелі ""Ана даңқы"" ордендерімен марапатталған көпбалалы аналарға ай сайын 6,4 АЕК немесе 23 628,8 теңге мемлекеттік жәрдемақы төленеді.
ХҚКО арқылы өтініш беру:
Өтініш берушінің құжаттары мен банк шотының нөмірі туралы мәліметтері мемлекеттік ақпараттық жүйелерден алынады.
eGov порталы арқылы өтініш беру:
Проактивті қызмет арқылы жәрдемақы тағайындау үшін ұялы телефон арқылы банк шотының нөмірін растау немесе ұсыну туралы хабарлама жіберіледі.
Мемлекеттік қызмет құжаттар тіркелген сәттен бастап 7 жұмыс күнінде көрсетіледі.
Жәрдемақы тағайындау туралы хабарлама eGov-та өтініш берушінің жеке кабинетін, SMS-хабарлама арқылы ұялы телефонына жіберіледі.
Оқи отырыңыз: 2024 жылы шетелден көлік әкелу үшін қанша ақша қажет?
""Қазпошта"" бөлімшелері арқылы жәрдемақылар келесі адамдардың үйіне жеткізіледі:
Жәрдемақы алушының банк шотының нөмірі, тұрғылықты жері өзгерсе ХҚКО-ға тиісті өзгерістерді растайтын құжаттармен осы өзгерістер туралы өтініш береді.
Жәрдемақы келесідей мәліметтер түскен айдан кейінгі айдың бірінші күнінен бастап тоқтатылады:
Жәрдемақыларды қайта алу үшін өтініш беруші жәрдемақыға құқықты растайтын құжаттарды қоса отырып өтініш береді.
Оқи отырыңыз: 74 мың теңгеге дейін: Астанада жаңа әлеуметтік көмек енгізілді
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Сондай-ақ ай сайын төленетін жәрдемақы түрлері белгілі бір себептерге байланысты тоқтатылуы мүмкін.,,2024-04-15T15:00:00+05:00
balalardy-zazgy-lagerge-qalai-tegin-ziberuge-bolady-ata-anaga-arnalgan-nusqaulyq,informburo.kz,Балаларды жазғы лагерьге қалай тегін жіберуге болады? Ата-анаға арналған нұсқаулық,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/balalardy-zazgy-lagerge-qalai-tegin-ziberuge-bolady-ata-anaga-arnalgan-nusqaulyq,"Оқу-ағаруту министрлігінің мәліметінше , биыл жазғы демалыста 2,9 млн оқушы демалыс және сауықтырумен қамтылмақ. Кейбір оқушылар жазғы лагерьге мемлекет есебінен тегін бара алады.
Осы орайда Информбюро порталы тегін жолдама кімдерге беріледі және оны алу үшін не істеу қажет деген сұрақтарға жауап береді.
Жазғы демалысқа тегін жолдамаларды:
Ата-ана не қамқоршылар баласының қала сыртындағы және мектеп жанындағы лагерьлерде демалуға жолдама алуы үшін құжаттарды тапсыра алады:
Офлайн:
Онлайн:
Құжаттар пакеті:
Оқи отырыңыз: Патриот балалар саны 71 пайызға өсті. ""Жас сарбаз"" қозғалысының әділетті қоғам құруда маңызы қандай
Құжаттар тапсырған сәттен бастап 5 жұмыс күні ішінде қаралады.
eGov порталы арқылы жүгінген жағдайда ""жеке кабинетке"" өтініштің қабылданғаны туралы мәртебе, сондай-ақ қызмет нәтижесін алу күні мен уақыты көрсетілген хабарлама жіберіледі.
Уәкілетті орган құжаттарды алған сәттен бастап 1 жұмыс күні ішінде ұсынылған құжаттардың толықтығын тексереді. Құжаттар толық ұсынылмаса не олардың қолданылу мерзімі өтіп кетсе өтініш қаралмайды. Өтініш иесіне құжаттарды қабылдаудан бас тарту туралы қолхат береді.
Оқи отырыңыз: Қазақстан оқушылары қосымша біліммен қанша пайыз қамтылған
Бірінші сыныптан 10-сыныпқа дейінгі балалар жіберіледі. Мектеп бітіруші 11- сыныпқа көшкен оқушылар ҰБТ-ға дайындалатындықтан жазғы демалысқа жіберілмейді.
Ата-аналар ең алдымен қосымша білім беру ұйымдарының толық тізімімен танысуы керек. Тізімді білім басқармаларының сайтынан көруге болады. Онда таңдалған лагерьдің жұмыс кестесімен және толық бағдарламасымен танысуға мүмкіндік бар.
Кез келген лагерьге жазылуға болады: баланың тіркелген мекенжайы мен тұрғылықты жері маңызды емес. Алайда мектеп жанындағы, пәндік, тілдік лагерльдерді баланың өзі оқитын мектепте болғаны дұрыс.
Оған қоса ата-ана лагерьді өзінің және баласының қалауына қарай таңдайды. Бірі баласының күнде бірнәрсе үйренгенін қалайды, енді бірі демалғанын жақсы көреді. Соған қарамастан мынған назар аударған жөн:
Балалардың жазғы демалысын ұйымдастыру Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 24 сәуірдегі № 158 бұйрығымен реттеледі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Үш ай демалыста балалар бос уақытын пайдалы өткізуі үшін жазғы лагерьлер, үйірмелер, мен аула клубтары жұмыс істейді.",,2024-04-23T15:30:00+05:00
bisimbaevtyn-isin-alqabiler-qaraidy-olar-kimder-zane-qalai-irikteledi,informburo.kz,Бишімбаевтың ісін алқабилер қарайды. Олар кімдер және қалай іріктеледі,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/bisimbaevtyn-isin-alqabiler-qaraidy-olar-kimder-zane-qalai-irikteledi,"12 наурызда жұбайы Салтанат Нүкенованы өлтірді деп айыпталған Қуандық Бишімбаевтың ісі бойынша сот алқабилердің қатысуымен өтетіні белгілі болды. Осы орайда Информбюро порталы алқабилер қалай іріктелетінін, олардың құқықтары мен міндеттерін, сот үкіміне қалай әсер ететінін түсіндіреді.
27 наурызда сағат 10.00-де экс-министр Қуандық Бишімбаевтың ісін қарайтын алқабилерді іріктеу жабық режимде өтеді. Дәл осы күні осы іс бойынша басты сот ісін қарау басталады. Журналистер іріктеу процесіне қатыса алмайды.
""Егер алқабилердің көбі санатына сай келсе кей жағдайда іріктеу бірден бір күнде өтеді. Кей азаматтардың алқаби бола алмауының өзіндік себебі болуы мүмкін. Қарсылық білдіретіндер де болатын шығар, сондықтан іріктеу процесі нақты қанша уақыт алатыны белгісіз"", – деп түсіндірді Informburo.kz тілшісіне елорда сотының баспасөз қызметі.
Соттың баспасөз қызметі алқабилерді іріктеу процесі барлық іс бойынша бірдей екенін айтты. Сәйкесінше экс-министр Бишімбаевтың ісі бойынша сотқа қатысатын алқабилерді іріктеу тәртібі басқалардан ерекшеленбейді. Жергілікті әкімдіктер жыл сайын алқабиге кандидаттардың бірыңғай тізімдерін жасайды. Құжатта тек азаматтардың аты-жөні, туған жылы және тұрғылықты жері бойынша тіркелген мекенжайы көрсетіледі. Сот Smart data ukimet арқылы 300 кандидатты ұсыну туралы өтініш жібереді. Бірыңғай тізімнен 300 кандидат кездейсоқ әдіспен таңдалады. Содан кейін сотта 17 кандидат жабық режимде таңдалады. Сот отырысына қатысушылар оларға алқабилер алқасын құруға қатысты сұрақтар қоя алады. Бұл ретте Бишімбаев пен екінші сотталушы Байжановтың тарабы алқабиге кандидат үш адамға, ал прокурорлар тағы екеуіне қарсылық білдіре алады. Қалған екі алқаби сот процесі кезінде 10 алқабидің біреуін ауыстыруға тура келгенде қажет болады.
""Алқабилер туралы"" заңға сәйкес 25 жастан асқан кез келген Қазақстан азаматы алқаби бола алады. Дегенмен алқабиге кандидаттардың тiзiмдерiне келесі адамдар енгізілмейді:
Алқабиге кандидаттарға шығу тегiне, әлеуметтiк, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дiнге көзқарасына, нанымына тұрғылықты жерiне байланысты шек қойылмайды.
Алқабиге кандидаттардың тiзiмдерiнен келесі адамдар өздерiнiң жазбаша өтiніші бойынша алып тасталады:
Оқи отырыңыз: Бишімбаевтың ісін алқабилер соты қарайды. Оның жалпы соттан айырмашылығы қандай
Алқаби құқылы:
Алқаби міндетті:
Алқаби құқылы емес:
Алқабилер алқасы құрылғаннан кейін олардың әрқайсы ант қабылдайды. Содан соң соттың істі қарауы басталады. Алқабилер сот отырысы залында отырады. Олар естігендерін түртіп алып, процеске қатысушыларға төрағалық етушi арқылы сұрақтар қоя алады. Істі қарап біткеннен кейін кеңесу бөлмесінде судья мен алқабилер құпия дауыс бере отырып келесідей негізгі үш сұраққа жауап беруі қажет:
Сұрақтарға қысқа ғана ""иә"" не ""жоқ"" деп жауап беру қажет. Дауыс беру кезінде судья да, алқабилер де қалыс қала алмайды.
Сұрақтарға берген жауабын таза ақ қағазға жазып, дауыс беру жәшігіне тастайды. Дауыс берушілердің көпшілігі үш сұрақтың әрқайсысына ""иә"" деп жауап берсе, айыптау үкімі қабылданған болып саналады.
Алқаби сот отырысына қатысқаны үшін күніне орташа есеппен 18 мың теңге жалақы алады.
Алқабидің міндеттерін атқару кезінде:
Оқи отырыңыз: Прокурор Салтанат Нүкенованы өлтіру оқиғасының мән-жайын айтты
Заңға сәйкес, алқаби, оның отбасы мүшелерi және олардың мүлiктерi мемлекеттiң қорғауында болады. Егер сотта мiндеттерiн атқарушы алқабиден тиiсті өтiнiш келіп түссе, сондай-ақ аталған адамдардың қауiпсiздiгiне немесе олардың мүлiктерiнiң сақталуына қауiп төнудiң басқа да айғақтары анықталған жағдайларда қылмыстық iстi жүргiзетiн орган алқабидiң, оның отбасы мүшелерiнiң қауiпсiздiгiн, оларға тиесiлi мүлiктердiң сақталуын қамтамасыз ету бойынша қажеттi шараларды қолдануға мiндеттi.
Еске салайық, 2023 жылы 9 қарашада экс-министр Қуандық Бишімбаев кісі өлтірді деген күдікпен ұсталды. Хабарланғандай, 8 қараша күні кешке Астанадағы мейрамханалардың бірінде келушілер арасында жанжал шығып, салдарынан әйел алған жарақатынан көз жұмды. Марқұм экс-министрдің әйелі, Павлодар қаласының тумасы Салтанат Нүкенова болып шықты. 11 наурызда Астанада осы іске қатысты сот отырысы басталды. Сот айыптау бабын жеңілдетпеді. Ал Қуандық Бишімбаев кінәсін мойындамады. Судья Айжан Құлбаева алқабилердің қатысуын сұраған сотталушы тараптың өтінішін қанағаттандырды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Алқабиге кандидаттар сотта жабық режимде іріктеледі.,,2024-03-14T15:00:00+05:00
biyl-pedagogterdi-zanasa-attestattau-bastalady-onyn-qalai-otetinin-tusindiremiz,informburo.kz,Биыл педагогтерді жаңаша аттестаттау басталады. Оның қалай өтетінін түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/biyl-pedagogterdi-zanasa-attestattau-bastalady-onyn-qalai-otetinin-tusindiremiz,"Ашық НҚА порталында Оқу-ағарту министрлігінің педагогтерді аттестатаудан өткізу қағидалары мен шарттарын бекіту туралы бұйрық жобасы жарияланды. Құжатта ЖОО-дан кейін автоматты түрде берілетін ""педагог"" санаты үшін тестілеу нәтижесі, біліктілік санатын мерзімінен беру тәртібі алынып тасталды. Мүгедектігі бар адамдарға көмекші тағайындау туралы шарттармен толықтырылды. Оған қоса, ереже бұзған педагогтердің санатын төмендету шарттары нақтыланды.
Информбюро порталы жаңа бұйрық жобасын негізге ала отырып, биыл педагогтерді аттестаттау қалай өтетінін түсіндіреді.
Аттестаттау біліктілік бағасы, педагог білімін бағалау (ПББ), қызмет нәтижелерін кешенді талдамалық жинақтаудан тұрады. Білім беру ұйымдарының бірінші басшылары мен орынбасарлары қосымша сұхбаттасудан өтеді. Бұрын эссе жазу талабы бар еді. Биылдан бастап ол алынып тасталды.
Педагогтерді аттестаттау бес жылда бір рет өткізіледі. Білім беру ұйымдарының бірінші басшылары мен орынбасарлары үш жылда бір рет аттестаттаудан өтеді.
Бұрын аттестаттау кезеңі деп қаңтар-мамыр, тамыз-желтоқсан аралығы саналса, бұйрық жобасында біліктілік санатын соңғы берген (растаған) күннен бастап келесі аттестаттау мерзімі басталғанға дейін немесе мерзімінен бұрын аттестаттау үшін жағдайлар болғанға дейінгі уақыт аралығы деп белгіленіп отыр.
Білім беру ұйымы жыл сайын 1 маусымға дейін алдағы оқу жылына аттестаттау жоспарын жасайды және бекітеді. Аттестаттау жылына 1 рет өткізіледі, рәсімдердің мерзімдері сәйкесінше ережелерде айқындалады.
Біліктілік санаттары:
Құжатта ""педагог-тағылымдамашы"", ""педагог"" санаттары алынып тасталды.
Оқи отырыңыз: Мұғалімдерді аттестаттаудың жаңа жүйесі әзірленді
Жобаға сәйкес, педагогтің кәсіби қызметі туралы деректерді жинайтын және өңдейтін ақпараттық жүйе – педагогтің үздіксіз кәсіби дамуының ұлттық платформасы іске қосылады. Алайда бұйрық жобасында п латформа жұмыс істегенге дейін аттестаттауды өткізу тәртібі мен шарттарын анықтайтын өтпелі кезең деген ұғым бар. Өтпелі кезеңде құжаттар eGov порталында немесе қағаз түрінде қабылданады.
Платформа іске қосылғанда педагогтер аттестаттаудан өту үшін келесі құжаттарды тапсыру қажет:
Өтініш иесінің жеке кабинетіне бір жұмыс күні ішінде аттестаттаудан өтуге өтінішті қабылдау немесе бас тарту туралы хабарлама келіп түседі.
Комиссия кешенді талдамалық жинақтау жүргізіп, педагогтердің материалдарын (портфолио) бағалау парақтарын толтырады. Педагогтерді аттестаттау жөніндегі комиссияның құрамында кемінде жеті адам болады. Комиссия педагогтерің аттестаттау нәтижелері бойынша келесі тұжырымдармен қорытынды шешім қабылайды:
Өтпелі кезеңде комиссияның орнына сараптамалық кеңес жұмыс істейді.
Білім бағалау тесті электронды форматта өткізіледі. Өтініш берген кезде педагогтер тапсыру тілін (қазақ, орыс), күнін, уақытын, тестілеу орынын таңдайды. Тестілеуден бір күн бұрын педагогке тестілеу күні, уақыты, орны туралы хабарлама жіберіледі.
Педагогтер жылына екі рет тапсыра алады: бір рет – тегін, бір рет – ақылы негізде (1 АЕК көлемінде) . Ал мерзімінен бұрын аттестаттауға үміткер педагогтер жылына бір рет тегін өтеді.
Мұғалім ақылы сынамалық тестілеуді қанша рет тапсырамын десе де өзі біледі. Оның нәтижесі атестаттауға әсер етпейді.
Оқи отырыңыз: Қазақстан мектептеріне 2817 педагог жетпейді. Қай пән мұғалімдері тапшы?
Мектепке дейінгі оқыту және тәрбиелеу педагогтері үшін:
Бастауыш білім беру педагогтері, Негізгі орта, жалпы орта білім беру педагогтері, білім беру ұйымдарының әдіскерлері үшін:
Қосымша білім беру ұйымдарының педагогтері, арнайы ұйымдардың, интернаттық ұйымдардың, жатақханалардың тәрбиешілері, педагог-ассистенттері үшін:
Арнайы білім беру ұйымдарының педагогтері мен білім беру ұйымдарының арнайы педагогтері үшін:
Басқа лауазымдардың педагогтері үшін:
Білім беру ұйымдарының бірінші басшылары, басшының орынбасарлары үшін:
Әдістемелік кабинеттердің (орталықтардың) әдіскерлері үшін:
Ал ""педагог-модератор"" біліктілік санатын тұңғыш рет алуға үміткер педагогтер үшін ПББ тапсырмалары бөлек. Бастауыш білім беру педагогтері, негізгі орта, жалпы орта білім беру педагогтері, білім беру ұйымдарының әдіскерлері үшін:
Арнайы білім беру ұйымдарының педагогтері мен білім беру ұйымдарының арнайы педагогтері үшін:
ЖОО-дан кейін автоматты түрде берілетін ""педагог"" санаты үшін тестілеу нәтижесі алынып тасталды.
Барлық лауазымдағы педагогтер үшін:
Білім беру ұйымдарының бірінші басшылары және орынбасарлары, әдістемелік кабинеттер (орталықтар) әдіскерлері үшін – 70%.
Сынақты тапсырғаннан кейін нәтижесі компьютер экранына шығады. Бағалау нәтижесі тапсырған күннен бастап бір жылға жарамды. Ал аттестаттаудан өткен педагогтердің тізімі платформада орналастырылады.
Тестілеу ұзақтығы:
Оқи отырыңыз: Мұғалімдер білім бағалау тестін қалай тапсырады? Маңызды 10 сұраққа жауап
ПББ қағидаларын бұзған аттестатталушы бір жыл мерзімде аттестаттаудан өтуге жіберілмейді. Сондай-ақ педагог санаты төмендетіледі.
Тағы да қайталанса педагог, бөлімнің басшысы (меңгерушісі), әдістемелік кабинеттің (орталықтың) әдіскері аттестаттаудан өтуге – бес жылға , білім беру ұйымының, әдістемелік кабинеттің (орталықтың) басшысы үш жылға жіберілмейді.
Нәтижемен келіспейтін педагог ПББ өткізу залынан шықпай-ақ, әрбір тапсырма бойынша дәлелді (толық түсіндірмесі, тапсырмалардың қадамдық шешімі және т.б.) негіздемесімен компьютерлік тестілеу жүйесі арқылы апелляцияға өтініш беруге құқылы. Залдан шыққаннан кейін апелляцияға өтініш бере алмайды.
Апелляция техникалық себеп бойынша (тапсырмаларда фрагменттің немесе мәтіннің болмауы) және келесідей тест тапсырмаларының мазмұны бойынша қаралады:
Қызмет нәтижелерін кешенді талдамалық жинақтау материалдары мәлімделген біліктілік санатына сәйкес келген, бірақ ПББ өтудің шекті деңгейіне жетпеген жағдайда педагогке біліктілік санаты беріледі:
Оқи отырыңыз: Мұғалімдер білім бағалау сынағына қалай тегін дайындала алады?
Біліктілік санатын растау кезінде 30 және одан да көп жыл педагогикалық өтілі бар педагогтер, ""педагог-шебер"" ПББ тапсырудан босатылып, қызмет нәтижелерінің кешенді жинақтаудан өтеді.
Ал жасы зейнеткерлікке төрт жылдан аз қалған педагогтер аттестаттау рәсімінен босатылады. Тағайындалған біліктілік санаты оның берген өтініші негізінде зейнеткерлік жасқа толғанға дейін сақталады.
Біліктілік санаты педагогтердің өтініші негізінде екі жылдан аспайтын уақытқа ғана келесі жағдайларда ұзартылады:
Біліктілік санатының қолданылу мерзімін ұзарту туралы мәселені шешу үшін білім беру ұйымының бірінші басшысына келесі құжаттарды тапсыру қажет:
Педагог басқа білім беру ұйымына ауысса, ал біліктілік санатының қолданылу мерзімінің аяқталуына бір жыл қалса, онда оның мерзімі бір жылға ұзартылады. Педагогтер бір жылдан кейін біліктілік талаптарына сәйкес келетін санатқа ПББ тапсырады.
Комиссия аттестаттау рәсімінен өтпей ""педагог-модератор"" біліктілік санатын береді:
Шетел (қытай, түрік, араб және т.б.) тілдерін оқытатын мұғалімдерге жеке өтініші мен қолданыстағы тіл білу сертификаты негізінде, педагог білімін бағалау рәсімінен өтпей-ақ қызмет нәтижелерін кешенді талдамалық жинақтау нәтижесі бойынша Комиссия біліктілік санатын береді:
Бұрын педагогикалық білімі жоқ, бірақ жеке өтініші негізінде ағылшын тілін меңгеру деңгейі бойынша сертификаттары бар адамдарға аттестаттау рәсімінен өтпей-ақ біліктілік санаты беріліп келді. Бұйрық жобасында бұл норма алынып тасталды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Аттестаттаудан өткен мұғалімдерге біліктілік санаттары беріледі және соған сай еңбекақысына үстемеақы қосылады.,,2024-03-06T11:00:00+05:00
biyl-zeke-kasipkerler-qandai-salyq-toleidi-zadynama,informburo.kz,Биыл жеке кәсіпкерлер қандай салық төлейді? Жадынама,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/biyl-zeke-kasipkerler-qandai-salyq-toleidi-zadynama,"2024 жылы Қазақстанда базалық көрсеткіштер өзгеріп, заңнамаға енгізілген өзгерістер күшіне енеді. Бірыңғай жиынтық төлем қолданыстан шықты. 1 қаңтардан бастап бизнесті тексеруге салынған 4 жылдық мораторий аяқталды. Оған қоса олар 3 жыл бойы салықтан босатылды. Енді заң бойынша салық төлеп, есеп беруге міндетті. Әрі жұмыс берушілер енді жұмысшылары үшін зейнетақы жарнасын төлеп тұруы керек.
Осы орайда Информбюро порталы жеке кәсіпкерлерге арналған жеңілдетілген салық режиміне қатысты жадынаманы ұсынады.
1 қаңтардан бастап Қазақстандағы базалық көрсеткіштер өзгерді:
Ай сайын өзі үшін:
Табыс түспеген айда өзіңіз үшін медициналық сақтандыру жарнасынан басқасын төлеу міндеттелмейді.
Мысалы, жалақының ең төмен мөлшерінде (85 000 теңге) есептеп көрейік:
Сонда 85 000 теңге жалақы алатын жеке кәсіпкер өзі үшін ай сайын 18 700 теңге төлейді. Жеке кәсіпкер өзіне және жұмыскерлеріне бұдан төмен жалақы қоя алмайды.
Ай сайын жалдамалы жұмыскер үшін төлейді:
Жеке кәсіпкерлік төлейтін табыс салығы табыс мөлшерінің 3%-ын құрайды. Оның 1,5% — табыс салығы, 1,5% — әлеуметтік салық:
Оқи отырыңыз: Жеке кәсіпкер және заңды тұлға ретінде қалай тіркелуге болады?
Өзіңіз үшін және жұмыскерлер үшін салықты әр айдың 25-іне дейін төлеу керек. Ал табысқа салынатын салықты (жеке табыс салығы мен әлеуметтік салық) бірінші жартыжылдық үшін 25 тамызға дейін және екінші жартыжылдық үшін келер жылдың 25 ақпанына дейін төлеу керек.
Мемлекеттік органдар мерзімі өткен әр күн үшін өсімпұл есептейді. Оның мөлшерін салық органынан біле аласыз. Заң бойынша 1 жыл ішінде төлем мерзімін қайта бұзған жағдайда әкімшілік айыппұл салынады.
Кәсіпкерлер ай сайын өзі үшін және қызметкерлері үшін міндетті зейнетақы жарналарын аударуы қажет. Оны жұмыскердің жалақысынан ұстамай, жұмыс беруші есебінен төлейді.
2024 жылғы мөлшерлеме – жалақының 1,5%-ы, кем дегенде – 1 275 теңге, ең көбі – 63 750 теңге.
Ал егер зейнетақы жарнасы жалақыдан төленетін бірыңғай төлем құрамында төленетін болса, онда 2024 жылы төлем мөлшерлемесі 7% болады.
Егер жеке кәсіпкер не компанияның қызметкері:
Сондай-ақ жеке кәсіпкер өткен айда табыс таппаса, онда өзі үшін жарна төлеуге міндетті емес.
Компанияның айналымы бір жылда 20 мың АЕК-тен асып кетсе ҚҚС бойынша есепке тұрып, тоқсанына бір рет қосымша 12% төлеу керек. Ал жарты жылда 24 038 АЕК-тен асып кетсе компания жалпыға бірдей белгіленген режимге өтуі керек.
Режимді ауыстыру үшін айналым асып кеткен күннен бастап 5 жұмыс күні ішінде жеке кәсіпкерліктің орналасқан жері бойынша салық органына өтініш беріңіз. Жалпыға бірдей белгіленген режим сол айдың бірінен бастап қолданылады. Мысалы, 10 ақпанда шектен асып кетсе, онла жаңа салық режимі 1 наурызда басталады.
Оқи отырыңыз: 2024 жылдан бастап жұмыс істемей тұрған жеке кәсіпкерлерге салық есептілігін ұсыну міндеті жүктеледі
жеңілдетілген режимдегі компания 2023 жылғы II жартыжылдық үшін:
Жеңілдетілген режимде зейнеткер жұмыскер үшін тек жеке табыс салығын төлеу керек. Ал жеке кәсіпкердің өзі зейнеткер болса, онда өзі үшін ай сайынғы салықты төлеу талап етілмейді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жеке кәсіпкер жарты жылда бір рет жеке табыс салығын және ай сайын қызметкерлері үшін әлеуметтік төлемдерді төлеп отыруы керек.,,2024-02-09T15:13:20+05:00
ramazan-aiyna-16-kun-qaldy-otken-zylgy-oraza-qazasyn-qalai-oteu-kerek,informburo.kz,Рамазан айына 16 күн қалды. Өткен жылғы ораза қазасын қалай өтеу керек,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ramazan-aiyna-16-kun-qaldy-otken-zylgy-oraza-qazasyn-qalai-oteu-kerek,"Ханафи мәзхабы бойынша өткен оразадан қалған қарыз күндерді осы келе жатқан Рамазан айына дейін өтеу шарт емес.
Яғни, өткен оразадан қарызы бар кісілер Рамазан айы келісімен оразасын ұстап, ал өтеп үлгермеген қаза оразаларын Рамазаннан кейінгі күндерге қалдыра алады.
""Осы тұрғыда оразадан қалған қазаларды келесі оразаға дейін қалдырмай, сол жылы ішінде тездетіп өтеп отырған абзал. Рамазанға дейін үлгермесеңіз, Рамазан айынан кейін жалғастыруға болады. Кейбіреулер ""Өткен оразалардың қазасын алдағы Рамазанның оразасымен қатар ниет етіп өтеуге бола ма?"" деген де сауал жолдап жатады. Дінде мұндай нәрсе жоқ. Рамазан айында тек Рамазан оразасы ұсталады. Қаза оразаны басқа күндері жеке өтеу керек"", – деді Абдусамат Қасым.
Оқи отырыңыз: Шағбан айы басталды. Бұл айда оразаға қалай дайындалу керек?
Өткен оразадан қалған қазаларды өтеу кезінде нені ескеру керек? Оның шарттары қандай? Осы туралы материал Islam.kz сайтының ақпараты негізінде әзірленді.
Рамазан айынан кейін оразаның қазасын өтейтін адам күнделікті намаз кестесін негізге алады. Таң намазы кірген уақыт – ауыз бекіту уақыты, сол уақытқа дейін сәресін ішіп-жеуге рұқсат. Ал ақшам намазы уақытының кіруі ауыз ашар уақытын білдіреді.
Қаза оразасының арнайы ниет-дұғасы жоқ. Мәсәлен былай ниет етуіне болады: ""Ниет еттім Алла ризалығы үшін осы жылғы Рамазан оразасынан қалған пәлен күндік (мысалы, алты күндік) қаза оразаның бірінші күнін өтемекке (немесе екінші, үшінші)"".
Ханафи мәзһабында Рамазан оразасының қазасын өтеу уақыты шектелмеген. Яғни, келесі Рамазан айына дейін немесе одан кейінгі уақытта да өтеуге рұқсат етіледі. Дегенмен, уақытты созбай тезірек өтеген жөн.
Үзбей ұстау мәселесі – 60 күндік кәффәрат оразасына қатысты. Ал қаза оразаларында үзбей ұстау шарты қарастырылмаған. Бөліп-бөліп өтеуге болады.
Оқи отырыңыз: Ораза жайлы мифтер. Не шындық, не жалған?
Қаза оразаны әдейі, себепсіз бұзу – күнә. Әйтсе де, кәффәрат өтемейді. Сол күнді қайтадан ұстайды.
Ханафи мәзхабы бойынша, рұқсат етіледі. Дегенмен, алдымен қаза оразаны тезірек өтеп алу жағына мән берген абзал.
Ораза айттың екінші күнінен бастап, қаза оразаны өтеуге рұқсат етіледі.
Оқи отырыңыз: Шаш кесу, тырнақ бояу, тіс жұлдыру, екпе салдыру. Ораза ұстаушыға не рұқсат, неге тыйым салынған?
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Дінтанушы ораза қазасын өтеу уақытын шектелмегенін айтты.,,2024-02-23T09:30:00+05:00
sagban-aiy-bastaldy-bul-aida-orazaga-qalai-daiyndalu-kerek,informburo.kz,Шағбан айы басталды. Бұл айда оразаға қалай дайындалу керек?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/sagban-aiy-bastaldy-bul-aida-orazaga-qalai-daiyndalu-kerek,"Информбюро Қазақстан мұсылмандары діни бірлестігімен бірге оразаға дайындық айы саналатын шағбан айының ерекшеліктері туралы баяндайды.
Биыл Шағбан айы 11 ақпанда басталды. Ол 10 наурызға дейін (қоса алғанда) жалғасады. Бұл – Исламдағы қасиетті үш айдың бірі. Шағбан айыннан кейін ораза ұстау парыз етілген Рамазан айы келеді.
Шағбан арабтың бес әрпінен тұрады. Шин, айн, бә, әлиф, нун. Шин – Алла Тағаланың шарапаты, айн – дәрежесінің көтерілуі, бә – Алланың жақсылығы, әлиф – Хаққа жақындау, нун – Алланың нұры. Яғни, осы айда ораза ұстаған адамға Алланың шарапаты жауады. Осы айда ораза ұстаған адамның Алла құзырындағы дәрежесі артады. Жаратушының жақсылығы төгіледі, Аллаға жақындай түседі және Хақ нұрына бөленеді.
Осы айда ораза ұстаған адамға Алланың шарапаты жауады, сондықтан ""шарапаты мол Шағбан айы"" деген сөз бар.
Оқи отырыңыз: ҚМДБ 2024 жылғы діни күндер кестесін бекітті. Ораза 11 наурыздан бастау алады
Шағбан айы – шамасы келген мұсылманға көптеп нәпіл ораза ұстайтын ай. Дегенмен, қанша күн әрі қай күндері ораза ұстау керектігі риуаяттарда нақты айтылмаған. Сондықтан да, қанша күн ұстаймын десеңіз де өз еркіңіз. Мәселен, дүйсенбі мен бейсенбі күндері ауыз бекітсеңіз болады. Сондай-ақ, Шағбан айының 13, 14, 15 күндері, яғни ""үш ақ күндері"" ораза ұстаған дұрыс. Әсіресе, Шағбан айының 15 күні күндіз ораза ұстап (28-наурыз), түнін (Бараат түні, 29-наурыз) ғибадатпен өткізгеннің сауабы мол.
Бұл айда денсаулыққа көңіл бөліп, иманның да, дененің де иммунитетін барынша көтеріп алу керек. Мүмкіндік болса, дәрігерге көрініп, асқазан-ішек жолдарын тексеріп алған жөн. Биыл ораза көктемнің басында басталатындықтан авитаминоз, яғни ағзадағы витамин жетіспеушілігі жиі мазалайтын уақытқа дөп келіп тұр. Осы орайда ағзаңызға қажетті дәрумендерді, құнарлы тағамды уақытылы ішіп, ыңғайы келсе дүйсенбі мен бейсенбі күндері немесе аптасына кем дегенде бір күн ораза тұту абзал болмақ.
Ал рухани дайындыққа ораза жайлы нақты мәліметтерді білу, Құран Кәрім оқу, білмесе оны үйрену, салауат айтып, дұға оқу, ағайын-туыспен, отбасымен, достармен байланысты жақсарта түсу, ренжіскенмен татуласуды жатады. Сондай-ақ, жаман әдеттерді тастап, жақсы әдеттер үйренуге таптырмас уақыт.
Оқи отырыңыз: Пітір мен підия. Рамазан айында берілетін садақалар қандай?
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Шағбан айы – шамасы келген мұсылманға көптеп нәпіл ораза ұстайтын ай.,,2024-02-14T15:57:53+05:00
setelde-qalai-tegin-oquga-bolady-granttar-men-stipendiyalar-toptamasy,informburo.kz,Шетелде қалай тегін оқуға болады? Гранттар мен стипендиялар топтамасы,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/setelde-qalai-tegin-oquga-bolady-granttar-men-stipendiyalar-toptamasy,"Informburo.kz порталы қазақстандықтарға шетелде тиімді әрі тегін білім алуға мүмкіндік беретін грант пен стипендиялар топтамасын ұсынады. Кейбір бағдарламаларға қатысу үшін дәл осы ақпан айында өтінім беру қажет. Сондықтан құжаттарды тезірек жинап, өтінім беріп үлгеріңіз.
Қытай Үкіметі жыл сайын Қазақстан азаматтары үшін білім грантын бөледі. Биыл бакалавриат, магистратура және докторантураға 155 грант бөлді. Конкурстық іріктеуге қатысу үшін үміткерлер 2024 жылғы 20 ақпанға дейін (қоса алғанда) Қытай стипендиялық кеңесінің сайтында онлайн-тіркеуден өтуге тиіс. Сайтта құжаттарды тапсыруға арналған университеттердің толық тізімі бар. Құжаттарды eGov порталы арқылы онлайн немесе ""Халықаралық бағдарламалар орталығы"" офисінде (Астана қаласы, Сығанақ 70) офлайн тапсыруға болады.
Грант иегерлеріне университет жатақханасы тегін. Ай сайынғы стипендия мөлшері:
Оған қоса, жылына бір адамға 800 юань медициналық сақтандыру шығыны өтеледі.
Қазақстан азаматтары оқуын аяқтағаннан кейін елге келіп, бір жыл жұмыс істеуі қажет.
Түркия үкіметінің шетелдіктерге арналған Türkiye Bursları стипендиялық бағдарламасына онлайн тіркелу жүріп жатыр. Үміткерлер бакалавриат, магистратура және докторантурада түрік және ағылшын тілдерінде оқи алады. Құжаттарды 2024 жылғы 20 ақпанға дейін (қоса алғанда) бағдарлама сайтында тапсыру қажет.
Бағдарлама келесі шығындарды қамтиды:
Ай сайынғы стипендия сомасы:
Бағдарламаға 11(12)-сынып оқушылары, бакалавр дипломы бар немесе бакалавриаттың соңғы курсында оқитындар, магистрлер және PhD докторлар қатыса алады. Үміткерлердің академиялық жетістіктері ескеріледі.
Үміткерлерге қойылатын жас шектеуі:
Толық ақпаратты бағдарлама сайтынан білуге болады.
Оқи отырыңыз: Шетел қазақтары Түркияда тегін оқиды. Грантты қалай иеленуге болады?
Голландия Білім, мәдениет және ғылым министрлігі ұсынған бағдарлама бойынша, елдегі бірқатар жоғары оқу орындарында бакалавр немесе магистр дәрежесін алуға болады. Стипендия арқылы Еуроаймақтан тыс елдердегі жастар зерттеу университеттерінде де, қолданбалы ғылымдар университеттерінде де білім ала алады.
Стипендия сомасы – 5 мың еуро. Мұны алғашқы оқу жылында алуға болады.
Қатысушы университеттердің тізімі жыл сайын өзгеріп отырады. 2024-2025 оқу жылына NL стипендиясына қатысатын университеттер тізімін және толық ақпаратты мына жерден таба аласыз. ЖОО-лар өтінімді ақпан мен мамыр аралығында қабылдайды.
Екі жылдық жұмыс тәжірибесі бар дамушы елдердің азаматтары Германиядағы мемлекеттік немесе мемлекеттік университеттердің бірінде DAAD бағдарламасы арқылы оқи алады. Академиялық деңгейі мен стипендиялық бағдаралмаға байланысты талапкерлер айына 934 евродан 1,300 евроға дейін алады. Бағдарлама медициналық сақтандыру және Германияға барып-келу ақысын төлейді.
Талаптар:
Өтініш беру процедуралары стипендияға байланысты өзгеруі мүмкін. Бағдарлама туралы толығырақ ресми сайтта жазылған.
Жапония үкіметінің шетелдік студенттерге арналған оқу бағдарламасы аясында магистратура немесе докторантурада оқуға болады.
Бағдарлама қамтитын шығындар:
Бакалавриат бағдарламасы дайындық курсын қоса алғанда 5 жылға созылады. Дайындық курсынан кейін талапкер Жапониядағы университетке түсу емтиханын тапсыруы керек.
Үміткерлер жапон тілі мен таңдаған мамандық пәндері бойынша сұхбаттасудан өтіп, емтихан тапсырғаннан кейін анықталады. Кейбір бағдарламалар оқуды аяқтағаннан кейін елге қайтуды талап етеді.
Құжат қабылдау мерзімі сәуірде басталады. Толығырақ Жапонияның Қазақстандағы елшілігі ресми сайтында жарияланады.
Оқи отырыңыз: ""ҰБТ қажет емес"". Мектеп түлектерінің шетелде оқуына 10 мүмкіндік
Екі жылдық бағдарламаның демеушісі – Еуропалық Одақ. Ерекшелігі – магистранттар кемінде екі (үш немесе төрт) университетте қатар оқып, ортақ диплом ала алады. Әрбір оқу жоспарын жасауға көптеген еуропалық және бірнеше еуропалық емес университет (Канада, Оңтүстік Америка, Жапония) қатысады.
Шетелдік студенттер қордың келесі 7 бағдарламасын жиі таңдайды: Comenius (оқушылар), Erasmus (студенттер), Erasmus Mundus (магистранттар), Leonardo da Vinci (кәсіби білім), Grundtvig (үлкендерді оқыту), Youth in Action (жастарға дәстүрлі емес білім беру), Jean Monnet (Еуропа кеңесін зерттеу), Sports (спорт саласы).
Бағдарлама қамтитын шығындар:
Үміткерлердің бакалавр не магистр дәрежесі болуы керек. Бакалавриаттың соңғы курсында оқитын студенттер де қатыса алады. Үміткердің орташа балы (GPA) жақсы болуы керек. Шет тілін білу талап етіледі: IELTS 6.5 балдан жоғары, TOEFL 90 балдан жоғары болуы керек.
Құжат өткізу уақыты университет пен бағдарламаға байланысты. Толық ақпаратты бағдарлама сайтынан білуге болады.
Италия үкіметінің Diritto allo Studio Universitario стипендиясының атауын сөзбе-сөз аударғанда ""университетте оқу құқығы"" дегенді білдіреді. Әлеуметтік аз қамтылған отбасылардан шыққан талапкерлер өтінім бере алады. Студент пен оның отбасының материалдық жағдайы назарға алынады, яғни отбасының жылдық табысы белгілі бір шектен аспауға тиіс.
Стипендия қамтиды:
Байқауға қатысу үшін жас шектеуі жоқ.
Қажет құжаттарды университеттің немесе аймақтық DSU сайтынан тексеріп алу қажет. Стипендияға тек университетке түскен студенттер немесе pre-enrollment letter алған студенттер ғана өтініш бере алады. Әдетте, университеттерге өтініштер 15 сәуірден шілдеге дейін қабылданады.
БАӘ-дегі Халифа университеті магистратура және PhD дәрежесін алам деушілерге шәкіртақы береді. 1989 жылы негізі қаланған университет Азия және әлем университеттерінің рейтингінде жоғары орынға ие.
Студенттерге инженерия, медицина, бизнес, денсаулық сақтау, өнер, ақпараттық технологиялар секілді әртүрлі академиялық салада білім ала алады. Стипендия оқу ақысы, халықаралық ғылыми конференцияларға қатысу, медициналық сақтандыру, жатақханада тұру, виза, Абу-Дабиге ұшып барып келу секілді шығындарды қамтиды.
Ай сайынғы стипендия сомасы:
Өтінімдер 2024 жылғы 30 сәуірге дейін қабылданады.
Толығырақ университет сайтында жазылған.
Оқи отырыңыз: Ауыл жастары ""Болашақ"" бағдарламасымен қалай оқи алады? Маңызды 8 сұраққа жауап
Oxford университетінің Reuters журналистика институты Journalism Fellowship стипендиясына өтініштер қабылдайды. Бұл стипендия әлемнің түкпір-түкпіріндегі журналистерге мамандығы мен медиаиндустрияға байланысты қалаған тақырыбында зерттеу жүргізуге мүмкіндік береді.
Институт жыл сайын 30 журналисті қабылдайды. Бағдарламаның ұзақтығы – алты айға дейін. Өтінім 2024 жылғы 19 ақпанға дейін қабылданады. Өтінім беру кезінде үміткер түйіндемесін, жеке өтінімін, жұмыс берушінің жазбаша қолдау хатын және бірнеше жұмысының үлгісін жүктеу қажет.
Стипендияға ие болу үшін үміткердің журналистика саласындағы тәжірибесі бес жылдан кем болмау керек. Ағылшын тілінде түсініп, талқылауға қатыса алатын болуы тиіс. Ағылшын тілі үміткердің ана тілі болмаса жарамдылығы екі жылдан кем емес тіл меңгеру сертификатын ұсынуы қажет. Университеттің ағылшын тілін меңгеруге қоятын талаптарын мына жерден ағылшын тілінде оқи аласыз.
Бағдарламаға қатысушы журналистердің көп бөлігі толықтай қаржыландырылады. Сәтті тапсырғандардың шығыны толық жабылып, ай сайын жатын орын мен тамаққа, басқа да шығындар үшін £2,000 сомасында стипендия алады. Ұйымдастырушылар Ұлыбританияға барып-келу билеттері мен виза құнын төлейді.
Ағылшын тіліндегі толық ақпарат мына жерде.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Бағдарламалардың көбі оқу ақысын, ай сайынғы шәкіртақыны және жатын орнын қамтиды.",,2024-02-07T16:13:33+05:00
su-tasqyny-2024-otemaqy-nesieni-segeru-zane-gumanitarlyq-komek-zardap-sekkender-qandai-komek-alyp-zatyr,informburo.kz,"Су тасқыны 2024: Өтемақы, несиені шегеру және гуманитарлық көмек. Зардап шеккендер қандай көмек алып жатыр",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/su-tasqyny-2024-otemaqy-nesieni-segeru-zane-gumanitarlyq-komek-zardap-sekkender-qandai-komek-alyp-zatyr,"ҚР Төтенше жағдайлар министрлігі мыңдаған үй суға кетіп, 100 мыңнан астам адам эвакуацияланғанын хабарлады. Қазір уақытша орналастыру бекеттерінде 7598 адам бар, оның 3288-і – балалар. Атырау, Ақмола, Батыс Қазақстан, Шығыс Қазақстан және Солтүстік Қазақстан облыстарында су тасқынының екінші толқыны болуы мүмкін деп болжанып отыр.
Су тасқынына қарсы іс-шараларды үйлестіру мен зардаптарды жою жөніндегі республикалық штаб отырысында президент Қасым-Жомарт Тоқаев әкімдерге ескерту жасады:
""Зардап шеккен аймақтардың әкімдері жедел топтарға қаржыландыруға қатысты есептерді тез арада ұсынып, аймақты қоқыстан тазалап, бұзылған үйлер мен құрылыстардың қалдықтарын шығарып тастауы қажет. /…/ Мен әкімдерге бұл бір рет қана болатын кампания еместігін ескерттім. Сенбілікке бір рет шығып, еңбектенген сыңай танытып, қайту ма бұл? Жоқ. Бұдан былай бізге көрші елдердің тәжірибесіне сүйене отырып Қазақстанды жасылдандырып, қала, ауылдардың аумағын ұдайы тазалап отыру керек"".
Еріктілер қазірге дейін су тасқынынан зардап шеккендерге 1700 тонна гуманитарлық көмек жинаған. Жалпы алғанда, 29 мыңнан астам ерікті эвакуацияға қатысып, гуманитарлық көмекті жинап, сұрыптап, халыққа ақпараттық қолдау көрсетіп жүр.
Өтемақы мен төлемдер жайлы Informburo.kz порталының осы материалынан оқып білесіздер.
Қасым-Жомарт Тоқаев Үкіметке зардап шеккен тұрғындарға көмектесу үшін мемлекеттік материалдық резервті пайдалануды тапсырды. Үкімет шығындарды өтеудің тиімді механизмін жасап, оны зардап шеккен тұрғындарға түсіндіруі тиіс.
Өтемақы көлемі шығын көлемімен бірдей болуы керек . Президент зардап шеккен бірде-бір адам мемлекет назарынан тыс қалмайтынын, барлығына қажетті қаржылай және басқа да көмектер берілетінін мәлімдеді.
Өтемақыларды жергілікті атқарушы билік , яғни әкімдіктер тағайындайды. Оның көлемін әр аймақта материалдық шығынды есептеу үшін құрылған арнайы комиссиялар анықтайды.
Бұзылған үйлер Үкімет резервінің есебінен қайта салынады деп уәде берілді.
Зардап шеккен әрбір отбасына 100 АЕК көлемінде бір реттік өтемақы беріледі.
Мемлекеттік қолдау шаралары туралы ресми ақпарат 1414 нөмірінен жіберілетін смс-хат арқылы таратылады. Мемлекеттің су тасқынынан зардап шеккендерге көмек беру міндеті туралы ""Азаматтық қорғау"" туралы Заңның 58-бабында айтылған.
Материалдық шығынды өтеуге өтініш берген кезде ұсынылатын құжаттар тізімі:
Осы құжаттарға әкімдікте құрылатын актіні де қосу қажет.
Әлеуметтік шот жоқ болса, оны мобильдік қосымшаның көмегімен аштыру керек.
Оқи отырыңыз:
Материалдық шығынды өтеу туралы өтінішті egov.kz арқылы жіберуге не жергілікті әкімдікке хабарласуға болады. Алайда, мұны төтенше жағдай болған сәттен бастап 30 жұмыс күні ішінде жасап үлгеру қажет. Зардап шеккен адамның өзі байланысқа шыға алмаса, оның өтінішімен туыстары не басқа адамдар сенімхат арқылы келе алады.
Қоғамның әлеуметтік жағынан осал топтарын, сондай-ақ, мүлкінің құқықтық құжаттары жоқ, жалдамалы үйде тұратын жандарды бөлек тіркейді.
Өтемақы көлемін арнайы комиссия 10 жұмыс күні ішінде қарастырады. Ал, өтемақы комиссия шешімі шыққан соң 30 жұмыс күні ішінде берілуі тиіс.
Су тасқынынан зардап шеккендерге қазірден бір реттік жәрдемақы беріле бастады.
Оны алу үшін Төтенше жағдайлар басқармасынан азаматтың су тасқынынан зардап шеккені туралы анықтама алу қажет.
Бұл анықтама халықты жұмыспен қамту бөліміне тапсырылады. Бөлім қызметкерлері берілген ақпаратты 8 жұмыс күні ішінде тексереді.
Барлық ақпарат дұрыс болып шыққан жағдайда өтініш берушіге бір реттік төлем 3 жұмыс күні ішінде беріледі.
Төлемнің көлемін әр өңірдің жергілікті атқарушы билігі – әкімдік өзі анықтайды.
Банк және микроқаржы ұйымдары су тасқынынан зардап шеккен тұрғындардың несиесін 3 айға кейінге шегеруге дайын екенін хабарлады (2024 жылдың 30 маусымына дейін).
Осы уақыт аралығында несиелерге айыппұл, өсімпұл қосылмайды.
Үш айлық несие каникулы жеке кәсіпкерлер мен шағын және орта бизнес субъектілеріне де беріледі.
Бұл үшін коммерциялық банк не микроқаржы ұйымдарына қашықтан өтініш беру қажет.
Қаржы ұйымында азаматтардың әрқайсысына төтенше жағдайдан қандай деңгейде зардап шеккенін бағалау үшін жеке талдау жасалады.
Осы талдаудан соң несие бойынша жеке қолдаудың қосымша шаралары анықталады.
Әуе компаниялары су тасқыны кезінде ұшпай қалған жолаушылардың билет құнын қайтарамыз деп уәде берді.
Air Astana 21 сәуірге дейін жоспарланған Атырау, Ақтөбе және Оралға және кері бағытта ұшатын билеттердің толық құнын қайтаратынын хабарлады. Билеттерді сатып алған жерден қайтаруға немесе 15 мамырға дейінгі аралыққа айыппұлсыз қайта рәсімдеуге болады. Fly Arystan әуе компаниясы да тура осындай қызметті ұсынып отыр.
SCAT әуе компаниясы төтенше жағдай басталғанша сатып алынған, Ақтөбе, Атырауға дейін және кері бағыттағы ұшақ билеттерін қайтарады. Ақтөбеге дейін және кері бағыттағы билеттер 2024 жылдың 28 наурызына дейін сатып алынған, 28 наурыз – 15 cәуір аралығында ұшатын билеттер болуы тиіс. Ал, Атырауға дейін және кері бағыттағы билеттер 2024 жылдың 7 сәуіріне дейін сатып алынған, 7 сәуір – 15 cәуір аралығында ұшатын билеттер болуы қажет. Ұшу мерзімін өзгерткен жағдайда жолаушы 3 мамырға дейін ұшып үлгеруі тиіс.
QAZAQ AIR әуе компаниясы су тасқынынан зардап шеккен азаматтарға Ақтөбе, Атырау, Орал, Петропавл, Қостанайға және кері бағытта ұшатын, 1 сәуірден 21 сәуірге дейін сатып алынған, 31 мамырға дейін ұшатын билеттер құнын толық қайтарып, айыппұлсыз қайта рәсімдеу қызметін ұсынады .
Жолаушылар билет құнын толық қайтаруды рәсімдей алады немесе маршрутты сақтай отырып, 31 мамырға дейінгі кез келген күнге ауыстыра алады. Ол үшін билетті сатып алған агенттікке немесе әуе компаниясының кассасына хабарласу қажет.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бұл материалда табиғи апат кезінде зардап шеккен азаматтар қандай көмек алуға құқылы екенін анықтаймыз.,,2024-04-17T13:00:00+05:00
totense-zagdai-ne-usin-zariyalanady-zane-ol-adamdarga-qandai-quqyqtar-beredi-zane-mindetter-zukteidi,informburo.kz,Төтенше жағдай не үшін жарияланады және ол адамдарға қандай құқықтар береді және міндеттер жүктейді,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/totense-zagdai-ne-usin-zariyalanady-zane-ol-adamdarga-qandai-quqyqtar-beredi-zane-mindetter-zukteidi,"Қазақстан өңірлерінде су тасқыны басталғалы бері жергілікті халықпен бетпе-бет кездесуге барған президент Қасым-Жомарт Тоқаев пен үкімет басшысы Олжас Бектенов зиян шеккендерге жан-жақты материалдық көмек көрсетілетінін айтып сендірді.
Осы орайда, төтенше жағдай кезінде халық, президент, үкімет және жергілікті атқарушы билікке қандай міндеттер жүктелетінін және зиян шеккен азаматтардың қандай тегін көмек алатынын түсіндіреміз.
Қазақстан Республикасы аумағында төтенше жағдай енгізудің басты үш мақсаты бар:
Төтенше жағдай Қазақстанның демократиялық институттарына, тәуелсiздiгi мен аумақтық тұтастығына, саяси тұрақтылығына, оның азаматтарының қауiпсiздiгiне елеулi және тiкелей қауiп төнген және мемлекеттiң конституциялық органдарының қалыпты жұмыс iстеуi бұзылған жағдайда енгiзiледi.
Төтенше жағдай енгiзуге негiз болатын мән-жайлар:
Дүлей зiлзаланың немесе кең көлемдi апаттың нақты қаупi де төтенше жағдайлар саласындағы уәкілетті органның ұсынуы негiзiнде төтенше жағдай енгiзуге негiз болуы мүмкiн.
Оқи отырыңыз: Тоқаев: Су тасқынынан зиян шеккендерге мемлекет пен үкімет қаржылай көмектеседі
Елдің бүкiл аумағында немесе оның жекелеген жерлерiнде төтенше жағдай енгiзiлген кезде төтенше жағдай режимiн қамтамасыз ету жөнiнде жүргiзiлетiн iс-шараларды қаржыландыру үкiмет резервiнiң және жергiлiктi атқарушы органдар резервтерiнiң қаражаты есебiнен жүзеге асырылады.
Бірақ, президент шешiмiмен Қазақстан Республикасының төтенше бюджетi енгiзiлуi мүмкiн. Төтенше жағдай режимiн қамтамасыз ету жөнiнде жүргiзiлетiн iс-шараларды қаржыландыру бұл жағдайда төтенше бюджет қаражаты есебiнен жүзеге асырылады.
Төтенше бюджеттiң қабылдануы туралы парламентке дереу хабарланады.
Төтенше жағдайды енгiзуге негiз болған мән-жайларды жою жөнiндегi мәселелердi шұғыл шешу және iс-шараларды жүргiзу мақсатында президент мемлекеттiк басқарудың төтенше жағдай режимiн қамтамасыз ету жөнiндегi арнайы органдарын құруы мүмкiн. Оларға келесілер жатады:
Төтенше жағдай режимiн қамтамасыз ету жөнiндегi мемлекеттік комиссия төтенше жағдайды енгiзу үшiн негiз болған мән-жайлар Қазақстан Республикасының екi және одан да көп әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiктерiнiң аумағында туындаған жағдайда президент актісімен құрылады.
Оқи отырыңыз: Үш облыста жайлы мектептердің құрылыс алаңы су астында қалды
2. Негiзгi мiндеттерiн орындау үшiн мемлекеттік комиссия мынадай қызметтерді жүзеге асырады:
Иә, бұл азаматтар жазаланады.
Біріншіден , залалдың алдын ала мөлшерін ЖАО, өнеркәсіп және құрылыс, сондай-ақ төтенше жағдайлар министрліктері айқындайды.
Екіншіден , қосымша қажеттілік туындаған жағдайда қаржыландыру үкіметтің резервінен қарастырылады. Іс-әрекет алгоритмі:
Оқи отырыңыз: Климатолог Алексей Кокорин: Cу тасқыны енді әр 5 жыл сайын қайталануы мүмкін
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Төтенше жағдай кезінде мүлiктерi мен ресурстары пайдаланылған жеке және заңды тұлғалар да өтемақы алуына болады.,,2024-04-10T10:30:00+05:00
turmystyq-zorlyq-zombylyqqa-qatysty-zannama-en-negizgi-baptaryn-tusindiremiz,informburo.kz,Тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қатысты заңнама. Ең негізгі баптарын түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/turmystyq-zorlyq-zombylyqqa-qatysty-zannama-en-negizgi-baptaryn-tusindiremiz,"Президент Қасым-Жомарт Тоқаев тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы екі бірдей заңға қол қойды . Бірқатар заңға әйелдер мен балаларға қатысты кез келген сипаттағы зорлық-зомбылық үшін жауапкершілікті қатаңдататын, сондай-ақ отбасы институтын, кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін нығайтатын нормалар енгізілді. Информбюро порталы заңнамадағы өзгерістер мен толықтыруларды түсіндіреді.
Заңда неке және отбасы заңнамасының жаңа қағидаттары қарастырылған:
Алғаш рет заңнамада отбасы, әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғау мәселелері жөніндегі ""111"" байланыс орталығы жұмысының құқықтық негіздері белгіленді.
""111"" байланыс орталығы:
Отбасын қолдау орталықтарын құру және олардың қызметі заңнамалық тұрғыдан бекітілді. Олар аудандар мен қала аудандарында жергілікті атқарушы органдардың шешімімен бюджет қаражаты және өзге де тыйым салынбаған қаражат көздері есебінен құрылады.
Отбасылық саясат саласындағы уәкілетті орган олардың қызмет тәртібін айқындап, жұмысын үйлестірумен және әдістемелік басшылықты жүзеге асырумен айналысады.
Орталықтардың алдына ауқымды міндеттер қойылды, оларды шешу отбасылық құндылықтарды нығайуға, отбасылық-тұрмыстық жанжалдардың алдын алуға, қиын өмірлік жағдайға тап болған адамдарды алдын ала анықтауға айтарлықтай әсер етуі мүмкін.
Орталықтар тұрмыстық зорлық-зомбылық белгілері бар адамдарға бір айға дейін тұруға мүмкіндік береді. Бұл ретте жұмыс беруші тұрмыстық зорлық-зомбылықтан зардап шеккендерге арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсететін ұйымдарда болған кезеңде қызметкерге жалақысы сақталмайтын, 30 күннен аспайтын мерзімге демалыс беруге міндетті.
Денсаулыққа қасақана зиян келтіргені үшін қылмыстық жауапкершілік қарастырылған.
Заңда денсаулыққа жеңіл зиян келтіргені үшін 200 АЕК-ге дейінгі мөлшерде айыппұл салу не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не 200 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тарту , не 50 тәулікке дейінгі мерзімге қамауға алу жазасы қарастырылған.
Ал ауырлататын мән-жайларда денсаулыққа қасақана жеңіл зиян келтіру – 1000 АЕК-ге дейінгі мөлшерде айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына , не 600 жүз сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға , не екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге , не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Отбасылық-тұрмыстық қатынастар саласында денсаулыққа қасақана жеңіл зиян келтіруге және ұрып-соғуға байланысты істер бойынша қылмыстық қудалау жәбірленушінің шағым берген-бермегеніне қарамастан жүзеге асырылады.
Оқи отырыңыз: ""Бишімбаев синдромы"": Жаңа заңдар тұрмыстық зорлық-зомбылық мәселесін шеше ала ма
Бас бостандығын шектеу түріндегі балама жазаны алып тастау арқылы қасақана ауыр зиян келтіру, денсаулыққа қасақана ауырлығы орташа зиян келтіргені үшін жауапкершілік күшейтілді.
Ауырлататын мән-жайлар кезінде денсаулыққа қасақана ауырлығы орташа зиян келтіргені үшін тек 3 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру ғана көзделген. Денсаулыққа ауыр зиян келтіргені үшін тек 3 жылдан 8 жылға дейін ғана бас бостандығынан айыру қарастырылған.
Азаптау үшін жаза күшейтілді – 2 жылдан 3 жылға дейінгі мерзімге , ал ауырлататын мән-жайлар кезінде – 4 жылдан 7 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру қарастырылған.
2017 жылы ""Ұрып-соғу"" бабы Қылмыстық кодекстен алынып тасталған болатын. Енді ұрып-соққан үшін де қылмыстық жауапкершілік қарастырылған. Тән ауруына ұшыратқан, бірақ денсаулыққа жеңіл зиян келтіруге алып келмеген ұрып-соғу немесе өзге де зорлық-зомбылық әрекеттерін жасағаны үшін 80 АЕК-ке дейінгі мөлшерде айыппұл салу , не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына , не 8 0 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға , не 25 тәулікке дейінгі мерзімге қамауға алу жазасы қарастырылған.
Ауырлататын мән-жайларда ұрып-соғу 100-ден 200 АЕК-ке дейінгі мөлшерде айыппұл салуға не түзеу жұмыстарына не 1 00-ден 200 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстарға не 30-дан 50 тәулікке дейін қамауға алуға әкеп соғады.
Жәбірленушіні азаптау мақсатында аса қатыгездікпен, қорлаумен жасалған зорлық-зомбылық әрекеттері арқылы тән зардабына немесе психикалық зардап шегуге ұшырату, егер бұл іс-әрекет денсаулыққа ауыр немесе ауырлығы орташа зиян келтіруге алып келмесе – 1000 АЕК-ге дейінгі мөлшерде түзеу жұмыстарына не 600 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға , не үш жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Өзін-өзі өлтіруге итермелегені және насихаттағаны үшін қылмыстық жауапкершілік енгізілді. Бұған дейін тек өз-өзіне қол жұмсауға итермелегені үшін ғана жауапкершілік қарастырылған болатын. Енді жәбiрленушiнi қорқыту, оған қатыгездiкпен қарау немесе оның адами қадір-қасиетiн үнемі қорлау арқылы адамды өзiн-өзi өлтіруіне дейін немесе өзiн-өзi өлтіруге оқталуына дейiн жеткiзу, сол сияқты оны өзін-өзі өлтіруге көндіру не соған ықпал ету – 3 жылға дейiнгi мерзiмге бас бостандығын шектеуге не сол мерзiмге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Ауырлататын мән-жайлар кезінде мұндай әрекеттер үшін 5 жылға дейiнгi мерзiмге бас бостандығын шектеуге не сол мерзiмге бас бостандығынан айыру жазасы қолданылады.
Кәмелетке толмаған адамға қатысты жасаған осындай әрекеттер үшін 5 жылдан 9 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы көзделген.
Өзін-өзі өлтіруді насихаттағаны үшін 200 АЕК мөлшерінде айыппұл салу немесе сол мөлшерде түзеу жұмыстары түрінде қылмыстық жауапкершілік қарастырылған.
Егер мұндай насихат бір және одан да көп адамды өзін-өзі өлтіруге әкеп соқса, кінәлі адам 1 жылға бас бостандығын шектеуге немесе бас бостандығынан айыруға , ал өзін-өзі өлтіруге алып келсе – 3 жылдан 5 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Оқи отырыңыз: Психолог: ""Өлтіргенін күтудің қажеті жоқ"". Тұрмыста зорлық-зомбылық көрсеңіз, кімнен көмек сұрау керек?
Қылмыстық кодексте кәмелетке толмағандарға қатысты зорлық-зомбылыққа байланысты қылмыстардың тізімі нақты жазылған. Оған кәмелетке толмағанды және жас баланы өлтіру, олардың денсаулығына әртүрлі дәрежеде зиян келтіру, кәмелетке толмағанды ұрлау және басқа да қауіпті әрекеттер жатады.
Мұндай қылмыстарды жасаған адамдарға заңмен осы құқық бұзушылық үшін көзделген жазадан неғұрлым жеңіл жаза тағайындау мүмкіндігі қарастырылған қылмыстық заңның жекелеген ережелерін қолдануға тыйым салынады.
Сондай-ақ, олар татуласуға байланысты қылмыстық жауапкершіліктен босатылмайды. Бұл ретте заңда көрсетілген тыйымдар кәмелетке толмаған жаста қылмыс жасаған адамдарға қатысты қолданылмайды.
Алғаш рет 16 жасқа толмаған адамдарға жыныстық сипаттағы тиісу үшін (интернет желісін қоса алғанда) қылмыстық жауапкершілік енгізілді. Бұл әрекет үшін 200 АЕК дейін түзету жұмыстары не 200 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстарға тарту не 3 жылға дейін белгілі бір лауазымдарды атқару не белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айыра отырып, 50 тәулікке дейін қамауға алу көзделген.
16 жасқа толмаған адамдарға қатысты азғындық әрекеттер жасағаны үшін жауапкершілік белгіленді. Заң қабылданғанға дейін мұндай жауапкершілік тек 14 жасқа толмаған адамдарға қатысты азғындық әрекеттер үшін ғана қарастырылған болатын.
Кәмелетке толмағандарды ұрлағаны және заңсыз бас бостандығынан айырғаны үшін жаза айтарлықтай қатаңдатылды. Балаларды ұрлағаны үшін 10 жылдан 15 жылға дейін бас бостандығынан айыру (бұрын 7 жылдан 12 жылға дейін болған), ал заңсыз бас бостандығынан айыру үшін 5 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру (бұрын 5 жылға дейін болған) жазасы қолданылады.
Кәмелетке толмағандарды жәбірлегені (буллинг, кибербуллинг) үшін әкімшілік жауапкершілік алғаш рет енгізілді. Буллинг, кибербуллинг жасағаны үшін ескерту жасалады не 10 АЕК мөлшерінде айыппұл салынады. Бұл әрекет бір жыл ішінде қайталанса 30 АЕК мөлшерінде айыппұл салынады.
Буллинг не кибербуллингті 12 жастан 16 жасқа дейінгі кәмелетке толмаған бала жасаса олардың ата-анасына не оларды алмастыратын адамдарға ескерту жасалады не 1 0 АЕК мөлшерінде айыппұл салынады.
Оқи отырыңыз: Тұрмыстық зорлық-зомбылықтың түбінде қандай мәселелер жатыр? Сарапшылар пікірі
Жас баланы өлтіргені, жас балаға қатысты зорлау әрекеттерін жасағаны және балаға қатысты сексуалдық сипаттағы зорлық-зомбылық әрекеттері үшін өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы енгізіледі.
Мұндай ауыр қылмыстар жасағандарға басқа балама жазалау шаралары алынып тасталды.
Бюджеттің қаржыландырылатын әлеуметтік маңызы бар объектілерге, сондай-ақ стационарлық типтегі интернаттық ұйымдарға, бала құқықтарын қорғау жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын ұйымдарға тексеру жүргізу рәсімі жеңілдетілді. Яғни, алдын ала хабардар етпестен және тексеруді тағайындау туралы актіні тіркеместен, оны кейіннен құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі уәкілетті органға келесі жұмыс күні ішінде ұсына отырып, объектілерге жоспардан тыс тексеру жүргізілуі мүмкін.
Сондай-ақ, кәмелетке толмағандарға арнаулы әлеуметтік қызметтер, сондай-ақ білім беру және сауықтыру қызметтерін көрсететін ұйымдардың қызметін жүзеге асыру үшін енді тиісті лицензия талап етіледі.
Бала құқықтары жөніндегі уәкіл институты облыстарда, республикалық маңызы бар қалаларда және Астанада қоғамдық негізде қызмет ететін Бала құқықтары жөніндегі өңірлік уәкілдермен күшейтілді. Оларды әкімдер Бала құқықтары жөніндегі уәкілдің келісімі бойынша тағайындайды.
Қызметі:
Бала құқықтары жөніндегі уәкілдің құзыретіне ""111"" байланыс орталығының мемлекеттік және қоғамдық институттармен қызметін үйлестіру және өзара іс-қимылын ұйымдастыру мәселелері жатады.
Оқи отырыңыз: Айгерім Құсайынқызы: ""Бишімбаев ісінен кейін Қылмыстық кодекске ""әйел өлтіру"" деген бап енгізілуі қажет
Қылмыстық құқық бұзушылық жасауда кінәлі деп танылған адамға жаза тағайындау кезінде не оны қылмыстық жауаптылықтан немесе жазадан босату кезінде сот өз бастамасы бойынша не қылмыстық процесс тараптарының өтінішхаты бойынша оның жүріс-тұрысына үш айдан бір жылға дейінгі мерзімге ерекше талаптар белгілеуі мүмкін. Психологиялық көмек көрсетумен қатар:
Қылмыстық құқық бұзушылықты күш қолдана отырып жасаған адамның жүріс-тұрысына ерекше талаптар белгіленген кезде жәбірленуші мен оның отбасы мүшелерін күзету және қорғау үшін сот айрықша жағдайларда, қылмыстық құқық бұзушылықты күш қолдана отырып жасаған адамға жәбірленушімен бірге тұрғын үйде тұруға тыйым салу түрінде құқықтық ықпал ету шарасын отыз тәулікке дейінгі мерзімге қолдануға құқылы.
Сотталған адамның не өзіне қатысты сотқа дейінгі тергеп-тексеру тараптардың татуласуына орай тоқтатылған адамның жүріс-тұрысына ерекше талаптардың қолданылу мерзімі ішінде оған профилактикалық әңгімелесу үшін айына бір реттен төрт ретке дейін ішкі істер органдарына келіп тұру міндеттері жүктелуі мүмкін.
Ауырлататын мән-жайларда денсаулыққа қасақана зиян келтіру және ұрып-соғу бойынша, өзіне қатысты сотқа дейінгі тергеп-тексеру тараптардың татуласуына орай тоқтатылған адамның жүріс-тұрысына ерекше талаптардың қолданылу мерзімі ішінде оған сот шешімімен профилактикалық әңгімелесу үшін айына бір реттен төрт ретке дейін ішкі істер органдарына келіп тұру міндеті жүктеледі.
Енді тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу шараларын қабылдауға БАҚ-тағы немесе онлайн платформалардағы зорлық-зомбылық фактілері туралы хабарлама негіз бола алады.
Сондай-ақ, білім беру ұйымдары кәмелетке толмағандар жасаған не оларға қатысты жасалған заңға қайшы әрекеттер туралы құқық қорғау органдарына дереу хабарлауға міндетті;
16 жасқа дейінгі балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында жол ақысын төлемегені үшін оларды қоғамдық көліктен мәжбүрлеп түсіруге тыйым салынды. Бұл әрекет үшін 5 АЕК мөлшерінде айыппұл салынады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Денсаулыққа қасақана жеңіл зиян келтіру және ұрып-соғу қылмыстық құқық бұзушылық ретінде танылды,,2024-04-16T11:15:00+05:00
zylzymaityn-mulikti-qandai-tabigi-apattardan-saqtandyruga-bolady-tusindirme,informburo.kz,Жылжымайтын мүлікті қандай табиғи апаттардан сақтандыруға болады? Түсіндірме,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zylzymaityn-mulikti-qandai-tabigi-apattardan-saqtandyruga-bolady-tusindirme,"Өрт, су тасқыны, сел, жер сілкінісі, қар көшкіні, дауыл және тағы басқа табиғи апаттар әдетте жылжымайтын мүлікті ерікті түрде сақтандыру үшін қалыпты жағдай болып саналады. Яғни, сіздің келісімшартыңызда осыларға сақтандыру төлемі төленетіні жазылады.
Мүлкін табиғи апаттың қандай түрінен сақтандырғысы келетінін клиенттің өзі таңдайды. Мысалы, біреу өрттен, енді бір адам жер сілкінісінен сақтандырғысы келеді. Тізімдегі жағдайлар саны көбейген сайын сақтандырудың да құны өседі.
""Еуразия"" сақтандыру компаниясы басқарма басшысының орынбасары Нұржан Жантөреевтің айтуынша, кейбір сақтандыру компанияларында екі түрлі сақтандыру бағдарламасы бар. Мысалы, кей бағдарламалар үй иелеріне үйдің ішкі бөлігі, жиһаз бен техника және көршілер алдындағы жауапкершілікті қамтамасыз етеді. Енді бір бағдарламалар баспанасының бағасы 10 миллион теңгеден асатын меншік иелеріне арналған. Мұндай бағдарламада төнуі мүмкін қауіп-қатердің түр-түрі ескеріледі (мысалы, лаңкестік шабуыл т.б.)
Стандартты сақтандыру келісімшартында өрт, жарылыс, найзағай соғуы, кәріз және жылу жүйелерінің зақымдалуы, сондай-ақ, мүлікке зақым келтіретін табиғи жағдайлар қарастырылған. Қажет болса, тіпті өзіңізді аспаннан метеорит не өзге ғарыш объектілерінің құлауынан сақтандырып қоюға болады. Сонымен қатар, жылжымайтын мүлікті үшінші тұлғалардың қасақана өртеп жіберуінен де сақтандыруға болады.
Жылжымайтын мүлікті табиғи апат түрлерінен  сақтандырудың қосымша қызметіне жөндеу жұмыстарын, жиһаз және тұрмыстық техниканы сақтандыру жатады.
Оқи отырыңыз: Жер сілкінгенде үйде, көшеде және көлікте қандай қауіпсіздік шараларын сақтау қажет
Ол үшін жеке куәлік пен жылжымайтын мүлік құжаттарының көшірмесі қажет. Үй құны 100 миллион теңгеден асса, оны үйді сақтандыру компаниясының өкілі тексеріп шығады.
Юрист Максим Мостовичтің айтуынша, жылжымайтын мүлкіне зақым келген жандар төтенше жағдайдан кейін 30 жұмыс күні ішінде жергілікті атқарушы билікке өтініш жазып, төмендегі құжаттарды тапсыруы қажет:
Бұл өтініш 15 жұмыс күні ішінде қаралады. Ары қарай жергілікті атқарушы билік өтініш тіркелген соң 10 жұмыс күні ішінде материалдық шығынды бағалау қызметін ұйымдастырады (өз қаржысына). Мүлік иесі міндетті түрде бағалау есебімен танысуы қажет. Бағалаушы қорытынды жасаған соң, 3 жұмыс күні ішінде жергілікті атқарушы билік қаражат бөлу туралы шешім қабылдайды. Төлем азаматтарға шешім шыққан соң, 30 жұмыс күні ішінде төленуі тиіс.
Табиғи апат кезінде үйсіз қалған жандар өзінің жеке куәлігі, үйдің техникалық паспорты және өзге де құжаттарын алып, жергілікті атқарушы билікке хабарласады. Құжаттары төтенше жағдай кезінде жоғалған не жойылған жағдайда азаматтар құжаттың дубликаты не мұрағаттағы көшірмелерін ұсынады.
Төтенше жағдай кезінде баспанасыз қалған азаматтар мемлекеттік баспана қоры ұсынатын үйлерден бас тартуға құқылы. Мұндай жағдайда мемлекет жеке баспана құрылысына қаржы бөледі. Тек ол типтік жобаға және арнайы белгіленген мемлекеттік сметаға сай болуы міндетті.
Егер заттар алдын-ала сақтандырылған болса, оның құнын сақтандыру компаниясы төлейді.
Оқи отырыңыз: Климатолог Алексей Кокорин: Cу тасқыны енді әр 5 жыл сайын қайталануы мүмкін
Иә, төленеді. Табиғи апат кезінде зардап шеккендерге жергілікті атқарушы биліктің бюджетінен, түрлі қор, қоғамдық бірлестік, азаматтардың тарапынан ерікті түрде берілген қаражаттан көмек беріледі. Төтенше жағдай кезінде денсаулығына зақым келген жандарға тегін медициналық көмек көрсетіледі.
Түрлі сақтандыру компанияларында өтініш беру мерзімі әртүрлі. Жалпы алғанда, оқыс жағдай болған кезде мейлінше тезірек сақтандыру компаниясына қоңырау шалып, жағдайды 3 күнге дейін жазбаша нұсқада хабарлаған абзал.
Ең бастысы, сақтандыру өтемақысын алу құқығының болғаны маңызды. Ал егер өтемақы көлемімен келіспесеңіз немесе сізге өтемақы берілмейді десе, онда бұл мәселені шешудің екі жолы бар. Біріншісі – сақтандыру омбудсменіне жүгіну, екіншісі – сотқа жүгіну.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Бұл материалда заңгер мен сақтандыру компаниясы өкілінің кеңесіне сүйене отырып, жылжымайтын мүлікті не үшін сақтандыру қажет екенін түсіндіреміз.",,2024-04-18T13:30:00+05:00
138-myn-tenge-syilyqaqy-kimder-alady-manyzdy-8-suraqqa-zauap,informburo.kz,138 мың теңге сыйлықақы кімдер алады? Маңызды 8 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/138-myn-tenge-syilyqaqy-kimder-alady-manyzdy-8-suraqqa-zauap,"Отбасы банкінің салымшылары депозиттерінде 2023 жылы жинаған ақшасы үшін мемлекет сыйлықақысын ала алады. Ал жылдың аяқталуына сегіз жұмыс күні ғана қалды. Осы орайда Информбюро порталы мемлекет сыйлықақысын алу шарттары мен тәртібін еске салады.
Қазақстандықтардың баспаналы болуына қолдау көрсету мақсатында жыл сайын республикалық бюджеттен қаржы бөлінеді. Ол сыйлықақы түрінде Отбасы банкі салымшыларының жыл басынан осы жылдың соңына дейін жинақтаған салым сомасына есептеледі.
20% мөлшеріндегі мемлекет сыйлықақысы жинақтың барлық сомасына емес, 200 АЕК аспайтын мөлшеріне есептеледі. Биыл сыйлықақы есептелетін ең жоғарғы жинақ сомасы 690 мың теңгені құрайды. Сонда салымшы ең көп дегенде 138 мың теңге ала алады.
Мемлекет сыйлықақысы 2024 жылы қаңтар-ақпанда бір уақытта салымшылардың жинағына аударылады.
Оқи отырыңыз: ""9-20-25"" бағдарламасымен кімдер баспана алады? Жаңа ипотеканың шарттары қандай?
Оны алу үшін ештеңе істеудің қажеті жоқ. Отбасы банкінде депозиті бар салымшыларға автоматты түрде есептеледі. Депозитті қашан толықтырғаныңыз маңызды емес. Ай сайын ақша аударатын салымшыға да, осы желтоқсанда жинақ ашқан адамға да сыйлықақы есептеледі. Жинағыңыз 690 мың теңгеге жетпесе, бірақ ең жоғарғы сыйлықақы алғыңыз келсе, жаңа жылға дейін ақша аударуды ұмытпаңыз. Ал депозитіңіз болмаса, жыл соңына дейін ашып үлгеріңіз.
Сыйлықақы алу үшін 29 желтоқсан күні сағат 18.00-ге дейін депозит ашып не шотқа ақша салып үлгеру қажет. Одан кейін аударылған жарналар 2024 жылдың қаңтарына есептеледі.
Депозитті банкке барып немесе кез келген жерде отырып онлайн ашуға болады. Онлайн ашудың екі жолы бар: біріншісі – Отбасы банк сайтында бейне қоңырау арқылы, екіншісі – Otbasybank мобильді қосымшасы арқылы. Отбасы банк бөлімшелеріне немесе кеңес беру орталығына, болмаса ""Қазпошта"" бөлімшесіне барсаңыз сол жердегі мамандар депозит ашып береді. Оларға бара алмасаңыз банктің мобильді кеңес берушілері демалысқа қарамай сізге ыңғайлы уақытта үйіңізге немесе кеңсеңізге келе алады..
Оқи отырыңыз: Қазақстандықтар үшін тегін баспана алудың жолдары қандай?
Бір салымшыда бірнеше депозит болса мемлекет сыйлықақысы соның тек біреуіне ғана есептеледі. 138 мың теңгеден көп сыйлықақы алғыңыз келсе, отбасы мүшелеріне депозит ашып, солардың жинағын толықтырсаңыз болады. Сонда сыйлықақы әр адамның жинағына аударылады.
Үш жылдан аз уақыт қаражат жинасаңыз және депозитті мерзімінен бұрын жабамын деп шешсеңіз, тұрғын үй заемын алған соң жинағыңызды баспаналы болуға пайдаланбасаңыз, онда мемлекет сыйлықақысы бюджетке қайтарылады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қаражат 2024 жылдың басында барлық депозитке бір уақытта аударылады.,,2023-12-19T17:54:02+05:00
2024-zyldy-zastar-qalai-zana-uide-qarsy-ala-alady-ipotekalyq-bagdarlamalarga-solu,informburo.kz,2024 жылды жастар қалай жаңа үйде қарсы ала алады? Ипотекалық бағдарламаларға шолу,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2024-zyldy-zastar-qalai-zana-uide-qarsy-ala-alady-ipotekalyq-bagdarlamalarga-solu,"Krisha.kz порталы жастарға арналған тұрғын үй бағдарламаларына шолу жасады. Оған сәйкес, Қазақстанда жастарға баспаналы болуға мүмкіндік беретін үш тәсіл бар. Олар:
Бұл тек Астана, Алматы және Шымкент тұрғындарын қамтитын бағдарлама. Жыл сайын 1000-1100 жаңа пәтерге жастар қоныстанады.
Қатысатындар – 35 жасқа толмаған жұмыс істейтін азаматтар.
Талаптар:
Одан бөлек билік балл жүйесін қолданады. Ол мыналар үшін беріледі:
Үміткерлердің балы тең болса, бірінші өтінім берген және жасы үлкендеу адамға басымдық береді.
Балл мен бала саны жалға берілетін үйдің ауданына әсер етеді.
Пәтерақы сомасы 5-15 мың теңге шамасында болады. Мерзімі – 3 жыл. Содан соң жалға алушы пәтерді босатады. Демек ол үш жыл ішінде өз пәтерін алуға жететін бастапқы жарна жинап үлгеруі керек.
Бағдарлама 2025 жылға дейін жұмыс істейді. Өтінім қабылдайтын уақыт БАҚ арқылы хабарланады.
Оқи отырыңыз: ""7-20-25"", ""Бақытты отбасы"" және өңірлік ипотекалар. 2023 жылы қалай баспана алуға болады?
Биыл бағдарлама Астана, Алматы, Шымкент қалалары мен Жетісу, Ақтөбе, Алматы, Қарағанды, Қостанай, Жамбыл, Абай, Ұлытау облыстарын, БҚО-дағы Бөрлі ауданын қамтиды. Жуырда Атырауда іске қосылады.
Қаражатты Отбасы банк пен жергілікті әкімдік бөледі.
Оған мұғалім, дәрігер, журналистер, мәдениет, спорт, әлеуметтік сала мамандары, коммуналдық мекеме, полиция, ТЖД қызметкерлері және тағы басқалар қатыса алады.
Қатысушыларға қойылатын талаптар:
Ипотека шарттарында өңірге байланысты аздаған айырмашылық болуы мүмкін, бірақ негізгілері мынадай:
Өтінім әр аймақта әртүрлі уақытта қабылданады, қалыс қалмау үшін БАҚ жаңалықтарын бақылап отырған жөн.
Отбасы банк ""Жас ттбасы"" бағдарламасын ұсынады. Оны шаңырақ көтергеніне көп болмаған отбасы жас шамасына қарамай рәсімдей алады.
Шарттары:
Пәтер не жер үй таңдауға болады. Бірінші нарықтан алуға (үлестік қатысуды қоса алғанда), қолдан алуға, баспанасына жөндеу жүргізуге, сонымен қатар жер телімін сатып алып, үй салуға мүмкіндік бар.
Тағы екі бағыт бар – сатып алу құқығынсыз жалға алу және мемлекет көмегімен несие рәсімдеу. Ол үшін кезекке тұрып, баспанаға мұқтаж тұрғындар тізіміне ену керек.
Оқи отырыңыз: ""Бақытты отбасы"" және ""Шаңырақ"" аясында 2023 жылы қанша тұрғын үй несиесі беріледі?
Қатысатындар:
Қатысушыларға қойылатын талаптар:
Коммуналдық қордан пәтер алуға не әкімдік жалға алған пәтерге қоныстануға болады. Онда да тек өзіңіз тұратын аймақтан пәтер беріледі. Бұл бағдарламаның басты кемшілігі – күту мерзімі. Ол тым ұзаққа созылуы мүмкін.
Пәтер ақысы айына 5 000-15 000 теңге шамасында болады. Оның көлемін әкімдік бекітеді. Коммуналдық қызмет пен үйді күту үшін сұралатын ақшаны өз қалтаңыздан төлейсіз.
Жалға алушы үш жыл сайын келісімшарт мерзімін ұзарту арқылы пәтерді тұрақты мекен ете алады. Өтінім қабылдау басталғанда жергілікті тұрғын үй басқармасы хабар береді.
