article_id,source_name,title,category,url,content,description,author,published_at
bumer-millenial-zane-zumer-degen-kimder-zane-olardyn-psixologiialyq-aiyrmasylygy-qandai,informburo.kz,"Бумер, миллениал және зумер деген кімдер және олардың психологиялық айырмашылығы қандай?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/bumer-millenial-zane-zumer-degen-kimder-zane-olardyn-psixologiialyq-aiyrmasylygy-qandai,"Қазіргі қоғамда ұрпақаралық айырмашылықтар жөніндегі пікірталастар жиілеп келеді. Бұл тек күнделікті тұрмыстық әңгімелердің деңгейінде ғана емес, психология, әлеуметтану, маркетинг, білім беру, тіпті саясат секілді салалар үшін де аса маңызды зерттеу нысанына айналды. Pew Research Center, McKinsey & Company, Deloitte, World Economic Forum, Gallup тәрізді беделді ұйымдардың жүргізген зерттеулері ұрпақтар арасындағы ерекшеліктерді ғылыми негізде түсіндіруге жол ашады. Осы ғылыми зерттеулерді назарға ала отырып үш негізгі буын: бумерлер (1946–1964), миллениалдар (1981–1996) және зумерлер (1997–2012) туралы барынша жан-жақты, кең ауқымды ақпарат ұсынамыз.
Бумерлер ұрпағы – екінші дүниежүзілік соғыс аяқталып, әлем біртіндеп бейбіт өмірге бет бұрған, экономикалық өрлеу мен әлеуметтік тұрақтылық орнаған кезеңде дүниеге келген буын. Сол уақыттың рухы оларды еңбекқор, тәртіпке берік, отбасылық құндылықтарды жоғары қоятын, ұзақ мерзімді жұмысқа адал ұрпақ ретінде қалыптастырды. Материалдық қауіпсіздік пен жинақылыққа ерекше мән беруі – бастан өткерген тарихи қиындықтардың заңды жалғасы. Gallup жүргізген зерттеу нәтижелері бумерлердің басым бөлігі жұмысына айрықша адал екенін көрсетсе, АҚШ Федералдық резервінің деректері бұл буынның қоғамдағы байлықтың жартысынан астамын иеленіп отырғанын айғақтайды.
""Олар үшін үнемшілдік – күнделікті дағды, ал саяси тұрақтылық – құндылық. Дегенмен, технологиялық өзгерістердің қарқынына ілесу бұл буын үшін оңай емес: смартфонды белсенді қолданатындар үлесі әлі де төмен, жаңашылдықты қабылдау да баяу. Жастармен коммуникацияда буындық алшақтық сезіліп тұрады, ал ақпараттық кеңістікте фейк жаңалықтарға сену ықтималдығы жоғары. Соған қарамастан, бумерлер әлі күнге теледидардан жаңалық көруді құп көреді, әлеуметтік желілердің ішінде Facebook-ті жиі қолданады және еңбектің қадірін білетін ұрпақ ретінде мүлік жинауды өмірлік тұрақтылықтың басты өлшемдерінің бірі санайды"", – деп түсіндірді психолог Жібек Абжанова.
Оқи отырыңыз: Көзге қарап, жүректің жағдайын қалай білуге болады?
Басты сипаттамалары:
Артықшылықтары:
Кемшіліктері:
Ерекшеліктері
Миллениалдар ұрпағы – интернеттің жедел таралуы, ұялы байланыстың дамуы, жаһандану үдерістері мен жиі қайталанған экономикалық күйзелістер тұсында қалыптасқан ерекше буын. Осындай құбылмалы кезең олардың дүниетанымына еркіндікке ұмтылу, жеке даму мен өзіндік жолын табуға құштарлық сияқты қасиеттерді дарытты. Бұл буын үшін корпорация беделінен бұрын өмір сапасы, ішкі үйлесім мен әлеуметтік әділеттілік маңыздырақ. Жаһандық көзқарастың ықпалы күшейіп, әлемді біртұтас кеңістік ретінде қабылдайтын ұрпаққа айналды. Deloitte зерттеуі миллениалдардың жұмыс орындарындағы цифрландырудың негізгі қозғаушы күші екенін көрсетсе, Harvard Business Review олардың шығармашылыққа бейімділігі мен стартаптар нарығындағы басымдығын дәлелдейді. Экология, құқық, инклюзия секілді қоғамдық мәселелерге белсенді араласуы да – осы буынның ерекшелігі.
""Бумерлермен салыстырғанда мүлік жинау мүмкіндігі төмен, несиеге тәуелділік жоғары, үнемдеу дегенді білмейді. Көпшілігі қарқынды еңбек ырғағы мен жоғары талаптардың әсерінен эмоционалдық шаршауды жиі сезінеді, ал жұмыс нарығында тұрақты бір орынға байланып қалудан гөрі, мүмкіндігі мол ортаға жиі ауысуды жөн көреді. Дегенмен, олар жұмыс пен жеке өмір тепе-теңдігін басты қағида санап, қысқа әрі үстірт контенттен гөрі мазмұнды ақпаратты көбірек тұтынады. Instagram мен YouTube бұл буын үшін негізгі ақпараттық алаңға айналып, олардың әлемді тану, өз ойын жеткізу және қоғаммен байланыс орнату әдістерін айқындап отыр"", – деді психолог Назира Бурханова.
Оқи отырыңыз: ""Ішімдік – еркіндіктің емес, аурудың бастауы"". Психолог тәуелділіктің жасырын себептері туралы
Басты сипаттамалары:
Артықшылықтары:
Кемшіліктері:
Ерекшеліктері
Зумерлер – цифрлық дәуірдің нағыз төл перзенттері. Олар үшін смартфон, жоғары жылдамдықты интернет, TikTok секілді платформалар – өмірдің ажырамас бөлігі, табиғи ортасы іспетті. Толықтай сандық әлемде қалыптасқан бұл буын аутенттілікке ұмтылып, еркін ойлауға бейім, ақпаратты көз ілеспес жылдамдықпен сүзгіден өткізе алады және визуалды контентті ерекше артық көреді. Pew Research деректеріне сүйенсек, зумерлердің басым көпшілігі – смартфон иелері, сондықтан технологияны интуитивті түрде меңгеруі заңды құбылыс. Олар икемді жұмыс үлгілерін, фриланс пен гибридті форматтарды оңай қабылдайды, ал креативті экономикада – әсіресе TikTok секілді платформаларда – жетекші күшке айналған.
""Әлеуметтік әділетсіздікке төзбеушілігі жоғары, қоғамдағы өзгерістерге бейжай қарамайтын белсенділігімен ерекшеленеді. Алайда, бұл буынның әлсіз жақтары да жоқ емес: стреске бейімділігі, психикалық денсаулық мәселелерінің жиіленуі, ақпараттық тасқынның әсерінен зейіннің қысқаруы анық байқалады. Әлеуметтік желілердің ықпалынан өзге­лермен өзін салыстыру деңгейі жоғары болып, кәсіби тұрақтылыққа ұмтылудан гөрі еркіндікке басымдық береді. Зумерлердің басты күнделікті ақпарат алаңдары – TikTok пен Instagram Reels, ал мамандық таңдау барысындағы еркіндігі оларды үнемі ізденіс үстіндегі буын етеді. Олар кез келген брендтен ең алдымен шынайылық пен ашықтықты талап етіп, жасандылықты бірден сезе қоятын жаңа дәуірдің сыншыл әрі сергек ұрпағы ретінде көрінеді"", – деді психолог Лаура Сүйіндік.
Оқи отырыңыз: Өзіңізде депрессия барын қалай білуге болады және одан дәрігерсіз емделу жолы қандай
Басты сипаттамалары:
Артықшылықтары:
Кемшіліктері:
Ерекшеліктері
""Қорыта айтсақ, үш буынның құндылықтары мен көзқарастарындағы айырмашылықтар қоғамның даму жолын айқын көрсетеді. Бумерлер үшін ең маңыздысы – тұрақтылық, тәртіп пен материалдық қауіпсіздік. Олар өмірдің сенімді іргетасына мән береді. Миллениалдар еркіндікке, шығармашылыққа, жеке өмір сапасына көбірек көңіл бөледі, ал зумерлер өзін-өзі еркін білдіруге, цифрлық әлемнің мүмкіндіктеріне және жылдам өзгерістерге бейім. Технологиямен байланыс тұрғысынан да буындар айқын ерекшеленеді: бумерлер жаңа технологияларды сақтықпен қабылдап, біртіндеп меңгерсе, миллениалдар оларды толық игерген, ал зумерлер технологияның өз ішінде туған буын ретінде оны табиғи орта деп қабылдайды. Ақпаратты тұтыну да әртүрлі: бумерлер әлі күнге дейін теледидар мен газеттің ақпаратын құп көрсе, миллениалдар YouTube пен Instagram-ды негізгі құрал етеді, ал зумерлер үшін TikTok пен түрлі стриминг платформалары басты ақпарат көзіне айналған. Жұмыс мәдениетінде де айырмашылық айқын сезіледі: бумерлер бір мекемеде ондаған жыл еңбек етуге дағдылы болса, миллениалдар икемділікті, жұмыс пен өмір теңдігін қалайды, ал зумерлер жобалық форматқа, қысқа циклді, нәтижеге бағытталған жұмыс стиліне көбірек бейім"", – деп түсіндірді психолог Лаура Сүйіндік.
Дегенмен адамның қай жылы туғанына қарамастан, өзін іштей жас та, ересек те сезінетін сәттері болады. Жуырда ғана актер Роберт Паттинсон өзін миллениал емес, зумер ретінде сезінетінін айтқан еді.
Голливуд жұлдызы Роберт Паттинсон өзін миллениал ұрпағына жатқызудан бас тартып, керісінше зумер сезінетінін мәлімдеді. Бұл туралы ол Vanity Fair журналына берген сұхбат барысында, детектормен тексеріс кезінде айтты.
Актёр Дженнифер Лоуренспен бірге шындық тестінен өтіп жатқан сәтте әңгіме ұрпақ тақырыбына ауысқанда, 39 жастағы Паттинсон еш ойланбастан:
""Мен миллениал емеспін. Мен зумермін"", – деп жауап берді.
Бұл сөзге Лоуренс әзілмен:
""Онда сен қашаннан бері 17-десің?"" – деп сұрады. ""Біраз болды"", – деп актёр өте байсалды түрмен жауап қатты.
Көрермендер Паттинсонның мұндай мәлімдемесін оның өзін әлі де жас сезінетінімен байланыстырды. ""Бэтмен"" жұлдызының ішкі жасы паспорттағы жасынан әлдеқайда төмен екені анық байқалады.
Ал сіз ше? Өзіңізді рухани тұрғыда қай буынға жатқызар едіңіз?
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Психологтар үш буынның ерекшеліктері, артықшылары және кемшіліктерін талдап берді.",,2025-11-24T12:30:00+05:00
galymdar-altyn-emel-petroglifterin-cifrlandyru-zobasyn-tanystyrdy,informburo.kz,Ғалымдар Алтын-Емел петроглифтерін цифрландыру жобасын таныстырды,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/galymdar-altyn-emel-petroglifterin-cifrlandyru-zobasyn-tanystyrdy,"Алматы облысындағы Алтын-Емел ұлттық паркі – Қазақстандағы ең ерекше табиғи әрі тарихи нысандардың бірі. Мұнда тек сұлулығымен таңдай қақтырған көркем ландшафт қана емес, сонымен бірге мыңдаған жылдық тарихы бар жартас суреттері де сақталған. Жақында осы паркте жұмыс істеген ""Петроглифтерді іздеушілер"" қорының еріктілері бұрын ғылыми тұрғыда зерттелмеген жаңа бейнелерді анықтады. Бұл жаңалық археология саласындағы маңызды жетістіктердің бірі болып отыр.
Суреттер Танбалытас деп аталатын петроглифтер шоғырының аумағынан табылған. Қазақстанда осындай атаумен белгілі шамамен отыздай нысан бар, алайда Алтын-Емелдегі кешен ауқымы мен тарихи маңызы жағынан өзгелерінен ерекшеленеді. Ғалымдардың бағалауынша, мұнда мыңнан астам жартас суреті бар. Олардың кейбірі адамзат мәдениетінің ең ежелгі кезеңдерін бейнелейді. Бұл суреттер қола дәуіріне (б.з.д. ІІІ–І мыңжылдықтар) тән көріністерден бастап, XVIII–XIX ғасырлардағы этнографиялық белгілерге дейінгі кезеңді қамтиды.
Ұлттық парк қызметкерлері тарихи мұраны сыртқы қол сұғушылықтан қорғау мақсатында ұзақ жылдар бойы жүйелі жұмыс жүргізіп келеді. Сол еңбектің нәтижесінде вандализм әрекеттеріне жол берілмей, жартас беттеріндегі дара өрнектер табиғи күйінде сақталған.
Оқи отырыңыз: ""Ұлытау"" табиғи паркінде таңбалы тастар қирап, белгі тастар жоғалған
Қазіргі уақытта табылған петроглифтер тек фотоға түсірілумен шектелмейді. Оларды зерттеу үшін заманауи технологиялар қолданылмақ. ""Қоғам үшін технологиялар"" орталығы Қазақстан-Британ техникалық университетімен бірлесіп, жаңа жасанды интеллект құралын әзірледі. Бұл модель жартас бетіндегі бейнелерді цифрлық форматқа дәл әрі жедел түсіріп, ғалымдарға бұрын қолжетімсіз болған көптеген мәліметті талдауға мүмкіндік береді.
Жасанды интеллект петроглифтердің нақты координаттарын анықтап қана қоймай, әр суреттің тарихи кезеңге қатысын салыстырмалы түрде талдап, деректерді бірыңғай қорда жүйелейді. Осылайша Қазақстандағы петроглифтерді цифрлық есепке алу жаңа деңгейге көтерілмек.
Бұл технологиямен таныстыру мақсатында бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдеріне арналған арнайы баспасөз туры ұйымдастырылды. Қатысушылар Шолақ тауларының шатқалдарын аралап, Танбалытастағы ең әсерлі жартас суреттерін өз көзімен көрді. Экспедиция барысында петроглифтердің мазмұны, олардың сюжеттері мен мәдени мәні туралы кең көлемді ақпарат ұсынылды. Журналистер табиғат пен тарихтың үйлескен біртұтас көрінісін тамашалады.
Аталған бастаманың әлеуметтік маңызы да зор. Yandex Qazaqstan басшысы Тимур Шалекенов компанияның жасанды интеллектіні тек бизнес үдерістерде ғана емес, қоғамға пайда әкелетін жобаларда да тиімді қолдана алатынын атап өтті.
""Бұл бастаманың әлеуметтік маңызы зор. Біз Yandex Qazaqstan компаниясында жасанды интеллектіні тек бизнес үдерістерде ғана емес, қоғамға пайда әкелетін жобаларда да тиімді қолдана аламыз. Бұл технология қар барыстарын бақылау, жедел жәрдем қызметін оңтайландыру, ерекше қажеттіліктері бар адамдарға цифрлық қолжетімділікті арттыру сияқты бағыттарда өз тиімділігін дәлелдеді. Енді осы тәжірибені Қазақстанның мәдени мұрасын сақтауға бағыттап отырмыз"", – деді ол.
Оқи отырыңыз: Медеу, Шымбұлақ, Аюсай, Түрген шатқалы: Іле Алатауы туризмі қалай дамып жатыр? Фоторептортаж
Өз кезегінде ""Петроглифтерді іздеушілер"" қорының атқарушы директоры Ольга Гумирова да жобаның ғылыми маңызын ерекше атап өтті. Оның айтуынша, мұндай технологиялар адами фактордан туындайтын қателіктерді айтарлықтай азайтып, зерттеу үдерісін жеделдетеді.
""Біздің жобамыздың ғылыми маңызы өте жоғары. Мұндай технологиялар адами фактордан туындайтын қателіктерді айтарлықтай азайтып, зерттеу үдерісін жеделдетеді. Сонымен қатар әрбір петроглифтің сипаттамасы, орналасқан жері мен мазмұны туралы толық электрондық база қалыптасады. Бұл Қазақстандағы петроглифтерді жүйелі түрде зерттеуге, әр кешеннің өзара байланысын айқындауға және олардың тарихи контекстін тереңірек ашуға мүмкіндік береді, – деді ол.
Қазіргі таңда Алтын-Емел ұлттық паркінің аумағында Танбалытас, Қараеспе, Тайғақ, Теректі және ішінара Қызылауыз шатқалдарында орналасқан бірнеше петроглиф кешені бар.
Бұл кешендер – тек суреттер жиынтығы ғана емес, адамзат тарихының әр дәуірінде қалыптасқан дүниетаным мен сенімнің көрінісі. Олардың ішінде аңшылық көріністер, жануарлар бейнесі, арбалар, күн құдайын бейнелейтін көне таңбалар және ортағасырлық будда жазбалары кездеседі. Ғалымдар барлық петроглифтерді бір-бірімен логикалық тұрғыдан байланысқан үлкен мәдени жүйенің бөлшегі деп есептейді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Алтын-Емел ұлттық паркіндегі тастардан бұрын ғылыми тұрғыда зерттелмеген жаңа бейнелер табылды.,,2025-11-10T17:21:35+05:00
kuzde-oquga-arnalgan-5-sygarma-kitap-blogeri-usyngan-tizim,informburo.kz,Күзде оқуға арналған 5 шығарма: Кітап блогері ұсынған тізім,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/kuzde-oquga-arnalgan-5-sygarma-kitap-blogeri-usyngan-tizim,"Күз келгенде кей адамдарда шаршау мен уайым басым болып, күйзеліске ұшырау жиілейді. Осындай сәтте жақсы кітап – ең сенімді серік. Кітап блогері Назым Сапар суық күндері жанды жылытып, өмірге деген қызығушылықты қайта оятатын, үміт пен тыныштық сыйлайтын кітаптар тізімін бөлісті.
Назым Сапар бұл кітапты ұлымен ауруханада жатқан күндері оқыған.
""Ауруханада жатқанда өте уайымшыл адам ретінде өзімді кінәлап жылай беретін едім. Бірақ ауруханадағы жағдайы бізден екі есе мүшкіл балалардың анасы шашын бұйралап, баласының көзінше әдемі болып жүргенін көргенде ұялдым. Біз тез жазылып бір аптада шықтық. Ал ол жерде айлап жатқандар бар. Қазір балама қарап, күн сайын дені сау, дамуына мән беріп жүрген өзіме алғыс айтып, қуанудың себебін іздейтін болдым. Бұған мені Поллианна тәрбиеледі"", – дейді блогер.
""Поллианна"" – өмірге қуанышпен қарауға, әр күннен жақсылық іздеуге баулитын кітап. Назымның айтуынша, мұңайып жүрген адамға бұл шығарма ""қуаныш ойынын"" үйретіп, өмірдің ғажап екенін еске салады.
Бұл – ерекше бет-әлпетпен дүниеге келген Огги есімді баланың өмірі туралы әсерлі хикая.
""Біз кейде пендешілікке салынып, өзімізге, өмірімізге риза болмай жатамыз. Ал Огги өзінің ерекше бет-әлпетін қабылдай алған нағыз батыр. Қиындықтар да болды, бірақ ата-анасы, әпкесі, мектеп директоры мен достарының арқасында ол бәрін де жеңіп шықты. Бичер орта мектеп директоры Ташман мырзанының ""Қажетінен сәл артық мейірімді болу"" деген сөзі бар. Өйткені мейірім ешқашан аздық етпейді, артық болмайды. Бәріміз де қажетінен сәл артық мейірім танытуымыз керек. Бұл бізге адамзат ретінде қаншалықты мейірімді бола алатынымызды еске салып қана қоймай, мейірімді болу-болмауды тек өзіміз таңдайтынымызды меңзейді"", – дейді Назым.
Оқи отырыңыз: Әр қазақ оқуы тиіс 100 кітап. Тізімді қайдан көруге болады
Бұл шығармада соғыстан кейінгі қазақ ауылындағы өмір, жеткіншектің алғашқы махаббаты мен сағынышы суреттеледі.
""Әр адамның жыл мезгілімен байланысты сағынышы болады. Бәлкім, сол мезгілде алғашқы махаббаты, сүйіктісінің туған күні, әлде бөліске жетім естелігі бар шығар. Көктемді құлпыру десек, күзде құлазу басталады. Біздің күз мезгілінде сағынатын адамымыз болады. Ол адам жанымызда болуы мүмкін. Кей сәт сырттай тілеулес болып, өзге қаладан амандығын тілеп жүреміз. Қалихан Ысқақтың да ""Қоңыр күзінде"" алғашқы махаббаты мен мұң бар"", – дейді блогер.
Автор соғыс жылдарындағы және одан кейінгі уақыттағы балалар өмірі мен олардың арман-мақсатын көрсеткен.
""Кітаптағы Қасым мен Алтынның оқиғасы, интернаттағы әділетсіздік пен балалық арман – бәрімізге таныс сезімдер. Автор қоғам шындығын шынайы көрсете алған"", – дейді Назым.
""Адамға не керек? Үш шабадан анау-мынау зат па? Өмір көрген, ыстық пен суықтан өткен ересектен сұрасаң, не деп жауап береді? Адамға не қымбат? Әрдайым жанымызда, жадымызда не нәрсе жүреді? Бұл кітап сол туралы ойлануға итермелейді"", – дейді Назым.
Оның айтуынша, кітап жас пен кәріге бірдей әсер етеді, сондықтан жасөспірімдердің ата-анасымен бірге оқуына кеңес береді.
Оқи отырыңыз: Бай әрі бақытты болғыңыз келе ме? Бизнес туралы қазақша үздік кітаптар
Даниялықтардың ""бақыт философиясын"" түсіндіретін бұл кітап блогерге ерекше әсер еткен.
""Хүггенің басты шарттарының бірі – өз-өзіңе жаның ашу, еркелету, өзіңе және өзгелерге салауатты өмір салты принциптерінен аз уақытқа болса да, бас тартуға мүмкіндік беру. Өмірден ләззат алып, хүггені сезіне білсең, шүкір етуді үйренесің. Біз кей сәтте тым ашкөз болып кетеміз. Кейде өзгенің құндылығын өзімізге таңып алып, беймаза күй кешеміз. Ойлана келе, ""маған бұл зат керек пе?"" сұрақ қойып, өмірлік ұстанымдарыңды қайта қарауға болады. Дат халқы үшін  бақыт символы – балауыз шам болса, қазақтардың бақыт символы не? Ойлана келсе, біздің хүггеміз дастархан басында ағайынның төрт көзі түгел отырып шай ішу деп есептеймін. Арқа-жарқа болып әңгімелесудің өзі бір ғанибет емес пе?"", – дейді Назым.
Блогердің айтуынша, ""Хүгге"" өмірдің қарапайым сәттерінен шаттық табуға, шүкіршілік пен ішкі тыныштықты сезінуге үйретеді.
Оқи отырыңыз: ""Сәбилерге арналған Flip Flap кітаптар шығарғым келеді"". Ұлттық нақыштағы альбом авторымен әңгіме
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Назымның айтуынша, бұл шығармалар өмірдің ғажап екенін еске салады.",,2025-10-28T12:30:00+05:00
qazannyn-sonynda-qandai-zana-filmderdi-tamasalauga-bolady-informbiuro-soluy,informburo.kz,Қазанның соңында қандай жаңа фильмдерді тамашалауға болады? Информбюро шолуы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazannyn-sonynda-qandai-zana-filmderdi-tamasalauga-bolady-informbiuro-soluy,"20-26 қазан аралығында Қазақстан кинокөрермені онға жуық жаңа фильмді тамашалай алады. Олардың қатарында әлемдік өнер тарихындағы ең құпия туынды туралы деректі кино, Брюс Спрингстиннің шығармашылығы жайлы биографиялық драма, балаларға арналған мультфильмдер және отандық кинотуындылар жобалар бар.
Премьерасы: 23 қазан 2025 жыл
Жанры: комедия, қиял-ғажайып
Шығу тегі: АҚШ, 2025 жыл
Ұзақтығы: 98 минут
Режиссері: Райан Крего Бұл – ""Gabby’s Dollhouse"" анимациялық сериалының толықметражды нұсқасы. Габби әжесімен бірге Кэт‑Францискоға барғанда сүйікті қуыршақ үйшігін жоғалтып алады. Кейін оны мысықтарға құмар Вера алғанын біледі. Габии үйшікті қайтару үшін ойыншық мысықтарымен бірігіп, ерекше саяхатқа аттанады.
Премьерасы: 23 қазан 2025 жыл
Жанры: өмірбаян, драма, музыка
Шығу тегі: АҚШ, 2025 жыл
Ұзақтығы: 120 минут
Режиссері: Скотт Купер
Брюс Спрингстиннің 1982 жылғы ""Небраска"" альбомының пайда болу тарихына арналған биопик. Фильмнің негізгі оқиғалары 1981 жылы болған: турдан кейін Спрингстин Нью‑Джерсиге оралып, қалай атақты әнжинағын өмірге әкелгенін көрсетеді.
Оқи отырыңыз: ҚарЛАГ туралы фильм Сан-Себастьян кинофестивалінде жетістікке жетті
Премьерасы: 23 қазан 2025 жыл
Жанры: мультфильм
Шығу тегі: Ресей, 2025 жыл
Ұзақтығы: 85 минут
Режиссері: Денис Чернов
Бұл бөлімде тылсым әлемнің қорғаушысы Финник өзінің көрінбейтін қасиетін жоғалтып алады. Соны қалпына келтіру үшін досы Кристинамен бірге сиқыршы іздеп, саяхатқа аттанады.
Премьерасы: 23 қазан 2025 жыл
Жанры: драма, экшн
Шығу тегі: Қазақстан, 2025 жыл
Ұзақтығы: 102 минут
Режиссері: Даурен Камшыбаев
Картина 2011 жылдың 12 қарашасында Таразда орын алған қайғылы оқиғаға негізделген. Полиция капитаны Ғазиз Байтасов өлімге бас тіккен террористі тоқтату үшін басын қатерге тігіп, бейбіт тұрғындарды құтқарып қалған. Фильм желісі осы оқиғадан екі күн бұрын басталады. Туынды бір адамның ерлігін және терроризмге қарсы күресті еске салуға арналған.
Оқи отырыңыз: ""Фильм түсіре ме, футболға келе ме?"". Әлеуметтік желіде Джеки Чан Қазақстанға келді деген ақпарат тарады
Премьерасы: 23 қазан 2025 жыл
Жанры: анимэ, атыс-шабыс, қиял-ғажайып
Шығу тегі: Жапония, 2025 жыл
Ұзақтығы: 100 минут
Режиссері: Тацуя Йосихара
Манга әлеміндегі танымал кейіпкер Дэнджи жаңа фильмде Резе есімді қызбен танысады. Бірақ көрермен бірден байқай алмайтын бұл жаңа кейіпкердің өз құпия мақсаты бар. Аниме жанкүйерлері Chainsaw Man франшизасының осы бөлімін асыға күтіп жүр.
Премьерасы: 23 қазан 2025 жыл
Жанры: комедия, экшн
Шығу тегі: Қазақстан, 2025 жыл
Ұзақтығы: 90 минут
Режиссері: Ернар Нұрғалиев
Хамит түрмеден қашып шыққан соң, өзінің жалғыз мұрагерін құтқарғысы келеді. Сол кезде бала сүймеген ерлі‑зайыптылар дәл сол сәбиді тауып алады. Екі әке арасында балаға талас басталады. Бір жағында сатқындық пен билік, екінші жағында балаға деген махаббат пен отбасылық құндылықтар тұрған осы туынды ""Кім шын әке бола алады?"" деген сұраққа жауап іздейді.
Оқи отырыңыз: Қазақ-испан жобасы – ""Бітім"" фильмі Қазақстанда 30 қазанда көрсетіледі
Премьерасы: 23 қазан 2025 жыл
Жанры: ертегі
Шығу тегі: Ресей, 2025 жылё
Ұзақтығы: 100 минут
Режиссері: Дмитрий Хонин
Теңізші Алексей Алехин белгісіз князьдікке тап болып, жетім қалған кішкентай айдаһарды құтқарады. Кейін оны асырап алады. Осы оқиғадан кейін капитанның өмірінде бір‑біріне ұқсамайтын сынақтар пайда болады: Филимон князді қайғыдан арылту, жеңілмес Бамбуланы жеңу, елді дұшпандар мен сатқындардан қорғау, әрі ханшайыммен кездесу. Фильм отбасылық құндылық пен жауапкершілік туралы.
Премьерасы: 23 қазан 2025 жыл
Жанры: мюзикл, романтика, комедия
Шығу тегі: Қазақстан, 2025 жыл
Ұзақтығы: 96 минут
Режиссері: Санат Шапашов
Басты кейіпкер – бірнеше дипломы бар, бірақ жұмыссыз жігіт Бақыт. Ол Астанаға көшіп, ауырған інісін емдетіп, қарт анасын бағуды армандайды. Күтпеген жерден мұнай компаниясының басшысы Әлібектің көмекшісі болып жұмысқа орналасып, сұлу әрі өршіл Әнімге ғашық болады. Бірақ жаңа қызмет, пәтер мен көлік алғанына қарамастан, ол өзінің бақытын музыкада табады.
Бұл – қазақ киносының алғашқы музыкалық jukebox фильмі. Фильм үшін 13 әнді симфониялық оркестрмен қайта өңдеген. Фильм композитор Шәмші Қалдаяқовтың 95 жылдығына орай түсірілген.
Премьерасы: 23 қазан 2025 жыл
Жанры: мультфильм
Шығу тегі: Германия, 2025 жыл
Ұзақтығы: 81 минут
Режиссері: Нина Вельс
Таффитиге атасы басқа жануарлармен араласуға тыйым салады. Ол үнемі: ""Дүние қауіпке толы"" деп айта береді. Бірақ Таффити кездейсоқ ебедейсіз және көп сөйлейтін қабанмен танысқан соң, бәрі өзгереді. Жаңа достар бір-бірінен көп нәрсе үйренеді.
Оқи отырыңыз: ""Қайтадан"". Апат жанрындағы тұңғыш отандық фильм қалай түсірілді
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Осы аптада үш отандық фильм шығады.,,2025-10-20T14:20:00+05:00
qazaq-aielinin-asekei-alemi-onir-salu-dasturinin-tarixy-men-ruxani-mani-qandai,informburo.kz,"Қазақ әйелінің әшекей әлемі: ""Өңір салу"" дәстүрінің тарихы мен рухани мәні қандай",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaq-aielinin-asekei-alemi-onir-salu-dasturinin-tarixy-men-ruxani-mani-qandai,"Қазақ халқының сәндік-қолданбалы өнері – ұлт мәдениетінің ең көне және көркем қабатының бірі. Оның ішінде әйелдердің әшекей бұйымдары, әсіресе өңір (кейде ""өңірше"", ""өңіртек"", ""өңір салу"" – редакция түсіндірмесі) дәстүрі – халықтың дүниетанымын, наным-сенімін, әлеуметтік құрылымын және эстетикалық талғамын айқын көрсететін мәдени феномен.
Өңір салу – бұл жай ғана сәндік әдет емес, қазақ әйелінің абыройы мен әлеуметтік мәртебесін айқындайтын, отбасылық құндылықтар мен рухани сенімдердің көрінісі.
Өңір – күмістен, алтыннан немесе асыл тастармен безендірілген, әйел адамның кеудесіне тағылатын сәндік әшекей бұйым. Ол көбінесе тұмарша, түйме, ширатылған күміс әшекейлерден, кейде маржан, ақық, лағыл, ферузадан жасалып, барқыт не былғары белдікке бекітіліп тізбектеле тігілген.
Этнографиялық тұрғыдан өңір тек сән үшін тағылмаған. Оның үш негізгі қызметі бар:
Тарихи деректер мен археологиялық дәлелдер
Қазақ даласында өңір тәрізді әшекейлердің тарихы сақ, ғұн, түркі дәуірінен бастау алады. Археологтар Оңтүстік Қазақстан, Жетісу және Орталық Қазақстан өңірлерінен табылған алтын белбеулер мен кеуделік әшекейлердің қазіргі қазақтың өңіріне ұқсас формаларын анықтаған.
Белгілі археолог Әлкей Марғұлан өзінің ""Қазақтың қолөнері"" еңбегінде былай жазады:
""Өңір – қазақ әйелінің кеудесін жауып тұратын сәндік бұйым. Ол ежелгі түркі және сақ мәдениетінен жалғасқан. Бұл әшекей тек сұлулық үшін емес, әйелдің ана ретіндегі, ұлттың жалғастырушысы ретіндегі мәртебесін де білдірген"".
Қазба жұмыстары кезінде табылған Бесшатыр, Есік, Тасмола қорғандарындағы әшекейлердің пішіні, өрнегі мен материалы қазіргі өңір үлгілеріне ұқсас.
Оқи отырыңыз: ""Рианнаға әшекей жасап жатырмын"". Қазақ қызы қалай Galt & Bro компаниясының бас дизайнері болды?
Бұл – дәстүрдің мыңжылдық мәдени сабақтастықтың жемісі екенін дәлелдейді.
Өңірдің түрлері мен аймақтық ерекшеліктері
Қазақ этнографиясында өңірдің бірнеше түрі бар:
Этнограф Өмірбек Жәнібеков бұл бұйымның аймақтық айырмашылығын былай сипаттайды:
""Жетісу мен Оңтүстіктегі өңірлер маржан, ақық таспен көмкерілсе, Батыс Қазақстандағы өңірлер көбіне ауыр, күмістен соғылған, шошақ тұмарлы болып келеді. Бұл айырмашылық қазақ әйелінің мәдени талғамының байлығын көрсетеді"".
Өңірдің символдық мәні
Өңір тек әшекей емес, оған қоса қазақ әйелінің рухани қорғаны. Халық сенімінде күміс – ""жаман рухтан сақтайтын металл"" саналған. Сондықтан келінге өңір тағып, оның ана болу жолындағы амандығын, тазалығын, абыройын тілеу – ежелгі нанымнан бастау алады.
Кей деректерде өңір әйелдің аналық энергиясының нышаны деп түсіндірілген. Кеуде тұсына тағылғандықтан, ол – өмірдің бастауы, ұрпақ жалғастығының символы.
Тарихшы-этнолог Бейбіт Қойшыбаев зерттеуінде:
""Өңір – қазақ әйелінің кеудесіндегі ұлт рухының айнасы. Ол әйелге тән мейірім, ұрпаққа деген жауапкершілік және нәзік сұлулықты бір арнаға тоғыстырған"", – дейді.
Өңір салу дәстүрі: салттық мағынасы
Өңір салу дәстүрі – келіннің ұзатылып келгенде немесе тұңғыш баласын босанғанда тағатын рәсімдік әшекей. Бұл салттың мақсаты – келіннің жаңа әулетке сіңісуі мен оның мәртебесін таныту. Келінге өңірді көбінесе енесі немесе абысыны тағады. Бұл – ана батасының, рухани қолдаудың көрінісі.
Халық арасында: ""Өңір салған келін – өңі кірген келін"" деген сөз бар. Яғни, бұл рәсім келіннің енді толық отбасылық өмірге қадам басқанын, аналық жолға түскенін білдіреді.
Оқи отырыңыз: Алтын бұйымдарды жасандысынан қалай ажыратуға болады?
Кей өңірлерде өңір салу рәсімінде келінге тілек айтылып, шашу шашылған. Бұл сәт қазақ дәстүріндегі ""ақ тілек"" пен ""жақсылық шақыру"" ұғымымен байланысты.
Өңір – қазақ зергерлерінің көркем қолөнерінің шыңы. Күміс өңірлерді жасау үшін шеберлер соғу, қақтау, өрнектеу, нақыштау, тас қондыру әдістерін қолданған. Көптеген өңірге гүл, ай, күн, жұлдыз, су өрнектері түсірілген. Бұл белгілердің бәрі өмір, жарық, ұрпақ, береке ұғымдарын білдіреді.
Белгілі зергер Базарбай Әбділдиннің айтуынша, әр өңірде қолданылған тастардың да өз мағынасы бар:
Халық әдебиеті мен фольклордағы өңір
Қазақ фольклорында өңір бейнесі жиі кездеседі. Халық әндерінде, жырларында ""өңірім сылдыр-сылдыр етеді"", ""маржан өңір таққан қыз"" деген тіркестер сұлулықтың, нәзіктіктің белгісі ретінде айтылады.
Мысалы, халық әні ""Гауһар тас"" жырында:
""Маржан өңір таққан қыз, Күлімдеген жүзің бар...""
Мұнда өңір – тек әшекей емес, қыздың рухани сұлулығының көрінісі ретінде сипатталады.
Ғылыми тұрғыдан талдау
Кейбір зерттеушілер өңірді антропологиялық символ ретінде қарастырады.
Француз антропологы М. Мосс ""сый мен заттың әлеуметтік мағынасы"" туралы еңбегінде кез келген әшекейдің артында әлеуметтік мән барын айтқан.
Қазақ қоғамында өңір – ананың мәртебесі мен әйелдің рухани рөлін бейнелейтін символдық код.
Ал мәдениеттанушы Қойшығара Салғарин өз зерттеуінде былай дейді:
""Өңір – қазақ әйелінің өзін-өзі тану мәдениетінің элементі. Ол сыртқы әшекей ғана емес, ішкі дүниенің көрінісі"".
Қазіргі замандағы өңір салу дәстүрі
Бүгінде өңір дәстүрі ұмыт болған жоқ. Соңғы жылдары қазақтың ұлттық киім сәні қайта жаңғырып, өңір заманауи үлгіде жаңаша өңделіп келеді. Дизайнерлер мен зергерлер өңірді тек әшекей емес, ұлттық бренд, мәдени мұра ретінде қайта таныстыруда.
Кейбір отбасыларда келін түсіргенде өңір тағу дәстүрі қайта жаңғыртылған. Бұл – ұлттың генетикалық жадының қайта оянуының белгісі.
Мысалы, этнодизайнер Айгүл Сарқыт өз жобаларында былай дейді:
""Өңір – ұлттық мәдениет пен әйел сұлулығының симбиозы. Оны тағу – өткенмен байланыс орнату, тамырды тану"".
Оқи отырыңыз: Сарайшықта Өзбек хан кезеңіне жататын мұралар табылды
Өңір салу дәстүрі – қазақ халқының рухани мәдениетінің асыл қазынасы. Ол тек сәндік бұйым емес, ұрпақ сабақтастығының, аналық қадірдің, сұлулық пен тазалықтың символы. Өңірді таққан әйел – ұлттың ұйытқысы, берекенің бастауы. Өңір салу дәстүрі арқылы қазақ ананы ардақтауды, сұлулықты қасиет тұтуды, ұлт болмысын сақтауды ұрпаққа аманат еткен. Сондықтан өңір – тек күміс бұйым емес, қазақ руханиятының жарқыраған зерлі бейнесі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Өңір – күмістен, алтыннан немесе асыл тастармен безендірілген, әйел адамның кеудесіне тағылатын сәндік әшекей бұйым.",,2025-10-28T13:07:16+05:00
qazaqstannyn-onirlerinde-salem-salu-dasturi-qalai-saqtalgan,informburo.kz,Қазақстанның өңірлерінде сәлем салу дәстүрі қалай сақталған,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaqstannyn-onirlerinde-salem-salu-dasturi-qalai-saqtalgan,"Қазақ халқының мәдениеті мен рухани өмірі ғасырлар бойы қалыптасып, ұрпақтан ұрпаққа ауызша және тұрмыстық дәстүр арқылы жетіп отырған. Сол мәдениеттің алтын діңгектерінің бірі – сәлем салу дәстүрі. Бұл дәстүрдің түпкі мәні қарапайым амандасудан әлдеқайда терең: ол құрметтің, ибалылықтың, ұлт мәдениетіне адалдықтың көрінісі.
Қазақ қоғамында келіннің иіліп сәлем салуы – тек отбасы ішіндегі рәсім емес, бүкіл қоғамдағы әдеп жүйесінің басты қағидаларының бірі. Бұл әрекет арқылы келін өзіне жаңа отбасының мүшесі ретінде қабылданғанын, сол әулетке құрметпен қарайтынын білдіреді. Халықта ""Келін енесінің топырағынан"" немесе ""Сәлем салған келіннен ел іргесі сөгілмейді"" деген сөздердің айтылуы бекер емес.
Сәлем салудың шығу тарихы түркі дәуіріне дейінгі кезеңдермен сабақтас. Көне түркі қоғамында үлкенге иілу, тағзым ету – рухқа, ата-баба аруағына құрмет көрсету белгісі болған.
Тарихшы ғалым Әлкей Марғұлан өзінің ""Эпос және этнография"" еңбегінде: ""Түркі тайпаларында әйелдің иілуі мен ерге тағзым етуі – оның бағыныштылығы емес, әулет рухына құрмет көрсету нышаны. Бұл – адамның өз орнын сезіну мәдениеті"" , – деп атап өтеді.
Кейін бұл дәстүр ислам өркениетімен ұштасып, моральдық-әдептік мазмұнмен байыды. Қазақ қоғамында келіннің иілуі – Алланың берген отбасылық бірлікті құрметтеу, үлкеннің батасын алу, береке тілеу ниетінен туған әрекетке айналды.
Сәлем салудың әлеуметтік рөлі
Этнографтар сәлем салуды қазақ қоғамындағы әлеуметтік байланыстарды бекітетін, иерархиялық жүйені реттейтін құрал ретінде қарастырады.
Келіннің әрбір сәлемі – үлкенге құрмет, кішілерге үлгі, отбасылық татулықтың көрінісі.
Әлеуметтанушы М.Қ. Қойгелдиев өзінің зерттеуінде келіннің сәлем салуы арқылы қоғамдағы тәртіп пен этикалық нормалардың ұрпаққа берілуін сипаттайды:
""Қазақта келін иіліп сәлем салғанда, ол бір ғана отбасына емес, сол әулет арқылы бүкіл қоғамға мәдени құрмет көрсетеді. Бұл – кіші буынның үлкенге бағынуы емес, рухани сабақтастық"".
Оқи отырыңыз: Силла патшалығынан сәнді Сеулге дейін: Кореяның төрт қаласынан фоторепортаж
Сәлем салу дәстүрі отбасы мен қоғам арасындағы байланысты нығайтып, әйелдің инабаттылығын көрсетеді. Келіннің бұл әрекеті арқылы отбасында сыйластық орнап, ері мен енесінің, ағайын мен абысынның арасындағы қарым-қатынас мәдени арнада дамиды.
Сәлем салу рәсімі көбіне таңертең және кешкісін орындалады. Келін үлкендерді көргенде, оң қолын кеудесіне қойып, иіліп ""Аман болыңыздар!"" немесе ""Сәлем бердік!"" деп айтады.
Кей өңірлерде келін тізесін сәл бүгіп, терең иіліп сәлем салса, кей жерлерде қолды тізеге қойып иіледі.
Бұл әрекет – сырт көзге қарапайым көрінгенімен, оның астарында:
Халық түсінігінде келіннің иілуі – ""мен өзімді бұл әулеттің бір бөлшегімін"" деген ишара. Бұл – өз орнын білу мәдениеті, рухани тәрбие көрінісі.
Сәлем салу туралы фольклор мен әдебиетте
Қазақ ауыз әдебиетінде сәлем салу дәстүрі жиі суреттеледі. Мысалы, ""Қыз Жібек"" жырында Төлегенмен отау құрған Жібек жаңа жұртқа барғанда, ел алдында иіліп сәлем салады. Бұл – оның тәрбиелі, инабатты екенін көрсету үшін қолданылған көркем деталь.
Мұхтар Әуезовтің ""Абай жолы"" романында Әйгерімнің алғаш рет Құнанбай әулетіне келген тұсы:
""Жас келін иіліп сәлем салғанда, үй ішіндегілердің бәрі риза болып, әдептілігіне сүйсінді"", – деп бейнеленеді.
Сондай-ақ Ыбырай Алтынсариннің әңгімелерінде де сәлем салу – қыз баланың тәрбиесінің көрсеткіші ретінде көрініс табады.
Ал ақын Мәшһүр Жүсіп Көпеев жазбаларында:
""Иілген басты ел жұлқымайды, иіліп сәлем салған келін елдің берекесін сақтайды"", – деп атап өтеді.
Оқи отырыңыз: Жапония, Түркия және Вьетнам. Қазақстандықтар күзде қай елде демалады
Бұл мысалдар сәлем салу дәстүрінің тек тұрмыстық емес, моральдық және мәдени маңызы зор екенін дәлелдейді.
Сәлем салудың тәрбиелік және психологиялық мәні
Психологтардың пікірінше, дәстүрлі қоғамдағы ритуалдар адамның мінез-құлқын реттеп, ішкі мәдениетті қалыптастырады. Сәлем салу келіннің бойында сабырлылық, өзін-ұстау, эмоцияны бақылау дағдыларын дамытады.
Психология ғылымдарының кандидаты Н. Ермекова өз зерттеуінде келіндердің сәлем салуы мен отбасындағы эмоционалдық климат арасындағы байланысты көрсеткен. 2022 жылы жүргізілген сауалнама нәтижесінде:
Демек, сәлем салу дәстүрі тек мәдени белгі емес, отбасылық психологияның тұрақтандырушы факторы.
Қазақстанның әр өңірінде сәлем салудың өз ерекшелігі бар:
Осы ерекшеліктердің бәрі қазақ қоғамының бай этномәдени жүйесін және сәлем салудың өмірмен тығыз байланысын көрсетеді.
Сәлем салу және әйел бейнесі
Сәлем салу – қазақ әйелінің инабатты, сабырлы, ақылды, тәрбиелі болмысын сипаттайтын мәдени код. Келіннің иілуі – оның әлсіздігін емес, рухани күшін көрсетеді. Әйел – отбасының ұйытқысы, елдің берекесі. Сол себепті келіннің сәлем салуы арқылы бүкіл әулеттің рухани тепе-теңдігі сақталады.
Философ С. Нұрмұратов ""Қазақ дүниетанымы және рухани код"" еңбегінде:
""Сәлем салу – әйелдің ерге бас июі емес, адамның адамға құрмет көрсету мәдениеті. Бұл – өркениетті қоғамның белгісі"", – дейді.
Бүгінгі заман және дәстүрдің жаңғыруы
Қазіргі қоғамда дәстүрге деген көзқарас әртүрлі. Кейбір жастар сәлем салуды ескілік деп қабылдағанымен, соңғы жылдары бұл дәстүр қайта жаңғырып келеді.
Әлеуметтік желілерде келіндердің сәлем салу сәттерін бейнелейтін видеолар ұлттық құндылықты насихаттайтын көрініске айналды.
Мысалы, TikTok пен Instagram желілеріндегі #СәлемСалуChallenge хэштегімен жарияланған роликтер миллиондаған қаралым жинаған. Бұл – жастардың ұлттық мәдениетке қайта бет бұрып, дәстүрге жаңаша көзқараспен қарауының айғағы.
Оқи отырыңыз: Қытайдың батыс қақпасы: Шыңжаң өлкесінен шағын репортаж
Ғылыми көзқарас және этнопедагогикалық талдау
Этнопедагогика тұрғысынан сәлем салу – ұлттық тәрбие құралы. Профессор З. Ахметова ""Қазақ қызының мінез-құлық мәдениеті"" еңбегінде бұл дәстүрдің тәрбиелік жүйедегі орнын былай сипаттайды:
""Сәлем салу – әйел затының бойындағы кішіпейілдікті, сабырлылықты, әдеп пен парасатты ұрпақ бойына сіңірудің тамаша үлгісі"".
Осылайша, дәстүр арқылы моральдық тәрбие, әдеп нормасы, мәдени мінез қалыптасады.
Сәлем салу – қазақ халқының рухани мәдениетінің ажырамас бөлігі. Бұл дәстүр ғасырлар бойы қалыптасып, ұлттың этикалық, эстетикалық және рухани болмысын бейнелеп келеді. Сәлем салған келін – инабат пен ұяттың иесі, ұлт мәдениетінің сақтаушысы. Осы дәстүр арқылы қазақ халқы үлкенді сыйлау, кішіге ізет көрсету, отбасы берекесін сақтау қағидаларын ұрпақтан ұрпаққа жеткізіп отыр.
Сәлем салу – өткеннің қалдығы емес, мәңгілік ұлттық рухтың белгісі. Ол – ұлттың мәдени жадында сақталып, жаңа ғасырда да өз мәнін жоғалтпайтын өміршең құндылық.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Сәлем салудың шығу тарихы түркі дәуіріне дейінгі кезеңдермен сабақтас.,,2025-10-24T14:41:46+05:00
qazaqtyn-zomarttyq-dasturi-sybaga-men-baigazy-turaly-ne-bilemiz,informburo.kz,Қазақтың жомарттық дәстүрі: Сыбаға мен байғазы туралы не білеміз,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaqtyn-zomarttyq-dasturi-sybaga-men-baigazy-turaly-ne-bilemiz,"Қазақ халқының сан ғасырлық тарихында қалыптасқан дәстүрлер мен салттар – ұлттың рухани қазынасының ең бай қабаты. Әрбір әдет-ғұрып, әрбір дәстүр – халықтың дүниетанымынан, өмір сүру философиясынан, қоғамдағы әлеуметтік қатынастардан туындаған. Солардың ішінде ""сыбаға"" мен ""байғазы"" дәстүрлері – қазақтың кең пейілдігі мен адамға деген құрметін, қарым-қатынастағы нәзік мәдениетін танытатын ерекше құбылыс.
Бұл екі дәстүр ғасырлар бойы адамдар арасындағы байланыстарды реттеуші әлеуметтік механизм ретінде қызмет еткен. Олар тек дастарқандағы ет немесе берілген сыйлық емес, оған қоса қазақтың ішкі мәдени кодын, рухани тұтастығын сақтап тұрған дәстүрлер.
""Сыбаға"" сөзі көне түркі тіліндегі ""сыб"" – үлес, тиесілі бөлік"" деген мағынадан тарайды. Этнолингвист ғалымдар бұл ұғымның түп-тамыры түркілердің қауымдық өмір салтынан, яғни ортақ малды, олжаны немесе асты тең бөлісу дәстүрінен бастау алады дейді.
Қазақ қоғамында ""сыбаға"" – әрбір адамның құрметіне тиесілі үлесі, оның қоғамдағы орнын білдіретін белгі. Бір үйде мал сойылса, әр адамның жасы мен мәртебесіне қарай сыбаға бөлінеді:
Бұл бөлу кездейсоқ емес. Әрбір мүшенің өз символдық мәні бар. Мысалы, төс – адалдық пен ерліктің, жамбас – молшылық пен тұрақтылықтың, жая – мәртебенің, қазы – қадірдің нышаны.
""Сыбағаңды сақтап қойдым"": халқымыздың мейірім кодексі
Қазақ қоғамында алыстағы ағайынға, сапарда жүрген адамға, тіпті келмей қалған қонаққа сыбаға сақтау дәстүрі ерекше орын алған. Бұл – материалдық сый емес, рухани қамқорлықтың көрінісі.
Қазақ ""Сыбағаңды сақтап қойдым"" деген сөзді ерекше жылылықпен айтады. Бұл – адамның ұмытылмағанын, оған деген құрметтің сақталғанын білдіреді. Белгілі этнограф Сейіт Кенжеахметұлы ""Қазақ халқының салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары"" еңбегінде сыбағаның әлеуметтік маңызын былай сипаттайды:
""Сыбаға – адамның қоғамдағы қадірін білдіретін моральдық өлшем. Сыбағасы бар адам – ұмытылмаған, ол қоғамда өз орнын тапқан адам"".
Оқи отырыңыз: Ислам ""бір реттік некеге"" рұқсат ете ме? Шариғаттағы үйленуге қатысты ұстаным
Сыбаға ұғымы халықтың әлеуметтік жадына терең сіңген.
Тіпті ""сыбағасын алу"", ""сыбағасыз қалу"" деген тіркестер адамның беделі мен абыройына қатысты айтылған.
Қазақтың тұрмыс-тіршілігі төрт түлік малмен тығыз байланысты болғандықтан, сыбаға да соған негізделген. Әр түліктен алынатын сыбағаның өз жолы бар:
Соғым кезінде сыбаға сақтап, оны туыстарға тарату – жылы қарым-қатынастың, туыстық байланыстың бір көрінісі. Кей өңірлерде соғымнан арнайы ""құрсақ сыбаға"" да қалдыратын болған – яғни жүкті әйелге арнап сақталған ет. Бұл дәстүр ананың амандығын, баланың несібесін тілеген ырымға негізделген.
Сыбаға дәстүрінің әлеуметтік және рухани маңызы
Сыбаға – қоғамдағы әлеуметтік теңгерімнің, бірлік пен ынтымақтың құралы. Мысалы, ауылда той не ас берілсе, әр отбасыға сыбаға бөлінеді. Бұл – біреуді артық, біреуді кем көрмеудің жолы. Сонымен қатар, сыбаға дәстүрі қазақ қоғамындағы моральдық бақылау механизмін де атқарған.
Кім сыбағасын бермесе немесе біреудің үлесін бұзып алса, ол сараң, ынтымақсыз адам ретінде сыналған.
Байғазы дәстүрінің мәні мен ерекшелігі
Қазақтың тағы бір тамаша дәстүрі – байғазы беру. Бұл – адам бір жаңалыққа, қуанышқа жеткенде – мысалы, жаңа киім кисе, жаңа үй салса, жаңа мүлік алса – оған ақшалай не заттай сыйлық беру дәстүрі. Байғазының түпкі мағынасы – қуанышты бөлісу және жақсылыққа ортақ болу. Қазақ ""Байғазыңды берейін"" деп қуанышты қуаттайды, ал сыйлық алған адам ""Құтты болсын!"" деген ақ тілекпен қабылдайды. Бұл дәстүр әсіресе балалар арасында кең таралған.
Жаңа шапан киген балаға немесе жаңа киіммен келген жасқа үлкендер ""Байғазыңды берейін!"" деп ақша немесе тәтті ұсынады. Бұл – жастарды қуанышқа ортақ болуға, жомарттыққа тәрбиелеудің бір жолы.
Тарихи және ғылыми деректер
Этнограф ғалым Әлкей Марғұлан байғазы мен сыбаға дәстүрін қазақ қоғамындағы бейресми экономикалық және әлеуметтік байланыстарды реттеуші тетік ретінде қарастырған. Оның пікірінше, бұл дәстүрлер мемлекеттік институттар қалыптаспай тұрған дәуірде қоғамның өзін-өзі реттеу функциясын атқарған.
Оқи отырыңыз: Бай әрі бақытты болғыңыз келе ме? Бизнес туралы қазақша үздік кітаптар
Яғни, қоғам жақсылыққа қол жеткізген адамды марапаттап, оны басқаға үлгі етіп көрсеткен.
Кеңес дәуіріндегі этнограф Г. Потанин мен Н. Алекторов жазбаларында да байғазының тәрбиелік және әлеуметтік маңызы ерекше аталған. Олар байғазы дәстүрін қазақтың "" экономикалық психологиясының көрінісі "" деп бағалаған.
Байғазы мен сыбағаның тәрбиелік қыры
Бұл дәстүрлердің екеуінің де түпкі мәні – адамды адам ету, қоғамдық моральды сақтау. Сыбаға – құрмет көрсету мен еске алу мәдениеті болса, Байғазы – қуанышты бөлісу мен жомарттықтың белгісі. Олар балаларды қайырымдылыққа, ризашылыққа, ортақ қуанышқа үйреткен. Мысалы, жаңа киім киген бала байғазы алған сайын:
Бұл дәстүрлер – эмоциялық интеллект пен рухани мәдениетті қалыптастырудың ұлттық үлгісі.
Этнографиялық сипаты
Сыбаға мен байғазы дәстүрлері – қазақтың моральдық экономикасының бөлшегі. Олар заттық алмасу емес, қоғамдық байланыстардың символдық нығаюын білдіреді.
Француз әлеуметтанушысы Морис Мосс ""Сыйдың социологиясы"" еңбегінде дәл осындай феномендерді ""reciprocal exchange"" (өзара сыйласу қатынасы) деп сипаттаған.
Қазақ дәстүрінде бұл қатынас – ниет, құрмет және жауапкершілік арқылы іске асады.
Бүгінгі таңда сыбаға мен байғазы дәстүрлері жаңа формада өмір сүріп келеді.
Әлеуметтанушылар бұл дәстүрлердің қазақ қоғамындағы әлеуметтік капиталды сақтаудағы рөлін жоғары бағалайды. Яғни, олар адамдарды біріктіріп, өзара сенім мен қамқорлық сезімін арттырады. Сыбаға мен байғазы – қазақтың жомарттығы мен сыйластығының қос қанаты. Олар ғасырлар бойы адамдар арасындағы рухани байланысты сақтап, қоғамның тұтастығын қамтамасыз етіп келген.
Оқи отырыңыз: Қадір түнінде қандай сүрелер оқылады
Қазақ үшін сыбаға – құрметтің үлесі, байғазы – қуаныштың бөлісі. Екеуі де материалдық емес, моральдық байлықтың нышаны. Сыбағасын сақтаған елдің жүрегі кең, Байғазысын аямайтын халықтың көңілі жомарт. Сондықтан бұл дәстүрлер – өткеннің қалдығы емес, ұлттың мәдени иммунитеті, адамдық қарым-қатынастың мәңгі мектебі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бұл екі дәстүр ғасырлар бойы адамдар арасындағы байланыстарды реттеуші әлеуметтік механизм ретінде қызмет еткен.,,2025-10-28T15:05:15+05:00
silla-patsalygynan-sandi-seulge-deiin-koreianyn-tort-qalasynan-fotoreportaz,informburo.kz,Силла патшалығынан сәнді Сеулге дейін: Кореяның төрт қаласынан фоторепортаж,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/silla-patsalygynan-sandi-seulge-deiin-koreianyn-tort-qalasynan-fotoreportaz,"Корея – ежелгі өркениет пен заманауи инновацияны үйлестіре білген ерекше ел. Бұл мемлекетке жасаған сапар барысында елдің мәдени мұрасын, ұлттық бірегейлігін және бүгінгі қарқынды дамып жатқан заманауи тынысын бір кеңістікте көре алдым. Сапар бағытым Сеул, Андон, Ёндок және Кёнджу қалаларын қамтыды. Әр аймақ өз тарихымен, сәулетімен және рухымен таңғалдырады.
Астананың қарбалас өмірі мен сәулетті ғимараттары Кореяның инновациялық болашағын көрсетсе, Андон мен Ёндоктағы ""қоңыр"" ауылдар дәстүр мен рухани сабақтастықтың мәнін сезінуге мүмкіндік береді. Ал Кёнджу – бұл елдің жүрегі, ежелгі Силла патшалығының ордасы және қазіргі таңда 2025 жылы өтетін APEC саммитінің қабылдаушы қаласы ретінде халықаралық деңгейдегі мәдени және экономикалық орталыққа айналып отыр.