""2-10-20"" (бұрынғы ""Бақытты отбасы"") және ""5-10-20"" (бұрынғы ""Шаңырақ"") ипотекаларының шарттары:
Екі пайыздық ипотеканы мына санаттағы азаматтар рәсімдей алады:
5 %-дық ипотекаға кезекте тұрған басқа санат өкілдері қатысады.
Аталған екі бағдарламаны жүзеге асыру үшін арнайы үйлер салынады. Қатысушылар құрылыс барысын otbasybank.kz порталы арқылы бақылап отырады. Өтінім бергенде белгілі бір нысандағы нақты бір пәтерді көрсету керек.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақстанда жастарға баспаналы болуға мүмкіндік беретін үш тәсіл бар.,,2023-10-05T17:30:00+05:00
2024-zyly-4-millionga-zuyq-adam-deklaraciya-tapsyrady-ne-bilu-kerek,informburo.kz,2024 жылы 4 миллионға жуық адам декларация тапсырады. Не білу керек?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2024-zyly-4-millionga-zuyq-adam-deklaraciya-tapsyrady-ne-bilu-kerek,"2024 жылы 1 қаңтардан бастап жалпыға бірдей декларациялаудың үшінші кезеңі басталды. Оны кімдер және қалай тапсырады? Нені декларациялау қажет? Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Жалпыға бірдей декларациялауға көшудің мақсаты:
2024 жылы 3,9 млн адам алғаш рет декларация тапсырады. Олар:
Ең алдымен ""Активтер мен міндеттемелер туралы декларация – 250.00 форманы"" тапсырады. Мұны ""кіру"" декларациясы деп те атайды. Бір жылдан кейін, яғни 2025 жылы оның орнына ""Кірістер мен мүлік туралы декларацияны – 270.00-форманы"" тапсыруы керек.
Оқи отырыңыз: 2025 жылға қарай 13 млн қазақстандық декларация тапсырады. Олар нені ескеруі керек?
Қазақстанда аумағындағы үй, қазақстандық банктердегі шоттар туралы мәлімет енгізудің қажеті жоқ. Мұндай ақпарат мәліметтер базасында болғандыөтан автоматты түрде есептеледі. Ал шетелде үйі, шетелдік банкте қаржысы болса, онда оларды міндетті түрде енгізу қажет. 250.00 формада келесі мәліметтерді көрсету керек:
Иә, жеке кәсіпкерлік уақытша тоқтатылса да, жұмыс істеп тұрмаса да декларация ұсыну қажет. Бұл ЖШС-ға да қатысты.
Оқи отырыңыз: Қазақстан шенеуніктерінің декларациясы 2025 жылы жарияланады
Екі жолмен тапсыруға болады.
Шетелдегі және Қазақстандағы активтерді барынша дұрыс декларациялау қажет. Кейіннен активтер құны салық салынатын кірісті айқындау кезінде ескеріледі. Сондықтан декларацияны толтыру алдында:
Қазақстанда активтер мен міндеттемелердің бар-жоғын тексеріңіз:
Декларацияны бірінші рет рет ұсынбағаны үшін ескерту беріледі. Бұл бір жыл ішінде қайталанса, онда 15 АЕК көлемінде айыппұл салынады.
Декларация бірінші рет тапсырғанда толық емес немесе анық емес мәліметтер ұсынса ескерту жасалады. Бұл бір жыл ішінде қайталанса 3 АЕК көлемінде айыппұл салынады.
Ал жыл ішінде салық салу объектілерін жасырғаны үшін – төленбеген салық сомасының 200 пайызы мөлшерінде айыппұл, бұл іс-әрекет қайталанса төленбеген салық сомасының 300 пайызы мөлшерінде айыппұл салынады.
Оқи отырыңыз: 2025 жылдан бастап декларация ұсынбаған жеке тұлғаға қандай жаза қолданылады
Мемлекеттік кірістер органдары декларациялардағы көрсетілген деректердің дұрыстығын 2026 жылы ғана тексере алады. Бастапқыда автоматты камералдық бақылау – жеке тұлғалардың шығыстарына мониторинг келесідей жүргізіледі:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Декларацияны 15 қыркүйектен кешіктірмей ұсыну қажет.,,2024-01-04T12:15:00+05:00
biyl-eko-bagdarlamasyna-7-myn-kvota-bolindi-ogan-medicinalyq-saqtandyru-arqyly-qalai-qatysuga-bolady,informburo.kz,Биыл ЭКО бағдарламасына 7 мың квота бөлінді. Оған медициналық сақтандыру арқылы қалай қатысуға болады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/biyl-eko-bagdarlamasyna-7-myn-kvota-bolindi-ogan-medicinalyq-saqtandyru-arqyly-qalai-qatysuga-bolady,"Экстракорпоральды ұрықтандыру (ЭКО) – әйелдер мен ерлер арасындағы бедеулікке қарсы күрестің ең тиімді тәсілі. Заманауи репродуктивтік технологиялардың арқасында сәби сүю мүмкіндігі төмен жұптар да балалы болып жатады.
ЭКО бағдарламасына кімдер қатыса алады? Квотамен ЭКО жасату үшін не істеу қажет? Осы және өзге де сауалдарға Медициналық сақтандыру қорының Алматы филиалы сарапшылары жауап берді.
ЭКО бағдарламасына қатысқысы келетіндер емханаларда тіркеледі. БМСК ұйымы бедеулікке шалдыққан пациентті диспансерлік науқастардың электронды регистріне (ЭРДБ) тіркейді. Денсаулығын тексеріп, бедеулік себептері анықталғаннан кейін емхана құжаттарды арнайы маманның қорытындысымен бірге Денсаулық сақтау басқармасындағы жоғары технологиялы операциялар жөніндегі арнайы комиссияға жолдайды.
Қосалқы репродуктивтік технологиялармен жұмыс істейтін клиниканы пациенттің өзі таңдайды. Комиссия тарапынан оң шешім қабылданған жағдайда Ауруханаға жатқызу бюросы порталына жолдама беріледі.
Биыл еліміз бойынша 7000 квотаға қаржы қарастырылған. Соның ішінде, 3,8 млрд теңге (3241 квота) Алматы қаласына бөлінген.
Бүгінгі таңда Алматы қаласында Медициналық сақтандыру қорымен 8 клиника келісімшарт бекіткен. Клиникалардың тізімімен fms.kz ресми сайты арқылы танысуға болады.
Оқи отырыңыз: ""Аңсаған сәбимен"" қалай бала сүюге болады? Шағын нұсқаулық
Иә, ЭКО сақтандырылғандар үшін тегін. Жасанды ұрықтандыру бағдарламасы 2020 жылдан бері міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру пакеті арқылы қаржыландырылады. Бағдарламаға қатысқысы келетін пациент міндетті түрде сақтандырылған болуы шарт.
ЭКО процедурасының басты шарты – бедеуліктің терапевтік емдеуге келмейтін түрі. Бағдарламаға отбасылық жұптар ғана емес, ресми некеге тұрмаған жұптар да қатыса алады. Мұндай жағдайда екі жақтың өзара жазбаша келісімі қажет.
Денсаулық сақтау министрлігінің ЭКО жасау тәртібі жөнінде арнайы бұйрығында жасанды ұрықтандыру процедурасына іріктеуге қойылатын талаптар көрсетілген. Мәселен:
Әйелдердің денсаулығына қойылатын талап:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",ЭКО сақтандырылғандар үшін тегін.,,2024-01-25T16:30:00+05:00
breket-saldyrmas-buryn-ne-bilu-qazet-12-suraqqa-zauap,informburo.kz,Брекет салдырмас бұрын не білу қажет? 12 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/breket-saldyrmas-buryn-ne-bilu-qazet-12-suraqqa-zauap,"Адамдар қисық тістерін түзету үшін және тістемді (прикус) дұрыстау үшін ортодонтқа жүгінеді. Тістер мен жақты түзеудің бірнеше жолы бар. Соның бірі және ең кең қолданылатыны – брекет.
Осы орайда стоматолог-дәрігер, Status Dental Clinic негізін қалаушы Ахрор Ташпулатов Информбюро порталы әзірлеген брекет жүйесіне қатысты сұрақтарға жауап берді.
Тісті түзеудің келесідей әдістері бар:
Тістем дұрыс болуы үшін, әдемілік, эстетика үшін брекет тағу тиімді. Материалына қарай брекеттің бірнеше түрі бар:
Брекетті жалпы 12-13 жастан бастап сала беруге болады, өйткені бұл жаста тұрақты тістер толық жетіліп бітеді және түбірлері де толық орналасады.
Оқи отырыңыз: МӘМС: Кімдер тісін тегін емдете алады?
Брекет қоймас бұрын ең алдымен ауыз қуысыдағы барлық тіс қатарларын панорамалы рентгенге түсіру қажет. Рентгеннен қай тісті емдеу керек екенін, ақыл тіс болса оның қалай орналасқанын көре аламыз. Ақыл тісті жұлып, емдейтін тістер болса емдеп (тісжегі, пульпит, периодонтит және т.б.), тісті қалпына келтіру керек.
Жоқ, ауырмайды. Брекет таққаннан кейін бастапқы 1-2 апта ыңғайсыздық болып, уақыт өте келе ауырғаны басылады.
Брекет таққанда қатты заттар жеуге болмайды. Жылы, жұмсақ тамақтар жеген дұрыс. Жаңғақ жеуге, алма, сәбіз сияқты тағамдарды бүтіндей тістеп жеуге болмайды. Себебі, қатты зат жеген кезде брекет түсіп қалады және оны қайтадан желімдеуге тура келеді. Сол үшін блендерден өткізіп не кесіп жеген жөн. Сағыз, ирис, мармелад сынды жабысқақ, созылғыш заттарды тұтынбаған дұрыс.
Оқи отырыңыз: Денсаулық министрі стоматологиялық қызмет барша халыққа неге тегін көрсетілмейтінін түсіндірді
Брекет қойған соң коррекцияға 1 не 1,5 айда келіп тұрған жөн. Коррекция кезінде ортодонт дәрігер брекеттің доғасын ауыстырады, резеңке тағады.
Тісті арнайы тіс щеткасымен, кішкентай ысқышпен, тіс жібімен тазалау қажет. Арнайы ауыз шаятын сұйықтық пен пастаны қолданған жөн. Брекетке күтім жасау арқылы біз тісті дұрыс қалпына келтіре аламыз. Тамақ ішкен соң арнайы щеткамен тісті үнемі тазартқан дұрыс.
Иә, болады. Брекетті жоғарғы немесе төменгі жақтың біркелкі емес тістеріне орнатады. Дегенмен, ортодонт пациенттің шағымын шешуге бағытталған емдеу нәтижесінің функциясына және тұрақтылығына қалай әсер ететінін бағалау қажет.
Оқи отырыңыз: 2024 жылы МӘМС үшін кім қанша төлеуі керек?
Брекеттің денсаулыққа зиян жақтары көп кездеспейді. Адамда пародонтоз болса, темірге (металлға) аллергиясы болса қоюға болмайды.
Брекетті бір жылдан астам уақыт тағады. Емдеу уақыты 1 жылдан 2,5 жылға дейін созылуы мүмкін. Брекетті шешкен соң тіс бастапқы қалпына келіп, қайта қисайып кетпес үшін ретейнер қояды және каппа киіп жүреді.
Брекет бағасы оның түріне қарай есептеледі. Брекеттің бағасынан бұрын ортодонт дәрігерді дұрыс таңдау қажет. Білікті ортодонт тісіңізді тез әрі тиімді жолмен туралауға көмектеседі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тіс дәрігері брекетті 12-13 жастан бастап тағуға болады дейді.,,2024-01-15T16:30:00+05:00
kumis-zas-zane-zastar-praktikasy-memleket-kimderge-aiyna-100-myn-tenge-subsidiya-boledi,informburo.kz,"""Күміс жас"" және ""Жастар практикасы"". Мемлекет кімдерге айына 100 мың теңге субсидия бөледі?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/kumis-zas-zane-zastar-praktikasy-memleket-kimderge-aiyna-100-myn-tenge-subsidiya-boledi,"Қазақстанда кәсіпорындар мен ұйымдар жұмыс орындарын ұйымдастырып, мемлекеттен субсидия ала алады. Ал мемлекет жұмысшылардың жалақысын толық не ішінара төлейді. Елімізде субсидияланатын келесі жұмыс орындары бар:
Информбюро порталы субсидияланатын жұмыс орындарына тұру үшін қандай талаптар қойылатынын, уақытша жұмыс қанша уақытқа созылатынын және қанша жалақы төленетінін жазады.
""Алғашқы жұмыс орны"" – алғаш жұмыс іздеп жүрген жұмыссыздарға жұмыс орнын және қажетті еңбек дағдыларын беруге бағытталған жоба. Оған жұмыс тәжірибесі жоқ 35 жастан аспаған жастар қатыса алады. Олардан алдын ала кәсіптік даярлық талап етілмейді. Жобаға қатысу ұзақтығы 18 айдан аспайды. Жоба аяқталған соң жұмыс беруші жұмыссыз адамды кемінде бір жыл тұрақты жұмыспен қамтуы қажет.
Жалақы 30 АЕК мөлшерінде мемлекеттік бюджеттен төленеді. 18 ай аяқталғаннан кейін қалған 12 айда төленетін жалақыны жұмыс беруші белгілейді.
Талаптар:
Оқи отырыңыз: Мемлекет қандай жұмыс орындарына субсидия бөледі және оның мөлшері қандай?
Жастар практикасы колледж және ЖОО түлектері үшін алған мамандығы бойынша алғашқы жұмыс өтілін алу, яғни тәжірибе жинау мақсатында ұйымдастырылады.
Жастар практикасының ұзақтығы 12 айдан аспайды. Жалақы 30 АЕК мөлшерінде мемлекеттік бюджеттен төленеді.
Жұмыс беруші бос жұмыс орны пайда болса жастар практикасына қатысушының келісімімен оны тұрақты жұмысқа ала алады.
Талаптар:
Мансап орталықтары ұйымдастыратын, жұмыскерлердің алдын ала кәсіптік даярлаудан өтуін талап етпейтін, олардың уақытша жұмыспен қамтамасыз ету үшін әлеуметтік пайдалы бағыттағы еңбек қызметінің түрлері. Алдын ала кәсіптік даярлаудан өту талап етілмейді.
Қоғамдық жұмыстарға қатысу ұзақтығы 12 айдан аспайды. Жұмысқа орналасқан адамның жалақысы 20 АЕК мөлшерінен төмен болмауы керек.
Қоғамдық жұмыстарға 16 жастан бастап зейнеткерлік жасқа толғанға дейін келесі санаттағы адамдар қатысуға құқылы:
Оқи отырыңыз: Еңбек министрлігі: Мүгедектігі бар адамдардың жалақысы үш жыл бойы субсидияланады
Әлеуметтік жұмыс орны – жұмыс беруші еңбек мобильділігі орталығымен шарт негізінде жұмыссыздарды жұмысқа орналастыру үшін құратын уақытша жұмыс орны. Әлеуметтік жұмыс орындарына қатысу ұзақтығы 12 айдан аспайды.
Жалақыны жұмыс беруші белгілейді. Жалақының 35%-ын мемлекет субсидиялайды, бірақ оның сомасы 20 АЕК мөлшерінен аспауы қажет. Қалған соманы жұмыс беруші төлейді. Ал ҮЕҰ құрған әлеуметтік жұмыс орындарына жұмысқа орналасқан мүгедектігі бар адамдар үшін жалақының белгіленген мөлшерінің 70%-ын мемлекет өтейді. Оның да сомасы 20 АЕК мөлшерінен аспайды.
Жұмыс беруші бос жұмыс орны пайда болса қатысушының келісімімен тұрақты жұмыс орнына еңбек шартының мерзімі аяқталғанға дейін жұмысқа орналаса алады. Жұмысқа тұратын адамның жасы 16 жастан асуы қажет және зейнет жасына толғанға дейін қатыса алады. Сондай-ақ, жұмыссыз ретінде тіркелу қажет.
Ұрпақтар келісімшарты жобасы аясында зейнет жасына таяған қызметкерлер жастарға жинаған тәжірибесін және дағдыларын үйретеді. Сол үшін арнайы жұмыс орындары құрылады. Ұрпақтар келісімшартына қатысу ұзақтығы 6 айдан аспайды.
Жоба аяқталғаннан кейін жұмыс беруші қатысушыны тұрақты жұмысқа алады немесе ол зейнет жасынаа толған қызметкерді алмастырады.
Жалақы 30 АЕК мөлшерінде мемлекеттік бюджеттен төленеді.
Талаптар:
Оқи отырыңыз: ""Күміс жас"" жобасы: зейнетке шығатын адамдар жұмыспен қалай қамтылады?
Күміс жас бойынша жұмыс орны зейнеткерлік жасқа толмаған 50 жастан асқан жұмыссыз адамдарды жұмысқа орналастыру үшін құрылады.
""Күміс жас"" жобасына қатысушылар – зейнеталды жастағы жұмыссыз адамдар. Жобаға қатысу ұзақтығы 36 айдан аспайды. Жоба аяқталғаннан кейін жұмыс беруші зейнеткерлікке шыққанға дейін, сондай-ақ кемінде 1 жыл мерзімге зейнеткерлік жасқа толмаған адамдар үшін тұрақты жұмыс ұсынады.
Жалақыны жұмыс беруші белгілейді және төлейді. Бұл ретте мемлекет субсидиялайтын сома 30 АЕК мөлшерінен аспайды:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жұмысшылардың жалақысының мемлекет өтейтін сомасы 30 АЕК-ге тең. 2023 жылы – 103 500 теңге.,,2023-09-18T13:00:00+05:00
magistr-mba-phd-akademiyalyq-darezelerdin-aiyrmasy-qandai,informburo.kz,"Магистр, MBA, PhD. Академиялық дәрежелердің айырмасы қандай?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/magistr-mba-phd-akademiyalyq-darezelerdin-aiyrmasy-qandai,"Жоғары білім алған және әрі қарай білімін жалғастырған адамдарға академиялық дәреже (Degree) беріледі. Оны алу үшін тиісті оқу бағдарламаларын меңгеру керек. Бірнеше жыл білім алып қана қоймай, дипломдық жұмыс, диссертация, ғылыми мақала жазу қажет. Информбюро порталы академиялық дәрежелердің әрқайсына тоқталып, жеке-жеке түсіндіреді.
Жоғары білімнің білім беру бағдарламалары ""бакалавр"" дәрежесін немесе ""маман"" біліктілігін бере отырып, біліктілігі жоғары кадрлар даярлауға бағытталған. Бакалавриат – орта білімнен кейінгі білім. Қазақстанда оған түсу үшін аттестат, ҰБТ сертификаты болуы қажет. Ал бакалавр – жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын меңгерген адамдарға берілетін дәреже. Бакалавриат бағдарламасын аяқтағандарға бакалавр дәрежесі бар жоғары білім туралы диплом (BD) беріледі. Бакалавр дипломын алғандар мамандығына сай жұмысқа орналаса алады.
Бакалавр дәрежесі бар адамдар магистратураға оқуға тапсыра алады. Қазақстанда оған түсу үшін бакалавр дипломы болуы қажет және кешенді тестілеу тапсыру міндетті. Шет тілінен де тест тапсырады. IELTS, TOEFL секілді сертификаттары болса, тест тапсырудан босатылады. Бакалаврда басқа мамандықты оқысаңыз да, магистратураға тапсырарда мүлдем басқа мамандықты таңдай аласыз.
Магистратурада білім алатын адамды магистрант дейді. Магистратураның екі түрі бар:
Магистратура ғылымға жол ашады. Магистранттар шетелдің жетекші жоғары оқу орындарында ғылыми тағылымдамадан өте алады. Магистратураны бітіргенде магистр дәрежесі берілген жоғары оқу орнынан кейінгі білім туралы диплом (MD) беріледі. Магистр дәрежесі болса жоғары оқу орнында сабақ беруге болады. Ал магистр дипломы бар мектеп мұғалімдерінің жалақысы өзгелерге қарағанда жоғары.
Оқи отырыңыз: Магистратураға кешенді тестілеуде IELTS пен TOEFL балы қалай есептеледі?
Іскерлік басқару магистрі, яғнм MBA (Master of Business Administration) – менеджмент саласындағы академиялық дәреже. MBA бағдарламасында бизнес саласының есеп және аудит, қаржы, маркетинг, адам ресурстарын басқару сияқты жан-жақты пәндері оқытылады.  MBA-ге бакалавр дәрежесін алған және жұмыс өтілі бар адамдар түсе алады. Магистратура секілді қабылдау емтиханын тапсыру қажет.
MBA түрлері:
MBA бағдарламасын бітіргендерге ""Іскерлік әкімшілік жүргізу магистрі"" дәрежесі мен біліктілігі жөніндегі МВA дипломы беріледі.
Магистратура бітіргеннен кейін ғылыммен айналысамын деушілер докторантураға оқуға түседі. Ғылыми-педагогикалық бағыт бойынша үш жыл білім алып, диссертация қорғаған соң ғана философия докторы, яғни PhD ғылыми дәрежесі беріледі. Диссертация – нақты мамандық бойынша Қазақстанда немесе шетелде қорғалған біліктілікті айқындайтын ғылыми жұмыс. Докторлық диссертация жазғанда екі ғылыми жетекші болады. Оның біреу Қазақстан азаматы болса, екіншісі – шетелден. Диссертацияның ғылыми нәтижелері ғылыми басылымдарда, Scopus базасындағы халықаралық ғылыми журналдарда жариялануға тиіс.
Қазақстанда 2005 жылдан бері PhD бағдарламасы бар. 2011 жылдан бастап PhD-доктор ғылыми дәрежесі беріледі. Ал оған дейін PhD-докторантура бітірген тұлғаларға тек академиялық дәреже беріліп келді.
Докторантураға түсушілерден шет тілі бойынша тест тапсырғаны туралы сертификат талап етіледі.
Оқи отырыңыз: Магистратура мен докторантураға түсу бойынша 8 маңызды сұраққа жауап
Бейіні бойынша доктор, яғни PD – кәсіптік қызметтің тиісті саласы бойынша докторантура бағдарламасын меңгерген және диссертация қорғаған адамдарға берілетін ғылыми дәреже. Оқу мерзімі – үш жыл. PD дәрежесін алу үшін де диссертация жазып, оны қорғау қажет. Диссертация бойынша мақалалар жариялауға тиіс.
PhD және DP дәрежелері ғылыми-зерттеу жұмыстармен айналысуға, жоғары оқу орындарында сабақ беруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, бакалавриат пен магистратураға қарағанда докторантурада оқитындардың стипендиясы жоғары. 1 қыркүйектен бастап олар айына 217 мың теңге шәкіртақы алады.
DBA (Doctor of Business Administration) бағдарламасы жеке және мемлекеттік секторларда зерттеу, мәселелерді шешу және консталтинг салаларында көшбасшы болатын жоғары білікті мамандарды, сондай-ақ осы бағытта сабақ беретін ғылыми қызметкерлерді даярлайды. DBA – топ-менеджерлердің кәсіби өсуіне ықпал ететін ғылыми, практикалық және академиялық дәреже. Оқу мерзімі – үш жыл.
Бұл да MBA сияқты. Бірақ магистратура бітірген, не MBA дәрежесін алған менеджерлер түсе алады. DBA бітіргеннен кейін ""Іскерлік әкімшілендіру докторы"" дәрежесі, яғни дипломы беріледі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жоғары оқу орындарында білім беру бағдарламаларын меңгерген тұлғаларға академиялық дәрежелер жазылған дипломдар табысталады.,,2023-09-19T17:00:00+05:00
qarapaiym-ekonomika-qazaqstannyn-tolem-balansy-degen-ne,informburo.kz,Қарапайым экономика: Қазақстанның төлем балансы деген не?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qarapaiym-ekonomika-qazaqstannyn-tolem-balansy-degen-ne,"Қарапайым тілмен түсіндірсек, төлем балансы – Қазақстан мен басқа елдер арасындағы экономикалық операциялардың немесе ақша ағынының көрсеткіші. Яғни, біз шет елге қанша ақша жібердік және бізге басқа елден қанша қаражат жіберілді. Төлем балансының функциясы мұны анықтап, шыққан нәтижені айлық баланс, тоқсандық баланс, жылдық баланс деп бөледі. Осы балансты есептеудің халықаралық әдісі бар. Оны Халықаралық Валюта Қоры бекітіп, жаңартып отырады. Ал мамандар төлем балансының операцияларын арнайы әдіспен үш топқа бөліп қарастырады. Олар: ағымдағы шот, капиталмен операциялар шоты және қаржылық шот.
Төлем балансы туралы айттық. Енді оқырманда мұны бізге біліп не керек деген орынды сауал туындауы мүмкін. Орынды да. Ендеше баланс теңгеге қалай ықпал етеді? Осыны қарастырайық.
Оқи отырыңыз: Ұлттық банк аз ғана қарызы бар азаматтардың шотын бұғаттамау туралы ұсынысты қолдады
Төлем балансының ішінде сауда балансы да кіреді. Сауда балансы – Қазақстанның сыртқа шығарып сатқан тауарларының құны мен еліміз сырттан сатып алған тауарлар құны арасындағы көрсеткіш. Егер біздің экспорттан тапқан ақшамыз импорттан тапқан ақшадан артық болса, онда сауда балансы біз үшін жағымды болады. Мысалы, 2022 жылы біз 36,3 миллиард доллар болатын жағымды сауда балансына қол жеткіздік.
Бірақ Ұлттық Банктің болжауынша, 2025 жылдарға қарай төлем балансы профициттен дефицитке ауыса бастамақ. Оның себебі, біздің ішкі өндірісімізді реттеп, қайта өңдеу тауарларын шығара алмай отырғанымызда жатыр. Егер өзіміз тауар шығара алмасақ, онда импорттың үлесі арта түседі.
Ал енді осының теңге бағамына әсері қандай? Экспорттан доллар бізге келеді, оны компаниялар жалақы, салық төлеу үшін биржада теңгеге айырбастайды. Ал импортер компаниялар тиісінше биржадан теңгеге доллар сатып алып, оны сырттан тауар алуға жұмсайды. Қазақстан қор биржасында теңге бағамы ұсыныс/сұраныс арқылы құрылады. Сондықтан долларға сұраныс көп болса, доллар қымбаттап, теңгенің курсы түсіп кетер еді. Жағымды сауда балансы кезінде теңгеге сұраныс көбірек болады да, оның бағамы да жоғары деңгейде белгіленеді.
Оқи отырыңыз: Ұлттық қорды неге экономикаға құя салмаймыз? Ол қашан таусылады?
Осы себепті экономист мамандар сауда балансындағы дефицитті ""теңгеге жасалған қысым факторы"" деп атайды. Ұзақмерзімді сараптама жасағанда, мұнай бағасы барреліне 85 доллардан асатын кездерде біздің сауда балансымыз жағымды болып жатады. Ал мұнай құны одан түсіп кетсе, бірден экспортымыздың сомалық мөлшері импорттан ұтыла бастайды. Нәтижесінде теңге ""мазасызданады"".
Сәйкесінше, алдағы теңге бағамын болжағыңыз келсе, мұнайдың бүгінгі бағасына мән беріңіз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Төлем балансы дегеніміз не? Оны қатардағы азаматқа білу қаншалықты маңызды? Бүгінгі мақалада осы тақырыпқа тоқталамыз.,,2023-10-30T14:16:42+05:00
qyzylsa-qalai-zugady-zane-ogan-qarsy-ekpe-alu-mindetti-me-manyzdy-8-suraqqa-zauap,informburo.kz,Қызылша қалай жұғады және оған қарсы екпе алу міндетті ме? Маңызды 8 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qyzylsa-qalai-zugady-zane-ogan-qarsy-ekpe-alu-mindetti-me-manyzdy-8-suraqqa-zauap,"Биыл Қазақстанда қызылша дерті өршіп тұр. Жыл басынан бері 12 мыңнан астам адамның қызылшамен ауырғаны анықталды. Оның 10,5 мыңы – 14 жасқа дейінгі балалар. Қызылша жұқтырған балалардың 70 пайызы вакцина алмаған. Бес мыңнан астам баланың ата-анасы екпеге рұқсат бермеген.
Қызылшаның белгілері қандай? Адамға қалай жұғады? Қызылшаның емі бар ма? Не үшін вакцина алу қажет? Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Қызылша – вирусты инфекция, яғни инфекциялық жұқпалы ауру. Балалар арасында бұл дерт жиі кездеседі, әрі аса қауіпті инфекция саналады. Қызылша деп аталуының да өз мәні бар. Баланың ыстығы көтеріліп, денесін бөртпе басады. Қызамық пен қызылша аурулары балалар инфекциясы саналғанымен, оның жұғу көрсеткіші аса жоғары. Ауруға қарсы екпе алмаған адамның оны жұқтырып алуы әбден мүмкін.
Аурудың негізгі белгілері:
Вирус ауа тамшылары арқылы сөйлескенде, жөтелгенде, түшкіргенде ауру адамның сілекейімен сыртқы ортаға тарайды. Төртінші күні көзі бөртіп ауырып жүрген адам инфекцияны таратушы көз деуге болады. Бесінші күннен бастап вирус адамға жұқпайды. Ауырып, жазылған адамда өмір бойы қызылшаға қарсы иммунитет сақталады.
Кезінде қызылшамен ауырған әйелден туған бала үш айға дейін бұл ауруға шалдықпайды, өйткені сәбидің бойында анасынан берілген ауруға қарсы денелер, яғни антитела уақытша сақталады. Қызылшамен ауырмаған және оған қарсы вакцина алмаған адам кез келген жаста вирусты жұқтырып алуы мүмкін.
Оқи отырыңыз: Қызылшадан қалай сақтануға болады? Дәрігер кеңесі
Ауру үш кезеңнен тұрады: катаральды, бөртпе кезеңі және пигментация кезеңі.
Ауру белгілері байқалса, сау адамдарға жұқтырмас үшін қарым-қатынасты дереу тоқтату керек. Мұндайда бірден емханаға барып, зертханалық сынамалары тапсырған жөн. Қорытындысына қарай диагнозды инфекционист-дәрігерлер қояды. Ауру адам қан және зәр тапсырады. Дәрігер қажет деп тапса өзге де анализдерді тапсыруы мүмкін. Дәрігерлер қызылша анықталған науқаспен қарым-қатынаста болған адамдардың бәрін 21 күн бойы тексереді.
Қызылша вирусының алдын алмаса пневмония, энцефалит ауруларына шалдығу қаупі бар. Бұл дерттен менингит секілді әртүрлі асқынулар туындайды. Сол үшін дер кезінде дәрігерге қаралу қажет. Көбінесе қызылшамен 5 жасқа дейінгі балалар немесе 20 жастан асқандар ауырады. Оларда құлақ қуысы, мойын тұсы ауырады. Ал көзі ауыратындар қызылша жұқтырса, ауру асқынып соқыр болып қалуы мүмкін. Сондықтан учаскелік дәрігер ауруды жиі бақылап тұруға тиісті.
Оқи отырыңыз: Қызылша барлық өңірде анықталды. Бұл дерт неге өршіп тұр?
Бұл жұқпалы ауруды арнайы емдеу тәсілі жоқ. Ауру жұқтырған науқас төсекте жатып, сұйықтықты көп ішуі керек. Дәрігер қызу түсіретін, мұрын бітелуіне және тамақ ауруына қарсы, қақырық түсіретін дәрілер мен витаминдер тағайындайды. Ауру асқынып кетсе ауруханаға жатқызылады.
Баланың бөртпелерін ештеңемен майлаудың қажеті жоқ. Денесін бөлме температурасында сумен жуу жеткілікті. Жиі су ішкізіп, оңай қорытылатын, дәрумендерге бай тағам беру керек. Ал конъюнктивиттің алдын алу үшін көзді қайнаған жылы шайға малынған мақта тампонымен жуады. Антибиотиктер ауру асқынғанда ғана тағайындалады.
Кез келген жұқпалы ауруды алдын алудың ең тиімді әдісі – екпе алу. Қызылшаға қарсы екпе бала бір жасқа толғаннан кейін үш айдың ішінде ата-анасының рұқсатымен салынады. Одан соң алты жасында тағы салынады. Қазақстанда қызылша, қызамық және паротитке қарсы вакцина тегін.
Вирус таралмас үшін бөлмені жиі желдетіп, ылғалды тазалау жұмыстарын жасап тұру қажет. Қызылша жұқтырған адамның үйіне, ауру өршіп тұрғанда адам көп жерлерге бармаған жөн. Ауа тамшылары арқылы жұғатындықтан халық көп шоғырланған орындарда маска киіп жүрген дұрыс.
Мамандардың айтуынша, бұл дерттен өліп кету қаупі бар. Көбінесе вакцина алмаған адамдарда ауру ауыр өтеді. Вакцина ойлап табылғанға дейін қызылша балалардың 85 пайызына тарап отырған. ДСҰ мәліметінше, 2000 жылдан бері вакциналау әлем бойынша қызылшадан қайтыс болу көрсеткішін 80 пайызға төмендетті.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Вакцина алу – қызылшадан сақтанудың жалғыз амалы.,,2023-11-08T15:10:00+05:00
skrining-kimderge-tegin-zane-qalai-otuge-bolady-dariger-tusindirdi,informburo.kz,Скрининг кімдерге тегін және қалай өтуге болады? Дәрігер түсіндірді,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/skrining-kimderge-tegin-zane-qalai-otuge-bolady-dariger-tusindirdi,"Медициналық сақтандыру қоры жыл сайын профилактикалық тексерулерге, соның ішінде әлеуметтік маңызы бар дерттерді анықтау шараларына қаражат бөледі. 2023 жылы Алматы қаласында ауруды ерте анықтауға арналған скринингтерге 5,4 млрд теңге қарастырылған.
Скринингтік зерттеулерден қалай өтуге болады және бұл тексерулердің маңызы қандай? №21 қалалық аурухана директорының орынбасары Дина Тапалова осы жайында әңгімелеп берді.
""2023 жылы емханамызда жүргізілген скринингтік тексерулер барысында тіркелген азаматтар арасында 230 адамның артериалды гипертонияға, 35 пациенттің жүректің ишемиялық ауруға шалдыққаны анықталды. Тағы 61 адамның қант диабетімен ауыратыны белгілі болды. Сонымен қатар 4 адамның қатерлі ісікке шалдыққанын ерте анықтауға мүмкін болды"", – дейді Дина Тапалова.
Ауру ерте анықталса, ем-дом да нәтижелі болады. Сол себепті дәрігер профилактикалық тексерулерден уақтылы өтіп тұру керек дейді.
Скрининг – ауруды және оның туындауына әсер ететін факторларды ерте анықтауға мүмкіндік беретін медициналық зерттеулер жиынтығы. Тексерудің бұл түріне салалық мамандардың консультациясы мен зертханалық-диагностикалық зерттеулер кіреді.
Оқи отырыңыз: Әйелдердің жүкті болмас бұрын қандай дәрумендер ішкені абзал? Гинекологтан кеңес
Иә, профилактикалық тексерулерден 18 жасқа дейінгі балалар да өте алады. Оған баланың психофизикалық және жыныстық даму деңгейін бағалау, зорлық-зомбылық белгілері бар-жоғын анықтауға арналған тексерулер кіреді. Белгілі бір ақау табылған жағдайда салалық маманға жолдама беріледі.
Скринингтен өту үшін тіркелген емханадағы учаскелік дәрігерден (терапевт) жолдама алу қажет. Жас мөлшеріне қарай бекітілген скринингтерден бірден өтуге болады. Профилактикалық тексерулер МӘМС пакетіне енген, сондықтан скринингтен өтетін азамат сақтандырылған болуы шарт.
Скринингтік зерттеулердің кей түрі – бес жыл сайын, кейбірі екі немесе төрт жыл сайын жасалады. Бұл мерзім әр аурудың даму қарқынына қарай белгіленген.
Оқи отырыңыз: Жүрек саулығын сақтау үшін не істеу керек? Дәрігерден кеңес
Скринингтік зерттеуден өткен пациенттер денсаулығынан ақау табылған жағдайда салалық мамандардың консультациясына жіберіледі. Қажет болса ем тағайындалады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Скринингтен өтетін азамат сақтандырылған болуы шарт.,,2023-11-03T11:34:14+05:00
ulttyq-qor-balalarga-ata-ana-sot-asuy-qazet-pe-ozekti-7-suraqqa-zauap,informburo.kz,"""Ұлттық қор – балаларға"": Ата-ана шот ашуы қажет пе? Өзекті 7 сұраққа жауап",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ulttyq-qor-balalarga-ata-ana-sot-asuy-qazet-pe-ozekti-7-suraqqa-zauap,"Қазақстанда 2024 жылдан бастап ""Ұлттық қор – балаларға"" жобасы аясында жыл сайын балалардың арнайы шотына ақша аударылып тұрады.  Бағдарламаға қатысу үшін не істеу қажет? Арнайы шот қайда ашылады? Жиналған ақшаны қайда жұмсауға болады? Информбюро порталы осы және өзге де маңызды сұрақтарға жауап береді.
18 жасқа толмаған, яғни 2006 жылы және одан кейін туған Қазақстан азаматы саналатын әрбір бала ""Ұлттық қор – балаларға"" бағдарламасына қатысады. Ақшаны 18 жасқа толғаннан кейін ғана ала алады.
Шетелге көшіп, Қазақстан азаматтығынан бас тартқан балаға Ұлттық қордан ақша төленбейді. Шетелде өмір сүргенімен Қазақстан азаматтығын өзгертпесе, оның шотына кәмелет жасқа толғанға дейін қаражат аударыла береді.
Ата-анаға баласы үшін еGov порталына тіркелудің де, екінші деңгейлі банктен шот ашудың да қажеті жоқ. Баланың деректері Мемлекеттік дерекқорға дұрыс енгізілсе, онда бағдарламаға автоматты түрде қатысады. Ал ақша түсетін арнайы шот та балаларға автоматты түрде ашылады.
Дегенмен ата-ана баласының деректерін тексеріп алғаны жөн:
Жыл сайынғы аударымдарды есептеу үшін Ұлттық қордың соңғы 18 жылдағы орташа инвестициялық кірісі есепке алынады. Қорға түсетін инвестициялық табыстың 50 пайызы жыл сайын 18 жасқа толмаған балалардың жеке шоттарына теңдей аударылып отырады.
Бала 18 жасқа толғанға дейін жинақталған қаражат Ұлттық қорда сақталады және оны Ұлттық банк түрлі қаржы құралдарына инвестициялайды. Одан түскен инвестициялық табыс та балалардың шотына қосымша түсіп тұрады.
Оқи отырыңыз: 1 ақпаннан бастап ұлттық қордан балаларға қаражат аударыла бастайды
Ұлттық қордың табысынан жиналған қаражатты 18 жасқа толғаннан кейін екі мақсатта пайдалана алады:
Заңда қаражатты емге жұмсау мүмкіндігі қарастырылмаған.
Бала 18 жасқа толғаннан кейін жиналған ақшасын алмаса, онда қаржы 10 жыл бойы шотта сақталады. Он жылдың ішінде қаржыға тиіспесе онда сол адамның зейнетақы шотына аударылады.
Бала қайтыс болған жағдайда қаражат мұраға қалдырылады, яғни туған бауырлары арасында бөлінеді немесе ата-анасына беріледі.
18 жасқа толғаннан кейін шотқа жинақталған қаржыны алу үшін уәкілетті операторларда, яғни екінші деңгейдегі банктер немесе ""Қазпоштада"" арнайы шот ашу керек. Одан кейін eGov порталында тиісті өтінім береді. Сол өтініш арқылы зейнетақы қорында жинақталған қаражат оның арнайы шотына аударылады. Қаржының мақсатқа сай пайдаланылуын уәкілетті операторлар тексереді.
Шоттағы ақша АҚШ долларымен есептеледі және 18 жасқа толғанда қаржыны банктегі шотына доллармен де, теңгемен де аудара алады.
Оқи отырыңыз: ""Ұлттық қор – балаларға"": бірінші төлем қашан түседі және шоттағы ақшаны қалай бақылауға болады
Ата-аналар шотқа ақша түскен-түспегенін Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының сайтынан тексере алады. Ол үшін баланың ЖСН-ін енгізсе жеткілікті. Ал бірнеше жылға түскен қаражатты көру үшін eGov порталындағы жеке кабинетке кіру керек.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Елде 18 жасқа толмаған 6,7 миллионнан астам бала бар.",,2023-12-06T16:00:00+05:00
zeinetaqy-tolemderin-55-zastan-bastap-aluga-bolady-ol-usin-ne-isteu-kerek,informburo.kz,Зейнетақы төлемдерін 55 жастан бастап алуға болады. Ол үшін не істеу керек?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zeinetaqy-tolemderin-55-zastan-bastap-aluga-bolady-ol-usin-ne-isteu-kerek,"Ресми түрде құрметті демалысқа шықпай-ақ зейнетақы төлемдерін алуға болады. Мұндай мүмкіндікті зейнетақы аннуитеті беріп отыр. Зейнетақы аннуитеттерінің жаңа түрлерін сату басталған уақыттан бері азаматтар 41 млрд теңге жалпы сомаға кейінге қалдырылған және бірлескен 4118 зейнетақы аннуитеті шарттарын жасады. Қазіргі уақытта жалпы сомасы 354,5 млрд теңге болатын қолданыстағы жалпы 68 270 зейнетақы шарты бар.
Информбюро порталы Fingramota.kz сайтына сілтеме жасай отырып, сақтандыру құралының бір түрі – зейнетақы аннуитетін түсіндіреді.
Бұл – зейнетақы жинақтары жеткілікті болған жағдайда азаматтарға зейнетақыны мерзімінен бұрын алуға мүмкіндік беретін сақтандыру өнімі. Зейнетақы аннуитеті шарттарын жасасу жөніндегі қызметтерді ""өмірді сақтандыру"" саласындағы қызметті жүзеге асыратын сақтандыру ұйымдары көрсетеді. Бүгінгі таңда нарықта осындай 8 ұйым жұмыс істейді.
Зейнетақы аннуитеті шартын жасасу арқылы азамат 55 жасқа толғаннан кейін өмір бойы кепілдік берілген кіріс алу құқығына ие болады. Өз кезегінде, сақтандыру ұйымы мұндай шартты жасай отырып, клиентінің өмір бойы сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру міндеттемелерін өзіне алады.
Бүгінгі күні азаматтарға кейінге қалдырылған және бірлескен зейнетақы аннуитеттерін қоса алғанда, зейнетақы аннуитеті шарттарының бірнеше түрін иелену мүмкіндігі беріледі.
2021 жылы Заңмен сақтандыру ұйымынан төленетін ай сайынғы сақтандыру төлемінің мөлшері азайтылды. Бүгінгі күні ол зейнетақы аннуитеті шартын жасасу күні қолданыста болған ең төмен күнкөріс деңгейі шамасының 70%-ын құрайды. Соған байланысты зейнетақы аннуитеті шартының құны да 40%-ға азайтылды. Бүгінгі күні стандартты зейнетақы аннуитеті шартының құны 55 жастағы ерлер үшін 7 млн теңгені, ал осындай жастағы әйелдер үшін 8,5 млн теңгені құрайды.
Агенттік азаматтар үшін осы өнімнің тартымдылығын және кірістілігін арттыру үшін зейнетақы аннуитеті шартының өлшемдерін де қайта қарады. Сақтандыру төлемдерін индекстеу мөлшері 5%-дан 7%-ға дейін ұлғайтылды. Зейнетақы аннуитеті шарты бойынша кірістіліктің ең төмен мөлшерлемесі 7%-дан 9%-ға дейін ұлғайтылды. Мүгедектігі бар адамдар мен зиянды еңбекпен айналысатын қызметкерлер үшін зейнетақы аннуитеті шартының құнын есептеу үшін жеке қайтыс болу кестесін қолдану көзделген.
Бұл сақтандыру құралы сақтанушыларға шартты 55 жасынан бастап өмір бойы ай сайын төлем алу құқығымен 45 жасынан бастап шарт жасасу мүмкіндігін береді. Мұндай сақтандыру өнімі өз бюджетін алдын ала жоспарлап үйренген және зейнетақы жасына жеткеннен кейін қандай қаражат есебінен өмір сүрем деп ойлайтын адамдарға арналған.
Қаржы нарығындағы мөлшерлемелердің құбылмалылығына қарамастан кепілдік берілген кірістіліктің болуы кейінге қалдырылған зейнетақы аннуитетінің негізгі артықшылығы болып табылады. Сақтандыру ұйымы сақтанушы сақтандыру төлемдерін ала бастайтын жасқа жеткенге дейін жыл сайын заңнамалық тұрғыдан белгіленген кірістілікке кепілдік береді. Кейінге қалдырылған зейнетақы аннуитеті шартын жасасқан күннен бастап сақтандыру ұйымына берілген қаражат инвестицияланады, болашақта алатын сақтандыру төлемдерінің мөлшері ұлғаяды.
Оқи отырыңыз: БЖЗҚ 2024 жылға арналған жинақталған зейнетақы жинақтарының ең төменгі жеткіліктілік шегін жариялады
Бірлескен зейнетақы аннуитеті зейнетақы аннуитетін сатып алу және өмір бойы тұрақты кіріс алу үшін жақын туыстардың (ерлі-зайыптылардың) зейнетақы жинақтарын біріктіруге мүмкіндік береді. Мысалы, егер ерлі-зайыптылардың бірінің аннуитет сатып алу үшін жинақтаған қаражаты жеткілікті болса, ал екіншісінде ол артық болса, бірлескен аннуитет шартын жасасып, екеуі де өмір бойы төлемдер ала алады.
Бұл ерлі-зайыптылардың біреуінің ғана жалақысы тұрақты, ал екіншісінде түрлі жағдайға байланысты лайықты зейнетақыға қаражаты жетпейтін (мысалы, бала күтіміне байланысты ұзақ уақыт демалыста болуы, үй шаруашылығын жүргізу) отбасылар үшін өте пайдалы сақтандыру өнімі болып отыр.
Ерлі-зайыптылар өмір бойы ай сайынғы сақтандыру төлемдерін, оның ішінде неке бұзылған жағдайда ортақ мөлшері зейнетақы аннуитеті шарты жасалған күні қолданыста болатын ең төмен күнкөріс деңгейінің (ЕТК) 1,4-еселік мөлшерінен төмен болмайтын сақтандыру төлемдерінің кестесінде белгіленген мөлшерде алады.
Ерлі-зайыптылардың біреуі өмірден өткен жағдайда, екіншісі бірлескен зейнетақы аннуитеті шартына сәйкес кесте бойынша өзінің жеке сақтандыру төлемдерін (ЕТК-ның кемінде 70%-ы) алуын жалғастыра береді.
Бірлескен зейнетақы аннуитетін тек жолдасыңмен не зайыбыңмен ғана емес, сондай-ақ жақын туыстарыңның бірімен алуға болады. Бұл бауырың, ата-анаң, немерелерің, аталарың немесе апаларың болуы мүмкін. Мұндай шарт туысыңды өмір бойғы төлемдермен қамтамасыз етеді.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда 2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап зейнетақы қаншаға өседі?
Зейнетақы аннуитеті шарттары бойынша төлемдерге Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры кепілдік береді. Сақтандыру ұйымы банкрот болған жағдайда оның клиенті зейнетақысыз қалмайды. Төлемдерді таратылып жатқан сақтандыру ұйымының сақтандыру портфелі берілген басқа сақтандыру ұйымы төлей береді.
Зейнетақы аннуитеті шартын жасамас бұрын ""ойын ережелерін"" түсінуі керек. Зейнетақы аннуитеті шарты жасалған сақтандыру ұйымын мұндай шарт жасалғаннан кейін екі жылдан соң ғана ауыстыруға болатынын білген жөн.
Зейнетақы жинақтарының бір бөлігін де шарт жасалған күннен бастап екі жыл өткен соң ғана сақтандыру компаниясынан қайтадан Бірыңғай жинақтау зейнетақы қорына қайтаруға болады. Бұл ретте сақтандыру ұйымында өмір бойы ең тқмен күнкөріс шамасының кемінде 70%-ын құрайтын айлық сақтандыру төлемін қамтамасыз ететін сома қалуға тиіс. Сақтанушы жүгінген күннен бастап күнтізбелік 20 күн ішінде сақтандыру ұйымдары қайтарылуға тиіс ақша сомасын БЖЗҚ-ға аударуға міндетті.
Осылайша, егер салымшы өзінің барлық зейнетақы жинағын БЖЗҚ-дан сақтандыру ұйымына аударса, онда көрсетілген талаптың арқасында ол қайта есептеу жүргізіп, сақтандыру аннуитеті бойынша төлемді азайта алады және қалдықты зейнетақы қорына қайтара алады.
Кепілдік берілген төлем кезеңінің болуы зейнетақы аннуитеті шартын жасасу кезінде назар аудару қажет болатын маңызды талап болып табылады. Әрине, кепілдік берілген кезеңді есептегенде бірлескен зейнетақы аннуитетінің құны қымбатырақ болады. Егер клиент кепілдік берілген кезең аяқталғанға дейін өмір сүрмесе, кепілдік берілген кезең аяқталғанға дейін төлемді әрі қарай шартта пайда алушы ретінде көрсетілген адам ала береді.
Зейнетақы аннуитеті ұзақ мерзімді жоспарлау үшін өте ыңғайлы. Зейнетке шыққанда қалай өмір сүретіні жайлы ойланатын және қосымша зейнетақы жинақтары бар кез келген азамат сақтандыру ұйымымен зейнетақы аннуитеті шартын жасасу арқылы өзіне кепілдік берілген кірістің қосымша көзін қамтамасыз ете алады. Зейнетақыны бір рет зейнетақы қорынан (зейнет жасына жеткеннен кейін) және сақтандыру ұйымынан алуға болады (55 жастан бастап). Бұл ретте егер БЖЗҚ зейнетақыны өзінде жиналған қаражат біткенге дейін ғана төлейтін болса, онда сақтандыру ұйымы сақтандыру төлемдерін өмір бойы төлеуге міндетті болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бұл – зейнетақы жинақтары жеткілікті болған жағдайда азаматтарға зейнетақыны мерзімінен бұрын алуға мүмкіндік беретін сақтандыру өнімі.,,2023-12-15T16:28:19+05:00
zer-silkingende-uide-kosede-zane-kolikte-qandai-qauipsizdik-saralaryn-saqtau-qazet,informburo.kz,"Жер сілкінгенде үйде, көшеде және көлікте қандай қауіпсіздік шараларын сақтау қажет",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zer-silkingende-uide-kosede-zane-kolikte-qandai-qauipsizdik-saralaryn-saqtau-qazet,"23 қаңтарда Алматы қаласынан 264 шақырым жерде, Қырғызстан мен Қытай шекарасында болған жер сілкінісін қала тұрғындары сезді. Энергетикалық санаты – 15.1. MPV тербелісі – 6.7. Тереңдігі – 65 км.
Осы орайда Информбюро порталы табиғи апат кезіндегі қауіпсіздік ережелерін еске салады.
Жер сілкінісі қашан болатыны белгісіз, сондықтан оған үнемі дайын болу керек. Ол үшін төмендегі кеңестерге сүйенген жөн:
Жер сілкінгенін ғимараттың шайқалғанынан, шамдардың теңселгенінен, ыдыс-аяқ пен әйнектердің сылдырынан, күшейіп жатқан гуілден білуге болады. Бұл жағдайда ең бастысы – үрейге бой алдырмау.
Жер сілкінісі кезінде бірден, бірінші сейсмикалық толқыннан кейін 10-15 секунд ішінде әрекет ету керек.
Жер сілкінісі кезінде ең қауіпсіз жер – ғимараттан алыс көше мен алаң. Сондықтан, бірінші дүмпуден кейін тез және қысқа жолмен далаға шығу керек. Өздігімен жүре алмайтындарға қауіпсіз орынға шығуға көмек берген дұрыс. Бұл жағдайда заттарды жинауға уақыт кетіруге болмайды. Мүмкін болса, тек құжаттар мен ақшаны алған дұрыс. Лифтті пайдалануға тыйым салынады. Төменге баспалдақпен не өрт сатысымен түсу қажет. Мұндай жолмен ғимараттан шығу мүмкін болмаса төсек жаймасынан арқан жасап, оны жылу батареясына байлаңыз да, терезеден түсуге болады. Бұл – балалар мен зардап шеккендерді құтқарудың тиімді тәсілі.
Бірінші қабатта болсаңыз, дереу далаға шығыңыз. Бірінші қабаттан жоғары тұрсаңыз, дереу жақын жердегі қауіпсіз орынға тұрыңыз. Қауіпсіз жер деп негізгі ішкі қабырғаның жанын, негізгі қабырғаның бұрышын, есіктің жақтауын немесе негізгі тіреуіштің жанын айтуға болады. Үстелдің не кереуеттің астына тығылып, құлауы мүмкін заттар мен жарықшақтардан қорғана аласыз. Терезелер мен ауыр жиһаздардан, үзілген сымдардан, алыс тұрыңыз. Майшам, сіріңке, оттық қолданбаңыз. Электр құрылғыларын қоспаңыз, себебі газ құбыры зақымданса, от тұтанып кетуі мүмкін.
Оқи отырыңыз: Жер сілкінісі кезіндегі дабыл шабаданы. Оны қалай жинап, қайда сақтау керек?
Басқа көлікке кедергі жасамайтын жерде, ғимараттан, көпірден, бағаналар мен ағаштардан алыс жерде тоқтатыңыз. Көлік зақымдалған жағдайда есіктері қарысып қалмас үшін оларды ашыңыз. Көліктен шықпай жер сілкінісінің аяқталуын күтіңіз, себебі құлаған заттардан жарақат алып қалуыңыз мүмкін.
Ғимараттар мен құрылыстардан, биік бағаналар мен қоршаулардан, әйнектерден және басқа да құлап кету қаупі бар заттардан мүмкіндігінше алысқа кетіңіз. Адамдар көп жиналатын жерлерде (базар, стадион, саябақ, алаң) құрылымдардан аулақ болыңыз. Қауіпсіз ашық алаңда қалуға тырысыңыз. Жер сілкінісі кезінде ғимараттардың құлаған қабырғалары мен кірпіштері, әйнектер адамдарға зардабын тигізуі мүмкін. Сол үшін ғимараттардан, электр бағаналарынан және үзілген электр сымдарынан аулақ болыңыз.
Адам көп болған кезде қозғалысқа қарама-қарсы жүрмеңіз. Киіміңіздің алдын іліп, қолыңызды бүгіп, кеудеңізге қарай айқара қысыңыз. Кедергі келтіретін заттарды тастаңыз. Құлаған жағдайда бір тізеге тұрып, серпіліспен көтеріліңіз.
Үйінді астында қалып қойсаңыз сабыр сақтап, көмек шақырыңыз. Терең тыныс алып, үрейге бой алдырмаңыз. Ойыңызды жинақтап, міндетті түрде сізге көмектесетініне сеніңіз. Өзіңізге алғашқы медициналық көмек көрсетіңіз. Қайда екеніңізді, өзге адамдар қасыңызда бар-жоғын анықтауға тырысыңыз. Сізді тауып алғанға дейін дауыстап не қимыл жасап, назар аудартатын заттарды қолданып (мысалы, темірді темірге ұру) басқаларға белгі беріңіз. Күшіңізді сақтап, артық қимыл жасамаңыз.
Үйіндінің астында ұзақ уақыт қалып қойсаңыз жарылыс немесе газдың тарап кетуіне жол бермеу үшін от жақпаңыз. Су табуға тырысыңыз. Жоғарыда айтқандай, ең бастысы сабыр сақтап, үрейленбеңіз.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда үйлер 7 балл жер сілкінісіне шыдай ма?
Дүмпулердің толық тоқтағанын күтіп, сабырлы болыңыз. Үйде не пәтерде қалсаңыз, бүлінген заттарды түгендеп шығыңыз. Жер асты дүмпулері тоқтағаннан кейін электр құралдарын, суды, газды ажыратыңыз. Зардап шеккендерге көмектесіп, оларға алғашқы медициналық көмек беріңіз. Ашық отты қолданбаңыз. Өрт ошақтарын анықтауға тырысыңыз және мүмкін болса оларды сөндіру шараларын қолданыңыз.
Ал автокөлікті қауіпсіздік не көмектесу мақсатында ғана пайдаланыңыз. Телефонды тек құқықтық тәртіп органдарының өкілдерін (102), өрт сөндірушілерді (101), дәрігерлерді (103), құтқарушыларды (112) шақыру үшін пайдаланыңыз. Балконға шықпаңыз. Зақымданған ғимараттардың жанынан өткен кезде сақ болыңыз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Жер сілкінісі кезінде бірден, бірінші сейсмикалық толқыннан кейін 10-15 секунд ішінде әрекет ету керек.",,2024-01-23T13:38:46+05:00
zer-telimin-qalai-ulkeitip-boluge-bolady-manyzdy-suraqtarga-zauap,informburo.kz,"Жер телімін қалай үлкейтіп, бөлуге болады? Маңызды сұрақтарға жауап",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zer-telimin-qalai-ulkeitip-boluge-bolady-manyzdy-suraqtarga-zauap,"Жер телімін үлкейту, бөлу, сату немесе мемлекетке қайтарылған жерлерге өтемақы қалай төленеді? Бұл туралы Krisha.kz арнайы түсіндірме материалы әзірледі.
Жер көлемін ұлғайту – жер кесіп беру (прирезка) деп аталады, бұл сізге тиесілі телімді кеңейту үшін бос жатқан көрші жерді қосу қажет екенін білдіреді.
1. Ол үшін:
2. Кейін дау туындамас үшін көршілеріңізбен келісіп, шекарасын белгілеп алыңыз.
3. Егер бәрі дұрыс болса, әкімнің атына өтінім жазыңыз.
Онда:
Өтінімді қалалық әкімдіктің кеңсесіне жазбаша немесе электронды түрде eotinish.kz порталында беруге болады.
Қарау мерзімі – 15 жұмыс күні. Оң шешім келсе, тиісті хабарлама аласыз.
Оқи отырыңыз: Жер салығынан кімдер босатылады?
Бөлінетін жерді ғана бөлісуге болады, сондықтан жердің бөлінетін/бөлінбейтінін анықтау үшін әкімдік кеңсесіне өтінім беру қажет. Онда жер телімінің мекенжайын, қолдану мақсатын, бөлудегі мақсатты жазасыз.
Айтпақшы, бөлінетін/бөлінбейтіндігі мемлекеттік актіде көрсетіледі.
Өзiнiң нысаналы мақсатын өзгертпей және өртке қарсы, санитарлық, экологиялық, құрылыстық және өзге де мiндеттi нормалар мен ережелердi бұзбай бөлiктерге бөлуге болатын, бөлiнгеннен кейiн әрқайсысы дербес жер учаскесiн құрайтын жер учаскесi бөлiнетiн жер учаскесi болады, бұлай болмаған жағдайда ол бөлiнбейтiн болып табылады (ҚР Жер кодексінің 51-бабы) .
Әкімдікке өтінімнен бөлек мынадай құжаттар өткізесіз:
Жер телімінің бөлінетін/бөлінбейтінін анықтау үшін өтінім жергілікті жер қатынастары басқармасына жолданады. Қызмет тегін көрсетіледі. Атқарылу мерзімі – 15 жұмыс күні.
Қызмет жазбаша көрсетіледі. Сіз жерді бөлуге болады немесе болмайды деген хат аласыз.
Жылжымайтын мүліктің бір бөлігін жеке телімі ретінде алдын ала айқындап немесе оған бөлек мемлекеттік акт рәсімдеп сатуға мүмкіндік бар.
Егер жер телімі бөлінбейтін болса немесе мүлік иелері ерікті түрде өз телімдерін біріктірсе, ол ортақ қолданыстағы мүлікке айналады. Үлес нақтылануы (үлестік меншік) немесе нақтыланбауы (ортақ мүлік) мүмкін. Меншік иелерінің арасында арнайы келісім немесе заңсыздық болмаса, әрқайсысы тең дәрежеде иелік етеді.
* Нақты бөлінген жер телімінде жеке шығатын бөлік және санитарлық торап болу керек, бұл талаптарды орындау мүмкін болмаса үлес бөлінбейді.
Егер үлесті нақты бөлу мүмкін болмаса, бөлетін жер иесі басқа қатысушылардан оның құнын төлеуді сұрауға құқылы немесе ол өз үлесін басқа адамға сата алады, тек жер бөлігі кондоминиум құрамында болмау керек. Дау туындаса, мәселе сотта шешіледі.
Оқи отырыңыз: Жылжымайтын мүлік салығын төлеу мерзімі биыл 2 қазанда аяқталады
Мұны әр меншік иесі істеуге құқылы. Өтінім elicense.kz порталы арқылы беріледі (алдын ала авторын көрсету керек).
Онда:
Қызмет көрсету мерзімі – 13 жұмыс күні. Нәтижесі – жер телімінің нысаналы мақсатын өзгерту туралы қаулы. Оны elicense.kz -тегі жеке кабинеттен көшіріп алуға болады, ал түпнұсқасын жер қатынастары басқармасының кеңсесінен аласыз.
Жалға алу келісімінің талаптарын дұрыс орындаған жалға алушы жаңа мерзімге келісімшарт жасауға құқылы. Айтпақшы, бұл ел азаматтары жиі жүгінетін қызмет түрі. Ол үшін жалға алу мерзімінің аяқталуына үш ай қалғанда әкімдікке өтінім беру қажет.
Жер телімін мемлекет қажет болса, сатып алу немесе құны бірдей басқа жер беру арқылы алады. Өтемақы жердің нарықтағы құнына сай төленеді, оны тәуелсіз бағалау компаниясы, ал дау туындаса сот анықтайды.
Мемлекет жерді мынадай жағдайларда күштеп ала алады:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Мемлекет жер телімін сатып алу немесе құны бірдей басқа жер беру арқылы алады.,,2023-09-26T11:32:21+05:00
zyl-sonyna-deiin-qalai-pater-aluga-bolady-en-tiimdi-ipotekalar-tizimi,informburo.kz,Жыл соңына дейін қалай пәтер алуға болады? Ең тиімді ипотекалар тізімі,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zyl-sonyna-deiin-qalai-pater-aluga-bolady-en-tiimdi-ipotekalar-tizimi,"2023 жылдың қазан айынан бастап ""7-20-25"" бағдарламасы қайта іске қосылды. Қазіргі уақытта ""7-20-25"" ипотекасы 7 банкте беріледі. Олар: ЦентрКредит банкі, Еуразиялық банк, Freedom банк, Алтын банк, РБК, Халық банк және Форте банк.
Бағдарлама аясында Астана, Алматы, Ақтау, Атырау, Шымкент қалаларынан ең жоғарғы құны 25 млн теңге болатын, Қарағанды, Түркістан қалалары үшін – 20 млн теңге және басқа өңірлер үшін – 15 млн теңге болатын үй алуға болады.
Оқи отырыңыз: Пәтер таңдауда неге мән беру қажет?
""Өз үйім"" бағдарламасына қатысу туралы өтініш берген сәтте шоттарында кем дегенде 500 000 теңгенің басын құраған банктің барлық салымшысы бұл бағдарламаға қатыса алады. ""Өз үйім"" – Отбасы банкінің жаңа салынған үйден пәтерді нарық құнынан төмен бағада беруге бағытталған жеке бағдарламасы. Бағалар нарықтағы үй құнынан төмен. Құрылыс барысында-ақ үлестік қатысу арқылы үй сатып алуға болады, ол үшін үлестік қатысу туралы келісімшарт, сондай-ақ құрылыс компаниясы мен өкілетті ұйымда ""Тұрғын үй құрылысын кепілдендіру қоры"" АҚ кепілдігі болуы талап етіледі. Салымшының атында басқа үйдің бар-жоқтығы және қанша үй сатып алайын деп жатқаны маңызды емес. Салынып жатқан нысаннан пәтер таңдау мүмкіндігі қарастырылған. Бағдарлама қатысушылары салық жеңілдігін ала алады. Үй сатып алынатын жерде тіркеуде тұру міндетті емес.
Бағдарлама аясында алғашқы немесе қайталама нарықтағы тұрғын үй, үлестік қатысу шарты бойынша тұрғын үй алуға, тұрғын үй салуға (жер учаскесін сатып алуды қоса алғанда) болады. Оған тұрғын үй төлемдерін алушы, депозитте тұрғын үй сомасының 50 пайызы бар азаматтар қатыса алады.
Оқи отырыңыз: 2024 жылды жастар қалай жаңа үйде қарсы ала алады? Ипотекалық бағдарламаларға шолу
Жаңа бағдарлама үміткерде үйдің бар-жоғына қарамайды. Сондай-ақ, жасқа да қатысты шектеу жоқ.
Ипотекаға тек жаңа пәтер алуға болады, яғни қайталама нарықтағы пәтерлер бұл несиеге рәсімделмейді. Сондай-ақ, пәтерді тек Omir, Гост Р, Breeam, Leed сертификаттары бар тұрғын үйлерден алуға болады. Ипотека алу үшін Отбасы банкінің филиалына барып немесе қашықтан жұмыс істеу бөліміне бейнеқоңырау шалып, табысты есептету қажет. Табыс жетсе, несие алуға өтініш беріледі. Өтініш мақұлданса, банк бөлімшесіне барып, шарт жасасып, ақшаны құрылыс компаниясына аудару қажет. Табыс жетпесе, екі бірге қарыз алушыны тартуға болады. Тұрғын үй бағдарламасы 2023 жылдың 5 қаңтарынан бастап іске қосылған.
Бұл бағдарламаға заңды некеге тұрғанына 5 жылдан аспаған отбасылар қатыса алады. Ол үшін ерлі-зайыптылардың бірі немесе екеуі де Отбасы банкінен депозит ашып, кемі бір жыл қаражат жинауы шарт. Сондай-ақ, несие рәсімдеу уақытына дейін аталған депозитке сатып алатын тұрғын үйдің 50 пайызын жинап, бағалау көрсеткішін 5 ұпайға жеткізу қажет. Айта кетейік, жұбайлардың жас мөлшеріне шектеу қойылмайды.
Мөлшерлеме – жылдық 6 пайыз (ЖТСМ 6,3 пайыздан басталады); Несие сомасы – 100 млн теңгеге дейін; Несие мерзімі – 6 жылдан 9 жылға дейін.
""Жас отбасы"" бағдарламасының артықшылығы – несиені жаңа не қолданыстағы үй не пәтерді сатып алып қана қоймай, жер үй салуға не үйге жөндеу жұмыстарын жүргізуге де пайдалануға болады. Сондай-ақ, 2 жыл өткен соң жылдық мөлшерлеме 5 пайызға дейін төмендейтіні (ЖТСМ 5,2 пайыздан бастап) тағы бар.
Бұл ипотека тек пайдалануға берілген немесе салынып жатқан бастапқы тұрғын үйлерді қамтиды. Егер мүлік салынып жатқан болса, онда қосымша бағасы несиенің кемінде 70 пайызын жабатын баламалы мүлік түріндегі кепілдік болуы тиіс. Бағдарлама шарттары мынадай:
Отбасы банкінің мәліметіне сүйенсек, дәл қазір бұл банк ""Әскери баспана"", ""Бақытты отбасы"", ""Шаңырақ"", ""Нұрлы жер"" және ""Ұмай"" бағдарламаларына өтініш қабылдап жатқан жоқ.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазіргі сәтте жұмыс істеп тұрған ипотекалық бағдарламалардың шарттары туралы осы материалдан оқи аласыз.,,2023-12-12T16:16:16+05:00
1-tamyzga-deiin-quzat-tapsyru-qazet-balany-1-synypqa-qabyldau-tartibi-qandai,informburo.kz,1 тамызға дейін құжат тапсыру қажет. Баланы 1-сыныпқа қабылдау тәртібі қандай?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/1-tamyzga-deiin-quzat-tapsyru-qazet-balany-1-synypqa-qabyldau-tartibi-qandai,"Қазақстанда ата-аналар балаларын бірінші сыныпқа беру үшін құжаттарды 1 тамызға дейін тапсыруы қажет. Мектепті таңдаған кезде тұрғылықты мекенжайы маңызды емес. Алайда өтінішті тек бір мектепке ғана беруге болады. Бірінші сыныпқа қанша жастан бастап қабылданады? Қандай құжаттар қажет және оларды қайда тапсыру керек? Мектеп құжаттарды қабылдамай қоюға құқылы ма? Информбюро порталы 1-сыныпқа қабылдаудың тәртібі мен талаптарына қатысты осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Бірінші сыныпқа қабылдау ҚР білім және ғылым министрлігінің № 564 бұйрығына сәйкес жүргізіледі. Бүгінде баланы бірінші сыныпқа қабылдау үшін ешқандай емтихан, тест өткізілмейді, яғни білімі тексерілмейді. Жалпы білім беретін мектептер баланың дайындық деңгейіне қарамастан, мектеп қызмет көрсететін аумақта тұратын алты жастағы және жыл соңына дейін алты жасқа толатын балаларды бірінші сыныпқа қабылдауға міндетті.
Мектепкті қызмет көрсету аумағы жергілікті білім бөлімінің бұйрығымен бекітіледі. Білім басқармасынан тұрғылықты жеріне сәйкес болашақ бірінші сынып оқушысы оқитын мектептің нөмірі мен мекенжайын біле аласыз. Мысалы, Алматыда картаны bilimalmaty.kz ресурсынан көруге болады.
Бірінші сыныпқа баратын балалардың ата-аналары немесе заңды өкілдері құжаттарды 1 сәуірден 1 тамызға дейін тапсыруы қажет. Құжаттарды екі жолмен өткізуге болады:
Елде не белгілі бір аумақта төтенше жағдай енгізілсе, онда құжаттарды қабылдау 20 тамызға дейін ұзартылады.
eGov порталында онлайн өтінім жіберу үшін ата-ана не баланың заңды өкілінде келесілер болуы керек:
Қажет құжаттар:
Өтінім жіберуге көп дегенде 15 минут кетеді. Қол қойып жібергеннен кейін жеке кабинетке өтініштің күні мен уақыты көрсетілген ақпарат жіберіледі. ""Қызметтерді алу тарихы"" бөліміне 1 қыркүйектен бастап баланың мектепке қабылданғаны туралы электронды хабарлама немесе дәлелді бас тарту туралы хабарлама келіп түседі. Хабарламада уәкілетті тұлғаның ЭЦҚ-сы болуы керек. Қызмет көрсету мерзімі – 1 күн.
Баланы бірінші сыныпқа қабылдау туралы шешім шыққаннан кейін мектепке келесі құжаттарды тапсыру қажет:
Оқи отырыңыз: Қазақстанда баланы 1-сыныпқа беруге өтініш қабылдау басталды. Қандай құжаттар керек?
eGov порталынан бөлек, ата-аналар құжаттарды мектепке тікелей тапсыруға құқылы. Білім беру ұйымының қызметкері ата-аналар тапсырған құжаттарды тіркеп, оларға бір жұмыс күні ішінде баланың 2023 жылғы 1 қыркүйектен бастап мектепке қабылданатыны туралы бекітілген үлгідегі қолхат немесе дәлелді бас тарту туралы қолхат береді.
Қажет құжаттар:
Білім беру ұйымы бірінші сыныпқа қабылдау туралы бұйрықты ағымдағы жылғы 25 тамыздан кейін шығарады. Онлайн не офлайн өтініш беру бұйрықтың шығу мерзіміне еш әсер етпейді. Құжаттағы тізімде сыныпқа бөлінген балалардың тегі жазылған.
Жалпы білім беретін мектепке тіркеу кезінде баланың тұрғылықты мекенжайы маңызды емес. Ата-аналар өзінің баласына ыңғайлы мектептерге өтініш бере алады. Бірақ, өтінішті тек бір мектепке ғана беруге болады. Әр мектеп өзінің аумағы бойынша үш, өзге аумақтан бір оқушы қабылдай алады. Құжаттарды бір уақытта баланың тұрғылықты жері бойынша бір мектепке, ата-ананың таңдауы бойынша басқа мектепке тапсыру мүмкін емес. Өйткені жіберілген өтініштер туралы ақпарат бірыңғай дерекқорда жинақталады.
Бас тарту туралы дәлелді жауапта немесе мектеп берген қолхатта баланың бірінші сыныпқа не үшін қабылданбайтыны жазылады. Ата-аналар 1 тамыздан кейін жүгінген кезде білім беру ұйымының бас тартуға құқығы бар. Бұдан өзге де себептер:
Оқи отырыңыз: Құжатты электронды тапсыр деп міндеттеу жоқ. Баланы 1-сыныпқа қабылдау тәртібі қалай жүзеге асады?
Шағымдарды жергілікті білім басқармасының басшысының атына немесе Оқу-ағарту министрлігіне (мектепке дейінгі және орта білім беру департаменті) жазу керек. Басқарма шағымды – бес жұмыс күні ішінде, ал министрліктегі департамент 15 жұмыс күні ішінде қарауға тиіс.
№ 564 бұйрыққа сәйкес, бірінші сыныпқа қабылданатын баланың жасы міндетті түрде алтыдан асқан болуы немесе күнтізбелік жыл ішінде бала 6 жасқа толуға тиіс. Мысалы, қазір бала 5 жаста болса, ал туған күні қыркүйек пен желтоқсан аралығында болса, онда бала мектепке қабылданады. Жеті жастан асқан балалардың жағдайы жеке-жеке қаралады.
Бірінші құжат тапсырған 25 оқушыдан бір сынып жасақталса, қалғандары келесі сыныпқа жібереледі. Сыныптарды әріппен белгілегенде балаларды кемсіту немесе артықшылықтарына қарай бөлу деген болмайды.
Шілде-тамыз айларында құжат тапсырған кезде сыныпта орын болмай қалуы мүмкін. Мұндай жағдайда ата-аналар өзінің тұрғылықты мекенжайы бойынша басқа мектепті қарастыруға тиіс. Өз бетінше шешім қабылдай алмаса, жергілікті білім басқармаларының көмегіне жүгіне алады.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы 400 мыңнан астам бірінші сынып оқушысына планшет беріледі
Баланың ата-анасы немесе басқа заңды өкілі елімізде тұрақты не уақытша тұрса мектепке Қазақстанда тұрақты тұру құқығы бар екенін растайтын көші-қон карточкасының электронды көшірмесін тапсыруға тиіс. Мектеп директоры олардың балаларын білім беру құжаттарындағы талаптарға сәйкес шетелде алған білім деңгейіне сәйкес тиісті сыныптарда оқитындардың қатарына қосады. Мұндай құжаты болмаса үміткердің білім деңгейін анықтайтын комиссия құрылады.
Иә, ата-аналардың қалауы бойынша мектепке дейінгі мекемелерде болмаған немесе мектепалды даярлықтан өтпеген балалар тамыз айында өтетін ақысыз жазғы мектептерге бара алады. Мектеп алды дайындықпен бірінші сыныпқа баратын барлық балалар қамтылуға тиіс. Бұл мектепалды сынып, балабақшадағы дайындық сабақтары немесе қысқа мерзімдік курстар болуы мүмкін.
Ерекше білім алу қажеттілігі бар балалар мектепке баланың ата-анасының немесе өзге заңды өкілдерінің келісімімен педагогикалық-медициналық-психологиялық консультация қорытындысы ескеріле отырып қабылданады. Өтінішпен қоса консультацияның қорытындысын ұсыну қажет.
Денсаулығына байланысты ұзақ уақыт бойы бара алмайтын балаларды бірінші сыныпқа қабылдау үшін өтініш пен дәрігерлік-консультациялық комиссияның қорытындысын тапсыру қажет.
Материалды жазу кезінде пайдаланылды:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",1-сыныпқа балалар 6 жастан бастап ата-анасының немесе заңды өкілінің жеке өтініші негізінде қабылданады.,,2023-07-21T16:00:00+05:00
10-tamyzda-qazaqstan-xalqyna-qorynyn-bilim-granttaryna-otinis-qabyldau-bastalady-ony-alu-usin-ne-isteu-kerek,informburo.kz,"10 тамызда ""Қазақстан халқына"" қорының білім гранттарына өтініш қабылдау басталады. Оны алу үшін не істеу керек?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/10-tamyzda-qazaqstan-xalqyna-qorynyn-bilim-granttaryna-otinis-qabyldau-bastalady-ony-alu-usin-ne-isteu-kerek,"""Қазақстан халқына"" қоғамдық қоры талапкерлерге 850 білім беру грантын бөлді. Өтініштер 10 тамыздан бастап қабылданады және 17 тамыз күні аяқталады. Білім беру грантының иегерлеріне 1 миллион теңгеге дейін жылдық оқу ақысы төленеді. Конкурсқа кімдер қатыса алады? Қандай құжаттар қажет? Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Грантқа үміткер:
Білім беру гранттары байқауына қатысу үшін құжаттарды жоғарғы оқу орындарының қабылдау комиссиясына тапсыру керек. Оқу орны құжаттарды қарап,  ҰБТ нәтижесіне қарай білім беру гранты тағайындалатын үміткерлердің тізімін жасайды. Ал грант тағайындалатын талапкерлердің тізімін ""Қазақстан халқына"" қорының басқармасы бекітеді.
Оқи отырыңыз: Мемлекеттік білім гранттары иегерлерінің тізімі жарияланды
Конкурсқа қатысу үшін үміткер сауалнама-өтінімі, келісім-хат және білім беру гранты тағайындалатын санатқа тиесілі екенін растайтын құжаттарды ұсынуы қажет.
Барлығы үшін:
Ауылдық жерлердегі, шағын және моноқалалардағы жағдайы төмен отбасылардан шыққан тұлғалар:
Жетім балалар немесе кәмелетке толғанға дейін ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар:
Мүгедектігі бар тұлғалар – үміткердің мүгедектігі туралы анықтама (медициналық әлеуметтік сараптама).
Мүгедек балаларды тәрбиелеп отырған отбасылардан шыққан тұлғалар:
Құжатттама негізінде жасалатын ""Қазақстан халқына"" қорының анықтамасын ұсынады:
Ескерту: құжаттардың көшірмесі куәландырылуы керек. Қор қажет болса қосымша құжаттарды сұрай алады.
Қаңтарда қаза тапқан азаматтардың балалары және қаңтарда жараланған балалар, төтенше жағдайлар кезінде қаза тапқан азаматтардың балалары үшін жеке шоттар ашылып, әрқайсына құжаттама жасалады. Құжаттамаға ену үшін qazaqstanhalqyna.kz арқылы atamekenim.kz платформасында келесі құжаттарды тіркеп, өтінім беруі керек:
Білім беру грантының иегерлеріне оқу жылына 1 миллион теңгеге дейін оқу ақысы төленеді. Білім гранттары 89 оқу орнына бөлінді. Олар:
Оқи отырыңыз: Асхат Аймағамбетов мемлекеттік білім грантына ілікпегендерге тегін білім алудың 7 жолын айтты
Иә, төленеді. Барлық оқу жылына ай сайын 40 мың теңге шәкіртақы төленеді. Шәкіртақы жазғы демалысты қоспағанда 10 ай бойы беріледі.
Білім беру гранты бір рет беріледі. Бұл ретте екінші жоғары білім алуға жол берілмейді. Білім беру гранты тоқтатылады:
Грант иегерілерінен оқуын аяқтағаннан кейін оны өтеу міндеттелмейді.
Студент басқа оқу орнына ауысқан кезде грант сақталуы мүмкін. Шешімді Қор Басқармасы қабылдайды. Академиялық демалыс уақытында, сондай-ақ академиялық ұтқырлық бойынша басқа елде оқу кезінде де сақталады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Грант иегерлеріне ай сайын 40 мың теңге шәкіртақы төленеді.,,2023-08-08T15:27:00+05:00
15-qyrkuiekte-emxanaga-tirkeu-nauqany-bastalady-tirkelu-usin-ne-bilu-qazet,informburo.kz,15 қыркүйекте емханаға тіркеу науқаны басталады. Тіркелу үшін не білу қажет?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/15-qyrkuiekte-emxanaga-tirkeu-nauqany-bastalady-tirkelu-usin-ne-bilu-qazet,"15 қыркүйекте Қазақстанда алғашқы медициналық-санитариялық көмек ұйымына еркін тіркелу науқаны басталды. Тіркеу науқаны кезінде азаматтар өзі тұратын аумақтағы мемлекеттік қана емес, жекеменшік емханаларға да тіркеле алады. Осы орайда Информбюро порталы тіркеу науқанына қатысты бірқатар сұрақтардың жауабын ұсынады.
ЭЦҚ болған жағдайда www.e.gov.kz электрондық үкімет порталында онлайн тіркелуге болады. ""Денсаулық сақтау"" бөліміне өтіп, ""алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсететін медициналық ұйымға тіркелу"" қызметін таңдау қажет. Ары қарай электрондық өтініштің барлық жолдарын толтыру қажет. Пациент туралы мәліметтерді емхана мемлекеттік ақпараттық жүйелерден автоматты түрде алады. Жауап оң болған жағдайда медициналық ұйымға тіркелгеніңіз туралы хабарлама келеді.
Иә, болады. Ол үшін еркін түрде жазылған өтініш пен жеке басын куәландыратын құжатты беру қажет. Алайда, емханаға тұрғындардың келесі санаттары ғана келіп тіркеле алады:
Тіркеу науқаны емхананы ауыстырудың жалғыз мүмкіндігі емес. Мұны жылына бір рет еркін таңдау құқығы бойынша жасауға болады. Сондай-ақ:
Оқи отырыңыз: Дәрігерге қалай онлайн жазылуға болады? Шағын нұсқаулық
Тіркеу науқаны Денсаулық сақтау субъектілерінің мәліметтер базасына енген, сондай-ақ тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі және МӘМС бойынша медициналық қызмет көрсететін медициналық ұйымдар арасында ғана жүргізіледі. Тіркелуге болатын емханалар тізімін Медициналық сақтандыру қорының ресми сайтындағы ""Клиника таңдау"" бөлімінен қарауға болады.
Тіркеу науқаны кезінде азаматтар өзі тұратын аумақтағы мемлекеттік қана емес, жекеменшік емханаларға да тіркеле алады.
Емхана таңдауда басты ескеретін жайт – ол үйден 15-20 минут уақытта жаяу жететін жерде орналасқаны жөн. Барлық емхана аумақтық қағидат бойынша жұмыс істейді және пациент емхананың қызмет көрсету аумағында тұрған кезде ғана үйде медициналық көмек көрсетіледі. Бұл учаскелік дәрігердің немесе мобильді бригаданың көмегі қажет болған жағдайда оның жедел жетуіне, сондай-ақ, отбасы мүшелерінің бір дәрігерге қаралуына мүмкіндік береді.
Жоқ, жаңа тіркелген жеріне 2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап қарала алады. Бұрын тіркелген емхана азаматтарға жыл соңына дейін қызмет көрсетеді.
Емхананы еркін таңдау құқығын пайдаланбаған азаматтар бұрын өзі қаралған ұйымда тіркелген күйі қалады және олар бұрынғыша сол емханаға қарала береді.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда шетелдіктерді емханаға тіркеу ережелері өзгерді
Емхана келесі жағдайда азаматты тіркемеуі мүмкін:
Мұндай жағдайда құжаттарды жөндеуге және басқа емхана іздеуге тура келеді.