Кореяның әрбір қаласы – тарихтың жаңа беті. Кёнджудың алтын тәждері мен ғибадатханалары, Андондағы Хахве ауылының рухани тыныштығы, Ёндоктың жағалауы мен Сеулдің түнгі шамдары – барлығы бірге Кореяның көпқырлы болмысын бейнелейді. Бұл сапар тек жаңа әсер емес, елдің өткенін құрметтеу мен болашаққа деген сенімді қатар ұстау философиясын ұқтырды.
Кореяға сапарымдағы ең алғашқы аялдамам – Сеулдің қақ ортасында орналасқан Кёнбоккун сарайы болды. Бұл жерді көрген сәттен бастап өзімді тарихтың қойнауына енгендей сезіндім. Құдды бір сәтке уақыт тоқтап, бірнеше ғасыр бұрынғы Чосон дәуіріне оралғандай әсер қалдырды.
Кёнбоккун – Кореяның ең көне әрі ең үлкен патша сарайларының бірі. Ол 1395 жылы , яғни 600 жылдан астам бұрын салынған. ""Кёнбоккун"" атауы ""жарқыраған бақтың сарайы"" деген мағынаны білдіреді, ал бұл атау расымен де өз мәнін толық ақтайды: сарай аумағындағы көкшіл шатырлы ғимараттар мен нәзік оюлы қақпалар көздің жауын алады.
Таңғы самалда ханбок киген қыз-жігіттердің сарай ауласында суретке түсіп жүргенін көргенде, заманауи Корея мен дәстүрлі Кореяның табиғи үйлесімін байқайсыз. Әр тастың, әр есіктің, әр қақпаның өз тарихы бардай. Ал сарай алдындағы күзетшілердің дәстүрлі киім киіп, салтанатты күзет ауысымын өткізуі – туристер үшін нағыз мәдени көрініс.
Сарай аумағы өте кең: шамамен 40 гектарды қамтиды. Мұнда патшаның жеке резиденциясы, әкімшілік ғимараттар және тынығу бақтары орналасқан. Көптеген нысан жапон оккупациясы кезінде қиратылғанымен, кейіннен қалпына келтіріліп, бүгінде Кореяның ұлттық мұрасы ретінде ерекше қорғауға алынған.
Оқи отырыңыз: Сеулге саяхат: 2023 жылғы күз бен қыста қонақтарды не күтеді?
Кёнбоккун – жай ғана тарихи ғимарат емес, ол корей халқының рухы мен төзімділігінің символы. Осында жүріп мен Кореяның қалайша дәстүрін сақтай отырып заманауи мемлекетке айналғанын тереңірек түсіндім.
Кёнбоккун сарайының салтанатты атмосферасынан кейін менің келесі бағытым – Корея Ұлттық музейі болды. Бұл музей – елдің бай тарихын, рухани мәдениетін және халық дәстүрлерін терең танытатын ерекше орын.
Сеулдің Ханган өзенінің жағасында орналасқан мұражайдың сәулеті көз тартады: заманауи әйнек пен дәстүрлі корей архитектурасының элементтері үйлесіп, бір мезетте әрі ұлттық, әрі заманауи рең береді. Музей есігін аттаған сәттен бастап өзіңді ежелгі Кореяның рухымен жүздескендей сезінесің.
Көрмелер залында мыңдаған жәдігер: тас дәуіріндегі құралдардан бастап, Чосон дәуірінің нәзік фарфор бұйымдарына дейін қойылған. Әсіресе, мені ханбок киімдерінің көрмесі ерекше әсерге бөледі. Әр киімнің түсі мен өрнегінде терең мағына бар – мысалы, қызыл түс қуаныш пен салтанатты білдірсе, көк түс тазалық пен даналықтың белгісі.
Оқи отырыңыз: Виена Камарота: Орталық Азия елдеріне саяхат қауіпсіз екенін әлем білгенін қалаймын
Мұражайдың халық дәстүрлеріне арналған бөлімі Кореяның тұрмыс мәдениетіне көз жүгіртуге мүмкіндік береді. Мұнда ұлттық ойындар, аспаптар, үй жиһаздары мен тұрмыстық бұйымдар қойылған. Әр зат – бір дәуірдің куәгері. Экспозицияны аралап жүріп корей халқының қарапайым тұрмыстың өзінен өнер мен үйлесімділік іздейтінін байқадым.
Кореяның дәстүрлері тек музей сөрелерінде ғана емес, халықтың күнделікті өмірінде де сақталған. Мысалы, корейлер әлі күнге дейін ата-аналарға құрмет көрсету дәстүрін берік ұстанады, ал мерекелерде міндетті түрде ұлттық тағамдарын әзірлейді. Ұлттық музей – бұл елдің мәдени жадын сақтап тұрған қасиетті кеңістік. Мұнда әрбір жәдігер Кореяның тарихынан сыр шертеді, ал әрбір келуші өз жүрегінде бұл халықтың рухани байлығына деген құрмет сезімін алып шығады.
Сеулдің қақ ортасында, биік ғимараттар мен жылдам өмір ырғағының арасында орналасқан Иксондон ауданы – уақыт тоқтап қалғандай әсер қалдыратын ерекше орын. Бұл жерге аяқ басқан сәтте, мегаполистің қарбаласынан алыстап, Кореяның өткен ғасырына енгендей күй кешесіз.
Иксондон – Сеулдегі ең көне аудандардың бірі. Мұнда ХХ ғасырдың басында салынған ханоктар – дәстүрлі корей үйлері әлі күнге дейін сақталған. Бұрын қарапайым тұрғындар мекендеген бұл үйлер бүгінде нағыз мәдени және туристік орталыққа айналған. Ханоктардың сыртқы келбеті сол күйі сақталса да, ішіне кірсең – заманауи кофехана, сәнді бутик пен шағын өнер галереяларын көресің.
Көшелер тар әрі иірім-иірім, әр бұрылыстан жаңа дүние ашылады: бір жерде дәстүрлі шай ішуге арналған тыныш орын, екінші бұрышта корей десерттерімен танымал кішкентай дәмхана, ал келесі тұста – жергілікті шебердің қолөнер дүкені. Әр ғимарат өз тарихын сақтап, сонымен бірге жаңа өмірге бейімделіп тұрғандай.
Оқи отырыңыз: Оңтүстік Кореяға саяхатыңызды жеңілдететін 12 қосымша
Кеш түскенде Иксондон ерекше сұлулыққа енеді. Ханоктардың ағаш терезелерінен жылы жарық төгіліп, көше бойы тыныш әрі жайлы атмосфераға толады. Мұнда адамдар асықпай жүреді, әрбірі қолындағы кофесін ұрттап, өмірдің жайлы сәттерін бағалай білетіндей.
Мен үшін Иксондон – Кореяның жаны мен рухы тоғысқан мекен. Бұл көше корей халқының басты қасиетін – дәстүрді сақтай отырып, жаңашылдыққа ұмтылу қабілетін айқын көрсетеді. Иксондонды аралаған сайын Кореяның тарихы мен қазіргі заман арасындағы нәзік тепе-теңдікті сезінесің.
Сапарымның ең қарбалас әрі әсерлі аялдамаларының бірі – Мёндон сауда көшесі болды. Бұл жерді Сеулдің ""энергия орталығы"" десе де болады. Таңнан кешке дейін үзілмейтін қозғалыс, жарқыраған шамдар, түрлі тілде сөйлесіп жатқан адамдар, көше тағамының иісі мен музыка – бәрі бірігіп, Мёндонға өзіне ғана тән ерекше атмосфера сыйлайды.
Мёндон – Кореяның ең танымал сауда және ойын-сауық аудандарының бірі. Мұнда әлемдік брендтердің дүкендері мен корей сән индустриясының бутик-алаңдары қатар орналасқан. Көшенің әр бұрышынан K-beauty мәдениетінің ықпалын сезесің: косметикалық брендтер, тері күтіміне арналған өнімдер мен парфюмерия дүкендері жүздеп саналады.
Көшенің тағы бір ерекше көрінісі – көше тағамдары. Мёндонды аралағанда көз алдыңнан ттокпокки (күріштен жасалған ащы тағам – ред. түсіндірмесі), ходдок (бал құйылған құймақ – ред. түсіндірмесі), одэн (балық сорпасы – ред. түсіндірмесі), тіпті жарты метрлік корн-догтар тізіліп өтеді. Иісі мұрын жарады, ал дәмін татқан адам Кореяның гастрономиялық мәдениетін бірден сезінеді.
Мёндон тек сауда мен тағам ғана емес, ол – заманауи Кореяның жаны. Мұнда жастар сән мен трендтің соңында жүрсе, туристер кәдесый іздеп, жергілікті мәдениетпен танысады. Кешкісін көшенің жарығы мың құбылып, музыка мен күлкі араласқан ерекше көңіл-күй орнайды.
Бұл жер Кореяның серпінді рухын дәл көрсетеді: тынымсыз еңбек, үздіксіз даму және өмірге деген ерекше құштарлық. Мёндон көшесінде жүргенде мен Кореяның қазіргі келбетін – дәстүр мен заманауилықтың үйлесімін, еңбек пен өмірге деген сүйіспеншілігін анық сезіндім.
Кореяның тынысы мен тарихын шын сезінгің келсе, Сеулдің қарбаласынан алыстап, елдің шығысына қарай бет алуың керек. Мен үшін ондай ерекше сапар Андон қаласындағы Хахве дәстүрлі ауылына барудан басталды. Бұл ауыл – тек тарихи мекен емес, ол Кореяның жаны мен болмысын сақтап тұрған тірі шежіре іспетті.
Хахве – ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енген дәстүрлі ауыл . Оның 500 жылдан астам тарихы бар, Чосон әулеті кезеңінен бері өз қалпын сақтап келеді. Ауылдың атауы ""өзеннің иіріміндегі ауыл"" деген мағына береді, себебі Хахве айнала ағып жатқан Нактон өзенінің табиғи шеңберінде орналасқан. Бұл табиғи қоршау ауылға ерекше үйлесім мен тыныштық береді.
Ауыл көшелерімен жүріп келе жатқанда, сабан төбелі ханок үйлерін, балшықпен сыланған дуалдарды және ағаш қақпаларды көресің. Әрбір үй – өткен дәуірдің естелігі. Мұнда бұрын Кореяның атақты ғалымдары мен ақсүйектері өмір сүрген, ал олардың ұрпақтары әлі де сол үйлерде тұрып келеді.
Хахве тек сәулет қазынасы емес, рухани мәдениеттің орталығы. Ауыл сахнасында әйгілі Хахве бетперде биі көрсетіледі. Бұл би – сатира мен күлкі арқылы қоғамның кемшіліктерін әжуалайтын дәстүрлі театр өнері. Әр бетперде өз кейіпкерін бейнелейді: ғалым, монах, бай саудагер, немесе аңқау ауыл тұрғыны. Бұл қойылымды тамашалау – ғасырлар бойы өзгермей келе жатқан халықтық өнердің тірі куәсі болу.
Оқи отырыңыз: Сеулде Оңтүстік Корея тоғызқұмалақ федерациясы құрылды
Хахве ауылының табиғаты да ерекше әсем. Таулар мен өзен қоршаған кең далада тыныштық орнаған. Мұнда уақыт баяу ағады, ал әрбір дыбыс – желдің сыбдыры не қоңыраудың сыңғыры – табиғат пен мәдениеттің үйлесімін еске салады.
Андон сапарымнан кейін Кореяның тарихи қалаларының бірі – Кёнджу бағытына жол тарттым. Бұл қала ежелгі Силла патшалығының астанасы болған, сондықтан әр бұрышы тарих пен мәдениетке толы. Солардың ішінде мені ерекше әсерге бөлеген жер – түнгі жарығымен көз тартқан Вольджонгё көпірі (Woljeonggyo) болды.
Бұл көпір алғаш рет VIII ғасырда , яғни шамамен 1300 жыл бұрын салынған. Аңызға сүйенсек, ол Силла патшалығының астанасын екіге бөліп тұрған Намчхон өзенінің үстінен салынған және ежелгі корей инженериясының керемет үлгісі саналған. Көпір жойылып, ғасырлар бойы жоғалған күйі қалған, тек 2018 жылы тарихи деректерге сүйене отырып толықтай қалпына келтірілген.
Кеш батып, қала шамдары сөнген кезде Волёнгё көпірі нағыз сиқырға айналады. Жарықтанған ағаш қаңқасы өзен суына шағылысып, алтын мен рубин түстес сәулелер шашырайды. Судың бетінде тербелген көпірдің бейнесі уақыт пен кеңістіктің арасын жалғап тұрғандай әсер қалдырады. Көпірдің үстімен жүргенде тарихтың тынысын сезесің. Ағаштан салынған дәстүрлі шатырлар, нәзік өрнектер мен тастардың үйлесімі ежелгі корей мәдениетінің сұлулығын паш етеді. Көпірдің әр бөлшегі Силла шеберлерінің қолтаңбасын сақтап қалғандай.
Жергілікті тұрғындар мен туристер кешкі уақытта осында жиі келеді – кейбірі суретке түсіп, кейбірі өзенге қарап тынышталады. Көпір тек архитектуралық нысан емес, ол Кореяның өткенін қазіргімен жалғап тұрған рухани көпір секілді. Вольджонгё көпірі маған Кореяның мәдениеті мен өмір философиясын тағы бір қырынан көрсетті: бұл елде тарих тек кітаптарда емес, жарыққа бөленген көпірлер мен тыныш өзендерде де өмір сүріп тұр.
Кёнджу маңындағы тарихи сапарымды аяқтаған соң, мен жолымды табиғаттың қойнауына – Бёльёнри орманына қарай бұрдым. Бұл жер — Кореяның ең көркем табиғи аймақтарының бірі, әрі ел халқы үшін рухани тыныштық пен шабыт сыйлайтын мекен. Қала у-шуы мен күнделікті қарбаластан кейін мұнда келген сәтте жан тынышталып, уақыттың баяу ағымын сезінесіз.
Бёльёнри орманы – ғасырлар бойы өскен алып зельква (яғни қаратал ағаштары – ред. түсіндірмесі) мен қарағайлардан құралған табиғи ескерткіш. Ағаштардың кейбірінің жасы 400 жылдан асыпты дейді жергілікті тұрғындар. Тамырлары жерге терең сіңіп, бұтақтары аспанмен астасқан бұл орман корей табиғатының тұрақтылығы мен өміршеңдігін бейнелейді.
Таңертең орманды тұман басқанда, айнала жұмбақ көрініске енеді. Ағаштардың арасынан сызылып өткен күн сәулесі мен құстардың сыңғыры табиғаттың нағыз сиқырын сездіреді. Көптеген жергілікті суретші мен фотограф дәл осы орманды "" тірі картина "" деп атайды – себебі әр мезгілде Бёльёнри өзінің жаңа бояуына еніп тұрады: көктемде нәзік жасыл, күзде алтын түстес, ал қыста ақ жамылған бейбіт мекенге айналады.
Жергілікті халық үшін бұл орманның рухани мәні де зор. Аңыз бойынша, ежелгі Силла патшалығы кезінде мұнда данышпандар мен монахтар медитация жасап, табиғатпен үндесуді үйренген. Сондықтан бүгінде де мұнда тыныштық іздегендер, йога мен табиғат терапиясымен айналысатындар жиі келеді. Мұнда адам өзімен және табиғатпен қайта табысқандай күй кешеді. Кореяның мәдениеті мен өмір салтын түсінгің келсе, алдымен осындай тыныш, бірақ терең мәні бар жерге бару керек екенін мен дәл осы орманда ұқтым.
Корея сапарымның ең жылы әрі шынайы бөлігі – Квэсири ауылына жасаған экскурсия болды. Қаланың биік ғимараттары мен жарқыраған көшелерінен кейін бұл ауыл мені өз табиғилығымен, қарапайым өмір ағысымен баурап алды. Мұнда Кореяның ауылдық болмысы мен ұлттық дәстүрлері әлі күнге дейін сақталып келеді.
Квэсири – Андон маңындағы шағын ауылдардың бірі. Ол өзінің таза ауасымен, жасыл алқаптарымен және дәстүрлі ханок үйлерімен танымал. Таңғы уақытта ауыл үстіне қою тұман түсіп, айнала жұмбақ тыныштық орнайды. Сол сәтте өмір бір сәтке баяулап, адам өз ойын жинақтап, жан тыныштығын табатындай күй кешеді.
Ауыл тұрғындары өте қонақжай. Бізді жылы жүзбен қарсы алған әжейлердің бірі үйіне шақырып, дәстүрлі кимчи мен пибимбап дайындаудың сырын бөлісті. Ал ер адамдар егін шаруашылығымен айналысып, күріш пен көкөніс өсірудің табиғи әдістерін сақтап келеді. Мұнда ауыл өмірі – тек еңбек емес, мәдени мұраның жалғасы.
Оқи отырыңыз: Қазақстанға Оңтүстік Кореядан келген туристер саны артты
Экскурсия барысында біз дәстүрлі киім киіп, ауыл айналасын араладық. Әсіресе ағаш дуалдар мен сабан төбелі үйлердің бейнесі фотосуретке түсірген әр сәтті ерекше әсерлі етті. Балалар дәстүрлі ойындар ойнап, ал үлкендер кешке қарай ауыл ортасында жиналып, ән айтып, доңгіршек тартады. Сол көрініс менің есімде Кореяның нағыз рухы ретінде сақталып қалды.
Квэсири ауылы маған Кореяның тек технология мен урбанизмнің емес, жылылық пен адамгершіліктің де елі екенін көрсетті. Бұл жер – өткен мен бүгінді, дәстүр мен заманауилықты әдемі үйлестіріп тұрған ерекше мекен.
Кореяның шығыс жағалауы бұрын соңды сезінбеген әсерге бөледі. Таулар мен теңіз қатар өріліп жатқан бұл өңірдің ең көрікті тұстарының бірі – Ёндок Хэмачи саябағы . Бұл жерді жергілікті халық ""Күннің алғаш шығатын мекені"" деп атайды. Себебі дәл осы жерден Кореядағы ең әсем күн шығуды көруге болады.
Таңғы сағат бестен бастап саябаққа адамдар жинала бастайды. Теңіз толқындарының сыбдыры, алыстан көрінген көгілдір аспан және шығыстан көтерілген алғашқы алтын сәуле – барлығы бір сәтке уақытты тоқтатып қойғандай әсер қалдырады. Сол сәтте теңіз де, аспан да, адамдар да бір ырғақта тыныстайтындай.
Ёндок Хэмачи тек табиғи көрінісімен ғана емес, өзінің символдық мәнімен де ерекше. Мұнда теңізге қарап тұрған алып балықшы мүсіні бар. Бұл мүсін – теңізге шыққан адамдардың батылдығын, еңбекқорлығын және өмірге деген құрметін бейнелейді. Кешке қарай шамдар жағылып, мүсін мен теңіз толқындары бір-біріне жарық түсіріп, ерекше көрініс тудырады.
Саябақтың айналасы серуендеуге таптырмас орын. Таза ауа, кең жағалау, жағалаудағы шағын кафелер мен теңіз өнімдерін ұсынатын мейрамханалар – бәрі де демалыс пен шабыттың мекені. Көптеген турист мұнда тек суретке түсу үшін емес, жандүниесін тыныштандыру үшін келеді. Күннің шығуын тамашалай отырып Корея халқының табиғатқа деген шексіз сүйіспеншілігін, өмірге деген қарапайым, бірақ мәнді көзқарасын сезіндім. Бұл жерден шыққанда теңіз иісі мен толқын үні жүрегімде қалды – дәл Кореяның өзі сияқты: байсалды, сұлулығы нәзік, ал рухы мықты.
Бұл екі киелі нысан – Корея халқының рухани мәдениетінің, өнері мен философиясының нағыз айғағы. Пульгукса ғибадатханасы Кёнджу қаласының маңында, орман жиегінде орналасқан. VIII ғасырда салынған бұл ғибадатхана буддизмнің қасиетті ордасы ғана емес, Кореяның сәулет өнерінің інжу-маржаны болып саналады. Ғимараттың әрбір бағаны мен баспалдағы терең символдық мәнге ие: ол адамның рухани жолын – жерден нұрға, қарапайымдықтан кемелдікке көтерілуді бейнелейді.
Пульгукса аумағына кірген сәтте тыныштық орнайды. Ағаштардың арасынан естілген желдің сыбдыры мен қоңырау үні бір-бірімен үйлесіп, адамды ерекше рухани күйге бөлейді. Тас көпірлер мен алтын түсті шатырлар көктегі ғибадатхананы елестетеді. Тіпті ауа да өзгеше – жеңіл әрі мөлдір.
Пульгуксадан жоғары өрлеп, шамамен бір шақырымдай жүрген соң, Соккурам үңгіріне жетесің. Бұл үңгірдің іші – Корея мәдениетінің шоқтығы. Мұнда үлкен Будда мүсіні орналасқан. Тастан қашалған мүсіннің жүзіне қараған сайын, уақыт пен кеңістік ұғымы жоғалғандай болады. Оның жүзінен тыныштық, мейірім мен даналық сезіледі. Бұл мүсін тек діннің емес, бүкіл адамзаттың рухани биіктігінің нышаны секілді.
Соккурам үңгірі мен Пульгукса ғибадатханасы екеуі де ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енген.
Бұл тек тарихи ескерткіш емес – Корея халқының рухани жан дүниесін, табиғатпен үндестігін және өмірдің мәнін түсінудегі даналығын көрсететін қасиетті орындар.
Сапар маған бір үлкен ой қалдырды: Кореяның күші тек технология мен дамуында емес, ішкі рухының тереңдігінде, ал ол рух дәл осы Соккурам мен Пульгуксаның тыныштығында өмір сүреді.
Кёнджудағы тарихи және рухани орындарды аралағаннан кейін менің сапарымның кезекті аялдамасы – әйгілі Бомун туристік кешені болды. Бұл жер – табиғат пен заманауи инфрақұрылымның тамаша үйлесімі, Кореяның демалыс мәдениетін айқын көрсететін ерекше аймақ.
Бомун көлі – кешеннің жүрегі. Кешкі уақытта көл беті ай сәулесімен шағылысып, айналасы түрлі түсті жарықтармен безенеді. Суға қарап отырып тыныштық пен үйлесімділіктің не екенін шынайы түсінесің. Көл жағалауындағы жаяу жүргіншілер жолымен серуендеу – Кореяның тыныш, бірақ өмірге толы болмысын сезінудің ең әдемі тәсілі.
Оқи отырыңыз: Қазақстан мен Оңтүстік Корея арасында тікелей әуе рейсі ашылады
Жол бойында алқызыл сакура ағаштары, мөлдір бұлақтар, және шағын кофе дүкендері орналасқан. Туристер мен жергілікті тұрғындар велосипед тебеді, серуендейді немесе жай ғана көл жағасында демалып отырады. Мұнда бәрі де баяу, үйлесімді, асығыстықсыз. Бомун кешенінің ерекшелігі – оның табиғат пен заманауилықты үйлестіре білгенінде. Бір жағында – тыныш көл мен орманды төбелер, ал екінші жағында – сәнді қонақүйлер, мейрамханалар мен мәдени орталықтар. Бұл Кореяның туристік мәдениетке қаншалықты мән беретінін көрсетеді.
Кеш түсе көлдің үстінен нәзік тұман көтеріледі, ал алыстан шамдар жыпылықтайды. Сол сәтте Бомун көлі ертегі әлеміндей көрінеді – тыныш, жұмбақ әрі ерекше жылы. Мен сол сәтте Кореяның мен үшін тек тарихи немесе мәдени бағыттағы сапар емес, жандүниені тыныштандыратын саяхат болғанын түсіндім. Бомундағы бір кешкі серуен – бүкіл сапардың мәнін ашқандай болды: өмірдің шынайы сұлулығы қарапайым сәттерде, табиғат пен адамның үйлесімінде екен.
Кёнджу қаласының шетінде орналасқан Кёчхон ауылы – Кореяның тарихы мен мәдениетін терең сезінуге мүмкіндік беретін ерекше мекен. Бұл ауыл – заманауи Кореяның жылдам ырғағы мен өткеннің сабырлы тынысы қатар өмір сүріп жатқан орын. Кёчхон – ежелгі Силла патшалығының жүрегі болған аймақтардың бірі. Мұнда әр тас пен әр ағаштың өз тарихы бар. Ауылдың тыныш көшелерімен жүріп келе жатып, корей халқының өткенге деген құрметін, дәстүр мен рухани байлықты сақтауға деген ықыласын айқын байқайсың.
Ауылдың ең көрікті тұсы – өзен жағасындағы дәстүрлі ханок үйлері. Олардың ағаш есіктері мен сабан төбелері табиғатпен әдемі үйлесіп тұр. Кешкі уақытта күн сәулесі үйлердің қоңыр шатырларына түсіп, алтын түсті жарыққа бөлейді. Сол сәтте ауыл тұтастай бейбітшілік пен жылулыққа толы бір үлкен картина секілді көрінеді. Кёчхон тек сәулет қазынасы емес, мәдени өмірдің орталығы. Мұнда дәстүрлі шеберлер керамика, қағаз және жібек бұйымдарын жасауды жалғастырып келеді. Қолөнершілер өз ісін тек кәсіп емес, рухани мұра ретінде көреді. Ал туристер үшін бұл жер – Корея мәдениетінің түп тамырымен танысуға мүмкіндік.
Ауыл маңында тарихи ескерткіштер көп: ежелгі қабірлер, тастан қашалған мүсіндер мен көне пагодалар. Бұл орындар корей халқының даналығы мен өмір философиясын паш етеді.
Кёчхон мен үшін Кореяның жан-дүниесін ашқан ерекше сәт болды. Мұнда технология да, заманауилық та бар, бірақ бәрінен бұрын адамның, дәстүрдің және табиғаттың үйлесімі басым. Бұл ауыл – Кореяның шынайы бейнесі: қарапайым, тыныш әрі рухани терең.
Кёнджу – Кореяның жүрегі, ал сол жүректің ең құнды бөлігі – Чхонмачхон хан әулеттері қорымы. Бұл жер – Силла патшалығының ұлылығы мен тарихының үнін сақтап қалған қасиетті мекен. Мен бұл жерге таңертең ерте, ауа әлі салқын, ал ағаштар арасынан күн сәулесі енді ғана сығалай бастаған сәтте бардым. Сол сәттің тыныштығы мен ауаның иісі – тарихтың тірі екендігін сездірді.
Чхонмачхон – "" Ұлы қабірлер паркі "" деген мағына береді. Бұл аумақтың ішінде 20-дан астам патша мен ақсүйек тұлғалардың қорғандары орналасқан. Биік жасыл төбешіктер түріндегі бұл қорғандар алыстан қарағанда табиғи төбелерге ұқсайды, бірақ әрқайсысының астында ғасырлар қойнауында жатқан тарих бар.
Ағаштар арасындағы жолмен жүріп келе жатқанда қорғандар арасынан ерекше бір нысан көзге түседі – ол әйгілі Чхонмачхон (Cheonmachong), яғни "" Аспан тұлпарының қабірі "". Бұл Силла дәуіріндегі ең әйгілі патшалардың бірі жерленген орын. Атауы қабір ішінен табылған, аспанға шапқан қанатты тұлпардың суреті бейнеленген алтын табақшадан алынған.
Қабірдің ішіне кіруге болады және бұл сәт ерекше әсер қалдырады. Іште ежелгі алтын тәждер, қару-жарақ, әшекей бұйымдар мен тұрмыстық заттар сақталған. Сол жәдігерлерге қарап отырып, Силла дәуіріндегі өркениет деңгейінің қаншалықты жоғары болғанына көзің жетеді. Бұл – тек тарих емес, ұлттың мақтанышы.
Тэрынвон саябағының табиғаты да ерекше көркем. Қорғандар арасындағы кең жолдар мен гүлзарлар тыныш серуендеуге шақырып тұрады. Көктемде мұнда сакура ағаштары гүлдеп, аспанды ақ-қызғылт түске бояйды, ал күзде алтын жапырақтар астында жүріп, тарихпен бетпе-бет келгендей боласың. Мен үшін бұл экскурсия – тек археологиялық орындарға сапар емес, Кореяның рухымен, өткен ұрпақтың даналығы мен ұлылығымен кездесу болды. Тэрынвон мен Чхонмачхон – Кореяның ежелгі өркениетінің үнін жеткізіп тұрған мәңгілік ескерткіштер.
Кёнджу қаласының орталығында, көне дәуірдің үнін сақтап тұрған ерекше құрылыс бар – ол Чхомсонде обсерваториясы . Бұл тек Кореяның ғана емес, бүкіл Азия құрлығының мақтанышы саналады. Себебі ол – әлемдегі ең көне астрономиялық мұнаралардың бірі. Чхомсонде шамамен VII ғасырда Силла патшайымы Сондоктың билігі кезінде салынған . Мұнараның биіктігі – 9 метр шамасында, ал ол бес жүз жылдан астам уақыт бойы аспанды бақылау үшін пайдаланылған. Көне заманда ғалымдар мен астрономдар осы мұнара арқылы жұлдыздардың қозғалысын, айдың фазаларын зерттеп, егін егу мен табиғи құбылыстарды болжаған.
Оқи отырыңыз: Дәрігер: Оңтүстік Кореямен өндірісті дамыту медицина саласындағы ғылыми инновацияларға жол ашады
Мұнараның сәулеті ерекше – таза гранит тастардан қаланған, ал оның құрылымында терең философия бар. 362 тас қолданылғаны айтылады, бұл – сол кездегі жыл күнтізбесіндегі күндердің санына тең. Мұнараның төменгі бөлігі – Жерді, жоғарғы бөлігі – Аспанды, ал ортасындағы терезе – Адам мен Табиғат арасындағы байланысты бейнелейді. Кешкі уақытта Чхомсонде маңы ерекше сұлу. Күн батып, аспанға алғашқы жұлдыздар шыққанда, мұнараның көлеңкесі шөптің үстіне жұмсақ түскендей, өткен мен бүгінді байланыстырып тұрғандай әсер қалдырады. Ал айналаны қоршаған гүлзарлар мен саябақ бұл орынды нағыз тыныштық мекеніне айналдырады.
Мен осы жерден аспанға қарап тұрып, Силла дәуірінің ғалымдары да дәл осы нүктеден сан мыңдаған жыл бұрын сол жұлдыздарға көз тіккенін ойладым. Сол сәтте уақыт жоғалып, тек адам мен ғарыштың мәңгі байланысы ғана қалғандай еді. Чхомсонде – Корея өркениетінің ақыл-парасатының символы. Ол тек тастан қаланған құрылыс емес, ол – адамзаттың аспанға деген шексіз қызығушылығы мен білімге деген ұмтылысының белгісі.
Кёнджу – ежелгі Силла патшалығының астанасы болған қала. Ал сол дәуірдің бай тарихын, өнерін және рухани мұрасын сақтап тұрған ең қастерлі орын – Кёнджу ұлттық мұражайы. Бұл жер – тарих пен мәдениеттің үнін естуге, көне Кореяның ұлылығын сезінуге болатын ерекше кеңістік. Мұражайға кірген сәттен-ақ, тыныштық пен байсалдылық орнаған атмосфера сені өзіне тартып алады. Мұнда Силла дәуіріне тиесілі мыңдаған жәдігер қойылған – алтын тәждер, зергерлік бұйымдар, қыш құмыралар, қару-жарақ, буддалық мүсіндер және тұрмыстық заттар. Әрбір экспонат – сол заманның өмір сүру салты мен дүниетанымын паш ететін айна іспетті.
Мұражайдың ең көрнекті жәдігерлерінің бірі – Силла патшасының алтын тәжі . Ол нәзік әрі күрделі өрнектермен безендірілген, ал таза алтыннан жасалған бұл тәж Силла өркениетінің шеберлігі мен эстетикалық талғамының биіктігін көрсетеді. Сонымен қатар мұнда әйгілі Чхонмачхон қабірінен табылған бұйымдар да сақталған. Олар арқылы ежелгі ақсүйектердің өмір салты мен наным-сенімдері жайлы көп мағлұмат алуға болады.
Мұражай ауласы да ерекше әсер қалдырады. Кең алаң мен көлеңкелі бақтар арасында ежелгі тас мүсіндер мен буддалық пагодалар орналасқан. Тыныштықта жүргенде, айналадағы табиғат пен тарих біртұтас үйлесімге айналып, уақыт тоқтап қалғандай күй кешесің. Кёнджу ұлттық мұражайы – жай ғана тарихи нысан емес, ол Корея рухының қоймасы. Мұнда өткен мен бүгін, мәдениет пен ғылым, өнер мен философия бір арнада тоғысады. Әрбір келуші бұл жерден тек білім емес, ұлттық мақтаныш пен мәдени тереңдік сезімін бойына сіңіріп шығады.
Кёнджудағы ең ғажайып сәттерімнің бірі – Донггун сарайы мен Вольджи тоғанындағы түнгі серуен болды. Күн батып, аспанда толық ай көтерілген сәтте бұл жер ертегідей әлемге айналады. Су бетінде айдың жарығы күміс толқындарға таралып, көне сарайдың бейнесін айнадай айқын көрсетеді.
Донггун сарайы VII ғасырда , Силла патшалығының гүлдену кезеңінде салынған. Бұл – патша отбасының демалыс орны, мерекелер мен ресми қабылдаулар өтетін сәнді сарай болған. Ал оның жанына қазылған Вольджи тоғаны (бұрынғы атауы Анапжи – ред. түсіндірмесі) табиғат пен сәулеттің үйлесімін тамаша көрсетеді. Ежелгі шеберлер бұл тоғанды ай сәулесі суға түскенде ерекше жарқырайтындай етіп жобалаған деседі.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда Оңтүстік Кореяның үш университетінің филиалы ашылады
Түнгі уақытта мұнда жарық шамдар мен ай сәулесі тоғысқанда, аспан мен жер, шындық пен қиял бір сәтке араласып кеткендей әсер қалдырады. Сарқырап аққан судың дыбысы, түнгі желдің сыбдыры және алыстан естілген дәстүрлі корей музыкасының әуені бәрі бірге үйлесіп, жан дүниеңді тыныштыққа бөлейді. Сарайдың бағын аралап жүргенде, әр бұрыштан тарихтың ізі сезіледі. Ежелгі Силла дәуірінің патшалары да дәл осы жерде айға қарап ойланған, халықтың болашағы мен мемлекеттің өркенін армандаған шығар деген ой келеді.
Бүгінде Вольджи тоғаны – Кёнджудың ең романтикалық әрі рухани мекендерінің бірі. Мұнда тек туристер ғана емес, жергілікті тұрғындар да жиі келіп, табиғат пен тарихтың үйлесімін тамашалайды. Су бетінде дірілдеген ай сәулесіне қарап отырып, Кореяның бай рухани мәдениетінің мәңгілігін тағы бір сезінесің.
Донггун мен Вольджи – Кореяның сұлулығын, даналығын және үйлесімге деген ұмтылысын бейнелейтін символ. Түнгі Кёнджуда ай мен сарайдың жарығы қатар жарқырағанда, бұл жер тек көрініс емес, ол – жарық пен тарихтың мәңгілік биі.
Сеулдің қақ жүрегіндегі Starfield COEX Mall орталығына кірген сәтте көз алдыма ең әсем көріністердің бірі ашылды – ол әйгілі Пёльмаданг кітапханасы (Starfield Library). Бұл жер – жай ғана кітапхана емес, ол – білім мен шабыттың заманауи ғибадатханасы, рух пен өнердің тынысы сезілетін ерекше кеңістік.
Бірінші әсер – биіктік пен жарық. 13 метрге дейін көтерілген алып кітап сөрелері аспанмен тілдесіп тұрғандай. Олардың бетінде түрлі тілдегі мыңдаған кітап жарқырап тұр. Төбеден түсіп тұрған табиғи жарық залды жылы әрі тыныш атмосфераға бөлейді. Кітаптардың иісі мен кофе хош иісі араласқан ауа – нағыз шабыттың иісі.
Пёльмаданг кітапханасы – әрбір келуші өзін шығармашылықтың ортасында сезінетін орын. Мұнда студенттер оқу үстінде, фотографтар композиция іздеп жүргендей, ал туристер әр бұрыштан тамаша кадр түсіруге тырысады. Бірақ ең ғажабы – осынша адам болғанымен, тыныштық пен үйлесім сақталған. Кітапханадағы кітаптар тек ғылым мен әдебиетке арналмаған. Мұнда өнер, философия, дизайн, мәдениет, тіпті заманауи технология туралы еңбектер де бар. Бұл Корея халқының мәдениет пен білімге деген шексіз құрметін айқын көрсетеді.
Оқи отырыңыз: Қазақстан мен Оңтүстік Корея арасындағы тауар айналымы 6 млрд долларға жетті
Пёльмаданг – нағыз рухани аялдама. Мұнда уақыттың қалай өткенін байқамайсың. Бір сәт кітап парақтап отырып, айналаңа көз тастағанда адамдардың жүзінен шабыт пен тыныштықты көресің. Бұл кітапхана – адам мен білімнің арасындағы көрінбейтін байланыс.
Кешкі уақытта жарық шамдар қосылғанда, кітап сөрелері алтын түспен жарқырап, ғимарат ішін жылы сәулеге бөлейді. Сол сәтте Пёльмаданг тек оқу орны емес, мәдени символға, қазіргі Сеулдің рухани бейнесіне айналады. Пёльмаданг кітапханасы – Кореяның мәдени дамуының, білімге және өнерге деген сүйіспеншілігінің айғағы. Мұнда әр кітап – жаңа әлемнің кілті, ал әр келуші – сол әлемнің саяхатшысы.
Сеулдің қақ ортасында, ғасырдан астам тарихы бар ерекше орын бар – Кванчжан базары (Gwangjang Market). Бұл жерге кірген сәттен-ақ, Кореяның нағыз дәмі мен рухы сезіледі. Қайда қарасаң да – буы бұрқыраған тағам, саудаласқан дауыстар мен күлімсіреген сатушылар. Кванчжан – тек базар емес, ол корей мәдениетінің тірі сахнасы.
Базар 1905 жылы ашылған және бүгінге дейін елдің ең көне әрі ең ірі дәстүрлі базарларының бірі болып саналады. Мұнда күн сайын мыңдаған адам келіп, ұлттық тағамдардан дәм татып, жергілікті өнімдерді сатып алады. Бұл Корея өмірінің шынайы көрінісі.
Ең алдымен, мұнда келген әр адам міндетті түрде мёнгбэчжон, ттокпокки және әйгілі кимбап дәмін көруі керек. Ал мен үшін ең есте қалған тағам – майда қуырылған, хруст еткен пянджон болды. Оның үстіне ыстық макколи ішсеңіз, нағыз корей халының дастарқанындағы жылулықты сезесің.
Кванчжан базарының ерекше бір бөлігі – жібек пен дәстүрлі киім сататын қатарлар. Мұнда хандбок маталары, қолөнер бұйымдары мен кәдесыйлар сатылады. Әрбір дүңгіршектің иесі өз ісінің шебері, олардың жүзінен мақтаныш пен мейірім байқалады. Базардағы атмосфера – нағыз Кореяның жан дүниесі. Мұнда жас туристер де, қарт тұрғындар да еркін араласып, бірге күліп, бірге дәм татады. Әр бұрыштан естілген ""Қош келдіңіз!"" деген жылы сөз базарды ерекше достық орынға айналдырады.
Кеш түскенде, шамдар жанып, тағам иісі күшейіп, Кванчжан нағыз өмірге толы әлемге айналады. Бұл жер – Кореяның дәмі мен дәстүрін сезінгісі келетін әр саяхатшы үшін міндетті аялдама. Кванчжан базары – асхана ғана емес, Корея халқының рухы мен меймандостығының көрінісі. Мұнда әр тағам – тарихтың дәмі, ал әр күлкі – мәдениеттің жаны.
Сапарымыздың соңғы нүктесі – Сеулдің ең танымал әрі романтикалық нысаны N Seoul Tower болды. Бұл мұнара – Корея астанасының жүрегінен орын алған символ, ал түнгі Сеулдің мың сан шамы астында ол нағыз ертегі әлемін еске салады.
N Seoul Tower немесе Намсан мұнарасы 236 метр биіктікте, Намсан тауының үстінде орналасқан. Мұнара алғаш рет 1970 жылдары телерадио сигналдарын тарату үшін салынғанымен, бүгінде ол Кореяның ең көрнекті мәдени орталықтарының біріне айналған. Мұнараға көтерілу – өз алдына ерекше саяхат. Төменнен жоғарыға қарай өрлеген сайын қаланың көрінісі кеңейіп, Сеулдің энергиясы мен тынысы сезіледі. Ал шолу алаңына жеткенде – көз алдыңда жарық пен қозғалысқа толы алып мегаполис ашылады. Биік ғимараттар, өзен үстіндегі көпірлер, алыстан жарқыраған Ханган өзені – бәрі үйлесіп, заманауи Сеулдің көркем бейнесін жасайды.
Мұнараның ең танымал тұсы – ""Махаббат құлыптары"" алаңы. Мұнда мыңдаған ғашық өздерінің сүйіспеншілігін мәңгі есте қалдыру үшін құлып іліп кетеді. Әр құлыпта жазылған хаттар мен есімдер – адамдардың үміті мен армандарының белгісі. Жел баяу соғып, шамдар жыпылықтаған сәтте бұл жер нағыз романтика мен тыныштық мекеніне айналады.
Оқи отырыңыз: Қазақстан жол сапасын арттыру үшін Оңтүстік Кореяның озық тәжірибесін игереді
Кеш түскенде мұнара түрлі түспен жарқырап, Сеулдің үстінен аспанды бояйды. Жарық шоғыры қала өмірінің шексіз қозғалысын, ал мұнараның биіктігі – Кореяның дамуға деген ұмтылысын бейнелейді.
N Seoul Tower – жай ғана көрініс алаңы емес, ол Сеулдің рухын, махаббатын және заманауи болмысын біріктірген символ. Мұнарадан төмен түсіп бара жатып Кореяның басты сиқырын ұқтым: бұл ел – өткенін құрметтеп, болашағын шабытпен құратын мемлекет .
Ай сәулесі мен қала шамдары астында менің Корея сапарым осылай аяқталды. Бірақ, Сеулдің жарығы, оның көшелерінің дыбысы мен адамдардың жылы жүздері – менің жүрегімде ұзақ сақталатыны анық.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","2025 жылы Кёнджуда өтетін APEC саммиті қарсаңында Informburo тілшісі Кореяға сапары барысында көрікті және тарихи орындарды тамашалап, оқырманға ұсынар ерекше бағыттарды бөліседі.",,2025-10-16T13:04:16+05:00
tegin-cifrlyq-platforma-mugalim-balalardyn-oqu-ulgerimin-qalai-onlain-baqylai-alady-1761236544,informburo.kz,Тегін цифрлық платформа: Мұғалім балалардың оқу үлгерімін қалай онлайн бақылай алады,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/tegin-cifrlyq-platforma-mugalim-balalardyn-oqu-ulgerimin-qalai-onlain-baqylai-alady-1761236544,"Мектептерде бірінші тоқсан аяқталып, аралық қорытынды жасау кезеңі басталды. Оқушылардың үлгерімін бағалау, олқылықтарды анықтап, келесі тоқсанға нақты жоспар құру – мұғалімдер мен мектеп әкімшілігі үшін ең жауапты жұмыс. Осындай сәтте жұмыс процесін күрделендірмей, керісінше, деректерді жылдам саралап, уақытында шешім қабылдауға мүмкіндік беретін құралдардың маңызы арта түседі.
Қазақстанда бұл бағыттағы жұмысты қолға алғандардың бірі – BilimClass тегін платформасы. EdTech саласында өнімдер әзірлейтін бұл жүйені қазір 11 өңірдің мектептері қолданады. Платформа электрондық күнделік және мониторинг жүйелерін бір жерге жинақтап, мұғалімге уақытты тиімді басқаруға және оқушымен жеке жұмыс жасауға жағдай жасайды. Біз әр өңірдегі педагогтермен сөйлесіп, цифрлық құралдардың олардың күнделікті жұмысына қалай әсер етіп жатқанын анықтап көрдік.
Ұлжан Тұрарбекқызы 18 жылдан аса Алматы облысы, Ащыбұлақ ауылындағы мектепте ағылшын тілінен сабақ береді. Оның жұмыс күнінің басым бөлігі сабақ өткізуге, оқушылардың жұмыстарын тексеруге, жоспар құруға, ата-аналармен байланыс орнатып, құжат толтыруға кетеді.
""Ең шаршататыны – сабақтан тыс құжаттар, есеп беру және әртүрлі платформаларға бірдей мәліметтерді қайта енгізу. Сондықтан мен жұмыс күнімді алдын ала жоспарлап, басымдықтарды бөліп аламын, сонымен қатар әріптестеріммен тәжірибе алмасу да көп көмектеседі"", – дейді педагог.
Барлығына үлгеру үшін Ұлжан Тұрарбекқызы заманауи технологиялардың көмегіне жүгінеді. BilimClass платформасындағы дайын жоспар үлгілері мен бағаларды автоматты есептеу мүмкіндігінің көмегімен қағазбастылық жұмыс едәуір азайғанын айтады.
Бұдан бөлек әр оқушыға жеке кері байланыс беру де жеңілдей түскен. Мұғалім платформада пікір қалдырып, қысқа тест арқылы балалардың қатесін бірден көрсетеді. Ұлжан Тұрарбекқызының айтуынша, оқушылар әсіресе ойын элементтері мен ұпай жүйесін жақсы көреді, бұл олардың оқуға деген ынтасын едәуір арттыруға көмектескен.
BilimClass – мектептерге арналған цифрлық білім беру платформасы. Қазіргі таңда оны Қазақстанның 11 өңірінде 2,3 миллион оқушы және шамамен 315 мың мұғалім қолданады. Платформа цифрлық күнделік пен журналды, мектепті басқару жүйесі мен оқу контентін, әдістемелік талдау мен аналитиканы қамтитын толыққанды экожүйе. Ал жақында платформа Автоматтандырылған білім мониторингі жүйесін таныстырды. Бұл құрал тоқсан қорытындысы бойынша оқу нәтижелерін жылдам бағалауға мүмкіндік беріп, шынайы деректер негізінде нақты қорытындыны ұсынады.
Бүгінде BilimClass – республикадағы ең көп қолданылатын интернет-ресурстың бірі. Жүйеге қолданушылар жылына 2,5 миллиард рет кіреді. Сонымен қатар қазіргі таңда платформа App Store мен Google Play маркетплейстерінде ""Білім"" санатында топ бастап тұр. Ал ай сайынғы бірегей пайдаланушылар саны 800 мыңға жетеді.
""BilimClass сияқты құралдар мұғалімнің жұмысын жеңілдетіп, оқушылармен кері байланысты жылдамдатты. Бұрын көп уақыт алатын қағазбасты тапсырмалар азайды, енді шығармашылыққа көбірек көңіл бөлуге мүмкіндік бар. Алайда цифрлық құралдар мұғалімді алмастырмайтыны анық, олар тек көмекші рөлін атқарады. Өйткені мұғалім мамандығының басты мәні – оқушыны тәрбиелеу және бағыттау"", – деді педагог.
Ұлжан Тұрарбекқызының пікірінше, алдағы жылдары мұғалімдерге жасанды интеллект мүмкіндіктерін, деректерді талдау тәсілдерін, цифрлық қауіпсіздік пен авторлық құқықты сақтауды меңгеру маңызды бола түспек. Өзі де пайдалы курстарға қатысып, онлайн-платформалар арқылы білімін жетілдіруді, жинаған тәжірибесін әріптестерімен бөлісуді бұдан әрі де жалғастыруды жоспарлап отыр.
Ақтөбе облысы Қобда қазақ орта мектебінің информатика пәні мұғалімі Жанар Бірәліқызы жаңа технологияларды кәсіби тұрғыда жақсы меңгерген. Десе де ол заманауи ұстаз үшін цифрлық құралдардың пайдасы мен қажеттігі айқын екенін айтады.
""Кейде қағаз жұмыстарға әлдеқайда көп уақыт кететіндей көрінеді. Сондықтан уақытты дұрыс жоспарлап, артық жұмысты қысқартуға тырысамын: кесте мен бағдарламаны алдын ала ойластырамын, ал BilimClass-та дайын тапсырмалар мен автоматты бағалау жүйесі көп көмектеседі"", – дейді Жанар Бірәліқызы.
Ол әр оқушыға жеке пікір беруге тырысатынын айтады. Бұрын ол ескертпелерді балалардың дәптеріне қолмен жазатын, ал қазір әлдеқайда ыңғайлы: пікірін бірден платформада қалдырады.
BilimClass мұғалімдер үшін түрлі пайдалы функцияны ұсынады. Олардың қатарында күнтізбелік-тақырыптық жоспарлау, интерактивті сабақтар, өз сабақтарын қосу мүмкіндігі, БЖБ/ТЖБ каталогы, қашықтан оқыту функциясы, синхронды сабақтарға арналған видеоконференциялар, ақпараттық панель, оқушылармен чат бар. Платформа толықтай тегін, ешқандай жарнама жоқ. Сонымен қатар балалармен жұмысқа қатысты қазақстандық заңнама қатаң сақталады.
Түркістан облысындағы әл-Фараби атындағы орта мектептің оқу ісі жөніндегі орынбасары Наргиза Халметованың жүктемесі үлкен: ол тек қазақ тілі мен әдебиетінен сабақ беріп қана қоймай, әріптестерінің жұмысын үйлестіреді. Қазақ-өзбек тілінде білім беретін бұл мектепте сабақтардың басым бөлігі Т2 бағыты бойынша өтеді және бұл ретте цифрлық құралдардың маңызы ерекше.
""Сыныптар бойынша жиынтық бағалау, тарификация, есеп пен құжаттар – ең ауқымды жұмыстардың бірі. Бұрын бәрін қолмен толтыратынбыз, ал қазір BilimClass-тағы есеп пен талдау құралдарының арқасында жұмысымыз жеңілдеді. Кері байланысты тест, шағын тапсырмалар және ұпай жинау жүйесі арқылы беремін. Бір жақсысы, оқушылардың нәтижесін бірден көруге болады, ал ойын элементтері оларды ынталандырады. Ал BilimClass-та маған ең ұнайтыны – өз контентімді енгізе аламын, бұл шығармашылыққа көбірек уақыт бөлуге жол ашады"", – дейді Наргиза Халметова.
Платформа әкімшілікке де бірқатар маңызды артықшылық береді: білім беру процестерінің статистикасын көрсетеді, Ұлттық білім беру деректер қоры және басқа да мемлекеттік базалармен интеграцияланады, есеп пен мониторинг жасайды, алмастырылған сабақтарды тіркеу журналын, сынып журналдарын жүргізеді және оқу процестерін толыққанды бақылауды қамтамасыз етеді.
""BilimClass жүйесіндегі Автоматтандырылған білім беру мониторингі жүйесін арқасында мектептер оқу процесін терең талдауға мүмкіндік беретін қарапайым әрі түсінікті құралға қол жеткізеді. Жүйе жалпы көрсеткіштерден бастап әр сынып, әр оқушы және әр мұғалім деңгейіне дейінгі деректерді көруге мүмкіндік береді. Бұл оқудағы олқылықтарды дер кезінде анықтап, оларды жақсарту жолдарын айқындауға, сондай-ақ нақты шешім қабылдауға көмектеседі. Бұдан бөлек жүйе ықтимал қатерлерді ертерек анықтап, ата-аналармен және педагогтермен жұмыс барысында ашықтықты қамтамасыз етеді"", – дейді Bilim Group-тің жоба менеджері Фархат Усен .
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Электрондық күнделік сабақ пен сыныптағы процестерді бір орталықтан басқаруға көмектеседі.,,2025-10-24T12:30:00+05:00
zaponiia-turkiia-zane-vetnam-qazaqstandyqtar-kuzde-qai-elde-demalady,informburo.kz,"Жапония, Түркия және Вьетнам. Қазақстандықтар күзде қай елде демалады",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zaponiia-turkiia-zane-vetnam-qazaqstandyqtar-kuzde-qai-elde-demalady,"Қазақстандықтар биыл күзде қай елдерге барғалы жатқанына талдау жасау үшін Aviasales.kz деректерін зерттедік. Бұл материал соның нәтижесі бойынша жазылған.
Күзде Жапонияда жаздың қапырығы кетіп, күн райы +15-20°С болып тұрады. Бұл – ежелгі ғибадатханалар мен неонды көшелерде қыдырып, момидзи жапырақтарының қызыл-күрең түске боялғанын көретін таптырмас кезең.
Сірә, осы романтика теңіз жағалауындағы демалысты жеңген сияқты: Жапонияға сұраныс былтырмен салыстырғанда 412% артқан.
Бұл мыңдаған қазақстандық азамат Токиоға ағыла бастады деген сөз емес, тек осы бағыттағы брондау үлесі төрт есе өскенін көрсетеді.
Неге күзде бару керек? 13 қазанға дейін үлгерсеңіз, Осакада өтетін Expo 2025 дүниежүзілік көрмесінің финалына қатыса аласыз. Онда ондаған елдің болашақ технологиясына арналған павильондарын көруге болады.
Күзгі Түркия – тәжірибелі саяхатшылардың сүйікті мекені. Адам қарасы азаятын, теңіз әлі жылы болып тұратын, қонақүй мен мейрамхана жаздан гөрі анағұрлым арзан болатын мезгіл. Ыстанбұл көшелерінде еркін серуендеуге немесе турист аз жағажайларда еркін демалуға болады. Міне, клишесіз, артық шығынсыз ""барқыт маусым» деген осы шығар.
Соған қарамастан, туристер арасында Түркияның үстемдігі сәл әлсірегендей. Антальяға баратын билеттер 20 пайызға арзандағанымен, таласып-тармасып жатқан адам жоқ – брондау үлесі аздап төмендеген.
Неге күзде бару керек? 20 қыркүйек пен 23 қараша аралығында өтетін Ыстанбұлдың заманауи өнер биенналиесіне қатысыңыз. Бұл кезде бүкіл қала тұтас бір галереяға айналады. Тек мешіт емес, ескі хамамдарға қойылған авангард инсталляцияларды да көріп, Ыстанбұлды жаңа қырынан танимын десеңіз, жолға жиналыңыз.
Оқи отырыңыз: Жазғы демалыс – 2025: балалармен бірге қайда демалуға болады
Бакуге баратын билеттер шамамен 20 пайызға арзандады, ал сұраныс 30 пайызға артқан. Әзербайжан саяхатшылардың must visit тізіміне нықтап орнықты.
Неге күзде бару керек? Күн райы тамаша: ыстық емес, бірақ күн ашық. Бір уикендтің өзінде біраз нәрсеге үлгеруге болады: Гейдар Әлиев орталығының сәулетіне тамсанып, ескі қаланың лабиринтінде адасып, пахлавамен бірге шай ішіп қайтасыз. Ал қазан айында өтетін Халықаралық джаз фестиваліне барсаңыз, саяхатыңызды әсем әуен сүйемелдеп тұрғандай күй кешесіз.
Грузияға деген қызығушылық бәсеңдеген жоқ. Ал Тбилисиге билеттердің 25 пайызға арзандағаны саяхатқа жиналғандарға жақсы ілік болды.
Неге күзде бару керек? Күзде Грузияда Ртвели, яғни жүзім жинау мерекесі болады. Елдің түкпір-түкпірінде шарап фестивалі өтіп жатады. Кахетиядағы көптеген шарап зауыты туристерді жүзім жинауға, тіпті Челентано ойнаған фильмдегідей аяқпен таптап көруге шақырады. Оған қоса, Казбегидегі алтын түсті таулар мен Тбилисидің жайлы барларындағы кештер – саяхаттыңызды мінсіз етеді.
Оқи отырыңыз: Алматыда мамыргүлдерді қай жерлерде тамашалауға болады
Күзде Өзбекстандағы аптап ыстық басылып, ежелгі қалаларды аралаған әбден жайлы болады. Самарқандтың ғажайып мозаикаларын тамашалап, Бұхара базарларында саудаласып, нағыз палаудан дәм татып қайтыңыз.
Неге күзде бару керек? 5 қыркүйек пен 20 қараша аралығында Бұхарада заманауи өнер биенналесі өтеді. Бұл – көне қалада серуендеуді заманауи өнер туындыларымен ұштастыруға таптырмас мүмкіндік.
Бұл өңірге қазақстандықтардың қызығушылығы барған сайын артып келеді. Ал күз – мұндай саяхатқа шыққанға тамаша кез.
Неге күзде бару керек?
Статистикаға қарасақ, туристердің көбі билеттерді алдын ала сатып алатын болған. Бұл ақшаңызды үнемдеп қана қоймайды, ең ыңғайлы күн мен рейсті шертіп жүріп таңдап аласыз.
Материалды Demalys ұсынды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Спойлер: Түркияға билеттер арзандады, бірақ қазақстандықтар бәрібір Азияға ағылып жатыр.",,2025-09-12T11:00:00+05:00
zasausyz-qyz-tamyrsyz-gul-qazaq-aielinin-madeni-kapitaly-men-etnopsixologiialyq-roli-qandai,informburo.kz,"""Жасаусыз қыз – тамырсыз гүл"": қазақ әйелінің мәдени капиталы мен этнопсихологиялық рөлі қандай",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zasausyz-qyz-tamyrsyz-gul-qazaq-aielinin-madeni-kapitaly-men-etnopsixologiialyq-roli-qandai,"Қазақ халқының дәстүрлі мәдениеті – ғасырлар бойы қалыптасқан қоғамдық қатынастар мен рухани тәжірибелердің күрделі жүйесі. Сол жүйенің құрамдас бөлігі ретінде жасау дәстүрі (қыз жасауын дайындау, яғни қыздың тұрмысқа шығар алдындағы мүліктік және рухани дайындығы) ерекше этнографиялық, әлеуметтік және психологиялық мәнге ие. Бұл дәстүр – қазақ қоғамының отбасылық құрылымын, әйелдің әлеуметтік мәртебесін және ұрпақтар сабақтастығын бейнелейтін көне институт.
Тарихи тұрғыдан алғанда, жасау – қыздың жеке меншігі емес, оның өз отбасынан жаңа ортаға апарған рухани және материалдық мұрасы. Этнограф М. Арғынбаев атап өткендей, ""жасау дәстүрі арқылы қазақ қоғамы отбасы институтының тұрақтылығын қамтамасыз етіп, аналық тәрбиені ұрпақтан ұрпаққа жеткізді"".