Баланың ата-анасы не қамқоршысы eGov порталында емханаға тіркелу кезінде ""Қызметті алу"" деген жерде ""балаға қызмет көрсету"" опциясын басады. Содан соң жүйеге баланың ЖСН-ін енгізеді. ЖСН негізінде туыстық байланыстарды анықтау үшін АХАТ бөлімінің ақпараттық жүйесіне автоматты түрде сауал жолданады. Процесс аяқталған соң тұратын өңірді және таңдаған медицина ұйымын көрсетесіз. Тіркеу себебі, учаскелік дәрігер сынды өзге де мәліметтерді толтыру қажет. Баланың емханаға тіркелгені туралы хабарлама жеке кабинетке келеді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Науқан 15 қыркүйек – 15 қараша аралығында өтеді.,,2023-09-04T15:30:00+05:00
200-mynnan-millionga-deiin-avtokolikke-vip-nomirdi-qalai-aluga-bolady,informburo.kz,200 мыңнан миллионға дейін: Автокөлікке VIP нөмірді қалай алуға болады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/200-mynnan-millionga-deiin-avtokolikke-vip-nomirdi-qalai-aluga-bolady,"Қазақстанда автокөліктің VIP нөмірлеріне сұраныс жылдан жылға артып келеді. Былтыр қазақстандықтар көлігіне ""беделді"" нөмір алу үшін ел қазынасына 6 миллиард теңге төлеген. Бұл қызметті бұрын тек мамандандырылған ХҚКО-лар ғана көрсететін болса, қазір VIP нөмірге онлайн тапсырыс беруге болады. Осы орайда Информбюро порталы оқырмандарына VIP нөмірлердің бағасы, тапсырыс беру жолдары және қажет құжаттар туралы шағын нұсқаулық ұсынады.
Бағасы мемлекеттік тіркеу нөмірлік белгісінің санатына байланысты:
Осы уақытқа дейін мұндай нөмірлерді тек арнайы ХҚКО-ларда брондауға болатын еді. 2023 жылдың маусым айынан бастап eGov порталында және eGov мобильді қосымшасында тапсырыс беруге болады.
eGov порталында:
Дәл осы қызмет eGov мобильді қосымшасының басты бетіндегі ""танымал қызметтер"" бөлімінде қолжетімді.
Мамандандырылған ХҚКО-ларда:
Оқи отырыңыз: Автокөлікке VIP нөмірді eGov.kz порталы мен eGov Mobile арқылы сатып алуға болады
Қызмет көрсету мерзімі:
Нөмір дайын болған соң көрсетілген ХҚКО-ға барып алу қажет.
Нөмірді жоғалтып алған аудандағы ""табылғандар бюросына"" жүгіну қажет. Ол жерде нөміріңіз болмаса жаңасын алу үшін ХҚКО-ға барып,  өтініш жазу керек. Қажетті құжаттар:
Көлік құралдарын мемлекеттік нөмірсіз басқаруға болмайды.
Көлік нөмірі көрінбейтіндей лас күйде болса не өзінің белгіленген орнында орналаспаса, көлік белгісі стандарт талаптарына сай келмесе – 5 АЕК (17 250 теңге) мөлшерінде, ал бір жыл ішінде заңбұзушылық қайталанаса 20 АЕК (69 000 теңге) айыппұл салынады.
Жүргізуші нөмірі жоқ, әлі тіркелмеген не қолдануға тыйым салынған нөмірмен көлік айдаса 10 АЕК (34 500 теңге) көлемінде айыппұл төлейді.
Жалған немесе қолдан жасалған нөмір таққан жеке тұлғаларға 51 750 теңге (15 АЕК) айыппұл салынады.
Көліктің мемлекеттік тіркеу нөмірінің түрін өзгерту, оларды жасырып тұратын құрылғылар қолдану, яғни жалған нөмірмен көлік жүргізу 20 АЕК (69 000 теңге) мөлшерiнде айыппұл салуға немесе бiр жыл мерзiмге жүргізуші куәлігінен айыруға әкеп соғады.
Еске салайық, Қазақстанда 2012 жылдан бастап халықаралық стандартқа сай жаңа үлгідегі нөмірлер беріледі. Ескі үлгідегі нөмірлерді беру тоқтатылды. Алайда оларды ауыстыру міндеттелмейді. Ал жаңа үлгідегі нөмірлерді толық тозғанға дейін пайдалануға болады.
Облыстардың цифрлық кодтары:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","VIP нөмірлер Астана және Алматы қалаларында – 5, ал облыстар мен Шымкентте 15 жұмыс күні ішінде дайын болады.",,2023-07-21T10:50:00+05:00
35-mln-tengege-deiingi-aiyppul-otbasy-zorlyqsylaryna-qandai-zaza-qoldanylady,informburo.kz,"3,5 млн теңгеге дейінгі айыппұл: Отбасы зорлықшыларына қандай жаза қолданылады?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/35-mln-tengege-deiingi-aiyppul-otbasy-zorlyqsylaryna-qandai-zaza-qoldanylady,"Отбасындағы тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қатысты жаза қатаңдады. Енді жәбірленушінің өтінішінсіз әкімшілік құқық бұзу туралы іс қозғауға болады. Ол үшін оқиға болған жердегі азаматтардың, көршілердің куәгерлігі мен полиция бейне тіркеуішіндегі видео жеткілікті. Алайда полиция үйіне келгенде арыз жазудан бас тартатындар өте көп. Полиция кеткен соң агрессор мен жәбірленуші арасындағы жағдай одан сайын ушығуы да мүмкін. Сондықтан екі тарап сотта қайта татуласа алмайды.
Осы орайда Информбюро порталы тұрмыстық зорлық-зомбылық, ата-ананың бала алдындағы міндеттерін орындамау бойынша Қазақстан заңнамасындағы баптарға шолу жасады.
Отбасы-тұрмыстық қатынастар деп ерлi-зайыптылар, бұрынғы ерлi-зайыптылар, бiрге тұратын немесе бiрге тұрған адамдар, жақын туыстар, ортақ баласы (балалары) бар адамдар арасындағы қатынастар түсiнiледi.
Кодексте әкімшілік қамаққа алу қолданылмайтын адамдар санаты белгіленген. Олар:
Отбасында адамдар бір-бірін сыйламаса, былапыт сөйлеп, қорлап тиiссе, кемсiтсе, онымен қоса үйдегі заттарды сындырып, тыныштықты бұзса оларға ескерту жасалады не бес тәулікке әкiмшiлiк қамаққа алынады. Мұндай әрекеттер бір жыл ішінде қайталанса, он тәулікке қамалады. Ал бұл әрекеттерді әкiмшiлiк қамаққа алу қолданылмайтын адамдар жасаса, оларға 5 АЕК мөлшерінде (2023 жылы – 17 250 теңге) айыппұл салынады.
Отбасында денсаулыққа қасақана жеңіл зиян келтірсе – ескерту жасалады немесе 15 тәулікке әкімшілік қамаққа алынады. Бұл әрекет бір жыл ішінде қайталанса 25 тәулікке әкімшілік қамаққа алуға алып келеді. Ал әкімшілік қамаққа алу қолданылмайтын адамдар жасаса оларға 40 АЕК (2023 жылы – 138 000 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады.
Денсаулыққа келген зиян салдары 21 күннен аспаса немесе жалпы еңбек қабiлетiн болмашы (оннан бiр бөлігiнен кем) жоғалтуға әкеп соқтырған зиян денсаулыққа жеңіл зиян деп есептеледі.
Отбасында тән ауруына ұшыратқан, бiрақ денсаулыққа жеңіл зиян келтiруге әкеп соқпаған ұрып-соғу немесе өзге де күш қолдану әрекеттерiн жасау ескерту жасауға немесе 10 тәулікке әкімшілік қамаққа алуға алып келеді. Бұл әрекеттер бір жыл ішінде қайталанса 20 тәулікке әкімшілік қамауға алынады. Ал әкімшілік қамаққа алу қолданылмайтын адамдар жасаса, оларға 30 АЕК (2023 жылы – 103 500 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады.
Оқи отырыңыз: ""Айыппұлмен құтылмайды, сотта татуласпайды"". Отбасында зорлық-зомбылық көрсететіндерге жаза күшейді
Ата-ананың немесе басқа да заңды өкiлдердiң кәмелетке толмаған балаларды тәрбиелеу, оларға білім беру, олардың құқықтары мен мүдделерін қорғау жөнiндегi, сондай-ақ оларға күтім жасау және күтіп-бағу жөнiндегi мiндеттердi орындамауы – 10 АЕК мөлшерiнде (2023 жылы – 34 500 теңге) айыппұл салуға алып келеді. Бір жыл ішінде қайталанса 15 АЕК мөлшерінде (2023 жылы – 51 750 теңге) айыппұл салынады не 5 тәулікке әкімшілік қамауға алынады.
Тұрмыстық зорлық-зомбылық үшін қылмыстық жаза қатаң: 5, 10 немесе 15 күнге дейін жаза қарастырылған. Қол көтерсе 10 тәулікке, әрекетін қайталаса 20 тәулікке қамалады. Денсаулығына жеңіл зақым келтірсе 15 тәулікке, қайталаса 25 тәулікке қамалады.
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтiру 3 жылдан 8 жылға дейiн бас бостандығын шектеуге не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады. Ал абайсызда жәбiрленушiнiң өліміне әкеп соқтырса мүлкi тәркiленіп немесе онсыз, 8 жылдан 12 жылға дейiнгі мерзiмге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Денсаулыққа ауыр зиян деп адамның денсаулығына, оның өміріне қауіпті зиянды айтады. Мысалы:
Денсаулыққа қасақана ауырлығы орташа зиян келтiру – 1000 АЕК дейінгі мөлшерде (2023 жылы – 3 450 000теңге) айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не 600 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға не екі жылға дейiнгi мерзiмге бас бостандығын шектеуге не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Денсаулыққа ауырлығы орташа зиян – адамның денсаулығына, оның өміріне қауіпті емес, денсаулықтың ұзақ уақыт (21 күннен астам мерзімге) бұзылуына немесе жалпы еңбек қабілетін (үштен бір бөлігінен кем) тұрақты түрде айтарлықтай жоғалтуға әкеп соққан зиян.
Ұдайы ұрып-соғу немесе өзге де күш қолдану әрекеттері арқылы тән зардабына немесе психикалық зардап шегуге ұшырату (денсаулыққа ауыр немесе ауырлығы орташа зиян келтіруге әкеп соқпаса) 1000 АЕК дейінгі мөлшерде (2023 жылы – 3 450 000теңге) айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не 600 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға не екі жылға дейiнгi мерзiмге бас бостандығын шектеуге не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Оқи отырыңыз: Кісі өлтіру, зорлау, ұрып-соғу. Бес облыста тұрмыстық зорлық-зомбылық көбейген
Жәбiрленушiнiң тарапынан болған зорлық-зомбылықтан, қорлаудан немесе ауыр балағаттаудан не жәбiрленушiнiң өзге де құқыққа қайшы немесе бейморальдық әрекеттерiнен (әрекетсiздiгiнен), сол сияқты жәбiрленушiнiң жүйелі түрдегі құқыққа қайшы немесе бейморальдық мiнез-құлқына байланысты туындаған ұзаққа созылған психиканы күйзелтетін ахуалдан болған кенеттен туындаған қатты жан күйзелiсi (аффект) жағдайында жасалған денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтiру – 120 АЕК дейінгі мөлшерде (2023 жылы – 414 000 теңге) айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не 120 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға не 30 тәулікке дейінгі мерзімге қамаққа алуға жазаланады.
Аффект дегеніміз қысқа уақытқа созылса да, бұрқ етіп қатты көрінетін эмоцияның түрі. Аффект кезінде адам өзін ұстай алмай қалады.
Өлтiрумен немесе денсаулыққа ауыр зиян келтiрумен, сол сияқты қорқытудың іске асатынына қауiптенудің жеткiлiктi негiздері болған кезде адамның жеке басына өзгедей ауыр күш қолданумен не мүлiктi өртеп жоюмен, жарылыс жасаумен немесе өзге жалпы қауiптi тәсiлмен қорқыту – 120 АЕК дейінгі мөлшерде (2023 жылы – 414 мың теңге) айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не 120 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарғ  бір жүз жиырма айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не бір жүз жиырма сағатқа дейiнгi мерзiмге қоғамдық жұмыстарға тартуға не 30 тәулікке дейінгі мерзімге қамаққа алуға жазаланады.
Ата-ананың кәмелетке толмаған балаларын, сол сияқты 18 жасқа толған еңбекке қабілетсіз балаларын күтіп-бағуға сот шешiмi бойынша қаражат төлеу жөніндегі міндеттерін үш айдан астам орындамауы не кәмелетке толған еңбекке қабілетті адамның өзінің еңбекке қабілетсіз ата-анасын күтіп-бағуға сот шешімі бойынша қаражат төлеуден үш айдан астам жалтаруы не еңбекке қабілетті адамның еңбекке қабілетсіз және материалдық көмекке мұқтаж жұбайын (зайыбын) күтіп-бағуға сот шешімі бойынша қаражат төлеуден алты айдан астам жалтаруы – 600 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға не екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Оқи отырыңыз: ""Анаңа айтсаң, аямаймын"". Зорлық көрген балалардың құқығын кім қорғайды?
Ата-анасы кәмелетке толмаған адамды тәрбиелеу жөнiндегi мiндеттердi орындамай, қатыгездік танытуы белгiлi бiр лауазымдарды атқару немесе белгiлi бiр қызметпен айналысу құқығынан үш жылға дейiнгi мерзiмге айыра отырып немесе онсыз, 160 АЕК дейiнгi мөлшерде (2023 жылы – 414 мың теңге) айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не бір жүз алпыс сағатқа дейiнгi мерзiмге қоғамдық жұмыстарға тартуға не қырық тәулікке дейінгі мерзімге қамаққа алуға жазаланады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жәбірленушінің денсаулығына ауыр зиян келтiргендер үш жылдан сегіз жылға дейiн бас бостандығынан айырылады.,,2023-07-26T14:30:00+05:00
ata-zoly-kartasyn-qalai-aluga-bolady-sagyn-nusqaulyq,informburo.kz,"""Ата жолы"" картасын қалай алуға болады? Шағын нұсқаулық",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ata-zoly-kartasyn-qalai-aluga-bolady-sagyn-nusqaulyq,"1 шілдеден бастап өзге елде тұратын этникалық қазақтарға ""Ата жолы"" картасы беріледі. Бұл құжаттың иегерлері Қазақстанға кірген кезде 10 жыл мерзімге тұруға рұқсат алады. Бір ерекшелігі – басқа елдің азаматы бола тұра Қазақстан Республикасының азаматтарымен және қандастарымен тең құқыққа ие болады.
Осы орайда Информбюро порталы ""Ата жолы"" картасын алу жолы мен карта иегерлері қандай құқықтарға ие болатынын түсіндіреді.
""Ата жолы"" картасы – этникалық қазақтарға елімізде бизнес-кейстерін іске асыруға және елде тапшы мамандардың қызмет етуіне берілетін құжат. Карта иелеріне республика аумағында азаматтықтарын сақтай отырып, 10 жылғы дейін тұрақты тұруға рұқсат беріледі.
Бұл карта Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2022 жылғы 1 қыркүйектегі ""Әділетті мемлекет. Біртұтас ұлт. Берекелі қоғам"" жолдауында айтылған тапсырмасына сәйкес, сондай-ақ адами әлеуетті дамыту, тарихи отанмен байланысты нығайту және ұлттық дәстүрлерді сақтау, елге кәсіпқой мамандарды және табысты кәсіпкерлерді тарту үшін ҚР-ның 2023-2027 жылдарға арналған көші-қон саясатының тұжырымдамасына сәйкес әзірленді.
Ережеге сәйкес ""Ата жолы"" картасы үш санаттың біріне сәйкес келетін шетелде тұратын этникалық қазақтар үшін ұсынылады:
Бұл құжатты ""Құтты мекен"" мобильді қосымшасынан өтініш беру немесе Қазақстан елшілігіне жүгіну арқылы алуға болады.
Тіркелгеннен кейін өтінім бес жұмыс күні ішінде қаралады. Содан кейін әлеуметтік қорғау және халықты жұмыспен қамту саласындағы жергілікті атқарушы орган сол қосымша арқылы алушыны құжаттың ұсынылғаны туралы хабардар етеді.
Оқи отырыңыз: ""Ата жолы"" картасы 10 жыл мерзімге беріледі. Оны алу шарттары белгілі болды
""Ата жолы"" картасын алғаннан кейін этникалық қазақ виза алу үшін ҚР сыртқы істер министрлігінің шетелдегі мекемесіне (консулдық не елшілік) жүгіне алады. Тұратын елінде Қазақстанға визасыз режим болса көшіп келушілердің келуі мен болуының қазақстандық тәртібіне сәйкес бірден елге келе алады.
Келгеннен кейін ""Ата жолы"" картасының иегері ұзарту мүмкіндігімен 10 жыл мерзімге тұруға ықтиярхатты рәсімдеу үшін аумақтық ішкі істер органдарына жүгінуге тиіс.
Карта алынған санатқа байланысты этникалық қазақ не жұмыс берушімен шартқа қол қояды және оны ""еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесінде"" тіркейді, не өзінің бизнес-жоспарын жүзеге асыруға кіріседі.
""Ата жолы"" картасының иегерлерінің этникалық қазақтардан басты айырмашылығы – олар басқа елдің азаматы болып қала отырып, азаматтар мен қандастар сияқты құқықтарға ие болады.
Мәселен, оларға Қазақстан заңнамасына сәйкес келесі құқықтар:
Бұдан басқа, ""Ата жолы"" картасының иелері Қазақстан азаматтығын оңайлатылған тәртіппен ала алады.
Жоқ. ""Ата жолы"" картасы бар адамдардың ҚР мемлекеттік органдары мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына сайлауға және сайлануға құқығы жоқ, республикалық референдумға қатыса алмайды және мемлекеттік қызметте жұмыс істей алмайды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Картасы бар этникалық қазақтар Қазақстанға келгенде жұмысқа орналасып, кәсібін аша алады.",,2023-07-26T12:30:00+05:00
auyl-zastary-bolasaq-bagdarlamasymen-qalai-oqi-alady-manyzdy-8-suraqqa-zauap,informburo.kz,"Ауыл жастары ""Болашақ"" бағдарламасымен қалай оқи алады? Маңызды 8 сұраққа жауап",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/auyl-zastary-bolasaq-bagdarlamasymen-qalai-oqi-alady-manyzdy-8-suraqqa-zauap,"17 шілдеде ""Болашақ"" бағдарламасы аясында құжаттарды қабылдаудың төртінші легі басталды. Құжаттар 15 қыркүйекке дейін қабылданады. ""Болашақпен"" шетелде білім алғысы келетіндер университеттен шақыру алуы керек. Алайда квоталық санаттағы үміткерлерге қойылатын талаптар мүлдем бөлек. Осы орайда біз ауылда тұратын және жұмыс істейтін үміткерлер ""Болашақ"" бағдарламасына қалай өтінім бере алатынын түсіндіреміз.
Бұл санатқа ауылда кемінде екі жыл тұратын және жұмыс істейтін инженерлік-техникалық, медицина қызметкерлері кіреді. Ең бастысы осы шартқа сай келуі керек. Олай болмаса жалпы конкурс шарттары талап етіледі.
Иә, ең төменгі шекті балл талап етіледі. Ағылшын тілі:
Неміс тілі:
Француз тілі: TCF 300 және DELF B1
Кәріс тілі: TOPIK 6 деңгейден 2.
Қытай тілі: HSK 6 деңгейден 3.
Жапон тілі: Nihongo Nōryoku Shiken 1-ден 5. Басқа тілдер бойынша мәліметті мына сілтемеден таба аласыз.
Оқи отырыңыз: ""Болашақ"" стипендиясына құжат қабылдау басталды. Бұл – биылғы соңғы мүмкіндік
Ауылдан шыққан инженерлік-техникалық, медицина қызметкерлері ""Болашақ"" стипендиясына ие болған жайдайда оқу басталар алдында 12 айға дейінгі мерзімде тіл курсына қатысып, оқуға түсуге дайындала алады. Сондықтан оларға университеттен шақыру алу, яғни оқуға қабылдану талабы қойылмайды.
""Халықаралық бағдарламалар орталығы"" АҚ бектікен тілдік курстардың ұзақтығы кестесіне сәйкес ағылшын тілін үйрену мерзімі 12 айдан аспайды. Оның ішінде, Қазақстанда – 9 ай, ал шетелде 3 – ай.
Инженерлік-техникалық қызметкерлер: өндіріс процесін (өндіру, дайындау, сақтау, тасымалдау, өңдеу/қайта өңдеу), оның ішінде ақпараттық-коммуникациялық технологиялар саласында, сондай-ақ ұйымдағы тікелей өндірістік қызметті ұйымдастыратын және басшылық жасайтын, таңдаған саласында кемінде бір жыл жалпы жұмыс өтілі бар жеке тұлға.
Медицина қызметкер: медицина ұйымдарында еңбек ететін және жоғары медициналық білімі бар, медицина саласында кемінде бір жыл еңбек өтілі бар жеке тұлға.
Оқи отырыңыз: ""Болашақпен"" тіл курсын оқып, қалай шетелде білім алуға болады?
""Болашақ"" халықаралық стипендиясын тағайындау конкурсына қатысу үшін қажет құжаттар пакетін жинап, оларды eGov порталында онлайн тапсыруға болады. Порталда авторизациядан өткеннен кейін өтінімді толтырып, құжаттарды жүктеп, ЭЦҚ арқылы қол қою қажет.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","2023 жылы магистратура және резидентура бағдарламаларына 395 стипендия, докторантураға 50 стипендия, тағылымдамадан өту үшін 110 стипендия бөлінді.",,2023-07-20T15:15:15+05:00
grantqa-tusu-aqylydan-tegin-oquga-auysu-zane-zataqxana-turaly-manyzdy-8-suraqqa-zauap,informburo.kz,"Грантқа түсу, ақылыдан тегін оқуға ауысу және жатақхана туралы маңызды 8 сұраққа жауап",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/grantqa-tusu-aqylydan-tegin-oquga-auysu-zane-zataqxana-turaly-manyzdy-8-suraqqa-zauap,"5 тамызда 2023-2024 оқу жылына арналған мемлекеттік білім гранттары иегерлерінің тізімі жарияланды. Гранттарды тағайындау конкурсына 94 мың талапкер құжат тапсырып, олардың 73 мыңы білім грантын жеңіп алды. Әлі де талапкерлер арасында әкімдіктің, ректордың және ""Қазақстан халқы"" қорының, басқа да гранттар үлестіріледі.
Грантқа түскен адам бірден оқуға қабылдана ма? Жатақханаға орналасу үшін қандай құжаттар қажет? Тегін оқудың тағы қандай жолдары бар? Информбюро порталы бірінші курсқа қабылданатын студенттерге қажет осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Грант иегерлері және ақылы оқитындар 25 тамызға дейін (қоса алғанда) құжаттарды оқу орнына тапсырып үлгеруі керек. Оқу орындарының қабылдау комиссиясы онлайн да жұмыс істейді. Бірақ құжаттарды оқу орнына өзіңіз барып тапсыруыңыз қажет.
Жоғары оқу орындарына түсу үшін қажет құжаттар:
Білім беру грантының сертификаттарын grant.testcenter.kz сайтынан жүктеп алуға болады.
10 тамыздан бастап оқу орындары студенттерден жатақханаға орналасу бойынша құжаттарды қабылдайды. Ең алдымен бірінші курс студенттеріне басымдық беріледі. Талапкерлердің әлеуметтік жағдайы ескеріледі. Бірінші кезекте жатақхана жетімдерге, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған, сондай-ақ мүгедектігі бар адамдарға беріледі. Одан кейін орындар Қазақстан азаматтығы жоқ ұлты қазақ адамдар, қандастар, көп балалы және толық емес отбасыдан шыққандар, шалғай аймақтан келгендерге бөлінеді.
Студенттер жатақхана мәселесі жөнінде тәулік бойы +77002551443 call-орталығына хабарласа алады.
Оқи отырыңыз: 10 тамызда ""Қазақстан халқына"" қорының білім гранттарына өтініш қабылдау басталады. Оны алу үшін не істеу керек?
Жоғарғы оқу орындары құжаттарды онлайн және офлайн қабылдайды. Негізгі құжаттар:
Мемлекеттік білім гранттары бөлінгеннен кейін қыркүйекте игерілмеген 3 мың грант қайтадан үлестіріледі. Яғни грант алған талапкерлерден кейін тұрған талапкерлерге ҰБТ-да жинаған ұпай санына сәйкес беріледі. Оған қоса кейбір талапкерлер жеңіп алған гранттарынан бас тартады. Олар да қайта тағайындалады. Әкімдіктер де жергілікті бюджеттен бірнеше мың грант бөледі. ""Қазақстан халқына"" қоры 850 грант бөлді. 10 тамыздан бастап жекелеген санаттағы талапкерлерден құжаттар қабылдайды. Ректор грантына да өтініш беріп, ақысыз білім алуға болады.
Ақылы оқуға түсіп, GPA, яғни оқу үлгерімі жақсы болса, оқу семестрі кезінде босаған бос грантты ұтып ала алады.
Биыл жергілікті атқарушы органдар 2500 грант бөлді. Негізінен өңірлерге педагогтер, дәрігерлер, инженерлер және IT-мамандар қажет. Мысалы биыл, 1475 грант ""Педагогикалық ғылымдар"" және 424 грант ""Денсаулық сақтау"" бағытына бөлінген.
Шымкент және Алматы қалалары, Түркістан, Қызылорда, Павлодар облыстарының әкімдіктері бакалавриат мамандарын даярлауға грант бөлмеген.
Оқи отырыңыз: Биыл ең көп білім грантын бөлген әкімдіктер қайсы
Білім гранттарын тағайындау жөніндегі конкурсқа қатысу үшін талапкерлер жоғары оқу орындарының қабылдау комиссиялары арқылы өтініш беру қажет. Қажет құжаттар:
Құжаттарды қабылдау мерзімі туралы ақпаратты әкімдіктерден, сондай-ақ жоғары оқу орындарының қабылдау комиссияларынан алуға болады. Грант беру туралы шешімді әкімдік жанынан құрылған арнайы комиссия қабылдайды.
Әкімдік гранттары оқу ақысын төлегенмен, стипендиясы болмауы мүмкін. Ғылым және жоғары білім министрлігі әкімдіктерге стипендияны қарастыруды сұрады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",ЖОО қабылдау комиссиялары құжаттарды 25 тамызға дейін қабылдайды.,,2023-08-11T18:12:41+05:00
kasip-bastauga-14-mln-tenge-qaitarymsyz-grantty-qalai-aluga-bolady-tusindiremiz,informburo.kz,"Кәсіп бастауға 1,4 млн теңге қайтарымсыз грантты қалай алуға болады? Түсіндіреміз",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/kasip-bastauga-14-mln-tenge-qaitarymsyz-grantty-qalai-aluga-bolady-tusindiremiz,"11 қыркүйекте business.enbek.kz порталында 2021-2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жоба аясында жаңа бизнес-идеяларды жүзеге асыруға арналған мемлекеттік гранттар алуға өтінім қабылдау басталады. Грант сомасы – 400 АЕК , яғни 1 млн 380 мың теңгеге тең. Информбюро қайтарымсыз гранттарды қалай алуға болатынын түсіндіреді.
Жыл басынан бері екі лек өтіп, 5274 грант берілді. Үшінші лек аясында республика бойынша 3780 грант беру жоспарланып отыр. Грант алуға 11 қыркүйектен 22 қыркүйекке дейін өтінім беруге болады.
Ең көп грант берілетін өңірлер:
Жаңа бизнес-идеяны жүзеге асыруға арналған мемлекеттік грантқа үміткер бола алады:
Бұл жағдайда өтініш беруші келесі әлеуметтік санаттардың біріне жатуға тиіс:
Үміткерде ""Бастау Бизнес"" жобасы бойынша кәсіпкерлік негіздеріне оқыту туралы сертификаты (үш жылдан аспайтын) болуы керек.
""Бастау Бизнес"" жобасы бойынша оқу үшін business.enbek.kz порталында тіркелу қажет. ЭЦҚ сұралады. Сәйкестік расталғаннан кейін skills.enbek.kz платформасында ""Бастау Бизнес"" жобасы бойынша тегін оқу курсына жазыла аласыз. Оқыту 12 модульден , олардың әрқайсысы бірнеше сабақтан тұрады. Оның бәрін қатысушы 14 күн ішінде меңгеруі қажет. Әрбір модуль аяқталғаннан кейін аралық тестілеу өткізіледі. Сұрақтардың кемінде 70 пайызына дұрыс жауап бергенде ғана келесі модуль ашылады. Тестіні бірнеше рет тапсыруға болады. Курсты аяқтаған соң да қорытынды тестілеу өткізіледі, бірақ оны екі рет қана тапсыра аласыз. Мұнда да кемінде 70 пайызына дұрыс жауап беру керек. Оқуды аяқтамағандар бір жылда екі рет қана оқи алады.
Қорытынды тестілеуді сәтті тапсырғаннан кейін оқуды аяқтағаны туралы сертификаты беріледі. Сертификат болған жағдайда мемлекеттік грант алуға үміткер бола аласыз. Сертификат үш жылға жарайды. Мерзімі біткеннен кейін кәсіпкерлік негіздерін қайтадан оқуға болады.
Оқи отырыңыз: Жұмысшы жастар кәсіп бастауға 2,5 пайызбен қалай несие ала алады?
Өтеусіз және қайтарымсыз негіздегі грант сомасы – 400 АЕК (1 380 000 теңге) . Әр қатысушы оны тек бір рет ала алады.
Грант қаражаттары жаңадан бастаған кәсіпкерлерге бизнес әлеуетін іске асыруға, өндірісті жолға қоюға және дамытуға, сол арқылы өзін тұрақты табыспен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Өтініш беру үшін:
Оқи отырыңыз: Жастарға арналған 2,5%-дық кредит. Кімдер, қашан және қалай алады?
Порталға электронды пошта немесе ұялы телефон нөмірі арқылы тіркелуге болады. Enbek.kz порталында бұрын тіркелген аккаунтыңыз болса, онда қайта тіркелудің қажеті жоқ. Пайдаланушыны сәйкестендіріп, тіркеуді аяқтау үшін ЖСН көрсету керек. Одан кейінгі қызметтерді алу үшін ЭЦҚ қажет, ЭЦҚ болмаса оны eGov порталынан қашықтан алуға болады.
Бизнес-жоспар – бұл бизнесті құрудан бастап нақты мақсаттарға жетуге дейінгі нұсқаулық. Ол неғұрлым жақсы пысықталған және қазіргі жағдайларға бейімделген болса, оны іске асыру және грант түрінде қаржылық қолдау алу мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады.
Бизнес-жоспар үлгісін жүктеп алып, оны бизнес-жобаңыз туралы деректермен толтырып, грантқа онлайн өтініш берген кезде пайдалану қажет.
Жеке кабинетте бизнес-жоспарды жүктеп, грант алуға онлайн өтінім бергеннен кейін тіркелген телефон нөміріне комиссия отырысының уақыты, өтетін орны жазылған SMS-хабарлама келеді. Отырысқа келмеген үміткердің өтініші қаралмайды.
Интернетке кіру немесе компьютер пайдалану мүмкін болмаса, жұмыспен қамту орталықтары мен халыққа қызмет көрсету орталықтарының өзіне-өзі қызмет көрсету аймақтарында өтініш беруге болады.
Грантты қажетті еңбек құралдарын, технологиялық жабдықты, жануарларды, бұталарды, тұқымдарды, көшеттерді сатып алу және үй-жайларды жалға алу мақсатында алуға болады.
Бұл ретте жұбайынан, жақын туыстарынан сатып ала алмайды, жалға ала алмайды.
Оқи отырыңыз: Кәсіп бастауға қалай 1,4 млн теңге қайтарымсыз грант алуға болады? Шағын нұсқаулық
Гранттар:
Гранттарды грант алуға үміткерлердің өтініштерін қарау жөніндегі аудандық/қалалық комиссиялардың шешімдері негізінде жұмыспен қамту орталықтары береді.
Үміткерлер комиссия отырыстарында бизнес-жобаларын таныстырады. Комиссияның әрбір мүшесі бизнес-жоспарды бағалайды. Олар келесі талаптар бойынша бағалау парағын толтырады:
Осылайша, комиссия грант беру туралы шешімді нақты талаптарға сүйеніп қабылдайды. Комиссия шешімі өтініш берушінің порталдағы жеке кабинетіне жіберіледі.
Оқи отырыңыз: 35 жасқа дейінгі жұмысшылар қалай арзан пәтер жалдай алады? 7 сұраққа жауап
Мемлекеттік грант беру мақұлданған жағдайда, грант иегері 3 жұмыс күні ішінде жеке кабинетінде 20 таңбалы жеке сәйкестендіру кодын (IBAN) ұсынуы қажет.
Банк деректемелерін көрсетілген мерзімде ұсынбаса, комиссияның мақұлдауына қарамастан грант беруден бас тартылады. Олай болса келесі лектерде грантқа қайта өтініш бере алады.
IBAN ұсынғаннан кейін Халықты жұмыспен қамту орталығы электронды шартты дайындап, қол қояды. Үміткерге шартты қол қоюға жібереді. 3 жұмыс күні ішінде ЭЦҚ көмегімен жеке кабинетке келіп түскен мемлекеттік грант беру туралы шартқа қол қою қажет.
Шартқа көрсетілген мерзімде қол қоймаса, үміткер автоматты түрде грант ала алмайды. Сондай-ақ алдағы уақытта ағымдағы қаржы жылында грант алуға үміткер бола алмайды.
Шартқа қол қойылғаннан кейін грант қаражаты 5 жұмыс күні ішінде банк шотына түседі. Осы мерзімде шотқа ақша түспесе, тұрғылықты жеріндегі жұмыспен қамту орталығына хабарласу қажет. Олардың мекенжайы мен байланыс телефондарын мына сілтемеден таба аласыз.
Грант беру туралы шартқа қол қойылған сәттен бастап грант иегері мен жұмыспен қамту орталығы арасында шарттық міндеттемелер басталады. Шартқа сәйкес бір жыл ішінде грант қаражатын мақсатты пайдаланғаны жөнінде тоқсан сайынғы есептерді ұсынып отыру керек. Сонда бір жылда барлығы 4 есеп тапсыру қажет.
Есептерді онлайн форматта, пайдаланушының жеке кабинетінде ""Есепті тапсыру"" функционалы арқылы тапсыруға болады. Есеп туралы ақпарат интеграция арқылы мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерінен келіп түседі. Грант иесіне тек жүзеге асыратын бизнестің кейбір көрсеткіштерін көрсетіп, растайтын құжаттарды тіркеп, үш сауалға жауап беруі қажет.
Есеп ұсынылмаса, қосымша растайтын құжаттар берілмесе немесе есепте жалған мәліметтердің бары анықталса, Жұмыспен қамту орталығы есептелген грант қаражатын қайтаруды талап етуге құқылы.
Грант қаржысы мақсатты пайдаланылмаса немесе расталмаса, шарт жасалған күннен бастап үш ай ішінде портал арқылы ерікті түрде ақшаны толық қайтаруға өтінім береді.
Келесі жағдайда растау талап етілмейді:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Мемлекеттік грантқа тіркелген жұмыссыздар мен жеке кәсіпкерлер үміткер бола алады.,,2023-08-31T16:44:37+05:00
mektep-formasy-men-quraldaryna-40-567-tenge-ony-kimder-zane-qalai-ala-alady,informburo.kz,Мектеп формасы мен құралдарына – 40 567 теңге. Оны кімдер және қалай ала алады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/mektep-formasy-men-quraldaryna-40-567-tenge-ony-kimder-zane-qalai-ala-alady,"Үкіметтің №64 Қаулысына сәйкес жаңа оқу жылы қарсаңында 400 мыңнан астам балаға мектепке дайындалуға, яғни мектеп формасы мен қажет керек-жарақтарды алуға ақшалай көмек беріледі. Бұрын киім-кешек пен оқу құралдарын мектептің өзі берсе, 2022 жылдан бастап ата-аналардың сұранысы негізінде ақшалай түрде ата-ананың банк шотына аударылады. Сол ақшаға мектеп формасы мен оқуға керек-жарақты ата-ана баласымен бірге таңдап алады. Ақшалай көмек кімдерге тиесілі? Ол үшін не істеу қажет? Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Қаулыда отбасылардың бес санаты айқындалған:
Оқушыға киім, аяқ киім, оқуға керек-жарақты сатып алуға арналған бюджет қаражатының көлемі ең төмен күнкөріс деңгейінің төмен болмауы керек. Биылғы ең төменгі күнкөріс деңгейі 40 567 теңгені құрайды, яғни жергілікті бюджеттерден бөлінген бұл қаражаттың көлемі осы сомадан аз болмайды. Ал одан көп болса, көмек жергілікті атқарушы органдардың шешімімен тағайындалады.
Оқушының ата-анасы немесе оларды алмастыратын адамдар не кәмелетке толған оқушының өзі мектептің бірінші басшысының атына материалдық көмек алу жөнінде өтініш жазады. Өтініштің жоғарғы бөлігіне  ұйым басшысының аты, өтініш берушінің аты-жөні, үйінің мекенжайы, ұялы телефоны мен электорнды поштасы жазылады. Одан кейін оқушының сыныбы мен аты-жөнін жазып, материалдық көмек сұрау себебін көрсетеді. Жалған ақпарат пен анық емес (жалған) құжаттар бергені үшін жауапкершілік туралы ескертілгенін жазады. Ең соңында өтініш жазған күнді көрсетіп, аты-жөнін жазып, қол қояды.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда 400 мыңнан астам балаға мектепке дайындалуға көмек беріледі
Материалдық көмек алуға құқылы санаттарға жататынын растайтын құжаттарды ұсынуы қажет. Мектеп әкімшілігі санатқа жататынын, табысы туралы мәліметтерді ақпараттық жүйелерге сұрау салу арқылы тексере алады.
Өтінішке растайтын құжаттар:
Өзге де санаттағы отбасылардың балалары көмекке мұқтаж екенін білім беру ұйымының алқалы басқару органы айқындайды. Материалдық көмекті қажет ететіні расталса мектептің жанынан құрылған қамқоршылық кеңес шешімімен көмек тағайындалады.
Өтініш берушінің материалдық жағдайы сол адамның, ал ол болмсса отбасында кәмелетке толған, әрекетке қабілетті мүшелерінің бірі бар кезде тексеріледі. Жұмыс істейтін, жұмыссыз, бала саны, тұрмыс жағдайы, яғни қайда тұратыны, үй жалдаса, оның ақысы, отбасының табысы сұралады. Көліктің, басқа баспананың, өзге табыстың бар-жоғы тексеріледі.
Директор шешімімен бекітілген жауапты тұлға көмек алуға өтініштерді тіркейді. Заңнамаға сәйкес өтініш келіп түскен күннен бастап 15 күн ішінде қаралады және бесінші санаттағы отбасының жағдайын білім беру ұйымы жанынан құрылған комиссия зерттейді, актілейді және қорытындысын шығарады.
Оқи отырыңыз: Оқушылардың бір мектептен басқа оқу орнына каникулдан тыс уақытта ауысуына қайта рұқсат берілмек
Өтініш иесі киім, аяқ киім, мектеп керек-жарақтарын сатып алған соң 15 жұмыс күні ішінде ақшаның нысаналы жұмсалғанын растайтын құжаттарды мектепке міндетті түрде ұсынуы қажет. Киім мен оқу құралдарын сатып алғанын төлем туралы түбіртектері, чектері, фотосы арқылы растай алады.
Қаржылық және материалдық көмек:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жылына бір рет берілетін материалдық көмек сомасы ең төмен күнкөріс деңгейінен аз болмауы керек.,,2023-08-01T14:00:00+05:00
onlain-platformalar-zane-onlain-zarnama-turaly-zan-adam-quqygyn-qalai-qorgaidy,informburo.kz,"""Онлайн-платформалар және онлайн-жарнама"" туралы заң адам құқығын қалай қорғайды?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/onlain-platformalar-zane-onlain-zarnama-turaly-zan-adam-quqygyn-qalai-qorgaidy,"Қазақстанда онлайн-платформалардың жұмыс істеуі, онлайн-жарнама жасау, орналастыру, тарату және сақтау, құқыққа қайшы контентті болғызбау және оның жолын кесудің құқықтық негіздерін айқындау мақсатында ""Онлайн-платформалар және онлайн-жарнама туралы"" заң қабылданып, күшіне енді. Жаңа заңға сәйкес, онлайн-жарнамада оның жарнама екені көрсетілуге тиіс. Сондай-ақ, Қазақстан аумағында құқыққа қайшы контент, балаға қатысты кибербуллинг деп танылған ақпарат таратқан аккаунттар қызметін тоқтата тұруға міндетті.
Осы орайда Информбюро порталы заңның негізгі мазмұнын ұсынады.
Міндеттері:
Заңның қағидаттары:
Пайдаланушы қазақ тілінде интерфейсті пайдалана алуы керек. Сондай-ақ пайдаланушы келісімін көре алуы қажет. Онлайн-платформаның меншік иесі контенттің қазақ тіліне автоматты түрде аударылуына мүмкіндік жасайды және контентті қазақ тілінде модерациялауды қамтамасыз етеді.
Уәкілетті орган осы заңнаманың сақталуын мемлекеттік бақылауды жүзеге асырады. Бұзушылықтар анықталса оларды жою туралы ұсынымды 5 жұмыс күнінен кешіктірмей жіберуі керек. Ал олар табыс етілген күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде орындалуға тиіс. Бұзушылықтармен келіспеген бақылау субъектісі уәкілетті органға 3 жұмыс күні ішінде қарсылығын жіберуге құқылы.
Оқи отырыңыз: Елімізде құмар ойындардың жарнамасына тыйым салынуы мүмкін
Уәкілетті орган осы саладағы мемлекеттік саясатты іске асырады және нормативтік құқықтық актілерді әзірлейді, бекітеді. Орталық және жергілікті атқарушы органдардың осы саладағы қызметін үйлестіреді. Онлайн-платформаларға мониторинг жасайды. Заң талаптары бұзылса нұсқамалар береді. Меншік иесінен бір тәулікте пайдаланушылар саны туралы ақпаратты сұрата алады. Онлайн-платформада пайдаланушылар санын айқындау функциясы болмаған жағдайда пайдаланушылар санын айқындайды. Сот актілері, ҚР құқық қорғау немесе арнаулы мемлекеттік органдардың сұрау салуы негізінде пайдаланушылар туралы мәліметтерді сұратады. Осы және өзге де заңдарда, президенттнің және үкіметтің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
Онлайн-платформаның меншік иесі немесе заңды өкілі онлайн-платформадағы дербес деректерді қорғау мақсатында пайдаланушыларды тіркелген кезде онлайн-платформаның құпиялылық саясатымен таныстырады. Дербес деректердің тұтастығын, сақталуын және құпиялылығын сақтауды қамтамасыз етеді және олардың таралуына жол бермейді. Құпиялылық бұзылса дереу хабардар етеді. ""Дербес деректер және оларды қорғау туралы"" заңда көзделген өзге де міндеттерді орындайды.
Оқи отырыңыз: Қазақстандықтар eGov арқылы өз атынан несие алуға шектеу қоя алады
Пайдаланушы онлайн-платформаның меншік иесіне контентке, интерфейске, басқа пайдаланушыларға, онлайн-платформаның әрекеттеріне шағым беруге құқылы. Пайдаланушының шағым беру тетігі мен қағидаларын онлайн-платформаның меншік иесі айқындайды. Шағым беру тетігі пайдаланушы үшін қолжетімді болуға және шағымның мазмұнын сипаттау мүмкіндігін көздеуге тиіс. Онлайн-платформаның меншік иесі шағыммен жүгінген пайдаланушыға шағым алынған күннен кейінгі күннен бастап күнтізбелік 20 күн ішінде уәжді жауап беруге міндетті.
Онлайн-платформаның меншік иесі контентті модерациялау жүйелерін, жасанды интеллект алгоритмдерін, онлайн-платформада кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуді, құқыққа қайшы контенттің Қазақстан аумағында орналастырылуына және таралуына қарсы іс-қимылды, мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл жасауды жетілдіру жөніндегі шараларды қабылдауға міндетті.
Жүйеде анықталған қауіп-қатерлер және оларды азайту мақсатында қабылданған шаралар, автоматтандырылған модерациялау жүйелері жойған құқыққа қайшы контентті, уәкілетті органның келіп түскен нұсқамаларының, пайдаланушылар шағымдарының санын және олар бойынша қабылданған шешімдерді көрсете отырып, контентті модерациялау туралы ақпаратты қамтитын есепті жыл сайын орналастырады.
Қазақстан аумағындағы онлайн-платформаларда құқыққа қайшы контентті орналастыруға және таратуға тыйым салынады:
Құқыққа қайшы контентті орналастыруды және таратуды тоқтата тұру, тоқтату ""Байланыс туралы"" Қазақстан Республикасы Заңының 41-1-бабына сәйкес жүзеге асырылады.
Онлайн-платформаның меншік иесі немесе заңды өкілі уәкілетті органның нұсқамасын алғаннан кейін 24 сағат ішінде балаға қатысты кибербуллинг деп танылған ақпаратты жою жөніндегі шараларды қабылдауға міндетті.
Сондай-ақ, өзіне қатысты жалған ақпарат таратылған тұлға онлайн-платформаның меншік иесіне жалған ақпаратты жою туралы талаппен жүгінуге құқылы. Оны жоюдан бас тартқан жағдайда тұлға сотқа жүгінуге құқылы.
Оқи отырыңыз: Қаржы пирамидасын жарнамалағандар қылмыстық жауапқа тартылады. Мәжілісте заң жобасы қаралды
Пайдаланушылар Қазақстан аумағында құқылы:
Пайдаланушылар міндетті:
Инфлюенсердің (блогердің) де құқықтары мен міндеттері дәл осындай. Олар Қазақстан аумағында кәсіпкерлік қызметін ҚР заңнамасына сәйкес жүзеге асырады.
Келесідей жағдайларда фото не видеода бейнеленген адамның оны жариялауға келісімі қажет емес:
Онлайн-жарнама сәйкестендірілуі керек және уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен таңбалануға тиіс. ""Жарнама туралы"" заң талаптарына сәйкес орналастырылады және таратылады.
Пайдаланушыларды көптеп қамту мақсатында жасалатын таргеттелген онлайн-жарнамада мәтіндік немесе графикалық, өзге де белгі болуы керек және оны орналастырған пайдаланушының аккаунты белгіленуі керек. Пайдаланушының нәсілдік немесе ұлттық тиесілігі, саяси көзқарасы туралы деректер, жеке тұлғаны сәйкестендіруге мүмкіндік беретін биометриялық немесе дербес деректері, денсаулық жағдайы туралы ақпарат негізіндегі профайлингке тыйым салынған. Таргеттелген онлайн-жарнама кәмелетке толмаған пайдаланушыларға қатысты қолданылмауға тиіс.
Онлайн-жарнама, оның ішінде таргеттелген онлайн-жарнама туралы ақпарат 1 жыл бойы сақталуға тиіс.
Заңнаманы бұзғандар жауапқа тартылады. Осы заңда белгіленген талаптар сақталмаса уәкілетті орган заңға сәйкес олардың Қазақстан аумағындағы қызметін шектеуге құқылы.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Жаңа заңға сәйкес, адамдар өзіне қатысты жалған ақпарат таратылса, оны жою туралы талаппен жүгінуге құқылы.",,2023-09-14T12:30:00+05:00
pasportty-1-kunde-aluga-bolady-ol-usin-ne-isteu-kerek-zane-qyzmet-aqysy-qansa,informburo.kz,Паспортты 1 күнде алуға болады. Ол үшін не істеу керек және қызмет ақысы қанша?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/pasportty-1-kunde-aluga-bolady-ol-usin-ne-isteu-kerek-zane-qyzmet-aqysy-qansa,"Шетелге шығу үшін Қазақстан Республикасы азаматының паспорты қажет. Онсыз шекарадан аттап басу мүмкін емес. Қазақстанда ХҚКО-ға барып паспорт жасату көп уақыт алмайды. Жеке басты куәландыратын құжатыңыз болса жеткілікті.
Паспорт алу үшін 8 АЕК мөлшерінде баж төлеу керек. 2023 жылы оның құны – 27 600 теңге.
Бірақ 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап паспорттағы бет санына байланысты баж құны өзгереді:
Қолданыстағы 36 парақ төлқұжат құны 8 АЕК болып қала береді.
Паспорт 15 жұмыс күні ішінде дайын болады. Ал паспорт тез қажет болса бөлек ақы төлеу қажет. Бұл ретте жеңілдікке ие азаматтар рәсімдеу ақысын емес, жеделдетілген қызмет ақысын ғана төлейді.
Астана, Алматы, Ақтөбе, Шымкент қалаларында:
облыс орталықтарында:
облыстардың аудандары мен қалаларында:
Паспорт алу үшін ХҚКО-ға жүгіну қажет. Қажет құжаттар:
Құжаттарды рәсімдеу кезінде баланың болуы міндетті.
Оқи отырыңыз: ""Ел азаматтары 39 елге ғана визасыз бара алады"". Қазақстан паспортының беделі қандай?
Салық кодексінің 622-бабына сәйкес мемлекеттiк баж төлеуден босатылады:
Бұл жеңілдікке ие болу үшін жоғарыда аталған санаттарға жататын азаматтар жеке басын куәландыратын құжат пен бірге сәйкес санатқа жататынын растайтын құжатты ұсынуы тиіс.
Иә, болады. Күні, айы, жылы және туған жерінің өзгеруіне байланысты паспорт алу кезінде келесі құжаттар қажет:
Ал аты-жөніңізді өзгертемін деп шешсеңіз, ең алдымен жеке куәлікті ауыстыру керек.
Паспорт азаматтарға олардың қалауы бойынша беріледі, яғни оны алу міндеттелмейді. Жеке куәліксіз жүрген адамдарға жауапкершілік қарастырылған. Алайда паспорт мерзімі өтіп кетсе жаңасын алу не алмауды азаматтың өзі шешеді. Әкімшілік заң бойынша мерзімі өткен төлқұжат үшін жауапкершілік қарастырылмаған.
Паспорттың қолданылу мерзімі өткенге дейін бір ай бұрын жаңасын жасатуға болады.
Оқи отырыңыз: Енді жеке куәлік, паспорт берілгенде азаматтардан саусақ ізі алынады
Паспорт жоғалса оны қалпына келтіру үшін келесі құжаттар қажет:
Қолында Қазақстан Республикасының паспорты бар адам қай елде жүрсе де Қазақстанның қорғауында болады. Шетелдегі консулдықтар не елшіліктер қазақстандықтардың құқықтары мен мүдделерiн қорғайды.
Елге паспортсыз қайту мүмкін емес. Сол себепті шетелде жүріп паспортын жоғалтып алған азаматтарға елге қайту куәлігі беріледі. Оны алу үшін сол елдегі Қазақстан елшілігінің консулдық бөліміне өтініш білдіріп, келесі құжаттарды тапсыруы қажет:
Шет елдердегі Қазақстанның консулдықтары мен елшіліктерінің байланыс телефондары мен мекенжайларын мына сілтемеден көре аласыз.
Паспорт мерзімі өтсе, бүлінсе, ескірсе, жеке басты сәйкестендіру мүмкін болмаса және болашақта шетелге шығатын болсаңыз, жаңасын алуға тура келеді. Ондайда ХҚКО-ға жүгінгенде қолыңыздағы паспортты тапсыруыңыз қажет.
Ал құжатыңызда шет мемлекеттің қолданыстағы визасы болған кезде азаматтың өтініші бойынша паспорт алынбайды. Бұл ретте жарамсыз паспорттың бір жақ шетін тескішпен тесіп, иесіне қажеттілігі өткенге дейін қайтарылады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Паспорт алу үшін 8 АЕК мөлшерінде баж төлеу керек. 2023 жылы оның құны – 27 600 теңге.,,2023-07-24T16:21:20+05:00
qazaqstandyqtar-usin-tegin-baspana-aludyn-zoldary-qandai,informburo.kz,Қазақстандықтар үшін тегін баспана алудың жолдары қандай?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaqstandyqtar-usin-tegin-baspana-aludyn-zoldary-qandai,"Қазақстан азаматтарын мемлекеттен тегін баспанамен қамтамасыз ету – азаматтардың жеке жағдайына байланысты шешілетін мәселе. Сондықтан informburo.kz барлық санаттағы азаматтарға сәйкес келетін жалпы ережелер мен талаптар туралы айтады.
Мемлекеттен тегін баспана алуға кімнің құқығы бар, оны тегін жекешелендіруге бола ма, аумақ көлемі қандай болу керек? Осы және басқа да сұрақтарға Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі жауап берді. (редакция министрлік таратылғанға дейін сауал жолдаған болатын).
Жалпы және міндетті 2 шарт бар: Қазақстан азаматы болу және тек тұрақты тұрғылықты жерден алу. Егер азамат басқа қалаға көшкен болса, онда ол кезектен шығарылады және қалауы бойынша жаңа тұрғылықты жерге тіркеледі.
Сонымен, тегін тұрғын үй алуға өтініш беруге мына азаматтардың құқығы бар:
Көп балалы отбасылар мен халықтың әлеуметтік осал топтары үшін де қаржылық шектеу белгіленді, яғни, олардың соңғы 12 айдағы орташа айлық табысы отбасының әрбір мүшесіне  шаққанда ең төменгі күнкөріс деңгейінен 3,1 есе төмен болуы тиіс. 2023 жылы ең төменгі күнкөріс деңгейі 40 567 теңгені құрайды.
Егер сіз Астана, Алматы және Шымкент қалаларында кемінде үш жыл тұрған жағдайда ғана тегін баспана алу кезегіне тұра аласыз.
Түсіндірме материалдың орысша нұсқасы: Как гражданам Казахстана получить бесплатное жильё
Аталған санаттарға жатпайтын азамат тұрғын үйге мұқтаж деп танылып, кезекке қойылуы мүмкін. Бұл осы елді мекенде тұратын оның отбасы мүшелерінің жергілікті коммуналдық қызметтердің тұрғын үйлерін тұрақты пайдаланбаса, сондай-ақ келесі шарттар орындалған жағдайда ғана өтініш бере алады:
Мемлекет тұру құқығынан басқа азаматтардың жекелеген санаттарына алынған пәтерді жеке меншікке тегін тіркеу құқығын береді. Мұны әскери қызметкерлер, Ішкі істер министрлігінің қызметкерлері, ғарыш саласында жұмыс істейтін адамдар, Чернобыль атом электр станциясындағы апатты жоюшылар, Семей полигонындағы сынақтардан зардап шеккендер, Арал өңірінің тұрғындары жасай алады. (Олар туралы төменде толығырақ айтатын боламыз)
Мемлекеттен тегін алынған тұрғын үйді жекешелендіруге құқығы бар азаматтардың толық тізімін “""Тұрғын үй қатынастары туралы"" заңнан табуға болады.
Оқи отырыңыз: ""7-20-25"", ""Бақытты отбасы"" және өңірлік ипотекалар. 2023 жылы қалай баспана алуға болады?
Мемлекеттен алынған тұрғын үйді жекешелендіру құқығына әскери қызметшілер де, әртүрлі себептермен зейнеткерлікке шыққан және қажетті еңбек өтілі бар адамдар да ие болған.
Әскери қызметкерлер тобына Ұлы Отан соғысының ардагерлерін де шартты түрде жатқызуға болады. Тұрғын үймен қамтамасыз етілген ардагер қайтыс болған жағдайда оны өтеусіз алу құқығы оның отбасы мүшелеріне өтеді.
Мемлекеттен алынған тұрғын үйді жекешелендіруге құқығы бар әскери қызметшілер тобына мыналар да кіреді:
- (күнтізбелік есепте 20 жыл және одан да көп – барлығына;
- 10 және одан да көп жыл – асырауында мүгедек баласы бар (мүгедек балалар) немесе оның (олардың) жасына қарамастан бала кезінен мүгедектер үшін.
Арнайы шарттар. Тұрғын үй берілген әскери қызметтен немесе арнаулы мемлекеттік органдардағы қызметтен босатылған адам қайтыс болған жағдайда оны өтеусіз жекешелендіру құқығы оның отбасы мүшелеріне өтеді. Сонымен қатар, өтеусіз жекешелендіру құқығы қызмет өткеру кезінде қайтыс болған әскери қызметшінің, арнаулы мемлекеттік орган, ішкі істер органы қызметкерінің еңбек өтіліне қарамастан отбасы мүшелеріне беріледі.
Бұл топқа қазіргі тәртіп сақшылары да, түрлі себептермен қызметінен кеткендер де кіреді.
Қызметтік/мемлекеттік тұрғын үйді тегін жекешелендіру құқығын алу үшін еңбек өтілі маңызды.
Топқа мыналар кіреді:
Оқи отырыңыз: 2023 жылы қазақстанда қанша шаршы метр тұрғын үй салынады?
Мемлекеттен алынған пәтерді тегін жекешелендіруге мынадай тұлғалар құқылы:
Тұрғын үймен қамтамасыз етілген ғарышкерлікке кандидат, ғарышкер қайтыс болған жағдайда оны өтеусіз алу құқығы оның мұрагерлеріне өтеді.
Сондай-ақ мемлекеттен алынған тұрғын үйді тегін жекешелендіру құқығы:
Оқи отырыңыз: Мемлекеттік тұрғын үйге қалай кезекке тұруға болады? Түсіндірме
Мемлекеттен тұрғын үй бір адамға кемінде 15 м2 шаршы метр және аумағы 18 м2 артық емес көлемде беріледі. Бірақ бір бөлмелі пәтерден немесе жатақхананың бөлмесінен кем емес мөлшерде беріледі.
Қосымша аумақ келесі жағдайларда берілуі мүмкін:
Отбасы мүшелерінің жынысы да ескеріледі – бір бөлмеде әртүрлі жыныстағы адамдармен (ерлі-зайыптылардан басқа) тұруға жол берілмейді.
Құжаттар пакеті және өтініш беру орны өтініш берушінің қай санатқа жататынына байланысты. Мысалы, мемлекеттік қызметшілер мен мемлекеттік кәсіпорындардың қызметкерлері құжаттарды жұмыс орны бойынша тапсырады, кезек те сол жерде сақталады.
Басқа топтарға жататын азаматтар электронды үкімет веб-порталы арқылы құжаттарын тапсырады.
Міне, құжаттар тізімі:
Азаматтардың барлық санаттары, сондай-ақ есепке қоюдың басқа да шарттары туралы толығырақ ақпаратты ""Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйге немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үйге мұқтаж Қазақстан Республикасының азаматтарын есепке алу қағидалары"" (ҚР Үкіметінің 2012 жылғы 26 маусымдағы Қаулысы) білуге болады .
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тегін баспанамен қамтамасыз ету – азаматтардың жеке жағдайына байланысты мәселе.,,2023-09-08T11:53:58+05:00
tungi-uaqyttagy-zumys-usin-enbekaqy-qalai-tolenedi-sagyn-tusindirme,informburo.kz,Түнгі уақыттағы жұмыс үшін еңбекақы қалай төленеді? Шағын түсіндірме,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/tungi-uaqyttagy-zumys-usin-enbekaqy-qalai-tolenedi-sagyn-tusindirme,"Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінде қай кезең түнгі жұмыс уақыты болып белгіленген? Кімдер түнде жұмыс істей алады және керісінше кімге тыйым салынған? Түнгі жұмыс үшін еңбекақы қалай төленеді және ол мереке күндерге сәйкес келсе ше? Осы және өзге де сұрақтардың жауабын Informburo порталының кезекті түсіндірмесінен оқыңыз.
ҚР Еңбек кодексінің 76-бабына сәйкес сағат 22.00 мен 06.00 аралығы түнгі жұмыс уақыты болып саналады. Ал жұмыстың нақты сағат қаншадан қаншаға дейін созылатынын және демалыстың қалай берілетінін әр кәсіпорын өзі белгілейді. Бастысы заңға сәйкес жұмыс уақыты аптасына 40 сағаттан аспауы керек. Сондай-ақ ҚР ЕК 73-бабының 4-тармағына сәйкес жұмыс беруші қызметкерді қатарынан екі ауысым жұмыс істеуге мәжбүрлей алмайды.
Келесі азаматтар түнде жұмыс істей алады:
Бұл санаттағы азаматтар өзі қаламаса, түнгі жұмыстан бас тарта алады. Жұмыс берушінің оларды түнгі жұмысқа тартуға заңды құқығы жоқ:
Оқи отырыңыз: Паспортты 1 күнде алуға болады. Ол үшін не істеу керек және қызмет ақысы қанша?
ҚР ЕК 76-бабының 2-тармағына сәйкес, келесі азаматтар түнде жұмыс істей алмайды:
ҚР ЕК 110-бабына сәйкес түнгі уақыттағы жұмыстың әрбір сағаты еңбек немесе ұжымдық шарттардың және жұмыс беруші актісінің талаптарына сәйкес жоғары мөлшерде, бірақ қызметкердің күндізгі (сағаттық) мөлшерлемесіне сүйене отырып, бір жарым мөлшерден төмен емес мөлшерде төленеді. Түнгі жұмыс уақыты мереке немесе демалыс күнімен сәйкес келген кезде еңбекке ақы төлеу осы баптың бірінші бөлігіне сәйкес түнгі сағаттар үшін және ҚР ЕК 109-бабына сәйкес мереке немесе демалыс күндері сағаттары үшін жеке жүргізіледі. ҚР ЕК 83-бабы бойынша жұмыстың аяқталуы мен оның келесі күні басталуы арасындағы жұмыскердің күнделікті демалысының ұзақтығы он екі сағаттан кем болмауы тиіс. Осылайша сағат 22.00-мен 06.00 аралығындағы жұмыс үшін жұмыс беруші қызметкерге артық ақша төлейді. Бұл сома қызметкердің ставкасының бір жарым есе мөлшерінен кем болмайды. Түнгі ауысымдағы жұмыс жеке ескеріледі.
Мысалы, қызметкер кешкі сағат 18.00-ден түнгі сағат 02.00-ге дейін жұмыс істеді делік. Осындағы 22.00-мен 02.00 арасындағы төрт сағат жұмыс уақытына ақы әдеттегіден бір жарым есе (кемінде) төленеді. Ал 18.00 мен 22.00 аралығына күндізгі ставканың ақшасы беріледі.
Оқи отырыңыз: Мектеп формасы мен құралдарына – 40 567 теңге. Оны кімдер және қалай ала алады?
Мұндай жағдайда қосымша жұмыс уақыты, мереке мен демалыс күндеріндегі жұмыс уақыты және түнгі жұмыс уақыты ескеріледі. Мысалы, жұмыс беруші сағат 22.00 мен 06.00 аралығындағы жұмыс үшін күндізгі ставканың бір жарым (кемінде) есе мөлшерінде және бұған қоса мерекеге сәйкес келген сағаттар үшін қосымша күндізгі ставканың 0,5 мөлшерінде ақы төлейді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Еңбек кодексінде түнгі жұмыс үшін үстемақы қарастырылған.,,2023-08-03T16:00:00+05:00
zedel-zardem-nese-minutta-kelui-tiis-103-nomirine-xabarlasarda-bilu-kerek-10-malimet,informburo.kz,Жедел жәрдем неше минутта келуі тиіс? 103 нөміріне хабарласарда білу керек 10 мәлімет,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zedel-zardem-nese-minutta-kelui-tiis-103-nomirine-xabarlasarda-bilu-kerek-10-malimet,"Қазақстандықтар денсаулығына байланысты үйіне кез келген уақытта жедел жәрдем қызметін шақыра алады. Бұл әрі тегін. Тұрған орнын, науқастың жағдайы туралы мәліметті хабарласа жеткілікті. Осы орайда Информбюро порталы Медициналық сақтандыру қорының деректері негізінде жедел жәрдем қызметін шақыруға қатысты маңызды сұрақтарға жауап әзірледі.
Науқас не оның жанындағы адам кез келген уақытта 103 нөміріне хабарласып, үйіне жедел жәрдем шақыруға хақылы. Бұл қызмет Қазақстанның әр азаматына Тегін медициналық көмектің кепілді көлемі шеңберінде көрсетіледі.
103 нөміріне қоңырау шалғанда сізге диспетчер мынадай сұрақтар қояды:
Диспетчер 5 минут ішінде жеделдік деңгейін анықтап, жедел жәрдем бригадасына хабар береді.
Жедел жәрдемнің келу уақыты жеделдік санатына қарай белгіленеді:
Оқи отырыңыз: Жедел жәрдем қызметін қандай жағдайда шақыру керек?
Науқастың жағдайы келесідей болса:
2-санат:
3-санат:
Оқи отырыңыз: 15 қыркүйекте емханаға тіркеу науқаны басталады. Тіркелу үшін не білу қажет?
4-санат:
Бірінші, екінші және үшінші жеделдік санаттары болса, фельдшерлік және мамандандырылған дәрігерлер бригадасы келеді. Төртінші жеделдік санаты болса, емхана жанындағы жедел жәрдем бөлімшесінің бригадасы келеді.
Жеделдігі жағынан 4-санатқа жататын шақыртуларға емханалар қызмет көрсетеді. Бұл түнгі уақытта дәрігер шақырғанда таңға дейін күту керек дегенді білдірмейді. Тіркелген науқастарға тәулік бойы жәрдем көрсетіледі. Ең бастысы, емхана үйге жақын маңда болуы шарт.
Сізге жеделдік санатын өз бетіңізше анықтаудың қажеті жоқ. Науқастың жай-күйін сипаттап берсеңіз жеткілікті.
Жедел жәрдем тезірек келуі үшін барлық мәліметті, тіпті домофонның кодына дейін беруге тырысыңыз. Мүмкіндік болса, әсіресе, қараңғы уақытта біреуді медицина қызметкерлерін күтіп алуға жіберген дұрыс.
Науқастың денсаулығына қауіп төніп тұрмаса және дәрігерлер 15 минутта келіп болмаса байбалам салудың қажеті жоқ.
Жедел жәрдемді күткен кезде:
Оқи отырыңыз: Қазақстанда денсаулық паспорты енгізілмек. Ол кімдерге міндетті?
Дәрігер науқастың жағдайын қарап, ем-дом шараларын жасайды. Содан кейін келесі шешімдердің бірін қабылдайды:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жедел жәрдемнің келу уақыты жеделдік санатына қарай белгіленеді.,,2023-09-05T16:45:37+05:00
ai-saiyn-alyp-zurgen-zardemaqy-molseri-durys-bolmasa-qaida-zuginuge-bolady-tusindirme,informburo.kz,"Ай сайын алып жүрген жәрдемақы мөлшері дұрыс болмаса, қайда жүгінуге болады? Түсіндірме",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ai-saiyn-alyp-zurgen-zardemaqy-molseri-durys-bolmasa-qaida-zuginuge-bolady-tusindirme,"Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан жәрдемақы қалай тағайындалады? Қор жәрдемақы тағайындау кезінде азаматтардың жалақысын қалай анықтайды? Неге кейде жәрдемақы мөлшері заңда белгіленген деңгейден әлдеқайда аз шығады? Жәрдемақының көлемі көңіліңізден шықпаса, қайда жүгінуге болады? Информбюро порталы тиісті заңнамаларға сүйене отырып түсіндіреді.
Мiндеттi әлеуметтiк сақтандыру мынадай түрлерге бөлінеді:
Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры жәрдемақы тағайындау кезінде азаматтың ай сайынғы табысын ескереді. Ол ай сайын қорға төленіп отыратын әлеуметтік аударымдардың көлемінен анықталады. Себебі барлық жұмыс беруші ""Міндетті әлеуметтік сақтандыру туралы"" заңның 14-бабына сәйкес, әр қызметкерінің ай сайынғы табысының 3,5 пайызын (2025 жылдан бастап 5 пайызын) Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына аударуға міндетті. Ай сайынғы табыс ретінде еңбекақы, жәрдемақы, сыйлықақы, 13-ші жалақы және басқа төлемдер қарастырылады.
Ай сайынғы орташа табысты есептеу формуласы:
Ай сайынғы табыс = (ай сайын қорға аударылған әлеуметтік төлем х 100) / 3,5
Мысалы: Жұмыс беруші қызметкері үшін сәуір айына 5 мың теңге, мамырға 4 мың теңге әлеуметтік аударым жасаса:
Кейін қор әртүрлі жәрдемақыны тағайындау кезінде осы табысты пайдаланады. Бірақ Үкімет әлеуметтік төлемдердің әрбір түрі бойынша өзіндік есептеу мерзімін белгілегенін ескеру қажет. Мысалы, жүктілік пен босануы бойынша берілетін жәрдемақыны есептеу кезінде соңғы 12 айдағы табыс, бала бір жарым жасқа толғанға дейін берілетін жәрдемақы мен асыраушысынан айырылғаны үшін берілетін жәрдемақы үшін соңғы 24 айдағы табыс ескеріледі.
Алайда, барлық жұмыс беруші бірдей әлеуметтік аударымдарды толық аудара бермейді. Кейбіреуі бектілген мөлшерден аз аударған болуы да, кей айларда тіпті аудармаған болуы да мүмкін. Сол себепті кейде тағайындалған жәрдемақы мөлшері азаматтың шын мәнінде алып келген еңбекақысының көлеміне сай болмай қалуы мүмкін.
Мысалы: Жұмыс беруші 300 мың теңге жалақы алып отырған қызметкері үшін Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына ай сайын 10 500 теңге аударып отыруға тиіс. (Есептеу формуласы: 300 мың х 3,5% = 10 500). Алайда ол сәуір айында тек 6 500 теңге аударған, ал мамыр айында мүлде аудармаған. Кейін осы қызметкер жұмыста қысқартуға ұшырап, жұмыссыз қалғаны үшін қорға жәрдемақы тағайындау туралы өтініш берсе, оның жәрдемақысы шын мәнінде алып келген еңбекақысының көлеміне сай шықпайды.
Себебі: Қордың есептеуінше ол қызметкердің сәуір айындағы табысы (6 500 теңге х 100) / 3,5 = 185 714 теңге болып шығады. Ал мамыр айында жұмыс беруші қорға ешқандай аударым жасамағандықтан, қызметкердің мамыр айындағы табысы 0 теңге болып есептеледі. Осылайша, барлық 24 ай есептеледі.
Яғни, Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төленетін жәрдемақы мөлшері жұмыс берушінің ай сайын қорға төлейтін әлеуметтік аударымдардың сомасына тәуелді.
Сол себепті жұмыс беруші:
Дегенмен, заңда қорға төленетін әлеуметтік аударымдар үшін ай сайынғы табыстың шекті мөлшері белгіленгенін естен шығармау қажет. Ол – 7 ең төменгі жалақыны құрайды. 2023 жылы ең төменгі жалақы – 70 мың теңге. Сәйкесінше, қызметкердің жалақысы 490 мың теңгеден (7 х 70 мың = 490 мың) жоғары болса да, жұмыс беруші ол үшін қорға ай сайын 17 150 теңге ғана аударып отырады (490 000 х 3,5% = 17 150 теңге).
Оқи отырыңыз: Декреттік демалыс пен төлемақы қалай есептеледі?
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2020 жылғы 8 маусымдағы № 217 бұйрығының 66-тармағына сәйкес, ""Әлеуметтік төлем тағайындауға жүгінген күннен кейін әлеуметтік төлемді есептеу үшін қабылданған кезеңде әлеуметтік аударымдар түскен жағдайда алушыға тағайындалған әлеуметтік төлемнің мөлшерін қайта есептеу жүргізілмейді"".
Яғни, егер жұмыс беруші ай сайынғы әлеуметтік аударымдарды толық немесе уақытылы төлемесе, оның қызметкері жұмыссыз қалған жағдайда Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төленетін жәрдемақы мөлшері қайта есептелмейді .
Ай сайын Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына аударылған әлеуметтік аударымдар сомасын тексеру жолдары:
Оқи отырыңыз: Бала күтіміне төленетін жәрдемақыны қалай есептеуге болады?
Әлеуметтік төлемдердің мөлшерінің аз болуына қор қызметкерлерінің қателіктері де себеп болуы мүмкін. Сондықтан жәрдемақы сомасына шағымдануға болады. Ол екі кезеңнен тұрады:
Бірінші. Қор филиалына немесе қордың орталық аппаратына сұрау салу. Заң бойынша МӘСҚ әлеуметтік төлемдерді тағайындау және алу бойынша қажетті түсініктемелер беруге міндетті. Өтінішті:
Екінші. Толық мәлімет ала алмаған жағдайда немесе жәрдемақы сомасын қайта есептеуге негіз болған жағдайда, шағымдануға болады. Оны:
Шағым тіркелген күннен бастап бес жұмыс күнінің ішінде қаралады. Егер азамат қордың жауабымен келіспесе, сотқа шағымдануға құқылы.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жәрдемақы мөлшерінің заңда белгіленген деңгейден кем шығуына бірнеше себеп болуы мүмкін.,,2023-05-18T18:22:00+05:00
ardagerler-men-zeinetkerler-sanatoriige-qalai-tegin-zoldama-ala-alady-tusindirme,informburo.kz,Ардагерлер мен зейнеткерлер санаторийге қалай тегін жолдама ала алады? Түсіндірме,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ardagerler-men-zeinetkerler-sanatoriige-qalai-tegin-zoldama-ala-alady-tusindirme,"Алматыда ардагерлер мен зейнеткерлер санаторийге жеңілдік ала алады. Алматы қаласының әкімдігі оны қалай алуға болатынын түсіндірді .
Санаторлы-курорттық емделуге әлеуметтік көмек алған барлық ардагер мен зейнеткер Қазақстандағы кез келген санаторийлерге бара алады.
Оқи отырыңыз: ""Санаторийде ем алудан бас тартуға мәжбүрміз"". Бірінші топ мүгедектері заңға өзгеріс енгізуді талап етті
Құжаттар мен өтінішті санаторийге барғанға дейін 10 күнтізбелік күн бұрын аудан әкімдігінің жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне өткізу қажет. Бұл үшін 60 күнтізбелік күн беріледі. Бір жұмыс күні ішінде оларды учаскелік комиссияға жібереді.
Жолға шыққанға дейін жеке куәлік пен жолдаманы санаторийге жіберу керек. Бұл өтемақы туралы өтінішті дайындау үшін өз қаражатыңызбен кетіп бара жатқаныңызды хабарлауға қажет.
Демалыстан кейін жұмсалған қаражатты қайтару үшін аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне жолдама мен чекті өткізу керек.
Әлеуметтік көмек тек ардагерлер мен зейнеткерлерге ғана беріледі.
Барлық басқа мәселе бойынша аудандық әкімдік жанындағы жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне хабарласуға болады.
Оқи отырыңыз: Жазғы демалысты қалтасы көтермейтін қазақстандықтардың саны артты
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жолдама Қазақстандағы кез келген санаторийге жарамды.,,2023-06-06T14:22:57+05:00
as-ui-ornyna-uiyqtaityn-bolme-pater-isin-qalai-zosparlagan-durys,informburo.kz,Ас үй орнына – ұйықтайтын бөлме. Пәтер ішін қалай жоспарлаған дұрыс?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/as-ui-ornyna-uiyqtaityn-bolme-pater-isin-qalai-zosparlagan-durys,"Кейде сатып алған пәтердің жоспары көңілден шықпай қалады. Өмір сүруге қолайлы болуы үшін бір бөлмелі пәтерден екі бөлмелі пәтер жасауға, кейде бөлмелерді біріктіріп, кеңейтуге тырысып жатамыз. Бұлай істеу қаншалықты заңды? Пәтерді қайта жоспарлау мен қайта жабдықтаудың айырмашылығы қандай? Оған рұқсатты қайдан алады? Информбюро порталы тиісті құжаттарға сүйене отырып, түсіндіреді.
Қазақстанда көппәтерлі тұрғын үйдегі үй-жайлардың жоспарын өзгертудің екі түрі бар. Олар: қайта жоспарлау және қайта жабдықтау.
Қайта жоспарлау – үй-жайдың мақсатын өзгертпей, тек оның шекарасын өзгерту. Мысалы, бөлмені кеңейтіп, оларды өзара біріктіру немесе бөлу, есік ойығын ауыстыру.
Қайта жабдықтау – үй-жайдың функционалдық мақсаты өзгертіледі. Мысалы, асүйге қажетті су және электр желілерін қонақ бөлмеге көшіріп, босаған бөлмеден жатын бөлме жасағыңыз келсе, онда бұл қайта жабдықтау болады.
Өзгерістердің екі түрін де міндетті түрде бекіту және мемлекеттік органдарда тіркеу қажет.
Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы №750 бұйрығына сәйкес, пәтерге мынадай өзгерістер енгізуге болмайды:
Оқи отырыңыз: Қазақстандықтар пәтерінің техникалық паспортын ауыстыруы тиіс. Ол үшін не қажет?
Тірек емес қабырғалармен байланысты жұмыстардың рұқсат етілген түрлері:
Қайта жабдықтау үшін тірек қабырғаларға өзгеріс енгізу керек болса , оған рұқсат алу бірнеше кезеңнен тұрады:
Дайындық. Жұмысқа кіріспес бұрын лицензиясы бар жобалау ұйымына хабарласу керек. Маман пәтерге келіп, тексергеннен кейін қайта жоспарлау немесе қайта жабдықтау мүмкін бе, жоқ па және ол үшін қандай жұмыс істелуі керек екенін бағалайды. Осыдан кейін ол жобаны дайындайды. Кейін оны меншік иесі рұқсат алу үшін мемлекеттік органдарға жібереді.
Рұқсат алу. Үй-жайларды қайта жоспарлау немесе қайта жабдықтау бойынша жұмыстарды жүргізуге рұқсат алу үшін құжаттар egov.kz порталы немесе ХҚКО арқылы сәулет және қала құрылысы органына жіберіледі. Өтінішпен бірге келесі құжаттарды тапсыру қажет:
Құжаттарды алғаннан кейін сәулет және қала құрылысы органының маманы жобаға сараптама жүргізу үшін пәтерге келіп, өзгертулер енгізу мүмкіндігін қарайды. Сараптама нәтижелері бойынша дәлелді бас тарту немесе рұқсат беріледі. Қызмет 15 жұмыс күні ішінде тегін көрсетіледі.
Тірек емес қабырғаларға қатысты қайта жоспарлау және қайта жабдықтаудың жеке тәртібін бар. Бұл ретте заңды тіркеу процесі жеңілдетілген.
Пайдалануға беру актісіне меншік иесі мен сәулетші (маман) қол қояды. Осыдан кейін акт құқық белгілейтін құжаттармен, оның ішінде ескі техникалық төлқұжатпен бірге ХҚКО немесе egov.kz порталы арқылы мемлекеттік тіркеуге және жаңа техникалық төлқұжат алуға ұсынылады. Антресольді бөлшектеу сынды пәтердің ауданына және бөлмелердің конфигурациясына әсер етпейтін шамалы өзгерістер болған жағдайда жаңа техникалық төлқұжат талап етілмейді.
Оқи отырыңыз: 5 мың теңгеге қалай пәтер жалдап тұруға болады? Мемлекеттік бағдарламаларға шолу
Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы кодекстің 322-бабына сәйкес, тұрғын үйде сәулет-құрылыс жобасыз және сәулет пен қала құрылысы жөніндегі уәкілетті органның рұқсатысыз тұрғын және тұрғын емес орынжайларды заңсыз қайта жабдықтау мен қайта жоспарлағаны үшін:
Егер қайта жабдықтау немесе қайта жоспарлау жұмыстары ғимараттың беріктігіне әсер етсе:
Сонымен қатар заң бұзушы қираған құрылысты бастапқы қалпына келтіруге міндеттеледі.
Оқи отырыңыз: ""Пәтер сатып алдым"". Жөндеу жұмысын неден бастау керек?
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Пәтерді қайта жоспарлау мен қайта жабдықтаудың айырмашылығы қандай?,,2023-07-04T16:21:45+05:00
dekrettik-demalys-pen-tolemaqy-qalai-esepteledi,informburo.kz,Декреттік демалыс пен төлемақы қалай есептеледі?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/dekrettik-demalys-pen-tolemaqy-qalai-esepteledi,"Осыған дейін біз жұмыс істейтін әйелдерге қандай төлемдер қарастырылғанын, әлеуметтік төлемдердің қандай түрлеріне мемлекет кепілдік беретінін және қандай мөлшерде белгіленгенін айтқан болатынбыз. Бүгін декреттік демалыс кезеңін есептеудің күрделі схемасын қарастырамыз.
Жалпы ереже бар: еңбекке жарамсыздық қағазы бойынша декреттік демалыс ақысы тек жұмыс істейтін әйелдерге – әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушыларға төленеді. Жұмысқа қабылдау кезінде олармен еңбек шарты жасалып, жұмыс берушілер Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына (МӘСҚ) ай сайынғы жалақының 3,5%-ы мөлшерінде әлеуметтік аударымдар аударды.
Әлеуметтік сақтандыру жүйесіне кіретін жеке кәсіпкерлердің жүктілік пен босану бойынша ақылы демалыс алуға құқығы бар және олар да декреттік төлем алады. Оған мемлекетпен салықтық есеп айырысуда бірыңғай жиынтық төлемді (БЖТ) қолданатындар да кіреді.
Келісімшарттың басқа түрі – қызметтерді көрсету шарты жасалған қызметкерлер әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушыларға жатпайды, өйткені олар үшін әлеуметтік аударымдар төленбеген. Жақын арада Әлеуметтік кодекс күшіне енеді, оған сәйкес жұмыс берушілер жұмыскерлердің осы санаты үшін Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына аударымдар аударуға міндетті. Содан кейін әйелдер еңбекке жарамсыздық қағазы бойынша декреттік төлемдер ала алады.
Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан декреттік төлемдерді алу үшін қандай кезеңдерден өту керек екенін көрсету үшін мысал келтірейік.
Әйел өз уақытында (30-шы аптаға дейін) еңбекке жарамсыздық қағазын алуға жүгінді, ал гинеколог оған жүктіліктің 30-аптасынан бастап 126 күнтізбелік күнге еңбекке жарамсыздық қағазын жазып берді:
Назар аударыңыз: еңбекке жарамсыздық қағазы екі нұсқада беріледі.
Әйел екі нұсқасын да жұмыс орнына тапсырды. Бірінші нұсқаны жұмыс беруші жүктілік пен босануы бойынша демалысқа қалдырды, ал екіншісіне Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына тапсыру үшін қажет жазба мен мөр қойды.
Содан соң әйел eGov.kz порталы арқылы декреттік демалысқа шығуға өтініш берді. Ол үшін оған ЭСҚ және еңбекке жарамсыздық қағазының екі бетінің фотосы қажет болды.
Сондай-ақ ХҚКО-ға барып та өтініш беруге болады. Мұны осыған дейін жазған болатынбыз.
Назар аударыңыз: Әйелдер құжат берілген күннен бастап 12 ай ішінде жүктілігі мен босануы бойынша еңбекке жарамсыздық қағазы ақысын алуға өтініш беруге құқылы. Мысалы, егер әйелге еңбекке жарамсыздық қағазы 2023 жылғы 21 ақпанда берілсе, онда ол 2024 жылғы 20 ақпанға дейін әлеуметтік төлем алуға өтініш бере алады.
Әйел мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан барлық кезеңге, яғни 126 күнтізбелік күн үшін біржолғы төлем алды. Кейін ол асқынуларсыз, дені сау баланы күні жетіп дүниеге әкелді, сондықтан декреттік демалысқа төленетін күндер саны өзгеріссіз қалды.
Осы материал орыс тілінде: Отпуск по беременности и родам: сколько дней и кому оплатят
Келесі жағдайларда еңбекке жарамсыздық демалысының мерзімі ұзарады, азаяды не өзгеріссіз қалады:
1. Әйел айы-күні жетіп босанды, бірақ босанғаннан кейін денсаулығы асқынды (мысалы, ол кесар тілігі арқылы босанды) немесе екі немесе одан да көп бала туды. Бұл ретте босанғаннан кейінгі ақы төлеу мерзімі 56 күнтізбелік күннен 70 күнтізбелік күнге дейін ұлғаяды, ал еңбекке жарамсыздық қағазы бойынша демалыстың жалпы төленетін мерзімі 140 күнтізбелік күнді құрайды.
2. Әйел еңбекке жарамсыздық қағазында жазылған мерзімнен бұрын босанды. Бала тірі және сау дүниеге келді, ал анасында ешқандай асқынулар болмады. Бұл ретте төленетін мерзім 126 күнтізбелік күн болып өзгеріссіз қалады. Ад декреттік демалыс мерзімі қысқартылмайды.
Назар аударыңыз: әйел аяғы ауыр кезде еңбекке уақытша жарамсыздық қағазын алуға өтініш бергенде жүктілік және босану демалысы оның босанғанға дейін нақты пайдаланған күндер санына қарамастан жалпы есептеліп, толық көлемде беріледі.
3. Әйел 22 мен 29 апта аралығында босанып, гинекологтан еңбекке жарамсыздық қағазын алып үлгермеді. Жүктілікке байланысты еңбекке жарамсыздық қағазы 30-аптадан бастап берілуіне байланысты ол жүктілік бойынша демалыс ала алмайды және тек босанғаннан кейін еңбек демалысы төленеді. Бірақ еңбекке жарамсыздық қағазы  56 күнтізбелік күннің орнына 70 күнтізбелік күнге беріледі. Өтініш беру және төлемді алу тәртібі декреттік демалысқа ұқсас.
4. Әйел үш жасқа толғанға дейін бала күтімі бойынша жалақысы сақталмайтын демалыста немесе жыл сайынғы ақылы еңбек демалысында. Бұл ретте әйелге жүктілік және босану бойынша жалпы негізде бүкіл кезеңге – 126 күнге еңбекке жарамсыздық қағазы беріледі.
5. Қайғылы жағдай болса:
Оқи отырыңыз: 2023 жылы бала босанғандар қанша теңге жәрдемақы алады? Әйелдерге пайдалы ақпарат
Әйелге басқа қалаға уақытша көшуге тура келсе, онда көшкенге дейін жүктілік және босану бойынша еңбекке жарамсыздық қағазын алып алғаны жөн. Бұл жағдайда босанғанға дейін өз аймағына оралса, онда басқа медициналық ұйымдарға жүгіну қажет емес.
Егер әйел республика шегінде тұрақты тұрғылықты жерінен уақытша кетсе және мерзімінен бұрын босанса (22-ден 29-аптаға дейін), онда оған босану бойынша демалысқа еңбекке жарамсыздық қағазын босанған жердегі медициналық ұйым береді.
Егер 30-шы аптаға жетіп босанса, онда еңбекке жарамсыздық қағазы уақытша тұрғылықты жері бойынша бақылайтын әйелдер консультациясы береді. Күндер саны жоғарыдағы ережелер бойынша анықталады.
Шетелге сапарлайтын болса онда кетер алдында еңбекке жарамсыздық қағазын рәсімдеп үлгерген жөн.
Егер әйел жүктілігі мен босануы бойынша еңбекке жарамсыздық қағазын рәсімдемей тұрып уақытша шетелге кетсе, онда қиындықтарға тап болады. Басқа ел декреттік төлем төлеуге міндетті емес, ал шетелде жүргенде қашықтан құжат рәсімдеуге болмайды.
Егер әйел босанғанға дейін елге оралса, онда ол тіркелген жеріндегі медициналық ұйымда құжатты кешіктіріп рәсімдей алады. Кешіккен соғ декреттік демалыс күндерінің саны қысқарады. Мысалы, әйел 30-аптада емес, 35-аптада жүгінсе, сәйкесінше жүктілік бойынша еңбекке жарамсыздық қағазы 35-аптадан бастап беріледі.
Әйел шетелде босанса, онда жағдай бөлек. Бұл жағдайда ол Қазақстанға оралған соң өзі тіркелген медициналық мекемеге босанғаннан кейінгі кезеңге ғана еңбекке жарамсыздық қағазын алуға өтініш бере алады. Қажет құжаттар:
Оқи отырыңыз: 2023 жылы әйелдер қалай 2 миллион теңгеге жуық ақша ала алады? Декреттік төлем мен оның тәртібі
Босану кезінде жағдайы асқынған (мысалы, кесар тілігі арқылы босанғандар) немесе екі және одан да көп бала туған әйелдерге босанғаннан кейін қосымша күнтізбелік 14 күн демалыс беріледі. Олар осы кезеңге қосымша еңбекке жарамсыздық қағазын алу үшін өздерінің медициналық ұйымына жүгініп, содан кейін қайта есептеу үшін Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына құжаттарды тапсыруы қажет. Өтініш беру тәртібі бірдей.
Айтпақшы, әкелер де декретке шыға алады:
Мақаланы жазу кезінде пайдаланылған заңнамалар:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Ауыр босанған кезде еңбекке жарамсыздық қағазын қалай ұзартуға болады? Ал шетелге барғанда оны қалай рәсімдейді?,,2023-04-05T16:10:00+05:00
eko-ny-qalai-tegin-zasatuga-bolady-aielderge-manyzdy-7-suraqqa-zauap,informburo.kz,ЭКО-ны қалай тегін жасатуға болады? Әйелдерге маңызды 7 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/eko-ny-qalai-tegin-zasatuga-bolady-aielderge-manyzdy-7-suraqqa-zauap,"Экстракорпоральды ұрықтандыру – әйелдер мен ерлер арасындағы бедеулікке қарсы күрестің ең тиімді тәсілі. Заманауи репродуктивтік технологиялардың арқасында сәби сүйе алмауы мүмкін жұптар да балалы болып жатады.
ЭКО бағдарламасына кімдер қатыса алады? Квотамен ЭКО жасату үшін не істеу қажет? Осы және өзге де сауалдарға Медициналық сақтандыру қорының Алматы филиалы сарапшылары жауап берді.
Экстракорпоральды ұрықтандыру бағдарламасына қатысқысы келетіндерді тіркеу емханалар арқылы жүргізіледі. БМСК (Бастапқы медициналық-санитариялық көмек) ұйымы бедеулікке шалдыққан пациентті диспансерлік науқастардың электронды регистріне (ЭРДБ) тіркейді. Денсаулығын тексеріп, бедеулік себептері анықталғаннан кейін емхана құжаттарды арнайы маманның қорытындысымен бірге Денсаулық сақтау басқармасындағы жоғары технологиялы операциялар жөніндегі арнайы комиссияға жолдайды.
Қосалқы репродуктивтік технологиялармен жұмыс істейтін клиниканы пациенттің өзі таңдайды. Комиссия тарапынан оң шешім қабылданған жағдайда Ауруханаға жатқызу бюросы порталына жолдама беріледі.
Оқи отырыңыз: ""Аңсаған сәби"" аясында ЭКО-ға жылына 7 мың квота беріледі. Оны қалай алуға болады?
Клиникалардың тізімімен Қордың fms.kz ресми сайты арқылы танысуға болады.
Бүгінгі таңда Алматы қаласында Медициналық сақтандыру қорымен келісімшарт бекіткен 7 клиника жұмыс істейді:
Астана қаласында:
Шымкент қаласында:
Тараз қаласында:
Ақтөбе қаласында – облыстық перинаталдық орталығы.
Атырау қаласында – ""Экомед-Атырау"".
Қарағанды қаласында – ""Ақжан"" ЖШС.
Өскемен қаласында – облыстық репродуктивті медицина орталығы.
Түркістан қаласында – ""Экомед-Туркестан"".
Оқи отырыңыз: 30 жылда ерлердің ұрығы 3 есе әлсіреген. Бедеуліктің емі бар ма?
Биыл еліміз бойынша 7 мың квотаға қаржы қарастырылған. Соның ішінде 3,7 млрд теңге, яғни 3192 квота Алматы қаласына бөлінген.
2021-2022 жылдары МӘМС есебінен ""Аңсаған сәби"" бағдарламасы аясында 4080 сәби дүниеге келген. Бүгінде бағдарламаға қатысқан тағы 2100 келіншектің аяғы ауыр.
Жасанды ұрықтандыру бағдарламасы 2020 жылдан бері міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру пакеті арқылы қаржыландырылады. Бағдарламаға қатысқысы келетін адам міндетті түрде сақтандырылған болуы шарт.
Экстракорпоральды ұрықтандыру процедурасының басты шарты – бедеуліктің терапевтік емдеуге келмейтін түрі. Бағдарламаға отбасылық жұптар ғана емес, ресми некеге тұрмаған жұптар да қатыса алады. Мұндай жағдайда екі жақтың өзара жазбаша келісімі қажет.
Оқи отырыңыз: ""Болашақ балаңның руын да, түрін де таңдауға болады"". Қазақстанда ұрық саудасындағы сұраныс қандай?
Денсаулық сақтау министрлігінің ЭКО жасау тәртібі жөнінде арнайы бұйрығында жасанды ұрықтандыру процедурасына іріктеуге қойылатын талаптар көрсетілген. Мәселен:
Әйелдерге қойылатын талаптар:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Биыл Қазақстан бойынша 7 мың квотаға қаржы бөлінген.,,2023-04-20T13:01:06+05:00
elorda-zastary-30-mamyrda-bastalady-ipotekany-qalai-aluga-bolady,informburo.kz,"""Елорда жастары"" 30 мамырда басталады. Ипотеканы қалай алуға болады?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/elorda-zastary-30-mamyrda-bastalady-ipotekany-qalai-aluga-bolady,"30 мамырда ""Елорда жастары"" жеңілдетілген несиелеу бағдарламасына өтінім қабылдау басталады. Өтінімдер 6 маусым күні сағат 23.59-ға дейін qatysu.zhilfond.kz порталында электронды түрде қабылданады. Бағдарламаны жүзеге асыруға Астана қаласы әкімдігі 1,5 млрд теңге, Отбасы банк 1,5 млрд теңге бөліп отыр. Биыл бағдарлама арқылы 35 жасқа дейінгі 200 адам баспаналы бола алады.
Осы орайда Информбюро ""Елорда жастары"" бағдарламасына қатысу шарттарын түсіндіреді.
Техникалық және әкімшілік персоналды қоспағанда келесі сала қызметкерлері қатыса алады:
Оқи отырыңыз: ""Елорда жастары"" ипотекасына өтініштер 30 мамырдан бастап қабылданады
Өтінім берген үмітеркерлердің құжаттары толық болса, онда жинаған ұпайлары арқылы іріктеледі:
Жоғары ұпай жинаған қатысушылар тізімде бірінші орналасады. Бірдей ұпай жинаған жағдайда жасы бойынша үлкенірек қатысушыға басымдық беріледі.
Келіп түскен барлық өтінім 30 жұмыс күні ішінде тексеріледі. Содан кейін қатысушының ұялы телефонына өтінім мәртебесі жазылған хабарлама жіберіледі. Жолдама электронды поштаға келіп түседі. 10 күн ішінде жолдаманы Отбасы банкктің кез келген қызмет көрсету орталығына апарып, төлем қабілеттілігін бағалаудан өту қажет. Осы уақыт ішінде банкке жүгінбесе немесе банк рәсімінен өтпеген жағдайда жолдама тізімдегі келесі қатысушыға беріледі.
Банк біліктілігін өткеннен кейін хабарлама алған күннен, 60 күнтізбелік күн ішінде тұрғын үйді таңдап, құжаттарды ""Отбасы банкке"" ұсынуға міндетті. Қатысушы белгіленген мерзімде баспана ала алмаса келесі қатысушыға жолдама береді.
Оқи отырыңыз: ""7-20-25"", ""Бақытты отбасы"" және өңірлік ипотекалар. 2023 жылы қалай баспана алуға болады?
Қарыз алушының/қосалқы қарыз алушының қосымша құжаттары:
Банк қосымша құжаттар талап ете алады.
Астана қаласында бастапқы немесе қайталама нарықтан сатып алуға болады. Ол не пайдалануға берілген, не салынып жатқан үй болса  ""ҚТК"" АҚ (бұрынғы ТҚКҚ) кепілдігі бар пайдалануға берілген не үлестік қатысу шарты бойынша салынып жатқан бастапқы тұрғын үйден ала алады. Тұрғын үй құрылысына қойылатын жалпы талаптарға, белгіленген санитариялық-эпидемиологиялық, техникалық және басқа да міндетті талаптарға сәйкес келуі керек.
Денсаулық сақтау және білім беру саласының қызметкерлерінде тиісті жоғары немесе орта білім болуы тиіс. Мысалы, егер мұғалім балабақшада педагогикалық білімсіз жұмыс істесе, ол осы бағдарламаға қатыса алмайды. Қызметтің басқа салалары үшін тиісті жоғары білімнің болуы міндетті емес.
Cондай-ақ, бұл бағдарламаға декреттік демалыстағы үміткерлер қатыса алмайды. Тек ресми түрде жұмысқа орналасқан жастар қатыса алады.
Оқи отырыңыз: Табысы төмен қазақстандықтар қалай баспаналы бола алады?
Жоқ, қажет емес. Ерлі-зайыптыларда бөлек депозит болса, онда екі депозиттің жалпы сомасы ескеріледі. Мысалы, әйелінде депозитте 1 млн теңге, ал күйеуінде 800 мың теңге болса, онда жалпы сомасы 1,8 млн теңге деп есептеледі. Құжат тапсырғанда Отбасы банкінде шоттың болуы туралы екі бөлек анықтама ұсына аласыз. Оларды кейінірек біріктіруге болады.
Сұрақтарыңыз болса келесі нөмірлерге хабаралсыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бағдарламаға қатысушылардың жасы 35-тен аспауға тиіс.,,2023-05-24T14:30:15+05:00
memlekettik-reestr-saitynan-arzan-bagamen-qalai-zer-kolik-ne-ozge-mulik-satyp-aluga-bolady,informburo.kz,"Мемлекеттік реестр сайтынан арзан бағамен қалай жер, көлік не өзге мүлік сатып алуға болады?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/memlekettik-reestr-saitynan-arzan-bagamen-qalai-zer-kolik-ne-ozge-mulik-satyp-aluga-bolady,"Қазақстандықтар мемлекеттік мүлік тізілімі сайтында электронды сауда-саттыққа қатысып, мемлекет меншігіндегі, квазимемлекеттік сектор объектілерін және мемлекеттік емес мүліктерді сатып ала алады. Әсіресе, жер телімі, көлік, ғимарат сауда-саттыққа шығарылады. Информбюро порталы gosreestr.kz сайтын қалай пайдалантынын және сауда-саттыққа қалай қатысуға болатынын түсіндіреміз.
Мемлекеттік реестр сайтына кіру үшін ең алдымен авторизациядан өту қажет. Дегенмен сауда-саттыққа қатыспайтын жеке тұлғаларға порталда авторизациядан өту қажет емес. Олар мемлекеттік мүлік реестірінен жекешелендіру объектілері мен мүлікті жалға беру шарттары тізілімін және басқа да жалпыға қолжетімді ақпаратты көре алады.
Сауда-саттыққа қатысқысы келетін жеке тұлға gosreesstr.kz сайтында аты-жөні мен ЖСН, пошталық мекенжай, телефон, факс, электронды поштасын көрсетіп тіркелуі қажет. Сонымен бірге, төлем жасайтын банктің сәйкестендіру коды, IBAN секілді банк реквизитін толтырады.
Қатысушының жеке кабинетінің функционалы:
Ең алдымен gosreestr.kz сайтында ЭСҚ арқылы тіркелу қажет. Банк картасы болмаса банкте есепшот ашу керек. Сатылатын объектілер тізімінен сатып алатын объектіні таңдап, сауда-саттыққа қатысу үшін өтінім жасайды. Кепілді жарнаны (15%) eGov арқылы epay онлайн төлем бойынша немесе банк арқылы төлейді. Өтінімді ЭСҚ арқылы растап, жолдайды. Жүйе кепілдік жарнаның түсуіне қарай өтінімді не қабылдайды, не қабылдамайды. Өтінім қабылданғаннан кейін ғана сауда-саттыққа қатысуға болады. Жүйе сауда-саттық нәтижесі бойынша ең жоғарғы баға ұсынған жеңімпазды анықтайды. Жеңімпаз адам сауда-саттық хаттамасын ЭСҚ арқылы растап, сатып алу келісімшартын жасасып, сатып алу объектісінің сомасын төлейді. Ал жеңімпаз бола алмаса кепілдік жарнаны қайтару туралы өтінім беріп, оны ЭСҚ арқылы растайды.
Ескерту: Өтінім сауда-саттық басталардан екі сағат қалғанша қабылданады.
Үш түрі бар:
Оқи отырыңыз: Халықтық IPO ел тұрғындарының сұранысын толықтай қанағаттандыра ала ма?
Аукцион екі әдіспен өткізіледі
Аукцион мәртебесін түстер арқылы білуге болады:
Ең алдымен қажетті сауда объектісін таңдау қажет. Сайтта өтінім толтырып, жүйеден қатысушылардың банктік реквезиттерін таңдау керек. Өтініш беру үшін кепілдік жарна сұралады. Сол үшін кепілдік жарнаны банк реквизитіне аудару қажет. Ең соңында ЭСҚ арқылы қол қойып, өтінімді қарауға жібереді.
Аукцион мереке және демалыс күндерін қоспағанда, сейсенбі-жұма аралығында Астана уақытымен сағат 10.00-ден бастап 17:00-ге дейін өтеді. Аукцион сағат 15.00-ден кешіктірілмей басталады.
Аукционға жіберілген қатысушы аукцион басталғанға дейін бір сағат ішінде ЭСҚ мен аукцион нөмірі арқылы аукцион залына кіреді.
Аукцион нәтижелері сауда-саттық нәтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді. Оған сатушы және жеңімпаз сауда-саттық өткiзiлген күнi порталда ЭСҚ арқылы қол қояды.
Қатысушылар аукцион басталғанға дейін бір сағат ішінде аукцион залына кіреді және жарияланған лот бойынша баға ұсынады. Бастапқы бағадан төмен немесе жоғары, бірақ ең төменгі бағадан төмен болмауы керек. Электронды аукцион келесі түрде өткізіледі:
Оқи отырыңыз: Тегін 10 сотық жер. Оны алу мүмкін бе?
Тендерге қатысу үшін объектіні таңдап, өтінім толтырады. Кепілдік жарнаны төлеп, банк реквизитін таңдайды. Тендер шарттарымен келісіп, келесі құжаттардың  сканерленген көшірмелерін қоса тіркейді:
Кепілдік жарна төлеген, шарттар мен талаптарға сәйкес келген қатысушыға тендерге қатысуға рұқсат етіледі.
Тендер ашық болуға тиіс. Бірақ Ұлт қауiпсiздiгiн, қоршаған табиғи ортаны қорғауды, ҚР сыртқы экономикалық жағдайын қозғайтын ерекше жағдайларда үкімет шешімімен тендер жабық өткiзiлуi мүмкiн. Оған комиссия айқындаған қатысушылардың шектеулi тобы қатысады.
Тендер мереке және демалыс күндерін қоспағанда, сейсенбі-жұма аралығында Астана уақытымен сағат 10.00-ден бастап сағат 13.00-ге дейін өтеді.
Тендер басталған сәтте тіркелген қатысушылар болмаса тендер өтпеді деп танылады. Ең жоғары баға ұсынған қатысушы жеңімпаз атанады. Бір ғана қатысушы қатысса және бастапқы бағадан кем болмайтын құн ұсынса, тендері жеңімпазы деп танылады. Екi және одан көп қатысушы бірдей баға ұсынса ерте өтінім берген қатысушы жеңімпаз болады.
Оқи отырыңыз: “Тендерден жеңіп беремін”: Алматылықтарды 300 млн теңгеге алдап кеткен әйел ұсталды
Конкурсқа қатысу үшін объектіні таңдап, сайтта өтінім толтыру керек. Тендердегідей құжаттар сұралады. Кепілдік жарна төлеу қажет. Шарттар мен талаптарға сай келген қатысушылар конкурсқа жіберіледі. Сауда-саттықта ең жоғары баға ұсынған қатысушы жеңімпаз атанады.
Конкурс 3 кезеңнен тұрады:
Аукцион өтпеді деп танылады:
Тендер/конкурс өткізу кезінде:
Кепілдік жарна – сауда-саттыққа қатысу объектінің алғашқы бағасының 15%-ы мөлшерінде енгізетін, бірақ 30 000 АЕК-дан аспайтын ақша сомасы. Қатысушы не қатысушының атынан кез келген адам кепілдік жарнаны келесі екі әдістің бірімен төлей алады. Біріншісі, қолма-қол ақшасыз:
Екінші жолы – қолма-қол ақшаны екінші деңгейдегі банктердің кассасы арқылы реквизитке жіберу.
Реквизит: төлем алушы – ""Ақпараттық есептеу орталығы"" АҚ; БИН: 050540004455. Есеп айырысу шоты (IBAN/ЖСК) ""Қазақстан Халық банкі: KZ946017111000000330; БСК: HSBKKZKX; ТТК: 171; Кбе: 16. Төлем тағайындау кодына ""сауда-саттыққа қатысушының ЖСН-і мен сауда-саттық нөмірін"" жазу керек. Мысалы: ""ЖСН 850000850000 үшін кепілдік жарна, сауда-саттық №000000"".
Оқи отырыңыз: Банкте кепілдікте пайдаланылмай тұрған ауыл шаруашылығы жерлері мемлекетке қайтарылады
Иә, сауда-саттық жеңімпазы болмаса да кепілдік жарна өтініш берген күннен бастап үш жұмыс күні ішінде қайтарылады.
Кепілдік жарна қайтарылмайды:
Материалды жазуға gosreestr.kz сайтындағы мәліметтер мен ""Жекешелендіру объектілерін сату қағидасын бекіту туралы"" 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 үкімет қаулысы пайдаланылды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жекешелендірудің екінші толқынында жалпы сомасы 73 миллиард теңгені құрайтын 467 объект сатуға шығарылды.,,2023-04-24T18:15:00+05:00
memlekettik-turgyn-uige-qalai-kezekke-turuga-bolady-tusindirme,informburo.kz,Мемлекеттік тұрғын үйге қалай кезекке тұруға болады? Түсіндірме,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/memlekettik-turgyn-uige-qalai-kezekke-turuga-bolady-tusindirme,"Қазақстанда кей санатқа жататын азаматтар мемелкеттен тұрғын үй ала алады. Ол үшін әкімдікке кезекке тұру қажет. Информбюро порталы кезекке тұру тәртібін түсіндіреді.
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй алудың сызбасы:
Талапқа сәйкес, бұл санаттағы азаматтардың соңғы 12 айдағы орташа айлық кірісі жан басына шаққанда 125 758 теңгеден аспауы керек. Яғни, ең төмен күнкөріс деңгейінің (2023 жылғы ең төменгі күнкөріс деңгейі – 40 567 теңге) 3,1 еселенген мөлшерінен төмен болуға тиіс.
Ең төменгі күнкөрістің 3,1 есе мөлшерінің коэффициенті жетім-балаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға және мүгедек балаларға қолданылмайды.
""Тұрғын үй қатынастары туралы"" заңның 69-бабына сәйкес, азаматтарды мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйге мұқтаж деп тану үшін бірнеге талап көзделген. Атап айтқанда:
Оқи отырыңыз: Тұрғын үй кезегіне енді тек Egov порталы арқылы тіркелуге болады
""Тұрғын үй қатынастары туралы"" заңның 75-бабының 1-тармағына сәйкес, мемлекеттен тұрғын үй бір адамға пайдалы ауданның 15 шаршы метрден кем емес және 18 шаршы метрден артық емес, бірақ бір бөлмелі пәтерден немесе жатақханадағы бөлмеден артық емес мөлшерде ұсынылуы мүмкін.
Егер отбасында жоғарыда көрсетілген аурулармен ауыратын науқастар болса, оларға жеке бөлме ұсынылады. Сондай-ақ отбасында жүктілігінің мерзімі 22 аптадан асқан әйел болса, пәтердің ауданы ұлғайтылуы мүмкін.
Осы заңның 76-бабына сәйкес, ұсынылатын тұрғын үй тұрмысқа жайлы болуы, қала сызбасында және мүгедектерге арналған қажетті шарттарды ескерумен орналасуы тиіс.
Оның екі жолы бар:
Оқи отырыңыз: Петропавл әкімдігінің 9 қызметкері тұрғын үй қорынан кезектен тыс пәтер алып, тегін тұрған
Құжаттарды тапсырғаннан кейін 30 күнтізбелік күн ішінде үміткерге кезекке қою туралы немесе бас тартудың негізді жауабы бар хабарлама жіберіледі. Хабарламада азаматтың кезегінің нөмірі көрсетіледі.
Егер құжаттар онлайн берілсе, хабарлама азаматтың жеке кабинетіне келеді. Ал әкімдікте болса, азамат жеке өзі ала алады немесе оған почтамен жібереді.
Тұрғын үй кезегін Egov.kz  порталында онлайн бақылауға болады. Алайда кезек тәртібі өзгеруі мүмкін.
Тұрғын үйді бірінші кезекте алу құқығына:
Әкімдік жыл сайын тұрғын үй алуға кезектегілер тізімін жаңартып отырады.
Тұрғын үйге кезекте тұрғандарды есепке алудың бірыңғай ұлттық жүйесінде мәліметтер болмаған не өтініш беруші мен оның отбасы мүшелері туралы мәліметтер өзгерген жағдайда, өтініш берушіні жергілікті атқарушы органдар Мемлекеттік корпорация не портал арқылы тиісті құжаттарды жаңарту қажеттігі туралы ұялы телефонға sms-хабарлама арқылы хабардар етеді.
Оқи отырыңыз: ""Кезегі 120 жылдан кейін келеді"". Депутат жетім балаларға арналған баспана кезегін сынға алды
Егер үміткер соңғы 5 жыл ішінде:
""Тұрғын үй қатынастары туралы"" заңның 73-бабына сәйкес:
Үміткер кезектен шығарылған жайдайда, оған 10 күндік мерзім ішінде кезектен шығару себебі көрсетіле отырып, жазбаша ескерту келеді.
Ескерту: Жетім балалар және ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балалар, сондай-ақ тұрғын үйге мұқтаж және тұрғын үйді алуға дейін есепке қойылған толық емес отбасылар, ""Алтын алқа"", ""Күміс алқа"" алқаларымен наградталған немесе бұрын ""Батыр ана"" атағын алған, сондай-ақ I және II дәрежелі ""Ана даңқы"" ордендерімен наградталған көпбалалы аналарға, көпбалалы отбасыларға жататын Қазақстан Республикасы азаматтары кезектен шығарылмайды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Өзекті 10 сұраққа жауап.,,2023-05-23T16:45:01+05:00
qazaqstandyqtar-paterinin-texnikalyq-pasportyn-auystyruy-tiis-ol-usin-ne-qazet,informburo.kz,Қазақстандықтар пәтерінің техникалық паспортын ауыстыруы тиіс. Ол үшін не қажет?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaqstandyqtar-paterinin-texnikalyq-pasportyn-auystyruy-tiis-ol-usin-ne-qazet,"Ескі көп қабатты үйдегі пәтер иелері техникалық төлқұжатын ауыстыруға міндеттеледі. Мемлекет пәтердің жалпы аумағына бұрын болмаған балкон мен лоджияны қосу туралы шешім қабылдады.
Тиісінше, тұрғын үйдің техникалық сипаттамаcы мен жоспары өзгереді, бұл заңды рәсімдеуді және міндетті мемлекеттік тіркеуді талап етеді. Өз үйіңіздің төлқұжатты ауыстыруды қажет ететін үй санатына жататын-жатпайтынын тексеру оңай. Егер пәтердің жоспарында балкон, лоджия немесе олардың ауданы көрсетілмесе, онда техникалық паспортты өзгерту керек болады.
Пәтердің техникалық паспортын міндетті түрде ауыстыруға қатысты белгіленген мерзім жоқ. Сол себепті пәтер иесі құжатты өзіне ыңғайлы уақытта ауыстыра алады. Сондай-ақ бұл мәселе өз бетінше шешіледі деген сөз емес. Ерте ме, кеш пе құжатты жаңарту қажет болады.
Меншік иелері келесі жағдайларда мұны дереу жасауы керек:
Жоғарыда аталған жылжымайтын мүлік мәмілелерінің барлық түрі заң бойынша міндетті мемлекеттік тіркеуден өтуі керек, содан кейін пәтерге (үйге, бөлмеге) меншік құқығы беріледі. Тіркеу болмаса да, сатушы (донор, өсиетнама қалдырушы) құжаттар бойынша жылжымайтын мүлік иесі болып қалады.
Айтпақшы, ескі техникалық паспорттың себебінен мәмілені ресімдеуден бас тартуды нотариусқа немесе ХҚКО-ға жүгіну кезеңінде де алуға болады.
Меншік иелері техникалық төлқұжатқа өтінішті екі жолмен бере алады:
Қызметтің атауы бар: ""Жылжымайтын мүлік объектілерінің техникалық паспортын және жаңадан құрылған жылжымайтын мүлік объектісіне жүргізілген мемлекеттік техникалық тексеру қорытындылары бойынша сәйкестендіру және техникалық мәліметтерден алшақтықтарды белгілеу туралы қорытындыны алу"".
Осы қызметті алуға арналған өтініш нысаны да бұйрықпен бекітілген, ХҚКО-ға жүгінген кезде өтініш бланкісін қызметкер береді, портал арқылы рәсімдеген кезде электрондық нұсқада ұсынылады.
ХҚКО немесе портал арқылы жүгінген кезде қажет құжаттар:
Егер меншік иесі портал арқылы өтініш берсе, онда аталған құжаттардан басқа оған қажет:
Төлем портал – ЭҮТШ арнайы қызметі арқылы жүргізіледі.
Меншік иелері төлемді екі рет жүргізеді: біріншіден, өтініш берген кезде объектіні мемлекеттік техникалық тексеру қызметі төленеді. Төлем мөлшері 2700 теңгені құрайды (сома жыл сайын өзгеріп отырады).
Келесі төлем (қосымша төлем) жылжымайтын мүлік объектісін мемлекеттік техникалық тексеру бойынша орындалған жұмыс үшін жүргізіледі. Төлем мөлшерін төлқұжат дайындайтын мемлекеттік орган белгілейді және пәтердің квадратурасына, үйдің салынған жылына және басқа жағдайларға байланысты.
Міндетті кезең – пәтерді тексеру және өлшеу үшін маманның жіберілуі.
Техникалық маман тексеру кезінде қолда бар барлық үй-жайды, соның ішінде балконды өлшейді, оларды белгіленген нысанға енгізеді және пәтердің жоспарын (жобасын) жасайды.
Техникалық паспортта белгіленген нысан бойынша негізгі жылжымайтын мүлік объектісінің техникалық сипаттамалары, сондай-ақ қызметтік (шаруашылық) құрылыстар мен құрылыстардың техникалық сипаттамалары (бар болса) толтырылады. Осыдан кейін балконға қатысты анықталған сәйкессіздіктер туралы мәліметтер құқықтық кадастрдың ақпараттық жүйесіне енгізіледі.
Содан кейін пәтерге техникалық паспортты қоса бере отырып, ""өзгерістер фактілері көрсетілген қорытынды"" дайындалады.
Қазақстандағы кез келген басқа мемлекеттік қызмет сияқты, техникалық паспорт заңда белгіленген мерзім ішінде ауыстырылады. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі: ХҚКО немесе порталға жүгінген кезде меншік иесі құжаттар топтамасын тапсырған сәттен бастап:
Назар аударыңыз! Құжаттарды қабылдау күні мемлекеттік қызмет көрсету мерзіміне кірмейді.
ХҚКО-ға жүгінгеннен кейін меншік иесі жаңа құжаттарды алады. Оларды ХҚКО қызметкері хабарлайтын қызметтің толық құнын төлегеннен кейін ғана алуға болады.
Меншік иесіне қандай құжаттар беріледі:
Меншік иесін ауыстырған кезде техникалық паспорт заңды күшін сақтайды, өйткені ол бастапқы немесе қайталама объектінің техникалық, сәйкестендіру сипаттамаларын қамтитын құжат болып табылады және ауыстыруды қажет етпейді.
Оқи отырыңыз: Бір бөлмелі пәтер – 7 млн теңге. Қазақстанның қай қаласында пәтер бағасы арзан?
Материалды жазу кезінде – ҚР Әділет министрінің 2013 жылғы 6 мамырдағы ""ғимараттардың, құрылыстардың және (немесе) олардың құрамдас бөліктерінің жаңадан құрылған жылжымайтын мүлікке сәйкестендіру және техникалық мәліметтерін құқықтық кадастрдың ақпараттық жүйесіне енгізу, мемлекеттік техникалық тексеру жүргізу қағидалары мен мерзімдерін, ""жылжымайтын мүліктің техникалық паспортының телнұсқасын беру"" мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларын бекіту туралы"" бұйрығы пайдаланылды. ""жылжымайтын мүліктің бастапқы және қайталама объектілеріне кадастрлық нөмір беру ережесі"".
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қай пәтер иелері және қалай құжатын ауыстыруы керек екенін түсіндіреміз.,,2023-06-26T15:30:00+05:00
qurbandyqqa-qandai-mal-saluga-bolmaidy-manyzdy-18-suraqqa-zauap,informburo.kz,Құрбандыққа қандай мал шалуға болмайды? Маңызды 18 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qurbandyqqa-qandai-mal-saluga-bolmaidy-manyzdy-18-suraqqa-zauap,"Биыл Құрбан айт мерекесі 28 маусымда басталады. Құрбандық – Құдайдың разылығы үшін берілетін садақа, діни амал. Ханафи мәзһабында Құрбан айт намазынан кейін 3 күн ішінде жағдайы келген мұсылманға құрбан шалу – міндет.
Осы орайда Informburo.kz Қазақстан мұсылмандары діни басқармасымен бірлесе құрбан шалушылар білуге тиіс мәліметтерді жинақтап ұсынып отыр.
Бұл сөз араб тілінде ""жақындау"", яғни сауапты істер жасап, Аллаға жақындай түсу деген мағынаны білдіреді. Ал ""айт"" сөзі ""мереке, қуаныш"" деп аударылады.
Құран Кәрімде ""Раббың үшін намаз оқы және құрбан шал"" деп жазылған. Сол себепті бұл күні мұсылманның ең жақсы ісі – құрбандық шалу.
Негізінде бұл мерекенің тарихы Ибраһим аләйһис-сәләм мен ұлы Исмайл пайғамбардан бастау алады. Аллаға деген бағыныштылығымен сыналған Ибраһим пайғамбар Жартушысын разы ету үшін ұлы Исмайлды құрбандыққа шалмақшы болады. Алла Тағала оған Исмайлдың орнына көктен түсірген қошқарды құрбан етуін бұйырады. Осындай үлкен сынақты басынан өткерген әкелі-балалы қос пайғамбардың тағылымы бүгінде мұсылман қауым үшін ғибрат өнегесі болса керек-ті.
Оқи отырыңыз: Бас мүфти Құрбан айт құрметіне кәсіпкерлерді мал құнын шарықтатпауға үндеді
Мұсылмандар мерекесі Ораза айттан кейін 70 күн өткен соң атап өтіледі. Биыл 28, 29, 30 маусымға түсетін мерекенің бірінші күні демалыс.
2023 жылы Қазақстанда құрбандық шалу рәсімі онлайн және офлайн форматта өтеді:
Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органдары тарапынан рұқсат берілген жергілікті қасапханаларда құрбан шалу рәсімін дәстүрлі жолмен ұйымдастыруға болады. Мұнымен қатар, ауылдық жерде жеке тұрғын үйде тұратындарға есік алдында құрбандық шалуға ешқандай шектеу жоқ.
Ел азаматтары, әсіресе, қала тұрғындарына қолайлы жағдай жасау мақсатында рәсімді қашықтан өткізуге арналған qurban2023.kz сайты іске қосылды. Онлайн құрбан шалу мақсаты – қайырымдылыққа дәнекер болу.
qurban2023.kz сайтына кіріп Құрбан шалу ұяшығына өтесіз. Өз өңіріңізді таңдап, аты-жөніңіз бен телефон нөміріңізді қалдырасыз.
Келесі ұяшыққа өтіп, құрбандық малын таңдайсыз. Ірі қара малын бір адам немесе 7 адам бірігіп шалуына болады. Қой мен ешкіні жеке бір адам шалады.
Құрбандық малын таңдаған соң жіберу батырмасын басасыз. Осыдан кейін сіздің тапсырыс нөміріңіз бен төлем жасау туралы ақпарат шығады. Осы жерде көрсетілген реквизитке қажетті қаражатты аударасыз. Төлем барысында хабарламаға тапсырыс нөмірі мен құрбандық шалушының аты-жөнін жазу міндетті. Осылайша онлайн режимде құрбандық шалуға тапсырыс беріп, рәсімдей аласыз.
Құрбандығыңыз шалынған соң сізге SMS-хабарлама жіберіледі. Егер сіз тапсырыс беру кезінде Құрбандық есебі қажет деп белгілеген жағдайда Whatsapp желісі арқылы есебі келеді.
Оқи отырыңыз: Құрбан айтта мал союды ғана мақсат етпей, қоғам тазалығын ойлау да маңызды
ҚМДБ қаржыға араласпайды. Құрбандыққа шалынатын түлік бағасы жергілікті нарық бағасымен көрсетіледі. Қазақстанның әр аймағында малдың бағасы әртүрлі. Алматы, Астана, Шымкент және облыс орталықтарында малдың бағасы бірдей болмауы мүмкін.
Тапсырыс берушіден түскен қаражат мал иесіне, яғни сатушыға тікелей беріледі. Өйткені бұл делдалдық қызмет емес. Көрсетілген сомаға қасапшының қызметі ғана кіреді. Ал құрбандық етін бөлшектеп, мұқтаж жандарға тарату сынды барлық ұйымдастыру жұмыстары ҚМДБ мешіт жамағаты мен еріктілердің көмегі арқылы тегін жүзеге асады. Бұл – құрбан шалуға тапсырыс беруші азаматтар үшін үлкен жеңілдік.
Құрбандық шалу ақыл-есі дұрыс, балиғат жасына толған, ауқатты, муқим (тұрақты), әрбір ер және әйел мұсылманға бұйырылады. Ал жолаушыға, уақытша (15 күннен аз) қоныстанған, қажыға барған (меккеліктен басқа) және кедей адамға құрбандық шалу міндет емес. Бай деген – өзінің және отбасының негізгі қажеттілігінен артық мал-дүниесі зекет нисабына жеткен (85 грамм алтыны, 40 қойы, 30 қарамалы немесе 5 түйесі бар) адам. Ақылды, балиғат жасына толған адам құрбандықты өз атынан шалады. Кішкентай балалары атынан құрбандық шалу міндет емес.
Сатып алған құрбандығын айт күндері шала алмаса, оны тірідей садақа етеді немесе сойып, барлық етін садақа етеді, одан ештеңе жемейді. Өйткені уақыты өтумен құрбандық міндеті садақа міндетіне ауысады. Құрбандықты әлі сатып алмаған болса, құрбандық құны мөлшерінде садақа етеді.
Құрбандық дұрыс болуы үшін үш шарт орындалуы қажет: құрбандық малының сау болуы, айт күндері құрбандық шалу және ниет ету. Жүрекпен ниет етіледі. Ниетті тілмен айту шарт емес.
Күнде қой сойып жүрген қасапшы құрбан шалып жатқанын ұмытып малды бауыздаса, бұл жағдайда малды сатып алып жатқандағы немесе малды құрбандыққа белгілеп жатқандағы ниеті есепке алынады.
Оқи отырыңыз: Құрбандыққа малды қайдан алып, қалай шалған дұрыс?
Мұсылман қауым ерте тұрып, тазаланып, хош иісті әтірін сеуіп айт намазына дайындалады. Айт намазынан кейін барша мұсылманды құттықтап, арада өкпе-реніш болса бәрін ұмытып, татуласады. Кейін жағдайы жақсы мұсылмандар Алла разылығы үшін деп құрбандық шалып, садақа береді.
Құрбан шалуға жарамды жануарлар:
Құрбан шалуға жарамайтын жануарлар:
Құрбандыққа жылқы мен құсты шалуға болмайды. Құран аятында құрбандыққа төрт мал түрі шалынатыны жазылған. Олар: түйе, сиыр және қой, ешкі. Бұл аятта бекітілген малдардан өзге, жылқы, тауық, қаз, үйрек және тағы басқа хайуандар – құрбандыққа жарамсыз. Мұнда мәзхаб ғұламалары арасында талас жоқ.
Оқи отырыңыз: Қашықтан құрбан шалуға арналған сайт іске қосылды
Құрбандық шалудың белгілі уақыты бар. Құрбандықты одан алдын немесе кейін шалуға болмайды. Уақытынан бұрын шалған құрбандық өз отбасы үшін сойылған мал іспетті. Ол құрбандық болып есептелмейді. Ал уақытынан кейін шалса, оның етін садақа ету уәжіп болады, одан өзі жемейді.
Құрбан шалуды әдетте шариғатқа сай айт намазынан кейін бастайды. Біреулер күн көтерілгенде десе, енді біреулер күн шыққанда, енді біреулер бесін уақытынан бастап құрбан шалуға рұқсат деп жатады. Айт намазы оқылған соң, болмаса күн шыққаннан кейін бір сағат өтісімен құрбан шалуды бастап кету керек. Құрбан шалу Құбан айт намазынан кейін басталып, айттың үшінші күні күн батқанға дейін жалғасады.
Құрбандықты күндіз де, түнде де шалуға болады. Дегенмен түнде құрбан шалу мәкруһ делінген. Сондай-ақ, құрбандықты айттың бірінші күні шалған – абзал.
Ханафи мәзһабында құрбан айт күндері құрбандықты бауыздамай, ақшасын садақа ете салу дұрыс емес. Өйткені шариғат бойынша құрбандық малын бауыздап, қан ағызу – міндет. Алайда сатып алған құрбандығын айт күндері шала алмаса, оны тірідей садақа етеді. Құрбандықты сойып қойған болса, оның барлық етін мұқтаждарға таратады, өзі одан ештеңе жемейді. Себебі уақыты өтумен құрбандық міндеті садақа міндетіне ауысады. Егер құрбандықты әлі сатып алмаған болса, құрбандық құны мөлшерінде садақа етеді. Демек құрбандық шалуға міндетті болған адам белгілі малды бауыздап қан шығаруы тиіс.
Құрбандық еті үшке бөлініп үлестіріледі:
Республика бойынша мұқтаж отбасылар құрбандық етін алу үшін qurban2023.kz сайты арқылы өтініш береді. Мұқтаж отбасылардың өтініштерін қабылдау, сараптау және құрбандық еттерін жеткізіп беру жұмыстарымен ҚМДБ-ның жергілікті өкілдіктері айналысады. Құрбан шалуға берген тапсырыс санының аз болуына байланысты Құрбан етінен көмек алуға өтініш тоқтады.
Сайт арқылы тапсырыс қабылдап, құрбандық етін көмекке зәру жандарға тарату тәжірибесі Сауд Арабиясы, Түркия, Малайзия, Индонезия, Біріккен Араб Әмірліктері сынды бірқатар мұсылман мемлекеттерінде бұрыннан қалыптасқан жүйе. Жобаның басты ерекшелігі – құрбандық етін түгелдей мұқтаж азаматтарға тарату.
Оқи отырыңыз: ҚМДБ 2023 жылғы діни күндер кестесін жария етті
Марқұм адамның атынан сауап ниетінде құрбан шалуға болады. Бірақ, мойнына құрбан шалу уәжіп болған кісі ең әуелі өз атынан құрбандық шалуға тиіс. Қайтыс болған адам үшін құрбан шалғысы келген адам оны құрбан айт күндері орындауы шарт. Құрбандық етінен құрбан шалған адамның өзі де, басқалар да жесе болады.
Егер құрбан шалуды қайтыс болған адам өсиет етсе, құрбандық етін оның мұрагерлері жей алмайды. Құрбандықты түгелдей кедей мен мұқтаждарға таратып беру керек.
Құрбан айтқа бір күн қалғанда ораза ұстаудың сауабы мол. Зүл-хиджа айының 9-шы жұлдызында болатын Арапа күні ауыз бекітуге болады. Ал айт кезінде ораза ұстауға шариғатымыз рұқсат етпейді.
Құрбан айт мейрамы 28, 29 және 30 маусымға сәйкес келеді. Алайда, Құрбан айт мерекесінің бірінші күні, яғни, 28 маусым, сәрсенбі күні ғана демалыс беріледі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Құран аятында құрбандыққа 4 мал түрі шалынатыны жазылған. Олар: түйе, сиыр және қой, ешкі.",,2023-06-23T13:05:15+05:00
setelde-gylymi-tagylymdamadan-qalai-otuge-bolady-manyzdy-15-suraqqa-zauap,informburo.kz,Шетелде ғылыми тағылымдамадан қалай өтуге болады? Маңызды 15 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/setelde-gylymi-tagylymdamadan-qalai-otuge-bolady-manyzdy-15-suraqqa-zauap,"Қазақстандықтар шетелдік ЖОО мен ұйымдарда үш айдан 12 айға дейін тағылымдамадан тегін өте алады. Олардың тамақтану, тұру, ғылыми әдебиетті сатып алу шығындары, әуе билеттері бюджет есебінен өтеледі.
Осы орайда Информбюро порталы ғылыми тағылымдама шарттары, қажет құжаттар, тіл білу деңгейі, өтелетін шығындар, елге келген соң үш жыл жұмыс істеу талабы туралы маңызды сұрақтарға жауап береді.
Ғылыми тағылымдамадан өту үшін ғылыми зерттеулердің басым бағыттарының тізбесінде 7 бағыт бойынша 134 мамандық бар:
Мамандықтардың толық тізімін мына жерден көре аласыз. 2023 жылға арналған шетелдік білім беру ұйымдарының, ғылыми орталықтардың және ғылыми тағылымдамадан өту үшін ұсынылатын 416 ұйымның тізімін мына жерден көруге болады.
Талаптар:
Стипендия тағайындау конкурсына қатысу үшін үміткер басым мамандықтар тізімінен ғылыми тағылымдамадан өтуге арналған мамандықты таңдауы қажет. Одан кейін ғылыми тағылымдамадан өтуге ұсынылатын тізімнен шетелдік ұйымды таңдауға тиіс. Құжаттардың толық пакетін жинап, Халықаралық бағдарламалар орталығына құжаттарды тапсыруы қажет.  Орталық үміткердің құжаттары толық және дұрыс екенін тексеріп, стипендия тағайындау конкурсына қатысуға рұқсат береді не бас тартады.
Оқи отырыңыз: ""Болашақ"" бағдарламасымен шетелде кімдер тағылымдамадан өте алады?
Үміткер келесі құжаттарды қағаз нысанда ұсынады:
Құжаттарды қарау, қабылдау не оларды қабылдаудан бас тарту мерзімі үш жұмыс күнін құрайды. Құжаттарды толық көлемде ұсынбау оларды қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Көрінеу жалған мәліметтер ұсынған үміткерлер сол жылғы конкусрқа жіберілмейді.
Құжат қабылдайтын ""Халықаралық бағдарламалар орталығы"" АҚ мекенжайы: Астана қаласы, Сығанақ көшесі, 70-үй ""Сығанақ"" бизнес орталығы, 5-қабат, 508-кабинет.
Үміткерлер мемлекеттік тілді ең кемі В1, яғни орташа деңгейде білуі қажет. Екі сертификаттың бірін ұсына алады:
Ғылыми тағылымдамадан өту тіліне қарай үміткерлердің шет тілін білудің қажетті ең төменгі деңгейі келесідей:
Ағылшын тілі:
Қытай тілі: HSK – 6-дан 3 деңгейі.
Корей тілі: TOPIK (level 3).
Неміс тілі:
Итальян тілі:
Испан тілі: DELE B1.
Француз тілі:
Жапон тілі: JLPT level N3;
Түрік тілі: Tömer B1
Орыс тілінен сертификат талап етілмейді.
Ғылыми тағылымдамадан өту тілі басқа тілдердің бірі болса онда сол тілді білу деңгейі CEFR стандартына сәйкес B1 деңгейінен төмен емес ресми жарамды халықаралық сертификатпен расталуға тиіс.
Оқи отырыңыз: 2023-2024 оқу жылына арналған шетелдік гранттар мен тағылымдамалар топтамасы
Конкурс үш турдан тұрады:
Конкурс жеңімпазы шешім қабылданған күннен бастап күнтізбелік 60 күн ішінде ғылыми тағылымдамадан өту туралы шарт жасасады, онда міндетті түрде:
Бюджет есебінен келесі шығындар өтеледі:
Тамақтануға, тұруға, ғылыми әдебиетті сатып алуға, тұратын жерінен ғылыми тағылымдамадан өту орнына дейін жол жүру бойынша көліктің түрі мен класын айқындауға арналған шығыс нормалары әр елге, қалаға жеке-жеке бекітілген.
Бір айлық шығындар:
Оқи отырыңыз: ""Болашақ"" бойынша тағылымдамадан өту шығынын еңбекпен өтеу мерзімін енді кейінге шегеруге болады
Еңбек кодексіне сәйкес, жұмыс берушімен келісе отырып, үміткер оқу демалысын немесе жалақысы сақталмайтын демалысты рәсімдей алады. Оқу демалысында немесе жалақысы сақталмайтын демалыста болған кезеңде ҚР заңдарында өзгеше көзделмесе, еңбек өтілі есепке алынады.
Тағылымдама бойынша үміткерлер кепілге мүлік қоймайды. Міндеттемелерді орындау үшін екі кепілгер ұсынса жеткілікті. Соңғы 12 айда тұрақты табысы бар, жасы 50-ге толмаған ҚР азаматы үміткерге кепілгер бола алады. Кепілгерден келесі құжаттар сұралады:
Шарт Орталық пен кепілгер арасында жасалады. Бұл шарт тіркелмейді, сәйкесінше кепілгер үшін ешқандай шектеу қойылмайды (мәселен, кредит алуға немесе кредиті бар болса, сондай-ақ кепілгердің несие тарихына әсер етпейді). Декреттік немесе академиялық демалыста отырған адамдар кепілгер бола алмайды.
Конкурс жеңімпазы ғылыми тағылымдамадан оралғаннан кейін бір ай ішінде әкімшіге қорытынды есепті тапсырады. Мерзімі алты айдан асатын ғылыми тағылымдамадан өткен жағдайда конкурс жеңімпазы әкімшіге ғылыми тағылымдама басталған күннен бастап алты ай өткен соң жұмыс органы бекітетін нысан бойынша ғылыми тағылымдамадан өту туралы аралық есеп ұсынады.
Ғылыми тағылымдамадан өту туралы есепте ғылыми тағылымдамадан өтетін елі, шетелдік ұйым, ұзақтығы, мамандығы, тақырыбы, тапсырмалар, өзектілігі (конференцияларға, семинарларға, дөңгелек үстелдерге, форумдарға және басқа қатысу) және жаңалығы, мақсаттары, пайдаланылатын зерттеу әдістері, материалдық-техникалық құралдар, қол жеткізген нәтижелері (халықаралық ғылыми басылымдарға берілген мақалалар, патенттер, монографиялар және т.б.) , тағылымдама бағдарламасына және ғылыми тағылымдамадан өту жоспар-кестесіне сәйкес қойылған міндеттерді орындау, Қазақстанда тағылымдама нәтижелерін енгізу жолдары көрсетіледі.
Оқи отырыңыз: ""Болашақпен"" тіл курсын оқып, қалай шетелде білім алуға болады?
Келесі жағдайларда конкурс жеңімпазы тағылымдамадан айырылып, айыппұл төлеуді қоса алғанда, ғылыми тағылымдаманы тағайындау туралы шешім шығарған күннен бастап жұмсалған шығыстарды өтеуі керек:
Тағылымдама аяқталғаннан кейін стипендиат мыналарды орындауға міндетті:
Құжаттарды еңбек қызметі басталған сәттен бастап әр алты ай сайын сапалы сканерленген түрде (РDF форматта) кураторлардың электронды поштасына жіберу қажет.
Тағылымдама аяқталғаннан кейін стипендиат жұмыс берушінің ұйымында не жұмыс берушінің келісімімен мамандығы бойынша ҚР аумағында орналасқан басқа да ұйымдарда үш жыл еңбекпен өтеуге міндетті. Жұмыс беруші ұйым таратылса не қайта ұйымдастырылса ғана жұмыс орнын ауыстыра алады.
Еңбекпен өтеу мерзімін өз бетінше калькулятормен есептеуге болады.
Материалды жазу кезінде қолданылды:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2023 жылы &quot;Болашақ&quot; арқылы тағылымдамадан өтуге 500 стипендия бөлінді.,,2023-04-25T16:00:00+05:00
sportsylar-men-zattyqtyrusylarga-qandai-zetistigi-usin-ai-saiyn-345-myn-tenge-tolenedi,informburo.kz,Спортшылар мен жаттықтырушыларға қандай жетістігі үшін ай сайын 345 мың теңге төленеді?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/sportsylar-men-zattyqtyrusylarga-qandai-zetistigi-usin-ai-saiyn-345-myn-tenge-tolenedi,"ҚР спорт және мәдениет министрлігінің спортшылар мен жаттықтырушыларға материалдық қамсыздандыру төлеуді жүзеге асыру тәртібіне өзгеріс енгізілді. Осы орайда қандай жетістікке жеткен спортшылар мен жаттықтырушыларға өмір бойы ай сайынғы материалдық қамсыздандыру төленетіні және оны алу үшін қандай құжаттар тапсыру керек екені туралы ақпарат ұсынамыз.
Биылғы бұйрық мәтінінде спортшылар мен жаттықтырушыларға материалдық қамсыздандыру төлеу мемлекеттік қызмет екені жазбаша нақтыланған. Бірақ бұл бұрыннан мемлекет жүзеге асырып келе жатқан қызмет.
Материалдық қамсыздандыру ел аумағында дене шынықтыру мен спорт саласында кемінде 20 жыл еңбек өтілі бар Қазақстан азаматтары – спортшылар мен жаттықтырушыларға беріледі:
Материалдық қамсыздандыру дене шынықтыру және спорт саласындағы уәкілетті органның бюджеттік бағдарламалары арқылы республикалық бюджет қаражаты есебінен төленеді.
""Спортшылар мен жаттықтырушыларға материалдық қамсыздандыру төлеу мемлекеттік көрсетілетін қызмет болып табылады. Материалдық қамсыздандыруды төлеу өтініш берушілердің ҚР шегінде екінші деңгейдегі банктегі жеке шотына материалдық қамсыздандыруды аудару жолымен жүргізіледі"", – делінген құжатта.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы бала босанғандар қанша теңге жәрдемақы алады? Әйелдерге пайдалы ақпарат
Оқи отырыңыз: Пітір мен підия. Рамазан айында берілетін садақалар қандай?
Оқи отырыңыз: Құтқарушыларға лауазымдық жалақының 70 пайызы мөлшерінде қосымша ақы төленеді
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2023 жылы АЕК мөлшерінің өсуіне байланысты материалдық қамсыздандыру мөлшері 38 700 теңгеге артты.,,2023-04-13T13:30:00+05:00
turgyn-ui-aulasyna-slagbaum-ornatudyn-zandy-zoly-qandai-tusindirme,informburo.kz,Тұрғын үй ауласына шлагбаум орнатудың заңды жолы қандай? Түсіндірме,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/turgyn-ui-aulasyna-slagbaum-ornatudyn-zandy-zoly-qandai-tusindirme,"Көлігін үйдің ауласына кіргізіп, дәл терезенің астына қоятын адамдар көпшіліктің ашуына тиіп жатады. Ал кей тұрғындар балалардың ойын алаңына көліктің жақын баруын құп көрмейді. Бұл мәселені шешудің жалғыз жолы – үйдің ауласына шлагбаум орнату. Krisha.kz шлагбаум орнатуға қалай рұқсат алуға болатынын зерттеді.
Көппәтерлі тұрғын үйге іргелес аумаққа тек тіркелген кондоминиум нысанымен ғана билік етуге болады. ""Тұрғын үй қатынастары туралы"" кодекстің 31-бабына сәйкес, тұрғын үйдегі жер учаскесі пәтер иелеріне тиесілі. Ол ортақ үлестік меншік құқығы немесе ортақ жер пайдалану құқығына жатады.
Егер кондоминиум болмаса, оны тіркеу керек. Егер кондоминиум тіркелген болса, пәтер иелерінің көпшілігінің шешімі бойынша қоршау орнатылуы мүмкін. Онда да жай ғана бетон плитасын немесе қоршау емес, шлагбаум немесе стационарлық пост қою қажет.
Негізгі талаптар:
Шлагбаум 24 сағат бойы ашық болуы керек.
Сол себепті автоматты түрде ашылып-жабылатын шлагбаум – ең арзанға түсетін нұсқасы. Егер стационарлық пост орнатса, онда тәулік бойы күзетші жұмыс істеуі керек. Тиісінше, пәтер иелері  жұмыс орнын ұйымдастырып, жалақы төлеуге тиіс.
Оқи отырыңыз: Мемлекеттік тұрғын үйге қалай кезекке тұруға болады? Түсіндірме
Шлагбаумды орнату туралы шешім барлық меншік иелерімен келісім бойынша ғана қабылданады . Бұл туралы барлық тұрғындар хабардар болуы керек. Сосын тұрғындардың жалпы жиналысын өткізіп, дауыс беру керек.
Оң шешім қабылдау үшін пәтер иелерінің кем дегенде 51 пайызы келісуі керек.
Автоматты шлагбаумның орташа бағасы – 300 мың теңге.
Оны ашып-жабуға арналған пульт бөлек сатып алынады. Олардың бағасы – 5 мың теңгеден.
Шлагбаум орнату, кабель төсеу және оны қосу орта есеппен 50 мың теңгені құрайды.
Сондай-ақ жалпы тарифке қосылатын тұрақты электрмен жабдықтауды қамтамасыз ету қажет.
Оқи отырыңыз: Ай сайын алып жүрген жәрдемақы мөлшері дұрыс болмаса, қайда жүгінуге болады? Түсіндірме
Тұрғындардың бірі шлагбаум орнатуға келіспесе де, оған да шлагбаумның пульті берілуі керек. Олардың тұрғын үйге кіруін шектеу (бұл жағдайда орнатылған қоршау арқылы өту) заңсыз. Шлагбаум орнатуға келіспеген жалға алушыларды төлеуге міндеттеу мүмкін емес.
Қарапайым тілмен айтқанда, барлық пәтер иелерінде шлагбаумды басқару пульті болуы керек. Пульті жоқ адам сотқа жүгінуге құқылы.
Ал шлагбаум орнатуға кеткен барлық шығын оны орнатуға келіскен жалға алушылар арасында бөлінеді.
Жалпы аумақта бөгет, автотұрақ шлагбаумдары мен қоршауларды рұқсатсыз орнатқаны үшін айыппұл көзделген. Оның мөлшері – 69 мың (20 АЕК) теңгеден 103 500 теңгеге (30 АЕК) дейін.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Шлагбаум орнатуға келіспеген тұрғындар оны орнатуға кеткен шығындарды төлеуге міндетті емес.,,2023-05-27T10:36:56+05:00
usaq-biletinin-aqsasyn-qalai-qaitaruga-bolady,informburo.kz,Ұшақ билетінің ақшасын қалай қайтаруға болады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/usaq-biletinin-aqsasyn-qalai-qaitaruga-bolady,"Қазақстандағы әуе компаниялары ұшақ билетін сату кезінде қайтарымсыз тарифті белсенді пайдаланады. Әдетте мұндай билеттер арзанырақ тұрады, бірақ жолаушы оны қайтарғысы келсе, бірнеше қиындыққа тап болады. Мысалы, егер жолаушы ұшу күнін өзгерткісі келсе, айыппұл төлеуге міндетті. Ал ұшудан бас тартса билет құны қайтарылмауы да мүмкін.
Қайтарылмайтын билеттің ақшасын қалай толығымен қайтаруға болады? Қандай жағдайда билеттің құны ішінара ғана қайтарылады? Информбюро порталы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің мәліметіне сүйене отырып түсіндіреді.
Ескерту: Материалда айыппұл төленсе де, билет құны қайтарылмайтын жағдайларды қарастырамыз.  Бұл билеттер әдетте ""промо-тариф"" немесе ""науқандық эконом"" деп аталады.
Материалдың орыс тіліндегі нұсқасы: Как вернуть деньги за авиабилет, даже если он ""невозвратный""
Әуе компаниясының кінәсінен рейс 5 сағаттан артық кешіктірілсе, жолаушыға қайтарылмайтын билеттің толық құны қайтарылады.
Басқа қандай себептер:
Алайда жолаушы мұны ресми құжаттар арқылы растау керек. Егер ауырып қалса, науқас парағы немесе ауруханада жатып шыққаны туралы анықтама ұсынуы шарт. Қайғылы жағдай орын алған болса, өлім туралы куәліктің көшірмесі берін ұсынады.
Алайда министрлік мұндай жағдайларда да әлемдегі барлық авиакомпания билет құнын толық өтемеуі мүмкін екенін ескертті. Бұл туралы нақты ақпаратты әуе компаниясының ережелерінен табуға болады.
Шенген визасын алу үшін жолаушы ұйымға кіретін елдерге бару және Қазақстанға қайту билеттерін көрсетуге немесе брондап қоюға тиіс. Себебі дипломаттар Қазақстаннан келген қонақтардың виза мерзімі аяқталғаннан кейін еліне оралатынына сенімді болуы керек.
Алайда әуе компаниялары Шенген визасын немесе басқа да елдердің визасын ала алмаған жолаушыға қайтарылмайтын билет құнын толық қайтаруға келісе бермейді. Ал басқа тарифпен алынған билетті толық сомасына қайтару елшіліктен тиісті құжат ұсыну қажет.
Оқи отырыңыз: Депутат мүгедек балаларды ұшақпен тегін тасымалдауды ұсынды
Бұрын әуе компаниялары қайтарылмайтын билет сомасының бір бөлігін, атап айтқанда рейс барысында басқа ұйымдарға төлейтін шығындарын қайтаруға міндетті екені туралы ақпарат тараған. Алайда министрлік бұл ақпаратты растамады.
""Әуе компаниясының билет құнына кіретін әуежай жарнасы, салықтар және басқа да төлемдердің бөлігін жолаушыға қайтару тәртібі Қазақстан Республикасының заңнамасымен реттелмейді"", – деп түсіндірді министрлік.
Десе де, кейде авиакомпаниялар жолаушыларға әуежай мен жанармайдың үстеме ақысын қайтарып беріп жатады. Бұл туралы ұлттық тасымалдаушының сайтында: ""Әуе билеті қайтарылмайды. Ішінара пайдаланылған билет үшін қайтарылмайтын әуекомпанияның алымдарын есепке алмағанда, әуежайлардың пайдаланылмаған салықтары мен жолаушылар алымдары қайтарылуы тиіс"" деп жазылған.
Билетке төленген ақшаны қайтару үшін авиакомпанияның билеттерді сату кеңсесіне хабарласу керек немесе электрондық пошта мекенжайына жазу қажет. Оны байланыс орталығына хабарласып білуге болады. Байланыс орталығының номері іуе компанияларының веб-сайтында көрсетілген.
Өтініштің арнайы үлгісі болмаса, оны еркін форматта жаза беруге болады. Өтінішпен еңбекке жарамсыздық парағы, ауруханадан үзінді көшірмелер, қайтыс болу туралы куәлік және тағы басқа құжаттар қоса беріледі. Егер жолаушы рейстен басқа себептермен бас тартса, өтінішті әуе компаниясының веб-сайтына кіріп, ""Менің брондауым"" бөлімінде бере алады.
Әуе компаниялары билетті ұшу уақытынан бұрын қайтаруды ұсынады. Осылайша билеттің мейілінше көбірек сомасын қайтарып алуға болады. Мысалы, компания пайдаланылмаған жанармайдың үстеме ақысын қайтарып беруі мүмкін.
Оқи отырыңыз: Air China Астана мен Бейжің арасында жолаушы тасымалдауды қайта бастайды
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Әдетте қайтарылмайтын билеттер арзанырақ тұрады, бірақ оны қайтару керек болса, ақшасын қайтару қиын.",,2023-04-21T17:10:41+05:00
zeinetaqy-tolemi-enbek-otilin-durys-esepteu-usin-neni-bilu-kerek,informburo.kz,Зейнетақы төлемі: Еңбек өтілін дұрыс есептеу үшін нені білу керек?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zeinetaqy-tolemi-enbek-otilin-durys-esepteu-usin-neni-bilu-kerek,"Қазақстанда зейнетақы төлемдерін тағайындау кезінде еңбек өтілі маңызды рөл атқарады. Олар: ынтымақты зейнетақы (1998 жылғы 1 қаңтарға дейінгі еңбек өтіліне байланысты есептеледі) және базалық зейнетақы (1998 жылғы 1 қаңтарға дейінгі және 1 қаңтардан кейінгі жалпы еңбек өтілі есептеледі). Заң бойынша, азамат жұмыс істеген жылдарының әр айын растауы керек. Ал еңбек кітапшасы болмаса немесе оны жоғалтып алса, не істеу керек? КСРО кезіндегі еңбек өтілін қалай растауға болады?
Қазақстанда ерлердің зейнетке шығу жасы – 63 жасты, әйелдер үшін – 61 жасты құрайды. ""Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы"" заңның 11-бабына сәйкес, әйелдер үшін зейнеткерлік жас 2027 жылға дейін 10 жыл ішінде жыл сайын 6 айға көтеріледі:
Бұл ретте әйелдерге жасына байланысты зейнетақы төлемдерін тағайындау:
Сонымен қатар төтенше және радиация қаупі ең жоғары аймақтарда 1949 жылғы 29 тамыз – 1963 жылғы 5 шілде аралығындағы кезеңде кемінде 5 жыл тұрған азаматтардың ""Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы"" заңға сәйкес:
Сондай-ақ  және одан көп бала туған (асырап алған) және оларды сегіз жасқа дейін тәрбиелеген әйелдердің 53 жасқа толғанда жасына байланысты зейнетақы төлемдерін алуға құқығы бар.
Оқи отырыңыз: Биыл қазақстандықтардың зейнетақы жинағы 1 трлн теңгеге өсті
Кеңес одағы кезеңдегі еңбек өтілін растау үшін еңбек кітапшасындағы жазбалар жеткілікті. Қызмет өтіліне:
Мемлекет еңбек өтілі ретінде қарастыратын және зейнетақыны есептеу кезінде ескеретін басқа да жағдайлар туралы ""Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы"" заңның 13-бабында танысуға болады.
1991-1998 жылдар аралығында Қазақстанда басқа зейнетақы жүйесі болды. Сол себепті бұл кезеңдегі еңбек өтілін де еңбек кітапшасындағы жазбалар арқылы растау керек. Бұл цифрлық құжаттар мен ақпараттық жүйелер арқылы жүзеге асырылады.
Оқи отырыңыз: Зейнетақы жинағын түгел пайдалану және ХҚКО-да неке қию. Шілдеден бастап Қазақстанда не өзгереді?
БЖЗҚ-ға міндетті зейнетақы жарналарының аударымдары болған кезде ай сайын тиісті шотқа қаражат түскен күні расталады. Егер жұмыс беруші аударымды кешіктірсе, мысалы, зейнетақыны үш айда бірден аударса, онда үзінді көшірме үш емес, бір айды ғана көрсетеді.
Егер жүйе түсімді көрсетпесе, құжаттармен өткізіп алған кезеңді дәлелдеу қажет болады:
Мемлекет қазақстандықтардың жұмыс істемеген кезеңін еңбек өтіліне қоса алатын жағдайлар тізбесін бекітті.
Студенттер. Жоғары оқу орны, техникум, әскери немесе өзге де училищенің күндізгі бөлімінде оқыған уақыты еңбек өтілі болып есептеледі, ол білім алғаны туралы құжатпен расталады.
Әскери. Әскери қызмет мерзімі, оның ішінде әскерге шақырылған уақыты да еңбек өтіліне енеді. Бұл бір немесе бірнеше құжатпен расталады:
Жұмыс істемейтін аналар. Баланы үш жасқа дейін бағып-қағу уақыты еңбек өтілі болып есептеледі. Жалпы кезең 12 жылдан аспауы керек. Мұны растауға келесі құжаттар қажет болады:
келесі құжаттар болған жағдайда:
Әскерилердің жұбайы. Егер күйеуі/әйелінің қызмет орнында мамандық бойынша жұмысқа орналасу мүмкіндігі болмаса, онда бұл кезең еңбек өтілі болып есептеледі. Растау үшін уәкілетті органның анықтамасы қажет.
Дипломаттардың жұбайы. Шетелде тұрған кезең СІМ берген тиісті құжат болған жағдайда еңбек өтіліне есептеледі.
Жұмыс істемесе де, осы кезеңді еңбек өтілі ретінде көрсете алатын азаматтар тізімі 18 санаттан тұрады және ""Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы"" заңның 13-бабында көрсетілген.
Оқи отырыңыз: ""Бір тиын да алмадым"". Қаржы министрі зейнетақы жинағын ерте шешіп алмауға кеңес берді
Барлық берілген құжат мамандандырылған есепке алу базаларында тексеріледі. Мысалы, маман міндетті зейнетақы жарналарының ақпараттық жүйесінен (МЗЖ-дан) мәліметтерді сұратады және зейнетақы аударымдары, әлеуметтік аударымдар мен МӘМС арасындағы мөлшерлердің бар болуын және сәйкестігін белгілейді.
Қандай да бір ай үшін төлемдердің біреуі болмаған жағдайда, бұл ай еңбек өтіліне енгізілмейді. Сондай-ақ, барлық құжат екі рет тексеріледі.
Дара кәсіпкерлер бойынша мәліметтер салық органдарынан сұратылады, бұл жағдайда тексерілетін кезең үшін табыстың болуы және олардан салық төлеу тексеріледі.
Әлеуметтік қызметтер қазақстандықтың жұмыс өтілін растайтын құжаттары болмаған жағдайда оның еңбек өтілін есепке алудан бас тартады. Мысалы, еңбек кітапшасында жазба жоқ болса немесе еңбек кітапшасы мүлде жоқ болса, еңбек өтілі есептелмей қалады.
Еңбек өтілін растау үшін төмендегі құжаттар қажет:
Зейнетақы тағайындаудан бас тартудың негіздері:
Тағы бір мысал. Азамат бір кәсіпорында жұмыс істеді. Ол туралы еңбек кітапшасында тиісті жазба жасалды, қажетті қолдар мен мөр бар, бірақ жылдар өткен соң зейнетақы тағайындау кезінде жұмыс берушінің ресми тіркеуі жоқ болып шықты. Мұндай жағдай орын алса, сотқа жүгінген жөн. Өйткені ""Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы"" заңның 18-бабына сәйкес, мемлекеттік тіркеусіз заңды тұлға ретінде қызметке жол берілмейді.
Оқи отырыңыз: ""Төрт баласы бар аналарға ерте зейнеткерлікке шығу құқығы берілмейді"". Вице-премьер депутат сауалына жауап берді
Зейнетақы тағайындау кезінде толық жұмыс істеген айлар ғана есепке алынады. Егер сіз, айталық, 20 мамырда жұмыстан шығып, 4 маусымда басқа жұмыс орнына орналассаңыз, екі айлық еңбек өтілі жоғалады. Мамырдағы толық ай 31 мамырда аяқталады, ал маусым сәйкесінше 1 күні басталады. Бірінші жағдайда – 11 күн, екінші айда үш күн жоғалтады. Сондықтан, 1 күннен бастап жұмыстан шығып, жұмыстан босату мен жаңа жұмысқа шығудың арасы тек бір күн болуын қадағалау қажет.
Зейнетақы тағайындау үшін құжаттарды тапсыру мерзімін ескеру маңызды. Себебі зейнетақының базалық және ынтымақты бөлігін тағайындау өтініш берген күннен бастап жүргізіледі. Зейнетақы төлемдерін тағайындауға өтініш берген күн дегеніміз – өтініш пен қажетті құжаттарды мемлекеттік корпорацияда (ХҚКО) тіркеген күн.
Егер Қазақстан азаматы зейнетақы алуға өтінішті өзі зейнеткерлік жасқа жеткенге дейін берсе, зейнетақы ол зейнет жасына жеткеннен кейін ғана тағайындалады.
Мысалы, азаматтың туған күні 20 маусымда. Бірақ ол ХҚКО-ға құжаттарын 10 маусымда тапсырған. Сонда да оған зейнетақы тек 20 маусымнан бастап тағайындалады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Зейнетақы тағайындау кезінде толық жұмыс істеген айлар ғана есепке алынады.,,2023-06-15T18:17:00+05:00
zeinetaqy-zuiesinde-qandai-ozgerister-bar-manyzdy-8-suraqqa-zauap,informburo.kz,Зейнетақы жүйесінде қандай өзгерістер бар? Маңызды 8 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zeinetaqy-zuiesinde-qandai-ozgerister-bar-manyzdy-8-suraqqa-zauap,"2023 жылғы 1 шілдеден бастап әлеуметтік кодекс күшіне еніп, ""Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы"" заңның күші жойылды. Осы орайда Informburo порталы бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры мамандарының түсіндірмелеріне сілтеме жасай отырып биыл елдегі зейнетақы жүйесіне қандай маңызды өзгерістер енгізілгенін еске салады.
ҚР әлеуметтік кодексінде зейнетақы жүйесінің тиімділігін арттыруға және азаматтарға зейнетақы төлемдерінің мөлшерін ұлғайтуға бағытталған бірқатар шара көзделген. Бүгінгі таңда Қазақстанда көп деңгейлі зейнетақы жүйесі қалыптасып, жұмыс істейді. Оған базалық, ынтымақты зейнетақы және бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан зейнетақы төлемі кіреді. Соңғысы, өздеріңіз білетіндей, азаматтардың зейнетақы жинақтары есебінен түзіледі.
Сонымен бірге, ынтымақты зейнетақы жүйесі біртіндеп қысқартылып жатыр. Өйткені оларды тағайындау кезінде тек 1998 жылдың 1 қаңтарына дейін, яғни жинақтаушы жүйе енгізілгенге дейін әзірленген еңбек өтілі ескеріледі. 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап әлеуметтік кодексте көзделген зейнетақы жүйесінің тиімділігін арттыру жөніндегі шаралардың жаңа пакеті іске асырылуда. Оны іске асыру зейнетақы жүйесінің тиімділігін арттыруға және азаматтардың зейнетақы мөлшерін кезең-кезеңімен көбейтуге мүмкіндік береді.
Қазақстанда ерлердің зейнетке шығу жасы – 63 жасты, әйелдер үшін – 61 жасты құрайды. ""Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы"" заңның 11-бабына сәйкес, әйелдер үшін зейнеткерлік жас 2027 жылға дейін 10 жыл ішінде жыл сайын 6 айға көтеріледі:
Бұл ретте әйелдерге жасына байланысты зейнетақы төлемдерін тағайындау:
2018 жылғы 1 қаңтардан бастап – 58,5 жасқа толғанда; 2019 жылғы 1 қаңтардан бастап – 59 жасқа толғанда; 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап – 59,5 жасқа толғанда; 2021 жылғы 1 қаңтардан бастап – 60 жасқа толғанда; 2022 жылғы 1 қаңтардан бастап – 60,5 жасқа толғанда; 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап – 61 жасқа толғанда (2022 жылғы Қазақстан халқына жолдауында мемлекет басшысы кең әлеуметтік сұранысты ескере отырып, әйелдердің зейнетке шығу жасын 2028 жылға дейін 61 жас қылып бекітті); 2028 жылғы 1 қаңтардан бастап – 61,5 жасқа толғанда; 2029 жылғы 1 қаңтардан бастап – 62 жасқа толғанда; 2030 жылғы 1 қаңтардан бастап – 62,5 жасқа толғанда; 2031 жылғы 1 қаңтардан бастап 63 жасқа толғанда жүргізіледі.
Сонымен қатар төтенше және радиация қаупі ең жоғары аймақтарда 1949 жылғы 29 тамыз – 1963 жылғы 5 шілде аралығындағы кезеңде кемінде 5 жыл тұрған азаматтардың ""Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы"" заңға сәйкес:
Сондай-ақ  және одан көп бала туған (асырап алған) және оларды сегіз жасқа дейін тәрбиелеген әйелдердің 53 жасқа толғанда жасына байланысты зейнетақы төлемдерін алуға құқығы бар.
Оқи отырыңыз: Зейнетақы жинағын түгел пайдалану және ХҚКО-да неке қию. Шілдеден бастап Қазақстанда не өзгереді?
2023 жылғы 1 шілдеден бастап міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) есебінен біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалану құқығы алынып тасталды.
Әлеуметтік кодекстің 223-бабына сәйкес БЖЗҚ-да ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) есебінен зейнетақы жинақтары бар келесі тұлғалар төлем алуға құқылы:
2023 жылдың 1 шілдесінен бастап БЖЗҚ-да кемінде 5 жыл болған ерікті зейнетақы жарналары есебінен жинақталған зейнетақы қаражаты бар тұлғалар ерікті зейнетақы төлемдерін алуға құқығы бар тұлғалардың тізімінен шығарылды.
Бұған дейін хабарланғандай, 1 шілдеден бастап қазақстандықтар зейнетақы жинақтарының 50 пайызына дейін міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) және МКЗЖ есебінен ең төменгі жеткіліктілік шегін есепке алмағанда инвестициялық портфельді басқарушының сенімгерлік басқаруына бере алады. Азаматтар мұндай компанияны өз бетінше таңдайды.
Салымшы зейнет жасына толғанға дейін 10 жұмыс күні бұрын салымшының МЗЖ және (немесе) МКЗЖ есебінен құралған барлық зейнетақы жинағы ұлттық банктің инвестициялық басқаруына қайтарылады.
Салымшылардың шоттарындағы зейнетақы жинақтарының жалпы сомасы – 15 841,45 млрд теңге. Оның ішінде:
Жеке зейнетақы шоттарының саны – 12 177 мың бірлік. Оның ішінде есепке алу бойынша:
Жыл басынан бергі зейнетақы төлемдері – 172 млрд теңге. Оның ішінде:
2023 жылғы 1 маусымындағы жағдай бойынша инвестициялық кіріс:
2023 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша зейнетақы активтерінің жалпы көлемі шамамен – 15 841,45 млрд теңге. Бұл ретте Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің сенімгерлік басқаруындағы БЖЗҚ зейнетақы активтері 15 833,03 млрд теңге. Зейнетақы активтерінің жыл басынан бергі инвестициялық табысы – 508,06 млрд теңге. ИПБ басқаруындағы зейнетақы активтері 9,1 млрд теңге.
Инвестициялық портфельді басқарушылардың 2023 жылдың 1 маусымындағы жағдай бойынша зейнетақы активтері:
Оқи отырыңыз: Жалақысы 160 мың теңге адам қанша зейнетақы алады? Жауаптың екі нұсқасы бар
Қаражатты толық шешіп алу мүмкіндігі мына жағдайларда қарастырылған:
Басқа жағдайларда зейнетақы жинақтарын толық шешіп алу немесе жартылай пайдалану мүмкіндігі заңмен қарастырылмаған.
Сондай-ақ БЖЗҚ-ның зейнетақы активтерінен түсетін комиссиялық сыйақы мөлшері 2023 жылдың 1 шілдесінен бастап айына 0,01-ден 0,008 пайызға дейін төмендейді. Бұл ретте ол республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын 0,04 еселенген айлық есептік көрсеткіштің көбейтіндісі ретінде айқындалатын шамадан және тиісті күнтізбелік айдың 1-ші күніндегі жағдай бойынша салымшылардың (алушылардың) БЖЗҚ-да ашылған міндетті зейнетақы жарналары есепке алынатын зейнетақы жинақтары бар жеке зейнетақы шоттарының санынан аспауға тиіс.
2023-2027 жылдары ең төменгі базалық зейнетақы мөлшері кезең-кезеңімен 54-тен 70 пайызға дейін, ең жоғары-ең төменгі күнкөріс деңгейін 100-ден 120 пайызға дейін жеткізу көзделген. Осы кезеңде базалық зейнетақы мөлшері орта есеппен 51 пайызға дейін артады. Осылайша базалық зейнетақының орташа мөлшерінің жыл сайынғы өсімі шамамен 13 пайызды. құрайтын болады. Бұл Қазақстанның барлық 2,2 миллион зейнеткеріне әсер етеді.
Екіншіден, 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап зейнетке шығатын азаматтар үшін ынтымақты зейнетақыны есептеу үшін пайдаланылатын ең жоғары табыс мөлшері 46-дан 55 айлық есептік көрсеткішке дейін ұлғайтылды. Осы шараларды іске асыру 2025 жылға қарай үш жыл ішінде жиынтық зейнетақыны орта есеппен 27 пайызға – 109-дан 138 мың теңгеге дейін арттыруға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ, бұл жиынтық зейнетақыдағы мемлекеттік төлемдердің үлес салмағының артуына әкеледі. ҚР зейнетақы жүйесін одан ары жаңғыртудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасына сәйкес базалық зейнетақы мөлшері жыл сайын инфляция деңгейіне, ал ынтымақты зейнетақы мөлшері инфляция деңгейінен 2 пайызға озып индекстелетінін еске салу қажет. Жыл сайынғы өсімді ескере отырып жиынтық зейнетақының орташа мөлшері 120,7 мың теңгені құрайды (базалық – 37 862 теңге, ортақ – 82 881 теңге).
Оқи отырыңыз: Қазақстанда базалық зейнетақы 2027 жылға дейін қалай өзгереді?
Азаматтардың екі санаты 2023 жылғы 1 шілдеден бастап БЖЗҚ-ға МЗЖ төлеуге міндеттелді. Бұл салық агенттері емес адамдармен жасалған азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар (МЖӘ) бойынша кіріс алатын жеке тұлғалар. Аталған шарттар жұмыстарды орындау  / белгілі бір қызметті жүзеге асыру туралы.
Екіншісі – Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын, Қазақстан Республикасындағы халықаралық ұйымдардың өкілдіктерінде, Қазақстан Республикасында аккредиттелген шет мемлекеттердің дипломатиялық өкілдіктерінде және консулдық мекемелерінде жұмыс істейтін жеке тұлғалар.
2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ) алынады. Жарналар агенттің (жұмыс берушінің) өз қаражаты есебінен 1975 жылғы 1 қаңтардан кейін туылған қызметкерлер үшін ғана жүзеге асырылатын болады. 2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап ЖМЗЖ мөлшерлемесі қызметкердің жалақысының 1,5% құрайды және 2028 жылға дейін 1%-дан 5%-ға өседі. ЖМЗЖ кезең-кезеңмен енгізу жұмыс берушінің жүктемесін жеңілдетуге мүмкіндік береді. ЖМЗЖ есебінен зейнетақы төлемдері өмір бойына тағайындалады, ағымдағы ай үшін төленеді және қайтыс болған немесе Қазақстаннан тысқары жерге тұрақты тұруға кеткен аймен қоса алғанда есептеледі.
БЖЗҚ мен ЕЖЗҚ-да зейнетақы жинақтары бар адам қайтыс болған жағдайда жерлеуге арналған біржолғы төлем сомасы 94 еселенген АЕК-ке дейін ұлғайтылды (2023 жылы АЕК 3450 теңге деп есептесек – 324 000 теңге). Алайда бұл төлем қайтыс болған адамның жеке зейнетақы шотындағы сомадан аспауы керек. Бұрын жерлеуге біржолғы төлем 52,4 АЕК (2023 жылы – 180 780 теңге) болған.
Жерлеуге арналған біржолғы төлем төленгеннен кейін қайтыс болған адамның шотындағы зейнетақы жинақтарының қалдығы ең төменгі зейнетақы мөлшерінен аспайтын болса, бұл қалдық қайтыс болған адамның отбасы мүшелеріне жерлеуге арналған төлем ретінде беріледі.
Сонымен қатар бұл қалдыққа 10 пайыз мөлшерлеме бойынша салық салынады. Себебі салық кодексінің 341-бабының 1-тармағының 18-тармақшасына сәйкес, салық салынатын табыс тізімінен 94 еселенген АЕК шегіндегі жерлеуге арналған төлемдер ғана алынып тасталынды.