1. Түркі өркениетіндегі іздері
Жасау дәстүрінің түп-тамыры ежелгі түркі қоғамындағы қызға енші беру рәсімінен бастау алады. ""Орхон-Енисей"" жазбаларында әйел мен ердің одағы тек некелік емес, әлеуметтік келісім актісі ретінде сипатталған. Бұл келісімнің символдық көрінісі – қыздың әкелін алып шығуы, яғни өзіне тиесілі еншісін жаңа әулетке апаруы.
Тарихшы Л.Н. Гумилев өз еңбектерінде түркілерде әйелге қатысты ""жасау"" ұғымы әлеуметтік теңдік пен рудың беделін сақтаудың құралы болғанын атап өтеді. Демек, жасау дәстүрі – экономикалық институт қана емес, рулар арасындағы қатынасты реттейтін әлеуметтік тетік.
2. Қазақ қоғамындағы орны
Қазақ этнографиялық кеңістігінде жасау дәстүрі XVIII–XIX ғасырларда толық қалыптасқан. Архивтік деректер мен жазба көздерде, мысалы, Ә. Диваевтың ""Қырғыз-қазақ әйелдерінің тұрмыс-салт жоралары"" еңбегінде, жасау – ""қалыңмалмен тең маңызы бар дәстүр, себебі ол екі әулеттің мәртебесін тең ұстау құралы"" деп сипатталады.
Осы кезеңде жасауға тек тұрмыстық заттар ғана емес, қыздың әлеуметтік тегін білдіретін бұйымдар да қосылған – зергерлік әшекей, киім, қымбат тоқыма, жылқы немесе киіз үй.
Оқи отырыңыз: Ерулік беру дәстүрі. Қазақ халқы көршісін қалай сыйлаған?
Этнографиялық тұрғыда жасау үш негізгі құрамдасқа бөлінеді:
Киім-кешек және әшекей бұйымдар. Қыздың сәукелесі, кимешегі, қамзолы мен шолпысы – оның әлеуметтік статусын бейнелеген. Зергерлік әшекейлерде символдық таңбалар бар: қошқар мүйіз – молшылық, тұмарша – қорғау, жұлдызша – өмірлік жолдың ашықтығы.
Зергерлік символикаға қатысты зерттеулер (Қ. Ахметова, ""Қазақ әйелінің әшекей мәдениеті"", 2012) жасау заттарының 70 пайызы магиялық қорғау функциясын атқарғанын көрсетеді .
Үй жабдықтары мен төсек орын . Көрпе, жастық, кестелі шымылдық, текемет – барлығы әйелдің еңбегі мен аналық ниеттің көрінісі. Қолөнердің бұл түрі тек эстетикалық емес, психологиялық әсері бар дәстүр. Түстер мен оюлардың үйлесімі жас келіннің эмоционалды күйіне, үй ішінің энергетикасына әсер еткен.
Мал-мүлік және тұрмыстық құралдар . Бұл элемент жасау дәстүрінің экономикалық қырын ашады. Қыз өзімен бірге жаңа үйге тұрмыстық құралдарын алып барған, бұл оның жаңа ортада дербес болуына мүмкіндік берген. Халықта ""жасаусыз қыз – жолсыз қонақ"" деген сөз осыдан қалған.
Психологиялық тұрғыдан, жасау дайындау – аналық тәрбиенің ең бейнелі формасы. Қыз бала өз анасының, әпке-жеңгелерінің, ауыл әйелдерінің көмегімен жасауын әзірлеу барысында еңбек, жауапкершілік және өмірге бейімделу дағдыларын игерген.
Психолог Назира Бурхан былай дейді:
""Жасау дайындау кезінде қыз баланың психологиялық бейімделу процесі жүреді. Бұл – ұзатылуға, әлеуметтік рөлдің өзгеруіне дайындық. Дәстүрдің түп мәнінде қазіргі психологияда ""өту рәсімі"" (rite of passage) деп аталатын механизм жатыр"".
Ғылыми тұрғыда бұл – француз этнологы Арнольд ван Геннептің (1909) теориясымен ұштасады: әрбір мәдениетте адам өмірінің өтпелі кезеңдерін рәсім арқылы бекіту бар. Қазақтағы жасау дәстүрі – соның айқын көрінісі.
Жасаудың әлеуметтік және экономикалық қызметі
Жасау – тек тұрмыстық емес, экономикалық теңгерім құралы. Қалыңмал мен жасау арасындағы тепе-теңдік әлеуметтік қатынасты реттеген. Бай отбасылар жасау көлемін ұлғайту арқылы өз мәртебесін көрсетсе, кедей отбасылар ниет пен еңбекті басты өлшем еткен.
Этнограф Әлкей Марғұлан былай дейді:
""Жасау дәстүрі қазақ қоғамындағы әйел теңдігін қамтамасыз еткен алғашқы тетіктердің бірі. Ол арқылы әйел өз меншігіне ие болып, экономикалық дербестігін сақтаған"".
Сонымен қатар жасау – жеке меншікті қалыптастыру мектебі.
Кей өңірлерде (әсіресе Батыс Қазақстан мен Ұлытау аймақтарында) жасауға қосылған кейбір заттар әйелдің жеке иелігі болып саналатын. Мысалы, түйе, күбі, сандық, киіз үй бөліктері – қыздың жеке мүлкі ретінде сақталған.
Өңірлік ерекшеліктер және аймақтық айырмашылықтар
Қазақстанның әр аймағында жасау дәстүрінің мазмұны мен көрінісі өзгеше болған.
Оңтүстік өңірлерде жасауға зергерлік бұйымдар мен жібек маталар көбірек қосылған. Батыс Қазақстанда жасауға мал мен тұрмыстық техника мәндес құралдар (қазан, самаурын, кебеже) қосылған. Солтүстік пен Шығыс аймақтарда жасау құрамында киіз үйдің бөліктері, тері бұйымдар, кестелі көрпелер ерекше орын алған.
Этнограф Қ. Қалиев деректерінде XIX ғасырдың соңында Жетісу өңірінде жасау көлемі кейде 3-4 түйе жүкке дейін жеткені, ал Арқа өңірінде 1-2 жүкпен шектелгені жазылған.
Жасаудың эстетикалық және көркемдік қыры
Жасау заттарының барлығы – халық қолөнерінің бір бөлігі. Қазақ әйелінің талғамы, түс үйлесімін сезінуі, символдық ойлау жүйесі жасау арқылы көрініс тапқан. Құрақ көрпелердің түстері мен оюларының сәйкестігі қазіргі замандағы арт-терапиялық әдістермен ұқсас әсер береді.
Зерттеуші С. Қасиманов атап өтеді:
""Қазақтың қолөнер дәстүрі – ұлттық психология мен эстетиканың бірлігін танытатын феномен. Жасаудың бір ғана көрпесіне бүкіл әулеттің дүниетанымы сыйған"".
Оқи отырыңыз: Қазақтың табақ тарту дәстүрі. Оның түрлері қандай? Мәні, мағынасы неде?
Қазіргі қоғамдағы жасау дәстүрінің жаңғыруы
Бүгінгі жаһандану дәуірінде жасау дәстүрі жаңа мазмұнға ие болып отыр. Қыз жасауына тұрмыстық техника, жиһаз, тұрмыстық электроника кіреді. Бірақ рухани мәні өзгерген жоқ: ата-ананың қызға деген қамқорлығы мен аналық тілегі әлі де басты идея.
Қазіргі этнопсихологиялық зерттеулер (мысалы, Т. Рысқұлова, 2023) көрсеткендей, жасау дәстүрін сақтаған отбасыларда ұрпақаралық байланыс пен отбасылық бірлік деңгейі жоғары болады. Бұл дәстүр – ұлттық бірегейлікті сақтаудың маңызды элементі.
Мәдениеттанушылар жасау дәстүрін ұлттық мәдени кодтың бір бөлігі деп таниды. Ол тек материалдық емес, когнитивтік символдық жүйе ретінде қызмет атқарады. Жасау арқылы қазақ әйелінің рөлі – пассивті емес, белсенді мәдени тасымалдаушы ретінде көрінеді.
Әлеуметтанушы А. Кенжетай атап өткендей:
""Жасау – әйелдің мәдени капиталын жаңа әлеуметтік ортаға көшіру механизмі. Бұл – қазақ қоғамындағы гендерлік тепе-теңдіктің тарихи үлгісі"".
Жасау дәстүрі – қазақ халқының мәдениетінде тек тұрмыстық ғұрып емес, әлеуметтік институт, рухани сабақтастықтың тетігі, әйел еңбегі мен аналық философиясының көрінісі. Ол ғасырлар бойы қоғамның тұрақтылығын қамтамасыз етіп, әйелдің әлеуметтік беделін сақтауға ықпал етті.
Жасау – қыз баланың анасы берген аманаты, отбасының рухани жалғасы, ұлттық жадтың көрінісі. Сондықтан бұл дәстүрдің ғылыми тұрғыда зерттелуі – қазақ мәдениетінің антропологиялық және гендерлік қырларын түсінудің кілті.
""Жасаусыз қыз – тамырсыз гүл"" дейді халық. Себебі жасау – тек зат емес, ұлттың рухани діңгегі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Зергерлік символикаға қатысты зерттеулер жасау заттарының 70 пайызы магиялық қорғау функциясын атқарғанын көрсетеді.,,2025-10-28T13:03:05+05:00
alemdegi-en-kone-en-qysqa-zane-en-kop-ozgergen-konstituciia-qandai-informbiuro-soluy,informburo.kz,"Әлемдегі ең көне, ең қысқа және ең көп өзгерген конституция қандай? Информбюро шолуы",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/alemdegi-en-kone-en-qysqa-zane-en-kop-ozgergen-konstituciia-qandai-informbiuro-soluy,"30 тамыз – Қазақстанда Конституция күні. Әлемде ғасырлар бойы өзгермей келе жатқан негізгі заңдар бар, сондай-ақ саяси дағдарыстан кейін жаңа конституция қабылдаған мемлекеттер де кездеседі. Қай елдің конституциясы ең көне, ең қысқа немесе ең көлемді? Соңғы жылдары қай мемлекеттер жаңа конституция қабылдады? Informburo.kz осы сұрақтарға жауап іздеп көрді.
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін екі рет конституция қабылданды. Оның алғашқысы 1993 жылғы 28 қаңтарда бекітілсе, екіншісі 1995 жылдың 30 тамызында бүкілхалықтық референдум нәтижесінде қабылданды.
Баптар саны: 98 баптан тұрады.
Көлемі: шамамен 22-23 мың сөз.
Өзгерістер саны: 30 жыл ішінде Конституцияға 6 рет ірі түзету енгізілді:
1998 жылы Конституцияның 19 бабына өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Өзгерістер президенттің, Мәжіліс пен Сенат депутаттарының өкілеттік мерзіміне қатысты болды, сондай-ақ президент пен мемлекеттік қызметшілер үшін белгіленген жоғарғы жас шегі алынып тасталды. Президенттің өкілеттік мерзімі 5 жылдан 7 жылға ұзартылды.
Парламентке партиялық тізімдер бойынша сайлау тәртібі енгізілді. Парламенттің төменгі палатасы президенттің кезектен тыс сайлауын тағайындау жөніндегі айрықша құқығынан айырылды. Сондай-ақ президент орнын босатқан немесе қызметінен кетірілген жағдайда өкілеттіктерді беру тәртібі өзгерді.
2007 жылы пропорционалды сайлау жүйесі бекітілді. Президент өкілеттігінің мерзімі қайтадан 5 жыл болып белгіленді. Премьер-министрдің кандидатурасы енді парламентпен келісілетін болды. Сонымен қатар ""Қазақстан Республикасының тұңғыш президенті"" ұғымы енгізілді, оған қатарынан 2 реттен артық сайланбау шектеуі қолданылмайды.
Бұдан бөлек, Мәжіліс депутаты болу құқығы тек саяси партия мүшелеріне берілді. Конституциялық мәртебеге ие Қазақстан халқы Ассамблеясына квотаға сәйкес өз өкілдерін парламентке жіберу құқығы берілді.
2011 жылы конституцияға енгізілген өзгерістер президентке кезектен тыс сайлау жариялауға мүмкіндік берді.
2017 жылы Парламент өкілеттіктері өзгертілді. Президенттің өкілеттігінен Конституциялық кеңестің шешімдеріне қарсылық білдіру құқығы алынып тасталды.
2019 жылы Конституцияға Қазақстанның астанасының атауы Нұр-Сұлтан болып өзгертілуіне байланысты өзгеріс енгізілді.
2022 жылы Қазақстан ""суперпрезиденттік басқару нысанынан ықпалды парламенті және есеп беретін үкіметі бар президенттік республикаға"" өтті. Жұмыс тобы 33 бапқа түзету дайындады. Референдумда Қазақстан халқының 77 пайызы түзетулерді қолдап дауыс берді. Конституциялық кеңес қайтадан Конституциялық сот болып өзгертілді.
Мәжіліс аралас сайлау жүйесі бойынша сайланатын болды: Қазақстан халқы Ассамблеясынан берілетін квота жойылды, Сенаттағы президент тағайындайтын депутаттар саны қысқартылды.
Сондай-ақ Қазақстанның Тұңғыш президенті туралы баптар алынып тасталды. Ал өткен жылдың қыркүйегінде ел астанасына бұрынғы атауы – Астана қайтарылды.
Оқи отырыңыз: Конституцияның 30 жылдығына орай коллекциялық монеталар айналымға шығарылады
Сан-Марино – 1600 жылы Statuta Decreta ac Ordinamenta атауымен қабылданған, бүгінге дейін қолданылып келе жатқан ең көне жазбаша конституциялардың бірі.
АҚШ Конституциясы – әлемдегі ең көне әрі қазіргі күнге дейін күшін жоймаған ұлттық конституция. Ол 1787 жылы қабылданған. Бар болғаны 7 баптан тұрса да, уақыт сынынан өтті. Бүгінде оған 27 рет түзету енгізілген, ең маңыздысы – сөз бостандығы мен діни еркіндікті бекіткен ""Құқықтар биллі"".
АҚШ-тағы Массачусетс штатының 1780 жылы қабылданған конституциясы да – қазіргі қолданыстағы ең көне аймақтық (штаттық) заң.
Кей елдер негізгі заңын барынша егжей-тегжейлі етіп жазуды жөн көреді. Мұндай конституциялар тек мемлекеттік басқарудың негіздерін ғана емес, сонымен бірге азаматтық құқықтардан бастап сайлау жүйесіне, жергілікті өзін-өзі басқарудан әлеуметтік саясатқа дейінгі салаларды қамтиды.
Үндістан Конституциясы (1950 жыл) – әлемдегі ең ұзын ұлттық конституция. Шамамен 145 мың сөз, 448 бап және 12 қосымша бар. 100-ден астам түзету енгізілген. Мұндай ауқымдылық Үндістанның көпұлтты, көпдінді, көптілді қоғамы үшін қажет болды. Әр аймақтың, қауымның және әлеуметтік топтың құқықтары егжей-тегжейлі жазылған.
Нигерия Конституциясы (1999 жыл) – көлемді құжаттардың бірі. Ол 320 баптан және бірнеше қосымшадан тұрады. Африканың ең халқы көп елі болғандықтан, Нигерия да этникалық және діни алуандықты құқықтық негізде реттеуге тырысқан.
Бразилия Конституциясы (1988 жыл) – Латын Америкасындағы ең көлемді конституциялардың бірі. Құжатта әлеуметтік құқықтарға, қоршаған ортаны қорғауға, байырғы халықтардың мүддесіне ерекше көңіл бөлінген.
Алабама штатының Конституциясы (АҚШ, 1901 жыл) – ресми ұлттық құжат болмаса да, көлемі жағынан әлемде теңдесі жоқ. Оның мәтіні 389 мың сөзден тұрады. Бұл – кез келген елдің ұлттық конституциясынан әлдеқайда ұзын.
Оқи отырыңыз: Алғашқы Ата Заң жобасына – 111 жыл. ""Қазақ елінің уставы"" қалай жазылды?
Әлемде кейбір мемлекеттер негізгі заңын барынша қысқа әрі нұсқа етіп қабылдауды жөн көрген. Мұндай құжаттарда мемлекеттің саяси жүйесі мен басқару қағидалары ғана жазылады, ал егжей-тегжейлі заңнамалық нормалар бөлек актілерде реттеледі.
Монако Конституциясы (1962 жыл) – қолданыстағы ең қысқа ұлттық конституция. Оның көлемі небәрі 3 814 сөзден тұрады. Бұл құжатта князь билігінің ерекшеліктері, азаматтардың негізгі құқықтары мен парламенттің құрылымы ғана сипатталған.
АҚШ Конституцияс ы (1787 жыл) да ең ықшамдарының бірі саналады. Ол бар болғаны 7 бап пен 4 мыңнан астам сөзден тұрады. Дегенмен, АҚШ-тағы демократиялық институттардың іргетасы дәл осы ықшам құжат арқылы қаланды.
XXI ғасырда бірқатар елде референдумдар мен саяси өзгерістер нәтижесінде Конституция толықтай жаңадан қабылданды. Атап айтқанда:
Оқи отырыңыз: Заң неге мемлекеттік тілде жазылмайды? Ата заңда қателік қалай кеткен?
Үндістан Конституциясы – әлемдегі ең көп түзету енгізілген ұлттық конституциялардың бірі. Бүгінге дейін оған 100-ден астам өзгеріс жасалған. Орта есеппен жылына екі рет түзетіледі. Бұл елдің әлеуметтік, этникалық, діни көптүрлілігін ескеріп, саяси процестерді құқықтық тұрғыдан реттеу қажеттілігіне байланысты.
Алабама штатының конституциясы (АҚШ, 1901 жыл) – көлемі жағынан да, түзетулер саны бойынша да рекордшы. Оның мәтіні 389 мың сөзден тұрады және оған 950-ден астам түзету енгізілген.
АҚШ Конституциясы (1787 жыл) – ең ықшам әрі тұрақты конституциялардың бірі. 200 жылдан астам тарихында небәрі 27 түзету енгізілген. Бірақ олардың әрқайсысы қоғам үшін ірі тарихи мәнге ие: құлдықты жою, әйелдерге дауыс беру құқығы, азаматтық құқықтар.
Ұлыбританияда ж азбаша біртұтас конституция жоқ. Оның орнына ""конституциялық конвенциялар"" мен негізгі заңдар (Magna Carta, Bill of Rights, Act of Settlement) және Парламент актілері қолданылады. Сондай-ақ сот шешімдері мен саяси дәстүрлер үлкен рөл атқарады.
Израильде де бірыңғай конституция жоқ, орнына ""Негізгі заңдар"" (Basic Laws) жүйесі қолданылады. Бұл заңдар мемлекет құрылымын, билік тармақтарын, азаматтық құқықтарды реттейді. Кейін толыққанды конституцияға біріктіру жоспарланғанымен, саяси себептерге байланысты әлі жүзеге аспаған.
Канада да біртұтас конституция жоқ елдер қатарында, бірақ 1867 жылғы Конституциялық акт (British North America Act) пен 1982 жылғы Конституциялық акт, сонымен қатар Ұлыбританиядан қалған заңдар, Жоғарғы сот шешімдері мен дәстүрлер құрайды.
Сауд Арабиясында ресми конституция жоқ. Оның орнына елдің негізгі заңдары ретінде Қасиетті Құран және Мұхаммед пайғамбардың сүннеті қабылданған. Осы заңдар мемлекетті басқарудың және құқықтық жүйенің негізі болып табылады. Сонымен қатар Ливияда да Құран басты құжат саналады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Әлемде бірыңғай конституциясы жоқ елдер де бар.,,2025-08-28T16:00:00+05:00
algasqy-qonyrau-sogu-dasturi-qaida-zane-qalai-paida-boldy,informburo.kz,Алғашқы қоңырау соғу дәстүрі қайда және қалай пайда болды,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/algasqy-qonyrau-sogu-dasturi-qaida-zane-qalai-paida-boldy,"1 қыркүйек – Қазақстандағы оқушылар үшін маңызды күн. Бұл күні мектептерде қоңырау соғылып, жаңа оқу жылы басталады. Жыл сайын мыңдаған бала алғаш рет мектеп табалдырығын аттайды. Дегенмен, бұл дәстүр қалай пайда болды және басқа елдерде бар ма? Informburo.kz зерттеп көрді.
Қазақстандағы алғашқы қоңырау дәстүрі Кеңес Одағы кезеңінде қалыптасты.
1935 жылы 3 қыркүйекте КСРО Халық комиссарлары кеңесі мен БК(б)ОК оқу жылын 1 қыркүйекте бастау туралы қаулы шығарды. Бұған дейін әр аймақ өзіне ыңғайлы уақытта: тамыздың соңында немесе қыркүйектің ортасында бастайтын. Осы қаулыдан кейін 1 қыркүйек күні бүкіл елде жаңа оқу жылы ресми түрде басталып, мектептерде салтанатты жиын өткізу дәстүрге енді.
Ал 1984 жылы КСРО Жоғарғы кеңесі президиумының арнайы бұйрығымен 1 қыркүйек ""Білім күні"" деп жарияланды. Содан бастап бұл күн бүкілхалықтық мереке мәртебесін алды.
Салтанатты жиынның басты рәсімі – қоңырау соғу болды. Ол үш жоғары сынып оқушысы 1-сыныпқа келген кішкентай оқушыны иығына отырғызып, қоңырау соққызатын.
Оқи отырыңыз: 1 қыркүйек – демалыс: мектептер сабақты 2 қыркүйекте бастайды
Тәуелсіз Қазақстан бұл дәстүрді сақтап қалды. 1998 жылғы президент жарлығымен 1 қыркүйек ресми түрде ""Білім күні"" болып бекітілді. Содан бері де алғашқы қоңырау жиыны мектептерде кең көлемде ұйымдастырылады: мемлекеттік ту кіргізіліп, қоңырау соғылады, концерт қойылады, мектеп табалдырығын жаңа аттаған оқушылар салтанатты шеру жасайды. Салтанатты жиыннан соң оқушылар мектепке кіріп, сынып сағатына қатысады. Оның тақырыптары ұлттық тарих пен патриоттық тәрбиеге арналады.
2020 жылы пандемия салдарынан бұл дәстүр алғаш рет онлайн форматқа көшті. Дәстүрлі жалпымектептік жиын өткізілмей, сынып сағаттары қашықтан ұйымдастырылды.
Қазір кей мектептерде оқушы санының көп болуына байланысты Алғашқы қоңырау жиынына тек 1-сынып және 11-сынып оқушылары ғана қатысады.
Оқи отырыңыз: Жаңа 2025-2026 оқу жылы: қашан басталады және каникул кестесі қандай
Бұл дәстүр негізінен бұрын Кеңес одағының құрамында болған елдерде сақталған: Ресей, Беларусь, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан, Латвия, Литва, Эстония, Молдова, Армения, Украинада да дәл осы күні салтанатты жиын өтеді.
Алайда кейбір ерекшеліктер бар. Әзербайжан мен Грузияда оқу жылы 15 қыркүйекте басталады. Өзбекстанда 1 қыркүйек – Тәуелсіздік күні мемлекеттік мерекесімен тұспа-тұс келгендіктен, алғашқы қоңырау рәсімі 2 қыркүйекте өтеді. Бірақ рәсімнің мазмұны – салтанатты жиын, қоңырау соғу бұрынғыдай сақталған.
Оқи отырыңыз: Жаңа оқу жылынан бастап шәкіртақы 84 мың теңге болады – Тоқаев
Ал кей елдерде оқу жылы басқа уақытта басталады және алғашқы қоңырау рәсімі жоқ.
АҚШ-та оқу жылы тамыздың ортасы мен қыркүйек айының басы аралығында басталады. Канадада әдетте қыркүйектің бірінші сейсенбісі күні мектеп есігін ашады.
Германия, Франция, Ұлыбритания, Италия, Испания сияқты Батыс Еуропа елдерінде оқу жылы тамыздың соңы немесе қыркүйектің басында басталады. Германияда қоңырау соғу дәстүрі жоқ, бірақ 1-сыныпқа барған балаларға шіне тәттілер мен сыйлық толтырылған үлкен қапшық – Schultüte таратады. Францияда оқу жылы қыркүйектің бірінші дүйсенбісінде басталады.
Жапонияда жаңа оқу жылы сәуір айында, сакура гүлдеген уақытта басталады. Оңтүстік Кореяда мектептегі оқу жылы наурыз айының басында басталады. Әдетте 1 наурыз демалыс күні болса, сабақтар ресми түрде 2 наурызда немесе сол аптада бастау алады.
Қытайда Қазақстандағыдай Алғашқы қоңырау дәстүрі жоқ. Дегенмен, оқу жылы әдетте қыркүйектің басында, көбінесе 1-5 қыркүйек аралығында, салтанатты түрде басталады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Кей елдерде алғашқы қоңырау дәстүрі жоқ.,,2025-08-29T16:00:00+05:00
almatyda-zazda-qai-tauga-onai-zetuge-bolady-zenil-bagyttarga-solu,informburo.kz,Алматыда жазда қай тауға оңай жетуге болады? Жеңіл бағыттарға шолу,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/almatyda-zazda-qai-tauga-onai-zetuge-bolady-zenil-bagyttarga-solu,"Жазда қалада күн ыстық болғанда тауға шығып сергіп қайтуға болады. Алматыда тау жап-жақын болғанымен кейбіреулер қайда барарын білмей жатады. Осы орайда Информбюро порталы тауға көп шықпайтын не енді бастағандарға Медеу мен Шымбұлақ айналасындағы бағыттарға тез әрі қиналмай қалай жетуге болатынын айтады.
Мохнатка тауы бөгеттің үстінде орналасқан. Ол оң жақтан анық көрінеді. Бұл жерден тау курортының әсем панорамасы ашылады. Ал бинокльмен қараса көрініс одан да әсерлі бола түседі.
Маршрут ""Ақбұлақ"" аялдамасынан басталады. Алдымен асфальт жолмен жүріп, соңына жетпей солға бұрылу керек. Бұдан әрі жол бойында орнатылған бағыттаушы белгілерге назар аударыңыз. Аса биік емес өткелге жеткен соң тағы да солға бұрылу қажет. Маршрут жеңіл әрі жаңадан бастаушыларға қолайлы. Қайтар жолда келген бағытпен төмен түсіңіз.
Бұл бағыт Талғар асуынан басталады. Комби-2 арқан жолымен көтерілген соң солға қарай бұрылу қажет. Соқпақ жол жақсы көрінеді, соның бойымен жүре беріңіз. Көтерілген сайын тау жоталары мен шатқалдардың әсем көрінісі ашылады.
Бағыт бойы күрделі учаскелер жоқ, бірақ биіктікке бейімделу маңызды. Маршруттың соңғы нүктесі – Шымбұлақ шыңы. Ол жерде арнайы бағдарлық белгі орнатылған. Дәл сол бағытта қайтасыз.
Оқи отырыңыз: ""От жақсаңыз – айыппұл 300 мың теңге"". Тауға шығарда білу қажет 20 бап
Маршрут ""Медеу"" базалық станциясынан басталады. Арқан жол бағытымен жүрген соң ақпараттық орталықтың жанынан өтіңіз. Содан кейін қайың орманына кіріп, саты жолмен жоғары көтерілесіз.
Жол бойында бағдар белгілері орнатылған, сондықтан адаспайсыз. Орманнан өткен соң жота басталады. Жол сәл тік болғанымен, аса қиын емес. Жота бойымен жүргенде бір жақтан Медеу шатқалының, екінші жақтан Абай шыңының сұлулығы көрінеді.
Қызыл күркеден кейін де тоқтамай Серікбай жотасына қарай көтеріліңіз. Жотаның ең жоғары нүктесінде арнайы белгі болмаса да, тегіс жер мен айнала межелі жерге жеткеніңізді білдіреді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бар-жоғы 2-3 сағатта жетуге болатын үш жеңіл бағытты ұсынамыз.,,2025-06-17T15:44:24+05:00
bazar-zoq-qursyn-qasqa-aleumettik-zelide-en-kop-qoldanylatyn-slengter-qandai,informburo.kz,Базар жоқ! Құрсын! Қасқа! Әлеуметтік желіде ең көп қолданылатын сленгтер қандай,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/bazar-zoq-qursyn-qasqa-aleumettik-zelide-en-kop-qoldanylatyn-slengter-qandai,"Қазақстандағы әлеуметтік желі сегментінде ең көп қолданылатын сөз тіркесі  – ""Базар жоқ"". LiveDune әлеуметтік желілерді талдау және басқару қызметінің зерттеушісі осындай қорытынды жасады. Бұл үшін Instagram және Facebook желісіндегі жазбаларға жазылған 200 мыңнан астам пікір зерттелген.
Тізімдегі сөздердің бір бөлігі – TikTok және Telegram арналары арқылы қазақ тіліне орыс және ағылшын тілдерінен енген гибридті интернет-сленгтер. Ең көп сленг қолданылатын желі ретінде Instagram желісі анықталды. Тізімдегі сленгтің 80 пайызы осы желіде жазылған. Ал Facebook желісінде – 8%, Telegram-да – тек 2% ғана. Бұл Telegram-ның елде енді ғана танымал болып келе жатқанымен байланысты болуы мүмкін.
Зерттеуде алғашқы орындарды мына сөздер иеленді: ""Базар жоқ"" (45%), ""Құрсын"" (15.3%), ""Қасқа"" (8.3%), ""Бро"" (8.3%) және ""Қуу"" (7%). Бұл ретте ""Базар жоқ"" деген сөз тіркесі – Instagram және Facebook әлеуметтік желілерінде қолданылу бойынша көшбасшы. Ол басқа кез келген сөз формасына қарағанда кем дегенде үш есе жиі қолданылады.
Сондай-ақ қолданушылар пікірлерде келесі сөздерді белсенді түрде қолданады:
Зерттеуде өзектілігін жоғалтқан сленгтер де бар. Мысалы: ""Блокқа тығу"", ""Қораға кіргізу"", ""Маяк тастау"", ""На рахате».
""Бізге әлеуметтік желілердегі қарым-қатынас стилінің қалай дамып, тіл туралы классикалық түсінік қалай өзгертіп жатқанын бақылау қызық. Бұл зерттеуді жыл соңында жалғастырып, 2025 жылдың ең жиі қолданылатын сөздері қандай болатынын анықтауды жоспарлап отырмыз. Деректердің дәлдігі қазақ тілді аккаунттардың және, сәйкесінше, біздің сервисіміздегі пікірлер базасына байланысты. Ол үнемі өсіп келеді және біз оны ғылыми зерттеулер үшін ашық ұсынамыз"", – дейді LiveDune әлеуметтік желілерді талдау және басқару қызметінің PR бөлімінің жетекшісі Мария Чашникова.
Айта кетейік, 200 сленг сөзінен тұратын сөздікті құрастыруға Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ филология факультетінің PhD докторанты Қымбат Тұрғанбаева көмектескен.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Instagram-дағы ең танымал сленг тіркестерінің ондығына &quot;Примерно дедім ғой&quot; гибридті тіркесі енді.,,2025-06-25T14:15:02+05:00
islam-dini-agza-transplantaciiasyna-qalai-qaraidy-qmdb-okili-zauap-berdi,informburo.kz,Ислам діні ағза трансплантациясына қалай қарайды? ҚМДБ өкілі жауап берді,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/islam-dini-agza-transplantaciiasyna-qalai-qaraidy-qmdb-okili-zauap-berdi,"Адам өмірін сақтау – ислам дінінің ең басты құндылықтарының бірі. Шариғат бұл мақсатты жүзеге асыруға бағытталған барлық заңды әрі зиянсыз амалдарға рұқсат береді. Соның бірі – ағза трансплантациясы. Бұл тақырыпта бірқатар діни және ғылыми дәлелдер бар. Олар туралы толығырақ ҚМДБ Шариғат және пәтуа бөлімінің маманы Медет Құрмашұлы айтып берді.
Алдымен ҚМДБ өкілі Құран Кәрімде Адам баласының ардақталуы туралы не жазылғанына тоқталды.
""Расында, Біз Адам балаларын ардақтадық. Құрлықта да, теңізде де оларды алып жүрдік. Таза ризықтармен ризықтандырдық және жаратқандарымыздың көбінен оларды үстем еттік"" (Исра сүресі, 70-аят). Бұл аят адам баласының қадірі мен абыройының жоғары екенін білдіреді. Ислам діні адамның тәні мен жанын сақтауды басты міндеттердің бірі деп санайды. Зұлымдық, зиян және харам әрекеттерден аулақ болуға үндейді. Науқастанған жағдайда ем іздеу – мұсылманның міндеті. Сондай-ақ Пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с.) бір хадисінде: ""Емделіңдер, өйткені Алла әрбір дерттің шипасын жаратқан. Біреулер оны біледі, біреулер білмейді"" – деген (Тирмизи). Осы хадиске сүйене отырып, ағза ауыстыру да – емделудің бір жолы. Егер бұл тәсіл адам өмірін сақтап қалуға көмектессе, ол шариғат бойынша құпталады"", – дейді Медет Құрмашұлы.
Ары қарай ҚМДБ Шариғат және пәтуа бөлімінің маманы Медет Құрмашұлы Құран Кәрімде Адам өмірінің маңыздылығы туралы не айтылғанына тоқталды.
""Адам өмірі – Исламдағы ең қастерлі құндылықтардың бірі. Құран Кәрімде Алла Тағала: ""Кім бір жанды (жазықсыз) өлтірсе, бүкіл адамзатты өлтіргенмен тең. Ал кім оны (ажалдан) аман алып қалса, бүкіл адамзатты аман алып қалғанмен тең"" (Мәида сүресі, 32-аят) деп жазылған Қасиетті кітапта"", – дейді маман.
Медет Құрмашұлының айтуынша, бұл аят трансплантацияның өмірді құтқаруға бағытталған маңызды амал екенін айқындайды. Егер тірі адамның немесе қайтыс болған кісінің ағзасын науқасқа салып, сол арқылы бір адамның өмірін сақтап қалуға мүмкіндік болса, онда бұл – шариғат тұрғысынан аса сауапты іс саналады.
""Мұндай игі қадам – адам баласына жан беру, үміт сыйлау. Шариғат мұндай амалдарға рұқсат береді, бірақ белгілі шарттар мен тәртіптер шеңберінде жүзеге асуы тиіс. Шариғат өлі адамды да құрметтеуді талап етеді. Дегенмен, кейбір жағдайларда – егер адамның тіршілігіне тікелей қауіп төніп тұрса және оны құтқарудың жалғыз жолы ағза ауыстыру болса – өлген адамның белгілі мүшелерін трансплантация жасауға рұқсат беріледі"", – дейді маман.
Бұл жерде бірнеше шарт сақталуы тиіс:
I. Тірі адамнан тірі адамға ағза ауыстыру шарттары:
II. Өлі адамнан тірі адамға ағза көшіру шарттары:
""Аталған көзқарастарға сәйкес, трансплантацияға рұқсат беретін пәтуаларды Мысырдың мүфтияттары мен Әл-Азһар университетінің ғалымдары да шығарған. Олардың қатарында Хасан Мамун (1959 ж.), Ахмад Хариди (1966 ж.), Жәддул Хақ Али Жәддул Хақ (1979 ж.), Мухаммад Сайд Тантауи (1989 ж.), Шейх Ахмет әл-Тайып, Др. Али Жума бар. Егер жоғарыда аталған діни және медициналық шарттар толық орындалса, ағза трансплантациясы – адам өмірін сақтауға бағытталған сауапты іс болып табылады. Бұл әрекет – Алланың адам баласын ардақтағанын және ислам дінінің жан мен тәнді қорғауға баса мән беретінін көрсетеді"", – деп қосты Медет Құрмашұлы.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",ҚМДБ өкілі тірі адамнан тірі адамға және өлі адамнан тірі адамға ағза көшіру шарттарын айтып берді.,,2025-07-25T12:00:00+05:00
kaspiidin-argy-betine-saiaxat-qazaqstandyq-turisterge-azerbaizan-nesimen-qyzyq,informburo.kz,Каспийдің арғы бетіне саяхат: Қазақстандық туристерге Әзербайжан несімен қызық,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/kaspiidin-argy-betine-saiaxat-qazaqstandyq-turisterge-azerbaizan-nesimen-qyzyq,"Әзербайжан – көне Жібек жолының ізі қалған қалалары, Нұх пайғамбардың кесенесі, Қарабақтың асқақ таулары мен Каспийдің жағалауын тоғыстырған тарих пен заманауи өркениеттің мекені. Соңғы жылдары Қазақстаннан бұл елге ағылатын туристер қатары еселеп артып отыр: 2023 жылы қазақстандық саяхатшылар саны 91 пайызға өскен болса, 2025 жылдың алғашқы жеті айында-ақ 58 мыңнан астам азамат Оттар еліне ат басын бұрған. Бұл ел туристерге не үшін қызық? Қандай тарихи, мәдени жәдігерлер мен заманауи жауһарлар бар? Informburo.kz Әзербайжан туризм бюросымен бірге шолу әзірледі.
Қазақстан азаматтары Әзербайжанға визасыз кіре алады, тек паспорт қажет. Паспорттың мерзімі Әзербайжанға кіргеннен кейін кем дегенде 6 айға жарамды болуы шарт. Егер елде 30 күнге дейін болсаңыз, тіркеу қажет емес. Ал 30 күннен артық қалуды жоспарласаңыз, тіркеуден өту міндетті.
Қазақстанан Әзербайжанға әзірше тек ұшақ арқылы қатынауға болады. Екі ел арасында тікелей әуе қатынасы жолға қойылған:
Қазіргі уақытта Әзербайжанға көлікпен және пароммен қатынай алмайды, себебі шекаралар жабық.
Оқи отырыңыз: Зерттеу: Қазақстандықтардың 48 пайызы саяхат туралы ақпаратты туыстары мен достарынан сұрайды
Әзербайжанға саяхат ел астанасы Бакуден басталады. Бұл қалада заманауи және тарихи архитектура тоғысқан.
Соның бір көрінісі – Ичери-шехер (Ескі қала). Дәл осы жерде Бакудің негізі қаланған. 1977 жылы тарихи-мәдени қорық болып танылып, 2000 жылы ЮНЕСКО тізіміне енген. Бұл ашық аспан астындағы тірі мұражай – тек тарих пен мәдениеттің, сәулеттің ескерткіші ғана емес. Мұнда әлі күнге дейін мыңдаған адам тұрады, сондай-ақ мұнда мұражайлар, көркем галереялар, кәдесый дүкендері, кафе мен ұлттық тағам ұсынатын мейрамханалар орналасқан.
Қаланың басты көрікті жерлерінің бірі – жұмбақтар мен аңыздарға толы әйгілі Қыз мұнарасы. Оның нақты қашан тұрғызылғаны мен қандай мақсатта салынғаны жайлы пікірталастар әлі күнге жалғасуда.
Жақын маңда XV ғасырдағы Ширваншахтар сарайы орналасқан. Бұл – Әзербайжан билеушілерінің ортағасырлық резиденциясы. Әлемдік деңгейдегі тарихи-сәулеттік кешен құрамына сарайдың өзі мен қақпалары, мешіт, мавзолей, хамам, диванхана (жиналыс пен қабылдау өткізетін орын) және овдан (су қоймасы) кіреді.
Бұдан бөлек, әлемдегі ең кішкентай – көлемі небәрі 2х2 мм болатын кітап сақталған кішкентай кітаптар мұражайы, Баку қуыршақ театры, сондай-ақ көне мешіттер, соның ішінде XI ғасырдағы Мұхаммед мешіті, керуен-сарайлар бар.
Дәл осы Ескі қаланың ішінде әйгілі ""Бриллиантовая рука"" фильмінің бірнеше сахнасы түсірілген.
Баку заманауи ғимараттарымен де саяхатшылардың қызығушылығын тудырған қала. Ең танымалы – ""Жалын мұнаралары"" ғимараты. 30 қабаттан тұратын ғимарат түнде жалындай болып жанып, қаланың кез келген нүктесінен менмұндалайды. Ал Каспий теңізінің жағалауындағы бульвар – кешкі серуенге таптырмас орын. Бұл әлемдегі ең ұзын теңіз жағалауының бірі.
Әлемге әйгілі архитектор Заха Хадид жобалаған Гейдар Әлиев орталығы – заманауи сәулеттің жауһары, ішінде музейлер, көрмелер, мәдени шаралар өтеді. Сондай-ақ, Бакуда кілем мұражайы, ретро көліктер мұражайы бар.
Низами көшесі мен Субұрқақтар алаңы, Опера және балет театры, Ыстиқлалиәт көшесі, Тезепир мешіті мен Орталық саябақ та саяхатшылар арасында танымал туристік нысандар қатарында.
Оқи отырыңыз: Еуропаның 27 еліне саяхат: Шенген визасын қалай алуға болады?
Нұх пайғамбардың мавзолейі – Нахчывандағы ең танымал тарихи орындарының бірі. Кесене маңындағы тақтайшада оның бірнеше мәрте қайта жөнделгені жазылған. 2006 жылы жүргізілген ғылыми зерттеулер нәтижесінде көне қабірдің элементтері табылып, Нұх пайғамбардың қабірі болуы мүмкін деген болжаммен осы жерге қазіргі мавзолей тұрғызылған.
Кәһф үңгірі. Зерттеушілердің пайымдауынша, Құранда ""Кәһф"" сүресінде аталған үңгір осы жер болуы мүмкін. Бүгінде бұл кешен зиярат етушілер жиі келетін танымал орынға айналған. Үңгір Нахчыван қаласынан шығысқа қарай 12 шақырым жерде, Джульфаға баратын негізгі жолдың бойында орналасқан.
Шеки хандарының сарайы – XVIII ғасырдың соңында Шеки хандарының әкімшілік ғимараты ретінде, Үлкен Кавказ тауының бөктерінде салынған тарихи жәдігер. Ғимараттың іші де, сырты да нәзік өрнектермен көмкерілген. Әсіресе, сарай терезелері ерекше назар аударады. Олар – шебеке өнерінің озық үлгісі. Шебеке – мыңдаған түрлі-түсті әйнек бөліктерін бір-бірімен желімсіз, шегесіз қиюластырып, ағаш торларға орналастыру техникасы. Бұл шеберлік Шеки ұсталарының қолтаңбасын ғасырлар бойы сақтап келеді.
Атәшгах храмы – отқа табынушылардың Сураханы ауылында орналасқан ежелгі ғибадатханасы. XVII–XVIII ғасырларда зороастрийлер үшін киелі саналатын жерде бой көтерген бұл ғибадатхана XIX ғасырдың 80-жылдарына дейін үнді отқа табынушылардың басты қажылық орталығы болған. Бүгінде кешен ашық аспан астындағы музей ретінде қызмет етіп тұр.
Туристер жиі баратын тағы бір көрікті орын – Мәмәдли ауылындағы ""Янардағ"" , яғни ""Жанып тұрған тау"". Оның етегінде лапылдап жанып жатқан жалын алыстан көз тартады. Биіктігі кейде 10 метрге жететін бұл табиғи құбылыс алғаш рет XIII ғасырда Марко Поло жазбаларында сипатталған. Бүгінде бұл ерекше нысанның жанынан заманауи музей кешені салынып, келушілерге табиғаттың таңғажайып құпиясын тереңірек танып-білуге мүмкіндік беріп отыр.
Гобустан қорығы – 20 мың жыл бұрынғы жартас суреттерімен әйгілі. Мұнда ежелгі адамдардың 7 мыңнан астам суреттері мен Рим жазбалары сақталған. Бұл жердегі жазулар – ежелгі рим жазбаларының шығыстан табылған ең шеткері нүктесі. Сондай-ақ гавалдаш деп аталатын екі метрлік тас аспап бар. Оған соққанда, ырғақты әуезді үн шығып, ежелгі музыкалық сазды еске түсіреді.
Балшық жанартаулары. Әзербайжанда шамамен 400-ге жуық балшық жанартауы бар. Мұндай жанартаулардың диаметрі орта есеппен – 10 метрге, биіктігі 700 метрге дейін жетеді. Әлемдегі ең ірі балшық жанартауларының қатарында саналатын Бөйүк-Канизадағ пен Турағай да Әзербайжан аумағында орналасқан. Турситер арасында ең танымалы – Дашгилдегі балшық жанартаулары. Олар Бакуден бір жарым сағаттық жерде, әйгілі Гобустан қорығының жанында орналасқан.
Альпака фермасы. Шамахы өңірінде альпакаларға арналған ерекше ферма жұмыс істеп тұр. Мұнда келген қонаққа жануарларды тек тамашалап қана қоймай, оларды қолмен тамақтандырып, сипап, тіпті құшақтап көруге де мүмкіндік бар.
Оқи отырыңыз: Қазақстандықтар жиі саяхаттайтын топ-5 орын қайсы?
Шамахы сафари-паркі. Мұнда экотуристер мен жабайы табиғат әуесқойларын ерекше әсерге бөлейтін сафари-парк орналасқан. Пиргүл таулы орман алқабындағы мың гектардан астам аумаққа әр елден әкелінген мыңнан аса жабайы жануар қоныстандырылған. Бұл жерден марал, зубрды, альпака, муфлонды көруге болады. Ал батыл туристерге аң-құсты қолдан тамақтандыруға да мүмкіндік жасалған.
Қыс мезгілінде ""Шахдағ"", ""Туфандағ"" тау-шаңғы кешені жұмыс істейді. Мұнда шаңғыдан бөлек, квадроцикл, парапланеризм, велосипед пен самокат сапары немесе аспалы жолға отырып, табиғат көрінісін тамашалауға болады. Ал жазда табиғат аясында серуендеу, белсенді демалыс пен гольф ойнауға мүмкіндік бар.
Жаяу жүру. Қызығушылық танытқан саяхатшылар үшін Шәкі маңында жаяу серуендеуге арналған ерекше бағыттар бар. Табиғатты сүйетіндер Чыраглыдан Джавад-хан шыңына дейін, Киш ауылынан Баш-Гойнукке дейін, Гумухтан Гашгачайға дейін жаяу туристерге арналған жол салынған.
Дайвиң. Әзербайжанда сүңгуге ең танымал орындардың бірі – Каспий теңізі. Мұнда су астында ежелгі кеме сынықтары мен бұрғылау платформаларын, тюленьдерді көруге болады. Сондай-ақ Гөйгөл мен Маралгөл сияқты мөлдір таулы көлдер, Мингәчевир су қоймасы мен Нохур көлі, Санги-Муған аралы, Бөйүк-Зирә аралы және Илан аралы да дайвиң үшін қолайлы. Сонымен қатар Каспий теңізінде серфиң тебуге болады.
Formula-1. Әзербайжан – жылдамдық пен адреналинді сүйетіндер үшін де тартымды ел. 2016 жылдан бері ел астанасы Баку қаласында ""Формула-1"" жарысы өтеді. Жарыс күндері Баку нағыз әлемдік спорт мерекесіне айналады.
Оқи отырыңыз: Кәдесый, көлік, мейрамхана. Қазақстан ішінде саяхаттайтындар неге көбірек ақша жұмсайды?
Әзербайжанға сапардың бір үлкен артықшылығы – оның бай гастрономиялық мәдениеті. Ұлттық асхана Каспий теңізінің дәмін, таулы аймақтардың табиғи өнімдерін және Жібек жолы арқылы келген түрлі өркениеттердің ықпалын біріктіреді.
Әзербайжанның шарап туризмі мен нафталан хауыздары да туристер арасында кеңінен танымал. Елдің шарап шаруашылығы тарихы мыңдаған жылдарға созылады. Бүгінде жүзім шаруашылығы Бакуден – Каспий теңізі жағалауына, солтүстік-батыста – Ширван арқылы Үлкен Кавказдың баурайына дейін, батыста – елдің орталығы мен көне Гәнджа қаласына қарай, сондай-ақ оңтүстік-батыста – Қарабақта және оңтүстікте – Ләнкәран-Астарин аймағында қанат жайған. Шарап зауыттарына барып, дәм татып көріге болады.
Нафталан қаласындағы әйгілі нафталан хауыздары – 70-тен астам ауруды, соның ішінде тері дерттерін, сүйек-бұлшықет жүйесінің сырқаттарын, урологиялық мәселелерді, құлақ-мұрын-тамақ ауруларын емдеуде қолданылады. Сондай-ақ ол жүйке мен қан айналымын жақсартып, күйзеліс пен шаршауды басуға көмектеседі. Нафталан – бірегей емдік мұнайдың атауы. Ол кәдімгі өндірістік мұнай емес, құрамында дәрілік қасиеті бар ерекше майлы зат.
Нахчыван өңіріндегі ""Дуздағ"" тұзды үңгірлері – Әзербайжандағы табиғи шипажай. Бұрынғы тұз шахталары қазір тыныс жолы ауруларына қарсы табиғи терапия орны ретінде қызмет етеді. 110 метр тереңдікке дейін созылған үңгірлерде бронхит, астма, аллергия сынды дерттерді емдеуге жағдай жасалған.
Тағы бір танымал орын – Масаллы емдік сулары . Мұндағы күкіртке бай ыстық бұлақтар мен термалды ванналар аяқ-қолдың шаршауын басып, буын ауруларын жеңілдетуге, жалпы ағзаны сауықтыруға көмектеседі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Әзербайжан қазақстандық туристер үшін соңғы жылдары ең көп таңдалатын бағыттардың біріне айналды.,,2025-08-20T13:13:12+05:00
memlekettik-ramizderge-33-zyl-tu-eltanba-zane-anuran-turaly-qyzyq-derekter,informburo.kz,"Мемлекеттік рәміздерге – 33 жыл. Ту, Елтаңба және Әнұран туралы қызық деректер",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/memlekettik-ramizderge-33-zyl-tu-eltanba-zane-anuran-turaly-qyzyq-derekter,"1992 жылғы 4 маусымда тәуелсіз Қазақстан Республикасының ең басты нышандары – туы, елтаңбасы қабылданды. Ал әнұран мәтіні 1992 жылғы 11 желтоқсанда бекітілді. Содан бері 4 маусым еліміздің Тәуелсіздігі мен егемендігінің белгісі ретінде аталып өтеді. Осы орайда Информбюро порталы мемлекеттік рәміздер туралы қызық деректерді оқырманға ұсынады.
Мемлекеттік ту авторы – Шәкен Ниязбеков. 1992 жылы Моңғолия, Германия, Түркия, ТМД және басқа да елдерінен 1200-ге тарта суретші қатысқан байқауда Шәкен Ниязбековтың эскизі таңдалды.
Туда бейнеленген күннің 32 сәулесі бар. Туда түстер де арнайы мағынаға ие: көк түс – адалдықтың, бейбітшілік пен тұрақтылықтың, береке-байлықтың белгісі.
1994 жылдың 1 шілдедесінде ғарышкер Талғат Мұсабаев Қазақстан туын алғаш рет ғарышқа көтерді. 2015 жылы Айдын Айымбетов ғарышқа сапар шеккен кезінде көк байрағымыз Жерді 150 рет айналып шықты.
Ту әлемнің ең биік шыңы Эвересте бірнеше рет желбіреді. 2011 жылдың 14 желтоқсанында Оңтүстік Полюске шығудың 100 жылдық мерейтойына орай еліміздің туы Антарктидада тігілді. 2015 жылдың 14 сәуірінде қазақстандық шаңғы экспедициясы Қазақстан туын Солтүстік полюс – Арктикада тікті. Ту әлемдегі ең биік жанартауға тігілген.
Қазақстандағы ең үлкен ту Астанада Мемлекеттік рәміздер алаңында орналасқан. Биіктігі – 111 метр. Тудың ені – 15 метр, ал ұзындығы – 30 метр.
Кез келген мемлекеттік мекеменің маңдайшасына Қазақстан туы болуға тиіс екенін білеміз. Ал ту үнемі оң жаққа қарай желбіреуі керек.
Оқи отырыңыз: Мемлекеттік рәміздер жайлы қызықты деректер
Елтаңба байқауына 300-ге жуық жұмыс келіп түскен. Елтаңба авторлары – Шот-Аман Уәлиханов пен Жандарбек Мәлібеков. Байқауда үздік деп танылған Жандарбек Мәлібековтың жұмысы, яғни елтаңба макеті Ташкенттен Алматыға жүк көлігіне жасырылып әкелінген. Ол елтаңбаны киіз үйдің құрылымын негізге ала отырып жасаған.
Елтаңба бастапқы қалпынан бірнеше рет өзгерді. Төменгі жағындағы ""ҚАЗАҚСТАН"" деген жазудың екі шетіндегі арыстан мен бөрінің бейнесі кейінгі өзгерістер кезінде қосылған. Қазақ әліпбиін латын қарпіне көшіру мақсатында 2018 жылдың 1 қарашасынан бастап елтаңбадағы ""ҚАЗАҚСТАН"" жазуы латынша ""QAZAQSTAN"" деп өзгертілген.
Елтаңбада шаңырақты көтеріп тұрған 72 уық бар. Ол ""бір ел, бір халық, бір мақсат"" тұжырымдамасы негізінде жасалған. Ал пырақтардың мүйізінде жеті сақина бар. Сақиналар ""жеті ата"" мағынасында қолданылған. Қазақ халқы үшін жеті – киелі сан.
Жандарбек Мәлібеков елтаңбаның жоғарғы жағына жұлдыз, жарты ай немесе күнді қоюды ұсынған. ""Әр адамның өз жұлдызы бар"" деп жұлдызды қалдырған. Елтаңбадағы ""мүйізді"" алып тастамақ болған.
Қазақстан Республикасының азаматының кез келген құжатында елтаңба бейнеленеді. Туу туралы куәліктен бастап зейнетақы кітапшасына дейін Елтаңбаның белгісі бар.
Оқи отырыңыз: Қазақстанның Мемлекеттік рәміздерін жақсы білесіз бе? Тест
Тәуелсіз Қазақстанның тарихында мемлекеттік гимн екі рет бекітілді. Оның алғашқысын қабылдау үшін 1992 жылы байқау жарияланды. Конкурсқа жалпы саны 750 туынды ұсынылды. нұраны алғаш 1992 жылы қабылданды. Алғашқы әнұранның сөзін Мұзафар Әлімбаев, Қадыр Мырзалиев, Тұманбай Молдағалиев және Жадыра Дәрібаева жазды. Ал әнін Мұқан Төлебаев, Латиф Хамиди, Евгений Брусиловский жазды. 1992 жылы қабылданған алғашқы әнұран 750-ге жуық жоба ішінен таңдалып алынған.
Тәуелсіз Қазақстанның тарихында еліміздің мемлекеттік гимні екі рет бекітілді. Оның алғашқысын қабылдау үшін 1992 жылы байқау жарияланды. Конкурсқа жалпы саны 750 туынды ұсынылды.
2006 жылы қаңтарда Қазақстан Парламентіндегі бірлескен отырыста жаңа әнұран қабылданды. Оның негізі ретінде халық арасында кеңінен танымал ""Менің Қазақстаным"" патриоттық әні таңдалды. Бұл әнді 1956 жылы танымал композитор Шәмші Қалдаяқов ақын Жұмекен Нәжімеденовтің өлеңіне жазған болатын. Қазақстанның тұңғыш президенті Нұрсұлтан Назарбаев әнге мемлекеттік гимн жоғары мәртебесін беру және анағұрлым салтанатты шырқалуы үшін музыкалық туындының бастапқы мәтінін өңдеді.
Қазақстан Әнұраны жазғы және қысқы Олимпиада ойындарында 37 рет шырқалды. Қазақстандық спортшылар тәуелсіз мемлекет тарихында нақ осынша алтын медальды жеңіп алды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",4 маусым – Мемлекеттік рәміздер күні.,,2025-06-04T13:15:15+05:00
saken-maigazievtin-ulynyn-toiyn-tamasalau-1380-tenge-qazaqstandagy-erekse-toilarga-solu,informburo.kz,Сәкен Майғазиевтің ұлының тойын тамашалау – 1380 теңге. Қазақстандағы ерекше тойларға шолу,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/saken-maigazievtin-ulynyn-toiyn-tamasalau-1380-tenge-qazaqstandagy-erekse-toilarga-solu,"Бүгін сағат 17.00-де Сәкен Майғазиевтің ұлының тойы басталады. Тойға 800 қонақ шақырылған. Ал мейрамханаға сыймағандар немесе келе алмағандар, сондай-ақ тойдың қалай өтетінін көргісі келетін кез келген адам трансляцияға ақы төлеп, онлайн тамашалай алады. Әншінің өзі бұл оқиға тарихта қалады деп отыр.
Қазақстанда той бизнесі жақсы дамыған. Қуанышын ерекше етіп атап өткісі келетіндер көп. Бірі ерекше киінсе, бірі ерекше кортежбен жүреді. Осы орайда Информбюро порталы Қазақстандағы ерекше тойларға шолу жасады.
Танымал әнші Сәкен Майғазиев көпшілікті ұлы Әділет пен келіні Әдияның үйлену тойын онлайн көруге шақырды. Тікелей эфирге қосылу құны – 1380 теңге. Ерекше ұлттық реңкте той өткізетінін жариялаған әнші бұл ақшаны пайда табу мақсатында жинап отырмағанын айтты.
Тойдың продюсері Жан Мұқанов онлайн тамашалау үшін неге ақша төлеу қажет екенін түсіндірді.
""Бұл – тойдың өзі ғана емес, бұл –  ұлттық мәдениеттің, отбасылық құндылықтың, өнер адамының өміріндегі тарихи сәт. Бұл оқиғаны әдемі, әсерлі етіп көрсету үшін кәсіби режиссура, сапалы камералар, жарық, дыбыс, тікелей эфир платформасы керек және ондаған маман тарихта қалатын той жасау үшін күн-түн демей еңбек етіп жатыр. 1380 теңге – табыс емес, бұл – шығындарды жабу жолы. Бұл – жаңа қадам, жаңа тәжірибе. Әлемде бұл қалыпты тәжірибе. Жаңа жылдағы Victoria’s Secret шоуы, Британия ханзадаларының тойлары, Netflix трансляциялары – бәрі де pay-per-view. Сакен ағамыздың тойын да дәл сондай құрметпен, кәсіби түрде көрсетпеске? Бұл эфирдің мақсаты пайда табу емес. Мақсат – ұлттық мәдениетті әдемі түрде құжаттау. Эфирдің құны тек техникалық шығындарды жабуға жұмсалады. Біз ешкімді мәжбүрлеп жатқан жоқпыз. Бұл – той емес, тарих"", – деп жазды Жан Мұқанов.
Айтыскер ақын Айнұр Тұрсынбаева 2022 жылы жалғыз ұлы Бегланның тойын Түркияның Ыстамбұл қаласында жасады. Ол той қызықтарын Instagram-парақшасына салып отырды.
Той алдында беташар, салтанатты неке қию рәсімі өтті. Жас келіннің бетін ақын Жандарбек Бұлғақов ашса, екі жастың некесін әнші Алтынай Жорабаева қиды.