Оқи отырыңыз: Құрметті демалысқа шыққандардың зейнетақысы қалай есептеледі?
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарының жалпы сомасы – 15 841,45 млрд теңге.",,2023-07-17T17:30:00+05:00
2-10-20-zane-5-10-20-qazaqstandagy-en-tomen-paiyzdy-ipotekalarga-solu,informburo.kz,2-10-20 және 5-10-20. Қазақстандағы ең төмен пайызды ипотекаларға шолу,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2-10-20-zane-5-10-20-qazaqstandagy-en-tomen-paiyzdy-ipotekalarga-solu,"Кrisha.kz Қазақстандағы қазір қолжетімді жеңілдетілген ипотека түрлерін ұсынды.
Қазақстанда жеңілдетілген несиемен алуға болатын екі ипотека түрі бар:
Бұлар мемлекеттік бағдарлама болғандықтан, сыйақы мөлшерлемесі басқаларға қарағанда төмен. Бағдарлама бірінші рет пәтер сатып алғысы келетін азаматтарға арналған.
Бұл екі бағдарламаның кез-келгеніне қатысу үшін келесі шарттарды орындау қажет:
""2-10-20"" бағдарламасы:
Оқи отырыңыз: ""30/70"" тұрғын үй несиесі: Қалай 90 млн теңгеге дейінгі сомада ипотека алуға болады?
Әлеуметтік осал топтағы пәтерге аса мұқтаж азаматтарға арналған:
""5-10-20"" бағдарламасы
Қалған кезекте тұрған барлық азаматқа, дәлірек толық емес отбасы, мемлекеттік және бюджет қызметкерлеріне арналған.
Екі бағдарлама үшін де ортақ:
Оқи отырыңыз: 35 жасқа дейінгі жұмысшылар қалай арзан пәтер жалдай алады? 7 сұраққа жауап
Тек III, IV санаттағы, аумағы 80 шаршы метрден аспайтын үйді ғана сатып алуға болады. Бұл әкімдік арнайы өзі салған немесе сатып алған үйлер. Пәтердің 1 шаршы метрінің құны белгіленген:
Мұнымен қатар, сыйақы мөлшерлемесі 7% болатын Ұлттық банк ұсынған, мемлекет жартылай араласатын ""7-20-25"" бағдарламасы. Алайда оның көмегімен пәтер табу және несие рәсімдеу қиын.
Сондай-ақ, ""Отбасы банктің"" сыйақы мөлшерлемесі 5 пен 11,5% арасындағы, алғашқы жарна 30-50% болатын бірнеше ипотека түрі бар.
Оқи отырыңыз: 2,5 пайызбен 27 млн теңге: Ауыл тұрғындары қалай шағын несие ала алады?
Қазақстандағы қалған ипотекалар коммерциялық банктерге тиесілі, олардың жылдық мөлшерлемесі 17-22%.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Әлеуметтік осал топтағы азаматтарға арналған екі түрлі бағдарлама бар.,,2023-02-28T16:20:00+05:00
2023-zyly-atauly-aleumettik-komekti-kimder-zane-qalai-alady,informburo.kz,2023 жылы атаулы әлеуметтік көмекті кімдер және қалай алады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2023-zyly-atauly-aleumettik-komekti-kimder-zane-qalai-alady,"Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, 2023 жылғы 1 ақпандағы жағдай  бойынша 67,1 мың отбасындағы 350,4 мың адамға атаулы әлеуметтік көмек тағайындалды. Биыл осы мақсаттарға бюджеттен 73,9 млрд теңге бөлінді. АӘК отбасының әрбір мүшесіне жан басына шаққандағы орташа табысы өңірлік ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70 пайызынан төмен азаматтарға беріледі.
Биылдан бастап аз қамтылған отбасылардан шыққан мектеп жасына дейінгі балаларға берілетін кепілдендірілген әлеуметтік топтама көмектің табиғи нысанынан, монетизациялау форматына, қосымша төлем түріне 1 жастан 6 жасқа дейінгі балаларды қоса алғанда 1,5 АЕК мөлшеріне (2023 жылы – 5175 теңге) ауыстырылды. Осылайша, АӘК алушылар қатарындағы 1 жастан 6 жасқа дейінгі балаларды қоса алғанда 106,4 мың балаға қосымша төлем тағайындалды.
Бұл материалда атаулы әлеуметтік көмекті кімдер алатынын және оны алу үшін не істеу керегін түсіндіреміз.
Отбасының не жеке адамның әлеуметтік жағдайына байланысты көмек екі түрге бөлінеді: шартсыз және шартты.
Шартсыз ақшалай көмек – жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысуға мүмкіндігі шектеулі табысы аз адамдарға (отбасыларға) ай сайынғы ақшалай төлемдер нысанында көрсетілетін атаулы әлеуметтік көмек түрі.
Шартты ақшалай көмек – жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына және (не) қажет болған жағдайда әлеуметтік бейімдеу шараларына табысы аз адамдардың (отбасылардың) міндетті қатысуы шартымен оларға ай сайынғы және (не) біржолғы ақшалай төлем нысанында көрсетілетін атаулы әлеуметтік көмек түрі.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы балаларға арналған жәрдемақы қаншаға өседі?
АӘК жан басына шаққандағы табысы кедейлік шегінен төмен ҚР халқының келесі санаттарына тағайындалады. Олар:
1. Жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысуға мүмкіндігі шектеулі жалғызілікті немесе жалғыз тұратын аз қамтылған адамдарға:
2. Құрамында еңбекке қабілетті адамдары жоқ немесе жалғыз еңбекке қабілетті мүшесі үш жасқа дейінгі балаға, мүгедек балаға, І немесе ІІ топтағы мүгедекке, бөгде адамның күтіміне және көмегіне мұқтаж қартқа күтімді жүзеге асыратын табысы аз отбасыларға көрсетіледі.
Шартсыз ақшалай көмек өтініш жасалған айдан бастап ағымдағы тоқсанға тағайындалады және ай сайын төленеді.
Шартты ақшалай көмек жалғызілікті не жалғыз тұратын еңбекке қабілетті табысы аз адамдарға, сондай-ақ құрамында еңбекке қабілетті мүшесі бар табысы аз отбасыларға, оның ішінде бірыңғай жиынтық төлем төлеушілер болып табылатын жеке тұлғаларға, ол жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және қажет болған кезде әлеуметтік бейімдеу шараларына қатысқан жағдайда, ай сайынғы немесе біржолғы ақшалай төлемдер нысанында көрсетіледі.
Еңбекке қабілетті отбасы мүшесі үшін қандай жеңілдік қарастырылған?
Еңбекке қабілетті мүше үшін белгілі бір жеңілдіктер бар: оған жұмыс табуға, білім алуға немесе өз ісін ашуға көмектеседі.
АӘК бойынша тағайындалған сомаға ай сайынғы негізде бір жастан алты жасқа дейінгі әрбір балаға қоса алғанда 1,5 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде қосымша төлем төленеді. Оның мөлшері 2023 жылы – 5 175 теңгені (3 450 * 1,5 АЕК) құрайды.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы зейнетақы мен жәрдемақы қанша теңге болады?
Атаулы әлеуметтік көмектің мөлшері отбасының жан басына шаққандағы табысы мен облыстарда, республикалық маңызы бар қалаларда, астанада белгіленген кедейлік шегінің мөлшері арасындағы айырма түрінде есептеледі. Жан басына шаққандағы орташа табыс – бұл отбасының жиынтық табысының айына отбасының әрбір мүшесіне келетін үлесі. Кедейлік шегі ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70% мөлшерінде белгіленген. Отбасының жиынтық табысын есептеу кезінде Қазақстан Республикасында және одан тыс жерлерде есептік кезеңде алынған табыстың барлық түрі ескеріледі, оның ішінде:
Бұл ретте, кірістердің кейбір түрлері қайта қаралды және 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап отбасының жиынтық табысында ескерілмейді, оның ішінде:
Оқи отырыңыз: 2023 жылы әйелдер қалай 2 миллион теңгеге жуық ақша ала алады? Декреттік төлем мен оның тәртібі
АӘК тағайындауға өтінішті қабылдау ""Электрондық үкімет"" веб-порталы арқылы немесе тұрғылықты жері бойынша халықты жұмыспен қамту орталығы арқылы жүзеге асырылады, ал ауылдық жерде тұрған жағдайда кент, ауыл, ауылдық округ әкіміне жүгіну қажет.
Өзімен бірге Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын шетелдіктің жеке куәлігі не тұруға ықтиярхаты, азаматтығы жоқ адамның куәлігі, босқын куәлігі, ал қандастар үшін – қандас куәлігі ғана болса жеткілікті.
Жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына тартылатын еңбекке қабілетті отбасы мүшелері жұмыс іздеп жүрген адам ретінде тіркеуге өтініш береді.
Ескерту:
Атаулы әлеуметтік көмекті қарауды және тағайындауды жеделдету үшін өтініш берушінің өз бастамасы бойынша құжаттардың көшірмесін қағаз жеткізгіште ұсынуға құқығы бар.
Еңбек мобильділігі орталығына мемлекеттік қызмет көрсету үшін жүгінген кезде өтінішті алғаннан кейін көрсетілетін қызметті беруші мынадай:
Ақпараттық жүйелерде мәліметтер болмаған жағдайда әкім немесе еңбек мобильділігі орталығы тиісті мемлекеттік органға және ұйымға жазбаша сұрау салады.
Өтініш берген кезде орталықта, кент, ауыл, ауылдық округ әкімі – тіркеу күні және мемлекеттік қызметті алу күні, құжаттарды қабылдаған адамның тегі мен аты-жөні көрсетілген өтініштің үзбелі талоны беріледі.
Көрсетілетін қызметті берушілер цифрлық құжаттарды ""Электрондық үкімет"" веб-порталында тіркелген пайдаланушының ұялы байланысының абоненттік нөмірі арқылы ұсынылған құжат иесінің келісімі болған жағдайда, іске асырылған интеграция арқылы цифрлық құжаттар сервисінен бір реттік парольді беру арқылы немесе ""электрондық үкімет"" веб-порталының хабарламасына жауап ретінде қысқа мәтіндік хабарлама жіберу арқылы алады.
Оқи отырыңыз: ""Алтын алқалы"" аналарға берілетін жәрдемақы мөлшері өседі
2) Еңбек мобильділігі орталығы, кент, ауыл, ауылдық округ әкімдігінде құжаттарды тапсыру үшін күтудің рұқсат етілген ең ұзақ уақыты – 30 минут;
3) Орталықта, кент, ауыл, ауылдық округ әкімінде қызмет көрсетудің рұқсат етілген ең ұзақ уақыты – 30 минут.
Электронды (ішінара автоматтандырылған) / қағаз түрінде/ проактивті.
Оқи отырыңыз: Жұмыссыз қалғанда берілетін жәрдемақы. Оны кімдер және қалай алады?
Бұл мемлекеттік қызмет жеке тұлғаларға тегін көрсетіледі.
Көрсетілетін қызметті беруші:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Биыл атаулы әлеуметтік көмек беруге бюджеттен 73,9 млрд теңге бөлінді.",,2023-02-27T16:15:35+05:00
2023-zyly-bala-bosangandar-qansa-tenge-zardemaqy-alady-aielderge-paidaly-aqparat,informburo.kz,2023 жылы бала босанғандар қанша теңге жәрдемақы алады? Әйелдерге пайдалы ақпарат,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2023-zyly-bala-bosangandar-qansa-tenge-zardemaqy-alady-aielderge-paidaly-aqparat,"Қазақстанда аяғы ауыр және босанған әйелдерге мемлекет тарапынан бір жарым жыл бойы әлеуметтік төлем беріледі. Осы орайда Информбюро порталы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігімен бірлесе төлем түрлеріне қатысты негізгі сұрақтарға жауап әзірледі.
Төлемдердің төрт түрі бар:
Жұмыс істейтін әйелдер төрт төлемді де алады. Ал жұмыс істемейтін әйелдер тек бала туғанда берілетін біржолғы төлем мен бала күтіміне берілетін жәрдемақы алады.
Еңбекке жарамсыздық қағаздарының төлемі, сондай-ақ бала бір жарым жасқа толғанша оның күтімі үшін ай сайынғы жәрдемақы Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төленеді. Сондықтан төлемдерді алу үшін әйелдер әлеуметтік сақтандырудың бірыңғай жүйесіне қатысуы шарт. Әйел еңбек шарты бойынша жұмыс істесе, онда жұмыс беруші ай сайын жалақысының 3,5 пайызын қорға аударып отыруы керек. Осылай қызметкер әлеуметтік жүйеге қатыса алады.
Осы материал орыс тілінде: Декретные беременным и пособия родившим казахстанкам: всё, что нужно знать
Жүктілік және босану бойынша төленетін күндердің саны заңмен белгіленеді (ҚР Еңбек кодексінің 99-бабы) және ол осы кезеңде туындауы мүмкін әртүрлі жағдайларға байланысты. Әйел гинеколог дәрігерге неғұрлым ертерек жүгінсе, еңбекке жарамсыздық қағазын беруге болатын мерзімді (30 апта) өткізіп алмау ықтималдығы соғұрлым жоғары. Медицина қызметкерлері белгіленген ережелерге сәйкес құжат рәсімдейді:
Ескерту. Дәрігер еңбекке жарамсыздық қағазын екі данада жазу керек:
Оқи отырыңыз: 2023 жылы әйелдер қалай 2 миллион теңгеге жуық ақша ала алады? Декреттік төлем мен оның тәртібі
Әйел адам 12 ай ішінде еңбекке жарамсыздық қағазы төлемін алу үшін қорға жүгінуге құқылы. Мысалы, еңбекке жарамсыздық қағазы 2023 жылғы 21 ақпанда берілсе, онда 2024 жылғы 20 ақпанға дейін жүктілік және босану бойынша әлеуметтік төлемдерді алуға өтініш бере алады.
Ескерту: мерзім еңбекке жарамсыздық күні басталған кезден емес, еңбекке жарамсыздық қағазы берілген күннен бастап есептеледі.
Қорға жүгінер алдында жұмыс берушіден артқы жағында тиісті белгісі бар еңбекке жарамсыздық қағазын алуыңыз керек. Осыдан кейін сіз келесі жолдардың бірімен төлемге өтініш бере аласыз:
ХҚКО арқылы өтініш жасаса, келесі құжаттар қажет:
eGov порталы арқылы өтініш берсе:
Екеуінде де төлем жүргізілетін банк шоты туралы мәлімет қажет.
Оқи отырыңыз: Бала күтіміне төленетін жәрдемақыны қалай есептеуге болады?
Бала туған күннен 18 күнтізбелік ай ішінде бала күтімі үшін берілетін ай сайынғы жәрдемақыны тағайындауға келесі әдістердің бірімен өтініш бере аласыз:
Бала күтімі үшін ай сайынғы әлеуметтік төлемді тағайындау үшін қажетті құжаттар мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерінен сұратылады. Ақпараттық жүйелерде мұндай ақпарат болмаса келесі құжаттарды қағаз жүзінде немесе цифрлық құжаттар қызметіне ұсыну қажет:
Бала туғанда берілетін мемлекеттік бірреттік жәрдемақы республикалық бюджет қаражаты есебінен төленеді. Оның сомасы осы жылы белгіленген ең төменгі АЕК мөлшеріне байланысты есептеледі. 2023 жылы АЕК сомасы – 3450 теңге. Жөргекпұл сомасы бала кезегіне байланысты:
Егіз не үшем, төртем болса, мемлекеттік жәрдемақы әр балаға жеке-жеке есептеледі. Жәрдемақыны жұмыс істейтін де, жұмыс істемейтін әйелдер де алады.
Оқи отырыңыз: Үкімет балалы отбасыларға 4 түрлі жәрдемақы береді. Алу жолдарын түсіндіреміз
Бала бір жарым жасқа толғанша күтімі үшін төленетін ай сайынғы жәрдемақының мөлшері жұмыс берушінің әлеуметтік аударымдар жасаған жалақысына байланысты. Жәрдемақы мөлшері әйелдің соңғы 24 айдағы (бала дүниеге келген айдың алдындағы) орташа айлық табысы негізінде есептеледі. Алынған сома алмастыру коэффициенті – 0,4-ке көбейтіледі.
2023 жылы бала күтіміне берілетін жәрдемақыны есептеу үшін әйелдің орташа айлық табысы 7 еселенген ең төмен жалақыдан немесе 490 мың теңгеден аспауы керек.
Жұмыс істемейтін әйелдерге баласы бiр жарым жасқа толғанша оның күтіміне ай сайын бала кезегіне қарай жәрдемақы төленеді:
Жүктілікке және босануға байланысты табысынан айырылған жағдайда төленетін әлеуметтік төлемдерден, сондай-ақ бір жарым жасқа дейінгі бала күтімі бойынша жәрдемақыдан тек 10% мөлшерінде міндетті зейнетақы жарналары шегеріліп, зейнетақы қорына аударылады.
Жүкті әйелдер мен босанған әйелдерге МӘМС жарнасын мемлекет төлейді.
Мақаланы жазу кезінде пайдаланылған заңнамалар:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Әлеуметтік төлемдер Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төленеді,,2023-03-31T14:39:23+05:00
2023-zyly-student-qalai-115-myn-tenge-stipendiya-ala-alady-sakirtaqy-turlerine-solu,informburo.kz,2023 жылы студент қалай 115 мың теңге стипендия ала алады? Шәкіртақы түрлеріне шолу,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2023-zyly-student-qalai-115-myn-tenge-stipendiya-ala-alady-sakirtaqy-turlerine-solu,"Жыл сайын Қазақстанда мыңдаған білім гранты бөлініп, талапкерлер колледждер мен жоғарғы оқу орындарында тегін білім алуына жағдай жасалады. Білім грантына ие болған студент әр ай сайын мемлекеттен белгілі бір мөлшерде стипендия алып отырады. Мемлекеттік стипендия студенттің оқу үлгерімі мен әлеуметтік санатқа жатуына байланысты көтермеленеді.
2023 жылы студенттер алатын стипендия сомасы қандай? Жоғарылатылған және президенттік стипендияға кімдер үміткер бола алады? Информбюро порталы Findhow сайтына сілтеме жасай отырып осы сұрақтарға жауап береді.
Мемлекеттік стипендия түрлері мен олардың мөлшерлері үкіметтің № 116 қаулысына сәйкес бекітіледі.
Стипендия түрлері:
Мемлекеттік білім грантына ие болған ЖОО студенттері ғана емес, сонымен қатар кәсіптік-техникалық оқу орындарында (колледждер, кәсіптік-техникалық лицейлер) оқитын білім алушылар да стипендия алуға үміткер бола алады.
Стипендия ақшасы Қазақстанның кез келген банкінде ашылған шотқа ай сайын аударылып отырады. Банк картасын ашу әр банктің жұмыс тәртібіне байланысты, кейде 45 күнге дейін созылуы мүмкін. Сондықтан алғашқы стипендия түскенше картаны ертерек ашу керек.
Оқи отырыңыз: Студенттер шәкіртақысы 2030 жылға дейін 4 есе артады
Ең төменгі стипендияны алу үшін негізгі шарт – білім беру грантын жеңіп алу. Ол үшін талапкер ҰБТ (КТА) немесе оқуға түсу емтиханында грантқа қажетті балл жинауы керек.
Стипендияны оқу біткенше үздіксіз алу үшін студент әр сессиядан ""өте жақсы"" немесе ""жақсы"" деген бағамен аяқтауы керек. Студент пәндердің кем дегенде біреуінен ""қанағаттанарлық"" деген баға алса, келесі емтихан сессиясына дейін стипендия алмайды.
Жазғы каникул кезінде стипендия жазғы сессияның қорытындысы бойынша шілде айының соңында екі айға (шілде және тамыз) бірден төленеді.
Ең төменгі стипендияның ай сайынғы мөлшері:
Қазақстанда стипендия мөлшерін арттыру жоспарланып отыр. Ол туралы осы материалдан оқуға болады:
Оқи отырыңыз: 41 мыңнан 217 мың теңгеге дейін: Студент, магистрант, докторанттардың стипендиясы қаншаға артады?
Емтихан сессиясының нәтижелері бойынша барлық пәнді тек ""үздік"" деген бағаға тапсырған студенттердің стипендиясына 15% қосылады. Сессия нәтижесінде бір сабақтан болсын ""жақсы"" деген бағадан төмен баға алса стипендия жоғарыламайды.
Жоғарылатылған стипендия мөлшері:
Белгілі бір әлеуметтік топтарға жататын студенттерге де (мүгедектер, жетімдер және т.б.) жоғары стипендияның бірнеше түрі қарастырылған.
Оқи отырыңыз: Медициналық ЖОО студенттерінің шәкіртақысы жыл сайын 20% артады
Президенттік стипендия ерекше сіңірген еңбегі үшін ЖОО студенттеріне ғана тағайындалады және студенттерді ғылыми-зерттеу қызметімен айналысуға ынталандыруға, ең талантты және дарынды студенттер мен магистранттарға қолдау көрсетуге, сондай-ақ зияткерлік әлеуетті қалыптастыруға жәрдемдесуге бағытталған.
ҚР президентінің стипендиясы күндізгі бөлімде оқитын кемінде 700 студенті бар ірі ЖОО-ларға ғана бөлінеді.
Президенттік стипендия күндізгі оқу нысанының студенттеріне 3-курстан бастап және магистранттарға 2-курстан бастап ""үздік"" (А, А-) білім алушыларға мемлекеттік білім беру гранты, сондай-ақ ақылы негізде де тағайындалады.
Президент қорынан төленетін стипендияға үміткер бола алады:
Президенттік стипендия университет ректорының бұйрығымен оқу жылында бір семестрге тағайындалады. Дегенмен ғылыми кеңестің шешіміне сәйкес бір студентке қайта тағайындалуы мүмкін.
Президенттік стипендия мөлшері (екі еселенген ең төменгі стипендия):
Оқи отырыңыз: 2023 жылы оқушылар мен студенттер қалай оқиды? Білім берудегі өзгерістерге шолу
Басқа өңірлерде тұратын колледждер мен кәсіптік-техникалық оқу орындарының, ЖОО студенттері мен магистранттары үшін жол жүру төлемдері қарастырылған:
Жолақы білім алушыңа ақпан мен маусым айында қолма-қол беріледі не төлем картасына аударылады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2023 жылы колледж бен ЖОО-да білім алушылар 20 мыңнан 224 мыңға дейін стипендия алады.,,2023-03-06T15:00:00+05:00
25-paiyzben-27-mln-tenge-auyl-turgyndary-qalai-sagyn-nesie-ala-alady,informburo.kz,"2,5 пайызбен 27 млн теңге: Ауыл тұрғындары қалай шағын несие ала алады?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/25-paiyzben-27-mln-tenge-auyl-turgyndary-qalai-sagyn-nesie-ala-alady,"2022 жылы Жамбыл облысында басталған ""Ауыл аманаты"" пилоттық жобасы биыл бүкіл өңірді қамтитын бағдарламаға айналды. Соған орай, 2023 жылдан бастап ауыл халқының табысын арттыру мақсатында қазақстандықтарға микронесие беріледі. Ауыл шаруашылығы министрлігі баспасөз қызметінің мәліметінше, қазірдің өзінде Ақтөбе мен Түркістан облыстарында әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар арқылы халыққа микрокридеттер беріліп жатыр.
Осы орайда Информбюро порталы АШМ баспасөз қызметінің ресми сұраухатқа берген жауабына сүйене отырып, бағдарламаның шарттары мен үміткерлерге қойылатын талаптарды түсіндіреді.
Микрокредит алуға үміткерлер:
Микрокредиттер сенім білдірілген өкіл (агент) арқылы халыққа беріледі. Сенім білдірілген өкілді бюджет заңнамасына сәйкес ауыл шаруашылығы мәселелері жөніндегі жергілікті атқарушы орган айқындайды. Ауыл шаруашылығы министрлігі мемлекеттік деңгейде бағдарламаны әзірлегенімен, оның жанында микрокредит беретін ұйым жоқ. Сондықтан ақшаны бөліп беру, микрокредитті үлестіру, жобаларды таңдау әкімдіктердің мойнында. АШМ түсіндіруінше, микрокредиттер әкімдіктерге қарасты әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар (ӘКК) арқылы беріледі. ӘКК құжаттар, өтінім қабылдау тәртібін анықтап, микрокредит алатын үміткерлерді іріктейді.
Микрокредиттер беру тәртібі, негізгі шарттары, тәсілдері, үміткерлердің санаттары, қарыздардың мерзімдері мен сомалары сенім білдірілген өкіл шешімімен белгіленеді және кредиттік шартта көрсетіледі. Үміткерлерді сенім білдірілген өкіл тапсырма шартына сәйкес айқындайды.
Оқи отырыңыз: Ауыл тұрғындарына арналған микрокредит: 2023 жылға 52 млрд теңге бөлінді
Үміткер сенім білдірілген өкілге келесі құжаттарды өткізеді:
Сенім білдірілген өкіл микрокредит алуға үміткер ұсынған құжаттардың мазмұны мен мәліметтерін құжаттар тіркелген күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде тексереді. Құжаттар мен олардағы мәліметтер микрокредит беру шарттарына сәйкес келмесе себебін көрсете отырып, микрокредит алуға арналған құжаттар топтамасын үміткерге қайтарады.
Құжаттар талаптарға сай келсе өтініш тіркелген күннен бастап 15 жұмыс күні ішінде ұсынылған бизнес-жобаға бағалау жүргізеді және микрокредит беруді мақұлдау не бас тарту туралы шешім қабылдайды.
Микрокредит беру мақұлданса сенім білдірілген өкіл үміткермен микрокредит беру туралы шартқа қол қойып, қаржыны шотына аударады.
Сенім білдірілген өкіл ай сайын ауыл шаруашылығы мәселелері жөніндегі жергілікті атқарушы органға микрокредиттердің нысаналы пайдаланылуы туралы есеп береді. Есепте қарыз алушы туралы мәліметтер, жоба атауы, микрокредит сомасы және берілген күні, қарыз қаражатының нысаналы мақсаты мен оны мақсатты пайдалану туралы ақпарат бар.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы ауыл тұрғындарына берілетін микронесие саны 15 мыңға дейін артуы мүмкін
Негізгі борыш пен сыйақыны өтеу жөніндегі жеңілдікті кезең микрокредиттеу мерзімінің ұзақтығының үштен бірінен, яғни 20 айдан аспайды.
Республикалық бюджеттен бөлінген қаржы:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бірқатар өңірде несие беру бағдарламасы басталды. Кредитті барлығы 11 мың адам алады.,,2023-02-28T14:19:39+05:00
3-sauirden-bastap-bolasaqpen-oquga-otinim-qabyldanady-kim-zane-qalai-qatysa-alady,informburo.kz,"3 сәуірден бастап ""Болашақпен"" оқуға өтінім қабылданады. Кім және қалай қатыса алады?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/3-sauirden-bastap-bolasaqpen-oquga-otinim-qabyldanady-kim-zane-qalai-qatysa-alady,"""Халықаралық бағдараламалар орталығы"" АҚ 3 сәуірде ""Болашақ"" бағдарламасына өтінім қабылдау басталатынына орай, бірқатар сұрақтарға жауап берді .
Инженерлік-техникалық қызметкерлер және медицина мамандары магистр дәрежесін алу үшін конкурсқа жеңілдетілген шарттармен қатысады.
Олардың мерзімі 12 айға дейінгі тегін тілдік дайындықтан өтіп, стипендия тағайындалғаннан кейін тізімнен университетті таңдау мүмкіндігі бар.
""Болашақ"" бағдарламасы аясында мамандардың мынадай санаттары тағылымдамадан өте алады:
Оқи отырыңыз: ""Болашақ"" стипендиясына 2023 жылы қай уақытта құжат тапсыруға болады?
Стипендия мөлшері елге және қалаға байланысты әртүрлі болады.
Стипендияның:
Оқи отырыңыз: Қасым-Жомарт Тоқаев: ""Болашақ"" бағдарламасының бағытын өзгертеміз
Бағдарлама оқу мен тағылымдамадан өту, медициналық сақтандыру, визаны рәсімдеу, оқу материалдары шығындарын өтейді, сондай-ақ ай сайын стипендия төленеді.
Жоқ. Халықаралық стипендия аясында бакалавриат көзделмеген. Шетелде магистратура, докторантура және резидентура бағдарламалары бойынша білім алуға, сондай-ақ тағылымдамадан өтуге болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Өтінімдер 2023 жылғы 3 сәуір мен 28 сәуір аралығында eGov.kz порталында қабылданады.,,2023-03-17T13:10:00+05:00
5-myn-tengege-qalai-pater-zaldap-turuga-bolady-memlekettik-bagdarlamalarga-solu,informburo.kz,5 мың теңгеге қалай пәтер жалдап тұруға болады? Мемлекеттік бағдарламаларға шолу,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/5-myn-tengege-qalai-pater-zaldap-turuga-bolady-memlekettik-bagdarlamalarga-solu,"Қазақстанда мемлекеттік бағдарлама бойынша пәтерді қалай жалға алуға болады? Мемлекеттен баспана алуға кімнің құқығы бар? Қандай баспана беріледі? Информбюро порталы Krisha.kz материалына сүйене отырып түсіндіреді.
Кімдер қатыса алады:
Қатысушыларға қойылатын талаптар:
Пәтерді тек өзіңіз кезекте тұрған аймақтан ғана ала аласыз. Бағдарламаның негізгі кемшілігі – кезек ұзақ жылдарға созылуы мүмкін.
Пәтерді ай сайынғы жалдау ақысы – 5 мың теңгеден 15 мың теңгеге дейін. Төлем мөлшерін әкімдік белгілейді. Коммуналдық және шаруашылық қызметтердің ақысы қосымша төленеді.
Жалға алу мерзімі – 5 жыл, алайда бес жылдан кейін жалдау мерзімін ұзартуға болады.
Өтінімдерді қабылдау туралы хабарландыруларды қалалар мен аудандардың тұрғын үй басқармасы жасайды.
Бағдарлама туралы толығырақ мына жерден оқыңыз.
Бұған тек Астана, Алматы, Шымкент қаласындағы 29 жасқа дейінгі жұмыс істейтін жастар қатыса алады.
Қатысушыларға қойылатын талаптар:
Жыл сайын бағдарламаға 1 мың жаңа пәтер беріледі. Пәтерді үлестіру кезінде жұмысшы мамандығына сұраныс, депозиттегі жинағы, отбасы, бала-шағасы, біліміна қарай жинаған ұпай саны ескеріледі.
Пәтерді ай сайынғы жалдау ақысы – 5 мың теңгеден 15 мың теңгеге дейін.
Жалдау мерзімі – 5 жыл. Бес жылдан кейін пәтерді босату керек. Осы уақыт ішінде пәтер сатып алу үшін бастапқы жарнаны жинақтау ұсынылады.
Бағдарлама 2025 жылға дейін жұмыс істейді. Өтінім беру мерзімі бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады.
Айта кетейік, бағдарламаның шарттары өзгеруі мүмкін. Атап айтқанда:
Өзгерістерді мемлекеттік органдар қарастырып жатыр.
Бағдарлама туралы толығырақ мына жерден оқыңыз.
Оқи отырыңыз:
Пәтерді жалдау ақысының 50 пайызын – мемлекет, 50 пайызын жалға алушы азамат төлейді. Бағдарлама Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында жарамды. Биыл кезекте тұрған 70 мың адамға 50 млрд теңге субсидия бөлінеді.
Бағдарламаға тек төрт санатқа жататын адамдар қатыса алады:
Қатысушыларға қойылатын талаптар:
Мысалы, үш адамнан тұратын отбасының жалпы табысы 121,7 мың теңгеден аспауы керек.
Субсидиялау шарттары:
1 шаршы метрді жалға алу бағасы белгілі бір шектен аспауы керек. Ол үшін 1 АЕК-ті (2023 жылы 1 АЕК – 3450 теңге) қаланың, облыстың коэффициентіне бөлу керек.
Мысалы, Астана мен Алматы қалаларының коэффициенті – 1,11-ге бөлінген. Сонда 3 450 теңгені 1,11-ге бөлсек, 3 108 теңге шығады. Яғни, Астана мен Алматыда жалға алынатын пәтердің 1 шаршы метрінің бағасы 3108 теңгеден аспауы керек.
Басқа қалалардағы бағалар мен коэффициенттерді мына жерден табуға болады.
Тұрғын үй көлеміне қатысты талаптар:
Мысалы, Астана мен Алматыда үш адамнан тұратын отбасы 40 шаршы метрлік пәтерді 124 мың теңге көлемінде жалға ала алады. Оның 62 мың теңгесін (50%) мемлекет төлесе, екінші жартысын жалға алушы өзі төлеуі тиіс. Баспананы жалға алушы өзі іздеп табады. Алайда оны жақын туыстардан, бұрынғы жұбайлардан, олардың туыстарынан жалға алуға, сондай-ақ қайтадан жалға беруге болмайды.
Өтінішті otbasybank.kz платформасында кез келген уақытта беруге болады. Ол үшін ЭЦҚ қажет.
Қазір бұл бағдарлама тек Астана қаласында ғана қолжетімді. Оны ""Қазақстандық тұрғын үй компаниясы"" АҚ қадағалайды.
Оған әкімдікте кезекте тұрған білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет, полиция, төтенше жағдайлар және тағы басқа салаларда жұмыс істейтін азаматтар қатыса алады. Әлеуетті қатысушылардың тізімін тиісті министрліктер мен әкімдіктер жасайды. Олар өңірдің қажеттілігі мен тұрғын үйдің бар-жоғына қарай анықтайды.
Сатып алумен жалға беру шарттары:
Бұл ретте Қазақстанда қазіргі уақытта сатып алу құқығымен тұрғын үйді жалға берудің бірыңғай тетігі әзірленіп жатыр.
Толығырақ мына жерден оқи аласыз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Астана тұрғындары пәтерді сатып алу құқығымен 20 жылға жалға ала алады.,,2023-03-16T09:51:00+05:00
mikroqarzy-uiymymen-aradagy-daudy-sotqa-zetkizbei-qalai-sesuge-bolady,informburo.kz,Микроқаржы ұйымымен арадағы дауды сотқа жеткізбей қалай шешуге болады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/mikroqarzy-uiymymen-aradagy-daudy-sotqa-zetkizbei-qalai-sesuge-bolady,"Қазақстандықтар микронесиемен байланысты барлық мәселе бойынша тегін консультация ала алады. Ол үшін микроқаржылық қызметтерде тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі орталыққа жүгінуі қажет, деп хабарлады Fingramota.kz сайты.
Қазіргі уақытта микроқаржы омбудсмені – Башанов Серікбай.
Өз кезегінде омбудсмен микроқаржы ұйымы мен қарыз алушы арасындағы микрокредит беру туралы шарттан туындайтын дауларды реттеуге көмектеседі.
Оқи отырыңыз: Депозитке 10 пайыз өтемақы: 2,6 млн адамның шотына 307,5 млрд теңге түседі
""Алдымен несие берушімен даулы мәселені өз бетінше реттеуге бағытталған шараларды қолға алу қажет. Ол үшін жазбаша немесе электронды түрде жазылған өтінішпен микроқаржы ұйымына хабарласуды ұмытпаңыз. МҚҰ күнтізбелік 15 күн ішінде өтінішіңізді қарап, оған жауап беруге міндетті. Егер ортақ мәмілеге келе алмасаңыздар, орталық көмегіне жүгіне аласыздар. Егер орталыққа жүгінгеннен кейін МҚҰ қабылдаған шешім сізді қанағаттандырмаса, онда омбудсменге жүгінуге құқығыңыз бар"", – делінген сайтта.
Бірінші қадам. Келесі құжаттарды жинаңыз:
Екінші қадам.
Оқи отырыңыз: Кәсіп бастауға қалай 1,4 млн теңге қайтарымсыз грант алуға болады? Шағын нұсқаулық
Үшінші қадам Екі нұсқаны толтыра отырып дербес деректерді жариялауға келісім беру қажет:
Микроқаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау, оның ішінде микрокредит бойынша төлемді кейінге қалдыруды ұсынудың барлық мәселелері бойынша орталыққа келесі нөмір арқылы хабарласа аласыз: +7 771 933 34 44.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бұл үшін арнайы орталыққа немесе омбудсменге жүгінуге болады.,,2023-02-24T17:20:00+05:00
mugalimder-bilim-bagalau-testin-qalai-tapsyrady-manyzdy-10-suraqqa-zauap,informburo.kz,Мұғалімдер білім бағалау тестін қалай тапсырады? Маңызды 10 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/mugalimder-bilim-bagalau-testin-qalai-tapsyrady-manyzdy-10-suraqqa-zauap,"27 наурызда педагогтердің білімін бағалауға өтініш қабылдау басталды. Бұрын бұл тест ""ұлттық біліктілік тестілеуі"" деп аталатын.
2023 жылы тестілеу 3-22 сәуір аралығында өтеді. Оған кімдер қатыса алады және қалай өтініш береді?
Информбюро порталы қазақстандық мұғалімдер үшін арнайы түсіндірме материал әзірледі.
Тестілеуге қатыса алады:
Өтініштер Ұлттық тестілеу орталығының сайтында қабылданады:
Ескерту: бір электрондық пошта арқылы бір ғана қолданушы тіркеле алады.
Оқи отырыңыз: Мұғалімдердің білімін бағалау: Кімдерге эссе жазбауға рұқсат?
Өтініш қабылданғанын жеке кабинеттегі ""Менің іс-әрекетім"" бөлімінен көре аласыз. Оны ашып, барлық мәліметтің дұрыстығына көз жеткізіңіз. Көзі көрмейтін педагогтер өтініш берген кезде ""көру қабілеті бойынша мүгедектік"" деген белгіні таңдай алады.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда мұғалімдердің білімін бағалауға өтініш қабылдау басталды
Иә, болады. Ол үшін жеке кабинеттегі ""Менің іс-әрекетім"" бөліміне кіріп, өтінішіңіздегі мәліметтерді өзгерте аласыз. Не болмаса өтінішті жойып, қайтадан өтініш бере аласыз.
Ескерту: өтініштерді қабылдау базасы жабылғаннан кейін тестілеуді тапсыру орны мен уақытын, тестілеу тілі мен пәндерін өзгерту мүмкін емес.
Педагогтер тестілеуді жылына екі рет тапсыра алады. 12 ай ішінде берілген өтінім саны асып кетсе де, сәуір айындағы тестілеуге қатыса алады. 3-22 сәуір аралығында екі рет тапсыруға болады. Сәуір айындағы педагогтердің білімін бағалау тегін өтеді.
Тест 50 тапсырмадан тұрады:
Тапсырмалардың формасы екі түрлі:
Тест сынақтарын білім беру саласындағы уәкілетті орган әзірлейді.
Оқи отырыңыз: Мұғалімдерге арналған курс құны қалай есептеледі? Оқу министрлігінің жаңа жобасы
Тест тапсыруға 90 минут уақыт берілсе, ""Математика"", ""Физика"", ""Химия"", ""Информатика"" пәндері бойынша тестілеуден өтетін педагогтер үшін тест 125 минутқа созылады.
Тыйым салынған заттар:
Өтініш беру кезінде мақұлдаған келісімде сертификаттаудан өтетін ғимаратта тыйым салынған заттардың біреуін пайдалануға тырысқаны үшін жауапкершілік алатыны жазылған. Тест тапсырушыдан тыйым салынған зат табылса ол бір жыл мерзімге сертификаттаудан өту құқығынан айырылады. Бейнежазбаны қарағанда тыйым салынған зат қолданғаны анықталса нәтижелердің күші жойылады.
Оқи отырыңыз: Аттестация электронды форматта қалай өтеді? Мұғалімдерге маңызды ақпарат
Ұлттық тестілеу орталығының testcenterkz атты Instagram парақшасына жаңа пошта мен ЖСН-ді жазып жіберу қажет. Сауалдар кезекпен қаралады.
Педагогтердің білімін бағалауға қатысты барлық ақпаратты Ұлттық тестілеу орталығының сайтынан ""Педагогтерге"" бөлімінен біле аласыз.
Портфолио мен санат туралы сұрақтар бойынша мектеп әкімшілігіне не өз аймағыңыздағы білім басқармасына хабарласу керек.
Педагогтер біліктілігін арттыруға арналған курс туралы видеонұсқаулық:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Педагогтердің білімін бағалау 3-22 сәуір аралығында тегін өтеді.,,2023-03-28T14:33:38+05:00
pater-satqanda-qalai-salyq-tolemeuge-bolady-5-suraqqa-zauap,informburo.kz,Пәтер сатқанда қалай салық төлемеуге болады? 5 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/pater-satqanda-qalai-salyq-tolemeuge-bolady-5-suraqqa-zauap,"Қазақстанда тұрғын үйді сатқанда әрқашан салық төлеу қажет пе? Оның мөлшері қалай анықталады және оны қалай есептеу керек? Krisha.kz материалына сүйене отырып түсіндіреміз.
Бір жылдан аз уақыт ішінде сатып алынған пәтерді сатып алған бағадан қымбатырақ бағаға сатқан кезде жеке табыс салығын төлеу қажет. Ол пәтер құнының өсуінен, яғни сатудан түскен табыстан ғана қарастырылады. Ол Қазақстан азаматтары үшін – 10%-ды құрайды.
Мысал: 2021 жылдың 1 желтоқсанында 25 миллион теңгеге сатып алынған пәтерді 2022 жылдың 1 қарашасында 30 миллион теңгеге сатқан кезде салық төлеу қажет болады. Себебі пәтерді сатып алғанына бір жыл өтпеген және 5 миллион теңгеге қымбатырақ сатқалы отыр. Сонда жеке табыс салығы 500 мың теңге болады.
Ал етел азаматтары 15% мөлшерлеме бойынша салық төлейді және олар үшін сату кезінде тұрғын үйге иелік ету мерзімі маңызды емес – олар кез келген жағдайда төлеуі керек.
Егер пәтер меніггіңізде бір жылдан астам уақыт болса немесе бағасында өсім болмаса, салық талап етілмейді.
Мысал: 2021 жылдың 1 желтоқсанында 25 миллион теңгеге сатып алған пәтерді иесі 2022 жылдың 1 тамызында дәл сол бағамен сатса, салық төлемейді. Сонымен қатар 2021 жылдың 1 желтоқсанында 25 миллион теңгеге сатып алыннған пәтерді 2022 жылдың 2 желтоқсанында 30 миллион теңгеге сатқан кезде де салық төлеудің қажеті жоқ.
Бұл жерде тұрғын үйге меншік құқығы нотариус мәмілесінен кейін емес, мемлекеттік деректер базасында тіркелгеннен кейін пайда болатынын түсіну маңызды.
Оқи отырыңыз: Алматы, Астана, Шымкент және Түркістанда ""7-20-25"" ипотекасына сай қанша пәтер бар?
Үйді сату кезінде салықты есепте үшін мүлік құнының өсімін, яғни кірісті дұрыс есептеу маңызды. Мемлекеттік кірістер комитетінің мәліметінше, бұл тұрғын үй түріне және меншік құқығын алу тәсіліне байланысты.
Бастапқы нарықта сатып алу. Бұл жағдайда құнның өсуі ретінде үлестік қатысу шартындағы сату бағасы мен сатып алу бағасы арасындағы айырмашылық қаралады.
Қайталама нарықта сатып алу. Сатып алу-сату шарттарында көрсетілген тұрғын үйді сату бағасы мен сатып алу бағасы арасындағы айырмашылық өсім болып саналады.
Кейбір сатушылар салық төлегісі келмегендіктен шартта төмен бағаны көрсетіп, қалғанын қолма-қол ақшамен төлеуді сұрайды. Бұл сатып алушы үшін үлкен тәуекел, өйткені мәміле жойылған жағдайда ол тек келісімшартта көрсетілген соманы қайтара алады. Қолхат ақшаны қайтаруға толық кепілдік бермейді.
Айырбастау. Жеке табыс салығы айырбастау келісімінде көрсетілген сату бағасы мен сатып алу бағасы арасындағы айырмашылыққа салынады. Егер құжатта баға көрсетілмесе, жыл сайын ""Азаматтарға арналған үкімет"" жүргізетін тұрғын үйдің сметалық құны сатып алу бағасы ретінде алынады.
Мұраға немесе қайырымдылық ретінде алу. Жер үй салу. Бұл жағдайларда өсім ретінде тұрғын үйдің сату бағасы мен меншік құқығын тіркеу кезіндегі нарықтық құны арасындағы айырмашылық саналады. Ол үшін үйді сатып алған жылдан кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей тәуелсіз бағалаушыларға  бағалату қажет. Ал бағалау жүргізілмесе немесе оны анықтау мерзімі сақталмаса, мемлекеттің бағалау құны сатып алу бағасы болып қарастырылады.
Сыйлыққа алу. Сату бағасы мен мемлекет бағаланған құн арасындағы айырмашылық өсім бағасы ретінде есептеледі.
Жылжымайтын мүліктің есептік (кадастрлық) құнын жыл сайын 1 қаңтарда ""Азаматтарға арналған үкімет"" мемлекеттік корпорациясы мүлік салығын есептеу үшін анықтайды. Әдетте ол нарықтағы құннан әлдеқайда төмен болады.
Талап ету құқығын беру. Мұндағы өсім үлестік қатысу шарты бойынша тұрғын үйдегі үлесті талап ету құқығы сатып алынған кездегі пәтер құны мен сату бағасы арасындағы айырмашылықты құрайды.
Коммерциялық нысандарды немесе оларды салуға арналған жер телімдерін сату кезінде салық меншік мерзіміне қарамастан төленеді.
Оқи отырыңыз: Пәтерді жалға берушілер мемлекетке қанша салық төлейді?
Салықты есептеу сатушыға жүктеледі. Ол пәтерді сатқаннан кейінгі жылдың 31 наурызына дейін 240.00 нысаны бойынша жеке табыс салығы декларациясын тапсыруға міндеттеледі. Салықты 10 сәуірге дейін төлеу керек.
Мысал: Пәтер 2022 жылдың қыркүйегінде сатылса, 2023 жылдың 31 наурызына дейін декларация тапсырып, 10 сәуірден кешіктірмей салық төлеу қажет.
Декларацияны төмендегі жолдармен тапсыруға болады:
Төлемді:
Оқи отырыңыз: Пәтер жалдағанда алаяққа алданып қалмас үшін не білу керек?
Салық төлемеген жағдайда бірінші ескерту беріледі.
Құқық бұзушылық қайталанған жағдайда – 51 750 теңге (15 АЕК) айыппұл салынады. 2023 жылы 1 АЕК – 3 450 теңге.
Салық төлеуді кейінге қалдыруға немесе бөліп төлеуге болады. Ол үшін арнайы өтініштер толтыру қажет.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Табыс салығын төлемеген жағдайда 51 750 теңге айыппұл салынады.,,2023-03-03T16:55:00+05:00
paterdi-zalga-alarda-ne-bilu-kerek-manyzdy-9-suraqqa-zauap,informburo.kz,Пәтерді жалға аларда не білу керек? Маңызды 9 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/paterdi-zalga-alarda-ne-bilu-kerek-manyzdy-9-suraqqa-zauap,"Жалға алар кезде пәтерді қалай тексереді, келісімшартқа не жазу керек және қандай шарттар депозитті қайтаруға кепіл болады? Krisha.kz материалына сүйене отырып, жауап береміз.
Бұл материалда жалға берілетін үйге байланысты жиі кездесетін мәселелер мен оларды шешу жолдарын қарастырамыз.
Мұндайда ең бастысы, жалға алу/беру келісімшартын жасау керек. ""Тұрғын үй қатынастары туралы"" заң бойынша жеке меншіктегі баспананы жалға алу үшін жазбаша түрде келісім жасау қажет. Егер келісімшарт бір жылдан ұзақ мерзімге жасалса, міндетті түрде оны ХҚКО-да тіркеу керек. Нотариус арқылы растау міндетті емес.
Келісімшартта мүлік иесі мен жалға алушы төлем сомасы, төлеу уақыты, пәтерақыны көтеру жилігі, үйден шығару, депозитті қайтару туралы барлық шартты өздері кабылдауға тиіс. Сонымен қатар мүлікті өткізу-қабылдау актісін кұру керек.
Кейбір мүлік иелері құжатқа қол койғысы келмейді. Бірақ ауызша келісім де заңды және Азаматтық кодекс, әсіресе ""Тұрғын үй қатынастары туралы"" заңмен реттеледі.
Жазбаша келісім болмаса, үй иесі пәтерақы сомасын жылына бір рет қана көтере алады. Ал жалға алушы онда тұру жағдайы нашарласа, келіспеуге құқылы. Мұндайда дау сотта шешіледі.
Екі сағатта үйді босатуды талап етуге де ешкімнің құқығы жоқ. Бір тараптың қалауымен үйден шығару тек сот арқылы жүзеге асады. Сондықтан алдын ала жазбаша келісім жасап, барлық шартты соған жазу қажет.
Жалға алу/беру шартында құжат мерзімі жазылмаса және оның күшін жоюға басқа негіз болмаса, үй иесі жалға алушыға пәтерді босату қажет екенін үш ай бұрын ескертуге міндетті. Ал жалға алушы көшетінін бір ай бұрын айтып, сол айдың ақысын төлейді.
Оқи отырыңыз: 35 жасқа дейінгі жұмысшылар қалай арзан пәтер жалдай алады? 7 сұраққа жауап
Мұндай жағдайда пәтер ақысын азайту арқылы жөндеу жүргізу туралы келісуге болады. Жалға алу/беру шартына жөндеу туралы бөлім қосу қажет. Шығынды тіркеу тәсіліне (алдын ала не факті бойынша) мән берген жөн. Әр нұсқаның өз кемшіл тұсы бар.
Сарапшылар тұрмыстық техника мен сантехниканың жағдайын өткізу-қабылдау актісінде көрсетуге кеңес береді. Түрін, маркасын, моделін, техникалық және эстетикалық жағдайын, жұмысында ақау бар-жоғын жазу керек. Бұл үй иесі ақау бар деп депозитті бермей койғанда қажет болады.
Келісімшарт пен өткізу-қабылдау актісіне қол қоймас бұрын пәтерді қарап шығу қажет. Жәндіктер әдетте асүйде, гарнитур астында, жуынатын бөлме мен түтінсорғыда жүреді. Жалға алу/беру шартына үйден зиянкес шыққан жағдайда жалға алушы депозитке берген ақшасын қайтарып, көшіп кетуге құқылы екенін жазу керек.
Алайда мұны тараптар өз мақсатына пайдаланбас үшін заңгерлер мүлікті өткізу-қабылдау актісіне қол қояр кезде бәрін тіркеуге кеңес береді. Әдетте жалға алу/беру шартында үй иесі тұруға жарамды баспана беруге міндетті деген тармақ бар. Құжатқа қол қойғанда айыппұл санкциясын салу немесе мәселені белгілі бір уақытта шешу керегін жазу қажет.
Төбеден су аққанда мәселені пәтер иесі шешуге тиіс. Жалға алушы оны тіркеп, мүлік иесі мен басқарушы компанияға ескертеді. Егер көршілер кіреберісте ұрыс шығарып, темекі тұқылын тастаса, жалға алушы өз бетінше полиция шакыруға құқылы.
Ең бастысы жалға алушы өзі тұратын пәтерде уақытша тіркелуі керек. Пәтер иесі не оның өкілі жалға алушыны тіркеуге міндетті.
Тіркелмеген азамат мындай жауапқа тартылады:
Мекенжай ауыстырғанда айыппұл арқаламау ушін жаңа қонысқа бір ай ішінде тіркелу керек.
Оқи отырыңыз: ""7-20-25"", ""Бақытты отбасы"" және өңірлік ипотекалар. 2023 жылы қалай баспана алуға болады?
Келетін уақыт пен оның жилігін алдын ала келісіп, келісімшартқа тиісті тармақ енгізген жөн. Мәселен, үй иесі айына бір-екі рет қоңырау шалғаннан кейін және жалға алушы үйде болғанда келе алады деп жазуға болады.
Әдетте мүлік иесі коммуналды қызмет ақысын өзі төлейді. Заңгерлер төлем жасайтын күнді келісімшартқа жазып, қарыз анықталса, пәтерақы көлемін азайту керек екенін жазуға кеңес береді.
Үй иесі жалға алушының ақшасын бергісі келмейтін жағдай жиі кездеседі. Депозит – бір айлық, пәтерақы мөлшеріне тең сақтандыру сомасы. Жалға алушы үйге зиян келтірсе, шығын депозиттен ұсталады. Еш мәселе туындамаса, оны үй иесі қайтарады. Қандай жағдайда ақша пәтер иесінің қалтасында қалатынын алдын ала анықтаған дұрыс. Мысалы, жалға алушы қоныс аударатынын бір ай емес, бірнеше күн калғанда айтса, депозит үй иесінде қалады. Ал егер үй иесі жалға алушыны үйден шығаратынын алдын ала ескертпесе, депозитті екі есе қылып қайтарады.
Оқи отырыңыз: Пәтерді жалға берушілер мемлекетке қанша салық төлейді?
1. Пәтер иесімен сөйлесіп тұрғаныңызңа көз жеткізіңіз. Жеке куәлігін не баска құжатын (төлқұжат, жүргізуші куәлігі) пәтерге меншік құқығын растайтын құжатпен (сатып алу-сату, сыйға тарту келісімшарты, мұраға алғаны туралы куәлік) салыстырыңыз.
2. Алаяқтар үй иесімін деп алдауы мумкін. Олар:
3. Пәтерде айқын не жасырын ақау бар-жоғын тексеріңіз. Фото не видео түсіріңіз. Мүлік тізімін тізімдеме актісіне жазыңыз. Болашақта дау болмау үшін тұрмыстық техника, жиһаз, сантехниканы үй иесінің көзінше тексеріңіз. Кейде үй иелері дүниесінің жағдайы қандай екенін білмей қалады.
4. Жалға алу/беру шартын жасаңыз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Жазбаша келісім болмаса, үй иесі пәтерақы сомасын жылына бір рет қана көтере алады.",,2023-03-10T17:17:54+05:00
qazaqstandagy-islam-bankingi-sarigat-qagidalary-men-qarzy-zandylygy-qalai-saqtalady,informburo.kz,Қазақстандағы ислам банкингі: Шариғат қағидалары мен қаржы заңдылығы қалай сақталады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaqstandagy-islam-bankingi-sarigat-qagidalary-men-qarzy-zandylygy-qalai-saqtalady,"2010-2020 жылдары әлем бойынша мұсылман саны 19% өсіп, 1,8 млрд адамға жетті. Бұл Жер шары халқының 23 пайызы. 2050 жылға қарай мұсылмандар саны 2,8 млрд адамға жетіп, Жер шары халқының 30 пайызын құрайтын болады.
Jusan Analytics зерттеу орталығының басқарушы директоры Әнуар Қуандықов ислам банкингінің өміршеңдігінің тағы бір себебін алға тартты. Ол – экономика .
""Дүниежүзілік банктің дерегі бойынша халқының басым бөлігі мұсылман дінін ұстанатын елдердің экономикасы соңғы 20 жылда жалпы 263% өсіп, олардың әлемдік жалпы ішкі өнімдегі үлесі 3 пайыздан 14 пайызға жоғарылады. Осындай қарқынды дамудың арқасында бұл елдерде көрсетілетін қаржылық қызметтерге, олардың ішінде мұсылман емес елдердегі инвестициялық құралдарға дейін сұраныс артты"", – деді Әнуар Қуандықов.
Мұнымен қатар, ол заманауи цифрлық IT шешімдерді белсенді енгізудің арқасында ислам банктері көрсететін қызметтің қолжетімділігі мен тартымдылығы артты. Қазір әлем бойынша ислам қаржысымен байланысы бар 375 финтех компания жұмыс істеп жатыр.
""Түптеп келгенде ислам банкингін дамытуда мемлекет тарапынан көрсетілетін қолдаулар шешуші рөл атқарады. Яғни, тиісті инфрақұрылым салып, қаржылай жеңілдіктер берсе, ислам қаржысы ел экономикасының дамуына айтарлықтай үлес қосады"", – деді маман.
Оқи отырыңыз: Жаңа заң қабылданды: Бөлшек салық салу тәртібі қандай?
Бүгінде дүние жүзінде ресми түрде 193 мемлекет бар десек, соның қырықтан астамында ислам банктері жұмыс істейді.
""2022 жылдың басына қарай әлемде жұмыс істеп жатқан банктердің саны шамамен 21,5 мыңдай болды. Олардың 316-сы (1 пайыздан астамы) – толыққанды ислам банктері. Олардан басқа дәстүрлі банктердің бөлімшелерінде клиенттерге Шариғат қағидаларына сәйкес өнімдер, қызметтер көрсететін 250 ислам терезесі бар. Осылайша соңғы 3 жылда ислам банктерінің жиынтық активі орта есеппен 15 пайызға өсіп, 2022 жылдың басына қарай 2,8 трлн долларға жетті – әзірге бұл әлемдік банк секторы активтерінің 2 пайызын құрайды"", – деді Jusan Analytics жетекшісі.
Орталық жетекшісінің айтуынша, ислам банкинг Шариғат қағидаларына сай жұмыс істейтінімен де тартымды. Мамандар оның қаржы әлеміне өте қажет адалдық, шынайылық, тазалық, тең әріптестік секілді құндылықтарға негізделгенін айтады.
""Діни негізге қарамастан, ислам банктері де кәдімгі банктер секілді барынша пайда табуға ұмтылады. Бірақ, мұнда ақша – тек айырбас құралы. Оларға пайыздық сыйақы есептелмейді. Банк пен салымшы – бір-біріне ешқандай ақпаратты жасырмайтын тең әріптестер, тең инвесторлар, тең үлескерлер. Банк жиналған қаражатты тек Шариғат рұқсат еткен халал жобаларға салады. Олардан түскен пайда банк пен салымшылар арасында әділ түрде үлестіріледі. Пайданың түсу-түспеуіне қатысты қауіп-қатерлер де екі жаққа тең бөлінеді. Бұл жерде құрғақ уәдеге жол жоқ"", – деп қосты Әнуар Қуандықов.
Ислам банкингінде мысалы, құмар ойындарды, туынды бағалы қағаздармен операциялар жүргізуді, шошқа еті немесе алкогольге қатысты өндірісті, темекі бұйымдары мен қару-жарақ өндірісін қаржыландыруға тыйым салынған. Бұл банктер әсіресе парсы шығанағы елдерінде жақсы дамыған. Әлемдегі ең ірі 10 ислам банктерінің 8-і осы аймақта орналасқан. Әрине, олардың бұлай шоғырлануына мұсылман халықтары үлесінің жоғары екендігі және экономиканың қарыштап дамуына тығыз байланысты.
Оқи отырыңыз: Отбасы банкі депозиттік операцияларды наурызға дейін не үшін тоқтатқанын түсіндірді
Осы ретте жекелеген елдерде ислам банкингін дамыту моделі де әлем жұртшылығының қызығушылығын тудыруда.
""Ұлыбритания – ислам банкингін (активтері – 7,5 млрд доллар) дамыту жөнінен Еуропадағы ең ірі нарық және осы жөнінен көш басындағы ел. Мұнда толыққанды 4 ислам банкі жұмыс істейді. Олардың үлесі бүкіл банк секторының  0,3 пайызын құрайды. Бірақ соның өзі барлық еуропалық ислам банкі активтерінің 85 пайызына тең. Бүгінде елдің банк секторындағы бүкіл қарыздың 0,03 пайызы және депозиттердің 0,13 пайызы осы 4 банкіне тиесілі. Бұл – аз. Бірақ елде ислам банкингі дамудың даңғыл жолына түскен. Мемлекеттің қолдауы арқасында 2015 жылдан бастап, ислам салымдары сақтандырылады. 2018 жылы кепілдік көлемі 85 мың фунт стерлингке өсті. Сөйтіп соңғы 3 жылда салымдар көлемі 84 пайызға көтерілді"", – дейді С. Рысбек.
Ислам банкингін ойдағыдай дамытып жатқан тағы бір мемлекет – Түркия. Мұнда 54 банктің алтауы – ислам банктері. Активтері – 77 млрд доллар. Бұл бүкіл банк секторы активтерінің 7,8 пайызына тең. Мемлекет болашақта олардың үлесін 15 пайызға жеткізуді көздейді. Түркияда ислам банктерінің жиынтық кредиттік портфелі 20,7 млрд долларға (бүкіл банктердің осы портфелінің 6,9 пайызы), ал салымдар – 43,1 млрд долларға тең (10,5%). Елде ислам қаржысының дамуы мемлекетің қолдауына тікелей байланысты – ислам банктерінің жартысы мемлекетке қарайды. Оның үстіне 2018 жылдан бастап, ислам салымдары 100 000 лирге дейін сақтандырылады.
Қазақстанға келер болсақ, елімізде ислам банкингін дамыту 1995 жылдан бастау алады. Осы жылы Қазақстан Ислам даму банкінің қатысушысы атанды. Бірақ ислам банктерін заң жүзінде реттеу тек 2009 жылы толығымен аяқталды.
""Қазіргі уақытта Қазақстанда толыққанды 2 ислам банкі жұмыс істейді: ""Al Hilal ислам банкі"" АҚ мен ""Заман-Банк"" ""ИБ"" АҚ. Соңғы 5 жылда елімізде ислам банктері активтерінің орташа өсімі 18 пайызға жетті. Ал басқа дәстүрлі банктердегі орташа өсім 12% ғана. Өсу қарқыны жоғары болғанымен, исламдық активтердің үлесі банк секторындағы жиынтық активтердің 0,2 пайызынан аспайды. Ислам банктерінің депозиттік портфелінде де, кредиттік портфелінде де корпоративтік клиенттер басым"", – дейді Сұңғат Рысбек.
Оның айтуынша, 2021 жылы мемлекет тарапынан ислам банкингін дамытуға маңызды қадам жасалды. Яғни ""к4"" пруденциалдық нормативі дәстүрлі банктер үшін де ислам банктері үшін де теңестірілді. Бұл маңызды фактор болғанымен, бұл жеткіліксіз. Бүгінде елімізде ислам банктеріндегі салымдарға кепілдік беру механизмі жоқ. Ал оның болуы салымдардың өсуіне септігін тигізер еді, дейді мамандар. Бұдан басқа, Қазақстанда ислам банктерінің қаражаттарын инвестициялауға арналған, шариғат қағидаларына сай келетін бағалы қағаздар – сукуки жоқ. Ал сукуки қаражатты халал жобаларды қаржыландыруға мүмкіндік береді. Сұңғат Рысбектің айтуынша осы ретте Түркия тәжірибесін Қазақстанға енгізу мүмкіндігі жоғары.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы атаулы әлеуметтік көмекті кімдер және қалай алады?
""Қазір отандық ислам банктеріне бәсекеге қабілетті өнімдер жасау қиын. Өйткені инфрақұрылым жеткілікті дамымаған. Мысалы, қазақстандық ислам салымдарының табыстылығы 8 пайыздан аспайды. Ал дәстүрлі мерзімсіз депозиттердің орташа табыстылығы 16,3 пайызды құрайды. Сол үшін қазақстандық ислам банктері бәсекеге қабілетті болулары үшін өздері бірінші кезекте цифрлық технологияларды белсенді түрде енгізіп, өздерінің банктік экожүйесін құруы тиіс"", – деді Сұңғат Рысбек.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Мұсылман дінін ұстанатын елдердің экономикасы соңғы 20 жылда жалпы 263% өсті.,,2023-03-20T17:00:00+05:00
sailaudy-kimder-zane-qalai-baqylaidy-manyzdy-12-suraqqa-zauap,informburo.kz,Сайлауды кімдер және қалай бақылайды? Маңызды 12 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/sailaudy-kimder-zane-qalai-baqylaidy-manyzdy-12-suraqqa-zauap,"Мәжіліс пен мәслихат депутаттарының сайлауына он күннен аса уақыт қалды. Енді ОСК аккредиттеген ұйымдар ғана сайлауға бақылаушы жібере алады. Дауыс беру күні сайлау учаскесі ашылған сәттен бастап және сайлаушылардың дауыстарын санау кезінде дауыс беру нәтижелері анықталғанға дейін сайлау учаскесінде әрбір саяси партиядан, өзге де аккредиттелген қоғамдық бірлестік пен коммерциялық емес ұйымынан бір-бір бақылаушыдан қатыса алады. Бақылаушы болу үшін не істеу керек? Бақылаушының құқықтары мен міндеттері қандай? Информбюро порталы ""Сайлау туралы"" Конституциялық заң мен ""Еркіндік қанаты"" қоғамдық қорының мәліметіне сүйене отырып осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Қазақстанның 18 жастан асқан азаматы бақылаушы атанып, сайлау мониторингіне қатысуға толық құқығы бар.
Мемлекет ішінде немесе шетелде тұрып жатқан ҚР азаматтары да бақылаушы бола алады. Шетелде сайлауды сол елдердегі елшілік немесе өкілдіктерінде бақылай алады.
Бақылаушы саяси партиялардан немесе аккредиттелген қоғамдық бірлестіктерден, коммерциялық емес ұйымдардың атынан тіркеледі.
Белгілі бір саяси көзқарастары бар, белгілі бір кандидатты немесе партияны қолдайтын адам сол кандидаттың немесе партияның штабынан бақылаушы бола алады. Ал тәуелсіз бақылаушы қоғамдық бірлестіктер не коммерциялық емес ұйымдарда бақылаушы ретінде тіркелу керек. Сайлау учаскесінің нөмірін таңдап, учаскеге алдын ала тіркеледі.
Бақылаушы дайындық курсынан өтіп, бақылаушы куәлігін алады. Оның өкілеттіктері аты-жөні көрсетіле отырып, жазбаша нысанда куәландырылуға тиіс. Бұл құжат бақылаушыны жіберген ұйымның мөрімен куәландырылады және бақылаушының жеке басын куәландыратын құжатты көрсеткен кезде жарамды болады. Сайлау күні құжаттар бақылаушы туралы деректерді есепке алу журналына енгізу арқылы оны тіркеу үшін сайлау комиссиясының төрағасына не оны алмастыратын адамға көрсетіледі.
Оқи отырыңыз: 19 наурызда өтетін Мәжіліс сайлауының ерекшеліктері қандай? 12 сұраққа жауап
Осыған дейін дауыс беру күні сайлау учаскесіне бақылаушы куәлігін көрсетсе жеткілікті еді. Сайлауға дейін бақылаушылар тіркелмейтін. Жаңартылған заңнамада қоғамдық бірлестіктер мен коммерциялық емес ұйымдар алдын ала Орталық сайлау комиссиясында аккредиттеуден өтуі керек. Аккредитация алу үшін ОСК-ға өтініш және сайлауда бақылау құқығын растайтын жарғыдан үзінді көшірмені ұсыну керек. Аккредиттеу өтініші 30 күн қаралады. Құжаттар толық ұсынылмаса, жарғыға сәйкес келмесе, ұйымның қызметі тоқтатыла тұрса не тоқтатылса ОСК аккредиттеуден бас тартады не күшін жояды. Аккредиттация бір жылға беріледі.
ОСК сайтында аккредиттелген және аккредиттеу тоқтатылған қоғамдық бірлестіктер мен коммерциялық емес ұйымдардың тізімі жарияланады.
""Сайлау туралы"" заңның 20-1-бабы, 2-тармағына сәйкес бақылаушылар:
Бақылаушылардың міндеттері:
Оқи отырыңыз: Тұңғышбай Жаманқұлов, Макс Боқай, Динара Егеубаева. Мәжіліс депутаты болуға кімдер өзін-өзі ұсынды?
Иә, міндетті. Сайлау комиссиясының төрағасы, оны алмастыратын адам сенім білдірілген адамдардың, бақылаушылардың өтініштері бойынша дауыстарды санау хаттамасына олардың жасаған актілерін қоса беруге міндетті.
Сондай-ақ, учаскелiк сайлау комиссиясының мүшелерi бақылаушыларды сайлаушылардың дауыс беруге арналған үй-жайдан тыс жерде дауыс беруі туралы хабардар етуге мiндеттi. Олармен бақылаушы ілесіп жүруге құқылы.
Сайлау күні сағат 6.00-де сайлау учаскесіне келіп, бақылаушылар тізімінде белгіленеді. Учаскеде заңнама талаптарының сақталуын тексереді. Сағат 7.00-де дауыс беру басталатындықтан учаскеге тіркелгендер санын біледі. 12.00-де үйден дауыс беретіндердің санын анықтайды. Сайлау учаскесінде тәртіп бұзушылықтар анықталған жағдайда төрағаға жүгінеді, акт толтырады. 20.00-де дауыс беру аяқталады, соған сәйкес дауыстарды санау процесіне қатысып, қол қойылған және мөр басылған хаттама көшірмесін алады.
Бақылаушы сайлау учаскесінде өзімен бірге жеке куәлігі мен бақылаушы куәлігін, қағаз бен қалам, бақылаушының жадынамасын алуы керек. Күні бойы бір жерде отыратындықтан телефон қуаттағыш пен тағам алу артық етпейді.
Дауыс беруге арналған үй-жайдағы дауыстарды санау жүргiзiлетiн үстелдер учаскелiк сайлау комиссиялары мүшелерiнiң iс-әрекетiн үй-жайдағы қатысушы барлық адамдардың көрiп отыруы қамтамасыз етiлетіндей етiп орналастырылады. Дауыстарды санау кезiнде қатысатын сенiм бiлдiрiлген адамдар мен байқаушылар дауыстарды санауды бюллетеньдердегi белгілердiң көрiнiп тұруы қамтамасыз етiлетiндей қашықтық пен жағдайда байқап тұрады.
Оқи отырыңыз: Сайлау бақылаушыларының құқығы мен міндеттері қандай? Сараптама
Бақылаушы:
Жоқ. Дауыс берушiлер сайлау бюллетеньдерiн жасырын дауыс беруге арналған кабиналарда толтырады. Оларды толтыру кезiнде дауыс берушiден басқа кiмнiң болса да кiрiп тұруына тыйым салынады. Бюллетеньдердi өз бетiнше толтыра алмайтын адам өзi сенетiн адамның көмегiн пайдалануға хақылы. Бірақ ол адам тиiстi сайлау комиссиясында тiркелген бақылаушы болмауға тиіс.
Бақылаушылар сайлауды тек қарап, тыңдап қана қоймайды. Олар заң бұзушылық актілерін жасайды. Сайлау барысы туралы сауалнамалар толтырады. Құқықбұзушылықтарды фото және видеоға түсіріп, ""Сайлау туралы"" Конституциялық заңға сәйкес басқа да рұқсат етілген қызметті жүзеге асырады. Бақылаушы үшін демократиялық процедураның әділ және ашық өтуі маңызды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",19 наурызда мәжіліс және мәслихат депутаттарының кезектен тыс сайлауы өтеді.,,2023-03-07T15:15:15+05:00
ukimet-balaly-otbasylarga-4-turli-zardemaqy-beredi-alu-zoldaryn-tusindiremiz,informburo.kz,Үкімет балалы отбасыларға 4 түрлі жәрдемақы береді. Алу жолдарын түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ukimet-balaly-otbasylarga-4-turli-zardemaqy-beredi-alu-zoldaryn-tusindiremiz,"Қазақстанда тапқан табысына қарамастан балалы отбасыларға жәрдемақы тағайындалады. Мемлекеттен бала дүниеге келгенде, бала күтімі үшін бір рет, сондай-ақ көпбалалы отбасылар мен ""Алтын алқа"" және ""Күміс алқа"" алған аналарға ай сайын белгілі бір мөлшерде жәрдемақы төленеді. Информбюро порталы олардың әрқайсына жеке-жеке тоқталады.
Бұл – бала тууға байланысты тағайындалатын және төленетін біржолғы мемлекеттік жәрдемақы. Туу жәрдемақысы жұмысшыларға да, жұмыс істемейтін әйелдерге де төленеді. Бала туғанда берілетін жәрдемақыны тағайындау үшін ХҚКО немесе eGov арқылы өтініш береді. Өтініш берушінің келесі құжаттары ақпараттық жүйелерден алынады:
Жәрдемақы мөлшері:
Оқи отырыңыз: 2023 жылы атаулы әлеуметтік көмекті кімдер және қалай алады?
Бала күтімі бойынша жәрдемақы бала туған күннен бастап ол 1,5 жасқа толған күнді қоса алғанда тағайындалады. Жәрдемақыны тағайындаған кезде отбасы құрамында тірі туған, асырап алынған, сондай-ақ қамқоршылыққа алынған балалар ескеріледі.
Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, жұмыс істемейтін ата-анаға арналған жәрдемақылар мөлшері:
Қандастарға бала туған күннен бастап, бірақ қандас мәртебесі белгіленген күннен кейін тағайындалады.
Баланың тууын тіркеген кезде бала туғанда берілетін және бала күтімі бойынша жәрдемақыға бір ғана өтініш беруге болады.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы балаларға арналған жәрдемақы қаншаға өседі?
Кәмелетке толмаған төрт және одан көп балалары, оның ішінде 18 жасқа толғаннан кейін білім беру ұйымдарын бітіретін уақытқа дейін (бірақ 23 жасқа толғанға дейін) орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және ЖОО-дан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алатын балалары бар көпбалалы отбасыларға тағайындалатын және төленетін ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақы. Оның мөлшері бала санына қарай есептеледі:
Онлайн-қызмет арқылы жәрдемақыны тағайындауға өтінім беруге болады.
Көпбалалы отбасына жәрдемақы тағайындау кезінде отбасы құрамында тірі туған, асырап алынған, сондай-ақ қорғаншылыққа алынған балалар, егер олар басқа ата-анасының отбасында ескерілмеген болса, жиынтық балалар ескеріледі.
Бұл ретте отбасы құрамында өздеріне қатысты ата-аналары ата-ана құқығынан айырылған немесе ата-ана құқығынан шектелген балалар есепке алынбайды. Бала саны өзгерсе, жәрдемақы мөлшері қайта есептеледі.
18 жастан 23 жасқа дейінгі балалардың оқу орнынан анықтама сұралады.
Оқи отырыңыз: ""Алтын алқалы"" аналардың жәрдемақысына 5178 теңге қосылды
""Алтын алқа"", ""Күміс алқа"" алқаларымен марапатталған немесе бұрын ""Батыр ана"" атағын алған, І және ІІ дәрежелі ""Ана даңқы"" ордендерімен марапатталған көпбалалы аналарға ай сайын 6,4 АЕК немесе 22 080 теңге мемлекеттік жәрдемақы төленеді.
ХҚКО арқылы өтініш беру:
Өтініш берушінің құжаттары мен банк шотының нөмірі туралы мәліметтері мемлекеттік ақпараттық жүйелерден алынады.
eGov порталы арқылы өтініш беру:
Оқи отырыңыз: Бала күтіміне төленетін жәрдемақыны қалай есептеуге болады?
Проактивті қызмет арқылы жәрдемақы тағайындау үшін ұялы телефон арқылы банк шотының нөмірін растау немесе ұсыну туралы хабарлама жіберіледі.
Мемлекеттік қызмет құжаттар тіркелген сәттен бастап 7 жұмыс күнінде көрсетіледі.
Жәрдемақы тағайындау туралы хабарлама eGov-та өтініш берушінің жеке кабинетін, SMS-хабарлама арқылы ұялы телефонына жіберіледі.
""Қазпошта"" бөлімшелері арқылы жәрдемақылар келесі адамдардың үйіне жеткізіледі:
Жәрдемақы алушының банк шотының нөмірі, тұрғылықты жері өзгерсе ХҚКО-ға тиісті өзгерістерді растайтын құжаттармен осы өзгерістер туралы өтініш береді.
Оқи отырыңыз: Көпбалалы отбасыларға қандай әлеуметтік қолдау көрсетіледі және шарттары қандай?
Жәрдемақы келесідей мәліметтер түскен айдан кейінгі айдың бірінші күнінен бастап тоқтатылады:
Жәрдемақыларды қайта алу үшін өтініш беруші жәрдемақыға құқықты растайтын құжаттарды қоса отырып өтініш береді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жәрдемақыларды проактивті көрсетілетін қызмет арқылы тағайындаған кезде өтініш беру талап етілмейді.,,2023-03-14T15:30:00+05:00
zumyssyz-qalganda-beriletin-zardemaqy-224-myn-tengege-zetui-mumkin-ony-qalai-aluga-bolady,informburo.kz,Жұмыссыз қалғанда берілетін жәрдемақы 224 мың теңгеге жетуі мүмкін. Оны қалай алуға болады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zumyssyz-qalganda-beriletin-zardemaqy-224-myn-tengege-zetui-mumkin-ony-qalai-aluga-bolady,"Өткен материалда жұмыссыз қалған және жәрдемақы алғысы келетін қазақстандықтарға мемлекет белгілеген шарттар мен талаптар туралы айтқан болатынбыз. Енді жәрдемақының қалай есептелетінін және оның мөлшеріне не әсер ететінін қарастырайық.
Қазақстанда жұмыссыз қалғанда берілетін жәрдемақының бәріне ортақ мөлшері жоқ. Бұл сома жұмыс берушінің әлеуметтік сақтандыру қорына төлем жасаған орташа айлық табысының мөлшеріне және қызметкердің әлеуметтік сақтандыру жүйесіндегі өтіліне байланысты.
Мысалы, қызметкер 100 мың теңге мөлшерінде жалақысынан төлем жасап, қалған екінші бөлігі 150 мың теңгені конвертте алса, жәрдемақы төлейтін кезде 100 мың теңге жалақы ғана есептеледі.
Материалдың орысша нұсқасы: Пособие по потере работы может достигать 224 тысяч тенге в месяц. Как их получить
Жәрдемақы мөлшерін есептеу үшін азаматтың 24 айда алған жалпы кірісі есепке алынып, оны 24-ке бөледі (бұл орташа айлық кірісті анықтау үшін керек – SDM), шыққан сан кірістерді ауыстыру коэффициентіне (KZD) – 0,45 және қатысу өтілі коэффициентіне (KSU) көбейтіледі.
Жұмыссыз қалғандағы жәрдемақы = (24 айдағы жалпы табыс): 24 х 0,45 х ҚӨК
Осы формуланың қалай жұмыс істейтінін мысалмен көрсетейік, енді есептеулер үшін маңызды көрсеткіш – ҚӨК туралы айтамыз.
ҚӨК мөлшері заңмен белгіленген және жұмыс беруші қызметкерге мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына әлеуметтік аударымдар төлеген айлардың санына тікелей байланысты.
Қатысу өтілінің коэффициенті:
Оқи отырыңыз: Жұмыссыз қалғанда берілетін жәрдемақы. Оны кімдер және қалай алады?
Жәрдемақыны заңда белгіленген формула бойынша есептеу тәртібін мысалда көрсетеміз.
Азамат А. 24 күнтізбелік ай бойы жұмыс істеді:
№ 1 кәсіпорын – 8 ай; жалақы –  200 мың теңге; жұмыссыз үзіліс – 2 ай, кіріс – 0 теңге;
№ 2 кәсіпорын – 14 ай; жалақы – 230 мың теңге.
Біздің алатынымыз:
8 X 200 000 = 1 600 000 2 x 0 = 0 14 x 230 000 = 3 220 000 Тиісінше (1 600 000 + 0 + 3 220 000) : 24 = 200 833
Осылайша, жұмыссыз қалғанда берілетін жәрдемақыны есептеу үшін алатын А.-ның орташа айлық табысы – 200 мың 833 теңге.
Ауыстыру түзету коэффициентін қолданамыз:
200 833 x 0,45 = 90 375
Азамат А.-ның міндетті сақтандыру жүйесіне алғашқы жұмысқа орналасу сәтінен бастап қатысу өтілі 40 айды құрайды.
Бұл көрсеткіш үшін қатысу коэффициенті – 0,9.
90 375 x 0,9 = 81 338
Осылайша, азамат А. айына 81 338 теңге көлемінде жұмысынан айырылған жағдайда жәрдемақы алуға құқылы.
Оқи отырыңыз: 35 жасқа дейінгі жұмысшылар қалай арзан пәтер жалдай алады? 7 сұраққа жауап
Қызметкерге жұмыссыз қалғанда келесі әлеуметтік төлемдер тағайындалады:
Қарастырылып отырған мысалға оралайық. Азамат А.-ның әлеуметтік жүйеге қатысу өтілі 40 ай. Демек, азамат А.-ға 81 338 теңге мөлшерінде жәрдемақы төрт ай ішінде төленетін болады.
Жәрдемақыны есептеу үшін алынатын соңғы 24 айдағы орташа табыстың мөлшері жеті ЕТЖ-дан (ең төменгі жалақы) аспауы тиіс. 2023 жылы бұл сома 490 мың теңгені құрайды. Сақтандыру жүйесіне қатысу өтілі 60 ай (бес жыл) болғанда, өтіл коэффициенті бірлікке тең болады. 0,45 түзету коэффициентіне көбейтіп, 220 500 теңге аламыз.
490 000 x 0,45 x 1,0 = 220 500
Қатысу өтілінің ұлғаюымен, тиісінше, бұл сома әрбір келесі жыл үшін 0,02 қосымша коэффициентіне өседі. Мысалы, 6 жылдық қатысу өтілі және мүмкін болатын ең жоғары табыс кезінде жәрдемақы:
220 500 x 1.02 = 224 910
Оқи отырыңыз: Қазақстанның қай өңірінде жұмыссыздар көп?
Өтінішті E-gov.kz сайты немесе қосымшасы арқылы бере аласыз. Бұған дейін жұмыссыз қалғанда берілетін жәрдемақыны кімдердің ала алатыны туралы жазған болатынбыз.
Мақала жазу кезінде ҚР ""Міндетті әлеуметтік сақтандыру туралы"" Заңы да қолданылды (01.01.2023 жылғы жағдай бойынша өзгерістер және толықтырулармен)
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жәрдемақы мөлшері қалай және ол қандай формуламен есептеледі?,,2023-02-23T16:00:00+05:00
2023-zyly-4-paiyzdyq-avtonesiemen-qalai-kolik-aluga-bolady-ozekti-10-suraqqa-zauap,informburo.kz,2023 жылы 4 пайыздық автонесиемен қалай көлік алуға болады? Өзекті 10 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2023-zyly-4-paiyzdyq-avtonesiemen-qalai-kolik-aluga-bolady-ozekti-10-suraqqa-zauap,"Жеңілдетілген автонесиені кім ала алады? Несиенің шарттары қандай? Платформада қалай өтінім береді? Автосалонда және банкте көлікті қалай рәсімдейді? Информбюро порталы жеңілдетілген автонесиелеу сайтында жарияланған осы және өзге де сұрақтардың жауабын оқырманға ұсынады.
Бағдарламаның негізгі шарттары:
Жеңілдетілген автонесиелеу бағдарламасы бойынша өтінімдер биыл 6 ақпанда Астана уақытымен сағат 10.00-ден бастап www.autonesie.kz ресми сайтында қабылданады.
Жеңілдетілген автонесиелеуге бөлінген қайтарымды қаражат жинақталған жағдайда әр айдың бірінші жартысында өтінімдер қабылданады. Бағдарлама бойынша кезек болмайды.
Өтініш беруші платформада тіркелуі керек. Ол үшін өтініш беруші www.autonesie.kz сайтына кіріп, ""ЭЦҚ көмегімен өтінім беру"" батырмасын басады. Сайтта өтінім берген кезде өтініш берушінің деректері автоматты түрде ЭЦҚ арқылы қалыптасады. Өтініш беруші телефон нөмірін енгізіп, автоөндірушіні таңдап, өтінімге қол қоюы керек. Өтінімнің тіркелу фактісін ""Жеке кабинет"" арқылы тексере алады.
Бағдарламаға қатысушы банктердің критерийлеріне сәйкес келетін, кредиттік тарихы жақсы төлемге қабілетті ҚР азаматтары.