Публикация от Айнұр Тұрсынбаева (@aidyn_nury)
Қазақстаннан танымал өнер адамдары тойға жиналды. Қыдырәлі мен Қарақат, Сәкен Майғазиев, Мейрамбек Бесбаев, Қайрат Нұртас пен Гүлзира Айдарбекова, Тамара Асар, Ерке Есмахан, Ерлан Көкеев, Тұрсынбек Қабатов, ""Алатау серілері"" тобы және өзге де өнер иелері тойға қатысты.
Тойда қызық ойындар ойнатылып, сыйлыққа гауһар тас берілді. Кейінірек той яхтада жалғасқан.
2019 жылы астаналық екі ерікті мейрамханада той жасамай, атаулы күнді мектеп-интернатта балалармен бірге атап өтуді жөн көрді. Дидар Сәтбаев пен Лаура Жүнісбекова қайырымдылық жасап жүрген кезде танысқан. Олар интернат тәрбиеленушілеріне сурет салу және жауынгерлік әдістерді меңгеруден тегін сабақ берген. Екеуі де қомақты қаржы жұмсап, той жасағысы келмеген. Одан гөрі балаларға қуаныш сыйлап, көңілдерін көтеріп, сыйлық жасауды жөн санаған.
Олардың туыстары да түсіністікпен қарап, екі жастың бастамасын қолдаған.
""Бізбен бірге қуанып, көңіл көтерген балалардың көңіл-күйіне жететін ештеңе жоқ. Жастарды мейрамханада той жасап, миллиондап ақша шашқанша, қаржыны игі істерге жұмсауға шақырамыз"" – деді Лаура.
Биыл көктемде әнші Жанар Айжанованың қызы, актриса Айжұлдыз Адайбекова мен блогер Сәкен Қағаров үйлену тойында ерекше үлгідегі киім киді.
Айжұлдыз классикалық қалыңдық көйлегінен бас тартып, ұлының салған суреттері бейнеленген жейденің үстінен ақ бүрмелі көйлек киіп, гүл шоғының орнына түрлі-түсті тәттілерден жасалған букет ұстады. Ал күйеу жігіт ашық түсті, принтпен көмкерілген пиджак, қара шолақ шалбар мен сызықты шұлық киіп, классикалық смокингтен алшақ образ таңдады.
Публикация от Julie) (@aizhuldyz_adaibekova)
Айжұлдыз бұл идеяны Анджелина Джолиден алғанын айтты.
Той ашық аспан астында екі жастың жақындарының ортасында өтті. Жас жұбайларды әнші Тамара Асар мен басқа да жұлдыздар құттықтап, әлеуметтік желіде жүрекжарды тілектерін арнады.
Айжұлдыз бата алу тойында да күн мен ай стилінде ерекше киінген болатын.
2018 жылы Шымкентте өткен үйлену тойдың бірінде 1500 келі болатын ерекше торт қоғамның назарын аударды. Брнеше қабатты торт қамал пішінде жасалған. Биіктігі 4,2 метр, диаметрі 3 метрге жеткен торт арнайы платформа арқылы залға жеткізілген. Көпшілік мұндай үлкен тортты алғаш рет көргенін жазды.
Бұл тортты ресейлік танымал кондитер Ренат Ағзамов әзірлеген. Ол торттың дайындалуына бірнеше күн кеткенін және арнайы командамен жұмыс істегенін айтты. Торттың бағасы 179 мың АҚШ доллары тұрады.
Публикация от RENAT AGZAMOV (@renat_agzamov)
Қоғамда бұл тортқа қатысты көзқарас екіге жарылды. Бірі мұндай салтанатты шараны шектен тыс сән-салтанат деп қабылдап, қарапайымдылықты дәріптесе, екіншілері бұл – жеке таңдау, эстетикалық шоу мен қуаныштың белгісі деп бағалады.
Бұл оқиға тек торттың көлемімен емес, елде той мәдениеті, ысырапшылдық, сән-салтанат туралы пікірталастарды қайта қозғады.
2020 жылы наурызда Covid-19 пандемиясы басталған тұста елімізде карантин режимі енгізіліп, көп адам жиналуға тыйым салынды. Сол кезде Астанада жастар алғаш рет онлайн режимде үйленді.
Азамат Асқарұлы мен Әсел Әбдімәлікқызы 22 наурызда үйленуді жоспарлаған. Қыз ұзату мен құдалық рәсімдері Әселдің туған жері – Арыс қаласында өтуі керек еді. Алайда елдегі төтенше жағдайға байланысты жоспар өзгеріп, той онлайн форматта өтті.
Күйеу жігіттің айтуынша, бастапқыда екеуі ғана Арысқа бармақ болған. Бірақ қалыңдықтың ата-анасы жастарды күттірмей, видеоқоңырау арқылы батасын беріп, некелерін қиюға келісім берген. Неке шариғат жолымен имамның қатысуымен жақын туыстар арасында қиылды.
Жас жұбайларды туған-туыстары мен достары әлеуметтік желі мен бейнеқоңырау арқылы құттықтады.
2019 жылы Атырау қаласында өткен тойдың бірінде 50 қонаққа iPhone ұялы телефоны сыйға тартылды. Той ұйымдастырушысы, асаба Руслан Ысқақовтың айтуынша, тойға 400-ге жуық адам қатысқан. Белсенділік танытқан қонақтарға iPhone-нан бөлек, тұрмыстық техникалар мен бағалы сыйлықтар да берілген.
""Тойда шамамен 400 адамдай болды. 50-ге жуық адамға iPhone берді. Оның ішінде тойда белсенді болып, жақсы көзге түскен той қонақтарына таратты. Одан бөлек қысқатолқынды пеш, шаңсорғыш, кір жуғыш машина, плазмалық теледидар, ноутбук берді"", – деді асаба.
Тойда Қайрат Нұртас, ""Арнау"" тобы мен Әбдіжаппар Әлқожа өнер көрсеткен. Шоу-бағдарламаға 70-тей әртіс пен шоу-балет өкілдері қатысқан.
Тойда акуланың еті тартылды: аспаз Бағдат Қадыров ерекше дастархан жайды
2022 жылы Атырауда белгілі аспаз Бағдат Қадыров өз үйлену тойында қонақтарға бүтін акула етінен әзірленген ас ұсынды. Экзотикалық теңіз жыртқышы арнайы шетелден алдырылып, түрлі жемістермен бірге ұсынылған.
Той мәзірін Қадыров өзі жоспарлап, тағам әзірлеу процесін де өзі бақылаған. Акуланы той қонақтарының алдына әріптестері сән-салтанатпен алып шыққан.
Бағдат Қадыров бұған дейін де белгілі әнші Әбдіжаппар Әлқожаның ұлдарының сүндет тойында акула етінен ас әзірлеген болатын. Ол кезде тойға 30 мың адам жиналып, 10 миллион теңге, 5 көлік, 5 түйе мен бірнеше ірі қара мал тігіс ретінде қойылған.
2019 жылы Алматыда Әсем мен Александр үйлену тойына достарымен бірге самокатпен жетті. Олар қымбат кортеждің орнына самокатты таңдаған. Самокат кортежі Тұңғыш Президент саябағынан басталып, ""Старий Мельник"" мейрамханасынан аяқталған.
Әсем мен Александр самокат тебушілердің клубында танысқан. Екеуі де самокатты жақсы көреді.
Жас жұбайлар әуелі достарына кішігірім той жасағымыз келді. Кейіннен самокатпен жүру идеясы пайда болған.
Самокат мінген Әсем мен Ескендірдің видеосы көп қаралым жинап, қызу талқыланды. Интернет қолданушылары жас жұбайларға бақыт тілеп, ерекше идея екенін айтты.
2022 жылы АҚШ-тың Майами қаласында болған қазақтардың тойында келген қонақ күйеу жігітке АҚШ валютасынан жасалған шапан жапты.
Күйеу жігіттің аты – Еркебұлан, қалыңдықтың аты – Наргиз.
Публикация от Mr. Saparov (@saparov_91)
Тойда осы видеоны түсіріп алған Алик Сапаровтың айтуынша, Америкада шапан сатылмайтындықтан Аралина есімді қонаө сыйлық ретінде ерекше әрі креативті шапанды өз қолымен жасаған. Ол әдеттегі ақша салынған конверттің орнына осындай ерекшесыйлық беруді жөн санаған. Шапанда бірнеше қатарда орналасқан 1, 5 және 10 долларлық купюраларды көруге болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Бұл шолуда тойдағы ерекше киім, гауһар тас шашу, салмағы 1,5 тонна торт, самокат кортеж, акуланың еті, доллар шапан туралы оқи аласыз.",,2025-06-11T15:36:36+05:00
sala-tugan-sabilerge-komek-qazaqstandyq-28-ilmek-kluby-14-elde-zumys-isteidi,informburo.kz,"Шала туған сәбилерге көмек: Қазақстандық ""28 ілмек"" клубы 14 елде жұмыс істейді",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/sala-tugan-sabilerge-komek-qazaqstandyq-28-ilmek-kluby-14-elde-zumys-isteidi,"Қазақстандағы ең маңызды волонтерлік жобалардың бірі – ""28 ілмек"" клубының құрылғанына биыл 13 жыл. Оның тарихы 2012 жылдың 29 шілдесінен бастау алады. Осы күні журналист Карла Нұр жаңа туған шақалақтарды аман алып қалу үшін күресіп жүрген неонатолог-дәрігерлер жайлы материал жариялаған еді. Ол дәрігерлердің жанкештілігіне тәнті болып, әлеуметтік желіде жұртты жүннен тоқылған кішкентай шұлықтар тоқуға шақырды.
Бұл үндеуге елдің түкпір-түкпірінен нәзікжанды жанашырлар үн қосты. Көп ұзамай бұл бастама үлкен қозғалысқа айнал, ТМД кеңістігінде алғашқы болып, салмағы небәрі 500 граммнан асатын шала туған нәрестелерге арнап жылы киім тоқитын еріктілер клубы құрылды.
""28 ілмек"" клубының тарихы жайлы Информбюроның ""Шала туған сәбиді қалай аман алып қаламыз? ""28 ілмек"" мүшесімен сұхбат"" материалынан толығырақ оқи аласыздар.
Бүгінде клуб мүшелері 100% табиғи жүннен жасалған толық жиынтықтар тоқиды. Олардың қатарында шұлық, бас киім, күртеше, шағын көрпеше, сондай-ақ 100% мақтадан тоқылған ойыншықтар бар. Бұл бұйымдар нәрестелерге тыныштық пен жылулық сыйлап қана қоймай, дене жылуын сақтау арқылы өмірін сақтап қалуға көмектеседі. Сонымен қатар, балаға массаж әсерін беріп, қан айналымын жақсартады, ал анасына үміт пен сенім береді.
""28 ілмек"" клубының басты миссиясы – шала туған сәбилер мен олардың отбасыларына қолдау көрсету. Еріктілердің өз қолымен тоқылған әрбір бұйым перинаталдық орталықтарға, неонатология бөлімшелеріне және перзентханаларға тегін жеткізіледі.
Айта кету керек, ешбір медициналық мекемелерде тоқыма жіп алуға бюджет қарастырылмаған. Сол себепті клуб толығымен еріктілердің қамқорлығына, тоқитын қыз-келіншектердің жүрек жылуына сүйеніп жұмыс істейді. Қажетті тоқыма жіп те олардың өз қаражатына алынады.
Клубтың жұмысы жай ғана тоқу емес. Бұл қолда барымен бөлісетін, бір-біріне сенім ұялататын, аналардың жанарынан үміт ұялататын қайырымдылықтың дәлелі. Әр тоқылған бұйым бұл нәрестенің алғашқы жылы құшағы, ананың – жалғыз емес екенін сезінетін сәті.
Клуб мүшелерінің айтуынша, 13 жыл ішінде ол халықаралық қозғалысқа айналған. Клуб 14 елде, соның ішінде Қазақстан, Ресей, Украина, Беларусь, Өзбекстан, Қырғызстан, Әзербайжан, Грузия, Молдова, Латвия, Эстония, Германия, Тәжікстан, Армения елдерінде жұмыс істейді. Сондай-ақ, 151 қалада 4 мыңға жуық еріктісі бар.
""13 жыл ішінде клуб кішкентай бастамадан риясыз мейірімнің қозғаушы күшіне айналды. Қарапайым тоқыма өнері адамдарды біріктіріп, мамандықтар мен ұрпақтарды байланыстырып келеді. Ең бастысы – бұл көмектің шын жүректен екені нәрестенің әрбір тынысынан байқалады"", – деді Алматы қаласы бойынша клуб жетекшісі Ғазиза Ұзақ.
Ол Қазақстандағы шала балаларға мемлекеттік көмек көрсету бойынша деректерді де бөлісті.
Айталық, Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, 2024 жылы елімізде 367 000-ға жуық бала дүниеге келсе, олардың 17 616-сы (4,8%) шала туған. Әлем бойынша мұндай сәбилер саны жыл сайын 15 миллионға жетеді.
Оқи отырыңыз: Тымаққа салу салты. Қазақ халқы ертеде шала туған баланы қалай өсірген
Соңғы жылдары шала туған балалардың өмір сүру деңгейі едәуір өскен:
Мұның бәрі – медицина жетістігі мен адам жанашырлығының үйлесімі. ""28 ілмек"" клубының еріктілері осы өзгерістердің маңызды бір бөлігі болып отыр.
""Біздің миссия – тек тоқыма тоқу емес. Жүннен жасалған бұйымдар нәрестенің дене жылуын сақтаумен қатар, қан айналымын жақсартып, тыныс алуына ықпал етеді"", – деді Алматы қаласы бойынша клуб жетекшісі Марина Чегаева.
""28 ілмек"" – бұл мейірімді жүректердің орталығы. Мұнда әр тоқылған ілмек риясыз махаббаттың көрінісі, әр тоқылған киім үміттің нышаны. Мыңдаған жандар бір мақсат үшін қол ұстасып, жіптен емес, сенім мен өмірге жол тоқып келеді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Клубтың 151 қалада 4 мыңға жуық еріктісі бар.,,2025-07-29T09:42:12+05:00
ulttyq-onerdi-tiktok-ta-zangyrtqan-buyn-aleumettik-zelide-tanymal-10-dombyrasy,informburo.kz,Ұлттық өнерді TikTok-та жаңғыртқан буын: Әлеуметтік желіде танымал 10 домбырашы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/ulttyq-onerdi-tiktok-ta-zangyrtqan-buyn-aleumettik-zelide-tanymal-10-dombyrasy,"Шілденің бірінші жексенбісінде Қазақстан Домбыра күнін атап өтеді. Бұл – ғасырлар бойы қазақ халқының рухани болмысын, көшпелі мәдениетін, поэзиясы мен әншілік дәстүрін дәріптеген ұлттық аспапқа арналған ерекше мереке. Соңғы жылдары домбыра өнері жаңа серпінмен қайта түлеп, әлеуметтік желілер арқылы жастар арасында кеңінен танымал бола бастады. Әсіресе TikTok платформасында ұлттық музыканы заманауи форматта насихаттап жүрген домбырашы-креаторлардың қатары артып келеді. Бүгінде ең танымал 10 орындаушының жиынтық аудиториясы 1 миллионнан асып, олардың видеосы 17,9 миллионнан астам лайк жинаған.
Мереке қарсаңында Informburo.kz желіде домбыраны насихаттап жүрген танымал парақшаларға шолу жасады.
TikTok желісіндегі танымал домбырашы. Парақшасына 232,8 мыңнан астам адам жазылып, бейнелері 3,8 миллионнан астам лүпіл жинаған. Ол тек қазақтың дәстүрлі күйлерін ғана емес, сонымен қатар түркі халықтарына ортақ шығармалар мен заманауи фильмдердің саундтректерін де домбырада шебер орындайды. Оның ұлттық рухты заманауи креативпен ұштастыра білген туындылары кең аудиторияның қызығушылығын тудырып келеді. Атап айтқанда, ""Ер Тұран"" композициясын орындаған видеосы TikTok-та 10,4 миллионнан астам қаралым жинаған.
Белгілі домбырашы Амандық Қуандықтың екінші аккаунты. Парақшасында 112,4 мың жазылушы бар, шығармашылығы 1,4 млн адамға ұнаған. Бұл парақшада ол музыкалық курстар, күй үйрету сабақтары мен танымдық видеолар арқылы ұлттық музыканы кеңінен насихаттауға атсалысып жүр. Контентінен кәсібилік пен жүйелілік айқын көрінеді, ал мазмұны білім берумен қатар, дәстүрлі өнерге деген қызығушылықты арттыруға бағытталған.
Хас жүйрікте сын болмас 🐎
Оқи отырыңыз: ""Домбыраны дыбыс тани білетін адам жасауы керек"". Шебер Жолаушы Тұрдығұловпен сұхбат
Парақшасында 233,9 мың жазылушысы және 3,9 миллион лүпілі бар танымал креатор. Ол заманауи хит әндерді домбырамен орындау арқылы жастардың көзайымына айналды. Eminem-нің әйгілі “Mockingbird” композициясын домбырамен орындаған бейнесі 4,4 млн қаралым жинап, көпшіліктің ықыласына ие болды. Шығармашылығында ұлттық аспап пен заманауи стильді үйлестіре білген орындаушы өзіндік мәнерімен ерекшеленеді.
Домбыра өнеріндегі нәзік шеберлігімен танылған орындаушы. Парақшасында 111,1 мың жазылушысы бар және видеоларына 1,9 млн адам лүпіл басқан. Ол “Алаш” туындысын оркестрмен бірге орындаған видеосы арқылы кең аудиторияның назарын аударып, 4,2 млн қаралым жинаған. Қазақ қыздарының өнердегі жаңа буынының жарқын өкілі ретінде ұлттық мұраны заманауи форматта дәріптеп жүр.
Парақшасында 108,7 мың жазылушысы және 1,9 миллион лүпілі бар ерекше орындаушы. Ол классика мен заманауи музыканы үйлестіре отырып, тыңдарманын ерекше әуен әлеміне жетелейді. Домбырамен қатар жетіген аспабында да еркін ойнайды. “Хафиз” күйін жетігенде орындаған видеосы 4,2 миллион қаралым жинап, кең аудиторияның ықыласына бөленген. Оның шығармашылығына музыкалық білім мен жанрлық әртүрлілік тән.
Оқи отырыңыз: Домбыра дауы: Музыкалық аспаптарды ұшақта алып жүру ережесін түсіндіреміз
TikTok желісінде 99,9 мың жазылушысы бар, видеоларына 1,8 млн адам лүпіл басқан контент жасаушы. Ол танымал әндердің домбырамен орындалған нұсқасын тұрақты түрде жариялап, ұлттық музыканы насихаттап келеді. Сонымен қатар қазақтың дәстүрі мен тұрмыс-тіршілігіне қатысты қысқаша, танымдық видеолар ұсынып, көрерменнің қызығушылығын оятады. Музыка мен мәдениетті үйлестіре білген шебер контент иесі.
Кәсіби домбыра жасайтын шеберхананың ресми парақшасы. Парақшасында 82,9 мың жазылушы және 1,1 миллион лүпіл бар. Бұл аккаунт қазақ музыкасын ұжымдық форматта насихаттап, дәстүрлі өнерді кең аудиторияға заманауи тәсілмен жеткізеді. Ерекше форматтардың бірі – көшедегі адамдарға домбыра тартқызады. Осылайша парақша ұлттық музыканың өміршеңдігін креативпен ұштастырып көрсетеді.
Оқи отырыңыз: Абай мен Шәкәрім, Махамбет пен Біржан салдың домбырасы сақтаулы Ықылас музейінен фоторепортаж
Бұл домбыра үйірмесіне тиесілі аккаунт. Мұнда заманауи әндердің кавер-нұсқалары ұлттық аспапта орындалып, жастардың назарын дәстүрлі өнерге аударуға басымдық беріледі. Контенті арқылы домбыраның мүмкіндігін кеңінен көрсетіп, ұлттық музыканы жаңа буынға жақындата түседі. Қазіргі таңда 61,8 мың жазылушысы бар және 552,7 мың адам лүпіл басқан.
TikTok-та 58,6 мың жазылушысы бар парақша, оның бейнелерін 890,8 мыңнан астам адам ұнатқан. Бұл аккаунт домбыра өнерін көпшілікке оңай әрі тартымды жолмен таныстырып, ұлттық музыканы насихаттауға бағытталған. Сонымен қатар тек музыкалық емес, қазақ тілі мен мәдениетін де қатар үйрететін танымдық әрі пайдалы контент ұсынады.
Оқи отырыңыз: Домбыра харам ба? ҚМДБ мәлімдеме жасады
TikTok-та 34,9 мың жазылушысы бар парақша, оның бейнелерін 661,3 мыңнан астам адам ұнатқан. Парақша тек домбыраға арналмағанымен, ұлттық аспаппен орындалған кейбір видеолары миллиондаған қаралым жинап, кең аудиторияның ықыласына бөленген. Атап айтқанда, ""Адай"" күйі – 1,9 млн, ""Ерке сылқым"" – 1,2 млн, ал ""Көк туды"" орындаған видеосы 11,1 млн қаралым жинаған.
Сонымен қатар TikTok-та #домбыра, #dombra, #dombyra, #домбра хэштегімен 64 мыңнан астам видео жарияланған. Бұл – қазақ халқының бай музыкалық мұрасын жаңа буынға лайық форматта жеткізудің жарқын мысалы.
Оқи отырыңыз: Тоқаев: Біз домбыраны жан-жақты дәріптей береміз
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","TikTok-та #домбыра, #dombra, #dombyra, #домбра хэштегімен 64 мыңнан астам видео жарияланған.",,2025-07-04T13:30:00+05:00
vip-qazaqtar-biznes-klaspen-qai-elderge-zii-usady,informburo.kz,VIP қазақтар бизнес-класпен қай елдерге жиі ұшады,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/vip-qazaqtar-biznes-klaspen-qai-elderge-zii-usady,"Бұл материалда қазақстандықтар бизнес-класпен көбіне қайда ұшатыны, ең қымбат билеттер қанша тұратыны және қазір қай бағыттарға бизнес-класпен ұшқан тиімді екенін ұсынамыз.
Қызығы сол — алғашқы үштікте ешқандай Мальдив те, Лазур жағалауы да жоқ. Бизнес-класс билетін көбіне іссапармен не туыстарына бара жатқандар алатын сияқты. Мысалы, Мәскеу (2024 және 2025 жылдардың көшбасшысы). Болмаса, Ташкент бір жыл ішінде Дубайды басып озып, танымал бағыттар тізімінде екінші орынға шықты. Үшінші орында Дубай тұр. Бұл қала бизнеске де, естен кетпес демалысқа да қолайлы бағыт ретінде үздік үштіктен түспей келеді.
Қазақстаннан сатып алынған бизнес-класс билеттерінің ішіндегі ең қымбаттарына шолуды қарайық.
Осы деректерден түйгеніміз — қазақстандықтар кейінгі кездері практик бола түскен. Бизнес-класс бұрынғыдай статус пен сәннің көрсеткіші ретінде емес, маңызды іс не жайлы да тиімді демалыс үшін саналы түрде қолданылатын құралға айнала бастағандай.
Оқи отырыңыз: Оңтүстік Кореяға саяхатыңызды жеңілдететін 12 қосымша
Кейінгі бір жылдағы деректерге сүйенсек, мына бағыттарға бизнес-класс билеттері біршама арзандаған:
Бұл материалды Demalys ұсынды және материалда Aviasales арқылы жасалған броньдарды талданған. Оған сәйкес, қазақстандықтар бизнес-класпен сирек ұша бастағанын байқадық (сұраныс 17 % төмендеген), бірақ азаматтар баға мәселесіне келгенде үнемшіл бола бастаған (орташа чек 1068 доллардан 893 долларға төмендеген).
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Анталья, Пхукет, Баку бағытындағы бизнес-класс билеттерінің бағасы төмендеген.",,2025-08-04T09:35:00+05:00
zazgy-demalys-2025-balalarmen-birge-qaida-demaluga-bolady,informburo.kz,Жазғы демалыс – 2025: балалармен бірге қайда демалуға болады,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zazgy-demalys-2025-balalarmen-birge-qaida-demaluga-bolady,"Aviasales.kz дерегінше, 2025 жылы қазақстандықтар балаларымен жиірек саяхаттай бастаған: отбасына арналып жасалған брон саны былтырмен салыстырғанда 4 пайызға артқан. Адамдар демалуға климаты жайлы, бағасы қолжетімді жерлерді көбірек таңдайды. Былтыр көпшілік Ыстанбұл, Баку, Анталья мен Куала-Лумпурға ұшса, биылғы сұраныс басқаша.
Түрік асханасын, сәулетті мешіттер мен Ыстанбұлдағы ерке мысықтарды ұнатпайтын адам бар ма өзі? Ыстанбұл – баламен саяхаттауға таптырмас қала. Мұнда түрік сериалдарынан танитын көшелерде серуендеп, жағалау бойында сергіп, Ханзада аралдарына да тартып кетуге болады. Маусымнан қыркүйекке дейінгі жаз айлары – туриске ең жайлы кез.
Балаларды қайда апаруға болады?
Баку – кейінгі кезде қазақстандық саяхатшыларды баурай бастаған әсем қала. Мұнда жұрт шамамен 10 күндей болады. Бірақ, мынадай сәулетті қалаға мұның өзі аздық етуі мүмкін. Көне шаһарды аралап, Баку гүлзарларында тынығып, сәулет өнерінің жәдігерлерімен асықпай танысып шығыңыз.
Балаларды қайда апаруға болады?
Анталья – қазақстандықтар ғана емес, шетелдік туристер де көп баратын ең танымал қаланың бірі. Былтыр онда әлемнің түкпір-түкпірінен 19,3 миллион турист барған. Бүкіл Қазақстан халқының санымен шамалас қой! Әрине, қаланың мөлдір теңізін, көп жердегі all-inclusive қызметі мен көне қаланың қирандыларын көргенде, Анталья неге танымал деген сұраққа жауап табыла қояды. Биыл бұл жаққа билет 18 пайызға арзандағанын да ескеріңіз.
Балаларды қайда апаруға болады?
Ташкент – терең тарихымен, мәдениетімен, дәмді асханасымен және қолжетімді бағасымен турист тартқан қала. Мамырдан бастап Ташкентке ұшатын әуе компаниялары көбейе түсті: Air Astana мен Uzbekistan Airways-қа Centrum Air да қосылды. Билеттер 12 пайызға арзандағанына осы әсер еткен болуы мүмкін.
Балаларды қайда апаруға болады?
Тбилиси әдеттегідей Қазақстандағы көп отбасының сүйікті қаласы болып қала бермек. Онда көретін жер көп: Көне қала, Нарикала қамалы, Мтацминда тауы деп кете береді! Руставели даңғылында серуендеп, грузин тағамдарынан дәм татып, халқының терең тарихына үңіліп, меймандос адамдармен сөйлесіп, марқайып қайтасыз. 12 күн көзді ашып-жұмғанша өте шығады. Ал жаңа эмоция керек дейтіндер осы уақыт ішінде Батумиге барып, жағажайда демалып қайтса болады!
Балаларды қайда апаруға болады?
Материалды Demalys ұсынды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бұл материалда қазақстандықтар өткен жылы балаларымен бірге жиі барған 5 қалаға шолу жасалған.,,2025-06-19T15:31:36+05:00
almatyda-mamyrgulderdi-qai-zerlerde-tamasalauga-bolady,informburo.kz,Алматыда мамыргүлдерді қай жерлерде тамашалауға болады,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/almatyda-mamyrgulderdi-qai-zerlerde-tamasalauga-bolady,"Көктемде Алматы гүлденіп шыға келеді: өріктің қызғылт гүлдері, форзицияның сары сабақтары, алма ағашының аппақ гүл шоғырлары, қызыл-сары қызғалдақтар өссе, енді жұпар иісі аңқитын мамыргүл жайнайтын сәт туды.
Әдетте, оның гүлдеу маусымы сәуірдің ортасынан мамырға дейін жалғасып, бір-екі аптаға созылады (тауға жақын болған сайын гүлдері кешірек ашылады). Осы кезде бүкіл қаланы жаздың жақындағанын сездіретін ғажап иіс алып кетеді. Алматыда мамыргүл барлық жерде өседі, әсіресе ескі ықшам аудандарда және қаланың орталық көшелерінде көп. Дегенмен, мамыргүл ерекше әдемі болатын жерлер де бар.
Қайда: Шевченко, 28
Мұнда, тарихшы Әлкей Марғұланның ескерткішінің дәл жанында оңаша қалып, жайланып демалуға болады. Орындыққа жайғасып, айналаны жайлаған мамыргүлдің хош иісін сезініп, көктемнің жылы шуағына бойыңызды жылытып, өткен қыстың салқынын еске алмауға тырысыңыз.
Қайда: Тимирязев, 36д
Тимирязев көшесінің бойындағы бас кіреберістен кіріңіз де, мамыргүл өсіп тұрған бақтан ләззат алыңыз. Гүл ашқан бұталардың (иә, бұл ағаш емес) көрінісіне көз тойған соң, серуенді Ботаникалық бақтың ішінде жалғастырыңыз. Мұнда алтын балықтар жүзетін тоған, емен аллеялары, гүлдеп жатқан магнолия мен нәркес гүлдері құлпырып тұрады! Ботаникалық бақ – бәріне жайлы орын.
Қайда: Төле би мен Масанчи қиылысы
Саябақта отырып, дәл осы сәттен ләззат алып, курстық жұмыстарды қорғау мен емтихандардың баяғыда-ақ артта қалғанына қуануға болады (егер бұның бәрі әлі алда болса – күш көп болсын дейміз) .
Бұл – достармен кездесуге немесе ағаштардың көлеңкесінде кітап оқуға таптырмас орын.
Қайда: Достық, 124
Ғани Мұратбаевтың ескерткішінің ар жағында мамыргүл бұталары жайқалып тұр – көлеңкесінде отырып, түрлі ойға шомып, тынығуға болады. Кейін серуенге аттанып, Тереңқұрды бойлай жүріп таза ауамен тыныстауға мүмкіндік бар.
Қайда: Жароков пен Ходжанов қиылысы
Алматыда саябақ көп, бірақ ""Оңтүстік"" саябағы көбіне көзден таса қалады. Мұндағы мамыргүлдер көздің жауын алады. Саябақта иттерге арналған алаң бар, ал кешкісін көршілер жүгіруге шығып, балалар ойнайды.
Күндіз тыныш жер іздеп, оңаша қалғыңыз келсе, осында келгеніңіз жөн.
Мақала мен фотосуреттерді Demalys ұсынды. Суреттерді түсірген Азамат Жайлаубаев
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Мамыргүлді (сирень) қазақтар бозқараған және бөртегүл деп те атайды.,,2025-04-18T13:22:55+05:00
altyn-qyran-enbek-danqy-altyn-alqa-qazaqstannyn-basty-nagradalary-qandai-zane-olarmen-kimder-marapattalady,informburo.kz,"""Алтын қыран"", ""Еңбек даңқы"", ""Алтын алқа"". Қазақстанның басты наградалары қандай және олармен кімдер марапатталады",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/altyn-qyran-enbek-danqy-altyn-alqa-qazaqstannyn-basty-nagradalary-qandai-zane-olarmen-kimder-marapattalady,"Қазақстанда ел үшін тер төккен, ерлік көрсеткен немесе ғылым мен мәдениетте елеулі еңбек еткен азаматтар елеусіз қалмайды. Олардың есімі тарих бетінде алтын әріппен жазылып, ең жоғары мемлекеттік наградамен марапатталады. Қазақстанда осындай қанша марапат бар? Оны алу үшін қандай талаптарға сай болу қажет? Алған адамға қандай жеңілдік беріледі? Informburo.kz түсіндіреді.
""Алтын Қыран"" орденi – Қазақстандағы ең жоғары дәрежелi марапат. Ол Қазақстан Республикасына сiңiрген ерекше мемлекеттiк еңбегi үшiн беріледі. Үміткерлерді Қазақстан президенті анықтайды.
Марапат 1995 жылдан бері тағайындалады. 30 жыл ішінде бұл орденмен барлығы 24 адам ғана марапатталған. Олар: әртүрлі елдердің президенті, үкімет басшысы және монархы.
Орден 585 және 750 сынамалы ақ, қызыл және сары түсті алтын қорытпаларынан бес бұрышты жұлдыз түрінде жасалған, маңдайында үш рубин орнатылған
Сонымен қатар Қазақстан Республикасы Президентінің өзі лауазымы бойынша ерекше үлгідегі ""Алтын Қыран"" орденінің иегері болады.
""Халық қаһарманы"" ордені 1993 жылы тағайындалған және ""Алтын Қыран"" орденімен қатар Қазақстандағы ең жоғары дәрежелі марапаттардың бірі болып саналады. Бұл атақ ел алдындағы айрықша еңбегі, сондай-ақ елдің бостандығы мен тәуелсіздігі жолындағы жауынгерлік ерлігі үшін беріледі.
Бүгінгі күнге дейін ""Халық қаһарманы"" атағына 37 азамат ие болған. Олардың қатарында соғыс ардагерлері, генералдар, жазушылар, композиторлар, режиссерлер және басқа да қоғам қайраткерлері бар. Бұл атақпен бірге иегерлеріне айрықша ерекшелік белгісі — ""Алтын жұлдыз"" және ""Отан"" ордені табыс етіледі.
Орден т егіс екіқырлы нұрлары бар жетіұшты жұлдыз пішінінде жасалған. Жұлдыз нұрының арасына жеті түссіз фианит қойылған.
""Қазақстанның Еңбек Ері"" ордені елдің экономикалық, әлеуметтік-гуманитарлық дамуына қосқан аса зор үлесі үшін беріледі.
Бұл ерекшелік белгісі мәртебесі жағынан ""Алтын Қыран"" және ""Халық Қаһарманы"" ордендерімен бір деңгейде тұр, алайда ол әлдеқайда кейінірек – 2008 жылдың желтоқсанында тағайындалған. Бүгінге дейін бұл атақпен 57 адам марапатталған.
Алқа алтынның қорытпасынан жеті сәулелі көлемді жұлдыз түрінде орындалған.
""Отан"" ордені 1993 жылы құрылған. Осы орденмен азаматтар мемлекеттік және қоғамдық қызметтегі, экономиканы, әлеуметтік саланы, ғылым мен мәдениетті дамытудағы, мемлекеттік, құқық қорғау және әскери қызметтегі, демократия мен әлеуметтік прогресті дамытудағы ерекше еңбегі үшін марапатталады. Бұл марапат 200-ден астам азаматқа берілген.
Дөңгелек пішінді орденнің ортасына Елтаңба бедерленіп, оның астында күннің шапақты сәулесіне ұқсас нақыш және айналдыра бидай масағына ұқсас бедер бейнеленген.
""Барыс"" ордені 1999 жылы құрылған. Ол Қазақстан Республикасының мемлекеттігі мен егемендігін нығайтудағы, бейбітшілікті, қоғамның топтасуы мен Қазақстан халқының бірлігін қамтамасыз етудегі, мемлекеттік, өндірістік, ғылыми, әлеуметтік-мәдени және қоғамдық қызметтегі, халықтар арасындағы ынтымақтастықты нығайтудағы айрықша еңбегі үшін беріледі.
Сонымен қатар ұлттық мәдениеттерді жақындастыру мен оларды өзара байытуда, мемлекеттер арасындағы достық қатынастарды нығайтуда ерекше көзге түскен азаматтар да осы орденмен марапатталады.
Орден үш дәрежеден тұрады және марапаттау III дәреже, II дәреже, I дәреже ретімен жүргізіледі. Дегенмен, мемлекет басшысының шешімімен ерекше жағдайларда айрықша көзге түскен адамға бірден жоғары дәрежедегі орден берілуі мүмкін.
Осы уақытқа дейін ""Барыс"" орденінің үш дәрежесімен де марапатталған 6 адам бар.
""Даңқ"" ордені Қазақстан Республикасы Қарулы күштерінің, басқа да әскерлерінің және әскери құралымдарының, арнаулы мемлекеттік органдарының жоғары офицерлік құрамдағы адамдары, сондай-ақ прокуратура, ішкі істер органдарының жоғары басшы құрамдағы адамдарды марапаттауға арналған.
Орден әскерге басшылық жасау және оларды басқару ісіндегі табысы, әскердің жоғары жауынгерлік даярлығы және елдің қорғаныс қабілетін қамтамасыз еткені үшін, әскери, шекаралық және ішкі қызметті үздік ұйымдастырғаны, ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз еткені, заңдылықты және қоғамдық тәртіпті сақтауды нығайтқаны үшін беріледі.
Бұл орден 1993 жылы тағайындалып, 1999 жылдан бастап екі дәрежеге бөлінді. Марапаттау II дәреже және I дәреже ретімен жүргізіледі.
""Айбын"" ордені Қазақстан Республикасы Қарулы күштерінің, басқа әскерлердің және әскери құрамалардың әскери қызметшілері, сондай-ақ  арнаулы мемлекеттік органдардың, прокуратура, ішкі істер органдарының қызметкерлерін марапаттауға арналған.
Ол жауынгерлік әзірлікте, әскерді жоғары жауынгерлік даярлықта ұстауда және жаңа әскери техниканы игеруде, заңдылықты және қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етуде қол жеткізген табысы мен әскери және қызметтік борышын атқару үстінде көрсеткен батылдығы мен жанқиярлығы, сондай-ақ мемлекет мүддесін қорғау кезінде жасаған ерлігі үшін беріледі. Ашық дереккөздерге сүйенсек, бұл орденмен марапатталғандардың саны 700-ден асады.
""Айбын"" ордені үш дәрежеден тұрады:
""Парасат"" орденi азаматтарға ғылым мен мәдениет, әдебиет пен өнер қайраткерлерi, мемлекет және қоғам қайраткерлерi, сондай-ақ Республиканың рухани және интеллектуалдық әлеуетiн дамыту мен молайтуға зор жеке үлес қосқан немесе адам құқықтарын және оның әлеуметтiк мүдделерiн қорғау жөнiндегi белсендi қызметi үшiн беріледі.
Орден 1993 жылы құрылған. Ашық дереккөздерге сүйенсек, бұл орденмен марапатталғандардың саны 700-ден асады.
Орденнің ортасында “Парасат” деген жазу бар, шеңбердің сырты кристалл тектес сегіз үшкіл шашыраңқы өрнекпен көмкерілген. Шеңбердің ортасында тазалыққа меңзейтін қар кристалына ұқсас бедер жасалған.
""Достық"" орденi қоғамда өзара татулықты сақтауда жемісті қызмет еткен, халықтар арасында бейбiтшiлiктi, достық пен ынтымақтастықты нығайтуға ерекше еңбек сіңірген азаматтар марапатталады.
Орден 1995 жылы құрылған. Ол екі дәрежеден тұрады және марапаттау кезінде реттілік ескерілімеуі мүмкін. Осы уақытқа дейін жалпы саны 340-тан астам адам марапатталған. Марапатталғандардың қатарында мемлекет және үкімет басшылары, саясаткерлер, ғылым мен өнер қайраткерлері, сондай-ақ халықаралық ынтымақтастықты нығайтуға үлес қосқан тұлғалар бар .
""Ел бірлігі"" ордені ұлт бірлігін нығайту және қоғамдық татулықты қамтамасыз ету жолында жемісті еңбек еткен азаматтарға беріледі. Ол 2023 жылы пайда болды. Содан бері 20-дан астам адам осы орденмен марапатталды.
Орден екі қабатты сегіз бұрышты жұлдыз пішінінде жасалған. Қаптамасы ақ түсті металлдан, яғни 999 сынамалы күміс қорытпасы мен алтын жалатылады.
""Құрмет"" орденi экономиканы, әлеуметтiк саланы, ғылым мен мәдениеттi, бiлiм беру iсiн дамытуға еңбек сіңріген, мемлекеттiк органдарда мінсіз қызмет еткен және қоғамдық қызметте белсенді болған азаматтарға беріледі. Марапат 1993 жылы пайда болған.
Орден белгісі күмістен дайындалады және алтын жалатылған бесқырлы жұлдыздан тұрады, оның ұштары жасыл түсті эмальмен жабылған және қазақ оюының элементтері бар.
""Еңбек Даңқы"" орденімен өнеркәсіп, көлік, құрылыс, ауыл шаруашылығы, білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру және басқа да салалардың жұмыскерлері кәсіпорындардағы, мекемелердегі, ұйымдардағы жемісті еңбегі үшін, сондай-ақ тиісті салалардағы жоғары көрсеткіштері үшін марапатталады.
Орден үш дәрежеден тұрады және марапаттау III дәреже, II дәреже және I дәреже ретімен жүргізіледі. ""Еңбек Даңқы"" орденінің үш дәрежесін де алған адам мәртебесі бойынша ""Қазақстанның Еңбек Ері"" атағына ие болған адамдармен теңестіріледі.
""Еңбек даңқы"" ордені бірінші рет 2015 жылы тапсырылды. Бұл марапатқа алғаш ие болғандар қатарында Атырау қаласынан ""Каспий Құбыр Консорциумы-К"" АҚ операторы Е.Жұмағалиев, Қарағанды облысының Теміртау қаласынан ""АрселорМиттал Теміртау"" АҚ темір кесушісі М.Ибраев және Алматы облысынан ""Алматы"" асыл тұқымды зауыты"" АӨК аға шопаны К.Сейтенбекова бар.
""Ерлiгi үшiн"" медалi суға кету, өртке душар болу, дүлей апаттар сияқты жағдайларда адам өмiрiн сақтап қалған, қылмысқа қарсы күресте ержүректік танытып, жанқиярлық көрсеткен азаматтарға беріледі.
""Жауынгерлiк ерлiгi үшiн"" медалi Қазақстан Республикасы Қарулы күштерiнiң, басқа да әскерлерi мен әскери құрамаларының әскери қызметшiлерi, сондай-ақ арнаулы мемлекеттік органдардың, прокуратура органдарының қызметкерлері, ұлттық қауiпсiздiк, iшкi iстер органдарының қызметкерлерiне беріледі. Атап айтқанда әскери бөлiмнiң, бөлiмшенiң жауынгерлiк мiндеттердi ойдағыдай орындауына жәрдемдесетiн ұрыстағы, сондай-ақ қылмысқа қарсы күрестегi бiлгiр, бастамашыл әрi батыл iс-әрекетi үшiн, мемлекеттiк шекараны қорғау кезiнде көрсеткен ерлiгi үшiн және қызмет өткеру кезiнде сiңiрген қызметi үшiн табысталады.
""Ерен еңбегi үшiн"" медалiмен экономика, әлеуметтiк сала, ғылым, мәдениет және мемлекеттiк қызметте табысты еңбек еткен азаматтар марапатталады.
""Шапағат"" медалiмен белсендi және жемiстi қызмет еткен азаматтар мейiр-шапағаты мен қайырымдылығы үшiн наградталады.
""Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері"" – Қазақстан Республикасына сіңірген зор еңбегі үшін көрнекті мемлекет және қоғам қайраткерлеріне, ғылым, мәдениет, өнер, өндіріс және әлеуметтік саланың өкілдеріне беріледі;
""Қазақстанның еңбек сіңірген ұстазы"" – аса үздік жетістіктері және Қазақстан Республикасына сіңірген айрықша еңбегі үшін педагогтерге беріледі;
""Қазақстанның еңбек сіңірген дәрігері"" − денсаулық сақтау саласындағы аса үздік жетістіктері және Қазақстан Республикасына сіңірген айрықша еңбегі үшін медицина қызметкерлеріне беріледі;
""Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым және техника қайраткері"" – бұрын Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградасына ие болған, ғылым және техника саласындағы аса үздік жетістіктері үшін ғылым докторы, ғылым кандидаты, философия докторы (PhD), бейіні бойынша доктор ғылыми дәрежесі бар ғалымдарға беріледі;
""Қазақстанның еңбек сіңірген инженері"" – бұрын Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградасына ие болған, энергетика, байланыс, жобалау саласында жұмыс істеген және технологияларды дамытуға елеулі үлес қосқан қызметкерлер мен жұмыскерлерге беріледі;
""Қазақстанның еңбек сіңірген құрылысшысы"" – бұрын Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградасына ие болған, құрылыс, сәулет және жобалау саласында жұмыс істеген, құрылыс техникасын дамытуға және жетілдіруге елеулі үлес қосқан қызметкерлер мен жұмыскерлерге беріледі;
"" Қазақстанның еңбек сіңірген өнеркәсіп қайраткері"" – бұрын Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградасына ие болған, Қазақстан Республикасының өнеркәсіп, металлургия, технологиялар, автоматтандыру және басқа да салаларын дамытуға елеулі үлес қосқан қызметкерлер мен жұмыскерлерге беріледі;
""Қазақстанның еңбек сіңірген кеншісі"" – бұрын Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградасына ие болған, тау-кен өндіру өнеркәсібі мен шахта құрылысын дамытуға, жаңа техника мен технологияларды зерттеу мен жетілдіруге елеулі үлес қосқан қызметкерлер мен жұмыскерлерге, сондай-ақ кәсіпорындағы аварияларды жою және жазатайым оқиғалардың алдын алу кезінде көрсеткен бастамасы мен батылдығы үшін кеншілерге беріледі;
""Қазақстанның еңбек сіңірген геологы"" – бұрын Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградасына ие болған, геологиялық барлау өндірісіне озық технологияларды енгізгені және жер қойнауын барлағаны үшін, минералдық-шикізат базасын, геологиялық барлауды құрғаны үшін, геологиялық, геофизикалық, гидрогеологиялық, топографиялық-геодезиялық қызметтер мен геологиялық-зерттеу ұйымдарын дамытуға елеулі үлес қосқан қызметкерлер мен жұмыскерлерге беріледі;
""Қазақстанның ғарышкер-ұшқышы"" – белгіленген ғарыштық ұшу бағдарламасын ойдағыдай жүзеге асырған, алдарына қойылған ғылыми-техникалық, зерттеушілік және практикалық міндеттерді мінсіз орындаған азаматтарға беріледі;
""Қазақстанның көлік саласының еңбек сіңірген қайраткері"" – бұрын Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградасына ие болған, көлік саласында жұмыс істеген теміржол, әуе, су, автомобиль, құбыржол көлігі және басқа да көлік түрлерінің қызметкерлері мен жұмыскерлеріне, сондай-ақ тасымалдау және көлікте көрсетілетін қызметтер сапасын жетілдіргені, материалдық және отын ресурстарын үнемдегені үшін, қауіпсіздікті қамтамасыз ету және қоршаған ортаны қорғауды жақсарту бағытында елеулі үлес қосқан басқа да жұмыскерлерге беріледі;
""Қазақстанның аграрлық саласының еңбек сіңірген қайраткері"" – бұрын Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградасына ие болған, ауыл шаруашылығы қызметкерлері мен жұмыскерлеріне, оның ішінде малшыларға, өсімдік өсірушілерге, фермерлерге, агрономдарға, ветеринарларға, бағбандарға және аграрлық саланың басқа да жұмыскерлеріне, сондай-ақ ғылыми және басқа да ұйымдардың, оның ішінде ауыл шаруашылығы саласына қызмет көрсететін ұйымдардың ауыл шаруашылығы саласында жұмыс істейтін жұмыскерлеріне беріледі;
""Қазақстанның су шаруашылығы саласының еңбек сіңірген қайраткері"" – бұрын Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградасына ие болған, су шаруашылығын дамытуға елеулі үлес қосқан қызметкерлер мен жұмыскерлерге, гидротехниктерге, мелиораторларға беріледі;
""Қазақстанның халық әртісі"" – бұрын ""Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі"" және ""Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері"" құрметті атағына ие болған, Қазақстан Республикасының театр, цирк, музыка өнері мен кино өнерін дамытуға ерекше үлес қосқан адамдарға беріледі;
""Қазақстанның халық жазушысы"" – бұрын ""Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері"" құрметті атағына ие болған, Қазақстан Республикасының әдебиетін дамытуға айрықша үлес қосқан адамдарға және әдебиет саласындағы Қазақстан Республикасы мемлекеттік сыйлықтарының лауреаттарына беріледі.
""Алтын алқа"" алқасымен Қазақстан Республикасының азаматтығы бар, жеті және одан да көп бала туған және тәрбиелеп өсiрген аналар наградталады.
""Күмiс алқа"" алқасымен Қазақстан Республикасының азаматтығы бар, алты бала туған және тәрбиелеп өсiрген аналар наградталады.
""Отан"" орденіне немесе ""Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті — Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев"" орденіне ие болған азаматтар Қазақстан Республикасының Даңқ кітабына енеді.
""Алтын алқа"", ""Күміс алқа"" алқаларымен наградталған немесе бұрын ""Батыр ана"" атағын алған, сондай-ақ I және II дәрежелі ""Ана даңқы"" ордендерімен наградталған көпбалалы аналар тұрғынжаймен бірінші кезекте қамтамасыз етіледі және ай сайын мемлекеттік жәрдемақы алады.
""Қазақстанның ғарышкер-ұшқышы"" құрметті атағына ие болған адамдардың Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген мөлшерде арнаулы мемлекеттік жәрдемақы алуға құқығы бар.
""Қазақстанның еңбек сіңірген ұстазы"" құрметті атағына ие болған педагогтер ""Педагог мәртебесі туралы"" заңға сәйкес 1000 АЕК көлемінде біржолғы төлем алады.
""Қазақстанның еңбек сіңірген дәрігері"" құрметті атағына ие болған медицина қызметкерлері ""Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы"" заңға сәйкес 1000 АЕК көлемінде біржолғы төлем алады.
Мемлекеттік марапатты жоғалтқан жағдайда оның түпнұсқасы қайта берілмейді. Алайда азамат орден немесе медальді табиғи апат салдарынан жоғалтып алса, жергілікті атқарушы органдардың ұсынысы мен Қазақстан Республикасы президенті жанындағы Мемлекеттік наградалар жөніндегі комиссияның шешімі бойынша қайта берілуі мүмкін.
Наградалар мен оларға тиесілі құжаттар мұрагерлерге өтеді. Мұрагерлердің келісімімен оны музейлерге тапсыруға болады. Егер мұрагерлер болмаса, наградалар мемлекетке қайтарылады.
Шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар марапаттарды шет елге алып шыға алады. Құрамында бағалы металдар бар мемлекеттік наградаларды елден шығару тәртібі Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес реттеледі.
Иә, бұл Қазақстан Республикасының ""Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградалар туралы"" заңында қарастырылған. Егер награда иесі қылмыстық жазаға тартылса, онда ол мемлекеттік наградадан айырылуы мүмкін. Мұндай жағдайда награда қайтарылады.
Сондай-ақ Қазақстан заңнамасында мемлекеттік наградаларды сату, сатып алу, айырбастау немесе өзге де ақылы жолмен беру, сондай-ақ басқа да заңсыз әрекеттер үшін қылмыстық жауапкершілік көзделген.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақстандағы жоғары дәрежелі мемлекеттік наградалардың маңызы мен мәртебесін түсіндіреміз.,,2025-05-22T11:30:00+05:00
bai-ari-baqytty-bolgynyz-kele-me-biznes-turaly-qazaqsa-uzdik-kitaptar,informburo.kz,Бай әрі бақытты болғыңыз келе ме? Бизнес туралы қазақша үздік кітаптар,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/bai-ari-baqytty-bolgynyz-kele-me-biznes-turaly-qazaqsa-uzdik-kitaptar,"Ақшасыз өмір сүру неғайбыл заманда бай болғысы келмейтін адам жоқ. Бай болу жолдарын үйрететін коуч та, кітап та көп. Қазақстанда шетелдік авторлардың еңбегін қазақшаға аударып, басып шығаратын баспалар артып жатыр.
Осы орайда Информбюро тілшісі қазақ тіліндегі бизнес әдебиеттерге шолу жасап, қаржылай жағдайын жақсартқысы келетін оқырмандар оқуға тиіс кітаптар тізімін дайындады.
Nike компаниясының тарихы 50 доллардан басталатынын білесіз бе? Стэнфорд университетінің бизнес-мектебін енді ғана бітірген Фил Жапониядан арзан да сапалы аяқ киім әкеліп сату үшін әкесінен қарызға ақша алған. Компания ашып, алғашқы жылы сатылымнан 8 мың доллар пайда тапты. Бүгінде Nike компаниясының жылдық сатылымы 30 млрд доллардан асады.
Қазір Nike тек спорт аяқкиімін сататын компания ғана емес, өзіндік өмір салты, құндылықтар жүйесі, тіпті тұтас философиясы бар компанияға айналды. Осының бәрі қалай басталды, мұндай табысқа қалай қол жеткізді, міне, осының барлығын баяндайтын, миллиондарға құлшыныс сыйлаған кітапта автор өз мақсатына жету жолында амалсыздан қулыққа да барғанын, басқа да пендешіліктері мен қателіктерін де бүкпесіз айтып, өкінішін жеткізеді. Мұны оқып отырып осынау алпауыт корпорацияны құрған адамның дәл өзіңіз секілді жұмыр басты пенде екенін, оның бойында да тура сіздікіндей қорқыныш, күмәндану, өз-өзіне көңілі толмаушылық бар екенін түсінесіз. Турасын айтқанда, бұл оның жеке күнделігі. Еңбек сонысымен де құнды.
Билл Гейтс ""Аяқ киім сатушы"" кітабына ""Табысты бизнеске апарар жолдық шын мәнінде қандай болатынын көрсететін таңғажайып хикая"" деп баға берген.
Бұл кітаптан сіз Фил Найттың бизнес саяхатын қалай бастағанын, қандай қиындықтарға тап болғанын және тығырықтан қалай шыққанын білесіз. Автор өз ісіңе құштар болу, табанды болу, мақсатқа ұмтылу, тәуекел ету, жаңашылдық енгізу, команда, қателіктен үйрену, бренд қалыптастыру туралы да сөз етеді.
2023 жылы Mazmundama баспасы қазақша басып шығарған.
Оқи отырыңыз: ""Кәсіпкерлікке бағдар мектеп жасынан берілуі тиіс"". Бизнес бастауда кездесетін кедергілер қандай?
Кремний алқабындағы табысты техкомпания нарықтағы позициясын тез жоғалтып, директорлар кеңесінің төрағасы тығырықтан шығу үшін даулы шешім қабылдайды. Басшылыққа бизнес саласында қарапайым білімі бар, АҚШ әскерінің бұрынғы қызметкері 57 жастағы зейнеткер әйелді алады.  Патрик Ленсионидің іскерлік романы Кэтрин тәртіпті қалпына келтіріп, компанияны аяққа тұрғыза ала ма деген сауалдан басталады.
Ленсиони – танымал іскерлік романдардың авторы, жаттықтырушы және тиімді корпоративтік ортаны құруға маманданған консалтинг компания президенті. Корпоративтік ортада жүрген кез келген адамға аталған ""Топтың бес ақаулығы. Басшылық туралы мысал"" кітабы қызық болары анық. Мұны бизнес-триллер деп атауға болады.
Ленсиони күрделі басқару мәселелерін қарапайым тілмен қызық баяндайды. Кітаптан алған білім өмір бойына кәдеге жарайды. Кітап аға және орта буын басшыларына, HR менеджерлеріне және команданы топтастыруға қызығатындарға пайдалы болмақ.
2023 жылы Zerde Publishing баспасы қазақша басып шығарған.
Сібірдің шалғай өңірінде, әлемдегі ең суық қалада құрылған компания  тарихы туралы және адамның қайтпас рухын, армандарға ұмтылуын және адам басқаратын технологияның күшін дәріптейтін тартымды хикая.
""Андердогтен жаһандық компанияға дейін"" кітапында Uber, Didi, Grab және басқа да такси қызметін көрсететін ірі компаниялардың ғаламдық бәсекелесі – inDrive компаниясының құрылу тарихы баяндалады. Сібірдің алыс түкпірінде 2012 жылы әлеуметтік желі арқылы әділетсіздікке қарсы тұру мақсатында пайда болған такси қызметі бірнеше жылдан кейін әлемнің жүздеген қаласын қамтып, табысы миллиардтаған долларға жететін ірі бизнеске айналды. Компанияның құрылтайшысы және бас директоры Арсен Томский бұл кітапта өзінің өмірлік тәжірибесін бейнелі де тартымды тілмен баяндап, ұйымшыл әрі жігерлі командасының арқасында халықаралық компанияны қалай құрғаны туралы әңгімелейді, мол табысқа жетудің қыр-сырын ортаға салады.
Якут және қазақстандық кәсіпкер Арсен Томский еңбек жолын программист ретінде бастаған. Арсеннің қайталанбас өмір жолы әлемнің түкпір-түкпіріндегі оқырмандарды шыққан тегі мен әлеуметтік-экономикалық жағдайына қарамастан өз өмірін басқаруға шабыттандырады.
2025 жылы Mazmundama баспасы қазақша басып шығарған.
Оқи отырыңыз: Биыл баспа саласына құйылатын инвестиция 39% төмендеді. Баспагерлер шетелдік кітаптың көптігіне алаңдаулы
Балаңыз келешекте ақшасы көп, табысты адам болсын десеңіз, оны қазірден еркелетпей өсіріңіз дейді автор. Еркелетпеудің бір көрінісі – баламен ақша туралы шынайы сөйлесу. Балаңызға кірісіңіз бен шығыныңыз туралы барды бардай айта аласыз ба? Балаңызды әлдебір нәрсені дәл қазір емес, кейінірек сатып алуға, тіпті соның қажет не қажет емес екенін ақылдасып анықтауға көндіре аласыз ба? Автордың осы туындысына арқау болған мыңдаған кейстің сыры да сол – ата-анаға баласына ақша ұстауды үйретуді үйрету.
Кітаптың мақсаты – отбасы, мектеп пен қоғамдағы ақшаның рөлі туралы әңгіме бастау. Әлбетте, бұл үлкен әңгіменің аяғы емес, басы ғана.
Бұл кітапта ""қайырымдылық"" түсінігі де кеңінен қамтылып, мұқтаж жандарға жәрдемдесу ұғымы түсіндіріледі. Осы арқылы өскелең ұрпаққа  жомарттық пен қоғамдық сана құндылықтарын сіңіруге көмектеседі.
Кітапта ақша мен қаржыға қатысты тәрбиенің әрбір адам мен отбасы өміріндегі рөлі баяндалады. Америкалық бестселлер авторы Рон Либер бұл еңбегінде оқырмандарға өз тәжірибесі мен кеңесін бөліскен. Автор ақша тек тұтыну емес, баланың құндылығы мен мінезін қалыптастыратын күшті құрал екенін түсіндіреді.
2023 жылы Steppe & World  Publishing баспасы қазақша басып шығарған.