Әр айдың бірінші жартысында пулға кіруге өтінім қабылданады. Өтінімдерді қабылдаудың басталар уақыты әр айдың 28-не дейін www.autonesie.kz ресми сайтта алдын ала жарияланады.
Бағдарламаның қолданылу мерзімі – 30 жыл. 2052 жылға дейін жалғасады.
Іс жүзінде жеңілдетілген бағдаралма бойынша кезек болмайды. Сайтқа кіріп, ЖСН енгізесіз. Өтініміңіз тізімде болса, өтініміңіздің нөмірі бар хабарлама шығады. Бұл ретте өтініш берушінің реттік нөмірі кезек болып табылмайды. Сайтқа тіркеліп, нөмір алғандардың барлығына жеңілдетілген несиені рәсімдеудің барлық рәсімдерін аяқтау үшін 60 күнтізбелік күн беріледі.
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жеңілдетілген автонесиелеу бағдарламасына қатысуға өтінімдер қабылдау 6 ақпанда басталады.,,2023-02-03T12:21:22+05:00
3070-turgyn-ui-nesiesi-qalai-90-mln-tengege-deiingi-somada-ipoteka-aluga-bolady,informburo.kz,"""30/70"" тұрғын үй несиесі: Қалай 90 млн теңгеге дейінгі сомада ипотека алуға болады?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/3070-turgyn-ui-nesiesi-qalai-90-mln-tengege-deiingi-somada-ipoteka-aluga-bolady,"Бұл материалда ""30/70"" ипотекалық бағдарламасы туралы Krisha.kz сайты ұсынған ақпаратқа сүйене отырып түсіндіреміз.
Ипотека шарттары:
Егер үй әлі салынып жатқан болса, қосымша кепіл ретінде басқа пәтерді қою қажет. Оның құны ипотека сомасының кемінде 70 пайызын жабуға тиіс және салынған мерзімі кірпіш үй болса – 60 жылдан, панельдік үй болса, 50 жылдан аспауы керек. Ол қарыз алушының немесе кепілгердің атында болуы мүмкін. Үй дайын болғанда, сатып алып жатқан пәтерді кепілге қоюға болады.
Оқи отырыңыз:
Егер  қарыз алушыда депозит болмаса, ол 3 жыл бойы тұрғын үйдің барлық құнына аралық несие (7-10%) төлейді. Салымдағы жинақ пәтер құнының 50 пайызына жеткенде, мөлшерлеме 3,5%-ға дейін төмендейді.
Мысал: 30 миллион теңге тұратын пәтерді 11 жылда сатып алу үшін бастапқы жарна ретінде 9 млн теңге төлеу қажет. Сонда ай сайынғы төлем шамамен 180 мың теңге болады. 11 жыл ішінде несие бойынша артық төлем 7 млн теңгені құрайды.
Әзірге бағдарламаға тек 6 құрылыс компаниясы ​​қатысып жатыр.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Әзірге бағдарлама бойынша тек 6 құрылыс компаниясының үйлерінен пәтер алуға болады.,,2023-02-23T14:45:56+05:00
35-zasqa-deiingi-zumyssylar-qalai-arzan-pater-zaldai-alady-7-suraqqa-zauap,informburo.kz,35 жасқа дейінгі жұмысшылар қалай арзан пәтер жалдай алады? 7 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/35-zasqa-deiingi-zumyssylar-qalai-arzan-pater-zaldai-alady-7-suraqqa-zauap,"Ашық НҚА порталында жұмыс істеп жүрген жастарға сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғын үй беру қағидаларына өзгеріс енгізу туралы бұйрық жобасы жарияланды.
Жоба әзірлеушілері 2020-2025 жылдарға арналған ""Нұрлы жер"" мемлекеттік бағдарламасының күші жойылғандықтан, сатып алу құқығынсыз пәтер жалдайтын жұмысшы жастарға қойылатын талаптарды бекіту қажет дейді. Онымен қоса, 2023 жылдан бастап 35 жасқа дейінгілер ""жастар"" санатына кірді.
Информбюро жобаны негізге ала отырып, пәтер жалдау үшін жұмысшы жастарға қандай талаптар қойылатынын, қандай құжаттар қажет екенін түсіндіреді.
Жобада негізгі талаптар жазылған. Олар:
Конкурс бес кезеңнен тұрады:
Өтініш беруші уәкілетті органға келесі құжаттарды ұсынады:
Қажет болған жағдайда уәкілетті орган өтініш беруші және оның отбасы мүшелері туралы мәліметтерді нақтылау үшін қосымша құжаттарды сұратады.
Өтініш пен құжаттар уәкілетті органға мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарының бірыңғай платформасы арқылы беріледі.
Оқи отырыңыз: ""7-20-25"", ""Бақытты отбасы"" және өңірлік ипотекалар. 2023 жылы қалай баспана алуға болады?
Құжаттарды қабылдау аяқталған соң соң уәкілетті орган 15 жұмыс күні ішінде (қазір бес жұмыс күні) құжаттардың толық және талаптарға сәйкестігін тексереді. Бұрын бес жұмыс күні ішінде тексеретін.
Өтініш беруші құжаттарды толық өткізбесе оған жоқ құжаттарды ұсыну туралы хабарлама жіберіледі. Жоқ құжаттарды екі жұмыс күні ішінде тапсырмаса уәкілетті орган өтінішті қайтарады.
Өтініш беруші талаптарға сәйкес келмесе уәкілетті орган сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғынжай беруден жазбаша түрде бас тартады. Хатқа қол қойылғанға дейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей хабарлама жіберіледі. Өтініш беруші хатты алғаннан кейін екі жұмыс күнінен кешіктірмей шешімге қарсы екенін білдіре алады.
Уәкілетті орган 15 жұмыс күні ішінде (қазір 10 жұмыс күні) балдарды есептеп, ең көп балл саны бойынша өтініш берушілердің тізімін жасайды.
Уәкілетті орган шешім шығарғаннан кейін бес жұмыс күні ішінде іріктеу нәтижелерін өзінің интернет-ресурсында жариялайды, сондай-ақ өтініш берушілерге қабылданған шешім туралы хабарлама жібереді.
Сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғынжай алған азаматтар шарт негізінде тұрғын үйлерге жіберіледі.
Уәкілетті орган шешім қабылдағаннан кейін 15 күнтізбелік күн ішінде өтініш беруші мен уәкілетті орган арасында шарт жасалады.
Балл келесі тәртіппен есептеледі:
Балдар тең түссе өтінімді бұрынырақ тапсырған үміткерлерге артықшылық беріледі.
Бұрын некеде тіркелген әрбір жыл үшін 2 балл берілетін. Жобада бұл жоқ.
Бөлінетін тұрғын үйдің жалпы ауданы конкурс қорытындысы бойынша қойылған балдар және өтініш берушінің балаларының саны бойынша айқындалады.
Сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғын үйдің:
Оқи отырыңыз: 2023 жылы жастарға қандай жеңілдіктер жасалады?
Бұйрық жобасында пәтерлер сатып алу құқығынсыз үш жылға жалға берілетіні жазылған. Қолданыстағы бұйрық бойынша бес жылға берілді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Өтініш берушінің табысы 40 АЕК-тен аз болмауға тиіс.,,2023-02-21T17:20:00+05:00
7-20-25-baqytty-otbasy-zane-onirlik-ipotekalar-2023-zyly-qalai-baspana-aluga-bolady,informburo.kz,"""7-20-25"", ""Бақытты отбасы"" және өңірлік ипотекалар. 2023 жылы қалай баспана алуға болады?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/7-20-25-baqytty-otbasy-zane-onirlik-ipotekalar-2023-zyly-qalai-baspana-aluga-bolady,"Тұрғын үй бағдарламалары нарығындағы басты жаңалықтар:
Бұл материалда осы және өзге де жаңалықтарды қамтитын 18 тұрғын үй бағдарламаның шарттарымен таныстырамыз.
Бағдарлама аясында Астана, Алматы, Ақтау, Атырау, Шымкент қалаларынан ең жоғарғы құны 25 млн теңге болатын, Қарағанды, Түркістан қалалары үшін – 20 млн теңге және басқа өңірлер үшін – 15 млн теңге болатын үй алуға болады.
Несие алу үшін ""Қазақстанның орнықтылық қоры"" АҚ-мен ынтымақтастық туралы келісімі бар серіктес-банктерге жүгіну қажет. Олар:
Биылдан бастап қарыз алушыға қойылатын талаптар өзгерді. Енді үміткер ""7-20-25"" бағдарламасына тек бір рет қана қатыса алады. Сонымен қатар, қарыз алу кезінде оның атында үй болмауы, ипотекалық кредиттерінің болмауы қажет.
Бағдарлама 2029 жылға дейін жұмыс істейді.
Толық ақпаратты мына жерден алуға болады.
Оқи отырыңыз: ""7-20-25"" ипотекасын жалғастыруға 2023 жылы 100 млрд теңге бөлінбек
""Нұрлы жер"" – жаңа пәтер, жеке үй сатып алуға мүмкіндік беретін халықты қолжетімді баспанамен қамтамасыз етуге арналған мемлекеттік бағдарлама. Баспана дайын күйінде сатылады. Салынып жатқан нысаннан пәтерді өзіңіз таңдай аласыз. Сондай-ақ, бағдарлама қатысушыларына салық жеңілдіктері беріледі.
Толығырақ мына жерде .
Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің бұл бағдарламасымен әкімдік кезегінде тұрған отбасылар ғана ипотека рәсімдей алады. Олар:
Бағдарлама талаптары:
Қарыз сомасы:
Бағдарлама арқылы тек жергілікті әкімдіктер арқылы салынған әлеуметтік несиелік тұрғын үйді сатып алуға болады. Толығырақ мына жерде .
Оқи отырыңыз: Зейнетақы жинағымен ипотекаға алған пәтерді 5 жылды күтпей қалай сатуға болады?
Әкімдік кезегінде тұрған қазақстандықтар ""5-10-20"" бағдарламасына қатысып ипотека рәсімдей алады.
""Шаңырақ"" пилот жобасына тұрғын үйге мұқтаж ретінде әкімдікте есепте тұрған азаматтар қатыса алады. Баспананы кез келген жаңа тұрғын үй кешенінен, жеке құрылыс салушылардан сатып алуға болады. Сонымен қатар баспананы үлескерлік қатысу шарты бойынша алуға мүмкіндік бар. Бірақ, ол үшін құрылыс компаниясында ""Тұрғын үй құрылысына кепілдік беру қоры"" АҚ кепілдігі болуы керек.
Бағдарлама талаптары:
Қарыздың ең үлкен сомасы:
Әкімдік салған несиелік тұрғын үй бойынша 1 шаршы метр бағасы:
Толық ақпарат мына жерде .
""Өз үйім"" – жаңа салынған үйден пәтерді нарық құнынан төмен бағада беруге бағытталған Отбасы банкінің жеке бағдарламасы. Бағалар нарықтағы үй құнынан төмен. Құрылыс барысында-ақ үлестік қатысу арқылы үй сатып алуға болады, ол үшін үлестік қатысу туралы келісімшарт, сондай-ақ құрылыс компаниясы мен өкілетті ұйымда ""Тұрғын үй құрылысын кепілдендіру қоры"" АҚ кепілдігі болуы талап етіледі.
Салымшының атында басқа үйдің бар-жоқтығы және қанша үй сатып алайын деп жатқаны маңызды емес. Салынып жатқан нысаннан пәтер таңдау мүмкіндігі қарастырылған. Бағдарлама қатысушылары салық жеңілдігін ала алады. Үй сатып алынатын жерде тіркеуде тұру міндетті емес.
Толық ақпарат мына жерде .
Оқи отырыңыз: Отбасы банкі кезексіз және конкурссыз ипотека рәсімдеудің жолын түсіндірді
Бағдарлама аясында алғашқы немесе қайталама нарықтағы тұрғын үй, үлестік қатысу шарты бойынша тұрғын үй алуға, тұрғын үй салуға (жер учаскесін сатып алуды қоса алғанда) болады. Оған тұрғын үй төлемдерін алушы, депозитте тұрғын үй сомасының 50 пайызы бар азаматтар қатыса алады.
Толық ақпарат мына жерде .
Отбасы банкі Орталық Азиядағы тұңғыш гендерлік ипотеканы іске қосты. Отбасының ең жоғарғы табысы 640 мың теңгеге дейін болуы керек.
Пәтерді жаңа салынған үйлерден немесе ескі үйлерден де сатып алуға болады. Меншігінде басқа жылжымайтын мүліктің бар-жоғы бойынша шектеу жоқ, екі қарыз алушыны қатыстыруға болады.
Толық ақпарат мына жерде .
Бұл бағдарламаға заңды некеге тұрғанына 5 жылдан аспаған отбасылар қатыса алады. Ол үшін ерлі-зайыптылардың біреуі не екеуі де Отбасы банкінде депозит ашып, кемі бір жыл қаражат жинауы шарт. Сондай-ақ, несие рәсімдеу уақытына дейін аталған депозитке сатып алатын тұрғын үйдің 50 пайызын жинап, бағалау көрсеткішін 5 ұпайға жеткізу қажет. Айта кетейік, жұбайлардың жас мөлшеріне шектеу қойылмайды.
""Жас отбасы"" бағдарламасының артықшылығы – несиені жаңа не қолданыстағы үй не пәтерді сатып алып қана қоймай, жер үй салуға не үйге жөндеу жұмыстарын жүргізуге де пайдалануға болады. Сондай-ақ, 2 жыл өткен соң жылдық мөлшерлеме 5%-ға дейін төмендейтіні (ЖТСМ 5,2%-дан бастап) тағы бар.
Толық ақпаратпен осы жерден танысуға болады.
Оқи отырыңыз: ""Жасыл ипотекамен"" қалай үй алуға болады? 6 сұраққа жауап
Жаңа бағдарлама үміткерде үйдің бар-жоғына қарамайды. Сондай-ақ, жасқа да қатысты шектеу жоқ.
Ипотекаға тек жаңа пәтер алуға болады, яғни қайталама нарықтағы пәтерлер бұл несиеге рәсімделмейді. Сондай-ақ, пәтерді тек Omir, Гост Р, Breeam, Leed сертификаттары бар тұрғын үйлерден алуға болады.
Ипотека алу үшін Отбасы банкінің филиалына барып немесе қашықтан жұмыс істеу бөліміне бейнеқоңырау шалып, табысты есептету қажет. Табыс жетсе несие алуға өтініш беріледі. Өтініш мақұлданса, банк бөлімшесіне барып, шарт жасасып, ақшаны құрылыс компаниясына аудару қажет. Табыс жетпесе, екі бірге қарыз алушыны тартуға болады.
Тұрғын үй бағдарламасы биыл, 2023 жылдың 5 қаңтарынан бастап іске қосылады.
Толық ақпарат мына жерде .
Бағдарламаға жасы 35-тен (қоса алғанда) аспаған және белгілі бір салада қызмет атқаратын, соңғы 5 жыл ішінде отбасы мүшелерінің Қазақстан аумағында сатып алу құқығымен жалдамалы тұрғын үйі немесе меншік құқығында тұрғын үйі болмаған, Астана қаласында кемінде 1 жыл тұрақты тіркеуі бар Қазақстан азаматы қатыса алады.
Elorda Zhastary тұрғын үй бағдарламасы – Астана әкімдігі мен Отбасы банкінің 2021-2023 жылдарға арналған бірлескен жобасы.
Бағдарлама 2023 жылы қашан іске қосылатыны белгісіз.
Толығырақ мына жерден танысуға болады.
Бағдарламаға жасы 35-тен (қоса алғанда) аспаған және белгілі бір салада қызмет атқаратын, өзінде және  отбасы мүшелерінің Қазақстан аумағында сатып алу құқығымен жалдамалы тұрғын үйі немесе меншік құқығында тұрғын үйі болмаған, Алматы қаласында соңғы 6 айдан кем емес ресми жұмыс өтілі бар Қазақстан азаматы қатыса алады.
Бағдарлама 2023 жылы қашан іске қосылатыны белгісіз.
Толық ақпарат мына жерде.
Бағдарламаға жасы 35-тен (қоса алғанда) аспаған және белгілі бір салада қызмет атқаратын, өзінде және  отбасы мүшелерінің Қазақстан аумағында тұрғын үйі жоқ, Жамбыл облы­сында соңғы 2 жыл ішінде тұрақты тіркеуі бар, өңірде кем дегенде бір жыл жұмыс істеген Қазақстан азаматы қатыса алады.
Бағдарлама 2023 жылы қашан іске қосылатыны белгісіз.
Бағдарламаға қалада ""жетім және ата-ана қамқорлығынан айырылған балалар"" санатындағы баспана кезегінде тұрғандар өтініш бере алады.
Сонымен қатар үміткердің жасы 35 жастан аспаған, Талдықорғанда кемінде 1 жыл тұрақты тіркеуі, соңғы 5 жылда тұрғын үйге меншік құқығы жоқ, қалада таңдаған саласы бойынша кемінде 1 жыл ресми жұмыс өтілі болуы керек.
Бағдарлама 2023 жылы қашан іске қосылатыны белгісіз.
Толық ақпарат мына жерде .
Оқи отырыңыз: ""Атырау жастары"" ипотекасына өтініш беру 1 ақпанда басталады
Үй кезегінде болу міндетті емес, бірақ соңғы 5 жылда үміткердің және отбасы мүшелерінің атында да үй болмауы керек. Отбасы банкінде депозитінің болуы міндетті. Отбасының бір мүшесіне шаққандағы соңғы 6 айдағы табыс ең төмеңгі күнкөріс деңгейінің 6,3 есесінен аспауы тиіс.
Бағдарлама бойынша өтініш қабылдау 1 ақпанда басталып, 20 ақпанға дейін жалғасады . Өтініштерді қала және аудандағы тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы қабылдайды. Мекенжайы: Атырау қаласы, Азаттық даңғылы, 101А, 3 кабинет.
Толық ақпарат мына жерде .
Бағдарламаға белгіленген салада жұмыс істейтін, жасы 35 жастан аспаған, Ақтөбе қаласында және облыста 1 жыл ресми жұмыс өтілі бар, өзінде және оның отбасы мүшелерінде соңғы 5 жылда жеке меншігіндегі жылжымайтын мүлкі жоқ азаматтар қатыса алады.
Бағдарлама 2023 жылы қашан іске қосылатыны белгісіз.
Толық ақпарат мына жерде .
Бағдарламаға белгіленген салада жұмыс істейтін, жасы 35 жастан аспаған, Алматы облысында 1 жыл ресми жұмыс өтілі, тұрақты тіркеуі бар, өзінде және оның отбасы мүшелерінде соңғы 5 жылда жеке меншігіндегі жылжымайтын мүлкі жоқ азаматтар қатыса алады.
Бағдарлама 2023 жылы қашан іске қосылатыны белгісіз.
Толық ақпарат мына жерде .
Бағдарламаға жасы 35 жастан аспаған, Қарағанды қаласында 1 жыл ресми жұмыс өтілі, тұрақты тіркеуі бар, өзінде және оның отбасы мүшелерінде соңғы 5 жылда жеке меншігіндегі жылжымайтын мүлкі жоқ азаматтар қатыса алады. Отбасының ортақ табысы оның әрбір мүшесіне шаққанда 6 ең төменгі күнкөріс деңгейінен аспауы тиіс.
Бағдарлама 2023 жылы қашан іске қосылатыны белгісіз.
Толық ақпарат мына жерде .
""Абай жастары"" бағдарламасына 18-35 жас аралығындағы Семей қаласының тұрғындары қатыса алады. Айта кету керек, үміткерлер мен олардың отбасы мүшелерінің Семей қаласында тіркелуі міндетті. Сондай-ақ, талап бойынша, соңғы бес жылда үміткер мен оның отбасы мүшелерінде жеке тұрғын үйі болмауы тиіс.
Бағдарлама 2023 жылы қашан іске қосылатыны белгісіз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақстандағы 18 ипотекалық бағдарламаға шолу.,,2023-01-30T15:46:38+05:00
chatgpt-zasandy-intellekt-adam-enbegin-almastyra-ala-ma,informburo.kz,ChatGPT: Жасанды интеллект адам еңбегін алмастыра ала ма?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/chatgpt-zasandy-intellekt-adam-enbegin-almastyra-ala-ma,"ChatGPT жыл басынан бері ең көп талқыланған жобаға айналды. Адамдар онымен сөйлесіп, түрлі тапсырма беріп, тіпті диплом жұмысын жаздырып көрген. Бұл қандай чат-бот? Қандай мүмкіндіктері бар? Информбюро порталы түсіндіреді.
ChatGPT – американдық коммерциялық емес OpenAl компаниясының 2022 жылдың қараша айында таныстырған нейрондық желісі. Ол арқылы жасанды интеллектпен хат жазысып, кез келген сұрақ қоюға немесе тапсырма беруге болады.
""Бірінші GPT"" 2019 жылы әзірленген еді. Ол жалған жаңалықтар жасауды білген. Бірақ көпшілік қолданысына шықпады, себебі, компанияның айтуынша, ол ""тым кемшіліксіз болған"". Дегенмен, сол жылы GPT-2 шықты. Үшінші GPT чат-боты 2020 жылы іске қосылды.
2022 жылы жарияланған ChatGPT чат-боты GPT-3.5 жүйесінде жұмыс істейді. Ал, толыққанды GPT-4 2023 жылы шығарылады деп жоспарланған. Бұл чат-бот көлемді деректермен (570 гигабайт мәтін) жұмыс істеп үйретілген және автотолтыру сияқты келесі сөздің қандай болатынын болжай алады, бірақ масштабы одан да үлкен.
Чат-бот қолданушының нұсқауларын дәлірек орындауы және жауаптарды генерациялау үшін оған ""Адамның кері байланысымен оқытуды күшейту"" (RLHF) деңгейі қолданылған. Соның арқасында Chat GPT жауаптарының стилі тірі адамның жауаптарына өте ұқсас.
Бірақ, әзірге оның қазақ тілі ""ақсап тұр"".
Chat GPT түрлі сұрақтарға жауап бере алады және кеңес береді. Ол эссе, өлең, ән, сценарий, хатқа жауап, тамақ рецептін жаза алады, оқу бағдарламасын құрастыра алады, бизнес жоспар жазып, күнді жоспарлауға көмектеседі, жылдың негізгі оқиғалары туралы айта алады, іздеген суретті тауып береді, бағдарлама кодын жаза алады немесе кодтағы қателерді табуға көмектеседі.
Сонымен қатар, ол түрлі математикалық мысалдар мен теңдеулерді, физика және химия бойынша тапсырмаларды шығару жолын түсіндіре отырып, шешеді.
Алайда құрастырушылардың өзі ChatGPT-дің барлық жауабы бірдей дұрыс болмауы мүмкін екенін ескертеді.
Мысал: Ресей мемлекеттік гуманитарлық университетінің студенті Александр Жданов ChatGPT-ге 15 сағатта диплом жұмысын жаздырып, оны 8 сағатта өңдеп, барлығы 23 сағатта дайындап, қорғап шыққан. Студент ол туралы Twitter-де айтып берді. Мәтіннің 82 пайызға түпнұсқа деп танылған. Комиссия студентке мәтіндегі тіл сәйкессіздігі мен ой тізбегінің дұрыс үйлеспегені үшін ескерту жасап, жұмысты ""қанағаттанарлық"" деп бағалаған. Кейін біреу ол жұмыстың ChatGPT-де жазылғаны туралы университетке шағымданған. Білім мекемесінің әкімшілігі тексеру жұмыстарын бастады.
Оқи отырыңыз: Бағдат Мусин: Жасанды интеллект медициналық диагноз қоюға көмектесіп, өзі кеңес береді
ChatGPT чат-боты диалог түрінде жұмыс істейді. Интерфейсі мүмкіндігінше қарапайым, кәдімгі мессенджерлерге ұқсас.
ChatGPT чат-ботын осы сілтемеден іске қосуға болады. Терезе ашылған соң ""Try ChatGPT"" пернесін басып, Gmail арқылы тіркелу қажет. Кейін телефон нөмірін енгізгенде чат пайда болады.
Чатта әртүрлі тілде жазуға болады. Оның ішінде орыс тілі де бар. Әзірге ол қазақ тілін дұрыс ""түсінбейді"".
Бір қызығы, чат-бот бір дегенде жауап бермеуі де мүмкін. Мұндай жағдайда сұрақты нақтылау қажет немесе сұрақты бұйрық не өтініш түрінде жазуға болады. Мысалы, ""Туған күнге қандай тілек айтуға болады?"" деген сұрақтың орнына ""Ағамның 50 жасқа толған мерейтойына тілек жазып берші"" деп өзгертсеңіз, чат-боттың жауабы нақтырақ болады.
Чат-боттар адамды толығымен алмастыра алмайды, дейді Speech Lab компаниясының Data Science тобының жетекшісі Артём Рычко.
""ChatGPT-тің қазіргі нұсқасы адамдарды алмастырмайды, бұл сөзсіз. Тарих көрсеткендей, уақыт өте келе адамдар істейтін кей жұмыстарды технологиялар атқара бастайды, бірақ бұл жерде ешқандай қауіп жоқ. Ол Google немесе Microsoft Word сияқты жұмысымызды жақсырақ әрі жылдам орындауға көмектесетін құрал ғана. Мысалы, мен ChatGPT-дің арқасында жұмысымның бірнеше сағатын үнемдедім"", – деп түсіндірді Артём Рычко.
Дегенмен, Sortlist Data Hub жүргізген зерттеу миллениалдардың 43 пайызы чат-боттардың кесірінен жұмыстан айырылып қалуы мүмікін екеніне алаңдайтынын көрсетті. Шын мәнінде, ол негізсіз емес. Өйткені, Buzzfeed контентінің кей бөлігін ChatGPT-ден алатынын мәлімдеген. Сондай-ақ, жұмыс берушілердің 51 пайызы маркетинг жұмыстары үшін чат-боттарды пайдалануы мүмкін екенін айтқан.
Дегенмен, Chat GPT-дің өзі: ""Жасанды интеллект адамды толықтай алмастыра алмайды. Қайталанатын істерді адамға қарағанда тезірек және нақтырақ жасауы мүмкін, бірақ адамдағы шығармашылық, интуиция мен әлеуметтік дағдыларды ауыстыра алмайды"", – деді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Chat GPT – түрлі сұрақтарға жауап, кеңес беретін және күрделі тапсырмаларды орындай алатын чат-бот.",,2023-02-17T17:30:00+05:00
google-whatsapp-tiktok-bagdarlamalar-tilin-qalai-qazaqsaga-auystyruga-bolady,informburo.kz,"Google, WhatsApp, TikTok. Бағдарламалар тілін қалай қазақшаға ауыстыруға болады?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/google-whatsapp-tiktok-bagdarlamalar-tilin-qalai-qazaqsaga-auystyruga-bolady,"Қазіргі уақытта ең жиі қолданылатын Google, Яндекс, WhatsApp, TikTok интерфейсінде қазақ тілі бар. Аударма сапасы да жылдан-жылға жақсарып келеді. Дегенмен, Қазақстанда мобильді қосымшаларды қазақ тілінде қолданатындар үлесі аз.
Сондықтан бұл материалда гаджетті қазақ тілінде қолдануға қажетті кеңестер ұсынуды жөн көрдік.
Android құрылғысындағы Google қолданбасында:
Android мобильді браузерінде:
Компьютерде:
iOS құрылғысындағы Google қолданбасында:
Google қолданбасының тілін құрылғы баптауларынан өзгертуге болады. Бұл барлық қолданбалардың интерфейс тілін өзгертеді.
iOS мобильді браузерінде:
Оқи отырыңыз: ""Қазақша үйренгісі келетіндер көп"". Орыс жігіт қалай қазақ тілі клубын құрды?
Windows-та:
macOS-та:
Жүйе баптауларындағы интерфейс тілін бір уақытта барлық қосымшалар үшін өзгерте аласыз:
Linux-те:
Браузер интерфейсінің тілі жүйе баптаулары арқылы орнатылады және оны өзгертуге болмайды.
Оқи отырыңыз: Трендке айналған сленг. Жастар тілінің шұбарлануынан қазақ тілі қағажу көріп отыр ма?
WhatsApp iPhone-да 40-тан астам тілде және Android платформасында 60-қа жуық тілде қолжетімді.
Негізінен телефонда қай тіл тұрса, WhatsApp та сол тілде болады. Мысалы, телефоныңыздың тілін испан тіліне ауыстырсаңыз, WhatsApp оған автоматты түрде ауысады.
Телефонның тілін өзгерту үшін:
Android жүйесінде: телефон баптаулары → Жүйе → Тіл және енгізу → Тілдер тармағын ашыңыз. Тілді жоғары жылжыту үшін оны басып тұрыңыз немесе Тіл қосу түймесін басыңыз;
iPhone телефонында: iPhone баптаулары → Негізгі мәзір → Тіл және аймақ → iPhone тілі тармағын ашыңыз. Қажетті тілді таңдап, осы тілге өзгерту түймесін басыңыз;
KaiOS жүйесінде: қолданба мәзірінде Баптаулар батырмасын басыңыз → жанына қарай жылжытып, Жекешелендіру тармағын таңдаңыз → төмен жылжытып, Тіл түймесін басыңыз → пайдаланғыңыз келетін тілді таңдаңыз → OK немесе таңдау түймесін басыңыз.
Кей елдерде қолжетімді опция:
Егер сіз Android телефонын пайдалансаңыз, WhatsApp тілін тікелей қолданбаның ішінен өзгертуге болады. Қосымшаны жүктегенде сәлемдесу экранында тілді таңдауға болады. Егер WhatsApp-ты пайдаланып жүрген болсаңыз:
Бұл опцияны таба алмасаңыз, еліңізде оған қолдау көрсетілмеген болуы мүмкін.
Оқи отырыңыз: Қазақ тілі қайтсек қажет тіл болады? Сараптама
TikTok та телефонда қай тіл тұрса, сол тілде болады. Мысалы, егер телефоныңыздың тілін қазақ тіліне ауыстырсаңыз, TikTok оған автоматты түрде ауысады.
Сонымен қатар интерфейс тілін кез келген уақытта TikTok қолданбасында да өзгертуге болады. Ол үшін:
Оқи отырыңыз: TikTok қазақша сөйлей бастады
Android телефонында:
Google Play Store қолданбасынан қазақша пернетақта жүктеп алу қажет. Кейін параметрлерге өтіп, Тіл және енгізу бөлімін таңдаңыз. Пернетақта элементінің жанындағы ""#"" белгісін басыңыз. Енді Енгізу тілдері батырмасын басып, Жаңа пернетақта қосу бөлімінен қазақ тілін таңдай аласыз.
iPhone телефонында:
Қазіргі уақытта iPhone құрлығыларында қазақ тілі бар. Тілді пернетақтаға қосу үшін параметрлерге өтіп, Жалпы → Пернетақта → Пернетақталар → Жаңа пернетақта қосу бөлімінен қазақ тілін таңдай аласыз.
Ал телефоныңыз жаңа операциялық жүйені қолдамаса, App Store -дан қазақша пернетақта жүктеп алу қажет. Кейін параметрлерге өтіп, Жалпы → Пернетақта → Пернетақталар → Жаңа пернетақта қосу бөлімінен қазақ тілін таңдай аласыз.
Әзірше Telegram және Instagram қолданбаларының интерфейсінде қазақ тілі жоқ.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Смартфонға қазақ тіліндегі пернетақтаны жүктеу жолын да түсіндіреміз,",,2023-02-03T17:25:00+05:00
kasip-bastauga-qalai-14-mln-tenge-qaitarymsyz-grant-aluga-bolady-sagyn-nusqaulyq,informburo.kz,"Кәсіп бастауға қалай 1,4 млн теңге қайтарымсыз грант алуға болады? Шағын нұсқаулық",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/kasip-bastauga-qalai-14-mln-tenge-qaitarymsyz-grant-aluga-bolady-sagyn-nusqaulyq,"Грант сомасы – 400 АЕК, яғни 2023 жылы 1 млн 380 мың теңгеге тең. Информбюро қайтарымсыз гранттарды қалай алуға болатынын түсіндіреді.
2023 жылғы 20 ақпанда business.enbek.kz порталында 2021-2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жоба аясында жаңа бизнес-идеяларды жүзеге асыруға арналған мемлекеттік гранттарды алуға өтінімдер қабылдау басталды. Бірінші лек аясында республика бойынша 2577 грант беру жоспарланып отыр.
Материалдың орыс тіліндегі нұсқасы: Как получить от государства 1,4 млн тенге на развитие бизнеса безвозмездно
Грант алу үшін бірқатар шарттарға сай болуы керек.
Жаңа бизнес-идеяны жүзеге асыруға арналған мемлекеттік грантқа үміткер бола алады:
Бұл жағдайда өтініш беруші келесі әлеуметтік санаттардың біріне жатуға тиіс:
Үміткерде ""Бастау Бизнес"" жобасы бойынша кәсіпкерлік негіздеріне оқыту туралы сертификаты (үш жылдан аспайтын) болуы керек.
Өтеусіз және қайтарымсыз негіздегі грант сомасы – 400 АЕК (1 380 000 теңге) . Әр қатысушы оны тек бір рет қана ала алады.
Оқи отырыңыз: 20 ақпанда қайтарымсыз мемлекеттік грант алуға өтінім қабылдау басталады. Сомасы – 1,3 млн теңге
Грант қаражаттары жаңадан бастаған кәсіпкерлерге бизнес әлеуетін іске асыруға, өндірісті жолға қоюға және дамытуға, сол арқылы өзін тұрақты табыспен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Өтініш беру үшін:
Порталға электронды пошта немесе ұялы телефон нөмірі арқылы тіркелуге болады.
Enbek.kz порталында бұрын тіркелген аккаунтыңыз болса, онда қайта тіркелудің қажеті жоқ.
Пайдаланушыны сәйкестендіріп, тіркеуді аяқтау үшін ЖСН көрсету керек.
Одан кейінгі қызметтерді алу ұшін ЭЦҚ қажет ЭЦҚ болмаса оны eGov порталынан қашықтан алуға болады.
Оқи отырыңыз: Жастарға арналған 2,5%-дық кредит. Кімдер, қашан және қалай алады?
Бизнес-жоспар – бұл бизнесті құрудан бастап нақты мақсаттарға жетуге дейінгі нұсқаулық. Ол неғұрлым жақсы пысықталған және қазіргі жағдайларға бейімделген болса, оны іске асыру және грант түрінде қаржылық қолдау алу мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады.
Бизнес-жоспар үлгісін жүктеп алып, оны бизнес-жобаңыз туралы деректермен толтырып, грантқа онлайн өтініш берген кезде пайдалану қажет.
Интернетке кіру немесе компьютер пайдалану мүмкін болмаса, жұмыспен қамту орталықтары мен халыққа қызмет көрсету орталықтарының өзіне-өзі қызмет көрсету аймақтарында өтініш беруге болады.
Грантты қажетті еңбек құралдарын, мүкәммалды, технологиялық жабдықты, жануарларды, көшеттерді, бұталарды, тұқымдарды, көшеттерді сатып алу және үй-жайларды жалға алу мақсатында алуға болады.
Бұл ретте жұбайынан, жақын туыстарынан сатып ала алмайды, жалға ала алмайды.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы жастарға қандай жеңілдіктер жасалады?
Гранттар:
Гранттарды грант алуға үміткерлердің өтініштерін қарау жөніндегі аудандық/қалалық комиссиялардың шешімдері негізінде жұмыспен қамту орталықтары береді.
Үміткерлер комиссия отырыстарында бизнес-жобаларын таныстырады. Комиссияның әрбір мүшесі бизнес-жоспарды бағалайды. Олар  келесі критерийлер бойынша бағалау парағын толтырады:
Осылайша, комиссия грант беру туралы шешімді нақты критерийлерге сүйеніп қабылдайды.
Комиссия шешімі өтініш берушінің порталдағы жеке кабинетіне жіберіледі.
Оқи отырыңыз: 35 жасқа дейінгі жұмысшылар қалай арзан пәтер жалдай алады? 7 сұраққа жауап
Мемлекеттік грант беру мақұлданған жағдайда, грант иегері 3 жұмыс күні ішінде жеке кабинетінде 20 таңбалы жеке сәйкестендіру кодын (IBAN) ұсынуы қажет.
Банк деректемелерін көрсетілген мерзімде ұсынбаса комиссияның мақұлдауына қарамастан грант беруден бас тартылады. Олай болса келесі лектерде грантқа қайта өтініш бере алады.
IBAN ұсынғаннан кейін Халықты жұмыспен қамту орталығы электронды шартты дайындап, қол қояды. Үміткерге шартты қол қоюға жібереді. 3 жұмыс күні ішінде ЭЦҚ көмегімен жеке кабинетке келіп түскен мемлекеттік грант беру туралы шартқа қол қою қажет.
Шартқа көрсетілген мерзімде қол қоймаса, үміткер автоматты түрде грант ала алмайды. Сондай-ақ алдағы уақытта ағымдағы қаржы жылында грант алуға үміткер бола алмайды.
Шартқа қол қойылғаннан кейін грант қаражаты 5 жұмыс күні ішінде банк шотына түседі.
Грант беру туралы шартқа қол қойылған сәттен бастап грант иегері мен жұмыспен қамту орталығы арасында шарттық міндеттемелер басталады. Шартқа сәйкес бір жыл ішінде грант қаражатын  мақсатты пайдаланғаны жөнінде тоқсан сайынғы есептерді ұсынып отыру керек. Сонда бір жылда барлығы 4 есеп тапсыру қажет.
Есептерді онлайн форматта, пайдаланушының жеке кабинетінде ""Есепті тапсыру"" функционалы арқылы тапсыруға болады.
Есеп туралы ақпарат интеграция арқылы мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерінен келіп түседі. Грант иесіне тек жүзеге асыратын бизнестің кейбір көрсеткіштерін көрсетіп, растайтын құжаттарды тіркеп, үш сауалға жауап беруі қажет.
Есеп ұсынылмаса, қосымша растайтын құжаттар берілмесе немесе есепте көрінеу жалған мәліметтердің бары анықталса, Жұмыспен қамту орталығы есептелген грант қаражатын қайтаруды талап етуге құқылы.
Жыл бойы төрт лек болады:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жаңа бизнес-идеяларды жүзеге асыруға арналған мемлекеттік гранттарды алуға өтінімдер қабылдау 20 ақпанда басталды.,,2023-02-22T15:20:00+05:00
konstituciyalyq-sotqa-qalai-durys-otinis-zazu-kerek-sagyn-nusqaulyq,informburo.kz,Конституциялық сотқа қалай дұрыс өтініш жазу керек? Шағын нұсқаулық,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/konstituciyalyq-sotqa-qalai-durys-otinis-zazu-kerek-sagyn-nusqaulyq,"4 қаңтар мен 13 ақпан арасында Конституциялық сотқа келіп түскен мыңнан астам өтініштің басым бөлігінде қате бар. Осы орайда, соттың баспасөз қызметі өтініш жазғанда нені ескеру керектігін және өтініштің қандай тәртіпте қаралатынын түсіндірді.
Азаматтар жоғарыдағы және одан басқа қателіктердің барлығы түзетіліп, өтініш жүгінудің нысаны, мазмұны мен шарттары бойынша талаптарға сәйкес келтірілгеннен кейін Конституциялық сотқа қайта жүгіне алады.
Конституциялық сот азаматтардың өтініштері бойынша Конституцияда бекітілген олардың құқықтары мен бостандықтары тікелей қарастырылатын Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің еліміздің Конституциясына сәйкестігін қарастырады (Конституцияның 72-бабының 3-тармағы).
Оқи отырыңыз: Конституциялық сот судьялары тағайындалды
Электрондық құжат айналымының бірыңғай жүйесі, электрондық үкіметтің веб-порталы және e-Otinish арқылы Конституциялық соттың атына келіп түсетін өтініштерді қабылдауды Конституциялық соттың аппаратты қамтамасыз етеді.
Конституциялық сотқа қағаз түріндегі өтініштер көрсетілген мекенжай бойынша қабылданады: Астана қ., Мәңгілік Ел даңғылы, 13 хат-хабарларды қабылдау пунктінде
8 (7172) 57-63 98, 57-63-40
Оқи отырыңыз: Тоқаев: Қазақстан мемлекет ретінде айтарлықтай жаңғырды
Азаматтардың өтініштерін қарау кезінде заңды өкілдер, адвокаттар, заң кеңесшілері палатасының мүшелері болатын заң консультанттары, сондай-ақ заңмен, жарғымен немесе ережемен осы ұйымдардың мүшелерінің құқықтары мен мүдделерін, басқа адамдардың құқықтары мен мүдделерін қорғау құқығы берілген ұйымдардың уәкілетті тұлғалары өкілдері бола алады.
Оқи отырыңыз: Конституциялық сотқа қаңтарда Астана мен Алматы тұрғындары көбірек жүгінген
Өтініш конституциялық іс жүргізуге қабылданған күннен бастап 3 ай ішінде қаралады
Өтініштің күрделілігін және барлық мән-жайды барынша толық зерттеу қажеттілігін ескере отырып, оны қарау мерзімі ұзартылуы мүмкін.
Конституциялық соттың мынадай мазмұндағы нормативтік қаулысы қабылданады:
Оқи отырыңыз: ""Демократиялық институт"": Конституциялық сотты не үшін қайтару қажет?
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қате, дұрыс толтырылмаған өтініштер қаралмайды.",,2023-02-14T17:35:00+05:00
kundelik-te-oqusy-bagasy-qalai-esepteledi-ata-anaga-arnalgan-nusqaulyq,informburo.kz,Kundelik-те оқушы бағасы қалай есептеледі? Ата-анаға арналған нұсқаулық,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/kundelik-te-oqusy-bagasy-qalai-esepteledi-ata-anaga-arnalgan-nusqaulyq,"2017 жылдан бері Қазақстанда оқушылардың оқу үлгерімі критериалды бағалау жүйесімен бағаланады. Мұғалім оқушының күнделікті сабаққа қатысуын, үй тапсырмасын 10 балдық жүйемен бағалайды. Ал тоқсандық және жылдық баға бұрынғыдай бес балдық шкаламен есептеледі. Осы орайда, ата-аналарға баласының оқу үлгерімі қалай бағаланатынын және қорытынды бағасы қалай есептелетінін түсіндіреміз.
Оқу жетістігін бағалаудың екі нысаны бар: формативті және жиынтық бағалау.
Формативті бағалау – сыныпта күнделікті жұмыс барысында жүргізілетін бағалау түрі, яғни оқушылардың үлгерімінің ағымдағы көрсеткіші. Оқыту барысында оқушылар мен мұғалім арасындағы жедел өзара байланысты қамтамасыз етеді және оқушының үлгерімін жақсартуға, білім беру процесін жетілдіруге мүмкіндік береді. Формативті бағалауда 10 балдық жүйе қолданылады.
Қазақстанда мектеп сыныптары критериалды бағалау жүйесіне кезең-кезеңімен көшті:
1 сыныпта оқушылардың оқу жетістіктері бағаланбайды.
Оқи отырыңыз: БЖБ және ТЖБ: Мектеп оқушыларының білімі қалай бағаланатынын түсіндіреміз
Формативті бағалау, оның ішінде үй жұмысын бағалау оқушылардың оқу мақсаттарына қол жеткізуіне мониторинг жүргізу мақсатында мұғалімнің ұсыныстары арқылы жазбаша немесе ауызша жүзеге асырылады. Формативті бағалау нәтижелері электронды журналдарға балл түрінде қойылады. Қажет болған жағдайда мұғалім түсініктеме береді.
Оқушының күнделікті сабаққа қатысуы 1-ден 10 балға дейін бағаланады:
Жиынтық бағалау – тоқсан не оқу жылын, сондай-ақ оқу бағдарламасына сәйкес бөлімдерді оқып аяқтағаннан кейін өткізілетін бағалау түрі. Формативті бағалау, БЖБ және ТЖБ нәтижелері бойынша оқушыларға тоқсандық оқу жетістіктерін бағалау кезінде ескерілетін балдар қойылады.
БЖБ үшін максималды балл – 1-4 сыныптарда кемінде 7-15 балл аралығында, 5-11 (12) сыныптарда кемінде 7-20 балл аралығында болуы керек.
Оқушылардың жиынтық бағалау нәтижелері балл түрінде журналға қойылады. Балды бағаға ауыстыру шкаласы бойынша тоқсандық және жылдық бағаға ауыстырылады.
Балдардың пайыздық мазмұнын бағаға ауыстыру шкаласы:
Тоқсандық баға формативті бағалау, БЖБ және ТЖБ қорытындысының негізінде 50/50 пайыздық арақатынаста қойылады.
Оқи отырыңыз: Kundelik.kz мұғалімдерді қағазбастылықтан арылтты ма? Жоба жетекшісі Мұхтар Ілиясовпен сұхбат
Тоқсандық бағаны есептеу формуласы:
БЖБ бағалары мен формативті балдардың қосындысын БЖБ максималды сомасы мен 10 еселенген формативті балдардың санының қосындысына бөліп, шыққан соманы 50%-ға көбейтеміз. Одан кейін оқушы алған ТЖБ балын ТЖБ максималды балына бөліп, шыққан соманы 50%-ға көбейтіп, оған алдыңғы БЖБ мен формативді бағалардан шыққан соманы қосамыз.
Мысалы, оқушы математикадан бір тоқсанда екі рет БЖБ тапсырды делік. Екеуінен – 15 және 14 балл, ал ТЖБ-дан 18 балл алды. Формативті бағалары – 8, 9, 8, 7, 9, 8, 10. БЖБ мен ТЖБ максималды балы – 20. Тоқсандық бағасын есептесек:
(15 + 14 + (8 + 9 + 8 + 7 + 9 + 8 + 10)) / (20 + 20 + (7 х 10)) х 50%) + ((18 / 20) х 50%) = (0,8 х 50%) + (0,9 х 50%) = 40% + 45% = 85%
85 пайызды бағаға ауыстырғанда ""5"" болады. Математикадан оқушының тоқсандық бағасы – 5.
Ал пәндер бойынша жылдық баға тоқсандық бағалар жиынтығының орташа арифметикалық мәні ретінде қойылады. Ол қорытынды баға болып есептеледі. Оқушы математикадан төрт тоқсанда да беске шықса, жылдық бағасы да бес болады.
Kundelik жүйесінде қорытынды баға автоматты түрде шығады. Мұғалім қорытынды бағаны жүйе ұсынған бағаға сүйене отырып, журналда өз қолымен қояды. Қорытынды баға баллды бағаға ауыстыру шкаласына сәйкес келмесе, нақтылау үшін сынып жетекшіге не әкімшіге сұрау жіберіледі.
Жиынтық бағалау қорытындысы бойынша ақпарат оқушыларға және ата-аналарға немесе баланың заңды өкілдеріне қағаз түрінде немесе электронды нұсқада беріледі.
""Күнделік"" жүйесіне ата-ананы мектеп әкімшілігі не сыныптың мұғалімі тіркейді. Оқушыны тіркеген кезде ата-ананы да тіркеу керек, себебі оқушы, мұғалім, ата-ана тығыз байланысты болуы қажет. Ата-ана ""Күнделік"" жүйесінде баласының алып жатқан балын көріп, оқу үлгерімін қадағалай алады.
Мұғалім сыныптағы оқушылардың дерегіне кіріп, ""Туысқанды қосу"" деген батырма арқылы ата-ананы жүйеге қоса алады. Алдымен сол мектептің базасынан ата-ананы іздейді. Жүйеге тіркелмесе ""Жаңа пайдаланушы"" батырмасын басып, ата-ананың деректерін енгізеді. Онда аты-жөні, туған күні, ЖСН, электронды поштасы мен телефон нөмірін енгізу керек. Содан кейін ""Байланыстыру"" батырмасын басып, ата-ананы тіркейді. Жүйе автоматты түрде логин мен құпиясөз береді. Мұғалім оларды ата-анаға хабарлама арқылы жібере алады немесе жүйенің ішінде шақыру жібереді.
Ата-ана жүйеге кіре алмаса мектеп әкімшілігіне хабарласқаны жөн. Құпиясөзді ұмытқан жағдайда өзі қалпына келтіре алады. Ол үшін тіркелген кезде электронды поштаны міндетті түрде көрсету қажет.
Ата-ана баласының оқу үлгерімін ""Балалар"" – ""Күнделік"" бөліміне өтіп, ""Күнделік"" / ""Пәндер бойынша"" / ""Тоқсандар бойынша"" бағанынан көре алады. Ал оқушының атынан кірсе, ""Мектеп"" – ""Күнделік"" бөліміне өту қажет.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Тоқсандық нәтижеге оқушының формативті бағалары, БЖБ және ТЖБ қорытындысы әсер етеді.",,2023-02-02T16:30:00+05:00
oqusylarga-nese-zastan-qaida-qandai-zane-qansa-uaqyt-zumys-isteuge-ruqsat,informburo.kz,"Оқушыларға неше жастан, қайда, қандай және қанша уақыт жұмыс істеуге рұқсат?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/oqusylarga-nese-zastan-qaida-qandai-zane-qansa-uaqyt-zumys-isteuge-ruqsat,"2023 жылғы қаңтардағы жағдай бойынша, электрондық еңбек биржасы порталында жұмыс тәжірибесін және дағдыларды талап етпейтін 1684 жұмыс орнына 354 бос лауазым жарияланған. Бұл жұмыс орындарына кәмелеттік жасқа толмаған 14-17 жастағы жасөспірімдер де орналаса алады. Алайда, жасөспірімдер еңбегіне қатысты қандай шектеулер барын Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Informburo порталының сауалына берген жауабында түсіндірді.
ҚР Еңбек кодексінің 31-бабына сәйкес, еңбек келісімшарты 16 жасқа толған азаматтармен жасалады. Дегенмен, еңбек келісімшартын 14-15 жастағы жасөспірімдер де жасасуға құқылы , алайда бұған қатысты бірнеше талап бар:
14-15 жастағы жасөспірімдер жұмысқа тұрған кезде еңбек шартына өзімен бірге заңды өкілінің біреуі қол қоюы тиіс.
Оқи отырыңыз: ""Бір адамда – бірнеше жұмыс"". Кәсіп іздеушілер саны 85 пайызға неге күрт артты?
Еңбек кодексінің 69-бабына сәйкес:
Мұнымен қатар, ҚР Еңбек кодексінің 26-бабының 2-тармағының бесінші тармақшасына сәйкес 18 жасқа толмаған жұмыскерлерді еңбек жағдайлары зиянды және (немесе) қауіпті жұмыстарға орналастыруға жол берілмейді.
""Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы"" заңының 24-бабының 6-тармағына сәйкес, міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын есептеу үшін табысқа салымшының жасына және мәртебесіне қарамастан ақшалай мәнде еңбекақы төлеудің барлық түрлері және өзге де кірістер енгізіледі.
Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына төленуге жататын міндетті зейнетақы жарнасы аталған заңның 25-тармағының 1-тармақшасына сәйкес, жарнаны есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы табыстың 10 пайызы мөлшерінде белгіленеді.
Оқи отырыңыз: ""Айына 110 мың теңге"". Жұмыссыз азаматтар мемлекеттен қалай ақша ала алады?
Бұл ретте міндетті зейнетақы жарнасын есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы табыс республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген ең төменгі жалақының 50 еселенген мөлшерінен аспауы тиіс.
18 жасқа толмаған жұмыскерлердің еңбегін пайдалануға тыйым салынатын жұмыстардың тізімі денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 8 желтоқсандағы № 944 бұйрығымен бекітілген.
Аталған тізімде денсаулыққа зиян және адам өмірі үшін аса қауіпті салалар мен жұмыстардың тізімі жазылған.
Мысалы, жасөспірімдерге атом электр станциялары, коксхимия өндiрiсі, цемент өндiрiсi, электр энергетикасы салаларында және сүңгуір, газшы, жанар-жағармай құюшы, құтқарушы болып жұмыс істеуге болмайды.
Қазір жастарды жұмыспен қамту үшін 2021-2025 жылдарға бағытталған кәсіпкерлікті дамыту ұлттық жобасы жүзеге асып жатыр.
""ҚР ""Халықты жұмыспен қамту туралы"" заңының 22-бабына сәйкес, студенттер мен жалпы білім беретін мектептердің жоғары сынып оқушылары (16-18 жастағы) денсаулығына зиян келтірмейтін және оқу процесін бұзбайтын жұмыстарға оқудан бос уақытта қоғамдық жұмыстарға қатыса алады. Ұлттық жоба шеңберінде ұйымдастырылатын қоғамдық жұмыстар алдын ала кәсіптік даярлаудан өтуді талап етпейді, сондай-ақ жергілікті бюджет қаражаты және жұмыс берушілердің өтінімдері бойынша олардың қаражаты шегінде қаржыландырылады"", – делінген министрлік жауабында.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда 2023 жылы 4 күндік жұмыс аптасы енгізіледі
Жалпы білім беретін мектептің 16-18 жастағы оқушысы немесе студент қоғамдық жұмыстарға қатысу үшін:
Сонымен қатар, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің өкілдері жасөспірімдер өз бетінше жұмыс іздеу және жұмысқа орналасу үшін бос жұмыс орнына орналасуға конкурс жариялаған жұмыс берушіге тікелей жүгіне алатыны, сондай-ақ, www.enbek.kz электрондық еңбек биржасында ұйымдар мен мекемелердің ұсынған бос лауазымдарын іздей алатынын еске салды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",14-16 жастағы жасөспірімдер аптасына 24 сағат жұмыс істей алады.,,2023-01-31T15:20:29+05:00
orazaga-daiyndyq-zasaityn-uaqyt-sagban-aiy-zaily-9-suraqqa-zauap,informburo.kz,Оразаға дайындық жасайтын уақыт. Шағбан айы жайлы 9 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/orazaga-daiyndyq-zasaityn-uaqyt-sagban-aiy-zaily-9-suraqqa-zauap,"Биыл Рамазан айы 23 наурызда басталады, сәйкесінше оразаға 30 күн қалды. Бұл отыз күн – мұсылман жыл санауы бойынша Шағбан айына сәйкес келеді. ""Шағбан"" – ""көп жақсылықтың бастауы"" деп аударылады, халық арасында оны ""оразаға дайындық айы"" дейді. Шағбан айында мұсылмандар қандай амалдар жасауы қажет? Бұл ауда ауыз бекітіп, ораза ұстауға бола ма?
Оқи отырыңыз: Рамазан айына 30 күн қалды. Оразаға дейін орындау шарт 10 амал
Информбюро ҚМДБ деректеріне сүйене отырып, маңызды 9 сұрақтың жауабын ұсынады.
Биыл Шағбан айы 21 ақпанда басталып, 23 наурызға дейін жалғасады. Бұл – Исламдағы қасиетті үш айдың бірі. Шағбан айыннан кейін ораза ұстау парыз етілген Рамазан айы келеді.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы Ораза қашан басталады?
""Шағбан"" сөзі ""көп жақсылықтың бастауы"" деген мағынаға ие. Бұл ай Ережеп айының бітуінен хабар беріп, Рамазанның жақындағанын сүйіншілейді. ""Өсіп-өну"" деген мағынаны да білдіреді.
Шағбан арабтың бес әрпінен тұрады. Шин, айн, бә, әлиф, нун:
Осы айда ораза ұстаған адамға Алланың шарапаты жауады, сондықтан ""шарапаты мол Шағбан айы"" деген сөз бар.
Шағбан айын Рамазанға дайындық айы деуге болады. Бұл айда мұсылмандар Рамазанды бос өткізіп алмаудың қамын жасағаны жөн. Ораза басталып кеткеннен кейін де ""Түкірік жұтуға бола ма?"", ""Тіс пастасын қолдану оразаны бұза ма?"" деген сынды сұрақтар жиі қойылады. Шағбан айы осы сұрақтарға жауап іздеп, рухани және физикалық дайындықты күшейтетін уақыт.
Рамазан айына жоспар құрып, ораза уақытында қайда болатыныңыз және немен айналысатыныңызды нақтылаңыз. Қазірден бастап қайырымды істердің тізімін жазып, оған қажет қаражат, дүние-мүлікті түгендей беріңіз. Бес уақыт намазыңызды барынша мешітте, ең болмағанда жамағатпен өткізуді дағдыға айналдырыңыз. Шағбай – барынша ораза ұстап, құлшылық жасап, Құран Кәрім сүрелерін көп оқып, жаттайтын, мұқтаждарға садақа беретін ай.
Оқи отырыңыз: Намаз оқымай, ораза ұстау дұрыс па? Ауыз бекіту үшін білу тиіс 20 сұраққа жауап
Бұл айда денсаулыққа көңіл бөліп, иманның да, дененің де иммунитетін барынша көтеріп алу керек. Мүмкіндік болса, дәрігерге көрініп, асқазан-ішек жолдарын тексеріп алған жөн. Биыл ораза көктемнің қақ ортасында басталатындықтан авитаминоз, яғни ағзадағы витамин жетіспеушілігі жиі мазалайтын уақытқа дөп келіп тұр. Осы орайда ағзаңызға қажетті дәрумендерді, құнарлы тағамды уақытылы ішіп, ыңғайы келсе дүйсенбі мен бейсенбі күндері немесе аптасына кем дегенде бір күн ораза тұту абзал болмақ.
Ал рухани дайындыққа ораза жайлы нақты мәліметтерді білу, Құран Кәрім оқу, білмесе оны үйрену, салауат айтып, дұға оқу, ағайын-туыспен, отбасымен, достармен байланысты жақсарта түсу, ренжіскенмен татуласуды жатады. Сондай-ақ, жаман әдеттерді тастап, жақсы әдеттер үйренуге таптырмас уақыт.
Шағбан айы – шамасы келген мұсылманға көптеп нәпіл (ерікті) ораза ұстайтын ай. Дегенмен, қанша күн әрі қай күндері ораза ұстау керек екені жайында нақты айтылмаған. Сондықтан да, қанша күн ұстаймын десеңіз де, өз еркіңіз.
Мәселен, дүйсенбі мен бейсенбі күндері ауыз бекітсе болады. Сондай-ақ, Шағбан айының 13, 14, 15 күндері, яғни, ""үш ақ күндері"" ораза ұстаған дұрыс. Әсіресе, Шағбан айының 15-ші күні күндіз ораза ұстап (6 наурыз), түнін (Бараат түні, 7 наурыз) ғибадатпен өткізгеннің сауабы мол.
Оқи отырыңыз: Оразада денсаулыққа зиян тимес үшін қалай тамақтану керек? Диетологтан 5 кеңес
Иә, болады. Рамазан айынан өтелмей қалған қаза оразаларды осы айда өтесе болады. Алайда Шағбан айының оразасын шамасы жеткендер ғана ұстағаны абзал. Шағбан айында үздіксіз ораза тұтып, Рамазан айындағы парыз оразаға шамасы келмей қалуынан сезіктенген адам болса, ол адамға Шағбан айында ораза тұтудың қажеті жоқ. Өйткені, Шағбан айындағы ерікті оразадан Рамазан айындағы парыз ораза маңызды.
Рамазан айына екі-үш күн қалғанда ораза тұтпаған абзал.
Оқи отырыңыз: Ораза қазасы немесе қарызы. Оны қалай өтейді?
Шағбан айының 14-інен 15-іне қараған (6 наурыздан жетісіне қараған) түн – Бараат түні . Бұл түні құбыла Құдыс қаласындағы Ақса мешітінен Меккедегі қасиетті Қағбаға қарай өзгерген. Бараат түнін ""күнәдан тазару және кешірім түні"" деп те атайды. Ислам ғұламалары Бараат түнін Рамазан айындағы Қадір түнінен кейінгі ең ұлық түн деп есептеген. Бараатты бос жіберіп алмай, шама келгенше құлшылық етіп өткізу Рамазан айындағы мың айдан да қайырлы Қадір түніне дайындық іспеттес. Бараат түнін дұрыс қарсы алу үшін бұл түнді ұйқысыз өткізген абзал. Алайда кімнің бұған шамасы жетпесе, ол адам осы түннің кез келген бөлігін құлшылыққа арнай алады. Бараат түні намаз оқыған, сәресіні ішкен адамға Рамазанның соңғы түндері жеңіл болмақ.
Бұл түн – періштелер жер бетіне түсетін, дұғалар қабыл болатын, кері қайтарылмайтын берекелі түн. Сондықтан бұл түнде Пайғамбарға көп салауат, күнәлардың кешірілуін тілеп, дұға, ғибадат, құлшылықпен өткізген абзал. Бұл түні көп ғибадат жасап, күнә істерден арылып, тәубе еткен жөн.
Оқи отырыңыз: Құран оқу, пітір беру, салауат айту, отбасыға көңіл бөлу. Оразада орындайтын 10 амал
Күнәлі істерден аулақ болу қажет. Кейбір жандар осы түнді атап өту мақсатында еркеше тағамдар әзірлеп, үй ішін я болмаса мешітті безендіріп жатады. Мұның бәрі негізсіз амалдар. Кейбір адамдар бір жерге жиналып діни жиын өткізіп, ұзақ сабақтар оқиды. Мұндай амалдарды атқарудың қажеті жоқ. Бұл түні тек қана құлшылық, ғибадатта болған абзал.
Намаз, Құран оқу және зікір деген секілді құлшылықтарды топпен емес, жеке орындау қажет. Нәпіл намаз жамағатпен оқылмайды. Бұл түнді атап өту үшін жамағатты мешітке жинаудың қажеті жоқ.
Материал ҚМДБ сайтындағы мәліметтер негізінде әзірленді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Ертең, 21 ақпан – мұсылман жыл санауы бойынша Шағбан айының бірінші күні.",,2023-02-20T14:05:00+05:00
ramazan-aiyna-30-kun-qaldy-orazaga-deiin-oryndau-sart-10-amal,informburo.kz,Рамазан айына 30 күн қалды. Оразаға дейін орындау шарт 10 амал,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ramazan-aiyna-30-kun-qaldy-orazaga-deiin-oryndau-sart-10-amal,"Бүгін, 21 ақпанда мұсылман жыл санауы бойынша Шағбан айы басталды. Биыл Рамазан айы 23 наурызда басталады . Оған дейінгі 30 күнде, яғни Шағбан айында әрбір мұсылман орындауы тиіс амалдарды баяндаймыз.
Материал ҚМДБ деректеріне сүйене отырып жазылды.
Рамазан айы басталмас бұрын өткен жылдағы қаза болған ораза күндерін өтеген абзал. Өтелмеген ораза адамға қарыз болып жазылады. Ораза қазасын өтейтін адам күнделікті намаз кестесін негізге алады. Таң намазы кірген уақытта ауыз бекітеді, яғни сол уақытқа дейін сәресін ішіп-жеуге рұқсат. Ал ақшам намазы уақыты кіргенде ауыз ашады.
Ораза қазасының арнайы ниет-дұғасы жоқ. ""Алла ризалығы үшін Рамазан оразасынан қалған пәлен күндік қаза оразаның бірінші күнін өтемекке ниет еттім"" деуге болады.
Оқи отырыңыз: Ораза қазасы немесе қарызы. Оны қалай өтейді?
Рамазан айына дейін қаза оразаны өтеп қана қоймай, ақшалай қарыздарды да қайтарып қойған жөн. Қарыз – берсе сауап, алса мойнына аманат болып жазылатын дүние. Хадисте қарызы бар адам қарызын өтемей тұрып садақа бермеуі керек екені жазылған. Берілмеген зекет те қарыз деп есептеледі. Қарызын өтеу, зекет беру – парыз. Зекет қарызы бар адамның садақасы қабыл болмайды.
Рамазан айында жасаймын деген құлшылықтарға Шағбан айынан бастап ниет еткен жөн. Алдын ала ниет етпей, ешбір амал қабыл болмайды. Рамазан айында ораза ұстауға шынайы түрде ниет етсеңіз қазірден әдеп-амалдарды үйрене бастаңыз. Рамазан айында ораза ұстау әр мұсылманның парызы болған соң арықтау үшін, денсаулық үшін, жұртқа ілесу үшін емес, Алланың разылығы үшін ауыз бекітуге ниет ету керек.
Оқи отырыңыз: Намаз оқымай, ораза ұстау дұрыс па? Ауыз бекіту үшін білу тиіс 20 сұраққа жауап
Рамазан айы жақындағанда ағзаны оразаға дайындау қажет. Адам бірден ұзақ уақыт бойы нәр татпаса ағзада үлкен өзгерістер болып, ол белгілі бір ауруға әкелуі мүмкін. Сол себепті күнделікті ішіп жүрген тамақ мөлшерін біртіндеп азайта бастаған жөн. Алғаш рет ораза ұстайтындар қазірден ауыз бекітіп, ағзасын үйрете берсе болады.
Рамазан айы басталғанша денсаулыққа көңіл бөліп, иммунитетті барынша көтеріп алу керек. Мүмкіндік болса, дәрігерге көрініп, асқазан-ішек жолдарын тексеріп алған жөн. Биыл ораза көктемнің қақ ортасында басталады, сондықтан авитаминоз (ағзадағы витамин жетіспеушілігі) жиі мазалайтын кезге тұспа-тұс келіп тұр. Осы орайда ағзаңызға қажет дәрумендерді, құнарлы тағамды уақытылы ішіп, аптасына кем дегенде бір күн ораза тұту абзал болмақ.
Рамазан айын жоспарлаңыз. Немен айналысатыныңызды, қандай амалдар жасайтыныңызды қағазға жазып қойыңыз. Өткен оразада жіберген қателіктеріңізді еске түсіріп, оларды осы Рамазан айында қайталамауға тырысыңыз. Шағбан айында жаман әдеттеріңізден арылуға қамданып, жақсы әдет қалыптастыруды бастаңыз. Мысалы, темекіні тастай алмай жүрсеңіз Рамазанды күтпестен қазірден амалын жасаңыз. Денсаулық та аманат екенін ұмытпаңыз.
Оразада тек тамақтан ғана тыйылмай, ұйқы режимін де реттеу маңызды. Сәресіне ұйықтап қалмау үшін ерте ұйықтап, ерте тұруға ертерек бой үйреткен дұрыс. Күнде 7-8 сағаттан көп ұйықтайтын болсаңыз Шағбан айынан бастап аз ұйықтап үйреніңіз. Себебі сәресіне тұруға ерініп, түнде ауыз бекіте саламын деуге болмайды. ""Сәресін ішіңдер, өйткені сәресінде береке бар"" дейді.
Оқи отырыңыз: Құран оқу, пітір беру, салауат айту, отбасыға көңіл бөлу. Оразада орындайтын 10 амал
Ауыз бекіткенде сәресі мен ауызашарда не ішіп-жеймін деп бас қатырмас үшін ертерек ас мәзірін жасап қою артық етпейді. Ораза кезінде тұзды, майлы, қуырылған және газдалған өнімдерді азырақ тұтынған жөн. Оның орнына мейілінше сіңімді әрі жеңіл тамақ жеген дұрыс. Сол себептен Рамазан айы басталмас бұрын қажет азық-түлікті ертерек әкеліп қойған абзал. Ораза жақындағанда базарлар мен дүкендерде сауда сапырылысып кетеді. Мүмкіндік болса, үйде түшпара, мәнті секілді жартылай дайын өнімдерді жасап қоюға болады.
Азық-түлікті ерте алып қою тоңазытқышты толтырып қою деген сөз емес. Тәтті, ащы, тұзды, майлы тағамдарды мейлінше азайтыңыз. Ас мәзіріңізде көкөніс пен жеміс-жидек көп болсын.
Ішкі-сыртқы тазалыққа мән беріңіз. Денеңізді таза ұстаңыз. Дәрет алуды білмесеңіз, үйреніңіз. Үйіңізге толықтай тазалық жұмыстарын жүргізіңіз. Әзір кимейтін қалың киімдерді жуып, ұқыптап жинап қойыңыз. Мүлдем кимейтін таза киімдеріңізді мұқтаж жандарға таратыңыз. Үйіңізде ескі-құсқыны, керексіз заттарды жинамаңыз. Ескі заттардан арылыңыз. Үйдің ішін ғана емес, сыртын, ауланы да тазалап қойған жөн. Әктеу, сырлау жұмыстарын да оразаға дейін ертерек аяқтап қойған дұрыс.
Рамазан айы құлшылық жасайтын қасиетті ай болғандықтан, алаңдататын, аяқсыз қалған жұмыстарыңызды аяқтап тастаған жөн. Мысалы, өзге жерге көшуді жоспарласаңыз, қазірден қамданыңыз. Кәсіп бастаймын десеңіз, қазірден іске кірісіңіз. Денсаулығыңызға алаңдасаңыз, дәрігерге қаралып, ағзаңызды тексеріңіз. Ораза кезінде тісіңізді емдеткенде ауыз ашып жіберуіңіз мүмкін. Сондықтан Рамазан айы басталғанша оразаға кедергі келтіруі мүмкін шаруаларды тындырыңыз.
Жаман ойдан арылып, өкпе-реніш, ашу-ызаға бой бермеңіз. Жан-дүниеңізді тазалап, мазалап жүрген ойларды еркіне жіберіңіз.
Оқи отырыңыз: Оразаға дайындық жасайтын уақыт. Шағбан айы жайлы 9 сұраққа жауап
Шағбан айынан бастап туыстармен арадағы қарым-қатынасты реттеп, оны одан әрі нығайта түскен жөн. Ағайындармен байланысты үзіп алудан сақтаныңыз. Туыстардың үйіне бару, хабарын алып, хал-жағдайын сұрау, хат жазу, телефон соғу, науқастың көңілін сұрау, қуанышын бөлісіп, қайғы-мұңына ортақтасу, басына іс түскенде қасынан табылу, сапарға шығып кеткен ағайынның мал-жанына қарайласу – туыстық қатынастың сипаттары. Сондай-ақ, көңілі жүдегенді жұбатып, қиналған туысқа қол ұшын беріп немесе орайы келгенде сый-сыяпат жасап та туысқандықты нығайтуға болады.
Туыстарыңызбен араңыз алшақтап кетсе хабарласып, ренжігендерден кешірім сұрап, ренжіткендерін кешіріп, қарым-қатынасты түзеуге тырысқан жөн.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","2023 жылғы діни күндер кестесіне сәйкес, биыл Рамазан айы 23 наурызда басталып, 20 сәуірде аяқталады.",,2023-02-21T13:30:00+05:00
ui-zondeuge-arnalgan-memlekettik-nesie-ony-kimder-zane-qalai-alady,informburo.kz,Үй жөндеуге арналған мемлекеттік несие. Оны кімдер және қалай алады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ui-zondeuge-arnalgan-memlekettik-nesie-ony-kimder-zane-qalai-alady,"Көппәтерлі үйлерді күрделі жөндеуді мемлекеттік несие есебінен қаржыландыру төңірегінде дау-дамай аз емес. Кейде меншік иелеріне сотта өз құқықтары мен мүдделерін қорғауға тура келді. Олар ПИК төрағаларына да, жергілікті шенеуніктерге де шағымданды. Сол себепті, олқылықтарды жою үшін заңнамаға түзетулер енгізілді.
Енді мемлекеттік несиеге ортақ үй мүлкіне күрделі жөндеу жүргізу үшін меншік иелері бірлестігі / қарапайым серіктестік басшылығының немесе басқарушы компанияның тілек білдіруі жеткіліксіз. Заңнамамен қатаң белгіленген көп сатылы рәсімнен өту қажет. Негізгі шешімдерді меншік иелері мен жергілікті тұрғын үй инспекциясы қабылдайды.
Жергілікті тұрғын үй инспекциясының негізгі рөлі заңмен айқындалған. Жергілікті атқарушы органдар (қазір тұрғын үй инспекциясы) құқылы:
Материалдың орыс тіліндегі нұсқасы: Госкредит на капитальный ремонт многоквартирного дома: как его получить и зачем он нужен
Заңға сәйкес, бюджеттік несие есебінен күрделі жөндеу бағдарламасына қатысу-қатыспау мәселесін тек меншік иелері ғана шешуге құқылы. Тұрғын үй инспекциясы немесе МИБ/ҚС/басқарушы компанияның басшылығы тек ұсыныс жасауға құқылы. Ал шешімді тұрғын үй/тұрғын үй емес мүлік иелері қабылдайды.
Осы мәселе бойынша жиналыс шешімі заңды болуы үшін қатысушылар саны белгіленген:
Күн тәртібі индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің ""Кондоминиум нысанының ортақ мүлкін күрделі жөндеу жүргізу тәртібі туралы"" нормативтік бұйрығымен бекітілді. Жалпы жиналыстың (жазбаша сұрату) хаттамалары тіркеу парақтары мен дауыс беру парақтарымен қоса міндетті  және басқа құжаттармен бірге уәкілетті органға ұсынылады.
Мемлекет қандай мәселелер бойынша меншік иелерінің мақұлдауы міндетті деп санайды:
Меншік иелерінің өтініші бойынша мәселелер тізімі артуы мүмкін, мысалы, жұмыс түрлерінің тізімі бөлек жасалуы мүмкін.
Оқи отырыңыз: Меншік иелері бірлестігі. Тұрғын үйді басқарудың жаңа формасы қалай жұмыс істейді?
Меншік иелері өз үйінде істегісі келетін жұмыс түрлерін анықтауға толықтай құқылы емес. Олардың тізімі заңнамада белгіленген. Жалпы ғимараттың жылу есептегішін және жылу алмасуды басқарудың автоматтандырылған жүйесін орнату міндетті.
Минималды және максималды жұмыс пакеттері бар.
Оқи отырыңыз: Көппәтерлі үйлерді басқарудың жаңа жүйесі. Ол қашан және қалай жүзеге асады?
Бұл ережеден тыс ерекшеліктер белгіленген. Мысалы, мемлекеттік несиені үйдің шатырын немесе жертөледегі инженерлік желілерді ауыстыру үшін ғана алуға болады. Инженерлік желілерге мыналар жатады: ыстық және суық сумен жабдықтау, канализация. Қазір елімізде әкімдіктердің арнайы бағдарламалары бойынша мемлекеттік несие есебінен көпқабатты тұрғын үйлердегі ескі лифт жабдықтары ауыстырылып жатыр.
Мемлекеттік несие меншік иелеріне қайтару шартымен беріледі, яғни олар қарыздың барлық сомасын бюджетке қайтаруға міндетті.
Жүргізілген күрделі жөндеуге жұсмалған қаражатты қайтару сомасының есебі кондоминиум объектісінің ортақ мүлкіндегі олардың үлесіне сәйкес жылжымайтын мүлік объектілерінің техникалық сипаттамалары негізінде айқындалады. Схема ортақ мүлікті ұстауға арналған ай сайынғы төлемдердің мөлшерін есептеу үшін қолданылатын схемаға ұқсас: пәтердің немесе тұрғын емес үй-жайдың ауданы неғұрлым үлкен болса, соғұрлым төлем көп болады.
Меншік иесі мемлекеттік несиені төлеуге міндетті, тіпті:
Пәтердің / тұрғын емес үй-жайдың меншік иесі төлем мерзімі өткеннен кейін қарызын өтемесе, мамандандырылған уәкілетті ұйым күрделі жөндеу жүргізу үшін алған қарызды мәжбүрлеп өндіріп алу туралы нотариусқа немесе сотқа жүгінеді.
Оқи отырыңыз: Пәтер жөндеуге қанша қаражат қажет? Құрылыс базары мен гипермаркет бағасын салыстырамыз
Түзетулер қабылданғанға дейін меншік иелерінің күрделі жөндеу жүргізуге мемлекеттік несие алуын тоқтатқан бірқатар ережелер болды. Мысалы, қарыз ортақ жауапкершілік негізінде берілді. Бұл дегеніміз адал меншік иелері несиені өздері үшін және төлеуден бас тартқан не төлегісі келмеген көршілері үшін де төлейтінін білдірді.
Лицензиясы бар компаниялардың жобалық-сметалық құжаттаманы дайындау бойынша қызметтерінің қымбаттығы меншік иелеріне қосымша жүк болды. Онсыз өтініш, тіпті, қаралмайтын. Қазір бұл құжаттар пакеті жергілікті бюджет есебінен төленеді.
Алматы әкімдігінің Informburo.kz тілшісіне көппәтерлі үйді күрделі жөндеуге берілетін мемлекеттік несие пайызсыз екенін мәлімдеді. Қарыз мөлшері меншік иелері таңдаған жұмыс түрлеріне немесе пакетке байланысты. Өтеу мерзімі – орта есеппен жеті жыл.
Материалды жазу кезінде келесі дереккөздер қолданылды:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бұл несие көппәтерлі тұрғын үйлерді күрделі жөндеу үшін беріледі.,,2023-02-13T15:00:00+05:00
zastarga-arnalgan-25-dyq-kredit-kimder-qasan-zane-qalai-alady,informburo.kz,"Жастарға арналған 2,5%-дық кредит. Кімдер, қашан және қалай алады?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zastarga-arnalgan-25-dyq-kredit-kimder-qasan-zane-qalai-alady,"2023 жылғы наурыз айында жаңадан кәсіп бастағысы келетін не бар кәсібін кеңейтуге ниетті жастарға 2,5 пайызбен несие беріле бастайды. Биыл бұл бағдарлама аясында 5,8 мың жас 5 млн теңге сомасында микрокредит ала алады. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Informburo порталының ресми сауалына берген жауабына сүйене отырып, жастарға арналған 2,5 пайыздық микрокредит туралы түсіндіреміз.
Құжаттарды 2023 жылғы наурыз айынан бастап қабылдау жоспарланған. Нақты уақыты халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі жергілікті органдардың ресми интернет-ресурстарында жарияланады.
Микрокредитке құжаттарды тапсыру, оны қарастыру, комиссия қарауына шығару мерзімдері арнайы бұйрықпен реттелген.
2,5%-дық микрокредит жастардың кәсіпкерлік бастамаларына жәрдемдесу мақсатында беріледі.
Сала бойынша шектеу қойылмаған, яғни басым бағыттар бекітілмеген.
Конкурстық комиссияның шешімімен үздік деп танылған жас кәсіпкерлердің бизнес-жобалары микрокредит ала алады.
Оқи отырыңыз: Жастарға арналған 2,5 пайыздық кредит: Негізгі шарттары белгілі болды
Микрокредит алуға үміткер келесі құжаттарды Аграрлық несие корпорациясына ұсынады:
1, 3 және 4-нөмірдегі құжаттар кредитордың қатысуымен толтырылады.
Бизнес жобаларды іріктеу критерийлері:
Оқи отырыңыз: 2023 жылы жастарға қандай жеңілдіктер жасалады?
Бекітілген қағидаларға сәйкес, негізгі борыш пен сыйақыны өтеу бойынша жеңілдікті кезең микрокредит беру мерзімі ұзақтығының үштен бірінен аспайды . Кредит 5 жылға, яғни 60 айға берілсе, жеңілдікті кезең 20 айды құрайды.
Каникул алу үшін микрокредит алған адам агент атына өтініш жазуы керек. 2,5% мөлшерлеме жеңілдікті кезеңге есептеледі, бірақ оны өтеу мерзімі кейінге шегерілуі мүмкін.
Кепілдік қою – басты талаптардың бірі. Үміткерлерде кепіл болмаса, үшінші тарап кепілгер бола алады. Кепілге жылжымайтын мүліктен басқа меншіктегі жер немесе арнаулы техника қабылданады.
Үміткер үйленген не тұрмыста болса, жұбайының нотариалды рұқсаты керек.
Қамтамасыз ету нысанының өтімділік коэффициенттері тапсырма шартында бекітіледі. Мысалы, республикалық және облыстық маңызы бар қалаларда және тапсырма шартының №2 кестесінде көрсетілген елді мекендерде орналасқан жылжымайтын мүліктің бағалау сомасынан 80%-нан артық емес сомасы несиеге беріледі.
Микрокредит алушы халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі жергілікті атқарушы органмен және Аграрлық несие корпорациясымен микрокредит беру туралы шартқа, кепіл шартына қол қояды. Бұл келісімшарттарда тараптардың жауапкершілігі, құқықтары мен міндеттері айқындалады.
Микрокредит беру шартында қарыз берушіге және Аграрлық несие корпорациясына кез-келген уақытта қарыздың мақсатты және уақытылы пайдаланылуын, кепіл мүлкіне тексеру жүргізуіне кедергі жасамауға, алынған қарызды, кепіл мүлкін пайдалануға қатысты барлық қажетті құжатты ұсынуға қатысты тармақ бар.
Оқи отырыңыз: Жастарға арналған 2,5% несие бағдарламасы наурызда басталады. 2023 жылы 5796 адам шағын несие алады
Жасалған келісімшарттарға сәйкес, микрокредит алушы өзіне жүктелген міндеттерін орындамаса ҚР заңнамасына сәйкес жауапкершілікке тартылады, яғни кепілге қойылған мүлікпен жауап береді.
Жергілікті органдар мен ""Аграрлық несиелік корпорация"" АҚ филиалдары 2023 жылғы ақпан айының соңына дейін микрокредиттер беру тәртібі, микрокредитті қамтамасыз етудің негізгі шарттары, тәсілдерін тапсырма шартында белгілейді.
Тапсырма шартының үлгісінде қарыз алушы қарызды өтеу бойынша міндеттемелерді орындамаған немесе тиісінше орындамаған жағдайда, агент ұсынған сенімхат негізінде сот тәртібімен қарыз алушыдан және/немесе кепілгерден берешекті өндіріп алуға агент міндеттенеді.
2023-2025 жылдары 90,5 млрд теңге сомасына 18,2 мың микрокредит беру жоспарланған. Оның ішінде:
Жоқ. Бағдарламада ауыл жастарына басымдық беру көзделмеген. Микрокредит комиссия іріктеуінен өткен үздік бизнес жобаларға ғана беріледі.
Ауылды дамыту үшін Ауыл шаруашылығы министрлігінің тарапынан берілетін басқа несие бағдарламалары да жұмыс жасайды.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы ауыл тұрғындарына берілетін микронесие саны 15 мыңға дейін артуы мүмкін
Қазақстан президентінің сайлауалды бағдарламасын іске асыру жөніндегі іс-қимыл жоспарында 2029 жылға дейін жастарға микрокредит беріледі деп көрсетілген.
Қазіргі уақытта онлайн өтінім қабылдайтын платформа жасау мәселесін ""Аграрлық несиелік корпорация"" АҚ мен Еңбек ресурстарын дамыту орталығының әзірлеушілері қарастырып жатыр.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бағдарлама 21-35 жас аралығындағы жастарға арналған.,,2023-02-16T11:48:16+05:00
zumyssyz-qalganda-beriletin-zardemaqy-ony-kimder-zane-qalai-alady,informburo.kz,Жұмыссыз қалғанда берілетін жәрдемақы. Оны кімдер және қалай алады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zumyssyz-qalganda-beriletin-zardemaqy-ony-kimder-zane-qalai-alady,"Жұмыссыз қалған қазақстандықтар әлеуметтік жәрдемақы алуға құқылы. Олар қайда жүгінуі керек, қандай құжаттар тапсыруы керек, міндетті медициналық сақтандыру қорындағы ақшаға емделе ала ма, зейнетақысы не болады — осы және басқа да өзекті сұрақтардың жауабын Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Informburo.kz тілшісіне айтты.
Жауапқа көшпес бұрын бұл жүйенің қалай жұмыс істейтінін түсініп алайық. Мемлекет мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына жиналған қаражатты жұмысынан айырылған жағдайда жәрдемақы төлеуге пайдаланады.
Ай сайын барлық жұмыс беруші еңбек шарты жасалған қызметкерлер үшін қорға әлеуметтік төлемдер аударуға міндетті. 2023 жылы шегерімдердің мөлшері жалақының 3,5 пайызын құрады. Қорға төленетін барлық төлем жеке сипатқа ие, яғни әр тұлға үшін жеке шегеріліп отырады.
Жердемақы тағайындау шарттарының ішіндегі ең маңыздысы — өтініш берушінің міндетті сақтандыру жүйесінің қатысушысы болуы. Егер жұмыс берушілер қорға ай сайын аударым жасамаса, қызметкер жәрдемақы талап ете алмайды.