Бұл – әлемде ең көп оқылған кітаптың бірі, себебі байлық қызықтырмайтын адам кемде-кем. Ақша табуды бәрі біледі, ал оны жинауды, еселеуді көбі біле бермейді. Кітапта соның жолдары кезең-кезеңімен берілген.
Дж.С. Клейсонның бұл кітабы миллионерлерді таңғалдырған бестселлер. Әрбір адам өзінің қаржылай ахуалын жақсарту үшін қаржылық сауатты меңгере білуі керек. Осы еңбектегі жеке қаржы принциптерін қолдана отырып, ақшалай табысқа кенеле аласыз. Бұл кітапты адамзаттың алты мыңжылдық тәжірибесі жинақтай жазылған қаржы әліппесі деуге әбден болады.
1926 жылы жазылған бұл кітап сол кезде-ақ бестселлерге айналып үлгерген. Джордж Клейсон: ""Адамның байлығы оның әмиянындағы теңгенің санымен өлшенбейді"" – деген екен. Байлық оның әкелген табысымен айқындалады. Ал табыс әмияныңызға үздіксіз құйылып отыратын және оны томпайтатын алтын ағыны сияқты. Әрбір адам осыған ұмтылады.  Бұл кітап қаржыңызды жоспарлауды, өз табысыңызды сақтауды әрі еселеуді үйретеді. Мұнда байлықтың жеті қағидасы мен бес ережесі жазылған.
Бизнес-әдебиетке енді қызыға бастаған жандар осы кітапты оқыса болады.
Бұл кітапты алғаш Серік Ерғали қазақшаға аударды. 2021 жылы Mazmundama баспасы басып шығарды.
Оқи отырыңыз: Кәсіп бастауға 1,4 млн теңге қайтарымсыз грантты қалай алуға болады? Түсіндіреміз
Танымал кәсіпкер, инвестор Марғұлан Сейсембайдың есімі аталғанда бірден жетістік, бизнес, тиімді жоспарлау сөздері еске түседі.
Forbes Kazakhstan тізіміне енген кәсіпкер бар дәулетінен айырылып, бизнестері қысымға ұшырады. Бірақ соған қарамастан ол ""бақыт деген не?"" деген сұраққа жауап таба алды. Бұл кітапта баспагер Бақытжан Бұқарбай Марғұлан Сейсембайдың іскерлік дағдыларын өмірімен де байланыстыра отырып, шашау шығармай жазған. Туынды үздіксіз даму жолында жүрген, бақытты болуды мақсат тұтқан барша оқырманға арналған.
Бұл кітапта команда құру, тиімділік, пайдалы білімді меңгеру технологиясы және шешім қабылдау жолдары секілді әртүрлі тақырып қамтылған.
2023 жылы AmalBooks баспасы қазақша басып шығарған.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бұл материалда қазақ тілінде шыққан бизнес кітаптарға шолу жасаймыз.,,2025-03-28T16:30:00+05:00
biyl-qazaqstannan-qai-elderge-tikelei-usyp-baruga-bolady-zana-bagyttarga-solu,informburo.kz,Биыл Қазақстаннан қай елдерге тікелей ұшып баруға болады? Жаңа бағыттарға шолу,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/biyl-qazaqstannan-qai-elderge-tikelei-usyp-baruga-bolady-zana-bagyttarga-solu,"Биыл Қазақстан мен шетел арасында көптеген жаңа рейстер ашылып жатыр. Туристік маусым кезінде рейстер саны да арта түседі. Шетелдік әуе компаниялары да Қазақстан қалаларына ұшуға мүдделі болып отыр.
Осы орайда Информбюро порталы жыл басынан бері ашылған және жақында ұша бастайтын рейстер туралы шолу дайындады. Біз сізге қай жаққа ұшуға болатынын айтамыз, ал сіз қайда саяхаттайтыныңызды өзіңіз шешіңіз.
2025 жылы Air Astana компаниясы Қытай, Вьетнам, Үндістан, Германия, Грузия және Қырғызстан елдеріне жаңа әуе рейстерін ашты.
Алматы – Гуанчжоу (Қытай)
Алматы – Нячанг (Вьетнам)
Қазақстан азаматтары Вьетнамда визасыз 30 күнге дейін бола алады.
Астана – Нячанг (Вьетнам)
Қазақстан азаматтары Вьетнамда визасыз 30 күнге дейін бола алады.
Оқи отырыңыз: Үндістан мен Қазақстан астаналары арасында тағы бір әуе рейсі ашылады
Алматы – Мумбай (Үндістан)
Қазақстан азаматтары Үндістанға бару үшін электронды виза алуы қажет.
Астана – Да Нанг (Вьетнам)
Қазақстан азаматтары Вьетнамда визасыз 30 күнге дейін бола алады.
Атырау – Тбилиси (Грузия)
Қазақстан азаматтары Грузияда бір жыл визасыз жүре алады.
Алматы – Ош (Қырғызстан)
Қазақстан азаматтары Қырғызстанға визасыз 90 күнге дейін саяхаттай алады.
Атырау – Баку
Алматы – Франкфурт (Германия)
Германияға саяхаттайтын Қазақстан азаматтарына Шенген визасы қажет.
Алматы – Да Нанг (Вьетнам)
Қазақстан азаматтары Вьетнамда визасыз 30 күнге дейін бола алады.
Оқи отырыңыз: Қазақстан 2025 жылға дейін Нью-Йорк, Шанхай, Сингапур және Токиоға жаңа әуе рейстерін ашады
SCAT әуе компаниясы мамыр айында Шымкенттен Еуропа қалалары Мюнхен мен Будапештке, Қытайдың Сиань және Шанхай қалаларына, Сеулге және Каирге тікелей рейстер іске қосады.
Шымкент – Мюнхен (Германия)
Германияға саяхаттайтын Қазақстан азаматтарына Шенген визасы қажет.
Шымкент – Будапешт (Венгрия)
Қазақстан азаматтарына Венгрияға бару үшін Шенген визасы қажет.
Шымкент – Сиань (Қытай)
Қазақстан азаматтары Қытайға 30 күн визасыз сахаттай алады.
Шымкент – Шанхай (Қытай)
Қазақстан азаматтары Қытайға 30 күн визасыз сахаттай алады.
Шымкент – Сеул (Оңтүстік Корея)
Оңтүстік Кореяға сапар шегетін Қазақстан азаматтарына виза қажет емес. Алайда Корея Республикасына кіруге К-ЕТА – электронды рұқсат алуыңыз қажет.
Шымкент – Каир (Мысыр)
Визаны әуежайға жеткенде алуға болады. Құны – 25 доллар.
Оқи отырыңыз: Жолаушылар әуе рейсінің кешігуінен қалай сақтандырылады
Fly Arystan Үрімші, Құлжа және Ыстамбұлға жаңа әуе рейстерін орындайды.
Астана – Үрімші (Қытай)
Қазақстан азаматтары Қытайға 30 күн визасыз сахаттай алады.
Алматы – Инин (Құлжа, Қытай)
Қытайға виза қажет емес.
Қарағанды – Ыстамбұл (Түркия)
Қазақстан азаматтары Түркияда 90 күн визасыз жүре алады.
Оқи отырыңыз: Отандық әуе компаниясы Атыраудан Шарм-эль-Шейхке чартерлік рейстер санын арттырады
Qazaq Air болса Алматы мен Түркістаннан Самарқандқа ұшады.
Астана – Түркістан – Самарқанд (Өзбекстан)
Астанадан Самарқандқа ашылатын жаңа бағыт Түркістан арқылы ыңғайлы транзитпен (40 минут, бір сағат) жүзеге асырылады. Қазақстан азаматтарына Өзбекстанға бару үшін виза қажет емес.
Сеул – Алматы (Оңтүстік Корея)
Оңтүстік Кореяға сапар шегетін Қазақстан азаматтарына виза қажет емес. Алайда Корея Республикасына кіруге К-ЕТА – электронды рұқсат алуыңыз қажет.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақстаннан Вьетнам мен Қытайға қатынайтын әуе рейстерінің саны артқан.,,2025-04-23T14:33:52+05:00
oraza-2025-qazaqstan-qalalary-men-eldi-mekenderinin-kestesi,informburo.kz,Ораза-2025: Қазақстан қалалары мен елді мекендерінің кестесі,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/oraza-2025-qazaqstan-qalalary-men-eldi-mekenderinin-kestesi,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының Төралқа мәжілісінде пітір садақасы Қазақстан бойынша екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тұспа-тұс келеді.,,2025-02-18T15:31:25+05:00
oraza-2025-saresi-men-auyzasarda-oqityn-dugalar,informburo.kz,Ораза-2025: Сәресі мен ауызашарда оқитын дұғалар,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/oraza-2025-saresi-men-auyzasarda-oqityn-dugalar,"Биыл Рамазан айы 1 наурызда басталып, 29 наурызда аяқталады. Қасиетті Рамазан айы – мұсылман қауымы үшін ауыз бекітіп қана қоймай құлшылық жасап, өлшеусіз сауапқа кенелетін берекелі ай. Оразаның өз әдебі бар. Оны бұзатын амалдардан сақтанған жөн.
Бұл материалда сәресі мен ауызашарда оқылатын дұғаларды ұсынамыз.
Ораза кестесі: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оразаның толық болуы үшін ниет ету шарт. Ниетсіз ораза қабыл болмайды. Рамазан оразасында кеш қарайғаннан сәресіне дейін ниет етуге болады. Негізінде оразаға сәресіден кейін ниет етіледі. Сәресіде ояна алмай қалған адам күн шығып кетсе де ниет етсе болады. Тек таң атқаннан кейін оразаны бұзатындай нәрсе жасамауы керек.
Ниет жүрекпен жасалады. Яғни түнде, ертең ораза ұстайтыны жайында ойлаған адам ниет еткен болып есептеледі. Ораза ұстау ниетімен сәресіге тұрған адамның бұл ойы да ниет болып есептеледі. Оразаға жүрекпен ниет ету жеткілікті. Бірақ жүрегімен қоса тілмен жеткізсе, одан да жақсы. Сондықтан ораза ұстайтын адам әрі жүрегімен, әрі тілімен ниет еткені жөн.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Арабша оқылуы: Нәуәйту ән асумә саумә шәһри Рамаданә минәл фәжри иләл мағриби халисан лилләһи таъалә.
Ораза ұстаған адам күн батқан соң аузын ашуға асығуы керек. Алдымен қол жайып ауызашар дұғасын оқып, содан соң ғана ауыз ашады.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Арабша оқылуы: Аллаһуммә ләкә сумту уә бикә әәмәнту уә ‘аләйкә тәуәккәлту уә ‘ала ризқикә әфтарту уә саумәлғади мин шәһри Рамадана нәуәйту, фәғфирлии мәә қаддамту уә мәә аххарту.
Ауызды сумен не құрмамен ашқан дұрыс. ""Кімде-кім ауыз ашар болса, құрмамен ашсын, себебі құрмада береке бар. Егер құрма болмаса, сумен ашсын, себебі ол тазартушы"", – деген Мұхаммед пайғамбар.
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Ертең – оразаның алғашқы күні. Бүгін алғашқы тарауық намазы оқылады.,,2025-02-28T12:24:23+05:00
oyu-fest-satisfaction-park-live-almaty-biyl-qazaqstanda-otetin-muzyka-festivalderine-solu,informburo.kz,"Oyu Fest, Satisfaction, Park Live Almaty: биыл Қазақстанда өтетін музыка фестивальдеріне шолу",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/oyu-fest-satisfaction-park-live-almaty-biyl-qazaqstanda-otetin-muzyka-festivalderine-solu,"Жаз таяғанда жарқын эмоциялар мен көтеріңкі көңіл-күй сыйлайтын фестивальдер маусымы басталады. Биыл Қазақстанның бірнеше қаласында әлемдік және қазақстандық жұлдыздардың басын қосатын ірі музыкалық фестивальдер өтеді. Қазақстандықтар Willy William, Craig David, Marilyn Manson және Alan Walker секілді танымал шетелдік артистердің өнерін тамашалай алады.
Осы орайда Информбюро порталы достарымен және жақындарымен бірге қайда барсам екен деп жүргендерге арнап фестивальдерге шолу жасады.
2022 жылдан бері Алматыда қазақстандық артистердің басын қосатын Oyu Fest өтіп келеді. Былтыр фестиваль Астанада да өтті. Фестиваль сахнасында әншілер өнер көрсетсе, ал алаңда ойын-сауық бағдарламалары, жәрмеңке өтеді.
A post shared by OYU FEST 🕊️ (@oyu.fest)
Ән мен биді, драйвты ұнатсаңыз Рахат фестивалінен қапы қалмаңыз. Фестивальде қазақстандық қана емес, шетелдік жұлдыздар да өнер көрсетеді. Қонақтарды дәмді тағамдар, ойындар, әртүрлі іс-шаралар күтеді.
Beu Fest Алматыда биыл бесінші рет өтеді. Фестивальде замануи қазақ музыкасының жарқын жұлдыздары өнер көрсетеді. Поп, хип-хоп, инди секілді әртүрлі жанрда өнер көрсететін артистер бір сахнада бас қосады.
A post shared by ((beu)) radio📻 (@beu_fm)
Биыл жазда Алматыда 6-шы Ретрофестиваль өтеді. Шетелдік 14 жұлдыз бір саханада бас қосады. 90 және 2000-жылдардағы хит әндерді тыңдағыңыз келсе, бұл фестивальді жіберіп алмаңыз.
SATISFACTION – Астана мен Алматыда ашық аспан астында өтетін жыл сайынғы би музыкасы фестивалі. Фестивальде танымал артистер мен диджейлер өнер көрсетеді. Бұл жолы көрермендерді Еуропа мен Америкадан келген жұлдызды орындаушылар қуантпақ. Музыкалық шоулармен қатар, фестиваль аясында түрлі арт-кеңістіктер, жарық шоулары және мерекелік атмосфера сыйлайтын арнайы іс-шаралар ұйымдастырылады.
Биыл Астанада музыка, жарық пен энергияға толы ÄLEM FEST өтеді. Бұл фестивальде қазақстандықжас өнерпаздармен қатар әлемдік деңгейдегі жұлдыздар өнер көрсетеді. Кеш хедлайнері – Craig David. Фестиваль Aspan Galaxy ұсынатын дрон-шоумен аяқталады.
A post shared by МЕРОПРИЯТИЯ МИРОВОГО УРОВНЯ (@astanaconcert.kz)
Алматыда биыл да Toyla music festival өтеді. Былтыр қазақстандық әншілермен қоса JSMN, Иван Дорн секілді танымал шетелдік артистер өнер көрсеткен болатын. Биыл да ұйымдастырушылар фестивальді жандыратын хедлайнерлер дайындап отырғаны сөзсіз.
2000-жылдардағы хит әндерді тыңдап, жастық шағыңызға оралғыңыз келсе Алматыда алғаш рет өтетін Fieeesta жазғы фестиваліне келіңіз. Бұл жобаны SATISFACTION фестивалінің командасы ұйымдастырады.
Биыл да Қазақстандағы ең ірі рок-фестиваль өтеді. Тыңдармандар үш күн бойы Қапшағай жағасында ән тыңдап, би билеп, табиғат аясында демалады. Басқа жерден келген қонақтар фестиваль аумағындағы шатырда, қонақ үйде тұрса болады.
Алматыда 5-7 қыркүйекте үш күн қатарынан осымен екінші рет Орталық Азиядағы ең ірі музыкалық фестиваль – Park Live Almaty өтеді. Биылғы хедлайнерлер – Apashe, Marilyn Manson, Röyksopp және Alan Walker.
A post shared by Park Live Almaty (@parklivealmaty)
Биыл Пикник by Partners фестивалі төрт қалада – Ақтау, Шымкент, Алматы және Астанада өтеді. Бұл – музыка, өнер, дәмді тағамдар мен ғажап атмосфераны біріктіретін ең танымал жазғы іс-шаралардың бірі. Қонақтарға палау мен белгілі бір сусындар тегін үлестіріледі. Фестивальге 13 жасқа дейінгі балалар тегін кіреді. Алайда бір ересек адам көп дегенде үш баланы тегін алып жүре алады.
Шымкент
Алматы
A post shared by Пикник by Partners (@partners.picnic)
Астана
Ақтау
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Фестивальдерге кіру билеті 10 мың теңгеден басталады.,,2025-05-14T18:00:00+05:00
qadir-tuninde-oqylatyn-dugalar-zinagy,informburo.kz,Қадір түнінде оқылатын дұғалар жинағы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qadir-tuninde-oqylatyn-dugalar-zinagy,"Қасиетті Құран Кәрім түскен Қадір түнінде жасалған ғибадат мың айға, яғни сексен үш жылға тең. Сол себепті мұсылмандар қасиетті түннің сауабынан құр қалмау үшін ұйықтамай құлшылық етеді. Осы орайда Информбюро порталы Қадір түнінде оқылатын дұғаларды ұсынады.
""Аллаһумма, инни әсәлукәл-һуда, уәт-туқа, уәл-ъафафә уәл-ғина"".
Мағынасы: ""Я, Алла, расында, мен Сенен тура жолды, тақуалықты, (күнә мен жаман қылықтардан) пәк, таза болуды және байлықты сұраймын"". (Муслим)
""Аллаһумма инни әс-әлукәл-ьафуа уәл-ьафиәтә фид-дунйа уәл-әхираһ. Аллаһумма инни әс-әлукәл-ъафуа уәл-ъафиәтә: фи диниуә дунйа-йа уә әһли, уә мәли. Аллаһуммас-тур ъаурати уә әмин рауъати Аллаһуммах-фазни мин бәйни йәдәййа уә мин халфи, уә ъан йәмини уә ъан шимәли, уә мин фәуқи, уә әъузубиъазамәтикә ән уғтәлә мин тәхти"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Сенен мен (осы) дүние және ақыретте жарылқау мен есен-амандықты тілеймін. Уа, Алла! Сенен мен дінімде, тұрмыс-тіршілігімде, отбасым мен мал-мүлкімде жарылқау мен есен-амандық тілеймін. Уа, Алла! Менің әбүйірімді Өзің бүркеп қойғайсың, мені қорықыныштан аман еткейсің. Уа, Алла! Мені алды-артымнан, оң жақ-сол жағымнан және төбемнен де Өзің сақтағайсың! Сондай-ақ кенеттен қиянатқа ұшырап, өліп кетуден Өз ұлылығыңнан пана сұраймын!""
Оқи отырыңыз: Қадір түнінде қандай сүрелер оқылады
""Аллаһуммә иннәкә Ъафуун, тухиббул-ъафуа фаъфу-ъанни"".
Мағынасы: ""Я, Алла, расында, Сен – Кешірімдісің, кешіруді жақсы көресің. Мені кешіре гөр"".
""Аллаһуммә, инни заләмту нәфси зулмән кәсиран уә лә яғфируз-зунуубә иллә Әнтә. Фағфир ли мәғфиратән мин ъиндикә уәрхамни, иннәкә Әнтәл-Ғафурур-Рахим!""
Мағынасы: ""Я, Алла! Шын мәнінде, мен өзіме аса көп зұлымдық жасадым. Күнәларды кешіретін Өзіңнен басқа ешкім жоқ. Өз жарылқауыңмен мені кешір де, маған рақым ет. Расында, Сен аса Жарылқаушы, ерекше Рахымдысың!"" (Бухари, Муслим)
Алладан кешірім өтінгенде, ең жақсысы былай деп дұға айту:
""Аллаһуммә, Әнтә Рабби, лә иләһа иллә Әнтә, халәқтәни уә әнә ‘абдукә, уә әнә ‘алә ‘аһдикә уә уә’дикә мә-стәтағту, ә’узу бикә мин шәрри мә санә’ту әбу-у ләкә би-ни’мәтикә ‘әләййа уә әбу-у би-занби, фәғфир ли, фә иннәһу лә яғфиру-з-зунубә иллә Әнта!""
Мағынасы: ""Я, Алла! Сен менің Раббымсың, Сенен басқа құлшылыққа лайықты құдай жоқ. Сен мені жараттың, ал мен Сенің құлыңмын. Meн күш-құдіретім жеткенше Саған деген уәдемді, әрі сертімді сақтаймын. Әрі жасаған істерімнің жамандығынан Өзіңе сиынамын. Маған берген нығметтеріңді мойындаймын, әрі күналарымды да мойындаймын. Мені жарылқай гөр! Шын мәнінде, Сенен өзге күнәларды жарылқаушы ешкім жоқ!""
""Я, Алла! Расында, мен Саған уайым-қайғыдан, әлсіздік пен жалқаулықтан, сараңдық пен қорқақтықтан, қарыздың ауыртпалығынан әрі адамдардың жәбірлеуінен сиынамын"". (Бухари)
""Аллаһуммә инни әъузу бикә мин әл-һәмми, уәл-хазәни, уәл-ъажзи, уәл-кәсәли, уәл-бухли уәл-жубни, уә даләъид-дәйни, уә ғаләбәтир-рижәәл"".
""Аллаһумма ъафини фи бәдәни, Аллаһумма ъафини фи сәмъи, Аллаһумма ъафини фи басари, лә иләһә иллә әнт. Аллаһумма инни әъузу бикә минәл-куфри уәл-фәқр, уә әъузу бикә мин ъазәбил-қабр, лә иләһә иллә әнт"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Тәніме саулық бер! Уа, Алла! Естуіме саулық бер! Уа, Алла! Жанарыма саулық бер! Сенен басқа ешбір құдай жоқ. Уа, Алла! Мен күпірлік пен жоқшылықтан Өзіңе сыйынып, пана сұраймын. Сондай-ақ қабір азабынан Өзіңе сыйынып, пана сұраймын. Сенен басқа ешбір Құдай жоқ"". (Бухари, Әдәбул Муфрад)
""Аллаһуммә, инни ә’узу бикә мин әл-бухли, уә ә’узу бикә мин әл-жубни, уә ә’узу бикә мин ән ураддә илә әрзәлил-’умури, уә ә’узу бикә мин фитнати-д-дунйа уә ‘азәбил-қабр"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Ақиқатында, мен Саған сараңдықтан сыйынамын, әрі Саған қорқақтықтан сыйынамын, және Саған қаусаған қарт болып қалудан сыйынамын, сондай-ақ Саған дүние бүлігінен және қабір азабынан сыйынамын"".
""Роббир-хәмһумә кәмә роббәяни соғиро"".
Мағынасы: ""Раббым, мені кішкентайымнан бағып, тәрбиелеп өсіргеніңдей оларға мейірім ет!""
Оқи отырыңыз: Қадір түнін қалай өткізу керек? Басты 10 сұраққа жауап
""Аллаһумма инни әъузу бикә мин ән ураддә илә әрзәлил-ъумр. Аллаһуммаһ-дини әхсәнәл-әъмәли, уәл-әхләқи лә йәһди ли-әхсәниһә иллә әнтә уәсриф ъанни сәий-әһә лә йәсрифу ъаннисәий-әһә иллә әнт"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Мені өмірдің қиындығынан сақтай гөр. Мені ең жақсы істер мен жақсы мінезге жетелей гөр. Өйткені оның ең жақсысына Сенен басқа ешкім жетелей алмайды. Және оның жаманын менен айықтырғайсың. Өйткені оның жаманынан мені Сенен басқа ешкім де айықтыра алмайды.
""Роб-бә-нәә һәб-лә-нәә мин әз-уәә-джи-нәә уә зур-ри-иәә-ти-нәә қур-ро-тә әъ-иу-ниу уәдж-хәл-нәә лил-мут-тә-қии-нәә-и-мәә-мәә"".
Мағынасы: ""Раббымыз! Жұбайларымызды және ұрпақтарымызды көзіміздің қуанышы ет әрі бізді тақуалардың алды ете гөр!""
""Роб-бидж-ъал-нии му-қиимәс со-лә-тии уәмиңң зур-ри-иәтии раббәнә уә-тәқаббәл ду-ъәә-и"".
""Раббым! Мені және ұрпағымды намазды (барлық шарттарын сақтап, беріле) толық орындаушы ет. Раббымыз! Тілегімді қабыл ал!""
""Рабби һәб лии мил-ләдункә зуррийәтән таийбән, иннәкә сәмииъуд-дуъәә"".
Мағынасы: ""Раббым! Маған Өз қасыңнан ізгі ұрпақ сыйла! Расында Сен тілекті естушісің!""
""Аллаһумма зиднә уә лә тәнқуснә, уә әкримнә уә лә туһиннә, уә аътыйнә уә лә тәхримнә, уә әсирнә уә лә ту-әссир ъаләйнә. Аллаһумма әхсин ъақибәтәнә фил-умури куллиһә, уә әжирнә мин хизид-дуния уә ъазәбил-әхира"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Көбейте гөр, кемітпе, сыйлы қыл да, бейшара қылма, бере гөр де, тыя көрме, бізді таңда да, құр қалдырма. Уа, Алла! Барлық істерімнің соңын жақсарт. Дүние қорлығынан және ақырет азабынан құтқар"".
""Аллаһумма инни әс-әлукә фәуәтихәл-хайри уә хауәтимәһу уә жауәмиъәһу, уә әууәләһу уә әхираһу уә заһираһу уә бәтыйнәһу, уәддәражәтил-ъулә минәл-жәннәһ. Аллаһумма инни әс-әлукә ән тарфәъә зикри, уә тәдаъа уизри, уә тутаһһира қалби, уә тухассинә фаржи, уә тәғфира ли зәнби"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Жақсылықтың бастауы мен соңын, әуелгісі мен ақырғысын, әшкересі мен жасырынын, Жәннаттағы биік дәрежелерді сұраймын. Менің зікірімді жоғарылатып, ауыртпалығымды таста, жүрегімді тазалап, әурет жерімді сақта және күнәларымды кешір"". Алладан Өзін жақсы көретін жүрек, иман сұрау
""Аллаһумма инни әс-әлукә хуббәкә уә хуббә мән йухиббукә, уә хуббә куллә ъамә лин йуқаррибуни илә хуббик. Аллаһумма инни әс- әлукә хайрал-мәс-әләти, уә хайрад-дуъа-и уә хайран-нәжәхи, уә хайрас-сәуәби, уә сәббитни уә сәққил мауазини, уә хаққиқ имәни, уәрфаъ дәражәти, уә тәқаббәл саләти уә ъибәдәти, уәғфир хати-әти уә әс-әлукәд-дәражәтил-ъулә минәл-жәннәһ"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Өзіңді жақсы көруді және Сені жақсы көретінді жақсы көруді және Сенің жақсы көруіңе жақындататын әрбір амалды жақсы көруді маған нәсіп ет. Уа, Алла! Сенен мәселенің қайырлысын, жақсы дұға, жақсы нәтиже және жақсы сауап сұраймын. Мені бекем ет және таразымды ауырлат, иманымды нығайт, дәрежемді көтер, намазымды және ғибадаттарымды қабыл ет, қатемді кешір және маған жоғары дәрежелі Жәннатты нәсіп ет!""
""Аллаһумма инни әс-әлукә ән тубәрикә фи сәмъи, уә фи бәсари, уә фи халқи, уә фи хулуқи, уә фи әһли, уә фи махйа-я, уә фи ъамәли, уә тәқаббәл хәсәнәти, уә әс-әлукәд- даражәтил-ъулә минәл-жәннәһ"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Менің естуімді, көруімді, мінезімді, сырт келбетімді, отбасымды, өмірімді және амалымды берекелі етуіңді сұраймын, ізгі амалдарымды қабыл еткейсің. Сенен Жәннаттағы биік дәрежені сұраймын"".
""Аллаһуммә, рахмәтәкә әржу, фә лә тәкилни илә нәфси тарфәтә ‘айнин, уә аслих ли шә’ни кулләһу, лә иләһа иллә Әнта!""
Мағынасы: ""Я, Алла! Сенің рахымыңа үміт етемін. Мені бір мезетке болса да өз нәпсіме тастама, әрі менің барлық жұмыстарымды оңда, Сенен басқа құлшылыққа лайықты Құдай жоқ!""
""Аллаһумма инни әс-әлукә сиххатән фи имәни, уә имәнән фи хусни хулуқин, уә нәжәхән йәтбәъуһу фәләхун, рахмәтән минкә уә ъафиәтән минкә, уә мәғфиратән уә ридуәнә"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Шынайы иман, иманды көркем мінез, артынан бақыт ілескен табыс, Сенен келетін мейірім және жарылқау, кешірім және разылығыңды сұраймын"".
""Аллаһумма әслих ли динил-ләзи һууә ъисмәту әмри, уә әслих ли дуния-ялләти фиһә мәъәши, уә әслих ли әхиратил-ләти иләйһә мәъади, уәжъалил-хәятә зиядатән ли фи кулли хайрин, уәжъалил-мәутә рахатән ли мин кулли шәрр. Уә Рабби әъинни уә лә туъин ъаләйя уәнсурни уә лә тәнсур ъаләйя, уәһдини уә йәссирил-һудә ли"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Істерімнің қорғаушысы болған дінімді, өмір сүретін дүниемді, қайтып оралатын ақыретімді түзегейсің. Өмірімді ізгі амалдарды көбейту, ал өлімімді барлық жамандықтан демалу қылғайсың. Уа, Раббым! Маған көмектесе гөр және маған қарсы көмектеспегейсің. Мені жеңіске жеткіз және біреуге жығып берме. Мені тура жолға сал және тура жолды маған жеңіл қылғайсың"".
""Аллаһуммә, ә’инни ‘алә зикрикә, уә шукрикә, уә хусни ‘ибәдәтик"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Өзіңді зікір етуге, Өзіңе шүкір етуге әрі Өзіңе көркем түрде құлшылық етуге маған жәрдем бер"".
""Аллаһуммаж-ъәлни зәккәрән ләкә, шәккәрән ләкә, мутаууәъан ләкә, мухбитән иләйкә, әууәһән мунибә. Рабби тәқаббәл тәубәти, уәғсил хубәти, уә әжиб даъуәти уә сәббит хужжәти, уәһди қалби, уә сәддид лисәни уәслул сәхимәтә садри"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Мені Өзіңді әрдайым еске алушы, Саған шүкір етуші, Саған бойсұнушы әрі Өзіңе қайтушы қылғайсың. Уа, Раббым! Менің тәубемді қабыл ет, күнәлардан тазала, дұғамды қабыл ет, дәлелімді мықты ет, жүрегімді тура жолға сал, тілімді берік қылғайсың және көкірегімнің кегін басқайсың"".
""Аллаһуммә инни әс-әлукәл жәннәтә уә ә’узу бикә мин ән-нәр!""
Мағынасы: ""Я, Аллa! Расында, мен Сенен Жәннатты сұраймын, әрі Оттан Өзіңе сиынамын!""
""Аллаһуммә, инни әс-әлукә ‘илмән нәфи’ан, уә ризқан тай-ибән, уә ‘амәлән мутәқаббәлән!""
""Я, Алла! Расында, мен Сенен пайдалы білім, адал ризық-несібе әрі (өз құзырында) қабыл болатын амал сұраймын!""
""Раббәнә ғфир ләнә уәлиихуәнинәл ләз̃иинә сәбәқуунә билиимәни уәлә тәжъал фии қулуубинә ғилләл лилләз̃иинә әмәнуу раббәнә иннәкә рәууфур рахиим"".
Мағынасы: ""Раббымыз! Бізді әрі бізден бұрын иман келтірген бауырларымызды жарылқай көр! Әрі сондай иман келтіргендер үшін жүрегімізде бір жек көрушілік қылма» дейді"".
""Раббәнәә әәтинә фид-дүния хасанатән, уа фил-аахирати хасанатән, уа қинәә ‘азәбән-нәр"".
Мағынасы: ""Я, Раббымыз! Бізге бұл дүниеде де жақсылық бер, ақыретте де жақсылық бер және бізді тозақ азабынан сақта!""
""Аллаһумма әслих ли дини уә уәссиъ ли дәри, уә бәрик ли фи ризқи. Аллаһумма инни әъузу бикә минәл-қасуати уәл-ғафләти уәз-зулләти уәл-мәскәнәти, уә әъузу бикә минәл-куфри, уәл-фусуқи уәш шиқақи уәс-сумъати уәр-рия-и уә әъузу бикә минәс-сумми уәл-букми уәл-жузәми уә сәи-йил-әсқам"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Менің дінімді дұрыс, үйімді кең, ризығымды берекелі қылғайсың. Уа, Алла! Қатыгездіктен, бейқамдықтан, қорлықтан және кедейліктен Өзіңе сыйынып, пана сұраймын. Уа, Алла! Кәпірліктен, пасықтықтан, мақтаншақ- тықтан, сұмғадан және риядан Өзіңе сыйынып, пана сұраймын. Уа, Алла! Керең, сақау, алапес болуымнан және жаман аурулардан Өзіңе сыйынып, пана сұраймын"".
""Аллаһумма инни әъузу бикә мин жәһдил-бәлә-и, уә дәркиш-шиқа-и, уә су-ил-қада-и, уә шәмәтәтил-әъдә. Аллаһумма муқаллибәл-қулуби сәббит қалби ъалә диник. Аллаһумма мусаррифәл-қулуби сарриф қалби ъалә таъатик"".
Мағынасы: Я, Алла! Сынақ қиыншылықтарынан, бақытсыздықтардың жалғасуынан, тағдырдың жамандығынан, дұшпандардың басынуынан Саған сыйынып, пана тілеймін. Уа, жүректерді құбылтушы Алла! Жүрегімді Өз дініңе орнықтыр. Уа, жүректерді бағыттаушы Алла! Жүректерді Өз тағатыңа бағыттағайсың.
""Аллаһумма инни әъузу бикә мин мункәратил-әхләқи уәл-аъмәли уәл-әһуә-иуәл-әдуә. Уә әъузу бикә мин ғаләбәтид-дәйни уә қаһрир-рижәли, уә шәмәтәтил-әъдә"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Мен Сенен мінез-құлықтың, амалдардың, нәпсі-қалауларының және дерттердің жаманынан пана сұраймын. Уа, Алла!Мен Сенен қарызға батудан, адамдардың өктемдігі және дұшпандардың табалауынан пана сұраймын"".
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бүгін наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.,,2025-03-26T12:30:00+05:00
qadir-tuninde-qandai-sureler-oqylady,informburo.kz,Қадір түнінде қандай сүрелер оқылады,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qadir-tuninde-qandai-sureler-oqylady,"Қасиетті Құран Кәрім түскен Қадір түнінде жасалған ғибадат мың айға, яғни сексен үш жылға тең. Сол себепті мұсылмандар қасиетті түннің сауабынан құр қалмау үшін ұйықтамай құлшылық етеді. Осы орайда Информбюро порталы Қадір түнінде оқылатын сүрелерді ұсынады.
Қадір түнінде бір рет Қадір сүресін оқу, басқа уақытта Құран кәрімді хатым еткеннен де артық сауап. Қадір түні бір рет ""Субханалла"", бір рет ""Әлхамдулилла"", бір рет ""Лә илаһа иллалла"" деп айту 700 мың тәсбих, тахмид және тәһлилден құнды болады.
""Бисмилләһир рахмәнир рахим. Қуль һу уаллаһу аһаді. Аллаһус самаді. Ләм иәлиді, уә ләм иуләді. Уә ләм иәкуль ләһу куфууән ахаді"".
Мағынасы: ""Алла біреу-ақ. Алла мұңсыз. (әр Нәрсе Оған Мұқтаж). Ол тумады да туылмады. Әрі Оған ешкім тең емес"".
""Бисмилләһир рахманир рахим. Иннә әңзәлнәһу фи ләйләтил қадыр. Уә мә әдракә мә ләйләтул қадыр. Ләйләтул қадри хайрум минәл фи шәһр. Тәнәззәлул мәләикәту уәр руху фи һә биизни раббиһим мин кулли әмр. Сәләмун һиә хатта мәт ләғил фәжр"".
Мағынасы: ""Біз Оны (Құранды) қадір түні түсірдік. Қадір түнінің не екенін білесің бе? (Алла Тағала білдірмесе) қайдан білесің? Қадір түні мың айдан да артық. Ол түні Алланың рұқсатымен кез келген іс үшін Рух пен періштелер түседі. (әсіресе ол түнді ғибадатпен өткізгендер үшін) таң атқанға дейін Алланың рахымы мен есендігі жауады"".
Лә иләһә иллаллаһ, Мухаммәдур расулуллаһ – 100 рет.Мағынасы: ""Алладан басқа Тәңір жоқ, Мұхаммед Оның елшісі"".Әшһәду әллә иләһә иллаллаһ, уә әшһәду әннә Мухаммәдән ғабдуһу уә расулуһ – 100 рет.Мағынасы: ""Алладан басқа ешбір тәңір жоқ және Мұхаммед Оның елшісі және құлы екендігіне куәлік беремін"".
""Алладан кешірім сұраймын""Лә иләһә иллә Аллаһу, уахдаһу лә шәрикә ләһ, ләһул-мулку уә ләһул-хамду, уә һуә ъәлә кулли шәйин Қодир – 100 рет.
Мағынасы: ""Алладан басқа Тәңір жоқ. Ол Жалғыз және Оның серігі жоқ. Барлық иелік Онікі және барлық мақтау Оған тән. Әрі Ол барлық нәрсеге Құдіретті"".
Оқи отырыңыз: Қадір түнін қалай өткізу керек? Басты 10 сұраққа жауап
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бүгін наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.,,2025-03-26T10:32:22+05:00
qadir-tuninin-sauaby-83-zyl-qulsylyqqa-ten-ony-qalai-otkizgen-abzal,informburo.kz,"""Қадір түнінің сауабы 83 жыл құлшылыққа тең"". Оны қалай өткізген абзал",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qadir-tuninin-sauaby-83-zyl-qulsylyqqa-ten-ony-qalai-otkizgen-abzal,"Қадір түні – мұсылман қауымы үшін ерекше маңызы бар қасиетті түн. Бұл түнде жасалған құлшылықтар мен игі істердің сауабы мың айдан да қайырлы деп саналады. Informburo.kz осы түнді тиімді өткізудің жолын түсіндіреді.
""Қадір"" – араб тілінен алынған сөз. Оның тілдік мағынасы ""қадірлі"", ""қасиетті"", ""өлшеммен бекітілген"", ""артық-кемі жоқ"", ""дұрыс"" деген ұғымдарды білдіреді. Ал шариғаттағы терминдік мағынасы бойынша, бұл түнде бір жыл бойы болатын барлық оқиғалар мен жағдайлар белгіленіп, солардың жазылуына Алла Тағаланың үкімі беріледі.
Ғалымдар Қадір түнінің атауына байланысты бірнеше түсінік келтіреді:
Құран Кәрімнің ""Қадір"" сүресінде бұл түннің мың айдан қайырлы екені айтылған. Яғни, Қадір түнінде құлшылық жасап, дұға ету 83 жылдық ғибадаттан артық болады.
Оқи отырыңыз: Қадір түнінде оқылатын дұғалар жинағы
Ханафи мәзһабының ғалымдары Қадір түнін нақты бір күнмен шектеудің қажеті жоқ деп, бұл түннің Рамазан айының соңғы он күнінің біріне сәйкес келуі мүмкін екенін атап өткен. Алайда, көпшілік ғалымдар Рамазан айының 27-ші түнін Қадір түні деп бекіткен.
Сонымен қатар, Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) Рамазан айының соңғы он күнін мешітте оңашада құлшылық жасап өткізген.
Қадір түнінің бірнеше белгілері бар. Ғұламалардың айтуынша, бұл белгілер екі топқа бөлінеді.
Қадір түні – мұсылмандар үшін ерекше қасиетті әрі маңызды түн. Бұл түні Алланың рақымына бөленіп, көп сауап жинауға мүмкіндік бар. Ислам ғұламалары Қадір түнін мынадай амалдармен өткізуге кеңес береді:
Ғибадат жасау: Қадір түнінде Алланың разылығын алу үшін намаз оқып, құлшылықты арттыру қажет. Құптан, тарауих, тәһәжжуд, тәубе және қаза намаздарын оқуға тырысу керек.
Құран оқу және тыңдау: Құран Кәрімді оқу, тыңдау және оны түсінуге ынта қою маңызды. Бұл Құранға деген сүйіспеншілікті арттырып, рухани байлыққа жетелейді.
Салауат айту: Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) салауат айтып, оның шапағатына үміттену керек.
Уағыз-насихат тыңдау: Дін ғалымдарының уағыздарын тыңдап, сұхбаттасып, осы түннің маңызы мен ерекшеліктері туралы мағлұмат алу қажет.
Тәубе мен истиғфар жасау: Алладан кешірім сұрап, қайырлы істер жасауға ұмтылу қажет.
Алланы зікір ету және ойлану: Алланы еске алып, терең ойлану арқылы иманымызды күшейтуіміз қажет. Бұл жүректің тыныштығына және рухани дамуға септігін тигізеді.
Дұға жасау: Қадір түнінде дұға жасау өте маңызды. Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) бұл түні ""Уа Жаратушы ием! Сөзсіз Сен кешірімдісің әрі кешіруді жақсы көресің. Мені кешіре гөр!"" деген дұғаны айтуға кеңес берген.
Садақа беру: Қаржылық мүмкіндігіңізге қарай садақа беріп, оның қабыл болуын Алладан сұрау керек. Садақа беру – жүректі жұмсартатын және сауап әкелетін амал.
Оқи отырыңыз: Қадір түнінде қандай сүрелер оқылады
Қадір түнін мешітте өткізу міндетті емес. Бұл түні құлшылықты үйде де орындауға болады. Исламда маңыздысы – осы түнде ғибадат жасап, Алланы еске алу және рухани тұрғыдан бай болу. Мешітте болып, жамағатпен намазға қатысқан жақсы, бірақ бұл міндетті емес. Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) Қадір түнінде көп ғибадат жасап, сол арқылы сауап алуға ынталандырған, бірақ оны мешітте өткізу туралы арнайы шарт қоймаған.
Қадір түні күн батып, ауыз ашқан сəттен бастап, таң ататын уақытқа дейін жалғасады.
Қадір түнінде түнімен ұйықтамау шарт емес. Алайда, бұл түннің қасиетіне сай, мүмкіндігінше ұйықтамай ғибадатпен, дұға жасап, намазбен өткізген абзал. Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) Қадір түнін ерекше құлшылықпен өткізуді насихаттаған, бірақ егер ұйықтап қалған жағдайда бұл күнә болмайды.
Ең бастысы — бұл түні мүмкіндігінше Аллаға жақын болуға, кешірім сұрауға арнап, Құран оқып, дұға жасаған жөн.
Алайда, Қадір түнінде ұйықтамаса болды екен деп, уақытты құмар ойындарын ойнап немесе жағымсыз кинолар көріп, бос өткізу күнә болып саналады.
Оқи отырыңыз: Қадір түнінің 5 мағынасы, 2 белгісі және 9 ерекшелігі қандай?
Қадір түнінде ерекше ғибадат пен дұға жасау – сауапты іс, бірақ бұл басқа құлшылықтарды орындамауға болады деген сөз емес. Исламда құлшылықтар жүйелі түрде және үздіксіз орындалуы керек. Сондықтан Қадір түні құлшылық жасау басқа күндерде де намаз, ораза, зекет, қажылық және басқа да ғибадаттарды орындау міндеттілігінен босатпайды.
Қадір түнінде арақ ішкіш, ата-анасының қарғысын алған, туыстарынан қол үзген, мұсылман бауырымен үш күннен артық араздасып жүрген адамдардың дұға-тілегі қабыл болмайды. Сондықтан жаман әдетті қойып, ата-ананың разылығын алып, туған-туыстарымен араласып, араздасқан адамдармен татуласқан жөн.
(Материал muftyat.kz ақпараты негізінде дайындалды)
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Наурыз айының 26-сынан 27-сіне қараған түні – қасиетті Қадір түні.,,2025-03-26T14:45:22+05:00
qazaqtyn-ulttyq-kiimderin-zaqsy-bilesiz-be-test,informburo.kz,Қазақтың ұлттық киімдерін жақсы білесіз бе? Тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaqtyn-ulttyq-kiimderin-zaqsy-bilesiz-be-test,"Былтырдан бері Ұлыстың ұлы күні жалпыұлттық Наурызнама онкүндігі аясында тойланып келеді. 18 наурыз – Ұлттық киім күні. Бүгін ел бойынша қазақтың ұлттық киімдерін насихаттауға арналған түрлі іс-шаралар өтіп жатыр.
Осы орайда Информбюро порталы қазақтың ұлттық киімдері туралы тест әзірледі. Ендеше, біліміңізді сынап көріңіз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қазақ халқының ұлттық киімдерінің түрлері көп болғанымен, бүгінде оны мерекеде ғана киеді.",,2025-03-18T14:00:00+05:00
segirtke-qaptauynyn-ekologiiaga-zane-ekonomikaga-ziiany-qandai,informburo.kz,Шегіртке қаптауының экологияға және экономикаға зияны қандай?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/segirtke-qaptauynyn-ekologiiaga-zane-ekonomikaga-ziiany-qandai,"Ауыл шаруашылығы министрлігі жыл сайын шаруалардың егініне шегіртке зиянын тигізбеуі үшін шаралар қабылдайды. Бұл шаралар арнайы жоспар құрып, бюджеттен тиісті мөлшерде қаржы бөлуден басталып, егістікті зиянкестерден тазарту жұмыстарына дейін ұласады. Сондай-ақ, ауыл шаруашылығы өсімдіктерін өсіруші маман Мұрат Асанов шегірткенің сипаты, табиғатқа тигізетін пайдасы мен зияны туралы әңгімеледі. Айтуынша, шегірткенің көбеюімен қатар азаюы да айтарлықтай зиян келтіреді.
Шегіртке – жәндіктердің тікқанаттылар отрядына жататын бір тұқымдасы, олар ауыл шаруашылығына айтарлықтай зиян келтіретін жәндіктердің бірі.
Дене құрылысы:
Қанаттары
Оқи отырыңыз: Атырау облысында шегіртке қаптап, шаруалар үкіметтен көмек сұрады
Мінез-құлқы
Тіршілік ету ортасы
Көбеюі
Қоректенуі
Ауыл шаруашылығына тигізетін зияны
Бақылау және күресу әдістері
Оқи отырыңыз: Ақтөбе облысында шегірткелер көлік қозғалысына кедергі келтіріп жатыр
Қызықты деректер
Шегіртке көбіне ауыл шаруашылығына зиян келтіретін жәндік ретінде танымал болғанымен, оның табиғат пен адам үшін белгілі бір пайдасы да бар.
1. Табиғаттағы рөлі
Табиғи тізбектің бір бөлігі – Шегірткелер көптеген жануарлар үшін қорек көзі болып табылады. Оларды құстар, кесірткелер, жыландар, кейбір сүтқоректілер және жыртқыш жәндіктер (мысалы, богомол) жейді. Бұл табиғи экожүйедегі тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі. Органикалық заттардың ыдырауына ықпал етеді – Шегірткелер өсімдіктерді жеп, олардың қалдықтарын қорытқан соң, қоректік заттар топыраққа қайта оралады. Бұл топырақтың құнарлығын арттыруға көмектеседі.
2. Ғылым және медицина
Биологиялық зерттеулерде қолданылады – Ғалымдар шегірткелерді жүйке жүйесін, бұлшықет құрылымын және секіру механизмін зерттеу үшін пайдаланады. Фармацевтикада зерттелуде – Кейбір зерттеулерге сәйкес, шегірткелердің хитин қабығы иммунитетті күшейтетін және антибактериалды қасиеттері бар заттар бөлуі мүмкін.
3. Азық-түлік көзі
Адамдар үшін тағам ретінде пайдаланылады – Кейбір елдерде (Африка, Азия, Латын Америкасы) шегіртке қуырылып немесе ұнтақ түрінде тағамға қосылады. Олар ақуызға өте бай, құрамында B дәрумендері, темір, магний және омега-3 май қышқылдары бар. Мал мен құсқа жем ретінде – Шегірткелерден жасалған ұн үй құстарына және балықтарға өте құнарлы жем болуы мүмкін.
4. Биотехнология және ауыл шаруашылығы
Биопестицидтер жасауға көмектеседі – Ғалымдар шегірткелерге қарсы табиғи жауларды зерттеп, оларды биологиялық күрес әдістерінде қолданады. Экологиялық балама ретінде зерттелуде – Шегірткелерден алынған хитин және хитозан экологиялық таза материалдар жасау үшін пайдаланылады (биопластик, медицинада қолданылатын сіңірілетін тігіс жіптері, косметика).
Оқи отырыңыз: Жетісу облысында қант қызылшасы алқабы үш есе ұлғайтылады
""Шегіртке ауыл шаруашылығына үлкен зиян тигізгенімен, оның табиғаттағы рөлі мен адам өміріне тигізетін кейбір пайдалы жақтары да бар. Егер шегірткелер дұрыс басқарылса, оларды пайдалы ресурстар ретінде де қолдануға болады"", – деді маман Мұрат Асанов.
Шегірткелер – ауыл шаруашылығына ең қауіпті зиянкестердің бірі. Олар өсімдіктерді жаппай жеп, егінді құртып, экономикалық шығын келтіреді.
1. Ауыл шаруашылығына тигізетін зияны
2. Экономикалық шығындар
3. Экологиялық зияны
4. Әлеуметтік және гуманитарлық мәселелер
5. Төтенше жағдайлар
Оқи отырыңыз: Қазақстанға табиғи тән жәндіктер азайып бара жатыр
""Шегірткелердің жаппай көбеюі табиғи экожүйеге және экономикаға айтарлықтай зиян тигізеді. Олар ауыл шаруашылық дақылдарын жойып, жайылымдарды тоздырып, азық-түлік тапшылығына әкеледі. Экономикалық тұрғыдан алғанда, фермерлер мен мемлекеттер миллиондаған доллар шығынға ұшырайды, ал экологиялық тұрғыдан өсімдіктердің жоғалуы топырақ эрозиясын күшейтіп, жануарлар тізбегінің бұзылуына себеп болады, – деп қосты Мұрат Асанов.
Үкімет үйірлі шегірткелердің жаппай таралуының алдын алу және олардың ауыл шаруашылығына тигізер зиянын азайту мақсатында шұғыл шараларға қаржы бөліп отырады. Бұл қаражат шегірткелердің жайылымдарға, ауыл шаруашылығы дақылдарына және көрші мемлекеттердің іргелес аумақтарына көшуіне жол бермеу үшін толық көлемді химиялық өңдеу жұмыстарын жүргізуге жұмсалады. Химиялық өңдеу жұмыстарын жүргізу арқылы шегірткелердің таралуы мүмкін барлық болжамды алаңдарда тиімді әрекет етуді жоспарлаған үкімет олардың зиянын айтарлықтай азайтуға тырысуда.
""Соңғы жылдары елімізде үйірлі шегірткелердің таралу алаңы айтарлықтай ұлғайып келеді. 2020 жылы шегірткелердің таралу алаңы 514 мың гектарды құраған болса, 2021 жылы бұл көрсеткіш 626 мың гектарға, ал 2022 жылы 975 мың гектарға дейін жетті. 2023 жылы шегірткелердің таралу алаңы 1 585 мың гектар болады деп болжанғанымен, іс жүзінде бұл көрсеткіш 1 616 мың гектарды құрады. 2023-2024 жылдары шегірткелердің жаппай таралуының 11 жылдық циклінің үдемелі кезеңіне сәйкес келеді деп күтілген болатын. Бұл жағдай ауыл шаруашылығына айтарлықтай қауіп төндіруі мүмкін, сондықтан алдын алу шараларын күшейту қажет"", – деді Ауыл шаруашылығы министрлігіндер.
Оқи отырыңыз: Елімізде 25 мыңнан астам адамға кене энцефалитіне қарсы вакцина салынды
Мысалға алатын болсақ, 2023 жылы республикалық бюджеттен 1 270,6 мың гектар алаңды өңдеуге 4,2 миллиард теңге бөлінген болатын. Дегенмен, 2024 жылға арналған болжамдар бойынша, үйірлі шегірткенің таралу алаңы 2,5 миллион гектарға жетіп, өткен жылмен салыстырғанда шамамен 1 миллион гектарға артық болып тұр. Бұндай жағдайда әдетте қосымша қаржыландыру қажет болуы мүмкін, себебі шегірткелердің таралуы ауыл шаруашылық алаңдарын едәуір зиян келтіруі мүмкін.
Қазақстан аумағында таралған шегірткелердің үйірлі (азиялық, италиялық және марокколық) және үйірлі емес түрлеріне қарсы күресу мақсатында мемлекет арнайы шаралар ұйымдастыруда. Бұл жұмыстарға қосымша қаражат бөлініп, химиялық өңдеу жұмыстарын жүргізуге бағытталады. Пестицидтерді сатып алу және олардың сақталуы, тасымалдануы мен қолданылуы республикалық бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылып, шегірткелер төндіретін қауіп-қатерлерді азайтуға бағытталған. Осылайша, еліміздің ауыл шаруашылығына зиян келтіретін зиянкестермен күресу үшін қажетті шаралар қабылданады.
2025 жылы елімізде шегіртке зиянкестерінің таралуы 2,1 миллион гектар аумақты қамтиды деп болжануда, бұл өткен жылмен салыстырғанда 1 миллион гектарға азайғанын көрсетеді. Шегірткелермен күресу мақсатында республикалық бюджеттен 7,1 миллиард теңге бөлінді. Бұл қаржы аясында 38 миллион гектар жерге кешенді зерттеу жұмыстары жоспарлануда. Аталған жұмыстарға 4342 маман тартылатын болады, бұл өткен жылмен салыстырғанда жұмыс күші екі есеге артқанын көрсетеді. Жоспарланған шаралар шегіртке мәселесімен тиімді күресуге және ауыл шаруашылығына келетін зиянды азайтуға бағытталған.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Егінді шегірткелерден қорғау үшін мемлекет жыл сайын бюджеттен миллиардтаған қаржы бөліп, арнайы жұмыстар жүргізеді.",,2025-03-24T17:03:00+05:00
stritlifting-vorkaut-zane-sport-triukteri-tiktok-tagy-qazaqstandyq-sport-nasixatsylary-kimder,informburo.kz,"Стритлифтинг, воркаут және спорт трюктері. TikTok-тағы қазақстандық спорт насихатшылары кімдер?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/stritlifting-vorkaut-zane-sport-triukteri-tiktok-tagy-qazaqstandyq-sport-nasixatsylary-kimder,"Дәл осы күні  1896 жылғы Олимпиада ойындарының ашылу салтанаты өткен болатын. Сол датаның құрметіне  БҰҰ бекіткен бұл мереке арқылы спорттың маңызын атап өту – басты мақсат.
Халықаралық спорт күні қарсаңында редакциямыз әлеуметтік желі, оның ішінде TikTok арқылы басқаларды спортпен айналысуға шақырып жүрген жандарды атап өтуді жөн көрдік.
Гиннес рекордтар кітабына жеті рет енген Сергей Цырульников нағыз бүгіннің батыры! Ерекше жетістіктерімен елге танымал болған Сергей нағыз күш атасы. Оның қазіргі Қажымұқан немесе Балуан Шолақ деуге де келеді. TikTok-тағы видеоларында Сергей грелка үрлеу, тағаны жазу, шегеден түйін түю сынды керемет трюктерді көрсетеді. Осы рекордтардан бөлек, ол спорт пен дене мәдениетін кеңінен насихаттап, жастарды салауатты өмір салтын ұстануға, сол арқылы жетістіктерге ұмтылуға шабыттандырып жүр.
Дәл осы желідегі тағы бір әлемдік рекордшының видеолары көпшілік көзайымына айналды. Ол – стритлифтинг шебері әрі жеке жаттықтырушы Элена Золотухина . Элена жақында Азия кубогында қос сайыста 67,5 кг нәтижемен элита санатын растады.  Бір қызығы Эленаның өзі  бұл спортқа әлем чемпионатының трансляциясын көріп, қызыққан соң келген. Қарапайым аулада жаттығу мүмкін екенін түсінген ол TikTok-та бастапқыда фитнес контент жариялап жүреді. Алайда нағыз танымалдылық воркаут видеоларынан кейін келді. Элена күрделі қимылдарды орындай алуы көпшілікті таңдай қақтырды. Тіпті көйлек пен биік өкше аяқ киіммен тартылған бейнеролик вирусша таралып оның аккаунтына жазушылар саны ұлғайды.
Оқи отырыңыз: Қазақстандықтар TikTok-та не көргенді ұнатады
Волейболдан жаттықтырушы Айбат Кемер – нағыз спорт жаршысы. Ол өзінің аккаунтында осынау ойынның құпияларын бөліседі. Ол өз видеоларында волейбол ойынының қыр-сырын үйретіп, т актикасы мен техникасын талдап отырады. Айбат әзірлейтін контенттің бір ерекшелігі ол қарапайым көпшілікке қана емес, шеберлігін шыңдағысы келетін кәсіби ойыншылар үшін де пайдалы кеңестер ұсынады. Осылайша, Айбат қарапайым жаттықтырушы ғана емес, TikTok жұлдызына айналды.
Өз аккаунтында фитнес пен салауатты өмір салтын насихаттайтын Анастасия Федотованың да еңбегін ерекше атап өткен жөн.  Ол өз видеоларында әртүрлі жаттығуларды көрсетеді. Үй жағдайында және спортзалда жасалатын жаттығуларға қатысты лайфхактар береді. Анастасия үнемі жаттығу жасап, өмірге деген көзқарасыңды жақсарту арқылы қалаған нәтижеге жетуге болатынын көрсетіп, оқырмандарын өз-өздерімен жұмыс істеуге ынталандырады.
Спорт – адамдар арасындағы қарым-қатынасты нығайтатып, даму мен бейбітшіліке үндейтін, ынтымақтастық пен өзара құрметті насихаттайтын керемет құрал. 2025 жылы Халықаралық спорт күні қоғамдағы түрлі топтарын социумға тартуға арналады. Өйткені мерекенің биылғы жылғы тақырыбы – стереотиптермен күресу, тең мүмкіндіктерді насихаттау және жасына, жынысына немесе нәсіліне қарамастан, барша адам қолжеткізе алатын инклюзивті спортты қамтамасыз етуге бағытталған.
Осы тұрғыда біз назар аударған кейіпкерлер өз ісімен сапалы айналысып қана қоймай, TikTok арқылы миллиондаған адамды белсенді және салауатты өмір салтын ұстануға шабыттандырып жүр. Олар қарапайым бейнероликтерімен құнды ақпарат  беріп, көпшілікті шабыттандыру арқылы кәсіби спорт пен әуесқой жаттығу арасындағы шекараны жойды деуге болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",6 сәуір – Даму мен бейбітшілік жолындағы халықаралық спорт күні.,,2025-04-04T17:40:03+05:00
zasandy-intellektke-basymdyq-beriledi-2025-zylgy-gadzetterge-solu,informburo.kz,Жасанды интеллектке басымдық беріледі. 2025 жылғы гаджеттерге шолу,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zasandy-intellektke-basymdyq-beriledi-2025-zylgy-gadzetterge-solu,"Honor қолжетімді смартфондар қатарын кеңейтуді жалғастыруда, ал жаңа Honor X8c моделі берік корпусымен, стильді дизайнымен және теңгерімді сипаттамаларымен ерекшеленеді. Бұл шолу барысында құрылғының қандай артықшылықтары бар екенін және кімдерге лайық екенін қарастырамыз.
Дизайн және материалдар. Honor X8c классикалық тегіс қырлы корпусқа және саусақ іздеріне төзімді күңгірт артқы панельге ие. Смартфон бірнеше түсте қолжетімді, соның ішінде талғампаз қара және сергітетін көк түстер. Ең басты ерекшелігі – құлауға және суға төзімділігі, бұл осы баға санатындағы құрылғылар үшін сирек кездесетін артықшылық.
Экран. Құрылғы 6,7 дюймдік IPS-дисплеймен жабдықталған, оның ажыратымдылығы 1612×720 пиксель. Иә, ажыратымдылығы аса жоғары емес, бірақ жақсы түсті беруі мен жеткілікті жарықтығының арқасында экран ыңғайлы болып қала береді. 90 Гц жаңарту жиілігі анимациялар мен жылжытуды бірқалыпты етеді.
Өнімділік. Смартфон MediaTek Helio G85 процессорында жұмыс істейді – ең қуатты чип емес, бірақ күнделікті тапсырмалар үшін жеткілікті: хабарламалармен алмасу, әлеуметтік желілерді пайдалану, видео қарау және тіпті жеңіл ойындар ойнау. Жедел жады 6 ГБ, ал ішкі жады 128 ГБ, microSD картасымен кеңейту мүмкіндігі бар.
Камера. Негізгі 50 МП камера жарық жеткілікті кезде сапалы фотосуреттер түсіруге мүмкіндік береді. Қосымша 2 МП сенсор портреттік режимге арналған. Алдыңғы 8 МП камера бейнеқоңыраулар мен селфи жасау үшін жарамды. Төмен жарықта сурет сапасы нашарлауы мүмкін, бірақ бұл баға диапазоны үшін камерасы лайықты.
Apple биыл жаңа смарт сағаттарын таныстырады. Олар: Apple Watch SE , Series 11 және Ultra 3 флагманы. Apple Watch SE дизайны жаңарып, Apple Watch Series 7-ге ұқсауы мүмкін. Бірақ корпусы пластиктен жасалады. Ал Apple Watch Series 11 және Ultra 3 дизайны өзгермесе де, жаңа функциялар қосылады. Ultra 3 сағатында 5G RedCap спутник байланысы қолжетімді болмақ. Бұл ұялы байланыс жоқ жерде шұғыл хабарлама жіберуге мүмкіндік береді.
Series 11 және Ultra 3 сағаттарына қан қысымын өлшеу функциясы енгізіледі. Смарт сағат нақты санды көрсетпей де гипертония болуы мүмкін екенін ескертеді. Бұл функция алғашында Series 10 үлгісінде пайда болуға тиіс еді, алайда құрылғының дизайны жұқа болған соң кейінге қалдырылды.
Apple Watch SE көктемде, ал Series 11 және Ultra 3 смарт сағаттары жыл соңына қарай шығады деп күтіледі.
2025 жылы Samsung компаниясы жаңа Galaxy Watch 8 смарт сағатын таныстыруды жоспарлап отыр. Бұл модельде бірнеше маңызды жаңарту бар: Micro-LED дисплей, шаршы пішінді дизайн, қандағы қант деңгейін бақылау, яғни қандағы глюкоза деңгейін өлшеуге болады. Samsung осы функцияны ұсына отырып бәсекелесі Apple-ді артта қалдырмақ. Қуаты жақсарады және жылдам зарядталады. Galaxy Watch 8 биыл жазда таныстырылуы мүмкін.
2025 жылы Google компаниясы жаңа Pixel Watch 4 смарт сағатын таныстыруды жоспарлап отыр. Бұл модель жаңа және қуатты процессормен жабдықталуы мүмкін. Сағаттың дизайнында өзгерістер болуы ықтимал, мысалы, жөндеуге оңай болу үшін құрылымдық өзгерістер енгізілмек. Дуалды жиіліктегі GPS қолдауы локация дәлдігін күшейтеді. Фитнес мүмкіндіктері кеңейіп, жаттығу нәтижелерін тереңірек талдау мүмкіндіктері қосылуы мүмкін.
Pixel Watch 4 жылдың екінші жартысында таныстырылады.
2025 жылы Apple компаниясы жаңа iPad Pro моделін таныстыруды жоспарлап отыр. iPad Pro жаңа M5 чипімен жабдықталуы мүмкін, бұл жұмыс өнімділігін айтарлықтай арттырады. Алайда кей сарапшылар бұл чип 2025 жылдың екінші жартысынан бастап өндірілетінін, сол себепті жаңа iPad Pro-ның 2025 жылдың соңына қарай таныстырылуы мүмкін екенін айтып отыр.
iPad Pro жаңа Ultra Retina XDR дисплейімен жабдықталуы мүмкін. Дисплейдің нақты сипаттамалары әлі расталмаған. Жад көлемі 16 ГБ және 32 ГБ болуы мүмкін, ал сақтау орны 256 ГБ, 512 ГБ, 1 ТБ және 2 ТБ аралығында болады деп күтіледі. Сондай-ақ, Apple Pencil жетілдіріледі.
Samsung компаниясының ең үлкен және қуатты планшеті Samsung Galaxy Tab S9 Ultra жоғары сапалы дисплейімен және өнімділігімен ерекшеленеді.
Сипаттамасы: дисплей – 14.6 дюйм, Dynamic AMOLED 2X экраны, 120 Гц жаңарту жиілігі, Qualcomm Snapdragon 8 Gen 2 процессоры, 12 ГБ жедел жады және 256 ГБ ішкі сақтау орны, microSD картасы арқылы 1 ТБ дейін кеңейту мүмкіндігі, негізгі камера – 13 Мп, алдыңғы камера – 12 Мп. Қуаты – 11 200 мАсағ, бұл ұзақ уақыт бойы жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Суға 1,5 метр тереңдікте 30 минутқа дейін төзімді. Планшетпен бірге S Pen қаламы беріледі.
Apple компаниясы сымсыз құлаққаптарын жетілдіріп келеді. 2025 жылы AirPods Pro 3 моделін таныстыруды жоспарлап отыр. Бұл модельде жаңа H3 чипімен жабдықталады, ол H2-ге ұқсас дыбыс сапасын жақсартады, сонымен қатар шуды болдырмайды. Қуаты ұзаққа жетеді. Құлаққаптан бөлек кейстің де пішіні өзгереді. AirPods Pro 3-те дене қызуын өлшеу немесе есту қабілетін жақсартуға қатысты функциялар сияқты қосымша денсаулық сенсорлары болуы мүмкін деген қауесет бар. Ресми ақпарат әлі жарияланбағандықтан нақты сипаттамасы және қашан шығатыны белгісіз.
Beats компаниясы Powerbeats Pro 2 құлаққаптары 2025 жылы шығарылатынын мәлімдеді. Бұл жаңа өнім сәнді дизайны мен денсаулықты қадағалау мүмкіндіктерінің арқасында AirPods-пен бәсекеге түспек. Powerbeats Pro-ның жаңа моделі алты жылдан кейін шыққалы отыр.
Powerbeats Pro 2 iOS және Android жүйелерін, Bluetooth Low Energy технологиясын қолдайды. 2400–2483,5 МГц жиілік диапазонында жұмыс істейді. Дегенмен, AirPods Pro 2 сияқты бір уақытта бірнеше құрылғыға қосылу функциясы жоқ.
Қара және ақ түсте шығады. Жүрек соғу жиілігін қадағалау, белсенді шуды болдырмау функциясы бар.
Sony компанияның ең соңғы шығып жатқан сымсыз құлаққаптары, жоғары сапалы дыбыс пен белсенді шуды болдырмау жүйесімен ерекшеленеді. Олар Dynamic Driver X технологиясын пайдаланып, кең жиілік диапазонында таза және анық дыбыс береді. Құлаққаптарда екі арнайы процессор бар, олар сыртқы шуды тиімді түрде болдырмайды.
Құлаққаптарда Adaptive Sound Control функциясы бар, ол қоршаған ортаға байланысты шуды болдырмау деңгейін автоматты түрде реттейді. Бұл, әсіресе, ұшақта, пойызда немесе көлікте кетіп бара жатқанда тиімді болмақ.
Sony компаниясы әлі ресми түрде WF-1000XM6 құлаққабын таныстырған жоқ. Алайда компанияның алдыңғы шығарылымдарына қарап, жаңа модельдер қашан шығатынын болжауға болады. Мысалы, Sony әдетте жаңа флагмандық сымсыз құлаққаптарды әр екі жыл сайын шығарады. WF-1000XM5 моделі 2023 жылдың шілде айында шықса, ендеше WF-1000XM6 биыл жазда таныстырылуы мүмкін.
2025 жылы Samsung алғашқы смарт көзілдірігін таныстырады. Компания көзілдірік те Galaxy Ring сияқты қолжетімді және адамдар тағатын құрылғыға айналуы керек деп есептейді. Толықтырылған шындық элементтері бар жеңіл аксессуардың кірістірілген камерасы, микрофоны мен динамигі, сондай-ақ Google-дың Gemini чатботы бар Qualcomm чипі болады, ол дауыстық пәрмендер мен қимылдарды пайдаланып басқа құрылғылармен өзара әрекеттесуге мүмкіндік береді.
Жаңа смарт көзілдіріктің салмағы шамамен 50 грамм болады. Көзілдіріктерде кіріктірілген дисплей болмайды. Олар пайдаланушымен өзара әрекеттесу үшін ым мен дауыстық командаларды пайдаланады. Қосымша мүмкіндіктер ретінде қашықтан төлем жасау және эмоцияларды тану сияқты функциялар қарастырылып жатыр. Көзілдірік биыл нарыққа шығарылуы мүмкін.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Apple, Samsung, Honor және өзге де брендтердің биыл шыққан және шығатын гаджеттеріне шолу жасаймыз.",,2025-03-14T14:34:15+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-aqtau-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Ақтау қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-aqtau-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T15:07:59+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-aqtobe-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Ақтөбе қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-aqtobe-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T14:51:17+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-atyrau-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Атырау қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-atyrau-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T14:59:22+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-koksetau-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Көкшетау қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-koksetau-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T14:46:58+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-oral-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Орал қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-oral-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T15:03:34+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-oskemen-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Өскемен қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-oskemen-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T15:00:17+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-pavlodar-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Павлодар қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-pavlodar-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T15:09:08+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-petropavl-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Петропавл қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-petropavl-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T15:10:11+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-qaragandy-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Қарағанды қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-qaragandy-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T15:04:42+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-qonaev-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Қонаев қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-qonaev-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T14:55:35+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-qostanai-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Қостанай қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-qostanai-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T15:05:45+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-qyzylorda-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Қызылорда қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-qyzylorda-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T15:06:53+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-taldyqorgan-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Талдықорған қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-taldyqorgan-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T15:02:12+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-taraz-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Тараз қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-taraz-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T15:01:28+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-turkistan-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Түркістан қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-turkistan-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T15:11:20+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-zezqazgan-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Жезқазған қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-zezqazgan-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T15:12:19+05:00
2025-zylga-arnalgan-zuldyz-zoramal-astrolog-asel-turmanovanyn-bolzamy,informburo.kz,2025 жылға арналған жұлдыз жорамал: Астролог Әсел Тұрманованың болжамы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylga-arnalgan-zuldyz-zoramal-astrolog-asel-turmanovanyn-bolzamy,"Астролог Әсел Тұрманова 2025 жылдың Юпитер мен Сатурн Суқұйғыш белгісінде кездескен айтулы өзгерістер болатын кезең екенін айтады. 2020 жылдан бері әлем қатты өзгеріп, сол кезде Суқұйғыш дәуірінің басталғаны туралы сөз қозғалған еді. Осы орайда жаңа дәуірде Қазақстанды және әр шоқжұлдыз иесін не күтіп тұрғанын астрологтан сұрап көрдік.
Астрологияда ел тәуелсіздік алғалы түзілетін ""мемлекет жұлдызнамасы"" деген ұғым бар. Басты ғаламшарлар мен олардың аспектілері жалпы мемлекеттің дамуына әсер ететін болады.
""Плутон Суқұйғыш бойымен жылжып, Қазақстанда ұзақ мерзімді саяси және әлеуметтік өзгерістер болады. Бұл – болашаққа бағытталған үкіметтік және әлеуметтік жүйеге жаңа идеялар енгізетін уақыт. Қазақстанда саяси жүйеде реформа жасау қажеттілігі туындайды, бұл үшін үкімет құрылымы мен басқару тәсілдерін өзгерту қажет болады. Сыртқы жағдайымыз да қатты өзгереді, әсіресе наурыз айын қалай өткеретінімізге назар аударуымыз қажет. Қазақстанның сыртқы серіктестері бізге аса тиімді емес шешімдер қабылдауға мәжбүрлеуі мүмкін. Әсіресе шетелдік серіктестермен байланыс орнату қиындайды. Сатурн Балықтарда тұрақтаған кезде Қазақстанға әлеуметтік, денсаулық саласындағы мәселелерді шешіп, әділеттік орнату қажет болады. Бұл кезеңде медицина, әлеуметтік қорғаныс, білім, психикалық денсаулық пен рухани дамуға назар аудару қажет. Балықтардағы Сатурн бұдан да әділеттірек қоғам орнату үшін асқан жауапкершілікті талап етеді. Мұнымен қатар Сатурнның Тоқтыға қарай жылжуы радикализацияны өршітуі мүмкін, адамдар дін мәселесіне келгенде сабырсыздық танытып, агрессия танытады. 2025 жылдың жазынан бастап, 2026 жылы бұл мәселе анық көрінеді"", – деді астролог.
Әсел Тұрманованың айтуынша, Балықтардағы Сатурн 2024 жылы су тасқыны арқылы жағдайды ушықтырды. Сатурн Балықтар белгісінде болған кезде сумен байланысты қиындықтар туындайды. Өткендегідей көп жерді су алмаса да, келесі жылдың ортасына дейін осы мәселе көтеріле беретін болады.
Оқи отырыңыз: 2025 жылы қазақстандықтарды не күтіп тұр? Астролог болжамы
""Сатурн Тоқты белгісінде тұрақтаған кезде өртпен байланысты апаттар алып келеді. Сол себепті алдағы бірнеше жылда өрттен сақтану қажет. 2025 жылы Нептун мен Сатурн Тоқты белгісінде тұрақтағанда адамдардың көп нәрседен көңілі қалып, психикалық аурулары асқынуы мүмкін. 2025 жылы Уран Егіздер шоқжұлдызына қарай өтеді. Бұл маңызды астрологиялық оқиға. Коммуникация, жаңа технология және бұқаралық ақпарат құралдарында революциялық өзгерістер болады. Қазақстан цифрлық технологиялар, білім және ақпарат саласында жылдам өзгерістерге ұшырайды. Уран мемлекетті медиаплатформа мен цифрлық шешімдермен байланысты инновацияға алып келеді. Мұның барлығы елдің қаржылық жағдайына қатты әсер етеді. Бұдан бөлек сөз бостандығы, ашықтық және ақпарат қолжетімділігін қамтамасыз етуде жаңа тәсілдерге жүгіндіреді. Тәсіл жақсырақ болады деген сөз емес, бірақ өзгеріс болады. Уран Қазақстанды адам құқығы, БАҚ бостандығы мәселелерін шешуге, азаматтардың саясатқа белсенді араласуына итермелейді"", – деді Әсел Тұрманова.
Сондай-ақ, Егіздердегі Юпитер коммуникация мен ақпараттық технологиялар тақырыбының өзекті болатынын көрсетеді. Қазақстан көрші мемлекеттермен байланысын нығайтып, технология, интернет-коммуникация және жаңа медиа саласын дамытуы мүмкін. Бұл уақыт ақпарат пен білім алмасуға арналған мәдени бағдарламаларды дамытатын кезең.
""Юпитер Шаян белгісіне өткен кезде ішкі қауіпсіздік, әлеуметтік тұрақтылық және азаматтардың қызығушылығын қорғау тақырыбы өзекті болады. Шаян отбасы, үй, білім және әлеуметтік реформалармен байланысты. Осы кезде Қазақстан ішкі мәселелерін – әлеуметтік қорғаныс, білім, денсаулық сақтау және отбасылық, мәдени құндылықтарды дәріптеу мәселелерін шешіп алса игі. Егер қысқаша айтатын болсақ, жаңа жылда Қазақстан келесі мәселелерін шешетін болады: Ақпараттық технология мен цифрлық трансформацияны күшейтеді. Сыртқы саясат пен білімге жол ашатын медиаплатформалар мен жаңа коммуникациялық технологияларды дамытады. Әлеуметтік реформалар жасап, ішкі мәселелерді шешеді. Қазақстан денсаулық сақтау, әлеуметтік қорғаныс және азаматтардың жай-күйі мәселесін реттеп алса болады. Саяси және әлеуметтік салаларда революциялық өзгерістер болады. Әсіресе, адам құқығы, саясат және әлеуметтік қиындықтарды шешуге технологияларды пайдалану үшін тиімді уақыт болады. Сондай-ақ, цифрлық әлемде бақылау күшейеді. Жалпы 2025 жыл Қазақстан үшін үлкен өзгерістер болатын уақыт"", – деп қосты астролог.
Оқи отырыңыз: ""Сюцай – нумерологияның бір түрі"". ҚМДБ үкімі қандай?
Ары қарай Әсел Тұрманова әр шоқжұлдыз бойынша жұлдызнама ұсынып, оның жалпылама жасалғанына назар аударуды сұрады. Маманның айтуынша, тек арнайы жасалған жұлдызнама ғана адамды белгілі бір уақытта не күтіп тұрғанын айта алады.
Тоқты 2025
2025 жылы алдағы бірнеше жылы жүзеге асатын оқиғалардың, өзгерістердің есігі ашылады. Жылдың бірінші жартысында табыс пен мүмкіндіктер нышаны Юпитер сізге демеу болады. Әсіресе шетелмен, шетелдіктермен байланысты оқиғалардың барлығы сәтті өтеді – бұл шетелге саяхат, білім болуы мүмкін. Өз мүмкіндігіңізді жіберіп алмаңыз – әсіресе айдың екінші және үшінші бөлігінде туғандар.
Жылдың екінші бөлігінде Уран жақындармен қарым-қатынаста өзгеріске алып келеді. Есесіне қаржылық жағдайыңыз жақсарады – соңғы жылдардағыдай қарыз деп қиналмайсыз.
Ұжымда немесе мақсаттастарыңыздың командасында үлкен өзгеріс болады. Жаңа достар тауып, интернетте бизнесіңізді дамытасыз. Өміріңізге Плутонның жағымды энергиясы басып кіреді. Сол себепті жаңа дүниелер жасайтын уақыт келді.
Денсаулығыңызға абай болыңыз – жыл ортасында Сатурнның сіздің белгіңізде тұрақтауы денсаулығыңызбен, өзіңізді түсінумен байланысты қиындықтар алып келуі мүмкін. Жалғыз қалуды, тыныштықты қалауыңыз мүмкін. Ең маңызды айлар – наурыз, сәуір және мамыр.
Торпақ 2025
7 жыл бойы Торпақтарға күтпеген жайттар алып келген Уран Егіздерге қарай өтеді. Соңғы жылдары үлкен өзгерістерге ұшырасаңызда да, тыныштық тіпті түсіңізге кірмейді. Уран енді қаржылық жағдайыңыз бен денсаулығыңызға деген көзқарасыңызды өзгертеді. Бұдан өзге Плутон сіздің мансабыңыздың аумағына өтіп, сол жақты өзгертеді. Әсіресе бұл энергияны айдың басы мен соңында дүниеге келген Торпақтар қатты сезінетін болады.
Үлкен табыстың ғаламшары Юпитер сіздің жақтасыңыз болып, алда үлкен қолдау көрсетеді. Жақын достарыңыз, әріптестеріңіз бен әпке-бауырларыңыз өте жақсы көмектеседі. Тағы да оқуға түсуіңіз мүмкін. Артқа тартып тұратын Сатурн ғаламшары екінші жарты жылдықтан бастап сізге әсер етпейтін болады.
Жаңа хоббиіңіз қуаныш сыйлап қана қоймай, пайда да әкеледі. Сондай-ақ балалар, шығармашылық және қаржылай инвестиция қуантады. Маусым, шілде, қыркүйек сіз үшін маңызды айлар болады.
Егіздер 2025
2025 жылы Егіздерде үлкен өзгерістер болып, жаңа мүмкіндіктерге жол ашылады. Әсіресе, жылдың екінші жартысынан бастап Уран ғаламшары әсер етіп, керемет өзгерістер болады. Имидж өзгертіп, айналаңыздағылар сізді басқаша қабылдай бастайды. Жаңашылдықты қалап, көп нәрсені басынан бастағыңыз келеді. Қаржы саласында табысқа жетесіз – жылдың екінші жартысында Юпитер оң әсер ететін болады.
Айналаңыздағылар сіздің қалай өзгергеніңізді байқайды. Сол себепті сіз имиджіңізді ғана емес, жаныңызда жүрген адамдарыңызды да өзгерткіңіз келуі мүмкін. Өміріңізге жаңа ұжым, таныстар мен жұмыс келеді немесе 2025 жылы осы туралы ойланасыз.
Энергияңыз көп болуы үшін, эмоциялық денсаулығыңызға назар аударып, спортпен шұғылданыңыз. 2025 жыл Егіздер үшін үлкен өзгерістер мен жеке трансформация дәуірі болмақ. Наурыз, шілде және қыркүйек айларында маңызды оқиғалар болады.
Шаян 2025
Шаяндар үшін жыл табысты болады, жылдың екінші бөлігінде барлығы сәтті өтеді – бұл үлкен табыстың ғаламшары сіздің шоқжұлдызыңызға келіп тұрақтаумен байланысты.
Ғаламнан тамаша тосынсыйлар алуға дайындалыңыз, дегенмен жылдың ортасында абай болыңыз – адамды шектейтін Сатурн ғаламшары Тоқты шоқжұлдызына қарай өтіп, сіздің әлеуметтік дәрежеңіз бен мансабыңызға өзгерістер алып келеді.
2025 жылдың алғашқы айларында қиналасыз, себебі Марс сіздің шоқжұлдызыңыз арқылы жылжып, қиындықтар туындатады – ары қарай не істеу керегін көп ойланып, наурызда жолыңыз ашылады.
Плутон сізге трансформация алып келеді. Ал кез келген трансформация Феникс секілді қайта тірілуден басталады. Жеке қарым-қатынасқа назар аударуыңыз қажет болады, қаншалықты берік екендеріңіз сынға түседі. Бұдан өзге денсаулығыңызда қиындықтар болады. Жаңа ем түрін қолданып, күн тәртібіңізді өзгерткіңіз келуі мүмкін – өзгерістер сәтті болуы керек. Сіз үшін ақпан, наурыз және мамыр айлары маңызды болмақ.
Арыстан 2025
Жұбыңызбен қарым-қатынасыңыз бен қоғаммен байланысыңызда өзгеріс болады – Арыстандар үшін осы нәрсе өзекті болмақ. Сіздің неке мен ортақ міндеттерге деген көзқарасыңызды өзгертетін мықты жарды қалауыңыз мүмкін. Жаңа адамдармен танысасыз. Бұл қазір бар қарым-қатынасқа баға беретін уақыт.
Заманауи және технологиялық бірнәрсемен байланысты мақсаттарыңыздың командасында бизнес бастайсыз. Қарыз алумен байланысты жұмыстар сәтті өтеді – жұлдыздар несиені өтеу мен алуға көмектесуі мүмкін. Шетелдік жұмыстар бір жағынан өзекті болады, екінші жағынан сіздің бастан-аяқ араласуыңызды талап етеді. Сот істеріне келгенде абай болыңыз. Визаға құжаттар дайындаған кезде мұқият болыңыз, себебі шетелде оқып, жаңа білім алғыңыз келуі мүмкін. Қаржылық жағдайыңыз тұрақты болады, бірақ шығыстарды қадағалаған артық болмайды.
Жұмыс пен мансапта табысты болғыңыз келсе, аянбай еңбектенуіңізге тура келеді. Жаңа ұсыныстар бір жағынан қызықтырса, екінші жағынан сіз үшін нағыз сынға айналуы мүмкін. Қалай болғанда да бұл саланы өзгеріссіз қалдыру мүмкін болмайды. Сол себепті білек сыбана кірісіңіз. Сіз үшін наурыз, тамыз және қазан айлары өзгеріс алып келеді.
Бикеш 2025
Бикештер екінші жыл қатарынан Сатурннан қысым көріп келеді. Биыл айдың соңғы бөлігінде туған Бикештерге қысым жасалады. Бұдан өзге биыл Бикештер қарым-қатынас пен келісім мәселесіне деген көзқарасын өзгертеді.
Ескі байланыстар үзіліп, жаңасы пайда болады. Ал қазір бар байланыс үлкен сынға шырайды. Уран мансапқа үлкен өзгерістер алып келеді. Өзіңізді басқаша тәсілмен дамытуыңыз мүмкін.
Юпитер де қуантады – айналысатын ісіңізді өзгерткен кезде жаңа мақсаттастар пайда болады. Ең бастысы – денсаулыңызға мән беріңіз. Сіз үшін наурыз, мамыр, қыркүйек маңызды айлар болмақ.
Таразы 2025
Махаббат пен балаларға қатысты өзгерістер – Плутон сіздің бесінші үйіңіздің бойымен жылжитындықтан, ұзақ уақыт өзгеріс болады. Сіздің Күніңізге жағымды әсер етіп, жұмыста табысқа кенелесіз. Бұған қоса үлкен табыстың ғаламшары Юпитер сіздің тоғызыншы үйіңізге жүріп келеді – шетелге сапарға аттанып, басқа мемлекеттердегі жұмысыңыз сәтті жүзеге асады.
Екінші жарты жылдықта мансапта үлкен өзгерістер болады, жаңа мүмкіндіктерге жолыңыз ашылады. Келісімшарт жасасатын қарым-қатынастарда қиындықтар туындайды. Жағымды ешнәрсе бермейтін қарым-қатынастан бас тартуға дайын болыңыз. Екінші жарты жылдықтан бастап, Уран күтпеген тосынсыйлар алып келеді. Қалай десек те ескінің барлығы өміріңізден кетіп, жаңаға орын босайды. Сіз үшін мамыр, шілде және қазан айлары табысты болмақ.
Сарышаян 2025
Айдың соңында туған Сарышаяндар Уранның қолайсыз әсері себебінен, ал айдың басында дүниеге келген Сарышаяндар Плутонның әсері себебінен өзгеріске ұшырайды. Сарышаяндардың өмірінде әлі де трансформация болып жатыр және әрбір сын оларды мықты етуде. Егер барлығын сараптайтын болсаңыз, мансапта мықты табысқа қол жеткізесіз.
Биыл денсаулық пен жалдамалы жұмысқа ерекше назар аударуыңыз керек болады. Жұмыс стилі өзгеріп, қағазбастылыққа ұрынуыңыз мүмкін. Ал денсаулық көптеген ауруды алдын алуды қажет етеді. Күн тәртібіңізді өзгертіңіз – оған спорт пен жаттығуларды енгізіңіз. Жылдың екінші жартысында Юпитер оң әсер етіп – алыс сапар мен өзге де өзгерістерге келгенде барынша қолдау білдіреді.
Отбасылық жұмыстарға мән беріңіз – тұратын жеріңізді ауыстырып, өз үйіңізде немесе әке-шешеңіздің үйінде жөндеу жұмыстарын жасауыңыз мүмкін. Жеке өмірде түбегейлі өзгерістер болады. Алайда Сарышаяндар маңызды адамды кездестіруі мүмкін. Сіз үшін ақпан, мамыр және қазан айлары маңызды болады.
Мерген 2025
Айдың соңында дүниеге келген Мергендерге Сатурн мен Юпитер қысым жасауы мүмкін – екіншісі жеке қарым-қатынасқа әсер етеді. Биыл жаңа адамдар келіп, таныстар мен достар саны артады.
Отбасылық өмірде өзгерістер жалғасады – жөндеу жұмыстары, көшу, жылжымайтын мүлік мәселесі әлі де өзекті болады. Қарыз алуға болады – банктер сізге несие береді, ай сайын төлемдерді уақытылы жабасыз. Әсіресе жылдың екінші бөлігінде серіктесіңіз ақшалай көмектеседі.
Жақындарыңыз қуантады – әріптестер, әпке-бауырлар, көршілер – олар мәселенің шешімін табуға көмектеседі. Жақын жерге саяхаттап, тағы бір оқуға түсуіңіз мүмкін. Жеке көлік сатып алу туралы ойлауыңыз мүмкін. Сіз үшін мамыр, шілде және желтоқсан айлары маңызды болады.
Тауешкі 2025
Тауешкілер жаңа белестерді бағындыруға сақадай сай. Плутон ақша табуға жаңа мүмкіндіктер ашады, табыс көздеріне назар аударыңыз.
Жылдың екінші жартысында үйдің үлкендері және жылжымайтын мүлікпен байланысты қиындықтар туындайды – Сатурн Тоқтыға қарай жылжып, жұлдызнаманың 4 ауласына өтеді. Бұл әсіресе айдың басында дүниеге келген Тауешкілерге әсер етеді. Қалай болғанда да үйде жөндеу жұмыстарын жасауыңыз немесе басқа жерге көшуіңіз қажет болады.
Юпитер мансапта жол ашады, алайда оның да өз қиындығы болуы мүмкін. Наурыз, мамыр, қазан айларында елеулі оқиғалар болады.
Суқұйғыш 2025
Суқұйғыштар жақын бірнеше жылдың басты ньюсмейкерлері. Үлкен трансформация планетасы сіздің өміріңізге еніп, үлкен өзгерістер алып келеді. Оның үстіне күтпеген оқиғалар ғаламшары Уран Егіздерге қарай өтіп, сіздің трансформацияңызды барынша қолдайды. Зерігіп қалмайтыныңызға уәде беремін. Әсіресе, айдың басында дүниеге келген Суқұйғыштар. Бар назарыңызды өзіңізге аударатын боласыз.
Юпитер жылдың екінші жартысынан бастап Шаяндарға қарай жылжиды – осының арқасында өзіңізді барынша жайлы сезінесіз, жұмыста мүмкіндіктерге жол ашылады. Суқұйғыштар идея мен бірегей тәсілдердің арқасында жаңа белестерді бағындырады. 2025 жыл Суқұйғыштар үшін жаңа идеялар мен мүмкіндіктер жылы. Күтініп, белсенді болуға тырысыңыз.
Жақындарыңызда өзгеріс болады – көршілер, әріптестер және әпке-бауырлар. Жүрген ортаңыз өзгеріп, жақын туыстарыңыздың ісіне араласуыңыз мүмкін. Шілде, тамыз және қараша айларында өзгерістер болады.
Балықтар 2025
Балықтардың жеке басында үлкен өзгерістер болады. Соңғы жылдары Сатрунның әсерінен көптеген қиындықты бастан кешірдіңіз. 2025 жылы айдың соңында дүниеге келген Балықтарда қиындықтар болады.
Есесіне жылдың екінші жартысында Юпитер әсерінен жаңа мүмкіндіктерге жол ашылады, бұл балалар мен бизнес мәселесіне де қатысты. Қаржылық жағдайыңызға назар аударыңыз – Сатурн шығыстарды бақылауды талап етеді. Ішкі жан-дүниеңізге мән беріп, психология мен өзіңізді түсіну сұрақтарына келгенде жаңа бірнәрсені қолға алуыңыз мүмкін. Жаңадан, заманауи технологияларды қолданудан қорықпаңыз. 2025 жыл – үлкен процестер аяқталатын жыл. Жеке қызығушылықтарыңыз бен сүйіктіңізбен қарым-қатынаста трансформация болады. Наурыз, шілде және қыркүйек айлары маңызды болады.
Оқи отырыңыз: 2025 жылы зейнетақы, жәрдемақы және әлеуметтік төлемдер мөлшері қалай өзгереді
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Астрологтың айтуынша, Қазақстан цифрлық технологиялар, білім және ақпарат саласында жылдам өзгерістерге ұшырайды.",,2025-01-10T11:00:00+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-almaty-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Алматы қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-almaty-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T14:37:47+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-astana-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Астана қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-astana-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T14:35:47+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-semei-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Семей қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-semei-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T14:42:43+05:00
2025-zylgy-oraza-kestesi-symkent-qalasy,informburo.kz,2025 жылғы ораза кестесі: Шымкент қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zylgy-oraza-kestesi-symkent-qalasy,"Биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 1 наурыз оразаның алғашқы күні болса, 29 наурыз – соңғы күні. 30 наурызда ораза айты мерекесі басталады. Наурыздың 26-сынан 27-сіне қараған түні – Қадір түні.
Пітір садақасы екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2025 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 1 наурызға тура келеді.,,2025-02-18T14:40:47+05:00
2025-zyly-qai-elde-arzan-demaluga-bolady-qazaqstandyqtarga-arnalgan-7-bagyt,informburo.kz,2025 жылы қай елде арзан демалуға болады? Қазақстандықтарға арналған 7 бағыт,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zyly-qai-elde-arzan-demaluga-bolady-qazaqstandyqtarga-arnalgan-7-bagyt,"Қазақстандықтар бірнеше елге қолжетімді бағада саяхаттап, демала алады. Олардың қатарында Катар, Вьетнам, Тайланд, Біріккен Араб Әмірліктері, Түркия, Мысыр және Грузия бар. Бұл елдерге бару үшін алдын ала виза жасатудың қажеті жоқ әрі демалыс шығындары да салыстырмалы түрде төмен. Олар туристерге не үшін қызық? Қандай тартымды тұстары бар? Informburo шолу жасап көрді.
Катар – Парсы шығанағының жағасында орналасқан, соңғы жылдары туристер арасында танымал бағытқа айналған мемлекет. Бұл ел өзінің заманауи сәулеті және араб мәдениетімен танысу мүмкіндігімен ерекшеленеді. Виза талаптары жеңілдетілгендіктен, Катар қазақстандық туристер үшін қолжетімді әрі қызықты демалыс орны саналады.
Катардың астанасы Доха – заманауи және дәстүрлі араб мәдениетінің ерекше үйлесімі. Қалада әлемге әйгілі Бурдж Доха, Aspire Tower және The Pearl-Qatar сияқты көрікті жерлер орналасқан. Корниш жағалауы – серуендеу мен теңіз көрінісін тамашалауға арналған тамаша орын.
Тарих пен мәдениет: Қалада әлемдегі ең ірі ислам өнері топтамаларының бірін тамашалауға мүмкіндік беретін Ислам өнері мұражайы, елдің тарихын интерактивті форматта таныстыратын Катар ұлттық мұражайы, ұлттық калорит ошағы Souq Waqif базары бар. Сонымен қатар Катар 2022 жылғы әлем чемпионатынан кейін халықаралық спорт аренасында ерекше орын алды. Aspire Zone кешені мен заманауи стадиондар туристерге де ашық.
Экстремал демалыс: Туристер сафариде түнеп, джиппен серуендеп, сирек кездесетін табиғи құбылыс – Khor Al Adaid теңіз шөлін көре алады.
Жағажай демалысы: Катардың таза жағажайлары демалуға, жүзуге және су спорт түрлеріне арналған. Sealine Beach және Katara Beach ең танымал орындардың қатарына жатады.
Катар асханасы: Қатардың асханасы араб, парсы және үнді әсерінен қалыптасқан. Бұл елдің туристер арасында танымал бірнеше тағамдары бар. Атап айтқанда: тауық немесе қой еті, күріш және арнайы дәмдеуіштермен дайындалған дәстүрлі араб тағамы – бирьяни;  қызыл бұршақ пен күріш қосылған бұқтырылған ет тағамы –  махбух; жүзім жапырағына оралған варак-энаб.
Оқи отырыңыз: Жазда Қазақстанда қайда демалуға болады? Бес туристік бағытқа шолу
Вьетнам – Оңтүстік-Шығыс Азияның экзотикалық мәдениеті мен ғажайып табиғаты үйлескен ерекше мемлекеті. Бұл ел жасыл таулары, алтын жағажайлары, дәмді асханасы және тарихи мұраларымен саяхатшыларды баурап алады.
Табиғат ғажайыптары: Мұнда әлемдегі ең әдемі табиғи орындардың бірі саналатын Халонг шығанағы бар. Ол әк тастарынан құралған мыңдаған аралдардан тұрады. Туристер бұл жерде әдетте қайықпен серуендейді.
Сонымен қатар Сапа тауларынан жасыл төбелер мен күріш террассаларының ғажайып көрінісін тамашалап, жергілікті тұрғындармен танысып, олардың мәдениетін жақыннан сезіне аласыз.
Ал әлемдегі ең үлкен үңгірлер мен әсем табиғи ландшафты көру үшін Фонгня-Кебанг ұлттық паркіне баруға болады.
Жағажай демалысы: Вьетнам – жағажай демалысының жұмағы. Ең танымал орындар: Нячанг, Фукуок аралы, Дананг. Нячанг – қолайлы климат пен арзан жағажай курорттары, Фукуок аралы – таза жағажайлар мен люкс қонақүйлерімен танымал болса, Дананг жағажай демалысы мен түнгі өмірді біріктіреді.
Тарих пен мәдениет: Елдің астанасы Ханой тарихи орындар мен француз архитектурасының көріністерімен танымал. Ал Хошимин қаласында Вьетнам соғысы кезіндегі мұражайлар мен туннельдер бар. Хюэ қаласы – елдің бұрынғы астанасы. Ол тарихи сарайлары мен императорлық мазарлары арқылы таңғалдырады.
Асханасы: Ең танымал тағамдар қатарында ""Фо"" (Pho ) күріш кеспесі қосылған сорпасы, ""Бан ми"" (Banh Mi) әртүрлі көкөністер мен ет қоспаларымен дайындалатын сэндвичі, күріш қағазына оралған көкөніс пен теңіз өнімдері және Вьетнамның қою сүті қосылған кофесі бар.
Оқи отырыңыз: Ақшаны үнемдеп, Еуропада қалай демалуға болады? Жеке тәжірибе: Прагаға сапар
Таиланд – Оңтүстік-Шығыс Азияның жүрегі. Ол экзотикалық табиғаты, бай мәдениеті және қолжетімді бағаларымен әлем бойынша туристердің сүйікті бағытына айналған ел.
Жағажай демалысы: Таиландтағы Пхукет, Паттайя, Краби және Самуи аралы әлемнің ең үздік жағажай курорттарының қатарына кіреді. Ақ құмды жағажайлар, мөлдір су, пальма ағаштары мен тропикалық өсімдіктер көздің жауын алады. Мұнда су спортымен айналысуға, серфиң немесе снорклиң жасауға болады.
Табиғат ғажайыптары: Таиландтың солтүстік бөлігіндегі Чиангмай мен Чианграй қалалары таулы аймақтарда орналасқан. Бұл жерде жасыл ормандар мен күріш террассаларының әсем көрінісі ашылады. Сонымен қатар Пай аңғары, Дой Интханон ұлттық паркі секілді орындар ерекше қызығушылық тудырады.
Мәдениет және тарих: Таиланд – әсем храмдар елі. Бангкоктағы әйгілі Ват Пхо мен Ват Арун храмдары, Чиангмайдағы мыңдаған жылдық тарихы бар ғибадатханалар, Сукхотай мен Аюттхаяның ежелгі астаналары тарихқа қызығатын туристерді бейжай қалдырмасы анық.
Асханасы: Пад тай, том ям, манго стикки райс және көше тағамдары туристердің арасында танымал.
Біріккен Араб Әмірліктері (БАӘ) – әлемдегі ең заманауи әрі сән-салтанатқа толы елдердің бірі. Бұл мемлекет таңғажайып сәулеті, ерекше көрікті жерлері мен тамаша жағажайларымен танымал.
Аңызға айналған ғимараттар: БАӘ әлемге әйгілі сәулет туындыларымен таңғалдырады. Дубайдағы Бурж Халифа – әлемдегі ең биік ғимарат, оның биіктігі – 828 метр. Сонымен қатар, Бурж Аль Араб 7 жұлдызды қонақ үйі, Пальма аралы және Дубай моллы сияқты зәулім ғимараттар Дубайдың символына айналған.
Шопинг пен ойын-сауық: Дубай моллы – әлемдегі ең үлкен сауда орталығы, онда дүкендер, аквариумдар, мұз айдыны, және басқа да ойын-сауық орындары бар. Сонымен қатар, БАӘ-нің дүкендерінде алтын мен бағалы әшекейлердің кең таңдауы ұсынылады. Базарлар мен сауда орталықтарында әлемнің әйгілі брендтерін табуға болады.
Сонымен қатар мұнда халықаралық спорт шаралары мен байқауларыжиі ұйымдастырылады. ""Формула-1"" жарысы, теннис турнирлері және үстел теннисінен чемпионаттар елдің спорттық өмірінің ажырамас бөлігіне айналған. Сондай-ақ, мәдени іс-шаралар, концерттер мен фестивальдер туристердің қызығушылығын тудырады.
Экстремал демалыс: БАӘ шөлінде сафари жасау – ерекше тәжірибе. Шөл сафариі кезінде құмды төбелерде джиппен немесе түйемен серуендеуге болады.
Жағажай демалысы: Дубай мен Абу-Дабидің жағажайларында жағажай клубтары, дайвиң, жүзу және су спорты түрлері кеңінен дамыған. Джумейра жағажайы мен Корниш жағажайы туристер арасында ең танымал демалыс орны болып саналады.
Асханасы: Туристер арасында хумус – бұрыш пен зәйтүн майы қосылған бұршақ пюресі; ет, көкөністер мен арнайы соус қосылған пите нанында жасалған шауырма; бұқтырылған бөде етінен самман; ет, күріш және дәстүрлі даккус тұздығынан дайындалатын дәстүрлі араб тағамы – мачбус және лукум, кнафе тәттілері танымал.
Оқи отырыңыз: Түркістан, Ташкент, Дубай. Бес күн Наурызда қайда барып демалуға болады
Мысыр – әлемнің ең көне өркениеттерінің бірі. Африка құрлығында орналасқан бұл мемлекет әлемдегі ең әйгілі ескерткіштері мен араб мәдениеті арқылы танымал.
Тарих және мәдениет: Мысырдың ең танымал көрікті жері – Гиза пирамидалары. Бұл ғажайып құрылымдар мен Сфинкс мыңдаған жылдар бойы адамдарды таңқалдырып келеді. Мысырдың ескі астанасы Фивы және Карнак храмдары, Луксор мен Абу-Симбел сияқты ежелгі ескерткіштер тарихи саяхат жасауға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ бұл елде ежелгі араб өнері мен қолөнері, музыка мен би дәстүрлері сақталған. Базарлар мен көпшілік орындары шынайы араб мәдениетінің айқын көрінісін сақтап қалған.
Табиғат ғажайыптары: Ніл өзенінің жағасында орналасқан көне қалалар мен ауылдар араб әлемінің бай мәдениеті мен тарихын көрсетеді. Нілде круиз жасап, елдің ескі қалалары мен тарихи орындарын тамашалауға болады.
Жағажай демалысы: Мысыр жағажайлары – демалуға, су спортымен айналысуға және күнге күйіп демалуға арналған тамаша орындар. Хургада және Шарм-Эль-Шейх курорттары әлемге әйгілі туристік бағыттар қатарында. Мұнда коралл рифтеріне сүңгу, дайвиң пен снорклиң жасауға болады. Синай түбегі де экзотикалық табиғатымен танымал.
Асханасы: Елдің ең танымал тағамдары арасында күріш қосылған кептер етінен жасалған хамам-махши, түрлі тұздықтармен қуырылған бауырдан жасалатын кебда сияқты тағамдар бар.
Түркия – Азия мен Еуропа континенттері арасында орналасқан ел, оның тарихы мен мәдениеті әлемге әйгілі. Түркияның керемет табиғаты, бай мәдени мұрасы, тарихи ескерткіштері мен жағажайлары оны әлем бойынша ең танымал туристік бағыттардың біріне айналдырып отыр.
Жағажай демалысы: Түркияның жағажайлары әлемдегі ең жақсы курорттық аймақтардың қатарына кіреді. Анталия мен Бодрум сияқты қалалар – Жерорта теңізінің жағасындағы ең танымал демалыс орындары. Жағажайларда су спортымен айналысу, күнге күйіп демалу, балық аулау сияқты демалыс ұйымдастыруға болады.
Тарих және мәдениет: Түркияның мәдениеті мен тарихы өте бай. Елдің Ыстанбұл қаласы – Еуропа және Азия мәдениетінің тоғысқан нүктесі. Айя-София, Сұлтан Ахмет мешіті және Топкапы сарайы сияқты тарихи ескерткіштері бар. Сонымен қатар Жеті кереметтің бірі – Артемида храмы мен ежелгі Эфес қаласы осы елде. Түркиядағы Эфес және Памуккале сияқты көне қалалар мен табиғи ғажайыптар туристерге ерекше әсер қалдырады. Каппадокияның ғажайып үңгірлері мен ауа шарларына міну – ең танымал бағыттардың бірі.
Табиғат ғажайыптары: Каппадокияның таңғажайып ландшафы, Ликия жолы мен Трабзон маңындағы жасыл ормандар – табиғат аясындағы демалысты жақсы көретін туристер үшін тамаша орындар. Памуккаледегі термалды су көздері де туристер арасында танымал.
Асханасы: Жергілікті тағамдардың ішінен кебаб, пиде, баклава, долма және хумус сияқты тағамдар көпшілікке таныс. Түрік шайы мен кофесі де туристер арасында танымал.
Грузия – Кавказ тауларының баурайында орналасқан, тарихы мен мәдениеті терең ел. Бұл елдің табиғаты мен мәдениеті қазақстандық туристерді баурап алары сөзсіз.
Табиғат ғажайыптары: Грузиядағы Кавказ таулары мен Лазистан жазығы табиғатта демалуды ұнататын туристер арасында танымал. Ал Гудаури мен Местия сияқты тау шаңғысы курорттары қысқы демалыс үшін өте ыңғайлы. Казбеги ұлттық паркі мен Гергети шіркеуі тау арасында орналасқан, бұл жерлер өздерінің таңғажайып сұлулығымен таңқалдырады.
Тарих және мәдениет: Тбилиси қаласының маңында орналасқан ежелгі астана Мцхета, Светицховели шіркеуі мен Ушгули сияқты ортағасырлық ескерткіштер, сондай-ақ ежелгі Вардзия үңгір қалашығы туристерді ерекше әсерге бөлейді. Гелати монастыры мен Джвари монастыры сияқты діни орындар да көруге тұрарлық жерлер қатарында.
Жағажай демалысы: Грузияның жағажайлары Қара теңізі мен Жерорта теңізінің аралығында орналасқан. Ең танымал жағажай курорттарының қатарында Батуми, ⁠Уреки, Кобулети, Гонио, Лази жағажай курорттары бар. Жағажайларда парасейлиң, серфиң, виндсерфиң, кайтсерфиң сынды спорт түрлерімен айналысу үшін барлық жағдай жасалған.
Асханасы: Хачапури, хинкали, пхали, лобио сияқты ұлттық тағамдары бар. Грузин нанымен бірге ұсынылатын ащы соустар мен үй тағамдары да ерекше.
Сонымен қатар Грузия әлемдегі ең көне шарап жасаушы елдердің бірі ретінде танымал. Кахетия аймағы әлемге әйгілі шарап өндіреді. Мұнда туристер шарап жасау процесін көріп, дәмін тата алады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бұл елдерге бару үшін алдын ала виза жасатудың қажеті жоқ.,,2025-01-31T11:00:00+05:00
2025-zyly-qazaqstandyqtar-qandai-zana-smartfondardyn-iesi-atana-alady-informbyuro-soluy,informburo.kz,2025 жылы қазақстандықтар қандай жаңа смартфондардың иесі атана алады. Информбюро шолуы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2025-zyly-qazaqstandyqtar-qandai-zana-smartfondardyn-iesi-atana-alady-informbyuro-soluy,"Әлемдегі hi-tech компаниялардың хабарлауынша, 2025 жылы смартфондар әлемінде көптеген жаңалықтарға толы болады. Олардың алғашқылары қазірдің өзінде сатылымға шығып үлгерсе, жыл ішінде тұсаукесер рәсімін өткізуді жоспарлап отырған брендтер де аз емес. Соған орай, Информбюро порталы биыл көпшілікке таныстырылатын және сатылымға шығатын смартфондарға шолу жасады.
Шолуды Қазақстанда сатылымы өткен аптада – 17 қаңтарда ғана басталған Huawei компаниясының жаңа смартфонынан бастағанды жөн көрдік. Олар – Huawei nova 13 және Huawei nova 13 Pro.
Айта кетейік, Huawei – Қазақстан нарығына Қытай смартфонын әкелген алғашқы бренд. Компания 2016 жылы алғашқы nova смартфонын таныстырса, бүгінде оның сериясы 13-ке жетіп үлгерген.
Жаңа смартфондардың артықшылығы – жасанды интеллектіге негізделген жаңа функциялармен толыққан. Бұл, әсіресе, фотосурет түсіруде көбірек кәдеге асады. Бренд бұл смартфондарында әдетте жиі кездесетін көз жұмып қалу не басқа жаққа қарап қалу сынды проблеманың шешімін тапқан. Мысалы, суретте көзіңіз жұмылып қалды делік, бұл жағдайда жасанды интеллектінің көмегімен осы фотосурет сериясындағы өзге суреттен сәтті шыққан бейнеңізді, яғни суреттің бір бөлшегін (мысалы, басыңызды) ауыстыруға болады. Бұл коллаж жасау не өңдеу арқылы «көзіңізді ашқаннан» әлдеқайда шынайы болмақ.
Сондай-ақ, смартфонның pro нұсқасында бір емес, екі бірдей селфи камера (50 және 8 мегапиксель) бар. Ал XD Portrait Engine жүйесі сізге суретіңізді қалауыңызша (шынайы, элегантты және стильді) түсіруге көмектеседі.
Техникалық ерекшеліктеріне тоқталсақ, бренд смартфондарын қуаттау уақытын тағы да қысқарта түскен. Енді nova 13 сериялы смартфондардың қуатын 50 пайызға жеткізу үшін бар болғаны 9 минут жеткілікті. Сондай-ақ, смартфонды шамадан тыс пайдаланған кезде оның қызып кетуінен сақтайтын ішкі қаптамамен де жабдықталған.
Бұл – Honor брендінің жаңа өнімі және ол да Қазақстанда сатылымға шығып үлгерді. Смартфон түсіретін сурет сапасының жоғарылығымен және батареясының ұзақ уақытқа жарайтынымен ерекшеленеді.
Смартфон үлкен матрицасы және f/1,75 диафрагмасы бар 108 мегапиксельді камерамен жабдықталған. Бұл параметрлер тіпті аз жарық жағдайында да тамаша сурет сапасын қамтамасыз етеді. Жасанды интеллект мүмкіндіктері фотосуреттерге қосымша сапа деңгейін қосады. HONOR AI Motion Sensing Capture жоғары айқындықпен қозғалатын нысандарды түсіруге мүмкіндік береді, ал AI Өшіргіш құралы фотосуреттерден қажет емес мәліметтерді оңай жоюға көмектеседі.
Смартфонның корпусы ылғалдан қорғайтын үш қабаттан тұрады, ол оны су мен шашыраудан сенімді қорғайды. Құрылғы екі минут ішінде 50 см тереңдікке дейін батыруға төтеп бере алады. Жұмыс температурасының -30°C-тан +55°C-қа дейінгі диапазоны HONOR X9c Smart-ға экстремалды ауа райында да жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
Смартфон 5800 мАч батареямен жабдықталған. Бұл 19,8 сағатқа дейін онлайн бейнені ойнатуға немесе 41,9 сағатқа дейін музыка тыңдауға мүмкіндік береді. Қуатты басқарудың бірегей жүйесі құрылғыны ең аз қуатта болса да пайдалануға мүмкіндік береді: ультра қуатты үнемдеу режимінде 51 минут сөйлесу үшін батареяның небәрі 2%-ы жеткілікті.
Apple компаниясының ең қолжетімді жаңа буын смартфоны 2025 жылғы көктемде, яғни наурыз не сәуірде шығады.
iPhone SE 4 дизайны iPhone 14-тікі сияқты: 6,1 дюймдік OLED дисплеймен жабдықталады. Face ID технологиясы енгізіліп, Home батырмасы алынып тасталады. Негізгі камерасы – 48 Мп.
Бұл модель A18 чипімен және 8 ГБ жедел жадымен жабдықталатындықтан Apple Intelligence мүмкіндіктері қолжетімді болады. Қуаты – сағатына 3279 мА. Құрылғының бағасы шамамен 500 еуро болады деп күтіледі.
Apple жыл сайын жаңа iPhone үлгілерін шығарғанымен айтарлықтай өзгерістер болмағаны үшін көпшіліктің сынына қалып жүр. Биыл да Apple жаңа үлгілер шығармақ және олар алдыңғыларынан әлдеқайда өзгеше болмақ. Экран астындағы Face ID, жетілдірілген алдыңғы камера және қуатты процессорлары болады деп адамдарды қызықтырып отыр. Air-дің корпусы жұқа және дизайны ерекше болмақ. Apple-дің эстетикаға негізделген және қолдануға ыңғайлы жеңіл моделі болады.
Apple кейінгі бес жылда алғаш рет алдыңғы камераны жетілдіріп, қазіргі 12 Мп сенсорды бес пластикалық линзамен 24 Мп сенсормен алты элементпен ауыстырады. Ал iPhone 17 Air смартфонының негізгі камерасы 48 Мп болады деп күтіледі. Оған қоса екі еселенген оптикалық зум бар. Екі модель де биыл қыркүйек айында сатылымға шығады деп жоспарланған.
Samsung-тың 2025 жылғы негізгі флагмандық моделі – Samsung Galaxy S25 смартфоны. Дизайны – ультражіңішке, металл және сапалы әйнектен жасалған. Қара, күміс, жасыл және алтын түсте шығады деп күтіледі. Экраны – 6,7 дюйм. Негізгі камерасы – 200 Мп, алдыңғы камерасы – 16 Мп (автофокус функциясы бар). Қуаты – 5000 мАсағ, PowerShare функциясы бар.
Смартфон жады – 256 ГБ, 512 ГБ және 1 ТБ. Samsung Galaxy S25 моделі 2025 жылдың алғашқы жартысында сатылымға шығуы мүмкін. Өнімді жұмыс істеймін, фото және видеоға түсіремін деушілерге дизайны ерекше таптырмас смартфон.
Ультра жіңішке дизайндағы Samsung Galaxy S25 Slim қалыңдығы шамамен – 6,4 мм. Негізгі камерасы – 200 Мп, ультракең бұрышты камерасы – 50 Мп және 3,5 есе оптикалық зумды 50 Мп телефото объективі бар. Процессоры – Snapdragon 8 Elite. Сонымен қатар 12 ГБ жедел жадымен жабдықталған. S25 Slim ультра жіңішке корпусының арқасында iPhone 17 Air-мен бәсекеге түседі.
Биыл Samsung Galaxy Z Fold 7 бүктелетін смартфоны да таныстырылады. Samsung бүктелу механизмін жетілдіріп, оны берік әрі аз байқалатындай етеді. Жаңа Flex Hinge технологиясы арқылы құрылғы жабық күйінде жұқа болады. Құрылғы су өткізбейді. Негізгі камерасы – 108 Мп, алдыңғы камерасы – 16 Мп. Қуаты 5000 мАсағ. Бұл смартфон да PowerShare функциясын қолдайды. Қаламмен жұмыс істеуге болады. Экранда бір уақытта 3 қосымшаны ашуға болады.
Samsung Galaxy Z Flip 7 бүктелетін смартфоны шағын және ықшам дизайнды ұнататындарға арналған. Бұл да су өткізбейді. Қара, ақ, күлгін және эксклюзивті жаңа түстерде шығады деп күтіледі. Негізгі камерасы – 50 Мп, алдыңғы камерасы – 10 МП (түнгі түсірілім жетілдірілген және автофокус бар).  Қуаты – 4000-4200 мАсағ. Смартфонды ашпай-ақ кейбір қосымшаларды іске қосуға болады. Бұл да тамызда Galaxy Z Fold7 үлгісімен бірге таныстырылады.
Биыл ақпанда Xiaomi 15 Ultra флагмандық смартфоны таныстырылады. Xiaomi флагманы Snapdragon 8 Elite процессоры, 120 Гц LTPO OLED дисплейі және төрт камерамен жабдықталған. 16 ГБ жедел жады көп тапсырманы орындауға мүмкіндік береді. Негізгі камерасы – 200 Мп. Қуаты – 5450-5800 мАсағ, бұл смартфонды ұзақ уақыт пайдалануға жетеді. Шаң мен суға төзімді.
Xiaomi 15 Ultra – алдыңғы қатарлы технологияларды, жоғары өнімділікті және мобильді фотосурет мүмкіндіктерін іздегендерге арналған керемет таңдау.
Huawei компаниясы Samsung Galaxy Z Flip 7 бүктелетін смартфонына бәсекелес ретінде Pocket 3 атты жаңа смартфон әзірлеп жатыр. Бұл құрылғы 2025 жылдың ақпан немесе наурыз айларында Қытайда таныстырылуы мүмкін. Pocket 3 алдыңғы Pocket 2 моделінен ықшамдау, жеңіл және жұқа болады деп күтіледі.
Сипаттамасы: 6.94 дюймдік OLED дисплейі, 120 Гц жаңарту жиілігі, HiSilicon Kirin 9010 немесе Kirin 9000 процессоры, 16 ГБ дейінгі RAM және 1 ТБ дейінгі сақтау орны. Негізгі камерасы – 50 Мп. Қуаты – 4,520 мАсағ. Бұл смартфонның екі үлгісі шығады, бірақ олардың айырмашылығы туралы әзірге ақпарат жоқ.
Nothing компаниясы 2025 жылдың бірінші жартысында үш смартфонды таныстыруды жоспарлап отыр: Nothing Phone (3), Nothing Phone (3) Pro және Nothing Phone (3) Plus. Nothing Phone (3) құрылғысының дизайны мен функциялары алдыңғы модельдерден ерекшеленіп, жоғары деңгейдегі мүмкіндіктерді ұсынады. Алдыңғы модельдердегідей, Nothing Phone (3) смартфонында айқын көрінетін артқы панель мен икемді жарықтандыру жүйесімен ерекшеленеді. Бұл жолы үш камералы жүйе мен жаңа Essential Glyph аймағы қосылады.