Сәйкесінше азаматтық-құқықтық келісімшарт (қызмет көрсету шарты, еңбек шарты) жасасқан қызметкерлердің жұмысынан айырылған жағдайда жәрдемақы талап ету құқығы жоқ, өйткені олар үшін ешкім әлеуметтік аударымдар жасаған жоқ. Қазір қызметкерлердің өздері де қорға аударым жасай алмайды.
Материалдың орыс тіліндегі нұсқасы: Пособие по потере работы: кому оно положено и как его оформить
Жәрдемақы алуға өтініш беру рәсімін бастамас бұрын жұмыссыз ретінде тіркелу керек. Мұны электронды еңбек биржасының сайтында немесе жұмыспен қамту орталығы арқылы жасауға болады.
Құжаттардан жеке куәлік пен өтініш қажет.
Жоғарыда аталған себептерден басқа (бұған дейін әлеуметтік сақтандыру жүйесіне аударым жасамауы, жұмыссыз ретінде тіркелмеуі) заң бойынша келесі жағдайларда жәрдемақы берілмеуі мүмкін:
Тиісті түзетулерден кейін жәрдемақы тағайындауға қайта өтініш бере аласыз.
Жұмысынан айырылған жағдайда төленетін әлеуметтік төлем Қазақстан Республикасының халықты жұмыспен қамту туралы заңнамасына сәйкес міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушы жұмыссыз ретінде тіркелген күннен бастап тағайындалады.
Оқи отырыңыз: Қазақстанның қай өңірінде жұмыссыздар көп?
Жұмысынан айырылған кездегі жәрдемақының мөлшері мен мерзімі Қорға әлеуметтік аударымдар жасалған еңбек өтілімен тікелей байланысты. Қызметкерге тағайындалатын әлеуметтік төлем:
Жұмысынан айырылу бойынша жәрдемақы көлемі бірнеше мөлшерге байланысты:
Мемлекет есептеу кезінде қолдануға болатын 24 айдағы орташа кіріс мөлшерін шектеді. Оның мөлшері жеті ең төменгі жалақыдан (ең төменгі жалақыдан) аспауы керек. 2023 жылы бұл – 490 мың теңге.
Есеп арнайы формула бойынша жасалады және оның жеке сипаты бар.
Оқи отырыңыз: Тұрмысы төмен өңір – қақтығыс ошағы. Депрессивті аймақтарды дамыту картасы не үшін қажет?
Келесі жағдайларда жәрдемақы сақталады:
Жұмыссыздар міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға құқылы. Оларға мемлекет тарапынан жарна төленеді. Міндетті шарт – жұмыссыз ретінде тіркелу.
Заң жұмысынан айырылу бойынша жәрдемақыдан шегерімдердің екі түрін белгіледі:
Оқи отырыңыз: Дүйсенова: Әлеуметтік көмектің дұрысы – жәрдемақы емес, жұмыс
Заң жұмыссыздық бойынша жәрдемақыны төлеу уақытша тоқтатылуы мүмкін себептердің тізбесін белгіледі:
Жұмысынан айырылған кезде жәрдемақы төлемдері тоқтатылады:
Әлеуметтік төлем мәліметтер келіп түскен айдан кейінгі айдың бірінші күнінен бастап уақытша тоқтатылады не толық тоқтатылады.
Мақала жазу кезінде ҚР ""Міндетті әлеуметтік сақтандыру туралы"" Заңы да қолданылды (01.01.2023 жылғы жағдай бойынша өзгерістер және толықтырулармен)
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жәрдемақы мөлшері адамның соңғы екі жыл ішінде алған жалақысына байланысты.,,2023-02-20T15:55:56+05:00
14-qantarda-senat-deputattarynyn-sailauy-qalai-otedi-6-suraqqa-zauap,informburo.kz,14 қаңтарда Сенат депутаттарының сайлауы қалай өтеді? 6 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/14-qantarda-senat-deputattarynyn-sailauy-qalai-otedi-6-suraqqa-zauap,"2023 жылғы 14 қаңтарда Парламенттің жоғарғы палатасы – Сенат депутаттарының кезекті сайлауы өтеді. Осыған орай, Информбюро порталы Сенат сайлауы қалай өтетіні жөнінде арнайы түсіндірме материал әзірледі.
Сенат депутаттығына кандидаттарды ұсынудың екі жолы бар:
Ескерту: Кандидаттарды ұсыну 29 қарашада басталып, 14 желтоқсанда аяқталды. Ал оларды тіркеу 29 қарашадан 24 желтоқсан сағат 18.00-ге дейін жалғасты. Ұсынылған 130 кандидаттың 66-сы тіркелді.
Сенат депутаттағына кандидат:
Сот іс-әрекетке қабілетсіз деп таныған азаматтарды сайлауға және сайлануға құқығы жоқ.
Сенат депутаттығына заңда белгіленген тәртіппен өтелмеген немесе алынбаған соттылығы бар адам, сондай-ақ заңда белгіленген тәртіппен сыбайлас жемқорлық жасады деп танылған адам кандидат бола алмайды.
Сенат Қазақстан Республикасының әрбір облысынан, республикалық маңызы бар қаласынан және астанасынан екі адамнан өкілдік ететін депутаттардан құралады. Бұл сайлауда 17 облыс пен Астана, Алматы және Шымкенттен 20 депутат сайланады.
Сенат депутаттарының өкілеттік мерзімі алты жылды құрайды. Сайланған сенат депутаттарының жартысы әрбір үш жыл сайын қайта сайланып отырады.
Оқи отырыңыз: Мемлекет басшысы: Парламент сайлауы заңға сәйкес әділ және ашық өтуге тиіс
Сайлау сенат депутаттары өкілеттігінің конституциялық мерзімі аяқталғанға дейін кемінде төрт ай бұрын тағайындалады және олардың өкілеттіктерінің конституциялық мерзімі аяқталғанға дейін кемінде екі ай бұрын өткізіледі.
Кандидаттарды ұсыну 29 қарашада басталып, 14 желтоқсанда аяқталды. Ал оларды тіркеу 29 қарашадан 24 желтоқсан сағат 18.00-ге дейін жалғасты. Ұсынылған 130 кандидаттың 66-сы тіркелді. Сайлау науқаны 24 желтоқсанда басталып, 13 қаңтар сағат 00.00-де аяқталады.
13 қаңтар – тыныштық күні.
14 қаңтар – дауыс беру күні.
Сайлау қорытындысы 20 қаңтарға дейін жарияланады.
Кандидатты мәслихат ұсынса:
Азамат өзін-өзі ұсынса:
Ескерту: Кандидаттарды тіркеу 2022 жылғы 24 желтоқсанда аяқталды.
Азаматтар Сенат сайлауына тікелей қатыспайды. Сенат депутаттары сайлауында жанама сайлау құқығы негізінде мәслихат депутаттары жасырын дауыс береді. Сайлаушылар тізіміне облыстардың, Астана, Алматы, Шымкент мәслихаттарының барлық депутаты енгізіледі.
Сайлаушылардың 50 пайызы дауыс беруге қатысса, ""сайлау өтті"" деп есептеледі. Сайлауға келген сайлаушылардың 50 пайыздан астамының дауысын алған кандидат ""сайланған"" болып есептеледі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Сенат сайлауында жанама сайлау құқығы негізінде мәслихат депутаттары жасырын дауыс береді.,,2023-01-09T10:22:13+05:00
19-nauryzda-otetin-mazilis-sailauynyn-erekselikteri-qandai-12-suraqqa-zauap,informburo.kz,19 наурызда өтетін Мәжіліс сайлауының ерекшеліктері қандай? 12 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/19-nauryzda-otetin-mazilis-sailauynyn-erekselikteri-qandai-12-suraqqa-zauap,"Президент Қасым-Жомарт Тоқаев парламент мәжілісін таратып, 19 наурызға мәжіліс депутаттарының кезектен тыс сайлауын тағайындады . 2022 жылғы жалпыхалықтық референдумнан кейін мәжіліс сайлауын өткізу тәртібіне бірқатар өзгеріс енгізілді. Осыған дейін саяси партиялар мен үкіметтік емес ұйымдар атынан ғана сайлауға түсуге рұқсат етілсе, алғаш рет азаматтар депутаттыққа өзін-өзі ұсына алады. Информбюро порталы мәжіліс депутаттарының сайлауы қалай өтетіні жөнінде түсіндірме әзірледі.
Мәжіліс осы кезге дейін 107 депутаттан тұрды. Биылдан бастап Қазақстан халқы ассамблеясына тиесілі 9 мандат болмайды. Парламенттің төменгі палатасына 98 депутат сайланады. Оның ішінде:
Астана мен Шымкентте, Қарағанды, Жамбыл, Алматы облыстарында – екі сайлау округі, ал Алматы қаласы мен Түркістан облысында үш сайлау округі бар. Қалған өңірлерде – бір-бірден.
2004 жылдан кейін алғаш рет мәжіліске депутаттар бір мандатты округтер арқылы, яғни можаритарлық жүйеде сайланады. Енді азаматтар ешқандай партияда болмай-ақ өзін-өзі ұсына алады.
Мәжіліс депутаттарының өкілеттік мерзімі – 5 жыл .
Мәжіліс депутаттығына кандидаттарды ұсынудың екі жолы бар:
Кандидаттарды ұсыну 20 қаңтарда басталып, 8 ақпан 18.00-ге дейін жалғасады.
Мәжіліс депутаттығына кандидат:
Депутат бола алмайды:
Оқи отырыңыз: Жетінші Мәжіліс өз миссиясын орындады ма? Экс-депутаттардың желідегі жазбаларына шолу
Саяси партиялар ұсынған партиялық тізімдерді Орталық сайлау комиссиясы тіркейді. Ал бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша кандидаттарды округтік сайлау комиссиялары тіркейді.
Бір саяси партия бөлінетін депутаттық мандаттардың 30%-ынан аспайтын адамдар саны енгізілген бір ғана тізім береді. Партиялық тізімде әйелдердің, жастардың, мүгедектігі бар адамдарың саны тізімдегі адамдардың жалпы санының кемінде 30 пайызын құрауға тиіс .
Аумақтық сайлау округі бойынша бір саяси партиядан бір ғана тізімді тіркеуге жол беріледі. Партиялық тізімге енгізілген адамға бірмандаттық аумақтық сайлау округі бойынша ұсынылуға тыйым салынады.
Кандидаттар мен партиялық тізімдерді тіркеу 20 қаңтарда басталып, 18 ақпанда сағат 18.00-де аяқталады.
Партиялық тізімдерді тіркеуге қажет құжаттар:
Саяси партиядан, қоғамдық бірлестіктен, олардың құрылымдық бөлімшелерінен кандидатты тіркегенде келесі құжаттар талап етіледі:
Кандидат өзін-өзі ұсынса:
Сайлау жарнасы ең төменгі жалақының 15 еселенген мөлшеріне тең . 2023 жылы оның сомасы – 1 миллион 50 мың теңге.
Саяси партиялар Орталық сайлау комиссиясының шотына партиялық тізімге енгізілген әрбір адам үшін саяси партиялардың қаражатынан сайлау жарнасын енгізеді.
Алдыңғы мәжіліс депутаттары сайлауында саяси партиялар сайлаушылар дауысының:
Саяси партия сайлауда сайлаушылар дауысының кемінде 5 пайызын жинаса, сондай-ақ партиялық тізімге енгізілген жалғыз кандидат қайтыс болса, жарна саяси партияға қайтарылады. Қалған жағдайда енгізілген жарна қайтарылмайды, республикалық бюджет кірісінде қалады.
Бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша тіркелген кандидат та сайлау жарнасын төлейді. Депутат болып сайланса не сайлаушылар даусының кемінде 5 пайызын жинаса, сондай-ақ қайтыс болса, жарна кандидатқа қайтарылады.
Оқи отырыңыз: Тоқаев: Мәжіліс сайлауы саясаткерлердің жаңа буынының қалыптасуына жол ашады
Орталық және округтік сайлау комиссиялары келесі жағдайдар орын алса кандидатты тіркеуден бас тартады немесе тіркеу туралы шешімнің күшін жояды:
Дауыс беруге екі күн қалғанда кандидатты тіркеу туралы шешімнің күшін жоюға жол берілмейді.
Қазақстанның 18 жасқа толған әр азаматы тегiне, әлеуметтiк, лауазымдық және мүлiктiк жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дiни көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жерiне немесе кез келген өзге жағдаяттарға қарамастан, сайлауда дауыс беруге құқылы. Бір адам бір дауысқа ғана ие. Азамат дауыс беру үшін сайлаушылар тізімінде болуға тиіс. Сайлау учаскесіне келгенде жеке куәлігін ( eGov қосымшасындағы цифрлық құжат жарамды ) не паспортын көрсетуі қажет.
Сайлауға сот iс-әрекетке қабілетсiз деп таныған, бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтар қатыспайды.
Тіркелген жері бойынша сайлау учаскесіне келе алмайтын әр азамат дауыс беру күніне 30 күн қалғанда, яғни 2023 жылғы 17 ақпанынан кешіктірмей тиісті әкімдікке өтініш беріп, өзінің нақты орналасқан жері бойынша сайлау учаскесінде тіркелуге құқылы. Өтініш түскен кезде әкімдік азаматты тіркелген жеріндегі сайлаушылар тізімінен шығарып, дауыс беретін учаскенің тізіміне енгізеді. Бірақ бір елді мекен шегінде басқа учаскеде дауыс беруге болмайды.
Осы құқықты:
Сайлаушылар тізіміне енгізілгеніңізді тиісті әкімдіктің сайты немесе сall-орталығы арқылы тексеруге болады.
2023 жылғы 4 наурыздан бастап сайлаушылар тізіміндегі деректеріңізді тексере аласыз.
Оқи отырыңыз: Мәжіліс депутаттарының қазақ тілін үйренуіне қаржы бөліне ме?
Дауыс беру үшін өзіңіз тұрған шет мемлекеттегі сайлау комиссиясының учаскесіне жүгінуіңіз керек. Шетелдегі сайлау учаскелерінің тізімі Орталық сайлау комиссиясының сайтында жарияланған. Шет елдегі қазақстандықтар немесе дауыс беру күні өзге елде болатын азаматтар елшіліктер сайтына, телефон нөмірлері мен электронды поштасына мәліметтерін хабарлап, сайлаушылар тізіміне қосыла алады. Дауыс беру кезінде өзімен бірге Қазақстан Республикасы азаматының жарамды паспорты болуы қажет.
Иә, болады. Алғаш рет мәжіліс сайлауында ""бәріне қарсымын"" деген баған сайлау бюллетендеріне енгізіледі. Осыған дейін президент сайлауында азаматтар осы мүмкіндікті пайдаланды. Сайлаушы кандидаттың ешқайсына дауыс бергісі келмесе ""Бәріне қарсымын"" дегенді белгілей алады. Бұл баған сайлаушылардың белсенділігін анықтауға арналған, сайлау қорытындысын шығарғанда есепке алынбайды. Бірақ қанша адам ""бәріне қарсымын"" деген бағанды таңдағаны жайлы мәлімет беріледі.
Депутаттар жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы сайланады. Сайлаушылардың 50 пайызынан астамының дауысын жинауы керек.
Партиялардың мәжіліске өтуіне қажет дауыстың төменгі шегі 7 пайыздан 5 пайызға төмендетілді. Сайлаушылар дауысының кемінде бес пайызын жинаған партиялар парламентте мандат ала алады. Заң бойынша мандаттардың тарату кезегін партияның басқарушы органы сайлауға ұсынған партиялық тізім бойынша анықтайды. Оған 10 күн беріледі. Белгіленген уақыт ішінде мандаттарды тарату кезегі анықталмаса, Орталық сайлау комиссиясы мандаттарды тізімдегі алфавит тәртібімен таратады.
Әйелдер, жастар және мүгедектігі бар адамдар үшін қарастырылған 30 пайыздық квота партиялық тізім мен мандаттардың бөлінісі кезінде сақталады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Кандидаттар мен партиялық тізімдерді тіркеу 18 ақпанда сағат 18.00-де аяқталады.,,2023-01-25T14:10:00+05:00
2023-zyly-aielder-qalai-2-million-tengege-zuyq-aqsa-ala-alady-dekrettik-tolem-men-onyn-tartibi,informburo.kz,2023 жылы әйелдер қалай 2 миллион теңгеге жуық ақша ала алады? Декреттік төлем мен оның тәртібі,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2023-zyly-aielder-qalai-2-million-tengege-zuyq-aqsa-ala-alady-dekrettik-tolem-men-onyn-tartibi,"2022 жылы декреттегі аналардың жәрдемақы алу мерзімі ұзартылды. Осы өзгеріске сәйкес бала күтіміне берілетін жәрдемақы бір жастан бір жарым жасқа дейін өсті. Биыл дүниеге келген балалардың жәрдемақысы автомат түрде 6 айға созылады. Informburo.kz 2023 жылы декреттік төлемдердің қалай өзгеретінін ұсынады.
Декреттік демалыс пен әлеуметтік төлем алу үшін дәрігер, бөлім меңгерушісі немесе акушер-гинеколог беретін жүктілік пен босану бойынша аурухана парағы болуы тиіс. Кейін осы парақтағы мерзімді көрсетіп жұмыста өтініш жазады. Аталған өтініш пен аурухана парағының негізінде декреттік демалыс туралы бұйрық шығады. Осылайша декреттік демалыс жүктіліктің 30 аптасынан бастап тағайындалады. Ал ядролық сынақ жүргізілген аумақтарда 27 аптадан бастап.
Декреттік демалыс босанғанға дейін 70 және 56 – жалпы 126 күнтізбелік күнге созылады.
Бала күтімі бойынша берілетін жәрдемақыны алу үшін нәрестенің туған күнінен бастап 12 ай ішінде кешіктірмей құжаттарды ХҚКО-ға өткізу қажет.
Өткізетін құжаттар тізімі:
Жеке кәсібі бар аналар мемлекеттік тіркеу туралы құжат пен салық төлеушінің дербес шотынан есеп айырысу туралы үзінді көшірме ұсынуы тиіс.
Бала туғанда берілетін бір реттік жәрдемақы:
Әйел адам егіз немесе үшем босанса, жәрдемақы әр сәбиге бөлек төленеді.
2022 жылдан бастап бала күтіміне берілетін жәрдемақы бір жастан бір жарым жасқа дейін ұлғайтылады.
Бала күтіміне берілетін жәрдемақы мөлшері:
Баласын босанғанға дейін жұмыс істеген әйелдердің жәрдемақысы соңғы екі жылдағы табысына қарай есептеледі. Бұл үшін екі жылдағы жалпы табысты 24-ке бөліп, шыққан санды 0,4-ке көбейту керек. Кейін зейнетақы жарнасы ретінде 10 пайызын алып тастайды.
Мысалы , әйел адамның соңғы екі жылдағы жалпы табысы 6 млн теңге болды делік.
(6 000 000 \ 24) х 0,4 – 10% = 90 000
Ал мүгедектігі бар баланы тәрбиелеп отырған ата-анаға 56 794 теңге төленеді.
Мұны egov.kz формуласы арқылы есептеуге болады. Алдымен, болашақ ананың орташа айлық табысы 7 ең төменгі жалақы мөлшерінен асатын-аспайтынын анықтап алу керек. 2023 жылы ЕТЖМ мөлшері 70 мың теңгеге жетті. Яғни әйелдің жалақысы 490 мың теңгеден аспаса, айлық табысын еңбекке жарамсыз болған күндерінің коэффициентіне көбейтіп, 10 пайызды (зейнетақы жарнасы) алып тастаймыз.
Еңбекке жарамсыздық коэффициентін анықтау үшін декреттік демалыс күндерін отызға бөледі. 126 күн декреттік демалыс алса, онда коэффициент 4,2-ге тең. Мысалы, болашақ ана ай сайын 300 мың теңге жалақы алып келді делік.
(300 000 x 4,2) – 10% = 1 134 000
Орташа айлық табыс 490 мың теңгеден асса, тек 7 ең төменгі жалақы есепке алынады.
2023 жылдың 1 қаңтарынан бастап максималды декреттік төлем көлемі 1 852 200 теңге болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2023 жылдың 1 қаңтарынан бастап максималды декреттік төлем мөлшері 1 852 200 теңге болады.,,2022-12-26T15:24:45+05:00
2023-zyly-qazaqstanda-aiyppul-molseri-qalai-ozgeredi,informburo.kz,2023 жылы Қазақстанда айыппұл мөлшері қалай өзгереді?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/2023-zyly-qazaqstanda-aiyppul-molseri-qalai-ozgeredi,"2023 жылдың 1 қаңтарынан бастап айлық есептік көрсеткіш 3 450 теңгені құрайды. Қазақстанда айыппұлдар АЕК мөлшерімен есептелетіндіктен, олардың сомасы да артады. Осы орайда Informburo.kz қазақстандықтар жиі бой алдыратын әкімшілік құқық бұзушылықтарға салынатын айыппұлдар сомасы қаншаға артқанын есептеді.
Бір айдан астам мерзімде жеке куәлiксiз немесе жарамсыз жеке куәлікпен, тұрғылықты немесе уақытша болатын жері бойынша тiркеусіз тұрғандарға – 7 АЕК (24 150 теңге), ал мекенжайда нақты тұрмайтын адамдарды тiркеген жеке тұлғаларға 10 АЕК (34 500 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады. Бір жыл ішінде құқық бұзушылық қайталанса – 13 АЕК (44 850 теңге).
Заң бойынша сағат 22.00-ден 9.00-ге дейін тыныштықты бұзуға болмайды. Тұрғын үй ғимараттары мен тұрғын үй құрылысы аумақтарында орналасқан ойын-сауық орындарына жұмыс күндері сағат 22.00-ден таңғы 9.00-ге дейін, демалыс және мереке күндері сағат 23.00-ден таңғы 10.00-ге дейін шулауға тыйым салынады. Тәртіп бұзған жеке тұлғаларға – 17 250 теңге (5 АЕК), бір жыл ішінде қайталанса 34 500 теңге (10 АЕК) айыппұл салынады.
Ал кәсіпкерлерге салынатын айыппұл сомасы – 20-дан 150 АЕК дейін (69 000 – 517 500 теңге).
Көшеде, қоғамдық орындарда, соның ішінде подъезде алкогольдік ішімдіктерді iшу немесе қоғамдық орындарға масаң күйде келу – 5 АЕК (17 250 теңге).
Бұл тәртіпті 18 жасқа толмаған адам бұзса оның ата-анасына дәл осындай мөлшерде айыппұл салынады. Бір жыл ішінде қайталанса 10 АЕК (34 500) мөлшерiнде айыппұл салуға не бес тәулікке дейінгі мерзімге әкімшілік қамаққа алуға алып келеді.
Кәмелетке толмағандар заңды өкілдерінсіз 22.00-ден 6.00-ге дейін ойын-сауық мекемелерінде болса олардың ата-анасына 3 АЕК (10 350 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады. Ал 18 жасқа толмаған бала 23.00-ден 6.00-ге дейін үйден тыс жерде жүрсе заңды өкілдеріне ескерту жасалады. Егер аталған әрекеттер бір жыл ішінде қайталанса баланың заңды өкілдеріне 24 150 теңге (7 АЕК) айыппұл салуға әкеп соғады.
Ойын-сауық мекемесінің иелеріне де 10-нан 100 АЕК дейінгі мөлшерде (34 500 және 345 000 теңге) айыппұл салынады.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы АЕК және өзге төлемдер мөлшері қандай болады?
Қоқысты терезеден лақтыру, соның ішінде темекі тұқылын лақтыру, баспалдаққа немесе аулаға, балалар алаңына қоқыс пакеттерін тастап кету, саябақтарды, скверлердi ластау, оның iшiнде белгiленбеген орындарға коммуналдық қалдықтарды тастау секілді бұзушылық жасаған адамдарға 5 АЕК (17 250 теңге) айыппұл салынады. Бір жыл ішінде қайталанса – 10 АЕК (34 500 теңге).
Баспалдақ аумағына ескі жиһаз, қораптар мен басқа да әртүрлі заттарды қою өрт қауіпсіздігі ережелерін бұзу саналады. Жеке тұлғаларға алдымен ескерту жасалып, содан кейін 5 АЕК көлемінде (17 250 теңге) айыппұл салынады. Бір жыл ішінде қайталанса – 34 500 теңге (10 АЕК) айыппұл көзделген.
Темекі шегуге тыйым салынған орындарда темекі шеккені үшін азаматтарға 51 750 теңге (15 АЕК) айыппұл салынады. Бір жыл ішінде қайталанса – 69 000 теңге (20 АЕК), ал әуе кемесінің бортында темекі бұйымдарын шексе – 172 500 теңге (50 АЕК). Автобус аялдамалары, балалар алаңдарында да темекі шегуге тыйым салынған. Темекі бұйымдарына қыздырылатын темекісі бар бұйымдар, қорқорға арналған темекі, қорқор қоспасы, темекі қыздыруға арналған жүйелер, тұтынудың электрондық жүйелерін және оларға арналған сұйықтықтар жатады.
Қалалық және қала маңындағы қоғамдық көлікте жолақыны төлмегендерге 6 900 теңге (2 АЕК) айыппұл салынады. Ал жолаушыларды билетсіз алып жүргені үшін 5 АЕК (17 250 теңге) айыппұл көзделген.
Жаяу кесіп өтуге рұқсат етілмеген жолды кесіп өткен адамға 2 АЕК (6 900 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады. Бұл әрекет қайталанса немесе бұдан біреу зардап шексе 10 АЕК (34 500 теңге) мөлшерінде айыппұл төлейсіз.
Оқи отырыңыз: Көлік жүргізушісі қандай жол ережелерін бұзса, куәлігінен айырылады?
Жүргiзушi рөлде отырып телефонды не радиостанцияны пайдаланса 17 250 теңге (5 АЕК) мөлшерінде айыппұл салынады. Бұл әрекет бір жыл ішінде қайталанса айыппұл сомасы – 34 500 теңге (10 АЕК). Көлік айдағанда телефонды құлаққап не динамик арқылы пайдалануға рұқсат етіледі.
Көліктерді, тракторларды, өздігінен жүретін машиналарды, трамвайларды, троллейбустарды, мотоциклдерді және өзге де көлік құралдарын мемлекеттік нөмірсіз басқаруға болмайды.
Көлік нөмірі көрінбейтіндей лас күйде болса не өзінің белгіленген орнында орналаспаса, көлік белгісі стандарт талаптарына сай келмесе – 5 АЕК (17 250 теңге) мөлшерінде, ал бір жыл ішінде заңбұзушылық қайталанаса 20 АЕК (69 000 теңге) айыппұл салынады.
Жүргізуші нөмірі жоқ, әлі тіркелмеген не қолдануға тыйым салынған нөмірмен көлік айдаса 10 АЕК (34 500 теңге) көлемінде айыппұл төлейді.
Жалған немесе қолдан жасалған нөмір таққан жеке тұлғаларға 51 750 теңге (15 АЕК) айыппұл салынады.
Көліктің мемлекеттік тіркеу нөмірінің түрін өзгерту, оларды жасырып тұратын құрылғылар қолдану, яғни жалған нөмірмен көлік жүргізу 20 АЕК (69 000 теңге) мөлшерiнде айыппұл салуға немесе бiр жыл мерзiмге жүргізуші куәлігінен айыруға әкеп соғады.
Өзімен бірге жүргiзушi куәлiгi немесе көлік айдауға қатысты басқа да құжаттары жоқ жүргiзушi көлiк айдаса ескерту жасалады не 5 АЕК (17 250) көлемінде айыппұл салынады.
Жүргізуші куәлігін алмаған (жүргiзіп-үйренуден басқа), сол сияқты тиiстi санаттағы көлiктi басқару құқығы жоқ жүргiзушi көлiк айдаса оған 20 АЕК (69 000 теңге) айыппұл салынады. Бір жыл ішінде қайталанса – 30 АЕК (130 500 теңге).
Жүргізуші куәлігінен айырылған адам көлік айдаса – 50 АЕК (172 500 теңге) мөлшерiнде айыппұл салуға не 10 тәулік мерзімге әкімшілік қамаққа алу жазасы қолданылады. Ал бір жыл ішінде қайталанса 70 АЕК (241 500 теңге) айыппұл салуға не 15 тәулікке әкімшілік қамаққа алуға әкеп соғады.
Басқару құқығы жоқ адамға не көлiк құралын басқару құқығынан айырылған адамға көлiкті айдауға беру – 50 АЕК (172 500 теңге), бір жылда екінші рет қайталанса 70 АЕК (241 500 теңге) айыппұл салынады.
Қауіпсіздік белдіктерін тақпағандарға, жолаушыларды және жүктердi тасымалдау, сондай-ақ мотошлемдерді пайдалану қағидаларын сақтамағандарға 5 АЕК (17 250 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады. Бұл заңбұзушылықтар бiр жыл iшiнде қайталанса 10 АЕК (34 500 теңге) мөлшерінде айыппұл төлеуге тура келеді.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы Қазақстанда көлік айыппұлы мен салығының мөлшері қалай өзгереді?
Жол белгiлерiмен немесе жолдың жүру бөлiгiндегi таңбалармен көрсетiлген талаптарды сақтамау 3 АЕК (13 050 теңге) мөлшерiнде айыппұл салуға әкеп соғады. Мысалы, STOP белгісін елемей өтіп кетсеңіз, айыппұл салынады. Бiр жыл iшiнде қайталанса – 10 АЕК (34 500 теңге).
Жаяу жүргiншiлердің немесе жол жүрiсiнiң өзге де қатысушыларына жол бермесе 10 АЕК (34 500 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады. Бiр жыл iшiнде қайталанса – 15 АЕК (17 250 теңге).
Көліктің тротуарда, гүлзарларда, көгалдарда, балалар немесе спорт алаңдарында, басқа көліктердің қозғалуына кедергі келтіретін жерге тоқтату немесе оның тоқтап тұруы, сондай-ақ мүгедектердің көлігіне арналған тұраққа көлікті қою 10 АЕК (34 500 теңге) мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соқтырады. Бұл әрекеттер бір жыл ішінде қайталанса – 15 АЕК (51 750 теңге).
Көліктің тұрған уақытын есептеуге арналған сертификатталған арнайы құрылғылармен жабдықталған тұраққа көлігін қойғаны үшін төлем төлеуден жалтарса – 3 АЕК (13 050 теңге), бұл әрекет бір жыл ішінде қайталанса 5 АЕК (17 250 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады.
Жол жүрiсi қағидаларын бұзып, жаяу жүргiншiлер жолдарымен, жол жиектерiмен немесе тротуарлармен жүргендерге 51 750 теңге (15 АЕК) айыппұл салынады. Көлiкті жолдың бойына қойып кеткендерге, қарсы жүрiп өту немесе басып озу қағидаларын бұзғандарға да дәл осы сомада айыппұл көзделген. Бұл заңбұзушылықтар бір жыл ішінде қайталанса 130 500 теңге (30 АЕК) айыппұл салынады.
Жолдың тыйым салынған жерлерінен кері бұрылу немесе бұрылыс жасап шығу – алты ай мерзімге жүргізуші куәлігінен айыру жазасына әкеледі. Мұны көлік басқару құқығынан айырылған не ондай құқығы жоқ адам жасаса, оған 50 АЕК (217 500 теңге) айыппұл салынады.
Оқи отырыңыз: Оң рульді көліктерге шектеу жоқ. Шетелдік көліктерді заңдастыру туралы не білу керек?
Бағдаршам қызыл жанғанда немесе реттеушiнiң тыйым салатын қимылына қарамай өтсе – 10 АЕК (34 500 теңге) мөлшерiнде айыппұл салуға әкеп соғады. Бір жыл ішінде қайталанса – 15 АЕК (17 250 теңге).
Аварияға себепкер болу, яғни жол жүрiсiне басқа да қатысушыларды жүру жылдамдығын, бағытын күрт өзгертуге мәжбүр етiп, жол жүрiсi қағидаларын бұзуы – 10 АЕК (34 500 теңге), бiр жыл iшiнде қайталанса алты ай мерзiмге көлiк құралын басқару құқығынан айыруға әкеп соғады.
Жүргізуші өзі қатысқан жол-көлік оқиғасына байланысты ҚР жол жүрісі саласындағы заңнамасында көзделген міндеттерді орындамаса 5 АЕК (17 250 теңге) айыппұл төлейді.
Жол-көлiк оқиғасы болған жерден кетiп қалу 50 АЕК (172 500 теңге) айыппұл салуға не бір жыл мерзімге көлік құралдарын басқару құқығынан айыруға алып келеді. Ал мұны жүргізуші куәлігі жоқ адам жасаса 100 АЕК (345 000 теңге) айыппұл салуға не отыз тәулікке әкімшілік қамаққа алуға әкеп соғады.
Зардап шегушiге медициналық көмек көрсетуге байланысты жол-көлiк оқиғасы болған жерден кетiп қалған адам осы бап бойынша жауапкершіліктен босатылады.
Ішкі істер (полиция), әскери полиция органдары, көліктік бақылау органдары қызметкерінің ҚР аумағындағы көліктік бақылау бекеттерінде көлік құралын тоқтату туралы заңды талабын орындамау – 30 АЕК (130 500 теңге), ал бір жыл ішінде қайталанса көлік құралын басқару құқығынан алты ай мерзімге айыруға әкеп соғады. Мұны жүргізуші куәлігі жоқ адам жасаса оған 50 АЕК (172 500 теңге) көлемінде айыппұл салынады.
Жүргізушіні қызметкер тоқтатқанда оның рұқсатынсыз көліктен шығып кетсе не шығу туралы талаптарды орындамаса – 5 АЕК (17 250 теңге), ал бір жыл ішінде қайталанса жүргізушіге 10 АЕК (34 500 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады.
Көлiкті, жүктердi, жолдарды, жолдағы және басқа да құрылысжайлардың немесе өзге де мүлiктiң бүлінуіне алып келген, материалдық залал келтiрген көлiк жүргiзушiлерінiң жол жүрісі қағидаларын бұзуы 20 АЕК (69 000 теңге) мөлшерінде айыппұл салуға немесе алты айға дейінгі мерзiмге көлiк құралын басқару құқығынан айыруға әкеп соғады.
Жәбiрленушiнiң денсаулығына жеңiл зиян келтiруге әкеп соққан дәл сол әрекет 40 АЕК (138 000) мөлшерiнде айыппұл салуға немесе тоғыз айға дейінгі мерзiмге көлiк құралын басқару құқығынан айыруға әкеп соғады.
Бұл әрекеттерді жүргізуші куәлігі жоқ адам жасаса 60 АЕК (261 000 теңге) мөлшерiнде айыппұл салуға әкеп соғады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2023 АЕК мөлшерінің артуына байланысты айыппұл сомасы да өседі.,,2022-12-20T14:47:25+05:00
4-quzat-qazet-seteldik-kolikterdi-zandastyru-turaly-15-suraqqa-zauap,informburo.kz,"""4 құжат қажет"": Шетелдік көліктерді заңдастыру туралы 15 сұраққа жауап",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/4-quzat-qazet-seteldik-kolikterdi-zandastyru-turaly-15-suraqqa-zauap,"Осы және өзге де сұрақтардың жауабын Informburo.kz порталының түсіндірме материалынан оқыңыз.
2023 жылдың 23 қаңтардан бастап 2022 жылғы 1 қыркүйекке дейін ел аумағына әкелінген шетелдік көлік құралдарын заңдастыру басталады.
Заңдастыру үшін автокөлікті есептен шығару қажет. Көлікті есептен шығарғаннан кейін ғана Қазақстанда тіркеуге қоюға болады. Ел ішіндегі автокөліктерді сатып алған кезде де сатып алушы оны тіркеуден шығарып, өз атына тіркеуге қояды.
Айта кету керек, автокөліктердің басқа елдегі тіркеуден шығуы өте маңызды. Өйткені басқа елде тұрған көлікте әртүрлі шектеулер болуы мүмкін. Егер оны шетелдік тіркеуден шығармай, Қазақстанда тіркеуге қойса, құқықтық мәселелер туындауы ықтимал.
Көліктің тіркеуде тұрғаны не болмаса тіркеуден шыққаны туралы ақпаратты білу үшін Қазақстан азаматтарына көлік тіркеуде тұрған елге барудың қажеті жоқ. Көп жағдайда сатушылар үшін көліктің өз атында тұруы тиімсіз. Себебі сатылып кеткен автокөлік өз атында тіркеуде тұратын болса, ол кісілер салық төлеуге мәжбүр болады. Осыған байланысты, әдетте, бұрынғы иелері автомобиль сатылғаннан кейін өзі өтініш беріп, көлікті есептен шығарады.
Көлікті тіркеуден шығу фактілерін қашықтықтан тексеруге техникалық мүмкіндіктер бар. Кей жағдайда көлікті тіркеуден шығару үшін арнайы сұрау жіберуге де болады.
Кедендік тазартудан Еуразиялық экономикалық одаққа кірмейтін елдерден әкелінген автомобильдер өтуі керек. Бұл – жалпы тәртіппен жүзеге асырылатын әдеттегі процедура. Мысалы, АҚШ-тан немесе Біріккен Араб Әмірліктерінен автомобильдерді әкелген кезде міндетті түрде автокөлікке кедендік тазарту жүргізіледі. Сондықтан бұл мәселеде ешқандай өзгеріс жоқ.
Ал Қырғызстан Еуразиялық экономикалық одаққа кіргеніне қарамастан, онда автомобильдер Еуразиялық экономикалық одақ үшін көзделген төмен мөлшерлемелер бойынша кедендік тазартудан өткен және бұл автомобильдер ішкі тұтынуға арналған көліктер болып саналады. Осыған байланысты оларды Қазақстанда тіркеу үшін Еуразиялық экономикалық одақтың мөлшерлемелері бойынша кедендік баждар айырмасын қосымша төлеп, толық кедендік тазартудан өткізу қажет.
Оқи отырыңыз: ІІМ заңдастырылмаған шетелдік көліктер туралы: Не елден шығарады, не бөлшектеп сатады
Қазақстанда Армениядан әкелінген автокөліктер уақытша тіркеуге алынған. ІІМ ӘПК төрағасының міндетін атқарушы Қайсар Сұлтанбаевтың айтуынша, қазір Ішкі істер мирнистрлігі бұл көліктерді Армениядағы тіркеуінен шығару туралы жұмыс жүргізіп жатыр. Бұл көліктерді заңдастыруға қатысты барлық мәселе шешіледі.
Қазір Ішкі істер министрлігі елге қосалқы бөлшек ретінде кіргізілген көліктерді заңдастыру бойынша жұмсы жүргізіп жатыр. Ол үшін әр автокөлік иесі құжаттары мен көлігін Автоцонға (мамандандырылған халыққа қызмет көрсету орталығына – авт.) тіркеу бөліміне әкелуі керек. Сол жерде барлық құжаттар мен көліктерді тексеріліп, әр автокөлік бойынша жеке-жеке шешім шығарылатын болады.
Оқи отырыңыз: Автозаңдастыру: Елге қосалқы бөлшек ретінде кірген көліктердің жағдайы не болады?
Қазақстан азаматтары 2022 жылғы 1 қыркүйекке дейін әкелінген автомобильдерге автосақтандыруды заңдастыру аяқталған күнге дейін, яғни 2023 жылғы 1 шілдеге дейін ресімдей алады. Себебі бұл автомобильдер қазір Қазақстанда заңдастыруға және тіркеуге жататын мәртебеде.
2022 жылдың 1 қыркүйегінен кейін әкелінген автомобильдерді сақтандыру полистері арқылы сол полисте көрсетілген мерзімге дейін сақтандыруға болады. Ал мерзімі өткеннен кейін жалпы негізде тіркеуі қажет немесе оларды республикадан тыс елдерге шығару керек.
Заңдастыруға өтінішті ""Электрондық үкімет"" порталы арқылы немесе арнайы Автоцонға жеке жүгіну арқылы беруге болады.
Автоцондарда арнайы секторлар ұйымдастырылады. Олар тек автокөліктерді заңдастыруға қажетті құжаттарды қабылдайды.
Сондай-ақ, сол жерде Әкімшілік полиция қызметкері болады. Олар заңдастырудан өту тәртібін түсіндіріп береді.
Сонымен қатар Мемлекеттік кірістер органдарының қызметкері де сол жерде болады. Олар қажет болған жағдайда кедендік төлемдерді төлеудің тәртібін түсіндіреді.
Көлік иесі Автоцонға 4 құжат ұсынуы керек:
Өтініш пен құжаттарды тапсырғаннан кейін көлікті Автоцонның тексеру пунктіне нөмірлік агрегаттарды салыстыру үшін ұсыну қажет. Сол жерде ішкі істер органдарының сарапшы-криминалисі салыстыру жүргізеді. Салыстыру аяқталғаннан кейін екі күн ішінде көлікті заңдастыруға болатыны немесе болмайтыны жөнінде шешім шығарылады.
Оқи отырыңыз: Қандай көліктерді ""250 мың теңгелік акция"" аясында заңдастыруға болмайды?
Көліктің елге кіру күні ҰҚК Шекара қызметінің немесе Мемлекеттік кірістер органдарының жүйелері бойынша айқындалады. Бүгінде бұл процесс толығымен автоматтандырылған және автокөліктің шекарадан өту есебі оның ВИН-коды бойынша жүргізіледі.
Егер Шекара қызметінде немесе Мемлекеттік кірістер органдарында мұндай мәліметтер болмаса, автомобиль Қазақстан аумағында ұзақ уақыт болса, автокөліктің ел аумағында болған уақыты автосақтандыру полисінің алғашқы ресімделген күні бойынша анықталады.
Автокөлік Интерпол және ТМД базалары бойынша тексеріледі, ал Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік жүйесі бойынша кедендік тазартудан өтуі тексерледі. Бұл процесс те толық автоматтандырылған.
Тексеруден сәтті өткен жағдайда өтініш берушінің ұялы телефонына оң нәтиже туралы және көлік құралын тіркеу үшін арнайы Автоцонға келуі туралы қысқа хабарлама жіберіледі.
Көлік иесі:
Тіркеу бекітілгеннен кейін автомобиль иесіне Қазақстан Республикасының тіркеу құжаты және мемлекеттік нөмірі беріледі.
Оқи отырыңыз: Оң рульді көліктерге шектеу жоқ. Шетелдік көліктерді заңдастыру туралы не білу керек?
Шетелдік автокөліктерді заңдастыру жұмыстары бір реттік акция ретінде ұйымдастырылып жатыр.
Бұдан былай Қазақстан азаматтары шетелдік есепке алынған автокөліктерді сатып алғаннан кейін оларды Қазақстан Республикасында 10 жұмыс күні ішінде тіркеуі керек.
Материалда ІІМ ӘПК төрағасының міндетін атқарушы Қайсар Сұлтанбаевтың шетелдік автокөліктерді заңдастыру туралы брифингте және Polisia.kz сайтында жарияланған жауабында айтқан мәліметтері пайдаланылды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Заңдастыруға &quot;Электрондық үкімет&quot; порталы немесе арнайы Халыққа қызмет көрсету орталығы арқылы өтініш беруге болады.,,2023-01-16T12:45:45+05:00
aiyppul-bar-zogyn-qalai-onlain-tekseruge-bolady,informburo.kz,Айыппұл бар-жоғын қалай онлайн тексеруге болады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/aiyppul-bar-zogyn-qalai-onlain-tekseruge-bolady,"Заң бұзған жеке тұлғаны тәрбиелеу және жаңа құқық бұзушылықтарды болдырмау мақсатында азаматтарға әкімшілік айыппұл салынады. Көп жағдайда қазақстандықтар ""Сергек"" камерасына ілініп, жол-көлік қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін айыппұл төлеп жатады. Заң бұзғандарға айыппұлды 7 жұмыс күні ішінде 50 пайызын төлеу жеңілдігі қарастырылған. Одан кейін толық соманы төлеуге тура келеді. Айыппұл бар-жоғын тексерудің және оны төлеудің бірнеше жолы бар.
Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің әкімшілік іс-жүргізудің бірыңғай тізілімінің бұқаралық секторы сайтында ""Айыппұлдарыңыз туралы біліңіз"" деген бөлім бар. Айыппұлдың бар-жоғын тексеру үшін ЖСН, жеке куәлік нөмірі мен берілген күнін енгізсеңіз жеткілікті. Автокөлік иелері көліктің мемлекеттік тіркеу нөмірі мен техпаспорт нөмірін енгізіп айыппұлдың бар-жоғын тексере алады. Бұл жерде шетел азаматы да өзі туралы мәліметті біле алады.
Электронды үкімет порталында ""Әкімшілік айыппұлдарды іздеу және төлеу"" деген қызмет бар. Ол үшін порталға кіріп, ЖСН енгізесіз. Заң бұзбасаңыз сайттың жоғарғы жағында қызыл жазумен бұзушылықтар табылған жоқ деп тұрады. Ал бұзушылық табылса айыппұлдар көрсетіледі. Соларды таңдап QR-код арқылы немесе кез келген банктің картасын енгізіп айыппұлды төлей аласыз. Төлем жасағаннан кейін жүйе электронды түбіртек береді.
eGov mobile қосымшасында авторизациядан өтіп, ""Әкімшілік айыппұлдарды іздеу және төлеу"" деген қызметке кірсеңіз автоматты түрде айыппұлдың бар-жоғын көрсетіп береді.
Қазпоштаның post.kz сайтында ""Төлемдер"" айдарында ""Айыппұлдарды тексеру және төлеу"" деген қызмет бар. Алдымен аймағыңызды көрсетіңіз. Содан кейін осы қызметті таңдаңыз да, айыппұлдарды төлеу батырмасын басыңыз. Жаңа бетте телефон нөміріңіз не логин арқылы сайтқа кіруді ұсынады. Аккаунтыңыз болмаса телефон нөмірі, ЖСН, құпия сөз енгізіп тіркеліңіз. Сайтқа кірген соң ЖСН, БСН, көліктің мелмекеттік нөмірін, паспорт пен аты-жөнін (шетел азаматтары үшін) теріп айыппұлдың бар-жоғын тексеріп, бар болса банк карталары не онлайн-банкинг қосымшалары арқылы онлайн төлей аласыз.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы Қазақстанда айыппұл мөлшері қалай өзгереді?
""Халық банктің"" Homebank қосымшасында ""Төлемдер"" бөлімінде айыппұлдардың бар-жоғын тексеріп, төлей аласыз. Айыппұлды ЖСН, автокөліктің мемлекеттік нөмірі, паспорт нөмірі мен аты-жөні (шетел азаматтары үшін), БИН арқылы тексеруге болады.
Kaspi.kz қосымшасының ""Төлемдер"" қызметінде ""Айыппұл, салық"" деген бөлім бар. Сізден ненің ақысын төлейсіз деп сұрайды. Мұнда ЖСН, көліктің мемлекеттік нөмірін не БСН енгізу арқылы айыппұлдарды тексересіз.
Forte Bank қосымшасында да ""Төлемдер"" деген қызметте ""Айыппұлдар"" деген бөлім бар. Бұл жерде ЖСН, БИН, көліктің мемлекеттік нөмірі, паспорт пен аты-жөні (шетел азаматтары үшін) арқылы айыппұлдың бар-жоғын тексеріп, төлем жасауға болады.
""Банк Центр Кредит"" қосымшасында ""Төлемдер"" қызметінде ""Айыппұлдар мен бюджет төлемдері"" деген бөлім бар. ""Айыппұлдар"" қызметін таңдасаңыз жүйе автоматты түрде ЖСН, жеке куәлік нөміріңіз бен берілген күнін шығарып береді, яғни басқа қосымшалар секілді жеке деректеріңізді теріп әуре болмайсыз. Құжатыңызды сканерлеуге де болады.
Сондай-ақ, бұл қызмет Jusan Bank, ""Еуразиялық банк"", ""Береке банк"", ""ВТБ банк"", Nurbank секілді банктердің қосымшаларында бар.
Айыппұлды әкімшілік айыппұл салу туралы қаулы заңды күшіне енген күннен бастап 30 күннен кешіктірмей төлеу керек. ""Әкімшілік құқық бұзушылық"" туралы кодекске сәйкес, бұзушылық тіркелген сәттен бастап азамат 7 күн ішінде айыппұлдың 50%-ын ғана төлесе болады. Бұған мереке және демалыс күндері кірмейді. Мысалы, 16 қаңтарда айыппұл салынса және хаттама берілсе, онда азамат 17 қаңтар мен 25 қаңтар аралығында жеңілдікпен төлей алады.
Айыппұлды уақытында төлемесеңіз қаулы немесе ұйғарым мәжбүрлеп орындату үшін сот орындаушысына жолдануы мүмкін. Мұндай жағдайда айыппұлдан бөлек сот орындаушысының шығындарын да төлеуге тура келеді. Сонда да төлемей жүрсеңіз онда сот жұмыс орныңызға айыппұл сомасын жалақыңыздан мәжбүрлеп ұстап қалу туралы өтініш бере алады. Сондықтан айыппұлды кешіктірмей төлеп жүріңіз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Оны тексеру үшін ақпараттық жүйеге ЖСН, жеке куәлік нөмірі мен берілген күнін енгізсеңіз жеткілікті.",,2023-01-16T17:50:53+05:00
aliexpress-ten-qalai-salyq-tolemei-zat-satyp-aluga-bolady-ozekti-10-suraqqa-zauap,informburo.kz,Aliexpress-тен қалай салық төлемей зат сатып алуға болады? Өзекті 10 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/aliexpress-ten-qalai-salyq-tolemei-zat-satyp-aluga-bolady-ozekti-10-suraqqa-zauap,"Жыл сайын интернет-дүкендерге деген қызығушылық артып келеді. Мысалы, 2022 жылы онлайн сауда көлемі 30 пайызға өскен. Өткен жылы 15 109 интернет сәлемдеменің құны мен салмағы бекітілген нормадан асып түсіп, 702,3 млн теңге салық салынған.
Кей азаматтар шетелге шыққанда жеке пайдалануға арналған тауарларды өзімен ала келеді. Жалпы халықаралық сауда жасаған кезде қалай кедендік баждар мен салық төлемеуге болады? Мемлекеттік кірістер комитеті ұсынған ақпарат негізінде түсіндіреміз.
Жеке пайдалануға арналған тауарлар – жеке, отбасылық, үйге арналған және басқа да заттар. Ол кәсіпкерлік қызметке байланысты емес, тұлғалардың жеке қажеттіліктері болып саналады.
Жеке пайдалануға арналған тауарларды кедендік баждар мен салық төлемей-ақ әкелуге болады. Ол үшін тауардың құны  2023 жылдың 1 сәуіріне дейін – 1 000 еуродан, салмағы 31 келіден аспауы қажет.
Ал 2023 жылдың 1 сәуірінен бастап бұл талаптар өзгереді. Құны – 500 еуродан, салмағы 25 келіден аспайтын тауарлар салықтан босатылады.
Оқи отырыңыз: Өзіңізді банкрот деп танып, қарыздан құтылу үшін не білу қажет? Ең түсінікті нұсқаулық
Ережелер Еуразиялық одаққа мүше елдерді қоспағанда, барлық мемлекетке қатысты жүреді. Сондықтан баж салығы:
Аталған тасымалдау нормалары тек жеке пайдалануға арналған тауарларға ғана қатысты.
Бұл ереже жеке тұлғалардың  ЕАЭО кедендік шекарасы арқылы жеке пайдалануға емес, кәсіпкерлік  мақсатында әкелінген тауарларға қолданылмайды.
Мұндай тауарлар жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен ЕАЭО кедендік шекарасы арқылы өткізуге жатады.
Оқи отырыңыз: Оң рульді көліктерге шектеу жоқ. Шетелдік көліктерді заңдастыру туралы не білу керек?
Кеден органы ЕАЭО кедендік шекарасы арқылы өткізілетін тауарларды:
Жеке пайдалануға арналған автомобильдер мен моторлы көлік құралдарының тізімі және олардың тіркемесі туралы ақпарат Еуразиялық экономикалық комиссия Коллегиясының 2017 жылғы 30 маусымдағы № 74 шешімінде жазылған.
Шетелдік жеке тұлғалар Одақтың кедендік аумағында болу кезеңінде жеке пайдалануға арналған пайдаланылған тауарларды кедендік баждарды, салықтарды төлемей кіргізе алады.
Жеке пайдалануға арналған тауарларды кедендік декларациялау жолаушылардың кедендік декларациясы арқылы жасалады Бұл ретте кедендік орган жолаушылар кедендік декларациясын ақысыз түрде қабылдап, тіркейді.
Оқи отырыңыз: Шетел университеттеріне қалай тегін оқуға түсуге болады? Өзекті 6 сұраққа жауап
Қазақстан азаматтары жеке пайдалануға арналған тауарларды:
Тауар құны мен салмағы белгіленген нормалардан асып кеткен жағдайда тауар құнының 15 пайызы мөлшерінде кедендік төлем төлеу қажет болады.
Мысалы, егер сіз Aliexpress арқылы 1500 еуро тұратын смартфонға тапсырыс берсеңіз, кедендік баж ретінде 75 еуро ((1500-1000) *15%) төлеуге тура келеді.
Салмағы 31 келіден асатын тауарды әкелу кезінде әр артық келі үшін 2 еуро төлеу қажет болады. Яғни, егер тауар 41 келі болса, төлейтін баж мөлшері 20 еуро болады.
Мысалы, 2022 жылы 15 109 интернет сәлемдеменің құны мен салмағы бекітілген нормадан асып түсіп, 702,3 млн теңге салық салынған.
Айта кетейік, егер тауардың салмағы мен құны да белгіленген номадан асып тұрса, баж мемлекетке ең тиімді екі санаттың бірінде алынады. Жеке пайдалануға арналған тауарлардың құнына тасымалдау мен сақтандыру шығындары кірмейді.
Оқи отырыңыз: Айыппұл 92 мың теңге. Шетел азаматына пәтерді жалға берерде не білу керек?
Халықаралық сәлемдемелер халықаралық пошта айырбастау орындарында орта есеппен 6 ай уақытша сақталады.
Сәлемдеме Қазақстан аумағына кіргеннен кейін оны ""Қазпоштаның"" ресми сайтында бақылауға болады.
Халықаралық пошта жөнелтілімдерінде жіберілетін және экспресс-тасымалдаушылар жеткізетін тауарлардың негізгі бөлігі – халық тұтынатын тауарлар.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2023 жылғы 1 сәуірден бастап қазақстандықтарға бірқатар жеңілдіктер ұсынылады.,,2023-01-09T17:30:00+05:00
askerden-kelgen-zastar-universitette-tegin-oqi-alady-ol-usin-ne-bilu-kerek,informburo.kz,Әскерден келген жастар университетте тегін оқи алады. Ол үшін не білу керек?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/askerden-kelgen-zastar-universitette-tegin-oqi-alady-ol-usin-ne-bilu-kerek,"Мерзімді әскери қызметті өткерген азаматтар Қазақстанның 42 жоғары оқу орнында тегін білім ала алады. Сонымен қатар оларға офицер атағын алу үшін әскери кафедраларда тегін оқу мүмкіндігі қарастырылған. Бұл жеңілдіктерге кімдер ие бола алады?
Материал қорғаныс министрінің кеңесшісі Айгүл Төлембаева түсіндірмесіне негізделіп жазылды.
Әскери борышын өтеген азаматтарға:
Оқи отырыңыз: Әскердегі сарбаздар кредиттік демалысты биылдан бастап ала алады
Осы мақсатта Қорғаныс министрлігі 42 жоғары оқу орнымен келісімшарт жасаған. Олар мерзімді әскери қызмет өткерген азаматтарға 100 пайыз жеңілдікпен 3 мыңдай орын ұсынады. Олар:
Оқи отырыңыз: Қазақстанда әскерге шақыру жасы 30 жасқа дейін арта ма? Министрлік жауабы
Әскери оқу орындарына түсуге ниет білдірген және 24 жасқа толмаған азаматтар мерзімді қызмет аяқталған сәттен бастап 1 жылдан кешіктірмей сол жылдың 30 сәуіріне дейін тұрғылықты жері бойынша жергілікті әскери басқару органы басшысының атына өтініш жазуы керек.
Жергілікті әскери басқару органының басшысы Ұлттық қауіпсіздік органдары туралы заңға сәйкес, арнайы тексеру жөніндегі жұмысты және әскери-дәрігерлік сараптама жүргізу қағидалары бойынша алдын ала медициналық куәландырудан өткізеді.
Денсаулық жағдайы бойынша оқуға жарамды азаматтар сол жылдың 30 шілдесіне дейін құжаттарын тапсырып, түпкілікті медициналық куәландырудан өту үшін әскери оқу орнына келеді.
Қорғаныс министрлігінің жоғары оқу орындарына қабылдау Қарулы күштердің әскери бөлімдерінде бұрын өткізілген іріктеу нәтижелері бойынша жүзеге асырылады
Сарбаздар тегін білім алу үшін іріктеуден өтеді. Ол үшін Қорғаныс министрлігінің комиссиясы сарбаздың мерзімді әскери қызметін өткеру кезінде жауынгерлік, әскери-кәсіби даярлықта, әскери тәртіпте көрсеткен нәтижесін ескереді. Атап айтқанда, комиссия сарбазды:
Бұл процестің ыңғайлылығы мен ашықтығы үшін ""Әскери міндеттілер 2.0"" цифрлық платформасы енгізілген. Жоғары нәтижеге қол жеткізген сарбаз 3 жоғары оқу орны мен білім бағдарламасын таңдап, Қорғаныс министрлігінен ұсыным алады. Кейін университетке құжатын ұсынып, әңгімелесуден өтуі керек.
Оқи отырыңыз: Сенатор: Квотаны толтыру үшін әскерге денсаулығы жоқ бозбалаларды да жіберіп жатыр
Қорғаныс министрінің кеңесшісі Айгүл Төлембаеваның айтуынша, жыл сайын 18-27 жас аралығындағы 35 мың адам әскерге шақырылады. Оның ішінде тек 5 пайызында жоғары білім бар. Қалғаны мектеп, колледж бітірген.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Осы мақсатта Қорғаныс министрлігі 42 жоғары оқу орнымен келісімшарт жасаған.,,2023-01-27T17:30:00+05:00
europanyn-27-eline-sayaxat-sengen-vizasyn-qalai-aluga-bolady,informburo.kz,Еуропаның 27 еліне саяхат: Шенген визасын қалай алуға болады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/europanyn-27-eline-sayaxat-sengen-vizasyn-qalai-aluga-bolady,"Еуропаға саяхаттағанда бір елден екінші елге емін-еркін өтуге болады. Қолыңызда Шенген визасы болса жеткілікті. Бұл виза Шенген аймағындағы кез келген елге жарайды. Оны рәсімдеудің өзіндік тәртібі бар. Не үшін бара жатқаныңызды, өз еліңізге қайта алатыныңызды, жүріп-тұруға ақшаңыз бар екенін дәлелдеуіңіз керек. Қандай құжаттар қажет? Қанша уақытқа беріледі? Виза бермей қоюы мүмкін бе? Informburo порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап бере отырып, қысқа мерзімді шенген визасын қалай алуға болатынын түсіндіреді.
Шенген аймағына Еуропаның 27 мемлекеті кіреді: Аустрия, Бельгия, Мажарстан, Грекия, Дания, Германия, Исландия, Испания, Италия, Латвия, Литва, Люксембург, Лихтенштейн, Нидерланд, Норвегия, Мальта, Польша, Португалия, Словакия, Словения, Финляндия, Франция, Хорватия, Чехия, Швеция, Швейцария және Эстония. Шенген визаңыз болса, осы елдердің арасында емін-еркін саяхаттай аласыз.
Шенген аймағына Болгария, Ирландия, Кипр, Румыния және Ұлыбритания кірмейді.
Виза 180 күн ішінде 90 күнге дейін Шенген аймағында болуға рұқсат береді. Ол бір реттік, екі реттік немесе көп реттік кіруге берілуі мүмкін. Бір реттік визада сапарыңыздың нақты күндері жазылады, яғни сол уақыт аралығында ғана сапарлай аласыз. Қолыңызда ""екі реттік"" виза болса сіз 180 күн ішінде Шенген аймағына екі рет бара аласыз. Екі сапарыңызды қосқанда Еуропада болған күндеріңіз 90 күннен аспауы керек.
Көп реттік кіруді мультивиза деп атап жатады, себебі визаға MULT деген штамп қойылады. Мультивизаңыз болса да жарты жыл ішінде үш айдан артық бола алмайсыз. Оны бес жылға дейін алуға болады. Мультивизаның артықшылығы – Еуропаға бару үшін қайта-қайта визаға құжат тапсырып жүрмейсіз.
Шенген визасын алуға құжаттарды жоспарлаған сапарыңызға алты ай қалғанда тапсыра аласыз. Кем дегенде сапарыңызға 15 тәулік қалғанда тапсырып үлгеруіңіз керек.
Құжаттарды қабылдаған елдің өкілдері Шенген визасын беру туралы шешімді 15 күннен 45 күнге дейінгі аралықта шығарады.
Оқи отырыңыз: АҚШ-қа жол: ""Грин картаны"" қалай ұтып алуға болады?
Шенген визасын алуға өтінішті сапарлайтын еліңіздің елшілігіне немесе консулдығына, ресми виза орталыққа барып тапсыра аласыз. Мысалы, Алматыда VFS Global виза орталығы Мажарстан, Чехия, Австрия, Хорватия, Дания, Эстония, Финляндия, Франция, Грекия, Исландия, Норвегия және Швейцарияға шенген визасын алуға құжаттар қабылдайды. Кей елдерге визаға өтінішті өзге елдің Бас консулдығы қабылдайды.
Мысалы, Алматыдағы Венгрияның бас консулдығында Латвия, Люксембург, Нидерланды, Словения секілді елдерге шенген визасын алуға өтініш бере аласыз. Германияға баруды жоспарласаңыз құжаттарыңызды Алматы мен Астанадағы VisaMetric қабылдау орталығына тапсырасыз. Елшіліктер тек ресми виза орталықтарына жүгінуге кеңес береді.
Визаға өтініш бергенде міндетті алымды төлеуіңіз керек:
Төлем тек елшіліктің немесе бас консулдықтың, виза орталығының ағымдағы бағамы бойынша теңгемен қолма-қол қабылданады. Алым өтінішті қарастырғаны үшін алынады. Виза берілмесе төленген ақша қайтарылмайды.
Құжаттарды виза орталығына тапсырсаңыз қосымша қызмет ақысын төлеуіңіз керек.
Оқи отырыңыз: Шетел университеттеріне қалай тегін оқуға түсуге болады? Өзекті 6 сұраққа жауап
Қай елге бірінші барасыз, сол елге Шенген визасын алуға өтініш беріңіз. Сондай-ақ, ұзақ уақыт болуды жоспарлап отырған Шенген келісіміне кіретін елдің өкілдігіне тапсыра аласыз. Сауалнамада қай елге бірінші баратыныңыз, сапарлайтын негізгі ел сұралады. Сапарыңыздың басты мақсаты болған елге виза алып, бірақ Шенген аймағанына басқа ел арқылы кірсеңіз онда негізгі елге баратыныңызға дәлел болатын құжаттарыңызды сұраған кезде көрсете алуыңыз қажет. Сондықтан визаға тапсырғанда мұқият болыңыз.
Визаға өтініш беру аса қиын шаруа емес. Десе де құжаттарды толтырғанда мұқият болу керек.
Өтінішіңіз туралы шешім қабылданса сізге төлқұжатыңызды алып кету жөнінде хабарлайды. Төлқұжатыңызды алған соң визадағы ақпаратты мұқият тексеріңіз: фотосуретіңізді, аты-жөніңіздің дұрыс жазылғанын, Шенген аймағына кіру мерзімін, қанша рет кіруге рұқсат берілгенін және күндердің санын тексеріңіз. Қате болса өтініш берген жерге дереу хабарлаңыз.
Өтініштерді қарастырғанда Виза кодексіне сәйкес виза ашуға қойылатын талаптардың орындалғанын тексереді. Талаптардың кем дегенде біреуі орындалмаса, бұл виза бермеуге себеп болады. Виза бермеу себебі төлқұжат алған кезде хатта көрсетіледі. Виза алымы қайтарылмайды, өйткені ол өтінішті қарастырғаны үшін алынады.
Көбінесе өз елімен байланысы аз адамдарға виза беруден бас тартады. Елге міндетті түрде қайтатыныңызға дәлел болуы керек. Жұмыссыздарға, ешқайда оқымайтындарға, бойдақтарға, банк шотында ақшасы жоқтарға виза бермей қоюы мүмкін. Сондай-ақ, виза бермеуге құжаттардың дұрыс болмауы, бұрын қысқамерзімді визамен шенген аймағында жарты жыл ішінде үш айдан көп уақыт жүрген болсаңыз, табысыңыз расталмаса, ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіруі мүмкін деген күдікке ілінсеңіз де виза бермей қоюы мүмкін.
Виза беруден бас тартса шағымдануға хақыңыз бар. Шағым 60 күн ішінде қаралады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2023 жылдан бастап Шенген аймағына Хорватия қосылды.,,2023-01-12T15:00:00+05:00
ong-ruldi-koelikterge-shekteu-zhokh-sheteldik-koelikterdi-zangdastyru-turaly-ne-bilu-kerek,informburo.kz,Оң рульді көліктерге шектеу жоқ. Шетелдік көліктерді заңдастыру туралы не білу керек?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ong-ruldi-koelikterge-shekteu-zhokh-sheteldik-koelikterdi-zangdastyru-turaly-ne-bilu-kerek,"Түсіндірме материал Polisia.kz сайтында жарияланған ІІМ ӘПК төрағасының міндетін атқарушы Қайсар Сұлтанбаев автокөліктерді заңдастыру бойынша сұрақтарға жауабының негізінде әзірленді.
Нақты дерек жоқ. 2022 жылғы 1 қыркүйекке дейін шетелдік автокөліктерге 300 мыңнан астам автосақтандыру полисі ресімделген. Олардың 260 мыңы – Ресейден, 25,5 мыңы – Қырғызстаннан, 18 мыңы – Армениядан әкелінгн көліктер.
Әлі нақты емес. Заңдастыру заңнамалық өзгерістер күшіне еніп, тиісті Үкімет қаулысы қабылданған соң басталады. Заңдастыру шамамен жарты жылға созылады.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда шетелдік қанша көлік заңдастырылады?
""Оң рульді"" көліктер жоғарыда аталған үш критерийге сәйкес келмесе, оларды тіркеуге еш кедергі жоқ.
Заңдастыруға жататын автокөліктердің жылына және экологиялық класына талаптар қойылмайды.
Оқи отырыңыз: Қандай көліктерді ""250 мың теңгелік акция"" аясында заңдастыруға болмайды?
Иә, оларды кедендік декларациялау талап етілмейді. Себебі, 2023 жылдың 1 қаңтарынан бастап олар Еуразиялық экономикалық одақтың тауарлары болып танылады.
Кіру күні ҰҚК Шекара қызметінің деректер базасы бойынша айқындалады. Бұл процесс толық автоматтандырылған.
Шекара қызметінде көлік құралын әкелу туралы мәліметтер болмаған жағдайда автокөліктің Қазақстан Республикасында нақты болу күні автосақтандыру полисінің алғашқы ресімделген күні бойынша айқындалады.
Заңдастыруға өтінішті ""Электрондық үкімет"" порталы арқылы немесе арнайы Халыққа қызмет көрсету орталығына жеке өтініш жасау арқылы беруге болады. Ұсынылған құжаттар мен көлік құралы іздестіру базалары бойынша тексеріледі. Одан кейін автокөлік арнайы Халыққа қызмет көрсету орталығының тексеру пунктіне нөмірлік агрегаттарды салыстыру үшін ұсынылады.
Содан кейін егер талап етілсе, автокөлікке кедендік декларациялау жүргізіледі, 200 мың теңге мөлшерінде бастапқы алым, сондай-ақ техпаспорт пен мемлекеттік нөмір үшін мемлекеттік баж төленеді. Тіркеу бекітілгеннен кейін автокөлік иесіне қазақстандық техпаспорт және мемлекеттік нөмір беріледі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Заңдастырылатын көліктерге негізгі 3 қана талап қойылады.,,2022-12-12T09:00:20+05:00
ozinizdi-bankrot-dep-tanyp-qaryzdan-qutylu-usin-ne-bilu-qazet-en-tusinikti-nusqaulyq,informburo.kz,"Өзіңізді банкрот деп танып, қарыздан құтылу үшін не білу қажет? Ең түсінікті нұсқаулық",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/ozinizdi-bankrot-dep-tanyp-qaryzdan-qutylu-usin-ne-bilu-qazet-en-tusinikti-nusqaulyq,"Банкке қарызын өтей алмай отырған қазақстандықтар 2023 жылғы 3 наурыздан бастап банкроттыққа өтініш бере алады. Өйткені, ""Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы"" заң қол қойған соң 60 күннен кейін күшіне енеді, деп хабарлады fingramota.kz сайты.
Банкроттық туралы рәсімнің 3 түрі бар:
Барлық рәсім түрі қарыз алушының бастамасымен ғана жүзеге асады. Яғни, банк борышкердің келісімінсіз банкроттыққа өтініш бере алмайды.
Жеке тұлғаның банк, микроқаржы ұйымы және коллекторлық агенттік алдындағы қарызы 1 600 АЕК-тен ( 2023 жылы – 5 млн 520 мың теңге ) аспаған жағдайда соттан тыс банкроттық қолданылады.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы зейнетақы жинағынан кім және қанша ақша шеше алады?
Сондай-ақ, келесі талаптар сақталуы тиіс:
Мұнымен қатар, банкроттық рәсімінің бұл түріне 5 жылдан астам уақыт қарызын төлей алмаған жеке тұлғалар да жүгіне алады.
Бұл рәсімді қарызының сомасы 1 600 АЕК-тен асқан жеке тұлғалар қолдана алады. Сот арқылы банкроттық кезінде қарыз алушының мүлкі сатылады. Алайда несие берген ұйым азаматтың жалғыз баспанасын ол кепілде тұрған болса ғана алып қоя алады.
Оқи отырыңыз: Қазақстандықтар соттан тыс банкроттыққа ""Электрондық үкімет"" арқылы өтініш бере алады
Сот арқылы банкроттық рәсімін қаржы басқарушылары жүзеге асырады, олардың құрамына:
Қаржы басқарушыларының қызметіне ақы борышкердің мүлкі есебінен төленеді: 2023 жылы –  бұл 70 мың теңге. Ал әлеуметтік осал топтағы, мүлкі жоқ тұлғаларға қаржы басқарушылар тегін қызмет көрсетеді.
Қаржы басқарушылардың тізімі қаржы министрлігінің сайтында жарияланған.
Тұрақты кірісі бар азаматтар осы рәсімді қолданып, қарызын 5 жылға дейін бөліп төлеу мүмкіндігін иелене алады. Жалғыз шарт – қарыз көлемі борышкер мүлкінің құнынан аспауы тиіс.
Оқи отырыңыз: ""Мен – банкротпын"": Қандай жағдайда қарызды қайтармауға болады?
Қалпына келтіру шаралары:
Соттан тыс немесе сот арқылы банкроттық рәсімін қолданғысы келген азаматтар келесі шектеулерді ескеруі тиіс:
Оқи отырыңыз: Банктен қарыз алмас бұрын нені білген жөн? Несиеге қатысты 15 сұраққа жауап
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақстандықтар 2023 жылғы 3 наурыздан бастап өзін банкрот деп жариялау үшін өтініш бере алады.,,2023-01-06T15:25:00+05:00
qazaqstanda-bazalyq-zeinetaqy-2027-zylga-deiin-qalai-ozgeredi,informburo.kz,Қазақстанда базалық зейнетақы 2027 жылға дейін қалай өзгереді?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qazaqstanda-bazalyq-zeinetaqy-2027-zylga-deiin-qalai-ozgeredi,"2023 жылдың қаңтар айынан бастап барлық қазақстандыққа еңбек өтіліне қарамастан бюджет есебінен төленетін базалық зейнетақы мөлшерін есептеуге қатысты түбегейлі өзгерістер күшіне енді.
Жаңа есептеу ережелері зейнеткерлердің әртүрлі санаттарына бес жылда зейнетақының базалық мөлшерлемесінің соңғы мөлшеріне қалай әсер ететінін қарастырайық.
Еске сала кетсек, зейнетақы үш төлемнен тұрады: базалық, ынтымақты және БЖЗҚ аударымдары. Осы материалға арқау болған базалық зейнетақы – зейнеткер алатын соманың бір бөлігі ғана.
Азаматтардың осы санаты үшін зейнетақының базалық бөлігі схема бойынша жыл сайын өседі:
Осылайша, 2023 жылдан бастап осы санат үшін зейнетақының базалық бөлігі жыл сайынғы ең төмен күнкөріс деңгейі мен пайыздық мөлшерлеменің өсуімен артады.
Қазақстандықтардың бұл санаты үшін орташа айлық табыстың мөлшері емес, жалпы еңбек өтілінің мөлшері ғана есептеледі. Жұмыс өтілі 10 жылдан асқанда әрбір жыл үшін төлем мөлшері 2 пайызға ұлғаяды.
2023 жылға дейін Қазақстанда зейнетақының базалық бөлігі шектеліп келді, яғни ең төмен күнкөріс деңгейінің 100 пайызынан аспауы керек еді. Енді 2024 жылдан бастап оның мөлшері кезең-кезеңімен 120%-ға дейін көтеріледі.
Базалық зейнетақы мөлшері қалай есептелетінін нақты мысалмен көрсетеміз. Азаматша А.-ның 1998 жылғы 1 қаңтарға дейін – 12 жылдық, 1998 жылғы 1 қаңтардан кейін 21 жылдық еңбек өтілі бар.
Осылайша, оның еңбек өтілі 33 жылды құрайды.
А. үміт ете алатын ең төмен күнкөріс деңгейінің пайыздық мөлшерлемесін анықтаймыз:
33 (жалпы өтіл) – 10 (өтіл мөлшері) = 23
23 х 2% = 46%
Жалпы пайыздық мөлшерлемені есептеу үшін 46% мөлшерді аламыз.
Одан әрі базалық зейнетақыны әр жылға қайта есептеу схемасын А. мысалында көрсетеміз.
Сәйкесінше, 60% + 46% =106%.
2023 жыл. Еңбек өтілі 0 жылдан 10 жылға дейін – 60%, әрбір толық жыл үшін 2%-ға артады, бірақ ең төмен күнкөріс деңгейінің 100%-ынан  аспауға тиіс.
Тиісінше, 60% + 46% =106%.
Заңнамалық шектеулерге байланысты 2023 жылы А. зейнетақысының базалық бөлігі ең төмен күнкөріс деңгейінің 106 пайызын емес, 100%-ын – 40 567 теңгені құрайды.
2024 жыл. Еңбек өтілі 0 жылдан 10 жылға дейін – ең төмен күнкөріс деңгейінің 65%-ы, 10 жылдан көп болса – 105%-дан көп емес.
Тиісінше, пайыздық мөлшерлеме 65% + 46% = 111% құрайды.
Шектеулерге байланысты (105%-дан асып кетпеу) А. зейнетақысының базалық бөлігі ең төмен күнкөріс деңгейінің 100 пайызынан 105 пайызына дейін артады.
2025 жыл . Еңбек өтілі 0 жылдан 10 жылға дейін – ең төмен күнкөріс деңгейінің 70%-ы, 10 жылдан көп болса – 110%-дан көп емес.
Қайта есептейік:
70% + 46% = 116%
Шектеулерге байланысты (110%-дан асып кетпеу) А. зейнетақысының базалық бөлігі ең төмен күнкөріс деңгейінің 105 пайызынан 110 пайызына дейін артады.
2026 жыл . Еңбек өтілі 0 жылдан 10 жылға дейін – ең төмен күнкөріс деңгейінің 70%-ы, 10 жылдан көп болса – 118%.
Тағы да қайта есептейміз:
70% + 46% = 116%
Сәйкесінше, А. зейнетақысының базалық бөлігі ең төмен күнкөріс деңгейінің 110%-ынан 116%-ға дейін өседі. Бұл оның жалпы еңбек өтілінің мөлшерімен бірдей.
2027 жыл . Еңбек өтілі 0 жылдан 10 жылға дейін – ең төмен күнкөріс деңгейінің 70%-ы, 10 жылдан көп болса – 120%.
Бұл мысалда А. зейнетақысының базалық бөлігінің мөлшері 2026 жылы ең жоғары деңгейге, яғни ең төмен күнкөріс деңгейінің 116 пайызына жетіп отыр. Сондықтан 2027 жылы оған және осыған ұқсас еңбек өтілі бар зейнеткерлердің зейнетақысы тек ең төмен күнкөріс деңгейіне қарай қайта есептеледі.
Жалпы еңбек өтілі 35 жыл және одан да көп болса екі көрсеткіш арқылы қайта есептеледі: ең төмен күнкөріс деңгейінің өзгерген мөлшері және пайыздық мөлшерлеменің мөлшері – 120%.
Зейнетке енді шыққан және бұрыннан зейнетақы алып жүрген зейнеткерлердің зейнетақысының базалық бөлігі жыл сайын қайта есептеледі. Төлем зейнетақының басқа құрамдас бөліктері, яғни ынтымақты (жасына қарай зейнетақы) және БЖЗҚ-дан төленетін төлемдердің мөлшеріне қарамастан барлық санаттарға беріледі. Бұл мүгедектігі бойынша зейнетақы алушыларға және/немесе ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларынан төленетін төлемдерге де қатысты.
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Зейнетақы жыл сайын ең төмен күнкөріс деңгейінің мөлшеріне қарай артып отырады.,,2023-01-24T11:30:15+05:00
setel-universitetterine-qalai-tegin-oquga-tusuge-bolady-ozekti-6-suraqqa-zauap,informburo.kz,Шетел университеттеріне қалай тегін оқуға түсуге болады? Өзекті 6 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/setel-universitetterine-qalai-tegin-oquga-tusuge-bolady-ozekti-6-suraqqa-zauap,"Қазақстандықтар ""Болашақ"" бағдарламасынан бөлек үкіметаралық гранттар аясында үздік шетелдік ЖОО-ларда тегін білім ала алады. Жыл сайын үкіметаралық келісімдер аясында Еуропа мен Азия елдерінде бакалавриатта, магистратурада және докторантурада тегін оқуға 500-ге жуық грант бөлінеді. Осы орайда Informburo үкіметаралық гранттар арқылы шетелде оқығысы келетін үміткерлерге қойылатын талаптар, қажет құжаттар мен іріктеу тәртібін түсіндіреді.
Әзербайжан, Беларусь, Мажарстан, Вьетнам, Қытай, Қырғызстан, Польша, Словакия және Тәжікстан үкіметі қазақстандықтарға жыл сайын білім грантын бөледі.
Мажарстан:
Қытай:
Словакия:
Әзербайжан:
Польша:
Тәжікстан:
Қырғызстан:
Вьетнам:
Грант академиялық шығындарды, яғни оқу ақысын өтейді. Бірқатар елдер стипендия, жатақханада тұру, тіл курсын оқу ақысын да өтеуі мүмкін. Мысалы, Тәжікстан үкіметі тегін оқу, ай сайынғы стипендия (130-150 сомони), жатақханада тұру ақысын төлейді. Ал Мажарстан үкіметі оқу ақысын, венгр тілін үйрену, жатақханада тұру шығындарын өтейді және ай сайын стипендия төлейді.
Оқи отырыңыз: ""ҰБТ қажет емес"". Мектеп түлектерінің шетелде оқуына 10 мүмкіндік
Блім туралы құжаттың орташа балы:
Ағылшын тілінде оқу үшін сертификаттар:
Қабылдаушы тарап тілдік оқудан өтуді ұсынған жағдайда шет тілін білетіндігін растайтын құжат талап етілмейді.
Іріктеу кезеңінде баллдары бірдей үміткерлерге келесі реттілікпен басымдық беріледі:
Құжаттар пакеті мемлекеттік не орыс тілдерінде ұсынылады:
Бакалавриат үшін білім туралы құжат:
Магистратура үшін білім туралы құжат:
Докторантура үшін білім туралы құжат:
Қосымша құжаттар:
Оқи отырыңыз: ""Болашақтан"" басқа қандай бағдарламалармен шетелде тегін жоғары білім алуға болады?
Құжаттарды өткізудің екі жолы бар:
eGov арқылы порталда авторизациядан өтіп, ""Онлайн сұратым"" батырмасын басыңыз. Өтінімді толтырып, ЭЦҚ немесе смс-пароль арқылы қол қойыңыз. Жеке кабинетке конкурсқа қатысуға құжаттардың қабылданғаны туралы қолхат немесе мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту туралы дәлелді жауап келеді.
Халықаралық бағдарламалар орталығы құжаттарды қағаз папкада қабылдайды. Қағаз папканың мұқабасында үміткердің аты-жөні, мекенжайы, байланыс телефоны, электронды поштасы, оқу елі, мамандық көрсетілген оқу орны жазылуы керек. Құжаттар 1 данада ұсынылады және толық болған жағдайда ғана қабылданады.
Конкурстық іріктеу екі кезеңнен тұрады. Бірінші кезеңде тәуелсіз сараптама комиссия мүшелері үміткермен әңгімелеседі. Үміткерден мамандықты не үшін таңдағаны, теориялық білім мен жетістіктері, ойлау логикасының деңгейі, жеке қасиеттері, ситуациялық мәселелерді шешу дағдылары сұралады. Қорытынды комиссия әңгімелесуді бағалайды. Шет тілін білу деңгейі, білім туралы құжаттың орташа балы және әңгімелесу қорытындысы бойынша жоғары балл алғандар үміткерлердің негізгі тізіміне кіреді.
Екінші кезеңде қорытынды комиссия мүшелері шетелде оқуға үміткерлердің негізгі және резервтік тізімдерін бекітеді. Резервтік тізімдегі үміткерлердің саны бөлінген орындар санының 40 пайызынан аспауға тиіс. Білім беру гранттарын беру туралы түпкілікті шешімді қабылдаушы тарап, яғни білім грантын ұсынған мемлекет қабылдайды.
Грант иегерлерінің тізімі қорытынды комиссияның отырысынан кейін екі күн ішінде bolashak.gov.kz сайтына жарияланады. Үміткер оқудан бас тартса грант резервте тұрған адамға беріледі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қазақстандық жастар Әзербайжан, Беларусь, Мажарстан, Вьетнам, Қытай, Қырғызстан, Польша, Словакия және Тәжікстанда тегін оқи алады.",,2022-12-01T16:15:00+05:00
zasyl-ipotekamen-qalai-ui-aluga-bolady-6-suraqqa-zauap,informburo.kz,"""Жасыл ипотекамен"" қалай үй алуға болады? 6 сұраққа жауап",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zasyl-ipotekamen-qalai-ui-aluga-bolady-6-suraqqa-zauap,"Қазақстанда жаңа ""Жасыл ипотека"" тұрғын үй бағдарламасы биыл іске қосылды. Информбюро порталы Отбасы банкінің маманы Батыр Нұрболаттың түсіндірмесіне сүйене отырып, ""Жасыл ипотекамен"" үй алу туралы өзекті сұрақтарға жауап ұсынады.
Білу керек маңызды нәрсе: ""Жасыл ипотека"" – мемлекеттік тұрғын үй бағдарламасы емес.
Жасыл ипотека – ""жасыл стандартқа"" сәйкес келетін нысаннан тұрғын үй сатып алуға берілетін банк несиесі. Бағдарлама қоршаған ортаны қорғау, азаматтардың денсаулығын сақтау мақсатында әзірленді. Табиғатқа зияны тимейтін құрылыс материалдарын пайдаланып үй салып жатқан компаниялар қатыса алады. Отбасы банкінің  салымшылары ""жасыл стандартқа"" сәйкес сертификаты бар тұрғын үйлерден ғана пәтер сатып ала алады.