Экран өлшемі 6,5 дюймге дейін кішірейтілген, AMOLED дисплейі 120 Гц жаңарту жиілігі мен HDR10+ қолдауымен, ал құрылғы Qualcomm Snapdragon 7s Gen 3 процессорымен жабдықталған. Қуаты – 5000 мАсағ.
Nothing Phone (3) Pro дисплейі үлкенірек. Ал Plus моделі туралы нақты ақпарат жоқ.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",iPhone 17 смартфонының тұсаукесері биылғы қыркүйек айына жоспарланған.,,2025-01-23T15:00:00+05:00
avatar-supermen-formula-1-2025-zyly-zaryq-koretin-tanymal-filmderdin-treilerin-usynamyz,informburo.kz,"""Аватар"", ""Супермен"", ""Формула 1"": 2025 жылы жарық көретін танымал фильмдердің трейлерін ұсынамыз",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/avatar-supermen-formula-1-2025-zyly-zaryq-koretin-tanymal-filmderdin-treilerin-usynamyz,"2025 жылы ірі кинопремьералар жоспарланған. DC жаңа киноәлемді ""Суперменмен"" бастаса, Marvel бір жылда бірнеше фильм шығармақ. Ал ""Формула-1"" аталған жарыс туралы тарихтағы ең қымбат фильм болмақ. Дисней студиясының ""Ақшақар"" фильмі қазақшаға дубляждалады.
Биыл бұдан өзге тағы қандай фильмдер жарыққа шығады? Информбюро порталы әлемдік кинопремьераларға шолу жасады.
Ең көп касса жинаған ""Аватар"" фильмінің үшінші бөлімі 2025 жылғы 19 желтоқсанда көрерменге жол тартады деп жоспарланып отыр. Режиссер Джеймс Кэмеронның әйгілі туындысының екінші бөлімі ""Су жолы"" деп аталса, бұл жолғы атауы – ""От пен күл"" (Fire and Ash). Бұл бөлімде Пандора әлемі тереңірек зерттеліп, жаңа тайпалар қосылады. Оған қоса экология, отбасы және қақтығыс мәселесі кеңінен ашылады.
Фильм сюжеті құпия сақталғанымен, оқиға Пандораның отқа негізделген тайпаларын зерттеп, ""Күл халқының"" (Ash People) тарихын баяндайды. Бұл жолы Пандора тұрғындарының қараңғы, қарама-қарсы жағы көрсетіледі.
Marvel киноәлеміндегі ""Капитан Америка"" фильмінің жалғасы – ""Батыл жаңа әлем"" 2025 жылғы 14 ақпанда экранға шығады. Бұған дейін Стив Роджерс Капитан Америка болған еді. ""Кек алушылардың"" соңғы бөлімінде қалқаны мен атағын ол ""Сұңқарға"", яғни Сэм Уилсонға қалдырды. Marvel сюжетті құпия ұстағанымен фильмде Сэм Уилсонның жаңа Капитан Америка ретінде қаһарманға айналу жолын баяндалады.
Бұл – Marvel кинеәлеміндегі төртінші ""Капитан Америка"" фильмі және Сэм Уилсонды осы рөлде көрсететін алғашқы фильм. Фильм режиссері: Джулиус Она.
2025 жылғы 25 шілдеде Marvel суперқаһармандары – ""Таңғажайып төрттік"" фильмі шығады. Бұл жолы фильм ""Таңғажайып төрттік: Алғашқы қадамдар"" деп аталады. Режиссері: Мэтт Шакман.
Таңғажайып төрттік – Marvel Comics компаниясының ең алғашқы фантастикалық кейіпкерлер тобы. Төрт студент университетте оқып жүргенде нормадан ауытқыған ғарыштық энергия толқынын зерттегісі келіп, рұқсат сұрайды. Рұқсат ала алмаған достар амалсыздан айлақтағы соңғы зымыранды айдап әкетіп, ғарышқа ұшып кетеді. Жерге оралған соң кейіпкерлер ғажап қабілеттерге ие болады: Рид – денесін резеңке секілді созу, Сью – көзге көрінбеу, Джонни – жалынды адамға айналып, ұшу және отты қолдану, ал Бен тас адам атанып, адам сенгісіз ұлы күш пен қуатқа ие болды. Сөйтіп олар зұлымдыққа қарсы күресіп, суперқаһармандарға айналады.
Фильм сюжеті құпия болса да, Marvel киноәлемінің маңызды бөлігі саналатын әйгілі суперқаһармандар – Рид Ричардс (Мистер Фантастик), Сью Шторм (Көрінбейтін әйел), Джонни Шторм (Алау адам) және Бен Гриммнің (Тас адам) оқиғасын жандандырады.
""Супермен"" – DC Comics комикстерінің суперқаһарман кейіпкері Супермен туралы фильм. Бұл DC Universe медиафраншизасындағы алғашқы фильм, енді Супермен туралы фильмдер жаңадан шығады. Фильмнің режиссері және сценаристі – Джеймс Ганн. Супермен рөліндегі Кларк Кентті актер Дэвид Коренсвет сомдайды. Фильм сюжетінде Супермен бөтен ғаламшарлық тегі мен қарапайым адам арасындағы тепе-теңдікті табуға тырысады. Фильм премьерасы 2025 жылғы 11 шілдеге жоспарланған.
Биыл Disney студиясының тағы бір фильмі қазақ тілінде жарық көреді. Бұл жолы көрермендер ""Ақшақар"" фильмін қазақ тілінде тамашалай алады. ""Ақшақар"" – 1937 жылғы анимациялық фильмнің жаңа нұсқасы. Ақылды, Жұбаншақ, Күлегеш, Ұялшақ, Түшкiршек, Ұйқышыл және Аңқау есімді көрерменге таныс 7 ергежейлі экранға оралады. Ғажайып оқиға мен әсем әуенге толы бұл туынды балаларды да, ересектерді де бейжай қалдырмай, сиқыр әлеміне жетелейді.
""Ақшақар"" фильмінің режиссері – Марк Уэбб. Фильм 2025 жылғы 21 наурызда қазақ тілінде жарыққа шығады деп жоспарланып отыр.
""28 жылдан соң"" – режиссер Дэнни Бойлдің ""28 күннен соң"" (2002) және ""28 аптадан соң"" (2007) атты хоррор фильмдерінің жалғасы. Премьерасы 2025 жылғы 20 маусымда жоспарланған.
Бұл фильмдер ақырзаманнан кейінгі зомбилер бар өмірді баяндайды. ""28 күннен соң"" фильміне түскен Киллиан Мерфиді фильмнің жалғасынан көре аламыз. Фильм сюжеті Ұлыбританияда өрбиді. Індет жайлағанына жеті ай өткен соң ауру жұқтырғандардың көбі аштықтан өледі. Фильм трейлерінен арада 28 жыл өтсе де індеттің аяқталмағанын көреміз.
Актер Рэйф Файнс фильм өлуге жақын қалған анасын құтқаратын дәрігерді іздеген кішкентай баланың оқиғасы туралы дейді. Ол Англияның солтүстігін бойлай анасын алып жүреді. Орманда ауру жұқтырғандар тығылған. Бала дәрігерді тапқанда ол алғашында біртүрлі адамдай көрінуі мүмкін, бірақ шындығында ол жақсылық жағында болады.
Фильм iPhone 15 Pro Max смартфонына түсірілген.
2025 жылғы 21 мамырда атақты Том Круз ойнайтын ""Орындалмайтын миссия"" фильмінің сегізінші бөлімі шығады. Фильм режиссері – Кристофер Маккуорри.
Том Круз ""Орындалмайтын миссия"" фильмі жарық көргелі 29 жыл бойы арнайы агент Этан Хант рөлін ойнап келеді. Бұл жолы ол күллі әлемге қауіп төндіретін инновациялық жасанды интеллекті табуға тырысады. Ол оның көзін жойып, ата жауы Рабриэлдің жолын кесуі керек. Бұл бөлімде де алдыңғы бөлімдердегі көптеген таныс кейпкер бар.
""Айдаһарды қалай қолға үйрету керек"" анимациялық трилогиясының режиссері, сценарисі әрі продюсері Дин ДеБлуа бұл жолы кәдімгі актерлер сомдайтын фильм түсірді.
Фильм сюжеті бойынша бір кездері Викингтер айдаһармен үйлесімді өмір сүрді. Алайда заман өзгеріп, олар қаншама жыл айдаһарлармен соғысты. Жеткіншек Иккинг бір күні ""Тіссіз"" атты айдаһармен жолығып, екеуі достасып кетеді. Айдаһар оған және өзге де викингтерге әлемді басқа қырынан тануға көмектеседі.
Крессида Коуэллдің бестселлер кітаптарынан шабыттанған DreamWorks Animation студиясының ""Айдаһарды қалай қолға үйрету керек"" туындысы бірнеше марапатқа ие болды. Әлемдік прокатта 1,6 миллиард АҚШ долларынан астам табыс жинады. Бұл жолы Дин ДеБлуа озық визуалды эффектілер қолданып, анимациялық туындыны жанды әсерлі көрініске айналдырып, достықтың, батылдық пен тағдырдың шынайы мәнін ашқанда, Хикуп пен Тіссіздің эпикалық шытырман оқиғаларын таң қалдыратын реализммен өмірге әкеледі. .
Фильм 2025 жылғы 13 маусымда жарық көреді деп жоспарланған.
Оскар алған ""Паразиттер"" фильмінің режиссері оңтүстік кореялық Пон Джун-хо ""Микки 7"" фантастикалық романының желісімен ""Микки 17"" фильмін түсірді. Танымал актер Роберт Паттинсон мұз планетасын отарлау экспедициясының ""бір реттік"" қызметкері Миккиді сомдайды. Микки қайтыс болған сайын оның санасы жаңа денеге, яғни оның көшірмесіне жүктеледі. Алтыншы рет өлген соң Микки басқа қызметкерлерге ұқсамайтынын түсінеді. Жетінші миссияда тірі қалып, базадан байланыс үзіп қалады. Базаға оралғанда өзін алмастыратын адамды жасап қойғанын көреді.
Фильмде Тони Коллет, Стивен Йен және Марк Руффало ойнайды. ""Микки 17"" премьерасы бірнеше рет кейінге қалдырылды. Биыл 7 наурызда экранға шығады деп жоспарланып отыр.
""Формула-1"" чемпионаты туралы Apple Studios фильмі 2025 жылы маусымда жарық көреді. Басты рөлді Брэд Питт сомдайды. Фильм режиссері – Джозеф Косински. ""Мерседес"" командасының шабандозы, жеті дүркін әлем чемпионы Льюис Хэмилтон продюсерлік етті.
Фильм сюжеті бойынша ""Формула-1"" жұлдызы Сонни Хейс 1990-жылдары ауыр апаттан кейін спорттан кетеді. Бірнеше жылдан соң APXGP командасы екінші пилот ретінде топқа қосылуды және вундеркинд Джошуа Пирске тәлімгер болуды ұсынады.
Картина ""Формула-1"" кезеңдерінің бірінде түсірілді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Биыл суперқаһармандар туралы бірнеше фильм жарық көреді.,,2025-01-06T11:30:00+05:00
chatgpt-deepseek-gemini-zasandy-intellekt-basekesinde-kimnin-basi-zogary,informburo.kz,"ChatGPT, DeepSeek, Gemini. Жасанды интеллект бәсекесінде кімнің бәсі жоғары",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/chatgpt-deepseek-gemini-zasandy-intellekt-basekesinde-kimnin-basi-zogary,"Жасанды интеллект (ЖИ) қарқынды дамып, әлемде түрлі жаңа нейрожелі мен чат-бот пайда болып жатыр. Өткен жылдың соңында таныстырылған қытайлық DeepSeek жасанды интеллекті осы саланы дүр сілкіндірді. Өйткені, DeepSeek-ті әзірлеуге бар-жоғы 6 млн доллар жұмсалған, ал ChatGPT-ді жасауға 100 млн доллардан астам қаражат құйылған.
Сонымен қатар OpenAI, SoftBank және Oracle сынды ұш жетекші технологиялық алпауыт тарихтағы ең ірі ЖИ инфрақұрылымы болатын Stargate атты жаңа компанияның құрылғанын жариялады. Үш компания жобаға 100 млрд доллар инвестиция құйғалы отыр. Алдағы жылдары инвестиция 500 млрд долларға дейін артады. Осы мақсатта АҚШ-та 100 мың жаңа жұмыс орны ашылады.
Sensor Tower есебіне сүйенсек, 2024 жылы мобильді телефон қолданушылары жасанды интеллектілерге 1,1 млрд доллардан астам қаражат жұмсаған. Бұл 2023 жылға қарғанда үш есе көп.
Осы ретте Informburo.kz танымал жасанды интеллектілерге шолу жасап, мүмкіндіктері мен айырмашылықтарын екшеп көрді.
ChatGPT – OpenAI жасаған үлкен тілдік модель (LLM). Ол табиғи тілде сөйлесуге, мәтін жазуға, аударуға, код жазуға және аналитикалық тапсырмаларды орындауға қабілетті.
ChatGPT не істей алады?
ChatGPT-ді тегін қолдануға болады. Сонымен қатар оның Plus (айына 20 доллар) және Pro (айына 200 доллар) және бизнеске арналған ақылы тарифтері де бар. Сәйкесінше, әр тарифтің мүмкіндігі әртүрлі.
Appfigures статистикасына сәйкес, ChatGPT-ді пайдаланушылардың жартысынан астамы 25 жасқа толмаған. Жастар оны оқу, жұмыс және ойын-сауық үшін белсенді пайдаланады. Pew зерттеу орталығының мәліметі бойынша, ChatGPT-ті үй тапсырмалары мен күнделікті тапсырмаларды орындау үшін пайдаланатын жасөспірімдердің пайызы бір жылда екі есе өскен.  Ал 50-64 жас аралығындағы қолданушылар 20,2 пайызды құрайды. Ересектер де жасанды интеллектіні күнделікті тапсырмаларды орындауға және жеңілдетуге қолданады.
Оқи отырыңыз: Илон Маск: 2028 жылға қарай жасанды интеллект адам қолынан келетін дүниелерді түгел үйренеді
DeepSeek – Қытайлық DeepSeek AI компаниясы жасаған үлкен тілдік модель. Бұл жүйе OpenAI-дың GPT-4 моделіне балама ретінде жасалған.
Соңғы айларда бүкіл әлем DeepSeek-ті белсенді түрде талқылап жатыр. 2025 жылдың қаңтарындағы жағдай бойынша чат-бот барлық аймақта жүктеп алу бойынша бірінші орында болды.
Аталған ЖИ моделін оқыту үшін өзгелерінен 14 есе аз инвестиция кеткен. Осыдан кейін америкалық технология компанияларының акциясы құлдырады. Соның ішінде Nvidia акциялары құнының 17 пайызын жоғалтты.
DeepSeek не істей алады?
DeepSeek-тің барлық мүмкіндігін пайдалану үшін ешқандай ақы төлеудің қажеті жоқ. Ол мобильді қосымшада да, компьютерде де тегін жұмыс істейді.
Оқи отырыңыз: ChatGPT: Жасанды интеллект адам еңбегін алмастыра ала ма?
Qwen немесе Tongyi Qianwen – Alibaba компаниясы жасаған жасанды интеллект. Бұл модель бизнеске, электрондық коммерцияға және автоматтандырылған қызметтерге арналған.
Жуырда Alibaba платформасы Qwen2.5 тобына екі жаңа модель: Qwen2.5−7B-Instruct-1M және Qwen2.5−14B-Instruct-1M қосылғанын хабарлады. Танымал DeepSeek сияқты, жаңа чат-боттардың бастапқы коды ашық.
Сынақ кезінде ЖИ 1 млн таңбасы бар құжаттардан жасырын ақпаратты дәл шығара алған. Qwen2.5−14B-Instruct-1M бірнеше деректер жиынында GPT-4o-mini-ден асып түсетіні айтылып жатыр.
Qwen не істей алады?
Qwen толықтай тегін жұмыс істейді.
Gemini – Google компаниясы әзірлеген жасанды интеллект моделі, бұрын Bard деп аталған. Ол мультимодальды, яғни мәтін, сурет, аудио және видео өңдей алады.
Gemini не істей алады?
Gemini-дің тегін нұсқасы бар. Алайда ЖИ-дің барлық мүмкіндігін қолдану үшін Gemini Advanced нұсқасын (айына 19,99 доллар) қосу қажет.
Жуырда Google компаниясы нейрондық желінің жаңартылған Gemini 2.0 Flash нұсқасын ресми түрде таныстырды . Бұл алдыңғы нұсқалармен салыстырғанда айтарлықтай жетілдірілген: модель мәтінмен, кодпен және суреттермен жұмыс істеуде жылдамырақ, дәлірек және тиімдірек болды. Жаңа нұсқа қазірдің өзінде веб-нұсқада және мобильді қосымшаларда бар, ең бастысы, оны тегін пайдалануға болады.
Оқи отырыңыз: Астанада халықаралық жасанды интеллект орталығы ашылады – Олжас Бектенов
Claude – Anthropic компаниясы әзірлеген үлкен тілдік модель. Қауіпсіз әрі сенімді ЖИ саналады, әсіресе корпоративтік сектор мен аналитикалық тапсырмаларға арналған.
2024 жылдың басында Chatbot Arena платформасында пайдаланушылар әртүрлі ЖИ-мен жұмыс істейтін чат-боттардың мүмкіндігін салыстыра отырып,  Claude 3 тіл үлгісі GPT-4-тен басым екенін анықтаған.
Claude не істей алады?
Егер сізге қарапайым чұхбат пен мәтіндерге қатысты көмек керек болса, Claude тегін нұсқасын қолданып көруге болады. Ал күрделі тапсырмалар үшін Claude Pro (айына 20 доллар) немесе Claude Business тарифі бар.
LlaMA (Large Language Model Meta AI) – Facebook, WhatsApp және Instagram-ның “атасы” Meta компаниясы әзірлеген үлкен тілдік модель.
LLaMA 3.2 негізгі ерекшелігі – пайдаланушының құрылғысында тікелей жұмыс істеу мүмкіндігі. Ол арқылы ұялы телефонда, планшетте немесе тіпті смарт көзілдіріктерде мәтінді, аудио және бейнені тікелей өңдеуге болады. Сонымен қатар аталған ЖИ интернетсіз де жұмыс істей алады.
LlaMA не істей алады?
Meta өнімі барлық қолданушы үшін тегін.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","2024 жылы мобильді телефон қолданушылары жасанды интеллектілерге 1,1 млрд доллардан астам қаражат жұмсаған.",,2025-02-04T13:30:00+05:00
kalmar-oiyny-2-nege-korermen-synyna-usyrady-xikayanyn-usinsi-mausymyna-qatysty-bolzamdar,informburo.kz,"""Кальмар ойыны 2"" неге көрермен сынына ұшырады? Хикаяның үшінші маусымына қатысты болжамдар",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/kalmar-oiyny-2-nege-korermen-synyna-usyrady-xikayanyn-usinsi-mausymyna-qatysty-bolzamdar,"""Кальмар ойыны"" (Squid Game) екінші маусымы Netflix платформасында қаралым саны бойынша рекорд орнатты. 2024 жылдың 26 желтоқсанында жарыққа шыққан туындыны көрермендер алғашқы аптада 68 млн рет көрген. Оның алдыңғы маусымнан ерекшелігі қандай? Көпшіліктің көңілінен шықты ма? Үшінші маусым қашан жарыққа шығады? Оқиға қалай жалғасуы мүмкін? Жауап іздеп көрдік.
Сюжет: Бас кейіпкер №456 нөмірлі ойыншы Сон Ги Хун (Ли Чон Чжэ) қауіпті ойынға қайта оралады. Мақсаты — ойынды ұйымдастырып отырған адамдардың бетпердесін шешіп, оларды тоқтату. Ол басқа ойыншыларды да қатарына қосып алуға тырысады. Алайда бұл жолы да №001 ойыншы тосынсыйға толы болып шығады. Сонымен қатар ойын түрлері өзгеріп кеткен, ұйымдастырушылар барлығын қиындатып жіберген.
Актерлік құрам: Ли Чон Чжэмен бірге бірінші маусымда ойын жүргізушісін сомдаған Ли Бен Хон, ойынға адам жинайтын кейіпкерді жандандырған Гон Ю және полиция қызметкері Ви Ха Джун да бой көрсетеді. Сонымен қатар Им Сиван, Кан Ха Ныль, Пак Сун Хун және Ян Дон Гын және тағы басқа да актерлер бар.
Ал жаңа кейіпкерлер қатарында криптовалютамен айналысамын деп қарызға батқан жігіт, бұрын сарбаз болған трансгендер, жастар арасында танымал рэпер, аяғы ауыр болып барар жері қалмаған жас қыз, құмар ойнап қарызға батқан ер адам мен сол баласын құтқарғысы келетін ана секілді өмірде ""жолы болмаған"" адамдар бар.
Екінші маусым Metacritic платформасында 61 балл жинады. Оған 34 адам пікір қалдырған. Оның 17-сі — оң, 16-сы — аралас, 1-і — теріс пікір.
The Hollywood Reporter сыншысы бұл маусымды өте төмен бағалады .
""Шынында, бұл мүлде толық бір маусым емес. Бұл 2025 жылы шығатын үшінші маусымның алты сериядан тұратын кіріспесі іспетті"", — деп жазды.
Оның жазуынша, кейіпкерлердің тағдыры онша ашылмаған. Екі серияны Сон Ги Хунның ойынға оралуына арнағаны да көрерменді жалықтырып алуы мүмкін. Десе де, ол бұл тәсіл арқылы режиссер бас кейіпкердің ішкі хәлін, қаншалықты күйінгенін, не үшін кек алғысы келетінін көрсеткісі келгенін айтады.
Бұл пікірмен The Guardian авторы да келіседі . Ол сахнаның бұлай созудың және жалпы оқиғаның жалғасын түсірудің қажеті жоқ екенін айтты. Себебі, оның пікірінше, бірінші маусым толықтай аяқталған туынды, екінші маусымды түсіруге тек коммерциялық мүдде мәжбүр еткен. Дегенмен, сыншы сериалдың денсаулық сақтау саласындағы қымбатшылықты көтергенін ұнатқан.
Ал Variety әлдеқайда жағымды рецензия жариялап, жаңа маусымды ""қан төгіске толы әрі таңғаларлықтай тартымды"" деп сипаттады. Журналистің пікірінше, екінші маусым бірінші маусымның сюжетін дамытып қана қоймай, сонымен қатар капиталистік эксплуатация, моральдың құлдырауы және әлеуметтік теңсіздікке жаңа көзқарас ұсынады.
""Сюжет жоспарланбаған жүктілік, криптовалютаның тұрақсыздығы сынды басқа да заманауи мәселелер немесе ықпалды адамдардың жастардың өміріне қалай әсер ете алатынын көрсеткен (...) Сериал антиутопиядан гөрі, үнемі нашарлап келе жатқан жаһандық дағдарысты көрсетеді"", — делінген мақалада.
Айта кетейік, ""Игра в кальмара"" бірінші маусымы Metacritic-те 13 рецензия бойынша 69 балл жинаған еді.
Әлеуметтік желідегі пікірлерге сүйенсек, екінші маусым 7 бөліммен бітіп кеткеніне қатысты шағым көп болды. Себебі, екінші маусымда ойыншылар алты ойынның тек үшеуін ғана ойнап үлгерді, Сон Ги Хунның жоспары сәтсіз аяқталды, полиция аралға әлі жеткен жоқ. Дегенмен, бұған қатысты режиссердің өз жауабы бар.
""Екінші және үшінші маусымның сценариіне арналған хикая өте ұзақ болып кетті. Бастапқыда мен оны 8-9 эпизодқа сыйдыруды жоспарлағанмын, бірақ хикаяны толық аяқтағанда қарасам, 10-нан астам эпизод шығыпты. Оны бір маусымға сыйғызса, тым ұзақ болып кетеді деп ойладым. Сондықтан екінші маусымды аяқтап, үшінші маусымға өтуге болатын сахна керек болды. Ал Ги Хунның оқиғасына келсек, оның ойынды тоқтатуға тырысқан барлық әрекеті сәтсіз аяқталды. Адам жалдап, бақылау құрылғысын орнатуы, ойынды тоқтату үшін ойыншыларды қарсы дауыс беруге үгіттеуі, сосын ойыншыларды біріктіріп, ойын ұйымдастырушыларына қарсы бүлік шығару мақсаты да іске аспады. Ең жақсы досы Джон Бэден айырылып қалды. Осы оқиғалар Ги Хунның келесі маусымдағы табиғатын ашуға таптырмас сахна деп ойладым. Себебі бұның бәрі оған өте ауыр тиеді. Енді ол ары қарай қалай әрекет етеді? Бұл әрі қарай дамитын оқиға"", — деді Хван Дон Хек.
Everyone say hi to Chul-su 👋 Squid Game 3 coming 2025. pic.twitter.com/hCgNexjJbC
Сериалдың үшінші маусымы 2025 жылдың жаз немесе күз айларында жарыққа шығуы мүмкін. Бұл туралы туындының режиссері әрі сценаристі Хван Дон Хек Variety-ге берген сұхбатында айтты. Режиссердің айтуынша, екінші маусымның соңындағы титрлардан кейін үшінші маусымға қатысты мәліметтер көрсетіледі.
Сонымен қатар, Netflix платформасы жаңа маусымның алғашқы постерін жариялап, онда ""Қызыл жарық – Жасыл жарық"" ойынындағы Йон Хи және Чоль Су атты қуыршақтарды көрсетті. ￼
Сериал үшінші маусыммен аяқталады.
Осыдан біраз уақыт бұрын Netflix-тің Оңтүстік Кореядағы Youtube арнасында үшінші маусым 2025 жылдың 27 маусымына жоспарланғаны туралы ақпарат шыққан, бірақ көп өтпей арна ол ақпаратты өшіріп тастады.
Қазіргі уақытта үшінші маусымның нақты сюжет желісі туралы толық ақпарат жоқ. Алайда әлеуметтік желі қолданушылары оқиғаның өрбуіне қатысты болжамын жарыса жазып жатыр.
№1 болжам: Бірінші маусымда №001 ойыншы болған О Иль Нам ойын жүргізушісі әрі екінші маусымның №001 ойыншысы Хван Ин Хоның әкесі болып шығуы мүмкін. Себебі бірінші маусымда №456 ойыншы сүт іше алмайтынын айтқан кезде О Иль Нам баласының да сүт іше алмайтынын еске алған еді. Екінші маусымда Хван Ин Хо да өзіне берілген сүтті ішпей, аяғы ауыр ойыншыға бере салады.
№2 болжам: Жүргізуші Хван Ин Хо да — бұрын осы ойынға қатысып, жеңіп шыққандардың бірі. Оның екінші маусымда №456 ойыншыға өз өмірі, әйелінің ауырғаны туралы айтқаны шын. Яғни, ол кезінде әйеліне донор тауып, ота жасату үшін осы ойынға қатыстып, жеңіп шыққан. Алайда, үлгермей қалған. Содан кейін өмірден түңіліп, ойын ұйымдастырушыларының қатарына қосылған. Тіпті, ойыннан ""шығып"" қалғандардың ағзасын донорға сатып жүрген де сол болуы мүмкін.
№3 болжам: Екінші маусымдағы Таностың ""командасындағы"" ұялшақ және өте қорқақ жігіт, №125 ойыншы Мин Су бірінші маусымда VIP қонақ болған. Көрермендер сериал туралы ақпаратты мұқият зерттей келе, Мин Суды сомдаған актер Дэвид Лидің ""Кальмар ойынының"" бірінші маусымында алтын бұғы маскасын киген VIP қонақтың рөлін сомдағанын анықтады. Демек, тек жүргізуші ғана емес, VIP қонақтардың бірі де адреналин сезіну үшін ойынға араласқан деген болжам бар.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Сериал жайлы қызық деректерді ұсынамыз.,,2025-01-06T15:00:00+05:00
ministrlerdi-zaqsy-tanisyz-ba-birge-teksereiik-fototest,informburo.kz,"Министрлерді жақсы танисыз ба, бірге тексерейік. Фототест",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/ministrlerdi-zaqsy-tanisyz-ba-birge-teksereiik-fototest,"Қазақстан Үкіметін премьер-министр Олжас Бектенов басқарады. Үкімет басшысының 7 орынбасары бар, олардың үшеуі министр қызметін қоса атқарады. Министрлердің жалпы саны – 21.
Информбюро порталы министрлердің фотосуреттерін пайдалана отырып, арнайы тест әзірледі. Біліміңізді сынап көріңіз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақстан Үкіметінде 21 министр жұмыс істейді.,,2024-10-30T12:00:00+05:00
namaz-aldynda-namaz-kezinde-zane-namazdan-keiin-qandai-dugalar-oquga-bolady,informburo.kz,"Намаз алдында, намаз кезінде және намаздан кейін қандай дұғалар оқуға болады",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/namaz-aldynda-namaz-kezinde-zane-namazdan-keiin-qandai-dugalar-oquga-bolady,"""Дұға"" сөзі араб тілінде ""айту, шақыру, жәрдем сұрау, Аллаға жалбарыну, Алладан тілеу"" деген мағыналарды білдіреді. Дұға – Алла мен пенде арасындағы байланыс. Терминдік мағынасы бойынша, ""дұға"" – пенденің Аллаға сиынуы және жалбарынуы, пенденің Алланың ұлылығының алдында әлсіздігін мойындауы, құрмет сезімдерімен Алланың мейірімін, жәрдемін және кешірімін тілеуі.
Мұхаммед пайғамбар ""Дұға – құлшылықтың негізі"" деген. Құран Кәрімде Алла Тағала: ""(Уа Мұхаммед) егер құлдарым сенен Мен туралы сұраса, шынында Мен оларға өте жақынмын. Маған жалбарынып, дұға еткеннің дұғасын жауапсыз қалдырмаймын. Ендеше, олар да тура жолда болу үшін Маған жауап берсін һәм маған иман келтірсін"", – деген. Мұнда Алла Тағалаға шынайы сеніммен мінәжат қылып, ықыласпен тілек тілеген жанның дұғасы қабыл болатыны айтылған.
Осы орайда Информбюро порталы оқырманға ҚМДБ жариялаған намаздан бұрын, намаз кезінде және намаздан кейін оқылатын дұғалар легін ұсынады.
Мешітке кірер кезде оқылатын дұға
""Я, Алла! Барлық күнәмді кешір әрі рақым есігіңді маған аша көр!"" (Ахмад ибн Ханбал, Муснәд, 6\283).
Мешіттен шығар кезде оқылатын дұғалар
""Алланың атымен, Алланың елшісіне салауат және сәлем болсын!"", ""Я, Алла! Сенің кеңшілігіңді сұраймын"", ""Я, Алла! Мені шайтанның азғыруынан сақтай көр"" (Ахмад ибн Ханбал, Муснәд, 6/283).
Азан дұғасы
""Я, Алла! Уа, мына толық азан мен оқылатын намаздың Раббысы! Мұхаммедке арқау болуды, ерен ерекшелікті бер! Оны өзің уәде еткен ""Махмуд шыңына"" жеткіз"" (Муслим, Азан, 384).
Субхәнәкә дұғасы
""Я, Алла! Сені тәсбих етемін (Сен күллі нұқсан атаулыдан мінсізсің). Саған ""хамд"" айтып, мадақтаймын. Сенің қасиетті есімің аса мүбәрәк. Сенен басқа ешбір құдай жоқ"".
Оқи отырыңыз: Дұғаны онлайн жасауға бола ма? ҚМДБ өкілі жауап берді
Әт-тахият дұғасы
""Барлық дұғалар, мадақтар, тән-дүние ғибадаттары Аллаға лайық. Уа, Пайғамбар! Саған сәлем әрі саған Алланың рақымы мен берекесі жаусын! (Уа, Раббымыз!) Сәлем бізге және Алланың салиқалы құлдарына болсын. Алладан өзге Құдай жоқ екеніне және куәлік етемін. Мұхаммед – Алланың құлы әрі Пайғамбары"".
Аллаһумма салли дұғасы
""Я, Алла! Хазіреті Ибраһимге және Ибраһимнің әулетіне салауат еткенің сияқты, Хазіреті Мұхаммедке және Мұхаммедтің әулетіне салауат ет. Расында, Сен – барлық жағынан мақтауға лайықсың және даңқың ұлы"".
Аллаһумма бәрик дұғасы
""Я, Алла! Хазіреті Ибраһимге және Ибраһимнің әулетіне береке бергенің сияқты, Хазіреті Мұхаммедке және Мұхаммедтің әулетіне береке бер. Расында, Сен – барлық жағынан мақтауға лайықсың және даңқың ұлы"".
Раббәнә әтинә дұғасы
""Уа, Раббымыз! Бізге бұл дүниеде де жақсылық бер, ақыретте де жақсылық бер және бізді тозақ азабынан сақта!""
Раббәнәғфир лии дұғасы
""Уа, Раббымыз! Мені, әке-шешемді және барша мұсылмандарды қиямет күні кешіре көр!""
Құныт дұғасы
""Я, Алла! Біз Сенен жәрдем, кешірім тілеп, Сенен тура жол сұраймыз. Саған иман етіп, күнәміз үшін тәубе етіп, Саған сүйенеміз. Сені барлық жақсылықтармен мадақтап, зікір етеміз. Бізге берген ырыс-берекеңе шүкір етеміз. Сені теріске шығармаймыз. Саған қарсы келгендерді теріске шығарып, олармен байланысымызды үземіз. Я, Алла! Біз Саған ғана құлшылық етіп, Сен үшін намаз оқып, Саған сәжде етеміз. Саған лайық құл болып, Сенің ризалығыңды алу үшін жігерленіп, алға ұмтыламыз. Сенің рақымыңнан үміттеніп, азабыңнан қорқамыз. Күмәнсіз, Сенің азабың кәпірлерге тән"".
Оқи отырыңыз: Намаз оқымай, ораза ұстау дұрыс па? Ауыз бекіту үшін білу тиіс 20 сұраққа жауап
Мұхаммед пайғамбар намаз оқып болғаннан кейін үш рет ""астағфирулла"" деп, Алладан кешірім тілеп, содан соң мына дұғаны оқитын:
""Я, Алла Сен Сәлемсің. Сәлем – Сенен. Сен күллі нұқсан атаулыдан пәксің. Дүние мен ақырет сәлеметі мен бейбітшілігі сенің көмегіңмен ғана болады. Нағыз қасиетті – Сенсің. Уа, құдірет пен жомарт иесі Раббым!"" (Мүслим, Мәсәжид, 135).
""Я, Алла! Біздің осы парыз намазымызды сүннетімен, бүкіл кемшілігімен қоса өз кеңшілігіңмен әрі жомарттығыңмен қабыл ала көр. Және оны (намазды) бетімізге баса көрме, уа бүкіл әлемнің Иесі және жәрдем берушілердің ең абзалы, біздің жанымызды мұсылман кезімізде алып, ізгі құлдарыңмен бірге қайта тірілте көр. Жаратылыстың ең ардақтысы әзірет Мұхаммедке және Оның жанұясы мен барлық сахабаларына Алла Тағаланың сәлемі болғай!""
""Я, Алла! Оқыған намазымызды, ұстаған оразамызды, (намаздағы) қиямымызды, қирағатымызды, рукуғымызды, сәждемізді, отырысымызды, ұлықтауымызды, бір өзіңді дәріптеуімізді, кішіпейілділікпен мойынсұнуымызды, жалынып, жалбарынуымызды қабыл ете көр. Я, Алла! Кемшіліктерімізді толықтырып барлығын бірдей қабыл ала көр, дұға-тілекке жауап беріп, тірілердің күнәсін кешіріп, өлілерді мейіріміңе бөлегейсің! Уа, Иеміз! Уа, Алла! Уа, Қорғаушы! Бізді барлық жамандық атаулыдан, аурусырқаудан сақтай көр"".
""Я, Алла! Сені зікір етуім, Саған шүкір етуім және Саған ең жарасымды түрде құлшылық жасауым үшін мені демей көр!"" Мұхаммед пайғамбар бұл дұғаны сахабасы Муаз ибн Жәбалға әр намаздан кейін оқып тұруды ұсынған (Әбу Дәуіт, Уитр, 26).
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Дұға – Алланы еске алу деген сөз.,,2024-11-18T13:30:00+05:00
qazaqtyn-umyt-bola-bastagan-salt-dasturin-qansalyq-bilesiz-test,informburo.kz,Қазақтың ұмыт бола бастаған салт-дәстүрін қаншалық білесіз? Тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaqtyn-umyt-bola-bastagan-salt-dasturin-qansalyq-bilesiz-test,"Информбюро порталы қазақтың ұмыт бола бастаған салт-дәстүрлері туралы ақпаратты жинақтады. Алдымен қазақ дәстүрлері туралы біліміңізді тест сұрақтарына жауап беру арқылы тексеріп, содан кейін ғана материалды оқып шығуды ұсынамыз.
Тест 10 сұрақтан тұрады. Сұрақтарға жауап беріп болған соң, бұл дәстүрлер туралы толық ақпаратты төменнен оқи аласыз.
Ат тұлдау – қазақ халқының дәстүрлі аза тұту рәсімі. Ертеде қаза болған адамның атына ерін теріс ерттеп, үстіне киім-кешегін жайып, қару-жарағын іліп, ең үстіне бас киімін қойған. Жоқтау айтып жүріп, аттың құйрық-жалын күзеген. Оны тұл ат, кейде қаралы ат деп атаған. Тұл ат жыл бойы мінілмей, бос жүреді. Бір жылдан соң марқұмның асына сойылады. Атты соярда да жоқтау айтылады. Қазір адамдар темір тұлпарға мінетін болған соң бұл салт ұмытылып бара жатыр.
Аушадияр – үйлену, қыз ұзату тойында орындалатын насихатқа толы ән-жыр. Жәй өлең емес, өзіндік айтылар әні, ерекше ұлттық тәрбиелік маңызы бар. Аушадияр деп аталатын бұл жырдың үлгілерін шетелдегі қазақтар сақтап, бізге жеткізген. Қазір Қазақстанда аушадияр айтылмайды. Қарапайым, тұрмыстық сөздерге құралғандықтан, ол тез жатталады.
Ерулік – жаңадан көшіп келген көршілерді үйге шақырып, дастархан жайып, қонақ қылу дәстүрі. Тұрғылықты ауыл тұрғындары жаңа қонысқа көшіп келген отбасы сол ортаға тез үйренісіп, бір-бірімен жақын араласып кетуін ойлап, барынша көмек берген.
Ерулік асы қысқы соғымның сүбелі мүшелерінен, қазы-қарта, жал-жаядан пісірілген. Тіпті жаңа көршілерге қой сойған. Көшіп келгендер жас отау болса, оларға ыдыс-аяқ секілді тұрмысқа қажет заттарды сыйлаған.
Оқи отырыңыз: Бәсіре, тілашар, айдар мен танабау тағу. Қазақтың бала тәрбиесіне қатысты 10 салт-дәстүрі
Деңгене – сайыс ретінде ұйымдастырылатын салт-дәстүрлердің бірі. Көрші ауылдан келген үш-төрт жігіт алдымен түсетін үйін сайлап алып, сол үйдің жанына барып ""Деңгене! Деңгене жеуге келдік"" деп дейді. Ал үй иесі бұл сөзді естіген соң, семіз бір қойды сойып, етін түгел қазанға салдыртады. Деңгене дәстүрі бойынша келген жігіттер сол қойдың етін түгелімен жеп, сорпасын ішуі керек. Тауыса алмаса, бір қойды екі қой қылып қайтаруға мәжбүр болған.
Сыралғы – аңшыдан , саятшыдан, балықшыдан алынатын сыбаға , үлес , олжа . ""Батырдан – сауға, аңшыдан – сыралғы"" деген мәтел бар.  Сыралғы – олжалы, қанжығасы қанданып келе жатқан аңшыдан немесе саятшыдан кездескенде сұралатын дәстүрлі, кәделі жол әрі ырым. Мәрт аңшылар мұндайда ""сыралғы"" сұрағанның сөзін жерге тастамайды. Бірақ атып алған аң сыйлыққа жатпайды.
Бәсіре – бала дүниеге келуі малдың төлдеуімен сәйкес келгенде, балаға жаңа туған құлын, бота, қозы немесе лақ сыйлаған. Төлді ""нәрестенің бәсіресі"" деп атаған. Қазақ халқының ұғымында дүниеге келген баланың болашағы өзіне атаған бәсіремен тығыз байланысты. Сондықтан оны мінбейді, сатпайды. Бәсіре мүмкіндігінше жүйрік, жорға болғаны дұрыс. Бәсірені баламен бірге қадағалайды, бұла қып өсіреді. Қазақ халқы бәсіресі бар баланың да есейе келе малға деген ықыласы, пейілі түзу болады деп пайымдаған.
Қалжа – жас босанған әйелге арнап пісірілетін тағам. Жас босанған ана мен бала үшін қой сойылады. Босанған анаға қырық күн бойы осы жас еттің сорпасын ішкізіп, етін жегізген. Осылайша әйел жоғалтқан күш қуатын қайта жинаған. ""Жас босанған әйелдің тісі әлсіз болады, түсіп қалуы мүмкін"" деп суық ас жегізбеген. Жақсы қалжалаған келіннің сүйектері қақсамай, тістері түспей, буындары жақсы, алты күннің ішінде үй тіршілігіне араласып кеткен. лжа келіншектің күйеуінің мойнындағы міндеті саналғанымен, оны келіннің төркіні де әкеледі.
Оқи отырыңыз: Қазақтың қандай салт-дәстүрлері сақталмай қалған?
Сыйыт – ертеде қайтыс болған адамның киімдерін оның сүйегін жууға кірген адамдарға үлестіру салты. Бас жағына түскенге – бас киімін, ортасына түскенге – шапанын, аяғына түскенге етігін (шұлғауымен) атап, таза, тұтынылмаған киімді берген. Бұған қосымша өзі қатарлас адамдарға басқадай ұсақ киім, көйлек және басқа кәде қоса ұсынған. Егер киімі берілмесе аруақ жалаңаш жүреді деген сенім бар. Үлестірген киімді алған адамдар ""қабыл болсын"", ""тие берсін"" деп ниет еткен.
Жарыс қазан – аяғы ауыр әйелдің толғағы басталған кезеңде жасалынатын әдет-ғұрып, салт-дәстүр. Толғақ басталғаннан бастап енесі көрші-көлем, жақын-жуық әйелдерді шақырып, толғағы тез болып, бала ертерек туылсын деген ырымменен жарысқазан береді. Әйелдер босанар сәтте басқа әйелдер қазанға жеңіл-желпі тамақ істеп оны босанатың әйелден бұрын пісірмек болып ""жарысады"". Тамақ піскенше әйел де жарыса тез босанады деген сенім бар.
Түйе мұрындық – ұзатылып келе жатқан қызға жасалатын әде. Қызы ұзатылып көшіп келе жатқан көш көрші ауылдың тұсынан өткенде, көрші ауылдың әйелдері, көш алдынан арқан керіп тосады да, алдыңғы түйенің бұйдасынан, мұрындығынан мықтап ұстап алады. Оны жүргізбей ""түйе мұрындық"" деген атпен кәде сұрайды. Көш бастап келе жатқан кексе әйел оған жол өтеп, көйлек беріп құтылады. Сый алғандар батасын беріп, ризашылығын білдіріп тарасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қазақ халқы салт-дәстүрге бай болғанымен, көпшілігі бүгінде сақталмайды.",,2024-11-01T14:00:00+05:00
qysta-tauga-syqqanda-qandai-qauipsizdik-erezelerin-eskeru-kerek,informburo.kz,Қыста тауға шыққанда қандай қауіпсіздік ережелерін ескеру керек,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qysta-tauga-syqqanda-qandai-qauipsizdik-erezelerin-eskeru-kerek,"Алматы маңындағы тауларда туристер көп жүреді. Олардың бәрі бірдей тауға шыққанда қауіпсіздік шараларын біле бермейді. Сол себепті жаңалықтардан тауға жалғыз шыққан, адасып кеткен, қалаға қайта алмай қалған адамдардың құтқарылғаны туралы жиі естиміз. Өкінішке қарай, кейде туристерді құтқарып қалу мүмкін емес. Олар құтқарушылар келгенше жан тапсырады.
Тауға шығарда нені ескеру қажет? Қалай киіну керек, қандай жабдықтар болуға тиіс? Қандай жағдайлар өлімге әкеп соқтыруы мүмкін? Қыста тауға шығу неліктен қауіпті? Бұл сұрақтарға альпинизм нұсқаушысы, құтқарушы Бақыт Данабек жауап берді.
""Екі жылдан бері 109 құтқару қызметінде жұмыс істеп жүргенде бірнеше қайғылы оқиғаға куә болдым. Ең бірінші себебі – адам тауға жалғыз шығады. Қауіпсіздік шараларын сақтамайды. ""109"" құтқару қызметіне емес, көбінесе ""112"" төтенше жағдай қызметіне хабарласады. Бұл қате емес. Дегенмен құтқару жұмыстарымен ""109"" қызметі айналысады. Ал тауда құтқару жұмыстарына жан-жақты дайындалған мамандар, альпинизм, спорттық разряды бар білікті мамандар жұмылдырылады. Тау – адам баласы үшін қатыгез орта. Ауа райы, әсіресе, қыста екі-үш есе қиындай түседі. Тауға қауіпсіз барып-келу гид, нұсқаушы не болмаса топтағы адамдардың шешім қабылдай алу қабілетіне байланысты"", – деді Бақыт Данабек.
Оқи отырыңыз: ""От жақсаңыз – айыппұл 300 мың теңге"". Тауға шығарда білу қажет 20 бап
Құтқарушының айтуынша тауда өлімге әкеп соқтыратын екі фактор бар: біріншісі – қауіпсіздік шараларына немқұрайлы қарау, екіншісі – жағдайды дұрыс бағалай алмау.
""Тауда ауа райы өте тез құбылады. Ашық күнде бұлт үйіріліп, жаңбыр жауып кетуі мүмкін. Дұрыс киіну, ауа райына сай киім алып жүру, тамақ-суды дайындау, байланыс, құрал-жабдық та қауіпсіздік шараларына кіреді. Қыс пен жаз бірдей емес. Құтқару жұмыстары қай уақытта болса да оңай емес. Десе де қыста күрделене түседі, өйткені қыста күн қысқа. Уақыт бір сағатқа артқа жылжып, күннің ерте батуы да құтқару жұмыстарына әсер етеді. Жарықта адамды құтқару оңай. Алайда адамдар күн батып, қараңғы түскен соң ғана адасқанын не жағдайы қиын екенін түсініп, көмекке шақырады"", – деді құтқарушы.
Қыста тауда қар көп жатады. Қарда қалған адамның ізінен қайда кеткенін табу оңай болғанымен, қалың қарда қозғалыс баяулай түседі. Құтқарушылар жазда бір сағатта жететін жерге төрт сағатта жетуі мүмкін. Ал зардап шеккен адам бір орында тапжылмай күтемін деп тоңады. Тіпті денесін үсік шалуы мүмкін. Қыста ғана емес жазда да тауда түн салқын екенін ұмытпаған жөн.
""Таудағы қайғылы оқиғалардың басты екі себебі – төменгі температура мен жарақаталу. Бір жылы Аустралиядан келген турист жалғыз өзі Үлкен Алматы көліне жұқа киіммен шығып, қайта алмай суықта түнеп, қайтыс болды. Суықта тоғып құтқарушыларды күткен. Әріптестері оны ертесіне іздей бастаған. Таудан құлап не сүрініп жарақат алып қайтыс болатындар да аз емес"", – деді Бақыт Данабек.
Қыста адасу қаупі өте жоғары, себебі тұман басса пейзаж да, тастар да бірдей көрініп, оңды-солды дұрыс байқамай, адасуы мүмкін. Кейде адамдар таныс бағытта адасып, жүретін жолды таппай қалып жатады.
Оқи отырыңыз: Іле Алатауы, Бурабай, Көлсай. Қазақстанда туристер ең көп баратын 5 мекен
Тағы бір қате – шатырды қауіпті жерге тігу. Шатырды қар көшпейтін, тас құламайтын, өзен суы арнасынан асып, басып қалмайтын жерге тігу керек. Оған қоса тактикалық жоспар деген ұғым бар. Мұны альпинизммен айналысатын адамдар жақсы біледі, алайда қарапайым туристер жоспар құрмайды.
""Топ тауға шығар алдында жоспар құрып, сонымен жүруі керек. Қандай бағытпен жүретінін және қандай нүктелер болатынын, ол нүктелерге қай уақытта шығып, қай уақытта жететінін қадағалауы керек. Жай туристер де қауіпсіздік үшін жоспар құрып, оны ұстану керек. Маршрутты таңдаған соң сипатын оқып, тауға шығу және қайту уақытын, тоқтайтын жерлерді жоспарға енгізу керек. Қай жерге барсаңыз да ертерек шығып, ертерек қайтқан жөн"", – деді құтқарушы.
Таудағы қатерлер екіге бөлінеді:
Құтқарушы Бақыт Данабеков қыста тауға джинсы шалбар мен кеды киіп шығатын туристерді жиі көретінін айта кетті. Бұл – субъективті қатер. Мезгілге және жер бедеріне сай киініп, қажет жабдықтарды алып жүру қажет.
""Тауға шығарда маршрутты алдын ала зерттеп, ауа райын көріп алыңыз. Физикалық дайындығыңыз да жақсы болуы керек. Көп жүретін жерлерде қауіп-қатер аздау болса да, сол жердің ерекшелігін, өсімдіктер мен жануарлар ортасын зерттеңіз. Тауда өзін ұстау да маңызды, себебі үлкен кісілер бірнәрсе болса сасқалақтап қалады да, ал жастар өзіне қатты сеніп, күшін бағамдай алмайды. Ауырып тұрса да тауға  шығып кететіндер жоқ емес. Бұл да үлкен қате. Денсаулықты түземейінше қиын бағыттарға шығуға болмайды. Тактикалық сауатсыздық, яғни оңтүстік пен солтүстікті, батыс пен шығысты айыра алмаймындар адасып қалса қалай жол табу керек екенін білмейді. Бұл да дұрыс емес. Тактикалық сауат болуға тиіс"", – деді Бақыт Данабек.
Объективті қатерлерге адам әсере алмайтын факторлар кіреді: ауа райы (жел, ауа температурасы мен ылғалдылығы, күн күркіреу, найзағай, жауын-шашын, қараңғылық, тұман), бедер (қар көшкіні, тас құлауы, мұздарың, тау етектерінің опырылуы, мұздықтардағы жарықшақтар, сел ағындары, сулы кедергілер), биіктік (гипоксия, күн радиациясы, тау ауруы).
""Тауда биіктік болған соң адамдар тау ауруына жиі шалдығады. Халі мүшкілдеп, басы ауырып, жүрегі айнып, асқазаны ауырады. Қысым көтеріліп, ауа жетпей қалады. Оған қоса тауда күннен қорғайтын ауа қабаты азайып, ультракүлгін сәулелер адамға тікелей әсер етеді. Сондықтан қыс пен жазға қарамай, тұман болса да сәуледен қорғайтын көзілдірік тағып, күннен қорғайтын крем жағып жүру керек"", – деді құтқарушы.
Қыстағы басты табиғи қауіп-қатер – тұман, төменгі температура, қар көшкіні мен мұздықтардың еруі. Мұздықтардағы мұз ерісе тастар құлай бастайды. Сол үшін альпинистер биік тауларға ертерек таң атпай шығады.
""Іле Алатауында, әсіресе Кіші Алматы шатқалында жауын-шашын аз болғанда көшкін қауіп-қатері де аз. Ақпан мен сәуір айларында жауын-шашын өте көп түседі де, көшкін қатері артады. Ауа райы күрт өзгеріп, біресе ыстық, біресе суық болғанда беткейде жатқан қардың құрылымы өзгеріп, бұл қар көшкініне себеп болады. Оны ешкім түртпесе қарлы беткей көктемде ерігенше жата беруі мүмкін. Адамдар өткен кезде салмақ түсіп, беткейдегі қар төменге ағып кетуі мүмкін. Қар көшкінінен зардап шеккендердің 90%-ы көшкіннің жүруіне өзі себеп болғанын айта кеткен жөн. Сол себепті жазда ғана жүретін, қар көшкіні қаупі бар қыста жабылатын соқпақтар бар. Қар көшкінінің астында қалып қойған адамды жанындағы адамдар құтқара алады, өйткені сырттан көмек кеш жетеді. Көшкінде өмір сүру уақыты – 10 минут. Он минуттың ішінде құтқарылса да тірі қалмауы мүмкін"", – деді Бақыт Данабек.
Оның айтуынша, Алматыдан Есікке дейін 14 шатқал бар. Алайда екі шатқалда ғана құтқару қызметі жұмыс істейді. Құтқарушы Алматы таулары үлкен болғандықтан әр шатқалда осындай қызмет болуы керек дейді.
Алматы тауларында 18 жерде құтқару үйшіктері орналасқан. Төтенше жағдай болса, адасып қалғанда сол үйшіктерде түнеуге болады. Күн батареяларының арқасында телефонды қуаттауға болады. Үш орындық төсек бар. Пешке от жағып жылына алады. Алғашқы көмек қорабы да бар. Үйшіктердің қайда орналасқанын 2GIS картасынан көруге болады.
Тауға шыққанда дайындалыңыз:
Маңызды ереже:
Керек жабдықтардың минималды тізімі:
Апаттық жабдықтар жиынтығына дәрі-дәрмектер, суықтан, ультракүлгін сәулелерден қорғайтын құтқару көрпесі, маңдайшам, кремний оттығы, пышақ, ысқырық, телефон қуаттағыш, 3-5 метр мықты бау, су құятын ыдыс жатады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тауда қиындыққа тап болғанда &quot;109&quot; құтқару қызметіне хабарласуға болады.,,2024-11-25T16:00:00+05:00
tesla-zeekr-changan-2025-zyly-avtobrendter-qandai-zana-kolikterin-satylymga-sygarady-informbyuro-soluy,informburo.kz,"Tesla, Zeekr, Changan. 2025 жылы автобрендтер қандай жаңа көліктерін сатылымға шығарады? Информбюро шолуы",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/tesla-zeekr-changan-2025-zyly-avtobrendter-qandai-zana-kolikterin-satylymga-sygarady-informbyuro-soluy,"Биыл көлік компаниялары жаңа автокөлік модельдері мен жаңартылған нұсқаларын таныстырады. Олардың ішінде электрлі көліктер мен гибрид көліктер басым. Алпауыт брендтер толықтай электрмен жүретін көліктер шығауды қолға алып жатыр. Ал қытайлық концерндер жаңа үлгілерді көптеп шығарып, шетелге экспортталып келеді. Әрі олардың бағасы бәсекелестерінен айтарлықтай арзан.
Осы орайда Информбюро порталы 2025 жылы сатылымға шығатын көлік маркаларына шолу жасады.
Tesla ресми түрде Model Y Juniper жаңартылған моделін таныстырды. Әлемдегі ең танымал электромобиль біршама жетілдірілген. Дизайны жаңарған, салоны да түрленген, заманауи технологиялар енгізілген. Сыртқы сипаты ғана емес техникалық күші де жақсарған. 2025 жылғы Model Y жылдамырақ, бірақ тыныш жүйткиді. Алдыңғы модельдерге қарағанда жүру қоры ұлғайған.
Жаңарған модельдің ерекшелігі – Cybercab секілді тұмсығында жарықдиодты тұтас сызық пен жекеленген шамдары бар. Бампері Model 3 Highland-қа ұқсайды, бірақ бүйірінде жіңішке ауа тартқышы бар. Cybertruck секілді мұның да қақпағында Tesla белгісі жоқ. Артқы жағында бренд атауы жанып тұратын ""моношам"" пайда болды.
Model Y Juniper-дің тұсаукесері АҚШ пен Қытайда бір мезгілде өтті. Бірақ Tesla тек Қытайдағы көліктің техникалық сипаттамасын жариялады. Кроссовердің базалық нұсқасы 62,5 кВт/сағ батареядан қуат алатын 299 ат күшіне ие қозғалтқышпен жүреді. Алғашқы жүздікті 5,3 секундта еңсереді. Жүріс қоры 593 шақырымға жетеді, алдыңғысынан шамамен 40 км-ге ұлғайған.
Қытайда электромобильдің бағасы 263 500 юаньнан (18,85 млн теңге) басталады. Екі моторлы нұсқасы кем дегенде 303 500 юань (21,7 млн теңгеге) тұрады. Интерьері жақсарған және ерекше жапсырмасы бар Launch Series нұсқасы да сатылымға шығады.
Tesla Cybertruck та биыл шығады деп күтіледі. Бұл дизайны ерекше әрі қуатты модель болып отыр.
Tesla Roadster спорт көлігі биыл да өндіріске шығарылуы мүмкін. Бұл көліктің ерекшелігі  жоғары жылдамдық пен әсерлі дизайн болмақ. Оған қоса Tesla-ның соңғы батарея және технологияларымен жабдықталады.
Tesla Semi жүк көлігі де өндіріле бастайды деп күтіледі. Бұл үлкен электрлі жүк көлігі экологиялық таза және экономикалық тұрғыдан нарыққа ықпал етеді.
Zeekr 2025 жылы бір емес екі ірі кроссоверін және универсал көлігін шығарады. Осылайша Zeekr топтамасы үш жаңа модельмен толықпақ. Zeekr-дің жаңа өнімдері D және E сегментіндегі екі кроссовер болады. Оның бірі қазір жол сынағынан өтіп жатыр. Екі модель де жылдың екінші жартысында саудаға шығады, олар электрлі және гибрид күштік құрылыммен жүреді.
Zeekr 007 GT техникалық сипаттамасы туралы ресми ақпарат жоқ. Сертификаттау барысында ғана мәліметтер жарияланады. Автомобиль биыл II тоқсанда сатыла бастайды.
Өлшемдері – 4864×1900×1445 мм, дөңгелек базасы – 2925 мм. Қосмоторлы көлік 646 аттың күшіне ие. Артқы жетекті көлік 422 ат күшіне ие электромотормен жүреді, ал толық жетекті нұсқаға 224 ат күшін беретін қосымша агрегат орнатылады. Екеуінің максимал жылдамдығы 210 км/сағ құрайды. Батарея сыйымдылығы екі түрлі – 75 (жүріс қоры 650 км дейін) және 100 кВт/сағ (жүріс қоры 825 км дейін). Ең көп дегенде 825 км шақырымды қуатсыз еңсере алады.