Ұлттық ""Өмір"", ресейлік ""Р МЕМСТ"", халықаралық Bream немесе Leed стандарттарына сәйкес келетіні жөнінде сертификаты болуы керек.
Оқи отырыңыз: ""Жасыл ипотеканың"" негізгі шарттары белгілі болды
Қазақстанда әзірге ""жасыл стандартқа"" сай, ""Өмір"" сертификаты бар бір ғана тұрғын үй кешені бар. Ол – Астанадағы Grand Victoria тұрғын үй кешені. Құрылыс компаниясы – Best building ЖШС. Осы жерден 1-4 бөлмелі үйді ""Жасыл ипотекамен"" алуға болады:
Отбасы банкі ""Жасыл ипотека"" бағдарламасына қатысатын компаниялар саны алдағы уақытта артатынын айтып отыр.
Отбасы банкінің филиалына барып немесе қашықтан жұмыс істеу бөліміне бейнеқоңырау шалып, табысыңызды есептейсіз. Табысыңыз жетсе несие алуға өтініш бересіз. Өтініш мақұлданса, банк бөлімшесіне келіп, шарт жасасып, ақшаны құрылыс компаниясына аударасыз.
Табысыңыз жетпесе екі бірге қарыз алушыны тарта аласыз.
Оқи отырыңыз: Үй алу үшін ай сайын қанша ақша табу қажет? Ипотекаға қатысты маңызды 10 сұраққа жауап
Атыңызда үй болса да, ""Жасыл ипотекаға"" қатыса аласыз. Жаңа бағдарлама үміткерле үйдің бар-жоғына қарамайды. Сондай-ақ, жасқа да қатысты шектеу жоқ. ""Жасыл ипотекаға"" Қазақстанның табысы жеткілікті кез-келген азаматы қатыса алады.
""Жасыл ипотека"" мемлекеттік бағдарлама болмаған соң, несие алушының тұрғылықты тіркеу деректері де талап етілмейді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақстанда &quot;Жасыл ипотека&quot; бағдарламасына бір ғана тұрғын үй кешені сай келеді.,,2023-01-05T15:00:00+05:00
zeinetaqy-molserin-durys-esepteu-usin-enbek-otilin-qalai-rastauga-bolady,informburo.kz,Зейнетақы мөлшерін дұрыс есептеу үшін еңбек өтілін қалай растауға болады?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zeinetaqy-molserin-durys-esepteu-usin-enbek-otilin-qalai-rastauga-bolady,"Соңғы бірнеше он жылдықта зейнетақы заңнамасы көп өзгеріске ұшырады. Тек бір нәрсе өзгермеді. Ол – зейнетақы мөлшерінің еңбек өтіліне тәуелділігі.
Зейнетақының ынтымақты бөлігі 1998 жылғы 1 қаңтарға дейінгі еңбек өтіліне, төлемнің базалық (мемлекеттік) бөлігі – 1998 жылғы 1 қаңтарға дейін және 1 қаңтардан кейін жалпы еңбек өтіліне қарай есептеледі.
Әр еңбек айы құжатпен расталуы керек және өтініш берушілердің әр санаты үшін жеке құжаттар пакеті бекітілген.
Бұл санатқа жалдамалы жұмыс орнында жұмыс істеген барлық азамат кіреді. Сондай-ақ, кеңес одағы кезінде кез келген жерде жұмыс істеген адамдар осы санатта.
Егер Қазақстан азаматының еңбек өтілінің бір бөлігі ТМД-ның басқа мемлекетіне тиесілі болса, онда осы елде кәсіпорынның бар екендігін және осы кезеңдегі еңбек қызметінің фактісін растайтын мұрағат анықтамаларды сұратуға тура келеді.
Бәрі үшін басты құжат – еңбек кітапшасы.
Еңбек кітапшасы. Бірінші жұмыс орнына қабылданған сәттен бастап ашылады және иесінің есімі, тегі, әкесінің аты өзгерген жағдайда да ауыстырмайды. Ауыстырған жағдайда келесі құжаттар бірге беріледі:
Егер еңбек кітапшасында қандай да бір нақты ақпарат болмаса немесе түзетілсе, мемлекет келесі анықтамаларды дәлел ретінде қарастырады:
Оқи отырыңыз: Бірыңғай төлем. Оның мөлшері қандай және кімдер төлейді?
Мемлекет қазақстандықтардың жұмыс істемеген кезеңін еңбек өтіліне қоса алатын жағдайлар тізбесін бекітті.
Студенттер. Жоғары оқу орны, техникум, әскери немесе өзге де училищенің күндізгі бөлімінде оқыған уақыты еңбек өтілі болып есептеледі, ол білім алғаны туралы құжатпен расталады.
Әскери. Әскери қызмет мерзімі, оның ішінде әскерге шақырылған уақыты да еңбек өтіліне енеді. Бұл бір немесе бірнеше құжатпен расталады:
Жұмыс істемейтін аналар. Баланы үш жасқа дейін бағып-қағу уақыты еңбек өтілі болып есептеледі. Жалпы кезең 12 жылдан аспауы керек. Мұны растауға келесі құжаттар қажет болады:
келесі құжаттар болған жағдайда:
Әскерилердің жұбайы. Егер күйеуі/әйелінің қызмет орнында мамандық бойынша жұмысқа орналасу мүмкіндігі болмаса, онда бұл кезең еңбек өтілі болып есептеледі. Растау үшін уәкілетті органның анықтамасы қажет.
Дипломаттардың жұбайы. Шетелде тұрған кезең СІМ берген тиісті құжат болған жағдайда еңбек өтіліне есептеледі.
Жұмыс істемесе де, осы кезеңді еңбек өтілі ретінде көрсете алатын азаматтар тізімі 18 санаттан тұрады және ""Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы"" заңның 13-бабында көрсетілген.
Оқи отырыңыз: Жалақысы 160 мың теңге адам қанша зейнетақы алады? Жауаптың екі нұсқасы бар
ЖЗҚ-ға міндетті зейнетақы жарналарының аударымдары болған кезде ай сайын тиісті шотқа қаражат түскен күні расталады. Егер жұмыс беруші аударымды кешіктірсе, мысалы, зейнетақыны үш айда бірден аударса, онда үзінді көшірме үш емес, бір айды ғана көрсетеді.
Егер жүйе түсімді көрсетпесе, құжаттармен өткізіп алған кезеңді дәлелдеу қажет болады:
Жеке кәсіпкер өзі үшін зейнетақы жарналарын аударған кезең, ол БЖЗҚ-ға аударған аударымдардың жалпы сомасы осы салық кезеңінің жылдық сомасына сәйкес келген жағдайда, бір жылға тең деп есептеледі. Мысалы, 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төменгі жалақы 70 мың теңгені құрайды. Тиісінше, ай сайынғы зейнетақы жарнасы (10%) 7 мың теңгені немесе 2023 жылға 84 мың теңгені құрайды (осы салық кезеңінің жылдық сомасы). Осылайша, 2023 жылы жеке кәсіпкерлер үшін еңбек өтілі БЖЗҚ-ға кемінде 84 мың теңге зейнетақы жарналарын төлеген жағдайда 1 жылды құрайтын болады.
Материалдың орыс тіліндегі нұсқасы: Как подтвердить трудовой стаж для правильного расчёта суммы пенсии
Барлық берілген құжат мамандандырылған есепке алу базаларында тексеріледі. Мысалы, маман міндетті зейнетақы жарналарының ақпараттық жүйесінен (МЗЖ-дан) мәліметтерді сұратады және зейнетақы аударымдары, әлеуметтік аударымдар мен МӘМС арасындағы мөлшерлердің бар болуын және сәйкестігін белгілейді.
Қандай да бір ай үшін төлемдердің біреуі болмаған жағдайда, бұл ай еңбек өтіліне енгізілмейді. Сондай-ақ, барлық құжат екі рет тексеріледі.
Дара кәсіпкерлер бойынша мәліметтер салық органдарынан сұратылады, бұл жағдайда тексерілетін кезең үшін табыстың болуы және олардан салық төлеу тексеріледі.
Зейнетақы тағайындау кезінде толық жұмыс істеген айлар ғана есепке алынады. Егер сіз, айталық, 20 мамырда жұмыстан шығып, 4 маусымда басқа жұмыс орнына орналассаңыз, онда болашақ зейнетақы іздеуші бірден екі айлық еңбек өтілін жоғалтады. Мамырдағы толық ай 31 мамырда аяқталады, ал маусым сәйкесінше 1 күні басталады. Бірінші жағдайда – 11 күн, екінші айда үш күн жоғалтады. Сондықтан, 1 күннен бастап жұмыстан шығып, жұмыстан босату мен жаңа жұмысқа шығудың арасы тек бір күн болуын қадағалау қажет.
* Материалды жазу кезінде қолданылды:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жұмысшылар мен жұмысы жоқтарға және жеке кәсіпкерлерге пайдалы ақпарат.,,2023-01-17T11:30:00+05:00
zolausy-men-nauqasqa-paryz-emes-zuma-namazynyn-adebi-qandai,informburo.kz,Жолаушы мен науқасқа парыз емес. Жұма намазының әдебі қандай?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/zolausy-men-nauqasqa-paryz-emes-zuma-namazynyn-adebi-qandai,"Мұсылмандар жұма күні мешітте бас қосып, жұма намазын оқиды. Дегенмен кейбіреулер жамағатпен намаз оқу кезінде әдебін білмей жатады. Жұма намазы қайда оқылады? Қалай киіну керек? Намаз кезінде қандай тәртіпті сақтау қажет? Informburo осы секілді жұма намазына қатысты сұрақтарға жауап береді.
Жұма намазы әр аптаның жұма күні мешіттерде оқылады. ҚМДБ дерегінше, Қазақстанның барлық аумағында ірілі-ұсақты 2 716 мешіт бар. Түркістан облысы мешіт санынан алда тұр. Бұл өңірде 753 мешіт орналасқан. Жұма оқитын имамның үкімет тарапынан рұқсаты болуы керек. Жұма намазына имамнан басқа ең аз дегенде үш адам қатысуы міндетті.
Жұманың уақыты – бесін намазының уақыты. Бесін намазы түс уақытында оқылады.
Ақыл-есі дұрыс, дені сау, балиғат жасына толған барлық мұсылманға жұма намазы парыз саналады. Ең алдымен ер адамға міндеттеледі. Ал әйел адамға парыз емес, яғни мешітке бармай үйінде бесін намазын оқи береді.
Жұма намазын оқитын адам азат болуы керек. Тұтқын не түрмеде жатқан адамдар бесін намазын жұма намазының орнына оқыса болады. Сонымен бірге жолаушыға парыз емес.
Ауруы асқынып кетеді деп қорыққан науқастарға да мешітке келіп жұма намазын оқу міндеттелмейді. Сырқат адамға қараушы, қарт кісілер, көзі көрмейтін, мүгедектігі бар адам бесін намазын үйде оқыса болады.
Жұма намазына бейсенбiден бастап дайындалған жөн. Жұма намазына дейін адам ғұсыл алып, яғни, шомылғаны дұрыс. Шашы мен тырнақтарын алып, сақалы бiр тұтамнан ұзын болса қысқарту керек. Мешітке жаңа әрі таза киiм киіп, жұпар иіс сеуіп баруы қажет. Ауыздан жағымсыз иістер шықпауы үшін жұма намазы алдында ащы тағамдар, пияз жемей, тісін тазалағаны дұрыс. Үйінен ертерек шығып, жақын маңдағы мешітке жаяу барғаны жөн.
Оқи отырыңыз: Жұмадағы бір садақаның сыры
Жұма намазына ерте барған жөн. Мешітте екі адамның арасына қыстырылыспай, біреуді орнынан тұрғызбай, яғни, өзгелерге кедергі болмай бос орын тауып жайғасқан жөн. Алдыңғы қатарға өту үшін адамның үстінен аттамай, намаз оқып жатқан кiсiнiң алдынан өтпеу қажет. Имам мiнберге шыққан соң сөйлеуді доғарып, тыныштық сақтау керек.
Жұма намазына келген адам мешіт әдептерін сақтауға тиіс. Артық іспен айналысуға болмайды. Тыныш отырып, имамды тыңдау керек. Телефон қолданбаған жөн. Намаз кезінде басқаларға кедергі келтірмес үшін телефоныңызды сөндіріп, тым болмаса дыбыссыз режимге қойыңыз.
Мешітте қоқыс, қажетсіз заттарды тастамаңыз. Қақыру, түкіру секілді әдепсіз қылықтарды жасамаңыз.
Имам ең алдында тұрады. Оның алдына шығуға болмайды. Қалғандары имамның артында бір сызық бойында бірінен кейін бірі сап түзейді. Қатарда бос орын, яғни, ашық жер қалмауы керек. Сол себепті бірінші қатар толмай жатып екінші қатарда сап түзеуге болмайды.
2020 жылы наурызда коронавирус пандемиясы кезінде ел аумағында төтенше жағдай жарияланып, мешіттерде жұма намазын оқу уақытша тоқтатылды. Бұл шешім коронавирустың таралуының алдын алу мақсатында адамдардың денсаулығын сақтау үшін қабылданды. Сол кезде адамдар үйлерінде жұма намаздың орнына бесін намазын оқыды.
Ислам дінінде адам өміріне, денсаулығына, мал-мүлкіне, бала-шағасы мен отбасына әлдебір залал тиетін болса кейбір ғибадаттарды уақытша тоқтатуға рұқсат. Сондықтан адам өміріне қатер төнгенде жұма намазына қатысу міндеттелмейді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жұма намазы мешіттерде жұма күндері бесін намазының уақытында оқылады.,,2022-12-09T11:02:53+05:00
bzb-zane-tzb-mektep-oqusylarynyn-bilimi-qalai-bagalanatynyn-tusindiremiz,informburo.kz,БЖБ және ТЖБ: Мектеп оқушыларының білімі қалай бағаланатынын түсіндіреміз,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/bzb-zane-tzb-mektep-oqusylarynyn-bilimi-qalai-bagalanatynyn-tusindiremiz,"Ашық НҚА порталында мектеп оқушыларының үлгерімін бағалауға арналған қағидалар жобасы қоғамдық талқылауға жарияланды. Жобада ішінара өзгерістер болғанымен, мектеп оқушыларының білімін бағалау тәртібінде аса өзгеріс жоқ. Бұл материалда мектепте бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалау (БЖБ) және тоқсандық жиынтық бағалау (ТЖБ) қалай өткізілетінін түсіндіреміз.
Формативті бағалау – оқушының сыныптағы күнделікті оқу үлгерімін, сабаққа қатысуы мен үй тапсырмасын орындауын бағалау көрсеткіші. Мұғалім оқушының үй жұмысын, сабаққа қатысуын жазбаша (дәптерлерде немесе күнделіктерде/электронды журналдарда) не ауызша бағалайды. Оның нәтижелерін қағазға шығару не ары қарай сақтау талап етілмейді. Формативті баға оқушының тоқсандық, жылдық бағасына әсер етпейді.
Жиынтық бағалау – тоқсанды, оқу жылын, сондай-ақ оқу бағдарламасына сәйкес бөлімдерді (ортақ тақырыптарды) оқып аяқтағаннан кейін өткізілетін бағалау түрі.
1-сыныпта жиынтық бағалау жүргізілмейді. Білім алушыларға балл қойылмайды, оқу үлгерімі формативті бағаланады.
Жиынтық бағалаудың екі түрі бар:
Бір тоқсанда бірнеше бөлім бар. Әр бөлім бойынша оқушының білімі мен біліктілігін тексеру үшін БЖБ алынады. Ол бақылау, практикалық немесе шығармашылық жұмыс, жоба, эссе, диктант, мазмұндама, шығарма, тестілеу түрінде болуы мүмкін. БЖБ қандай форматта болатынын және тапсыру уақытын педагог өзі шешеді.
БЖБ үшін максималды балл:
Оқу жүктемесі аптасына 1 сағат болса, БЖБ тоқсанына екі реттен артық болмайды. Ал қорытынды баға жартыжылдыққа қойылады.
Негізінен БЖБ бір тоқсанда үш реттен артық өткізілмейді. Бір тоқсанда төрт және одан да көп бөлімдер мен ортақ тақырыптар өтсе, олар біріктіріледі. Оны екі кезеңде өткізуге болады.
Оқи отырыңыз: 2023-2024 оқу жылынан бастап 5-8, 10 сынып оқушылары ""Қазақ тілінен"" міндетті емтихан тапсырады
ТЖБ әр тоқсан аяғында алынады, бірақ тоқсанның соңғы күні өткізілмейді. Оқу пәндерінің күрделілік деңгейін есепке ала отырып, бір күнде үштен артық ТЖБ өткізуге болмайды. Бір пәннен БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді.
""Көркем еңбек"", ""Музыка"", ""Дене шынықтыру"", ""Кәсіпкерлік және бизнес негіздері"", ""Графика және жобалау"", ""Алғашқы әскери және технологиялық дайындық"", ""Зайырлылық және дінтану негіздері"" және бастауыш мектепте ""Цифрлық сауаттылық"" пәндерінен БЖБ мен ТЖБ өткізілмейді. Оқушылардың бұл пәндерден оқу үлгеріміне тоқсан/жартыжылдық және оқу жылының қорытындысы бойынша ""есептелінді"" не ""есептелінген жоқ"" деген белгі жазылады.
Оқушылар қосымша білім беру ұйымдарында аптасына кемінде үш рет спортпен шұғылданса, ата-аналарының не заңды өкілдерінің жазбаша өтініші мен құжаттары арқылы дене шынықтыруға қатыспаса болады. Оларға ""есептелінді"" не ""есептелінген жоқ"" деген қойылады. Дене шынықтыру сабағынан босатылған оқушының өмірі мен қауіпсіздігіне ата-ана, қосымша білім беру ұйымы жауап береді.
10-11-сыныптарда ""Кәсіпкерлік және бизнес негіздері"", ""Графика және жобалау"" оқу пәндерінен басқа пәндерден жиынтық бағалау алынады. Вариативті компонент сағатының есебінен таңдалған 10-11-сыныптардың пәндерінен БЖБ мен ТЖБ өткізілмейді, оқу жылының соңында ""есептелінді"" не ""есептелінген жоқ"" деген белгі жазылады.
Вариативті компонент есебінен таңдалған 7-9-сыныптардағы оқу пәндері бойынша жиынтық бағалау өткізілмейді, оқу жылының соңында ""есептелінді"" не ""есептелінген жоқ"" деген белгі жазылады.
Оқи отырыңыз: Ауыр сөмке – бүкір арқа. Оқушы портфелінің салмағы қанша?
Педагог формативті және жиынтық бағалау тапсырмаларын оқушылар өткен материалдарды қамти отырып әзірлейді. Тілдік пәндерден жиынтық бағалау сөйлеу әрекетінің төрт түрі (тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым) бойынша жүргізіледі. ТЖБ өткізер алдында педагогтер тапсырмалардың оқу мақсаттарына сәйкестігін, тапсырмалар көлемін, тапсырмаларды орындауға арналған нұсқаулықтарды, орындалу уақытын талқылайды.
Оқушылардың оқу үлгерімін объективті бағалау үшін дау туындаған жағдайда педагогтер ТЖБ үшін баға қойылғанға дейін бір күннен кешіктірмей модерация жүргізеді. Білім алушылардың тоқсандағы жиынтық жұмыстары қайта тексеріліп, баллдары не ұлғаяды, не кемиді.
Үйде оқитын оқушыларды бағалау үшін мұғалім олардың оқу жүктемесі мен өткен оқу материалын ескере отырып, сараланған немесе жеке тапсырмаларды әзірлейді. Ерекше білім беруді қажет ететін оқушыларды бағалау кезінде де мұғалім солай жасайды, сонымен бірге оқушының ерекшеліктерін ескере отырып бағалау өлшемшарттарына өзгерістер енгізеді.
Оқушылар БЖБ не ТЖБ күні келесідей объективті себептерге байланысты қатыса алмаса жеке кесте бойынша тапсырады:
Оқушы тоқсан не жартыжылдық аяқталғанға дейін БЖБ мен ТЖБ тапсырмаса, оларды тапсырғанға дейін электронды журналға ""уақытша аттестатталмады"" деген белгі қойылады. БЖБ және ТЖБ қорытындысы болмаса оқушы уақытша аттестаттаудан өтпеді деген сөз.
Тоқсандық баға формативті бағалау мен жиынтық бағалау қорытындысының 50/50 арақатынасында қойылады. Аптасына 1 сағат оқу жүктемесі кезінде жартыжылдыққа баға формативті бағалау және БЖБ нәтижесі бойынша қойылады.
2-11 (12) сынып оқушыларының пәндер бойынша жылдық бағалары жақын бүтіндікке дөңгелектеу арқылы тоқсандық бағалар жиынтығының орташа арифметикалық мәні ретінде қойылады.
Тоқсандық, жылдық және қорытынды бағаларды қайта қарауға рұқсат берілмейді.
Оқи отырыңыз: Оқушылар қандай жағдайда сыныпты келесі жылы қайта оқиды? Министрлік түсіндірмесі
Ата-ана өтініші болмаса, 1-сынып оқушылары қайта оқу жылына қалдырылмайды. 1-сыныпта баланы қайта оқытуды педагогикалық кеңес шешеді.
Жылдық бағасы үш немесе одан да көп пәннен ""2"" алған 2-8 (9) және 10 (11) сынып білім алушылары қайта оқуға орнында қалдырылады. ""3"", ""4"", ""5"" бағаларын алған оқушылар келесі сыныпқа көшіріледі.
Бір немесе екі оқу пәнінен қайта ""2"" алған оқушылар сол пәндерден қосымша жиынтық бағалау тапсырады. Қорытынды баға жылдық баға мен қосымша жиынтық бағаның орташа арифметикалық мәні арқылы қойылады. Қосымша жиынтық бағалау жаңа оқу жылының басына дейін өткізіледі. Қосымша жиынтық бағалаудан тағы да екі алған оқушы сол сыныпты келер оқу жылы қайта оқиды.
Оқушы бір мектептен екінші мектепке ауысқанда оқу жылындағы жиынтық бағалау нәтижесі электронды (қағаз) журналдан жазба арқылы ресімделіп, директордың қолымен және мектеп мөрімен расталып, білім алушының жеке іс қағазымен беріледі.
Оқушы жаңа мектептегі пәндердің бірін бұрын оқымаса ""тоқсан үшін баға"" бағанына ""оқытылмаған"" деп жазылады. Бұл жағдайда оқушыға жылдық баға сол пәннен алған тоқсандық бағалар жиынтығының орташа арифметикалық мәні ретінде қойылады.
2023 жылғы 1 қыркүйектен бастап 5-8, 10-сынып оқушылары ""Қазақ тілі"" пәнінен емтихан тапсырады . Бұл оқушылардың бағдарламалар мазмұнын меңгеруін бағалау мақсатында өткізіледі. Қазақ тілінде оқытатын мектептерде – ""Қазақ тілі"" пәні бойынша, қазақ тілінен басқа тілде оқытатын мектептерде ""Қазақ тілі мен әдебиеті"" пәні бойынша емтихан өтеді.
Емтихан уақытын мектептердің өзі белгілейді. Ол жазбаша және ауызша өтіп, оқушының қазақ тілінде тыңдау, сөйлеу, оқу және жазу біліктілігін тексеруге мүмкіндік береді. Емтихан тапсырмаларын әзірлеуде педагогтар сәйкес сыныптың оқу бағдарламасын негізге алады.
Аталған пәндер бойынша жылдық бағасы оқушының жыл бойғы оқу үлгерімі мен емтихан нәтижесіне (30 да 70 пайыз) қарай қойылады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қай сыныпта және қандай пәндерден жиынтық бағалау өткізілмейді?,,2022-11-11T15:00:00+05:00
prezident-sailauy-dauys-beru-usin-neni-bilu-qazet,informburo.kz,Президент сайлауы: Дауыс беру үшін нені білу қажет?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/prezident-sailauy-dauys-beru-usin-neni-bilu-qazet,"2022 жылғы 20 қарашада Қазақстанда кезектен тыс президент сайлауы өтеді. Бұл – Қазақстан тәуелсіздік алғаннан бері өткізілген жетінші президенттік сайлау болмақ. Осы орайда Informburo.kz сайлаушылар үшін білу маңызды 15 сұраққа жауап әзірледі.
Биыл президент сайлауына алты кандидат қатысады:
Қазақстанның 18 жасқа толған әр азаматы тегiне, әлеуметтiк, лауазымдық және мүлiктiк жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дiни көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жерiне немесе кез келген өзге жағдаяттарға қарамастан, сайлауда дауыс беруге құқылы. Бір адам бір дауысқа ғана ие. Азамат дауыс беру үшін сайлаушылар тізімінде болуы тиіс. Сайлау учаскесіне келгенде жеке куәлігін (eGov қосымшасындағы цифрлық құжат жарамды) не паспортын көрсетуі қажет.
Сайлауға сот iс-әрекетке қабілетсiз деп таныған, бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтар қатыспайды.
Орталық сайлау комиссиясының мәліметінше, 11 950 485 азамат сайлаушылар тізіміне енгізілді.
Учаскелiк сайлау комиссиясы дауыс беретiн уақыт пен орын туралы сайлау күніне дейін 10 күннен кешiктiрмей бұқаралық ақпарат құралдары арқылы, сондай-ақ өзге де әдiстермен сайлаушыларды хабардар етуі тиiс. Сайлаушыларға дауыс беру учаскесі жазылған шақыру қағаздары таратылады.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда президент сайлауы қалай өтетінін білесіз бе? Тест
Әр азамат сайлаушылар тiзiмiндегi өзi туралы деректердi тексере алады. Тiзiмге енгiзiлмесе, мәліметтері дұрыс жазылмаса, тiзiмнен шығарып тасталса, шағымдануға құқылы. Сайлау комиссиясы арызды келіп түскен күні қарайды. Арыз мақұлданбаса, сайлау комиссиясы арызданушыға мақұлданбағаны туралы дәлелдi шешiмнiң көшiрмесiн кешiктiрмей беруі тиіс. Арызданушы сотқа шағымданып, сот дұрыс шешiм қабылдаса сайлау комиссиясы дереу сайлаушылар тiзiмiн түзетіп, енгiзiлмеген сайлаушыны тiзiмге енгiзеді.
Қатені дауыс беру күніне дейін байқасаңыз, өтініш бір тәулік ішінде, сайлау күні анықталса дауыс беру уақыты аяқталғанға дейін 2 сағат ішінде қаралуы керек. Қате расталса түзету дереу енгізіледі.
Иә, сайлауда дауыс беруге құқылы. Сайлаушы қандай да бір себептермен сайлаушылар тізіміне енгізілмесе, онда комиссия тізімге енгізу туралы дереу шешім қабылдайды.
Әдетте дауыс беру таңғы 7.00-де басталып, кешкі 20.00-ге дейін жалғасады . Бірақ барлық учаскелер ондай кестемен жұмыс істей бермейді. Кейбір учаскелерде сайлаушылар тізіміндегі барлық сайлаушы таңдау жасаса, дауыс беру аяқталды деп жарияланады.
Аумақтық сайлау комиссиялары өз аймақтарындағы учаскелерге басқа жұмыс кестесін бекіте алады. Бірақ, дауыс беру таңғы 6.00-ден ерте басталмауы тиіс және кешкі 22.00-ден кейін бітпеуі тиіс .
Оқи отырыңыз: Сайлау: Дауыстың дұрыс саналауын бақылау, сақтану. Әділ сайлау өтуі үшін не істеу керек?
Иә. Сайлау күні басқа жерде болуды жоспарласаңыз, 19 қарашада сағат 18.00-ге дейін тұрғылықты жеріңіздегі сайлау учаскесіне хабарласып, есептен шығару куәлігін алу қажет. Осы құжатпен сіз сайлау күні болатын орында дауыс бере аласыз. Бірақ бір елді мекен шегінде басқа учаскеде дауыс беруге болмайды.
Сайлау учаскесіне келіп есептен шығару куәлігі мен жеке куәлік көрсетеді. Сайлау комиссиясы азаматты сайлаушылар тізіміне қосады. Есептен шығару куәлігінің орнына дауыс беру бюллетенін береді.
Дауыс беру үшін өзіңіз тұрған шет мемлекеттегі сайлау комиссиясының учаскесіне жүгінуіңіз керек. Шетелдегі сайлау учаскелерінің тізімі Орталық сайлау комиссиясының сайтында жарияланған. Шет елдегі қазақстандықтар немесе дауыс беру күні өзге елде болатын азаматтар елшіліктер сайтына, телефон нөмірлері мен электронды поштасына мәліметтерін хабарлап, сайлаушылар тізіміне қосыла алады. Дауыс беру кезінде өзімен бірге Қазақстан Республикасы азаматының жарамды паспорты болуы қажет.
Азамат сайлау бюллетеньдерiн жасырын дауыс беруге арналған кабиналарда толтырады. Кабинада дауыс берушiден басқа біреудің болуына тыйым салынады. Алайда сайлаушы өз бетінше толтыра алмаса (қарт адамдар, көру қабілеті нашар адамдар) өзi сенетiн адамның көмегiн пайдалануға хақылы. Оның аты-жөнi дауыс бергеннен кейiн сайлаушы тiзiмiне тiркелiп, тұсына сайлаушының бюллетень алғаны жөнiнде қолы қойылады. Сайлаушыға келесі адамдар көмектесе алмайды:
Оқи отырыңыз: Тоқаев: Сайлау саяси жүйені түбегейлі өзгертетін кезеңді бастап береді
Дауыстарды санау кезiнде жарамсыз бюллетеньдер дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың бюллетеньдерi қатарынан алынып тасталады. Бюллетеньге балағат сөздер жазған адамға айыппұл салынуы мүмкін, өйткені бұл ұсақ бұзақылық деп есептелінеді.
Сайлаушылар келесі себептермен дауыс беруге келе алмаса учаскелiк сайлау комиссиясы сайлаушылардың тұрған жерiне барып дауыс берудi ұйымдастырады:
Ол үшін сайлаушы дауыс беру күнi сағат 12.00-ден кешiктiрмей жазбаша өтініш беруі тиіс. Сайлаушының тұрған жеріне жәшікті сайлау комиссиясының екі мүшесі апарады. Бюллетень жеке басын куәландыратын құжатты көрсеткен соң беріледі.
Заң бойынша дауыс беру құпия болуы керек. Бұл дегеніміз, ешкім, тіпті жұбайы немесе жақын досы да сайлаушының бюллетенін көрмеуі керек. Бюллетеньді көрсетуді талап етуге ешкімнің құқығы жоқ. Талап еткен адам жауапқа тартылуы мүмкін.
Дауыс беру күні сайлау алдындағы үгіт-насихатқа тыйым салынады. Бюллетеньді көрсету сайлау науқаны ретінде қарастырылып, әкімшілік жауапкершілікке тартылуыңыз мүмкін. Бюллетеньді ешкімге көрсетпей, бүктеп жәшікке салыңыз. Фотоға түсіріп әлеуметтік желіге салса, бұл да үгіт-насихат деп есептеледі.
Сайлау учаскесінде және оның маңында кімге дауыс бергеніңізді сұраса, бұл бұзушылық деп есептеледі және сол үшін әкімшілік жаза қолданылады. Орталық сайлау комиссиясында аккредитациядан өткен ұйымдар ғана сайлаушылар арасында сауалнама жасай алады. Басқаларға, тіпті журналистерге сауалнама жасауға тыйым салынған.
Оқи отырыңыз: Сайлау бақылаушыларының құқығы мен міндеттері қандай? Сараптама
Оқу орнының басшылығы немесе жұмыс беруші сайлауға баруды не бармауды, белгілі бір кандидатқа дауыс беруді, сайлауға қатысқаныңызды растап бюллетень фотосын жіберуді талап етсе, бас тартқан жағдайада жатақханадан не оқудан, жұмыстан шығарамын деп қорқытуы мүмкін. Заң тұрғысынан олар сайлаушының сайлауға ерікті түрде қатысу құқығын бұзады. Сондай-ақ, сайлау құқығын еркін жүзеге асыруға кедергі келтіреді. Мұндай жағдайда бұзушылықтарды аудио, фото және видеоға жазып алу керек.
Сайлауға күштеп апарғандардың ісі сотта дәлелденсе әкімшілік және қылмыстық жауапқа тарытылады. Сайлауға күштеп апарса, белгілі бір кандидатқа дауыс бергізсе, сіздің атыңыздан рұқсатсыз дауыс берсе, 4 мың АЕК (12 252 000 теңге) айыппұл салынады не төрт жылға бас бостандығы шектеледі не одан айырылады.
Сайлаушы бұзушылықты байқаса және оны аудио, видеоға жазып, фотоға түсіріп алса сайлау учаскесінің төрағасына хабарлай алады. Сайлаушылардың түсірілім жасауына тікелей тыйым салынбаған. Төраға мәселені шеше алмаса, құқық қорғау органдарына, бірінші кезекте-прокуратураға шағым жазуы керек. Сот пен прокуратураның телефон нөмірлері сайлау учаскесіндегі стендтке ілінеді.
Сайлау бюллетенiне әлiпби ретімен кандидаттардың тегi, аты, әкесiнiң аты және ""Бәріне қарсымын"" деген жол қазақ және орыс тілінде жазылған. Сайлаушы кандидаттың ешқайсына дауыс бергісі келмесе ""Бәріне қарсымын"" дегенді белгілей алады. Бұл баған сайлаушылардың белсенділігін анықтауға арналған, сайлау қорытындысын шығарғанда есепке алынбайды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Сайлаушылар ешкімге дауыс бергісі келмесе, &quot;бәріне қарсымын&quot; деген бағанды белгілей алады.",,2022-11-18T14:15:00+05:00
qorytyndy-attestaciya-oqusylar-tapsyratyn-emtixandardyn-tolyq-tizimi,informburo.kz,Қорытынды аттестация: Оқушылар тапсыратын емтихандардың толық тізімі,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/qorytyndy-attestaciya-oqusylar-tapsyratyn-emtixandardyn-tolyq-tizimi,"Ашық НҚА порталында мектеп оқушыларының үлгерімін бағалау және қорытынды аттестаттауға арналған қағидалар жобасы қоғамдық талқылауға жарияланды. Жобада ішінара өзгерістер болғанымен, мектеп оқушыларының білімін бағалау тәртібінде аса өзгеріс жоқ. Осыған дейін БЖБ мен ТЖБ жайлы жазсақ , бұл материалда қорытынды аттестаттау тәртібін түсіндіреміз.
Негізгі орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын меңгерген 9 (10) сынып оқушылары төрт пәннен емтихан тапсырады, оның біреуі таңдау пәнінен:
Емтихан материалдарын білім басқармалары дайындайды.
Жалпы орта білім берудің жалпы білім беру оқу бағдарламаларын меңгерген 11 (12) сынып оқушылары бес емтихан түрінде қорытынды аттестаттау тапсырады, олардың біреуі таңдау пәнінен:
Емтихан жұмыстарының материалдарын Назарбаев зияткерлік мектептері дайындайды.
Мамандандырылған музыкалық мектеп-интернаттардың 11-сынып оқушыларын қорытынды аттестаттау жазбаша емтихан нысанында өтеді:
12-сынып оқушылары:
Оқи отырыңыз: 2023-2024 оқу жылынан бастап 5-8, 10 сынып оқушылары ""Қазақ тілінен"" міндетті емтихан тапсырады
Оқу жылына қосымша жиынтық бағалауда ""екі"" бағасын алған 9 (10) сынып оқушылары қорытынды аттестаттауға жіберілмейді, қайта оқу жылына қалдырылады. Ал 11 (12) сынып оқушылары қорытынды аттестаттауға жіберілмейді және білім алуды аяқтамаған адамдарға берілетін анықтама алады. Қорытынды бағалауда үш және одан көп пәннен ""екі"" алған оқушыларға да осылай жасалады.
Қорытынды аттестаттауда:
Оқушылар келесідей жағдай болса емтихандардан босатылады:
Қорытынды аттестаттаудан босату туралы бұйрықтар келесі құжаттар негізінде шығарылады:
Қорытынды аттестаттаудан босатылған оқушылардың білімі сол оқу жылының жылдық бағаcы негізінде бағаланады. Ал ауырып қалған оқушылар сауыққаннан кейін өткізіп алған емтихандарды тапсырады.
Бесінші сыныптан бастап барлық пәннен жылдық және қорытынды бағалары беске шыққан  9 (10)-сынып оқушыларға негізгі орта білім туралы үздік аттестат беріледі.
Жалпы орта білім туралы аттестатқа қосымшаға енгізілетін пәндерден беске шыққан және 10 (11) – 11 (12) сыныптарда барлық пәннен жылдық, қорытынды бағалары бес болған оқушыларға үздік аттестат беріледі.
Соңғы үш жылдағы жалпы білім беретін пәндерден халықаралық олимпиадалардың жеңімпаздарына, негізгі орта білім туралы үздік аттестат алған, 10 (11) бастап 11 (12) сыныптарда оқу кезеңінде жалпы орта білім берудің білім беретін оқу бағдарламаларына сәйкес барлық пәннен тоқсандық, жылдық және қорытынды бағалары ""бес"" болған және қорытынды аттестаттаудан босатылғандарға ""Алтын белг""» жалпы орта білім туралы аттестаты және ""Алтын белгі"" белгісі беріледі.
Оқи отырыңыз: Оқушылар қандай жағдайда сыныпты келесі жылы қайта оқиды? Министрлік түсіндірмесі
Шетелге оқуға түскендер және қоныс аударғандар растайтын құжаттарын ұсынса оқу жылының аяқталуына 2 ай қалғанша қорытынды бітіру емтихандары немесе мемлекеттік бітіру емтихандарын тапсыра алады. Мерзімінен бұрын қорытынды аттестаттауды білім беру ұйымдары жүргізеді. ""Алтын белгіге"" үміткер мерзімінен бұрын аттестаттауды беске тапсырса білім беру ұйымдары жалпы орта білім туралы үздік аттестат береді. Емтихан материалдарын білім басқармалары әзірлейді.
Халықаралық алмасу желісімен шетелге оқуға кеткен 11 (12) сынып оқушылары қорытынды аттестаттауды шетелде оқуды бітіргеннен кейін тапсырады. Қорытынды аттестаттаудан өткен оқушыға шетелде оқыған пәндерінің бағалары, Қазақстан мектептеріндегі алдыңғы сыныптарда алған жылдық және қорытынды бағалары ескеріле отырып жалпы орта білім туралы аттестат беріледі. Барлық пәннен жылдық, қорытынды бағалары бес болса үздік аттестат алады.
Ерекше білім беруді қажет ететін және жеке оқу бағдарламасы бойынша оқитын оқушыларды қорытынды аттесттау мәселесін олардың жеке ерекшеліктеріне сәйкес педагогикалық кеңес шешеді.
9 (10) сыныпта жазбаша жұмыстарды орындауға – 2 сағат, математикаға (жазбаша) – 3 сағат (физика-математикалық бағыттағы мамандандырылған мектептерде – 4 сағат) бөлінеді.
11 (12) сыныпта қазақ тілі /орыс тілі және ұйғыр/ тәжік/ өзбек тілінде оқытатын мектептер үшін ана тілінен (оқыту тілі) жазбаша емтиханға 3 сағат, алгебра және анализ бастамаларына 5 сағат бөлінеді. Оларға қосымша уақыт беріледі.
Оқушылар емтиханда бір-бірден жеке-дара отырады. Оларға мектептің мөртабасы басылған қағаз үлестіріледі. Қағазға жазып, емтихан біткен соң комиссияға өткізеді. Белгіленген уақыт ішінде аяқтай алмағандар сол қалпында тапсырады.
Оқушы диктанттан басқа жазбаша емтихан кезінде дәлелді себеппен сыныптан шығуына рұқсат, бірақ қағазын комиссия мүшесіне тапсыруы керек. Емтихан мен тестілеу аяқталғаннан кейін комиссия мүшелері мектеп ғимаратында оқушылардың жұмыстарын тексереді. Тексергенде қателердің астын сызады. Эсседегі қателердің саны жеке көрсетіледі.
Емтихан Астана уақытымен таңғы сағат 10.00-де басталады. Қорытынды аттестаттау нәтижелері балл түрінде журналға қойылады және емтихан бағасына ауыстырылады. Оқушы жазбаша өтініш жазып, мектептің комиссиясы мүшесінің қатысуымен жазба жұмысын тексеру нәтижелерімен танысады. фактілерге негізделген өтінішті екі жұмыс күні ішінде қарайды.
Оқи отырыңыз: БЖБ және ТЖБ: Мектеп оқушыларының білімі қалай бағаланатынын түсіндіреміз
Қорытынды аттестаттау жөніндегі мектеп жанындағы емтихан комиссиясы құрамына пән мұғалімдері және мектеп директорының орынбасарлары, қоғамдық ұйымдардың және ата-аналар комитетінің өкілдері кіреді. Комиссияны мектеп директоры басқарады. Комиссия міндеті:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Үш не одан көп пәннен &quot;Екі&quot; деген баға алған оқушы бірден келесі оқу жылына қалдырылады.,,2022-11-22T15:00:00+05:00
konstituciya-1995-zyldan-beri-qalai-ozgerdi-taimlain,informburo.kz,Конституция 1995 жылдан бері қалай өзгерді? Таймлайн,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/konstituciya-1995-zyldan-beri-qalai-ozgerdi-taimlain,"1995 жылы 30 тамызда республикалық референдумда 98 баптан тұратын Қазақстан Конституциясы қабылданды. 1995 жылдан бері Ата заңға бес рет өзгеріс енгізілген. Іnformburo.kz Конституцияға енгізілген маңызды өзгерістерге шолу жасады.
1998 жылы 7 қазанда алғаш рет Конституцияға өзгерістер енгізілді. Негізгілеріне тоқталсақ, президент бес жыл емес, жеті жыл мерзімге сайланады деген өзгеріс енді. Ал президент болуға үміткерлер 40 жасқа толуы керек екені жазылып, 65 жастан аспау керек деген талап алынды.
Президент қызметiнен мерзiмiнен бұрын босаса не кетірілсе, қайтыс болса оның өкiлеттiгi қалған мерзiмге көшетін лауазымды тұлғаларға Парламент сенатының төрағасы мен премьер-министрмен бірге Парламент мәжiлiсiнiң төрағасы қосылды.
""Парламенттiң өкiлеттiк мерзiмi – төрт жыл"" деген сөздер алынып тасталды. Парламенттің өкілеттігі оның бірінші сессиясы ашылған сәттен басталып, жаңадан сайланған Парламенттің бірінші сессиясы жұмысқа кіріскен кезден аяқталады.
Бұрынғы редакцияда мәжілістің 67 депутаттан тұратыны жазылса, жаңа редакцияда 77 депутатқа артты.
Парламент депутаттардың бестен төртінің көпшілік дауысымен Конституцияға өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы заң қабылдауға хақылы.
Өзгерген баптардың толық тізімі
33-бап. Мемлекеттік қызметшіге қойылатын жас шектеуі алынып тасталды. Конституцияның алғашқы редакциясында мемлекеттiк қызметшiнiң жасы 60 жастан, ал ерекше жағдайларда 65 жастан аспауға тиiс деп жазылған.
41-бап. Президент бес жыл емес жеті жыл мерзімге сайланады деген өзгеріс енгізілді. Президент болуға үміткерлердің жасы 35 емес, 40 жасқа толуы керек екені жазылып, 65 жастан аспау керек деген талап алынып тасталды.
42-бап. Кезектен тыс сайлауда сайланған президенттің өкiлеттiгi кезектен тыс сайлаудан кейiн бес жыл өткен соң өткiзiлетiн кезектi президенттiк сайлауда сайланған Республика Президентiнiң антына кіріскенге дейiн жүзеге асырылады деген тармақ алынып тасталды.
44-бап. Президент Орталық сайлау комиссиясы мен Есеп комитетінің төрағасын ғана емес, екі мүшесін де бес жыл мерзімге қызметке тағайындайды деген толықтыру енгізілді.
48-бап. Президент қызметiнен мерзiмiнен бұрын босаса не кетірілсе, қайтыс болса оның өкiлеттiгi қалған мерзiмге көшетін лауазымды тұлғаларға Парламент сенатының төрағасы мен премьер-министрмен бірге Парламент мәжiлiсiнiң төрағасы қосылды.
49-бап. ""Парламенттiң өкiлеттiк мерзiмi – төрт жыл"" деген сөздер алынып тасталды. Парламенттің өкілеттігі оның бірінші сессиясы ашылған сәттен басталып, жаңадан сайланған Парламенттің бірінші сессиясы жұмысқа кіріскен кезден аяқталады.
50-бап. Бұрынғы редакцияда мәжілістің 67 депутаттан тұратыны жазылса, жаңа редакцияда 77 депутатқа артты. Оның ішінде 67 депутат республиканың әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiсi ескерiле отырып құрылатын және шамамен сайлаушылардың саны тең бiр мандатты аумақтық сайлау округтерi бойынша сайланады. Он депутат бара-бар өкiлдiк жүйесi бойынша және бiртұтас жалпыұлттық сайлау округiнiң аумағы бойынша партиялық тiзiмдер негiзiнде сайланады. Бұл бап ""Сенат депутаттарының өкiлеттiк мерзiмi – алты жыл, Мәжiлiс депутаттарының өкiлеттiк мерзiмi – бес жыл"" деген тармақпен толықтырылды.
51-бап. Сенат депутаттарының жартысы екі жыл емес, әрбір үш жыл сайын қайта сайланып отырады деп өзгертілді.  Мәжiлiске сайлаушылардың кемiнде жетi процентiнiң даусын алған саяси партиялар жiберiледi. Егер дауыс беруге таңдаушылардың елу процентiнен астамы қатысса, Сенатқа сайлау өткiзiлдi деп есептеледi.
52-бап. ""Парламент депутатының өкiлеттiгi, тоқтатылған немесе мерзiмi аяқталған жағдайда оның бұрынғы жұмысын (қызметiн) сақтауға немесе нақ сондай жұмыс (қызмет) тауып беруге кепiлдiк берiлмейдi"" деген сөйлем алынып тасталды.
56-бап. Мәжілістің ерекше қарауына президенттің кезектен тыс сайлауын тағайындау жатпайды.
57-бап. Парламенттің әр палатасы дербес, басқа палатаның қатысуынсыз тағайындай алатын Есеп комитетінің мүшелері үшке артты.
66-бап. Жаңа редакцияда үкіметтің міндетіне республикалық бюджетті және оның атқарылуы туралы есепті әзірлеу кірмейді. Үкімет есепті ұсынады, бюджеттің атқарылуын қамтамасыз етеді. Үкімет есеп комитетінің төрт мүшесін бес жыл мерзімге тағайындайды деген тармақша алынып тасталған.
68-бап. Ескі редакцияда үкімет мүшелерінің өздері қабылдаған шешімдерге, тіпті оны қабылдауға жақтап дауыс бермесе де, бірақ келiспеушiлiктерiн бiрден мәлiмдемесе де ортақ жауапты екені жазылған. Жаңа редакцияда үкiмет мүшелерi өз құзыретi шегiнде шешiмдер қабылдауда дербестiкке ие әрi өздерiне бағынысты мемлекеттiк органдардың жұмысы үшiн премьер-министрiнiң алдында жеке-дара жауап бередi. Үкiметтiң жүргiзiп отырған саясатымен келiспейтiн немесе оны жүргiзбейтiн үкiмет мүшесi орнынан түсуге өтiнiш бередi не ол лауазымнан босатылуы тиiс.
75-бап. Толықтыру: Заңда көзделген жағдайларда қылмыстық сот iсiн жүргiзу алқа заседательдерiнiң қатысуымен жүзеге асырылады.
82-бап. Ескі редакцияда Жоғары сот кеңесін президент басқаратыны жазылса, жаңа редакцияда президент тағайындайтын төраға басқаратыны жазылған.
87-бап. Әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiстердiң әкiмдерiн олардан жоғары тұрған әкiмдер тағайындап келсе, жаңа редакцияда олар президент айқындаған тәртiппен тағайындалады немесе сайланады.
91-бап. Парламент депутаттардың бестен төртінің көпшілік дауысымен Конституцияға өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы заң қабылдауға хақылы.
94-бап. Толықтыру: Президент келiсiмiмен оның өкiлеттiк мерзiмi Парламент қаулысымен қысқартылуы мүмкiн. Мұндай жағдайда Парламент Мәжiлiсi бiр ай iшiнде президент сайлауын тағайындайды. Президент сайланған күннен бастап бiр ай iшiнде ант бередi және жетi жылдан кейiн кезектi президент сайлауында сайланған президент қызметiне кiрiскенге дейiн өз өкiлеттiгiн жүзеге асырады.
95-бап. Конституциядағы Парламент мәжілісi депутаттарын партиялық тiзiмдер негiзiнде сайлау туралы ережелерi екiншi шақырылатын Парламент мәжілісi депутаттарын сайлаудан бастап қолданылады деген тармақпен толықтырылды.
2007 жылы да Конституцияға бірқатар өзгерістер енгізілді. Қазақстанның елордасы Астана қаласы деп түзетілді.
Өлім жазасы адамдардың қаза болуымен байланысты террористік қылмыстар жасағаны үшін, сондай-ақ соғыс уақытында ерекше ауыр қылмыстар жасағаны үшін ең ауыр жаза ретінде заңмен белгіленді.
Президент енді жеті жыл емес, бес жыл мерзімге сайланатын болды. Сондай-ақ, мемлекет басшысы Қазақстанда кемiнде 15 жыл емес, соңғы 15 жыл бойы тұруы керектігі айқындалды.
Бiр адам қатарынан екi реттен артық президент болып сайлана алмайды. Бірақ, жаңа редакцияда бұл шектеу ҚР Тұңғыш Президентіне қолданылмайтыны жазылды.
Республика Президентi өз өкiлеттiгiн жүзеге асыру кезеңiнде саяси партиядағы қызметiн тоқтата тұрады деген тармақ алынып тасталды.
Жаңа редакцияда президент сыртқы істер, қорғаныс, ішкі істер, әділет министрлерін қызметке тағайындайтыны, премьер-министрдің актілерінің күшін жояды не қолданылуын толық немесе ішінара тоқтата тұрады.
Өзгерген баптардың толық тізімі
2-бап. ""Республиканың әкiмшiлiк-аумақтық құрылысы, астанасының орналасатын жерi мен мәртебесi заңмен белгiленедi. Қазақстанның елордасы Астана қаласы"" деп түзетілді.
5-бап. Қоғамдық және мемлекеттік институттардың бiрiгiп кетуiне, қоғамдық бірлестіктерді мемлекеттік қаржыландыруға жол берiлмейдi.
15-бап. Өлім жазасы адамдардың қаза болуымен байланысты террористік қылмыстар жасағаны үшін, сондай-ақ соғыс уақытында ерекше ауыр қылмыстар жасағаны үшін ең ауыр жаза ретінде заңмен белгіленеді. Осыған дейін аса ауыр қылмыс жасағандарға қолданылатыны жазылған.
16-бап. Ескі редакцияда заңда көзделген реттерде ғана және тек қана соттың санкциясымен тұтқындауға және қамауда ұстауға болады делінген. Жаңа редакцияда прокурордың санциясы қосылды. Ал тұтқындалған адамға сотқа шағымдану құқығы берiледi.
41-бап. Президент жеті жыл емес, бес жыл мерзімге сайланады. Президент Қазақстанда кемiнде 15 жыл емес, соңғы 15 жыл бойы тұруы керек.
42-бап. Бiр адам қатарынан екi реттен артық президент болып сайлана алмайды. Жаңа редакцияда бұл шектеу ҚР Тұңғыш Президентіне қолданылмайды.
43-бап. Республика Президентi өз өкiлеттiгiн жүзеге асыру кезеңiнде саяси партиядағы қызметiн тоқтата тұрады деген тармақ алынып тасталды.
44-бап. Жаңа редакцияда президент сыртқы істер, қорғаныс, ішкі істер, әділет министрлерін қызметке тағайындайтыны, премьер-министрдің актілерінің күшін жояды не қолданылуын толық немесе ішінара тоқтата тұрады. Парламент Сенатының келісімімен ғана Ұлттық банк төрағасын, Бас прокурорды, ҰҚК төрағасын қызметке тағайындап, босата алады деп жазылған.    Президентке тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдарды құрады, таратады және қайта құрады, олардың басшыларын қызметке тағайындайды және қызметтен босатады. Президент Қазақстан халқы Ассамблеясын құрады.
46-бап. Қазақстанның Тұңғыш Президентінің мәртебесі мен өкілеттігі Конституциямен және конституциялық заңмен айқындалады.
50-бап. Сенаттың 15 депутатын президент тағайындайды. Бұрынғы редакцияда жеті депутат еді. Мәжіліс ендігіде 77 депутаттан емес, 107 депутаттан тұрады.
51-бап. Мәжілістің 98 депутаты сайлау арқылы сайланады. Қалған 9 депутатты Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды. Жаңа редакцияда Қазақстанда он жылда тұрақты тұрып жатқан ел азаматы Сенат депутаты бола алатыны жазылған. Ескі редакциядағы кемiнде ""бес жыл Қазақстан азаматы"" деген сөздер алынып тасталды.
52-бап. Парламент депутаты Қазақстан азаматтығын жоғалтса мандатынан айырылады. Ал Мәжіліс депутаты конституциялық заңға сәйкес өзін сайлаған саяси партиядан шықса немесе шығарылса, конституциялық заңға сәйкес депутатты сайлаған саяси партия қызметін тоқтатқан кезде өз мандатынан айырылады.
53-бап. Ескі редакциядан палаталардың бірлескен отырысында президентінің қарсылығын туғызған заңнамалар бойынша ол қарсылық жiберген күннен бастап бiр ай мерзiм iшiнде қайталап талқылау мен дауысқа салуды өткiзедi, Парламенттің президенттiң премьер-министрді, Ұлттық банк төрағасын тағайындауына келісім бередi, премьер-министрдiң үкiмет бағдарламасын мақұлдайды немесе қабылдамай тастайды, үкiметке сенімсiздiк бiлдiредi, республикалық референдум тағайындау туралы бастама көтередi деген тармақшалар алынып тасталды.
56-бап. Ескі редакциядан Мәжілістің ерекше қарауына қарауына президентінің ұсынуымен ОСК төрағасын және онынбасарын, хатшысы мен мүшелерiн сайлау және қызметтен босату, Әдiлет біліктілік алқасының құрамына екi депутатты жiберу, президентке қарсы мемлекетке опасыздық жасады деп айып тағу жататыны жазылған. Оның орнына жаңа редакцияда палата депутаттарының жалпы санының көпшілік даусымен президентке премьер-министрді тағайындауға келісім беру, үкіметке сенімсіздік білдіруге хақылы екені жазылған.
57-бап. Парламенттiң әр палатасы дербес, басқа Пплатаның қатысуынсыз енді есеп комитетінің үш мүшесін ғана емес, ОСК екі мүшесін, Конституциялық Кеңестің екі мүшесін қызметке тағайындайды.
58-бап. Парламент Палаталарының төрағалары палаталарға Конституциялық Кеңестiң екi-екiден мүшелерiн тағайындайды деген тармақша алынып тасталып, оның орнына Конституциялық Кеңестің, ОСК, Есеп комитетінің мүшесі қызметіне тағайындау үшін кандидатуралар ұсынады деп жазылды.
61-бап. Заң шығару бастамасы құқығы президентке де тиесілі. Бұрын Парламент депутаттары мен Үкіметке берілген еді.
63-бап. Президент Парламент палаталары төрағаларымен және премьер-министрмен консультациялардан кейін Парламентті немесе мәжілісті тарата алады.
64-бап. Үкімет бүкіл қызметінде президент алдында жауапты, ал Конституцияда көзделген жағдайларда Парламент Мәжілісінің және Парламенттің алдында жауапты. Ескі редакцияда Парламентке есеп беретіні ғана жазылған.
67-бап. Премьер-министр тағайындалғаннан кейiнгi бiр ай iшiнде Парламентке үкiмет бағдарламасы туралы баяндама ұсынады деген тармақша алынып тасталды.
70-бап. Премьер-министр жаңадан сайланған мәжіліс алдында үкіметке сенім туралы мәселе қояды. Мәжіліс сенім білдірген жағдайда, егер президенті өзгеше шешім қабылдамаса, Үкімет өз міндеттерін атқаруды жалғастыра береді.
72-бап. Конституциялық Кеңес Парламент және оның палаталары қабылдаған қаулылардың Конституцияға сәйкестігін қарайды деген толықтыру енгізілді. 84-бап алынып тасталды. Онда қылмыстық iстер бойынша анықтама жүргiзу мен алдын ала тергеудi арнаулы органдар жүзеге асыратыны, бұлар сот пен прокуратурадан бөлiнгені жазылған.
86-бап. Мәслихаттарды жалпыға бiрдей, тең, төте сайлау құқығы негiзiнде жасырын дауыс беру арқылы төрт жыл емес, бес жыл мерзiмге халық сайлайды. Мәслихаттың өкiлеттiгiн мерзiмiнен бұрын сенат емес, президент тоқтата алады.
87-бап. Президент облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкiмдерiн премьер-министрдің ұсынуымен емес, сондағы мәслихаттарының келісімімен тағайындайды.
89-бап. Қазақстанда жергiлiктi өзiн-өзi басқаруды ұйымдастыру мен олардың қызметі заңмен реттеледі. Ескі редакцияда заңмен белгіленген шекте азаматтардың өзі белгілейді делінген.
Президент сайлауына қатысты 41-бап ""Президенттің кезектен тыс сайлауы президент шешімімен тағайындалады және конституциялық заңда белгіленген тәртіп пен мерзімде өткізіледі"" деген тармақпен толықтырылды.
2017 жылы Конституцияға енгізілген өзгерістердің маңыздылары деп келесілерді атауға болады:
Азаматтықтан айыруға террористік қылмыстар жасағаны, сондай-ақ Қазақстан Республикасының өмірлік маңызы бар мүдделеріне өзге де ауыр зиян келтіргені үшін соттың шешімімен ғана жол беріледі.
Президент мемлекеттік бағдарламаларды, премьер-министрдің ұсынуымен бюджет есебiнен ұсталатын барлық органдардың қызметкерлерiне арналған қаржыландыру мен еңбекақы төлеудiң бiрыңғай жүйесiн бекiтедi деген тармақшалар мен ""Президент Республикалық ұланды жасақтайды"" деген сөйлем алынып тасталды.
Үкімет өзінің қызметінде президент қана емес, парламент алдында да жауапты. Сәйкесінше, Үкiмет қызметi туралы президентке ғана емес, парламентке де баяндап отырады.
Конституциялық кеңес парламент қабылдаған заңдардың Конституциясына сәйкестiгiн президент қол қойғанға дейiн қарайды.
Өзгерген баптардың толық тізімі
2-бап. Астана қаласының шегінде конституциялық заңға сәйкес қаржы саласында ерекше құқықтық режим белгіленуі мүмкін.
4-бап. Қазақстан қатысушысы болып табылатын халықаралық шарттардың Қазақстан Республикасының аумағында қолданылу тәртібі мен талаптары Республиканың заңнамасында айқындалады деп толықтырылды.
10-бап. Азаматтықтан айыруға террористік қылмыстар жасағаны, сондай-ақ Қазақстан Республикасының өмірлік маңызы бар мүдделеріне өзге де ауыр зиян келтіргені үшін соттың шешімімен ғана жол беріледі.
41-бап. Конституциялық заңда президенттікке кандидаттарға қосымша талаптар белгіленуі мүмкін.
44-бап. Президент мемлекеттік бағдарламаларды, премьер-министрдің ұсынуымен бюджет есебiнен ұсталатын барлық органдардың қызметкерлерiне арналған қаржыландыру мен еңбекақы төлеудiң бiрыңғай жүйесiн бекiтедi деген тармақшалар мен ""Президент Республикалық ұланды жасақтайды"" деген сөйлем алынып тасталды.
45-бап. ""Президент заңдар шығарады"" деген тармақ алынып тасталды.
55-бап. Cенаттың ерекше қарауына президенттің ұсынуымен Адам құқықтары жөніндегі уәкілді бес жыл мерзімге қызметке сайлау және оны қызметінен босату жатады.
64-бап. Үкімет өзінің қызметінде президен қана емес, парламент алдында да жауапты.
66-бап. Үкімет президент келісімімен мемлекеттік бағдарламаларды бекітеді, сондай-ақ олардың орындалуын қамтамасыз етеді. Мемлекеттік бюджет есебінен қамтылатын барлық органдар үшін қаржыландырудың және қызметкерлердің еңбегіне ақы төлеудің бірыңғай жүйесін бекітеді. Бірақ құрамына кiрмейтiн орталық атқарушы органдардың басшыларын қызметке тағайындап, босата алмайды.
67-бап. Үкiмет қызметi туралы президентке ғана емес, парламентке де баяндап отырады.
72-бап. Конституциялық кеңес парламент қабылдаған заңдардың Конституциясына сәйкестiгiн президент қол қойғанға дейiн қарайды.
79-бап. Ескі редакцияда 25 жасқа толған, жоғары заң білімi, заң мамандығы бойынша кемiнде екi жыл жұмыс өтілі бар және біліктілік емтиханын тапсырған азаматтар судья бола алады делінсе, жаңа редакцияда мұның бірі жазылмаған. Оларға қойылатын талаптар конституциялық заңда айқындалады.
86-бап. Мәслихаттың өкілеттігін мерзімінен бұрын президент премьер-министрмен және Парламент палаталарының төрағаларымен консультациялардан кейін тоқтатады.
87-бап. Ескі редакцияда облыс, республикалық маңызы бар қала және астанадан өзге әкімшілік-аумақтық бөліністердің әкімдері мәслихаттардың келісімімен президент тағайындайды делінсе, мұнда заңда айқындалатын тәртіппен қызметке тағайындалып, босатылады делінген.
91-бап. Ескі редакция: Конституцияда белгiленген мемлекеттiң бiртұтастығын және аумақтық тұтастығын, Республиканы басқару нысанын өзгертуге болмайды.  Жаңа редакция: Конституцияда белгiленген мемлекеттiң тәуелсіздігі, Республиканың бiртұтастығы мен аумақтық тұтастығы, оны басқару нысаны, сондай-ақ тәуелсіз Қазақстанның Негізін салушы, Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы іргесін қалаған Республика қызметінің түбегейлі принциптері және Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасының мәртебесі өзгермейді.
2019 жылы 19 наурызда Нұрсұлтан Назарбаев мерзімінен бұрын президенттік өкілеттігін тоқтататынын мәлімдеді. 20 наурызда ҚР Парламенті Сенатының төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына ант беріп, уақытша президент болды. Сол күні ол ел астанасына Нұрсұлтан Назарбаевтың есімін беруді ұсынды. Парламент жедел түрде Астана атауын Нұр-Сұлтан деп өзгерту туралы заң жобасын қабылдады.
Осылайша ҚР Конституциясының 2-бабы 3-тармағы мынадай редакцияда жазылды: Республиканың әкімшілік-аумақтық құрылысы, оның астанасының мәртебесі заңмен белгіленеді. Қазақстанның астанасы Нұр-Сұлтан қаласы болып табылады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Конституцияға президенттің өкілеттігіне қатысты өзгертулер мен толықтырулар жиі енгізілген.,,2022-05-03T18:24:33+05:00
biyl-koktemde-17-myn-adam-askerge-saqyrylady-olar-bilui-tiis-8-suraqqa-zauap,informburo.kz,Биыл көктемде 17 мың адам әскерге шақырылады. Олар білуі тиіс 8 сұраққа жауап,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/biyl-koktemde-17-myn-adam-askerge-saqyrylady-olar-bilui-tiis-8-suraqqa-zauap,"Биыл көктемде 19-27 жас аралығындағы 17 мыңға жуық азамат әскерге шақырылады. Олардың 6 500-ден астамы Қарулы Күштердің бөлімдері мен бөлімшелерінде қызмет етеді. Қазір Қорғаныс істері жөніндегі департамент, басқармалар мен бөлімдерде көктемгі әскерге шақыру науқаны алдында жастарды зерделеу жұмыстары жүріп жатыр. Осы ретте informburo.kz жастар әскерге қалай іріктелетінін және қандай негізде әскери борышын өткермей-ақ әскери билет алуға болатынын баяндайды.
Өкілетті орган жеке істерді зерделеу кезінде әскерге шақырылушылардың сауалнама деректерін қарап, азаматпен және оның ата-анасымен әңгімелеседі.
Зерделеу барысында жастардың:
Әкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілікке тартылған, тергеуде жүрген, заңсыз қоғамдық бірлестіктердің немесе дәстүрлі емес діни ағымдардың мүшелері ретінде арнайы есепте тұрған адамдар басты назарға алынады.
ҚР Қарулы күштері бас штабының ұйымдастыру-жұмылдыру жұмыстары департаменті бастығының орынбасары полковник Аян Еслямовтың мәлімдеуінше, әскерге шақыру жасындағы 90 мыңнан астам жасөспірім зерделенеді.
Мемлекеттік күзет қызметін жасақтау үшін әскерге шақырылушыларды іріктеу білім деңгейі, жұмыс тәжірибесі және дене шынықтыру дайындығы бойынша қойылатын талаптарға сәйкес басым тәртіппен жүзеге асырылады. Мәселен, шақырылушының бойы 185 см-ден кем болмауы керек.
Десант-шабуылдау әскерлерін жасақтау үшін әскерге шақырылғандарды іріктеу жалпы орта білімнен төмен емес білімі бар, дене бітімі жақсы дамыған, бірінші кезекте парашютші спортшылар қатарынан іріктеледі. Шақырылушының бойы 175 см-ден кем болмауы керек.
Ұлттық ұланға, танк, авиация, зенит-зымыраны бөлімдеріне және азаматтық қорғаныс әскери бөлімдеріне ауыл шаруашылығын механикаландыру және электрлендіру факультеттерін бітірген әскерге шақырылушылар жіберіледі. Ұлттық ұланға баратын жастың бойы 165 см-ден кем болмауы керек. Ал танк бөліміне баратындар үшін бойдың ұзындығы маңызды емес.
Зымыран, авиация, танк техникасын және радиотехника аппаратурасын шығарумен байланысты ұйымдарда жұмыс істейтін азаматтар аталған әскер түрлері мен тектерін жасақтауға жіберіледі.
Жоғары білімі бар әскерге шақырылушылар оқу-жаттығу бөлімдеріне олардың біліміне және әскери даярлық бейініне ұқсас мамандықтар бойынша іріктеледі.
Математика, физика және инженерлік-экономикалық факультеттерді бітірген азаматтар радиотехника, зенит-зымыраны бөлімдеріне, Қарулы Күштері барлық түрлерінің, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының байланыс бөлімдеріне жіберіледі.
Медицина және фармацевтика факультеттерін бітірген жастар ҚР Қарулы күштеріне, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарына кіші медицина маманы лауазымдарына алынады.
Сарбаздар қатарынан сержанттарды, кіші мамандарды даярлауға арналған оқу-жаттығу бөлімдері мен мектептерге кемінде жалпы орта білімнен төмен емес білімі және жоғары мораль қасиеттері бар әскерге шақырылғандар қатарынан қатаң дербес тәртіппен іріктеледі.
Оқи отырыңыз: Қазақстан тұрақты әскер саны бойынша әлемде 70-орында
Барлық жас жігіт әскерге шақыру қағазын алады. Оны әскерге шақырылушының өзіне беру міндетті емес. Ата-анасына немесе жұмысына жіберуге болады. Ең бастысы – қол қою.
Бұдан кейін жастар 11 дәрігердің тексеруінен өтеді. Пандемия басталғалы олардың қатарына инфекционист дәрігер қосылды. Олар кімнің әскери қызметке жарамды екенін және кімнің мерзімін кейінге қалдыруын шешеді. Жарамдылықтың 6 санаты бар:
Денсулық жағдайына байланысты әскерден босатуға жататын аурулардың тізімі бар. Мысалы, туберкулезбен, көз ауруымен, қатерлі ісікпен және басқа да аурулармен ауыратын адам әскерге мүлдем жарамсыз деп танылады. Тізім мерзімді түрде жаңартылып отырады және оны осы жерден көруге болады.
Егер ауруы емделетін болса, әскерге шақыру мерзімі шегеріледі.
Былтыр әскерге шақырту алған 80 мыңнан астам азаматтың 10%-ының денсаулығы әскери борышын өтеуге жарамаған. Олар негізінен ішкі ағза, хирургиялық, неврологиялық, көз ауруларына байланысты мерзімді кейінге шегерген .
Әскери борышты өтеу мерзімін отбасылық жағдайға байланысты да кейінге шегеруге болады. Ол екі рет беріледі. Оны үйленген және кемінде бір баласы бар немесе туыстарының жалғыз асырушысы болып отырған жігіттер әскери борышын өтеуден босатылады.
Туысқандар қатарына:
Оқи отырыңыз: Қазақстанда әскери боевик қалай түсірілді?
Оқу оқып жатқан 18-ден 27 жасқа дейінгі жастарға әскери борышын өтеу мерзімін кейінге шегеруге болады. Оның ішінде:
Университеттің әскери кафедрасында оқығандар оқу орнын бітірген кезде лейтенант шенін алады және әскери қызметке шақырылмайды. Алайда кейбіреуі әскерге баруға міндеттеледі.
Жыл сайын үкімет қанша запастағы офицерлерді әскери қызметке шарықу керек екені туралы қаулы шығарып отырады. Мәселен, былтыр Қарулы Күштерге – 150, Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметіне 20 запастағы офицер шақырылды. Олар екі жыл әскери қызмет етуге міндеттелді.
""Жас Ұлан"" республикалық мектептерінің түлектері әскери жоғары оқу орнына түсу кезінде басымдыққа ие болады. Егер өтініш беруші оқуға түспесе, әскери қызметке шақырылады.
Щучинск қаласындағы кадет корпусының түлектері кәсіби сержант болып шығады. Сол себепті келісімшарт бойынша жасақ командирі болып әскери қызметке барады.
""Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы"" заңына өзгертулер енгізілген. 2013 жылғы наурыздан бастап азаматтарға әскери билетті бір ай ішінде алу мүмкіндігі ұсынылды. Одан 24-27 жас аралығындағы, денсаулық жағдайына байланысты әскери қызметке жарамды немесе жарамдылығы шектеулі, соның ішінде әскери қызметке шақыру мерзімі кейінге қалдырылған азаматтар өте алады.
Ақылы әскери оқу құны – 263 318 теңге.
Оқи отырыңыз: Әскердегі сарбаздар тамағына бөлінетін қаражат 40% өсті. Рационға қымыз, шұбат пен құрт қосылады
Әскери қызметке сәйкес келмейтіндер санатына төмендегі санаттағы адамдар жатады:
Жасы 27-ге толған азаматтар да әскери билет алуы керек. Ол үшін жергілікті әскери билік органдарына хабарласып, не үшін әскери борышын өтемегенін түсіндіріп, растауы қажет.
Қолданыстағы заңнамаға сәйкес әскерге шақырылушының мерзімді әскери қызмет өткеруден жалтарғаны үшін әкімшілік және қылмыстық жауапкершілік көзделген. Мәселен:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Әскери кафедрада оқығандар да әскерден босатылмайды.,,2022-02-04T15:36:23+05:00
grippol-plyus-zane-inflyuvak-tetra-tumauga-qarsy-qandai-ekpe-algan-durys,informburo.kz,Гриппол плюс және Инфлювак тетра. Тұмауға қарсы қандай екпе алған дұрыс?,Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/grippol-plyus-zane-inflyuvak-tetra-tumauga-qarsy-qandai-ekpe-algan-durys,"Респираторлық аурулар тудыратын вирустар қысқы маусымдарда, яғни суық және құрғақ ауада тез таралады. Тұмау ЖРВИ тобына жатқанымен мұны жай ғана суық тиюмен шатастырмау керек, өйткені өкпе, жүрек, ми қабынуының асқынуына әкеп соқтыруы ықтимал. Бүгін біз ""маусымдық"" тұмаудан қорғану жолдары мен не үшін вакцина алу қажет екені жайында айтамыз.
Тұмау ауыр жағдайға, тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Әсіресе, егде адамдар, кішкентай балалар мен жүкті әйелдер, диабет, жүрек ауруы немесе өкпенің созылмалы обструктивті ауруы секілді созылмалы аурулары бар науқастар үшін қауіпті. Жыл сайын 65 жастан асқан шамамен 60 мың адам тұмаудан қайтыс болады. Көп елде вакцинамен қамту төмен деңгейде, сол себепті жыл сайын қысқы маусымда, өкінішке қарай, қатер тобындағылар тұмаудан көз жұмады.
Үйден шықпай, көбірек демалып, жылы сұйықтық (су, шай, компот, морс, сорпа және т.б.) ішу керек. Дене қызуы көтерілсе, денеңіз қақсап, басыңыз ауырса, парацетомол немесе ибупрофен ішсеңіз болады. Көрсетілген мөлшерлемені сақтаңыз. Дәрі ішсеңіз де дене қызуы ұзаққа дейін түспей қойса, дәрігерге жүгінген жөн.
Есіңізде болсын: тұмауратқанда антибиотиктер әсер етпейді.
Егер баланың:
Оқи отыырңыз: Бүгін тұмауға қарсы екпе алу науқаны басталды. Оны коронавирусқа қарсы вакцинамен қатар алуға бола ма?
Тұмауға қарсы екпе иммунитетке тұмау вирустарынан қорғануға көмектеседі және тұмаудың ауыр ағымымы, одан өліп кетуден қорғайды. Вакицнаның тиімділігі әр жылы әрқалай, бұл – вирус түріне және олардың вакцина компоненттерімен сәйкестілігіне, оны алған адамның денсаулығы мен жасына байланысты. Вакцина 18-64 жас аралығындағы сау адамдардың шамамен 60%-ының тұмау жұқтыруының алдын алады.
Жыл сайын жасы 6 айдан асқан адамның бәрі, әсіресе, қатер топтарындағы адамдар тұмауға қарсы екпе алуы керек. Екпені күн салқындамай тұрып салдырған жөн.
Тұмау вирусына қарсы иммунитет қалыптасуы үшін вакциналаудан кейін кем дегенде 2 апта уақыт қажет.
Вакцинаны тұмау маусымы басталмас бұрын алған жөн. Халықты тұмауға қарсы вакциналау науқаны Қазақстанда 15 қыркүйекте басталды. Вирустың маусымдық айналымы басталғанша, яғни 15 қарашаға дейін жалғасады. Дегенмен вакцинаны қай кезде алсаңыз да кеш емес, тіпті вирус айналымда болған кезде де салдыруға болады. Вакциналау тұмаумен ауырмау ықтималдылығын жоғарылатып, ауыр салдары қаупін азайтады.
Биыл бюджет қаржысына 2,5 миллион доза Гриппол плюс атты ресейлік вакцина сатып алынды. Бұл халықтың шамамен 13%-ын вакциналауға жетеді. Вакцина тегін. Ең бірінші кезекте жұмысына және денсаулығына байланысты екпе қажет адамдар, сондай-ақ иммунитеті әлсіз адамдармен үнемі қарым-қатынас жасайтындарға салынады.
Гриппол плюстен бөлек кейбір жеке емханалардан Инфлювак тетра атты тұмауға қарсы вакцинаны ақылы түрде алуға болады.
Оқи отырыңыз: Тұмаудың алдын алудың тиімді жолы қандай? Маман кеңесі
Иә, тұмау вирустары үнемі мутацияланады және жыл сайын әртүрлі штаммдар айналымда болады. Бұдан бөлек, вакцина алғанмен иммунитет уақыт өте келе әлсірей береді. Вирус түрлерінен қорғану үшін тұмауға қарсы маусымдық екпелердің құрамы жыл сайын жаңарып отырады.
Тұмауға қарсы тиімді екпе жасап шығару үшін дүниежүзіндегі ірі орталықтарда тұмаудың мутациялайтын түрлері туралы мәлімет жинап, бір жылға болжам жасайтын ғалымдар жұмыс істейді. Сондықтан вирус түрлерінен қорғану үшін жыл сайын тұмауға қарсы екпе салдыру керек.
Жоқ, бұл мүмкін емес. Екпеден кейін адам өзін сырқат сезінуі мүмкін. Бұл вакциналау кезінде тұмау немесе басқа вирусты жұқтырып алып, ал оны өзі білемегеннен болады.
Әйел адам аяғы ауыр кезде тұмау ауыр сырқатқа жылдам ауысып, тыныс алуы қиындап, соңы ана мен бала өлімімен аяқталуы мүмкін. Сондықтан, әсіресе, жүктілік кезеңі тұмау аурулары маусымына тура келсе екпе салдыру қажет.
Иә, болады. Алайда бұған дәрігерлер рұқсат ете бермейді, өйткені екпелердің арасы бірнеше апта болуы керек деген түсінік бар. Бұл вакцина алғаннан кейін ағзаңызда реакция болса оның неден пайда болғанын анықтау үшін қажет.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тұмауға қарсы маусымдық вакциналау науқаны 15 қарашаға дейін жалғасады.,,2021-10-26T13:00:00+05:00
aek-etz-zane-en-tomengi-kunkoris-dengeii-artady-2022-zyly-aleumettik-tolemder-qalai-ozgeredi,informburo.kz,"АЕК, ЕТЖ және ең төменгі күнкөріс деңгейі артады. 2022 жылы әлеуметтік төлемдер қалай өзгереді?",Түсіндірме,https://informburo.kz/kaz/tusyndirme/aek-etz-zane-en-tomengi-kunkoris-dengeii-artady-2022-zyly-aleumettik-tolemder-qalai-ozgeredi,"Құжатқа сәйкес, 2022 жылғы 1 қаңтардан бастап айлық есептік көрсеткіштің мөлшері және ең төменгі зейнетақының көлемі өзгереді.
Оқи отырыңыз: 2022 жылы республикалық бюджеттің үштен біріне жуығы ел өңірлерін дамытуға бөлінеді
2022 жылы АЕК-ті әдеттегідей 5 пайызға өсіру жоспарланып отыр. Яғни, қазір ол 2 917 теңге болса, 2022 жылдан бастап, егер заң қабылданса, 3063 теңгеге болады. Демек  өсім оған байланысты төлемдерде де болмақ.
Балалар жәрдемақысы айлық есептік көрсеткішпен байланысты. Мысалы, алғашқы үш баланың туылуына байланысты мемлекеттік төлем 38 АЕК, қазіргі уақытта 110 846 теңге, ал 2022 жылдан бастап оның мөлшері 116 394 теңгеге дейін өсуі мүмкін.
Сондай-ақ, бір жасқа дейінгі бала күтімі бойынша жәрдемақы артады:
Жұмыс істейтін аналар үшін ештеңе өзгермейді, өйткені бала күтімі бойынша әлеуметтік төлемдер әйелдің орташа жалақысына байланысты. Ең жоғары жалақы елде белгіленген жеті ең төменгі жалақыға тең. Ал ең төменгі жалақы өзгерген жоқ – 42 500 теңге.
Оқи отырыңыз: Мемлекеттен – 2,5 млн теңгеге дейін. Ана мен балаға берілетін әлеуметтік көмектер қандай?
Мемлекеттік қызметтерді пайдаланған жағдайда төлеуге тиіс сомалар да айлық есептік көрсеткішпен анықталады.
Мысалы, сағатына 10-20 шақырым жылдамдықты асырып жүргені үшін айыппұл 5 АЕК көлемінде айыппұл арқалайсыз.Ол биыл 14 585 теңгеге , ал 2022 жылдан бастап айыппұл 15 315 теңгеге дейін өсуі мүмкін.
Жылдамдығын сағатына 40 шақырымға дейін немесе одан жоғары асырғаны үшін салынатын айыппұл (20 АЕК ) 58 340-тан 61 260 теңгеге артады.
Келер жылдан бастап Қазақстанда АЕК-пен бірге көлік салығы мен міндетті сақтандыру полисінің бағасы да өседі.
Ал төлқұжат алу үшін төленетін мемлекеттік баж 8 АЕК-ке тең.  Қазір бұл 23 336 теңге, ал келер жылдан бастап 24 504 теңгеге дейін өсуі мүмкін.
Ең төменгі күнкөріс деңгейінің мөлшерін де 5 пайызға арттыру жоспарлануда. Егер 2021 жылы ол 34 302 теңгені болса, Келер жылы көрсеткіштер мөлшері қабылданған жағдайда 36 018 теңгеге дейін артады. Осыған байланысты ең төменгі күнкөріс деңгейіне байланысты төлемдер де өсуі мүмкін.
Мысалы, асырауындағы екі адам үшін асыраушысынан айырылу бойынша мемлекеттік жәрдемақы мөлшері 1,49 ТК немесе 51 109,98 теңгені болса, ал 2022 жылы бұл төлем 53 666,82 теңгеге дейін артуы мүмкін.
Оқи отырыңыз: Маңғыстауда ең төмен күнкөріс деңгейі 44 мың теңгеге жетіп, республикадағы орташа көрсеткіштен 14,3% асып түсті
Зейнетақы төлемдері ең төменгі күнкөріс деңгейі де мемлекеттік бюджеттен төленетін ең төменгі базалық зейнетақымен тығыз байланысты, атап айтқанда, ол ең төменгі күнкөріс деңгейінің 54 пайызына тең. 2021 жылы бұл 18 524 теңге. Ал 2022 жылы ең төменгі мемлекеттік базалық зейнетақы төлемі ең төменгі күнкөріс деңгейі сияқты 5 пайызға артып, 19 450 теңге болады деп жоспарлануда.
Бұл ретте базалық құрамдас бөлікпен бірге 1998 жылға дейін ерлер үшін 25 жыл және әйелдер үшін 20 жыл жұмыс өтілі бар қазақстандықтар толық көлемде алатын ынтымақты зейнетақының ең төменгі мөлшері 7 пайызға өседі деп жоспарлануда. Егер 2021 жылы ең төменгі зейнетақы 43 272 теңгеге тең болса, 2022 жылы ол 46 302 теңгег е дейін өсуі мүмкін.
Ең төменгі күнкөріс деңгейінің өсуі де Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан төленетін ең төменгі зейнетақы төлемдеріне ықпал етеді. Оның мөлшері ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70 пайызы. Қазіргі уақытта бұл 24 012 теңге, ал 2022 жылдан бастап 25 213 теңге болады деп жоспарлануда.
2022 жылдың 1 қаңтарынан ең төменгі жалақы 42500 теңгеден 60 мың теңгеге көбейеді. Бұл туралы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына Жолдауы барысында айтты.
Мемлекет басшысы айтып өткендей,  бүгінде республикадағы ең төменгі жалақы деңгейін қайта қарау қажеттігі туындаған. Оның айтуынша, бұл бір жағынан –  ең маңызды макроиндикатор болса, екінші жағынан, елдің  түсінікті көрсеткіш.
Бұл бастама 1 миллионнан астам адамды қамтиды. Жанама түрде барлық жұмысшының  айлығына өз әсерін тигізіп, жалақы көлемін де азайтуға мүмкіндік береді.
Елімізде жалдамалы қызметкерлердің ең төменгі еңбекақысы осы көрсеткішке байланысты. Сондай-ақ, ЕТЖ есебінен Қазақстандықтардың жалақысының салық салынатын бөлігі және әлеуметтік аударымдар жүргізілетін табыстың ең жоғары мөлшері реттеледі. Нәтижесінде, әлеуметтік төлемдер жеті ең төменгі жалақыдан немесе ағымдағы жылы 297 500 теңгеден аспайды. Келер жылы бұл сумма 420 мың болады.
Жоба қабылданғаннан кейін жаңа бекітілген көрсеткіштер 2022 жылдан бастап қолданылуы тиіс.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Ашық үкімет порталында 2022-2024 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы жобасы жаияланды.,,2021-09-02T14:00:00+05:00