Электрокар ұзақ жолға, белсенді демалыс пен жүк тасуға ыңғайлы. Бағасы 210 мың юаньнан (шамамен 15 млн теңге) басталады.
Zeekr гибрид модельдердің арқасында 2025 жылы 320 мың автомобиль сатуды жоспарлап отыр.
Xiaomi былтыр жыл соңында YU7 кроссоверін таныстырды. Кейінірек бір моторлы көліктің сипаттамасы жарияланды.
Базалық машина 320 ат күшіне ие бір қозғалтқышпен және BYD-дің литий-темір-фосфатты аккумуляторымен жабдықталады. Аккумулятордың сыйымдылығы белгісіз, бірақ салмағы әлі жарияланбады, бірақ кроссовердің салмағы 2 тонна 315 кг. Максимум жылдамдығы – 240 км/сағ.
Бір моторлы көліктің өлшемдері – 4999×1996×1608 мм, дөңгелек базасы – 3 метр. Машинаның ұзындығы – 5 метр.
Xiaomi YU7 компанияның Бейжіңдегі зауытында құрастырылады, өндірісі 2025 жылдың жазында басталады. Марка машина бағасын кейінірек жариялайды. Бірақ 250-350 мың юань (17.5-24.5 млн теңге) болуы мүмкін деген болжам бар. Tesla Model Y-ға бәсекелес болмақ.
2025 жылы BMW компаниясы iX3 моделінің жаңартылған нұсқасын шығаруды жоспарлап отыр. Бұл жаңа модель толық электркөлік болады. Жаңа iX3 заманауи және аэродинамикалық дизайнмен ерекшеленеді, оның ішінде жаңартылған алдыңғы тор және жарықдиодты шамдар бар. Қуаты шамамен 340 ат күшіне тең. Ал M Performance нұсқасы 550 ат күшіне тең қуатқа ие болуы мүмкін.
Жаңа буындағы BMW электромобилінің техникалық сипаттамасы туралы ақпарат көп емес. 800 вольтты архитектура машинаның жүріс қоры 800 км екенін және қуаттау жылдамдығы артқанын білдіреді. iX3 тұсаукесері 2025 жылға жоспарланған.
2025 жылғы BMW M5 моделі өнімділік, технология және дизайнның теңдессіз үйлесімін ұсынады. Жетілдірілген интерьері, заманауи ақпараттық-ойын-сауық жүйесі және қауіпсіздік мүмкіндіктерімен ерекшеленеді.
Changan сынақтан өткізіп жатқан Avatr 06 моделі электрокар және гибрид болады. Электрокардың қозғалтқыш қуаты 598 ат күшіне жетеді. Ал гибрид 1,5 литрлік іштен жанатын мотор және 314 ат күшіне ие электромотормен жүреді.
Электрокардың да, гибридтің де ең жоғары жылдамдығы сағатына 200 километрге жетеді. Ал жүрс қоры туралы нақты ақпарат жоқ.
Avatr көліктері жақында ТМД елдеріне де ресми келеді. Бағалары белгісіз.
Changan биыл Qiyuan C798 деп аталатын кроссоверді де саудаға шығармақ. Әзірге көліктің техникалық сипаттамасы мен тұсаукесері өтетін күн белгісіз. Модельдің көлеміне қарап артқы қатарда орын көп болатынын аңғаруға болады.
Toyota компаниясы алты жыл бұрын таныстырылған RAV4 кроссоверінің қазіргі буынына рестайлин жасамақ. Бұл модель көпшіліктің көңілінен шығып, 2025 жылы күзде жаңартылған үлгіде таныстырылмақ. Модельдің оптикасы мен бампері жаңарған. Сыртқы сипатында аса өзгеріс болмаса да, техникалық тұрғыда көп жаңашылдық бар. Инсайдерлердің айтуынша, үш жаңа қозғалтқыш болуы мүмкін. Оның екеуі гибрид 1,5 және 2 литр және олардың бірі қытайлық BYD компаниясымен бірлесе әзірленген. Ал толық Toyota RAV4 электркөлігі кейінірек шығуы мүмкін.
Көліктің ұзындығы – 4,7 метр. Toyota RAV4 сатылым жағынан екі жыл бойы екінші тұр.
Жол талғамайтын Hyundai Ioniq 9 электркөлігінің салонында үш қатарлы орындықтары бар. Жеті жолаушы сыяды. Ең ұзаққа жүйткитін түрі 620 шақырым жүре алады. Кореяда осы жарты жылдықта сатыла бастайды. Содан кейін басқа елдерде сатылымға шығады.
Көліктің ұзындығы бес метрден асады. Өлшемдері – 5060×1980×1790 мм, дөңгелек базасы – 3130 мм. Көлік алғашқы жүздікті 5,2 секундта еңсереді.
Бұл модельдің сырт келбеті Hyundai Seven-ге ұқсайды. Алдыңғы бетіндегі пиксельді жарық техникасы мен артқы жағындағы қайық сияқты ерекше дизайны өзгермеген.
Салоны экологиялық таза материалдармен, USB порт, климат-бақылау, тұтас диван және бөлек орындықтармен жабдықталған. Орындықтарды толығымен бүктеуге не бұруға болады. Жүріс қоры 620 шақырымға жететін базалық нұсқа артқы осьтегі 218 ат күшіне ие мотормен жүреді.
Көлікті 350 киловаттық станция болса 10-нан 80 %-ға 24 минутта қуаттауға болады.
2025 Ford Expedition жол талғамайтын көлігі жаңартылған дизайнмен және жаңа технологиялармен жабдықталған. Жаңартылған көлік моделінің көлемі де, сыртқы келбеті де алдыңғы нұсқалардағыдай. 24 дюйм панорамалық дисплей және Android Automotive негізіндегі Digital Experience ақпараттық-ойын-сауық жүйесі бар. Сондай-ақ, BlueCruise қолсыз жүргізу режимі енгізілген. Аталмыш модель 440 ат күшімен тең 3,5 литрлік V6 EcoBoost қозғалтқышымен жабдықталған.
Ford компаниясы 2030 жылға қарай Еуропада тек электркөліктерін сатуды жоспарлап отыр. Бұл мақсатқа жету үшін компания бірнеше іштен жану қозғалтқышы бар модельдерді, соның ішінде Fiesta және Focus-ты өндірістен шығарды. Ford 2026 жылға қарай жылына 2 миллион электркөлігін өндіруді көздейді.
Lada Iskra-ның базалық нұсқасы 90 ат күшіне ие 8 клапанды мотормен жүреді. Жабдықтар тізімінде екі қауіпсіздік жастығы, 15 дюймдік дөңгелек дискісі, жарықдиодты күндізгі жүріс шамы, электрлі әйнек көтергіш, орталық құлып және жылытуға болатын айна бар. Ал қымбатырақ түрінде кондиционер бар және креслоны жылытуға болады. Ладаның 90 ат күшіне ие нұсқасы 1,3 млн рубль (6,67 млн теңге) тұрса, ал 106 ат күшін беретін 1,6 литрлік мотор мен қытайлық 6 сатылы механика қорабы бар нұсқасы 1,35 млн рубль (6,9 млн теңге) тұрады.
Қымбат нұсқасында 16 дюймдік дөңгелек дискісі, тұманға қарсы шам, бүйірлік эйрбэг, климат-бақылау, медиажүйе орнатады. Алдыңғы әйнекті, рөлді және артқы диванды жылытуға мүмкіндік бар.
Lada Iskra-ның жабдықтар тізімінде диодты жарық техникасы, қосымша динамик және кейбір электронды көмекшілер жоқ. Бұл модель де биыл көктемде шығады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Биыл Xiaomi компаниясының екінші автокөлік моделі сатылымға шығады.,,2025-01-27T12:30:00+05:00
tramp-grenlandiyaga-nege-koz-tikti-muz-basqan-alyp-aral-qandai-syr-bugip-zatyr,informburo.kz,Трамп Гренландияға неге көз тікті? Мұз басқан алып арал қандай сыр бүгіп жатыр,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/tramp-grenlandiyaga-nege-koz-tikti-muz-basqan-alyp-aral-qandai-syr-bugip-zatyr,"АҚШ-тың 47-президенті Дональд Трамп Гренландияны қосып алу туралы мәлімдеді. Оның ұлы мен бірқатар мамандар қазір аралдың астанасы Нуук қаласында жүр. Ал Дания Гренландиядағы қауіпсіздікті күшейтіп жатыр. Әлемдегі ең үлкен арал кімге тиесілі және оның АҚШ-қа қажеті қанша?
Гренландия – әлемдегі ең үлкен арал. Ол Солтүстік Атлант және Арктика мұхиттарында орналасқан. Арал аумағының 80 пайыздан астамы мұз құрсауында.
Аралда қазір небәрі 60 мыңға жуық адам тұрады . Оның алғашқы тұрғындары осыдан шамамен 4500 жыл бұрын Арктика арқылы қоныстанған. Ал Х ғасырда викингтер аралдың оңтүстік бөлігін мекендей бастады.
XVIII ғасырдан бастап Гренландия Данияның бақылауына өтті. 1979 жылы аралға автономиялық басқару құқығы берілді, ал 2009 жылы өзін-өзі басқару құзіреті кеңейтілді. Дегенмен, сыртқы саясат пен қорғаныс мәселелері әлі де Данияның құзырында.
Геостратегиялық орналасуы: Гренландия арқылы Еуропадан Солтүстік Америкаға ең қысқа жол өтеді. Ал Арктикадағы мұздықтар ерісе, жаңа теңіз жолдары ашылады. Бұл сауда және әскери тасымалдар үшін жаңа мүмкіндік болмақ.
Әскери мүдде: Гренландия – Солтүстік Атлантика мен Арктика аймағындағы қорғаныс үшін маңызды нүкте. АҚШ-тың Thule әуе базасы осы аралда орналасқан.
Табиғи ресурстар: Гренландияның жер қойнауында мұнай, газ, уран және сирек кездесетін қазба байлықтары бар. Бұл ресурстарға қол жеткізу мүмкіндігі АҚШ үшін экономикалық тұрғыдан тартымды.
""Мен Гренландия тұрғындарының нағыз MAGA екенін білемін (MAGA – ""Америкаға ұлы кезеңді қайтарайық"" деген ұран – авт.). Менің ұлым және өзге де өкілдер Гренландияның ең керемет жерлерін аралап көруге барады. Гренландия – ғажап мекен, егер ол бізге қосылса, халқы ұтады. Біз оны қорғаймыз және қатыгез әлемнен сақтаймыз. Гренландияны қайта ұлы етейік!"", — деп жазды Дональд Трамп Truth Social желісінде.
Оқи отырыңыз: Дональд Трамп АҚШ-та балалардың жынысын ауыстыруға тыйым салмақ
АҚШ-тың Гренландияға көз тігуі бірінші рет емес. Дональд Трамп 2019 жылы президент болып отырған кезде де аралды Даниядан сатып алуға ықылас танытқан. Бірақ Гренландияның сыртқы істер ми­нистрі аралдың сатылмайтынын, бірақ бизнес жасаушыларға ашық екенін мәлімдеген еді. Сол кезде ВВС бұл жерде Трамптың жеке мүддесі де болуы мүмкін екенін жазған еді. Олардың жазуынша, Дональд Трамп Гренландияны сатып алу арқылы кезінде Аляска мен Луизиананы сатып алған президенттер Эндрю Джонсон мен Томас Джефферсон сияқты тарихта қалуды көздейді.
Томас Джефферсон 1803 жылы француздардан Луизиананы 15 млн долларға сатып алды . Ал 1867 жылы Эндрю Джонсон Алясканы 7,2 млн долларға сатып алған еді.
1946 жылы АҚШ Данияға Гренландия үшін 100 миллион доллар алтын құймаларын ұсынды.
Трамптың твитінен кейін Дания патшасы Х Фредерик Гренландияның қауіпсіздігін күшейтіп, корольдіктің елтаңбасын өзгерту туралы шешім қабылдады. Сөйтіп елтаңбадағы Гренландия мен Фарер аралдарының рәміздері ақ аю мен қошқардың суретін үлкейтті.
Ал қауіпсіздік шараларын күшейту мақсатында екі инспекциялық кеме, екі алыс қашықтыққа ұшатын дрон және екі қосымша ит шана тобын сатып алу жоспарланған. Сондай-ақ Нуук қаласында орналасқан Арктика қолбасшылығындағы қызметкерлерді ұлғайтып, F-35 жойғыш ұшақтарына қызмет көрсету үшін Гренландияның үш негізгі азаматтық әуежайының бірін жаңартпақ . Данияның қорғаныс министрі Троэлс Лунд Поулсеннің айтуынша, бұл үшін ""екі таңбалы миллиард"" крон немесе 1,5 млрд доллар қаражат қарастырылып отыр.
Оқи отырыңыз: Қазақстанның Мемлекеттік рәміздерін жақсы білесіз бе? Тест
Гренландия үкіметі Трамптың аралды сатып алу туралы ұсыныстарын қабылдамай келеді.
""Гренландия біздікі. Біз ешқашан сатылмаймыз. Сондықтан бостандық үшін күресімізді жалғастыра береміз"", – деді Гренландияның премьер-министрі Муте Эгеде.
Айта кетейік, пайдалы қазба, мұнай және газ ресурстары байлығына қарамастан, Гренландия экономикасы балық аулауға және Данияның жыл сайынғы гранттарына тәуелді болып келеді. 2019 жылғы деректер бойынша, Дания Гренландияға жыл сайын 4,3 млрд кронға (593 млн доллар) дейін субсидия береді.
Алайда Гренландия өз алдына тәуелсіздік алуға ниетті. Бұл туралы Гренландия үкіметінің жаңа жылдық жолдауында айтылған .
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",АҚШ бұған дейін де бірнеше рет аралды сатып алмақ болған.,,2025-01-09T14:39:18+05:00
15-mausym-arapa-kuni-bul-kuni-qandai-sureler-men-dugalar-oqu-qazet,informburo.kz,15 маусым – Арапа күні. Бұл күні қандай сүрелер мен дұғалар оқу қажет,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/15-mausym-arapa-kuni-bul-kuni-qandai-sureler-men-dugalar-oqu-qazet,"Арапа күні – Құрбан айттың алдындағы күн және күндердің ең қадірлісі. Арапа сөзі арабтың ""ъарафа"", яғни, ""білу, анықтау, түсіну"" мағынасына сай келеді. Қариялар оны ""Қарапа"" деп атап кеткен.
Қазақ халқы бұл күнді әуелден қадірлеп, құрметтей білген. Арапа күні құрбан айт мерекесіне ерекше дайындық жасап, марқұмдарға дұға бағыштап, бір-біріне қонаққа барып, ұлық мейрамның келгеніне қуанған.
Бұл күні бес парыздың бірі, қажылық парызын өтеу үшін дүниенің түкпір-түкпірінен қасиетті Мекке шаһарына жиналған қажылар Арафат тауында тұрып, Аллаға мінәжат етеді. Ал қажылыққа бара алмаған адам, бұл күнді құрмет тұтып, құлағына, көзіне және тіліне ие болып, тәшриқ тәкбірін айтып, ораза ұстап, дұға және тәубе жасап, кешірім тілеумен өткізеді.
Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының Арапа күнгі амалдарға қатысты 6 кеңесін ұсынамыз.
Мұхаммед пайғамбар: ""Арапа күнін құрметтеңдер! Өйткені Арапа – Алла Тағала қадірлеген күн"" десе, тағы бір өсиетінде: ""Арапа күні құлағына, көзіне және тіліне ие болған адам кешіріледі"" деген.
Құлағына ие болу – ғайбат, мәні жоқ жаман өлеңдерді тыңдамау деген сөз. Егер бұлар біздің қалауымыздан тыс құлағымызға келетін болса, бізге күнә болмайды.
Көзге ие болу – харам нәрселерге қарамау және мубах нәрселерден ғибрат алу деген сөз.
Тіліне ие болу – өтірік, өсек, сөз тасу, жаман сөз, тіпті, бос сөзден тыйылу, ешкімді тілімен ренжітпеу дегенді білдіреді. Осы аталғандарға мойынсұнып жүрген адам Арапа күнін құрметтеген болады.
Сондықтан, бұл күні жасалған игі істер үшін сауаптар бірнеше есе артады және оның шын мәніндегі көптігін Алладан басқа ешкім білмейді. Сол сияқты бұл күні жасалған күнәлардың да жазасы бірнеше есе артады.
Оқи отырыңыз: Құрбан айт – 2024: ҚМДБ айт намазының кестесін жариялады
Арапа күні таң намазынан бастап Құрбан айттың төртінші күні екінті намазына дейінгі 23 намазда еркек-әйел барлық адам парыз намаздардан кейін сәлем бере сала ""Аллаһуммә әнтәссәлам..."" дұғасын оқымай тұрып, уәжіп болған тәшриқ тәкбір дұғасын (жеке оқыса да, жамағатпен оқыса да) дауыстап оқулары керек. Әйел адамдар дауыстарын шаығармай, іштерінен оқиды. Парыз намаздарынан басқа айт және жұма намаздарынан кейін де оқылады. Тәшриқ тәкбірі: ""Аллаһу әкбар, Аллаһу әкбар, Ла илаһә иллаллаһу уаллаһу әкбар, Аллаһу әкбар уә лилләһил-хамд"" . Мағынасы: ""Алла Ұлық, Алла Ұлық! Алладан басқа құдай жоқ және Алла бәрінен де Ұлық! Алла Ұлық әрі күллі мадақ-мақтаулар тек Аллаға тән!""
Арапа күні ораза ұстау қажет (сүннет) амал. Өйткені ораза – нәпсі тәрбиесінің негізі. Хадистерде Арапа күні ораза тұтудың сауабы мол және күнәларымыз кешірілетінін жеткізген. Мұхаммед пайғамбар: ""Арапа күні ораза тұтушыға Адам пайғамбардан (яғни алғашқы адамнан) Қиямет сырнайы үрленгенге дейін, өмір сүрген бүкіл адамдар санының екі есесіндей сауап жазылады"" – деген. Тағы бір риуаятта, момындардың анасы Айша Масрукқа: ""Ей Масрук, сен Расулуллаһтың Арапа күні оразаны мың күнмен салыстырғанын естідің бе?"" деді. (Байхаки, Табарани).
Мұхаммед пайғамбар: ""Арапа күні ұсталған ораза 1000 күн тұтылған (нәпіл) оразаға тең"" деген.
""Арапа күні ораза тұтқан адамдардың екі жылдық күнәлары кешіріледі. Бірі – өткен жылғы, екіншісі – келер жылдың күнәлары"" делінген. Яғни, осы күні тұтылған ораза өткен және келер жылда жасалатын тәубелердің қабыл болуына себепші болады.
Мұхаммед пайғамбар былай дейді: "" Дұғаның абзалы – Арапа күнінің дұғасы және мен әрі менен бұрын болған пайғамбарлардың айтқан дұғаның абзалы – Алла Тағаладан өзге тәңір жоқ. Ол – жалғыз. Оның серігі жоқ. Иелік және мақтау Алла Тағалаға тән әрі Ол барлық нәрсеге құдіретті"". Сол үшін осындай қасиеті мол күнді бос өткізбей, дұғамен күнімізді берекелі еткен жөн болады. Дұғамыз арқылы еліміз бен жеріміздің, жанұямыз бен ағайынның амандығын тілеу қажет. Мұхаммед пайғамбар: ""Дұғаның қадірлісі – Арапа күні жасалған дұға"" дейді.
Оқи отырыңыз: Марқұмның атынан құрбан шалуға бола ма? Құрбан айтқа қатысты білу керек деректер
Мұхаммед пайғамбар ""Адам баласының бәрі қателік жасайды. Солардың ішіндегі ең жақсылары – жасаған қателіктері үшін тәубе ететіндері"" деген. Демек күнә істемейтін, қателікке бой алдырмайтын пенде болмайды. Алла пендесіне тәубе ету мүмкіндігін берді. Сол үшін Арапа күні мейірім есігі ашылған кезде, Аллаға тәубе жасап, күнә-қателіктеріміздің кешірілуін сұрайық. Өйткені Мұхаммед пайғамбар: ""Арапа – өте құнды күн. Ол күні мейірім есіктері ашылады"" деген.
"" Төрт түннің күндізі де түні секілді құнды болып келеді. Алла Тағала ол күндері дұға еткен адамның тілегін кері қайтармайды, оларды кешіреді және олар бұл күндерде мол ихсанға қауышады. Бұлар: Қадір түні, Арапа түні, Бәрат түні, жұма түні және күндері"".
Кешірім – иманның шынайы көрінісі. Адамзаттың ардақтысы Мұхаммед пайғамбар былай айтқан: ""Кешіре әрі райдан қайта біліңдер, өйткені кешірім мен мейірімділік таныту пенденің маңыздылығын арттыра түседі. Егер Алланың сізді ұлықтауын қаласаңыз, онда өзгелердің де күнәларын кешіріңіз"".
Ендеше, Алланың шарапатымен, кешіре алатын мұсылман жұмақтағы Кәусәр бұлақтан су іше алады. Алла оны ұлықтайды. Қиямет күні өзі кешіріліп, жоғары дәрежеге ие болады. Ал кімде-кім мейірімділік танытпаса, мұның бәрінен құр алақан қалуы ықтимал. Осынау Алла қадірлі еткен күнде маңайымыздағы жандардың барлығын кешірсек, Алла бізді де кешіреді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Биыл Құрбан Айт мейрамы 16 маусымда басталады.,,2024-06-14T22:04:48+05:00
25-qazan-respublika-kuni-tarixyn-qansalyq-zaqsy-bilesiz-test,informburo.kz,25 қазан – Республика күні тарихын қаншалық жақсы білесіз? Тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/25-qazan-respublika-kuni-tarixyn-qansalyq-zaqsy-bilesiz-test,"Қазақстан егемендігін жариялағанына биыл – 34 жыл. Ел егемендігін жариялау тәуелсіздік алуға деген алғашқы әрі маңызды қадам еді. 2022 жылдан бері егемендік жаршысы – Республика күні қайта жаңғырып, кең көлемде атап өтіле бастады.
Осы орайда Информбюро порталы Қазақстан егемендігін жариялаған күн туралы тест әзірледі. Ендеше, біліміңізді сынап көріңіз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бұл мерекеде қазақстандықтар бір күн демалады.,,2024-10-24T11:00:00+05:00
almatyda-10-ball-zer-silkinisine-tozimdi-turgyn-ui-paidalanuga-berildi,informburo.kz,Алматыда 10 балл жер сілкінісіне төзімді тұрғын үй пайдалануға берілді,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/almatyda-10-ball-zer-silkinisine-tozimdi-turgyn-ui-paidalanuga-berildi,"Алматы қаласының Медеу ауданындағы жаңа полиорталықта Arman City тұрғын үй кешенінің 1-ші кезеңі қолданысқа берілді. Көпқабатты тұрғын үйдің басты ерекшелігі – 10 балдық жер сілкінісіне төзімділігі. Тұрғын үй аумағында қала әкімдігінің қолдауымен саябақ салынды.
Жасыл кварталда орналасқан тұрғын үй кешенін салған Saba Group KZ құрылыс компаниясының хабарлауынша, жаңа аз қабатты тұрғын үй аумағында өзіндік саябақ, жаяу жүргінші бульвары, демалыс және ойын-сауық орындары бар.
""20 шілдеде тұрғындар пәтерлердің кілтін алып, жөндеу жұмыстарына кірісті. Тұрғын үйдің қасбеттеріне клинкерлі кірпіш қолдансақ, әрбір пәтерге газбен жабдықталған қазандықтар орнатылды. Ол жылу өндіріп, үйді ыстық сумен қамтамасыз етеді. Сәйкесінше, тұрғындар коммуналдық төлемдерді қаланың үйлеріне қарағанда азырақ төлейді"", – деді компания директоры Алексей Рассказов.
Еске салайық, Алматы қаласында бүгінде сейсмикалық аудит жүргізуге дайындық жүріп жатыр. Сондай-ақ жаңадан пайдалануға берілетін тұрғын үйлердің сейсмикалық төзімділігіне ерекше мән берілуде.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазіргі таңда кешеннің бірінші кезеңінің тұрғындары пәтер кілтін алды.,,2024-07-23T09:35:54+05:00
auezaidagy-aqsa-aiyrbastau-punktine-qatysty-dau-sotqa-yqpal-etkisi-keletinder-bar,informburo.kz,Әуежайдағы ақша айырбастау пунктіне қатысты дау: Сотқа ықпал еткісі келетіндер бар,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/auezaidagy-aqsa-aiyrbastau-punktine-qatysty-dau-sotqa-yqpal-etkisi-keletinder-bar,"Бұған дейін Информбюро порталы хабарлаған Астана қаласындағы Нұрсұлтан Назарбаев әуежайындағы дау жалғасын тапты. Әуежайда 2020 жылдан бері ақша айырбастау қызметімен айналысып келген ""Сервис-АСТ"" компаниясы әуежайдың жаңа басшылығы тарапынан кедергілерге тап болып, іс сотқа дейін ұласқан болатын.
Бірінші инстанция соты істі компания пайдасына шешкенімен, компания басшысы Айнұр Рахымова осыдан кейін өзіне және компаниясына қарсы ақпараттақ шабуыл күшейіп кеткенін айтады.
Еске салсақ, әуежай басшылығы 2024 жылдың басында ""Сервис-АСТ"" компаниясы жалдап отырған екі кассаның бірі бойынша жалға беру шартын ұзартудан бас тартып, шартты басқа компаниямен жасасқан болатын. Бұған наразы болған кәсіпкер Астана қаласының экономикалық сотына шағымданады. Өйткені, компания қызметіне қатысты бұған дейін ешқандай шағымдар болмаған және әуежай тарабы орынды босату жөнінде хабарламаны алдын ала ескертпестен бір-ақ күн қалғанда берген. Бұл туралы Информбюро порталын жазған еді, оны осы материалдан оқи аласыздар.
Кәсіпкердің жалға алу құқығын қайт қалпына келтіру туралы арызы бойынша соттың істі қарауының ""алғашқы раундында"" сот компанияны қолдаған. Алайда, әлеуметтік желі арқылы бұл іске ықпал еткісі келетіндер көбейіпті.
""Бұл іске қатысты мұндай реакция болады деп ешкім күткен жоқ. Желідегі мен және менің компаниям туралы түрлі материалдар менің түрлі эмоциямды туғызады. Алайда, эмоция не, өтеді де кетеді, ал адамның таза аты мен абыройы қалады. Мен бұл іске соңғы нүктені сот қояды деген ұстанымдамын. Әйтпесе, нақты дәлелдер мен деректермен әрбір жалаға жауап беруге мен дайынмын. Бұл оңай, бірақ мен мұндай қадамға барғым келмейді. Менің айтарым біреу-ақ, мен өз кәсібімді заңды және қолжетімді жолдармен қорғаймын"", – деді Айнұр Рахымова.
Оқи отырыңыз: Астана әуежайындағы ақша айырбастау пункті неге жабылуы мүмкін
Компания адвокаты Алма Мусина ""Сервис-АСТ"" ЖШС компаниясының талап-арызының мақсаты ҚР Азаматтық кодексінің 557-бабының талаптарына сай келетінін алға тартады. Бұл бапта өз міндетін лайықты атқарған жалға алушының жалға шарт мерзімі біткен жағдайда оны жаңа мерзімге жасау бойынша артықшылықтарға ие екені көрсетілген.
""Яғни, компания өзінің артықшылық құқығына сәйкес, әуежай басшылығынан басқа компаниямен жасалған шартта көрсетілген құқықтар мен міндеттемелерді өзіне ауыстыруды немесе өзімен шарт жасасуды заң жүзінде талап отыр. Сотқа шағымдану себебі де осы"", – деді адвокат Алма Мусина.
Оның айтуынша, ақша айырбастау қызметін монополиялау мүлде мүмкін емес. Бұл ашық бизнес және кез-келген қалаған жерінен кәсіп ашуға құқылы. Бұған Астана әуежайындағы өзге де ақша айырбастау пункттерінің жұмыс істеп жатқаны дәлел.
""Сот процесі ашық өтіп жатыр, оған қатысты ақпараттың бәрі қолжетімді. Бұл жерде ешқандай құпия жоқ"", – дейді адвокат.
Ал Астанадағы халықаралық әуежайдың бұл мәселе бойынша берген түсініктемесіне құлақ түрсек, дау олардың бәсекеге қабілеттікті күшейткісі келгенінен басталған.
""Сервис АСТ"" ЖШС-мен жалдау шартының мерзімі аяқталған соң, ННХӘ оны ұзартпау туралы шешім қабылдады. Оған себеп – компанияның әуежайда ақша айырбастау пункттері арасында бәсекелестікті құру ниеті. Мұндай бәсекелестік валюта айырбасы үшін таңдау мен мүмкіндіктерді көбейтеді, әуежай қонақтары мен жолаушыларына қызмет көрсету сапасын арттырады"", – делінген әуежайдың баспасөз қызметінің хабарламасында .
Кәсіпкер Айнұр Рахымова мұндай тұжырыммен келіспейді. Ол әуежайда 10-15 ақша айырбастау пункті ашылса да, жұмысты жалғастыруға дайын екенін айтады.
""Әуежайға бәсекелес компанияны біз әкелмейміз ғой. Кейін әуежайдың басқа бөлігінен бәсекелес ақша айырбастау пункті ашылды. Оған біз қарсы емеспіз, әрбір кәсіпте бәсеке болуы керек. Тіпті, әуежайды 10-15 пункт ашылса да, біз жұмысымызды жалғастыруға даярмыз. Сондай-ақ, курстық айырманы қаржылық реттеуші – Ұлттық банк белгілейді. Біз соған сай, заң аясында курстық айырманы қоямыз"", – деп түсіндірді Айнұр Рахымова.
Еске салайық, Астана халықаралық әуежайы Біріккен Араб Әмірліктерінен келген инвестор Terminal Holdings компаниясының басқаруына өткен болатын. Бұл жөніндегі келісімшарт бір жылға жасалған. Мұндағы мақсат – әуежайлы мультимодалды хаб ретінде дамыту, ұшу-қону жолағына күрделі жөндеу жүргізу, жүк терминалының қуаттылығын мен жолаушылар санын арттыру. Келісімшартты ұзарту-ұзартпау мәселесі инвестордың бір жыл ішінде атқарған жұмысының нәтижесіне қарай шешілуі қажет.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Сот істі қарай бастаған соң, шағымданушы тарапқа ақпараттық шабуыл күшейген.",,2024-10-12T17:05:24+05:00
lba-zane-sbm-avtorlyq-oqu-bagdarlamalary-qalai-zetistikke-zetkizedi,informburo.kz,LBA және SBM: Авторлық оқу бағдарламалары қалай жетістікке жеткізеді,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/lba-zane-sbm-avtorlyq-oqu-bagdarlamalary-qalai-zetistikke-zetkizedi,"Қарқынды өзгеріп жатқан нарық пен күшейіп келе жатқан бәсекелестік жағдайында бизнестегі практикалық тәжірибе бұрынғыдан да маңызды бола түсті. Осы салада ерекше көзге түсетін мамандардың бірі – Аманжол Рысмендиев. Ол – табысты кәсіпкер, бизнесті дамыту жөніндегі он кітаптың авторы, түрлі салаларда жұмыс істейтін компаниялардың иесі. Соңғы он жеті жылдағы оның басты миссиясы – болашақ бизнес көшбасшыларын AiAt.kz компаниясы аясында әзірленген авторлық бағдарламалар арқылы оқыту.
Аманжол Рысмендиевтің бағдарламалары – жай ғана оқыту курстары емес, бұл – ТМД кеңістігіндегі тұлғалық және іскерлік дамуға арналған инновациялық жүйелер. Солардың ішіндегі маңыздысы – LBA (Leader of Business Administration) бағдарламасы. Бұл бес деңгейден тұратын көшбасшылық жүйе қатысушылардың ішкі әлеуетін ашып, энергиясын оятып, өзін де, кәсібін де жоғары деңгейде басқаруға қажетті дағдыларды қалыптастыруға бағытталған. Бағдарламаның әр модулі психология, менеджмент, бренд қалыптастыру және тұлғалық даму философиясының терең талдауларына негізделген.
LBA ұраны бұл бағдарламаның мәнін толық ашады: ""Саған жоғары күшпен берілген шексіз қуатты оят – сол күш әрдайым әсер етеді, шабыттандырады және жол көрсетеді"".
Бұл бағдарлама адамның ойлау жүйесін өзгертіп, оны кез келген өмірлік және іскерлік қиындықтарды шеше алатын шынайы көшбасшыға айналдырады.
Өз ісін нөлден бастау – бұл жерде тәжірибе теориядан маңыздырақ. Осы орайда екінші маңызды бағдарлама – ""Бизнес шеберлігінің сырлары"" (SBM) – Аманжол Рысмендиевтің он жеті жылдық тәжірибесінің негізінде жасалып, кәсіпті жаңадан бастағысы келетіндер мен бар бизнесін кеңейтуді көздейтіндерге арналған.
SBM екі модульден тұрады. Бірінші модуль мотивация, психология және маркетингке арналған. Қатысушы осы бағыттардың кез келгенінен бастап, ішкі ниетін нақтылап, нарықты зерттеуді үйренеді. Екінші модуль – халықаралық деңгейге шығуға бағытталған стратегия, инвестиция және басқару дағдыларына негізделген.
Бағдарлама жұмыс істеген соңғы жеті жылдағы нәтижелері:
Осы табыстың сыры неде? Ең бастысы – Аманжол Рысмендиевтің осы үдерістегі белсенді рөлі. Ол – тек оқытушы емес, нағыз бизнестің жолбасшысы. Оның жеке тәжірибесі – білімінің шынайылығы мен құндылығының кепілі. Ол кәсіпкерлік жолын нөлден бастап, ауыл шаруашылығы, қонақүй бизнесі мен білім беру салаларында табысқа жеткен.
AiAt.kz платформасы да осы өмірлік тәжірибеге негізделген. Мұнда әрбір қатысушы тек білім алып қана қоймай, ішкі өзгеріске ұшырайды. Бағдарламалардың кезең-кезеңімен жасалуы және тәлімгермен белсенді байланыс орнатылуы – оқуды нағыз іскерлік нәтижеге жеткізетін күшке айналдырады.
Аманжол Рысмендиев – жай ғана бизнес-тренер емес, ол – мыңдаған адамдарға шабыт беретін тұлға. Ол тек теорияны үйретпейді, өмірден алынған тәжірибесімен бөліседі. Оның білім беру бағдарламалары көптеген қазақстандықтардың өмірін өзгертіп, жаңа буын кәсіпкерлерін қалыптастыруда ерекше рөл атқарып келеді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бағдарламалар аясында тәлімгермен белсенді байланыстың болуы оқуды нағыз іскерлік нәтижеге жеткізетін күшке айналдырады.,,2024-07-10T15:31:37+05:00
neokospendiler-tagamy-almatyda-gastroturizm-qalai-damyp-zatyr,informburo.kz,Неокөшпенділер тағамы: Алматыда гастротуризм қалай дамып жатыр,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/neokospendiler-tagamy-almatyda-gastroturizm-qalai-damyp-zatyr,"Қазақстанға саяхаттап келетін туристер арасында көшпенділер тағамы танымал болып келеді. Әсіресе италиялықтар ұлттық тағамдарын еске түсіретін жылқы етінен жасалған тар-тар мен ми сүйектерін сүйсініп жейді, деді Almaty Tourism Bureau өкілі Жанар Нұрлыбек. Сондай-ақ маман Алматы қаласында ұлттық тағамдарды насихаттау үшін қандай іс-шаралар қолға алынғанын, гастрономиялық туризмнің жергілікті өндірушілер үшін қандай пайдасы барына тоқталды.
""Неокөшпенділер тағамы мен дәстүрлі асханамыз шетелде асқан танымалдылыққа ие болып келеді. Қазір тағамдарымыздан дәм татуға әртүрлі елдің азаматтары келеді және олардың гастрономияға қатысты қалауы әртүрлі. Қалай десек те біздің асүйде өзіне еліктіретін, бірегей дәм бар. Қонақтардың кез келгені қазақ асханасынан өзіне ұнайтын дәм табады. Мысалы, италиялықтар ""оссобуко"" тағамын еске түсіретін жылқы етінен жасалған тар-тар мен ми сүйектерін жоғары бағалады"", – деді Almaty Tourism Bureau PR-менеджері Жанар Нұрлыбек.
Сондай-ақ ол бірегей контент жасаудың гастрономиялық туризмді дамытуға қалай көмектесетіні туралы ойын бөлісті. Ұлттық тағамдар танымалдылығын арттыру үшін креатив тәсілдерді қолдану қажеттігін алға тартты.
Оқи отырыңыз: Жас босанған ана қалай тамақтануы керек? Дәрігер кеңесі
""Алматы қаласына жыл сайын әлемнің түкпір-түкпірінен туристер келіп, ол гастронимиялық астанаға айналып келеді. Қазақстанның дәстүрлі тағамдары бұл дәм мен мәдениеттің бірегей үйлесімі және ұлттық дәмге деген қызығушылықтың артуына себеп те жоқ емес. 2024 жылғы 24-25 қыркүйекте қазақ тағамдарын насихаттауға және гастрономиялық туризмді ілгерілетуге арналған ""Gastro Fest"" ауқымды гастрономиялық фестивалі өтті. Фестивальге 20 мыңнан астам қонақ келді, оның ішінде 2 мың қонақ шетелден келді. Іс-шараға ұлттық және халықаралық тағамдардың ең үздігін ұсынған 50 мейрамхана, сондай-ақ 30 фермер мен жергілікті органикалық өнім өндірушілер қатысты"", – деп қосты Almaty Tourism Bureau өкілі.
Менеджердің айтуынша, Қазақстандағы гастрономиялық туризм дәмдік дәстүрлер мен экономикалық мүдделерді біріктіре отырып даму үшін зор әлеуетке ие. Бұл синергетикалық тәсіл өңірлердің тұрақты дамуы мен ұлттық экономиканы нығайтудың негізгі факторы болуы мүмкін.
Сондай-ақ маман гастрономиялық туризмнің артықшылықтарына тоқталды:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жанар Нұрлыбек гастрономиялық туризмді дамытудың ауыл халқы мен жергілікті өндірушілерге қандай пайдасы барын түсіндірді.,,2024-10-11T13:09:08+05:00
olimpiada-cempiony-eldos-smetov-qansa-syiaqy-alady-pariz-olimpiadasy-turaly-test,informburo.kz,Олимпиада чемпионы Елдос Сметов қанша сыйақы алады? Париж Олимпиадасы туралы тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/olimpiada-cempiony-eldos-smetov-qansa-syiaqy-alady-pariz-olimpiadasy-turaly-test,"26 шілдеде Парижде жазғы Олимпиада ойындарының алауы тұтанды. Қазақстан атынан 80 спортшы жазғы ойындарға жолдама алғанымен, теннисшілер Елена Рыбакина мен Юлия Путинцева денсаулығына байланысты сайысудан бас тартты. Қазақстандық спортшылар жарыстың алғашқы күнінде медальға ие болды. Елдос Сметов дзюдодан Олимпиада чемпионы атанды.
Париж Олимпиадасы несімен ерекше? Елге медальмен келген спортшыларға қанша сыйақы беріледі? Информбюро порталы төрт жылдықтың басты бәсекесі туралы тест әзірледі. Ендеше, біліміңізді сынап көріңіз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Францияда өтіп жатқан жазғы Олимпиада ойындары 11 тамызда аяқталады.,,2024-08-01T17:00:00+05:00
qapsagaidyn-qupiyalary-qandai-qazaqstan-atlantidasy-turaly-qyzyqty-derekter,informburo.kz,"Қапшағайдың құпиялары қандай? ""Қазақстан Атлантидасы"" туралы қызықты деректер",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qapsagaidyn-qupiyalary-qandai-qazaqstan-atlantidasy-turaly-qyzyqty-derekter,"Бұл жерде белгілі қазақ батыры өмірінің соңғы жылдарын өткізген, патшалық заманда стратегиялық маңызды өткел салынған және Кеңестік Қазақстан астанасының жанында өз ""теңізі"" пайда болған.
Тарихи деректерге сүйенсек, ежелде Іле алқабы үйсіндердің иелігінде болған. Олар бұл аймақта қой, түйе, жылқы өсірген.
Орта ғасырларда мұнда еуропалық саяхатшылар келіп, азиялық көршілерімен дипломатиялық қарым-қатынас орнатуға тырысты.
e-history.kz сайтында 1253-1255 жылдары осы өңірге келіп, Іле өзенінің сипаттамасын қалдырған францискалық монах Гильом де Рубруктың мәліметтері келтірілген: ""...сол жерден үлкен өзен көрінді, одан кемемен өтуге тура келді..."".
Ал XIX ғасырда қазақ ғалым-этнографы Шоқан Уәлиханов өз күнделігінде мынадай деректерді атап өтті:
""...Іледен өтетін өткелді Албан руының қазақтары ұстайды..., түбі тегіс кемелермен жүзеді. Тасымалдау әдісі бүкіл Шығыста бірдей: кеме жылқылардың құйрығына байланған, олар оны сумен жүзіп тартады. Кеменің тозығы жеткен, бір қайықшы рульді басқарады, ал басқалары тесіктерден кірген суды төгіп отырады"".
Бірақ, бұл жер тек өткелімен ғана танымал емес. XVII ғасырда Қапшағайдан 20 шақырым жерде, жалпы қабылданған нұсқаға сәйкес, қалмақтар көптеген петроглифтер, жұмбақ құдайлардың бейнелері, кейінгі буддистік жазулар қалдырған – қазір бұл жер Тамғалы тас деп аталады. Сонымен қатар, мұнда болжам бойынша, қыпшақтар қалдырған VIII-IX ғасырлардағы ежелгі түркі руникалық жазбалар бейнеленген тас бар.
Сонымен, болашақ су қоймасының батыс бөлігінде Іле елді мекені қашан пайда болды?
Бір қызығы, әртүрлі дереккөздерде бұл туралы ақпарат өзгеше. Мәселен, жазушы, Қапшағай қаласының тарихын зерттеуші Владимир Таранның ""Солнечный город"" кітабына сәйкес (оның материалдары e-history мақаласының негізіне алынған), Іле елді мекені туралы алғашқы жазбалар 1853 жылдан басталады. Әлдебір топограф Сонин бұл аймақты Іле өзенінен өтетін өткел салуға ыңғайлы деп таңдап, өзеннің арғы жағында бекініс салумен айналысқан. Кейінірек хорунжий (казак әскеріндегі офицерлік шен) Лаптев бастаған қырық сарбаз осы аймаққа өткелді күзету және қызмет көрсету үшін жіберілді. 1854 жылдың жазында елді мекенде алғашқы саман үй салынды.
Ал Александр Науменконың ""Қазақстандағы орыстар"" кітабындағы ақпаратқа сәйкес, Іле елді мекенінің негізін іс жүзінде Үлкен Орданың приставы, Князь Михаил Дмитриевич Перемышльский қалаған. ""1853 жылғы 2 шілдеде Перемышльскийдің әскери-экспедициялық жасағы Іле өзені арқылы өтіп, Есік жерінде бивак құрды, ал 1854 жылдың көктемінде Алматы өзенінде инженер Л. Александровпен бірге Верный бекінісін салды"", – делінген кітапта.
Дегенмен, бұл екі факт бір-бірімен байланысты болуы мүмкін.
1856 жылы орыс географы және саяхатшысы Петр Семенов өткелдің қиындықтары туралы жазды:
""Өзеннің ені 300-ден 400 метрге дейін. Өткел салу өте қиын болды және көп уақыт алды. Іле пикетіне қарсы ағым аса жылдам болмаса да, оның көптеген қауіпті иірімдері бар. Менің жеңіл арбам әрең дегенде қайықпен арғы бетке жеткізілді, ал өзім казактармен бірге атпен жүзіп өтуге мәжбүр болдым"".
Іленің қатты ағысынан және қайырлардың көп болуы салдарынан өзенде кеме қатынасы іс жүзінде дамымады. Паромдар почта жүктерін тасымалдаумен, әскери, көлік және мал тасымалдаумен әрең айналысты.
1856 жылы ""Әулие Николай"" желкенді кемесі 8000 пұт ұнмен Бертіс айлағынан (қазіргі Балқаш қаласының маңында) шығып, Іле жеріне 72 күнде жетті. Саяхат барысында көптеген қиындықтар орын алды: кеме қайырға соғып, желкені жыртылды.
1883 жылы 14 наурызда жергілікті көпес Юлдашевтің ақшасына Англиядан сатып алынған ""Колпаковский"" бұрандалы пароходы Іле жерінен суға жіберілді. Ол жүкпен бірнеше рейс жасады, бірақ пароход үлкен шығындарды талап ететіні белгілі болды.
70-ші жылдардың аяғында және 80-ші жылдары – облыстық әкімшілік паром өткелін тұрақты көпірге ауыстыру туралы мәселе көтерді. Ақыры 1881 жылы Іле көпірінің құрылысы басталды. Верныйдың тарихы туралы бірегей құжаттар жиналған Starinariy.kz сайтындағы мұрағаттық құжаттарға қарағанда, көпірді Түркістан құрылыс комитеті жанындағы құрылыс жұмыстарының инспекторы азаматтық инженер Н. А. Петров салған. Құрылыс жергілікті көшпелі тұрғындардың арнайы жинағынан қаржыландырылды. П.В. Гурде метал конструкцияларына Ресейдің темір зауыттарына тапсырыс берді. Бұл металдар өте жоғары сапалы болды.
Ұзындығы – 260 метр, ені – 10,7 метр, көпір асты биіктігінің габариті – 6,4 метр. Ерекше көпірдің ағаш пен темірді қолдана отырып, ГАУ жүйесі бойынша салынған және бұрыштары гранитпен қапталған он бір аралығы болды. Бұл Ресей империясының Азия территориясындағы бірегей нысаны еді.
Бұл жерде Кеңес өкіметі 1918 жылғы мамырда орнады. Жергілікті атаман Бородихин 23 мамырда Верныйға жеделхат жолдады: ""Кеңес өкіметін мойындаймыз, оның бұйрықтарына бағынамыз, қару-жарақ пен патрондар жергілікті қоймаға тапсырылды, елді-мекендегі тәртіп пен көпірді қорғау үшін қоғамдық қауіпсіздік комитетін құрдық"".
Іле тұрғындары Кеңес заманында қолөнер жұмыстары мен киіз үйлер салу үшін ши мен қамысты, ағашқа қолданылатын қарапайым тікенекті, арқан, ыдыс, балық аулау құралдарын өндіру үшін кендір – ""Іле зығырын"" өндірумен айналысты. Бірақ олардың негізгі кәсібі балық аулау болды.
Іле өзенде сазанның пайда болу тарихы да қызықты. 1905 жылы диірменші Ф. Богдановтың шудан әкелінген балықтарын өсіретін тоғанының бөгетін су тасқыны бұзып өтті. Сазандардың барлығы ағынды сумен Ілеге кетіп, 1915 жылға қарай онда кәсіпшілік маңызға ие болды. Сонымен қатар, Іледе жабайы қабандарды, тіпті, Балқаш жолбарыстарын аулады.
Іледе кеме қатынасы дами берді. E-history сайтындағы ақпаратқа сәйкес, 1930 жылға қарай көлік кемелерінен басқа, аз тоннажды баржаларға қызмет көрсететін шағын балық аулау кемелерінің флотилиясы болды. Кейінірек Іле өзенінде Сормов және Киев кеме жасау зауыттарының пароходтары мен баржаларының дайындамалары секцияларын жеткізу және құрастыру жолға қойылды. Содан кейін бұл флот Балқаш мыс балқыту зауытын салу үшін жүктердің едәуір бөлігін тасымалдауды қамтамасыз ете алды, сондай-ақ Түрксіб пен Қарағанды темір жолының жаңа құрылыстары арасындағы байланыстырушы буын болды. Ұлы Отан соғысы жылдарында Балқаш-Іле пароходтығы Балқаш мыс балқыту зауытын қажетті шикізатпен қамтамасыз етті, Қытайға сауда тасымалдарын жүзеге асырды, сондай-ақ Алматыны сексеуілмен қамтамасыз етті.
60-шы жылдары Кеңес ғалымдары Іле өзенінде су электр станциясын және жасанды су қоймасын салу туралы ұсыныс жасады. Жоба экономикалық тұрғыдан негізделген: су қоймасының арқасында жалпы ауданы 3 295 500 гектар суармалы егіншілікті дамытуға, халық үшін күріш, сүт өнімдері, көкөністер, жемістер мен картоп өндірісін ұлғайтуға болады.
Іле кенті орналасқан жер су қоймасын салу үшін таңдалды. Сол кезде Іледе 5 мыңнан астам адам өмір сүрген. Олар жаңа кенттерге қоныс аударды: Новоилийск (кейіннен Қапшағай, ал қазір Қонаев), Николаевка (қазіргі Жетіген/Алатау) және балық аулау колхозы (қазіргі Арна). Көпір бөлшектеліп, үйлер бұзылды, ескі ауыл зираты жаңа жерге көшірілді.
1969 жылғы 29 қыркүйекте Іле өзенінің негізгі арнасы тас бөгетімен жабылды. Осы жылдың 26 желтоқсанында су қоймасын толтырудың бірінші кезеңі басталды, ал 1970 жылдың көктемінде Іле кенті қолдан жасалған Қапшағай көліне өмір сыйлап, жасанды су қоймасының түбіне кетті.
Бүгінде Қапшағай СЭС ұлттық электр желісіне 220 кВ электр энергиясын береді, одан Қонаев қаласы да электр энергиясын алады.
Қапшағайдың солтүстік бөлігінде, Алматы демалыс аймақтарына жақын жерде жалғыз арал бар. Халық оны Махаббат аралы деп атайды, ал ресми түрде бұл Өтеген батыр аралы.
Оның ұзындығы шамамен бір жарым шақырым, ал жағадан шамамен екі шақырым қашықтықта орналасқан.
Өтеген батыр XVIII ғасырда қазақтардың жоңғарларға қарсы азаттық соғысында күрескен белгілі батырлардың бірі болды. Батыл жауынгер және талантты қолбасшы шайқаста тұтқынға алынып, ішкі Қытайға жіберілді. Аңыз бойынша, ол он жылдан астам уақыт бойы бұғауда болған. Ақыры сағы сынды деп, кісеннен босатқан кезде Өтеген батыр күзетшілерді жайпап салып, тұтқыннан қашып кеткен. Отанға оралу үшін бірнеше жыл қажет болған. Ол өмірінің қалған бөлігін қазіргі Қапшағай аумағында өткізген, сол жерде төбенің басында жерленген.
70-жылдардың басында қабірді су басу қаупіне байланысты батырдың ұрпақтары оның сүйектерін Жамбыл облысы Қордай ауданында қайта жерледі. Ал қабір орналасқан биік жер батырдың атын алған аралға айналды.
2020 жылы Өтеген батырдың қазіргі ұрпақтары аралдың батыс бөлігінде шағын кесене салды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қапшағай – алып жасанды су қоймасы ғана емес, сонымен қатар, мифтер, аңыз-әңгімелер мен тарихи оқиғалардың қайнар көзі.",,2024-06-24T16:30:00+05:00
qazaqstandagy-munai-ondiru-zobalaryn-basqaru-tiimdiligin-arttyrudyn-zana-tasili-turaly-ne-bilemiz,informburo.kz,Қазақстандағы мұнай өндіру жобаларын басқару тиімділігін арттырудың жаңа тәсілі туралы не білеміз?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaqstandagy-munai-ondiru-zobalaryn-basqaru-tiimdiligin-arttyrudyn-zana-tasili-turaly-ne-bilemiz,"– Әңгімені өзіңіз және мұнай-газ саласындағы кәсіби жолыңыз туралы айтып беруден бастасаңыз.
– Мен Шотландиядағы Стратклайд университетінде жобаларды және инновацияларды басқару мамандығы бойынша магистр дәрежесін, ал Абердин университетінде мұнай инженериясы бойынша бакалавр дәрежесін алдым. Соңғы он жылға жуық уақыт бойы мұнай-газ индустриясында жұмыс істеп келемін – бұрғылау операцияларынан бастап, Қазақстанның үш ірі кен орнында – Теңіз, Қарашығанақ және Қашағанда капиталды және инфрақұрылымдық жобаларды басқаруға дейінгі бағыттарда еңбек еттім. Қазіргі уақытта North Caspian Operating Company компаниясында жұмыс істеймін, мұнда мен босату ұңғымаларын бұрғылауға арналған баржаларды әзірлеу жобасының FEED кезеңін басқарамын. Менің кәсіби қызығушылығым – заманауи жобаларды басқару әдістемелерінің күрделі техникалық жобалардың тиімділігі мен қауіпсіздігін қалай арттыра алатынында. Өзім жобалық топтармен бірге табысты жүзеге асырып жүрген тәсілім – жобаларды басқарудың ""гибридті"" әдістемесін қолдану.
– Қазіргі кезде ""гибридті жобаларды басқару әдістемесі"" ұғымы жиі айтылып жүр. Бұл ұғымның Қазақстанның мұнай-газ саласындағы мәні қандай?
– Гибридті әдістеме – бұл дәстүрлі (Waterfall) және икемді (Agile) жобаларды басқару тәсілдерінің үйлесімі. Мұнай өндіру саласында бұл ерекше маңызды, себебі мұнда кейбір міндеттер нақты инженерлік жоспарлауды талап етсе, енді бір бөлігі нарықтық жағдайлар немесе геологиялық тәуекелдер сияқты өзгермелі факторларға жедел бейімделуді қажет етеді.
– Неліктен дәл қазір бұл модельге сұраныс артып отыр?
– Біріншіден, қазіргі компаниялар нарық, инвесторлар және реттеуші органдар тарапынан өсіп келе жатқан қысымға тап болуда: өнімділікті арттыру, шығындарды азайту және көміртек ізін қысқарту міндеттері қатар қойылады. Бұл тек бар процестерді оңтайландыруды ғана емес, жобаларды басқару логикасын түбегейлі қайта қарауды қажет етеді.
Екіншіден, сала терең технологиялық трансформация кезеңінде тұр. Цифрлық және автоматтандырылған басқару жүйелерінің кеңінен енгізілуі, нақты уақыттағы деректер интеграциясы және жасанды интеллект негізіндегі талдау тәсілдері жобаларды жоспарлау мен іске асыру әдістерін түбегейлі өзгертуде. Дәстүрлі каскадтық әдістер қажетті бейімделу жылдамдығын қамтамасыз ете алмайды, ал толық икемді Agile-тәсілдер реттеу талаптары жоғары, капиталды көп қажет ететін инфрақұрылымдық жобаларға әрдайым сәйкес келе бермейді.
Сондықтан дәстүрлі жобалық басқарудың болжамдылығы мен құрылымдылығын Agile тәсілдерінің бейімделгіштігі және итерациялық табиғатымен ұштастыратын гибридті модель ең тиімді шешімге айналып отыр. Бұл тәсіл жобаның өмірлік циклының барлық кезеңдерінде ашықтық пен басқарылуды арттырумен қатар, тұрақты нәтижеге қол жеткізуге – жобаларды бекітілген бюджет пен мерзім шегінде, жұмыстардың көлемі мен сапасын сақтай отырып аяқтауға мүмкіндік береді.
– Гибридті әдістемені далалық жағдайда қолданудың нақты мысалын келтіре аласыз ба?
– Әрине. Біз бұл тәсілді шетелден Қазақстан аумағына бұрғылау қондырғыларын жеткізу сияқты ірі жобаларда да, ел ішіндегі қондырғыларды бір учаскеден екіншісіне көшіру сияқты шағын жобаларда да қолдандық. Сырт көзге бұл тек логистика сияқты көрінеді, алайда іс жүзінде – жүздеген операция, ондаған мердігер және жоғары деңгейдегі тәуекел бар.
Біздің жобаларды жоспарлау классикалық Waterfall әдістемесіндегі сындарлы жол (Critical Path Method, CPM) құралын қолдануға негізделді. Бұл тәсіл жобаның сындарлы кезеңдерін және уақыт резерві бар міндеттерді анықтауға мүмкіндік берді, осылайша жоба жетекшілері ресурстарды бөлуде және тар орындарды алдын ала болдырмауда нақты басымдықтарға ие болды.
Сонымен қатар біз Agile әдісінен алынған күнделікті қысқа кездесулерді – стендап-сессияларды енгіздік. Бұл жиналыстарда ағымдағы міндеттер, кедергілер және күннің басымдықтары талқыланды. Егер жабдық жеткізілуі кешіксе, команда бірден жоспарды қайта құрып, басқа жұмыстарға көшіп, уақыт жоғалтпайтын.
Қосымша түрде визуалды басқару элементтері де қолданылды – тапсырмалардың ағымдағы мәртебесін бақылау үшін Kanban тақталары, сондай-ақ қысқа итерациялық циклдер мен нәтижелерді талдау және жоспарды түзету процестері. Ретроспективалық сессиялар командаларға тәжірибені жылдам қорытып, өзара әрекеттестікті тиімдірек етуге көмектесті.
Осындай тәсіл икемділік пен ашықтықты қамтамасыз етіп қана қоймай, орындаушылардың қатысуын арттырды, проактивтілік пен жауапкершілік мәдениетін қалыптастырды – бұл гибридті модельді далалық жағдайда табысты қолданудың негізгі факторларының бірі болды.
– Нәтижелер қаншалықты айқын болды?
– Өте айқын. 2018 жылдан 2022 жылға дейін біз бұрғылау қондырғыларын көшірудің орташа ұзақтығын 34 күннен 13 күнге дейін, яғни шамамен 50 пайызға қысқарттық. Сонымен бірге бос тұрып қалу уақыты азайды және мерзімдердің болжамдылығы артты. Бұл – құрылымдық жоспарлау мен икемділікті біріктіру кез келген әдістен тиімдірек жұмыс істейтінінің нақты дәлелі.
– Сәттіліктің басты қағидаттары қандай болды?
– Негізгі фактор – барлық бағыттардың ерте интеграциясы: жобалық топ, механиктер, электриктер, логистер, еңбек қауіпсіздігі мамандары және басқалар бастапқы кезеңнен-ақ бірлесіп жұмыс істеді. Мұндай үйлесім жобалау және жоспарлау сатысында ортақ мақсатты түсінікті қалыптастырып, кейінгі кезеңдердегі қайта өңдеулердің санын едәуір азайтты.
Сондай-ақ күнделікті микро-жоспарлау маңызды рөл атқарды: қысқа жедел кездесулер мен кері байланыс сессиялары ықтимал ауытқуларды ерте анықтап, олар нақты мәселеге айналмай тұрып шешуге мүмкіндік берді. Бұл тәсіл жұмыстың жоғары қарқынын сақтауға және өзгермелі жағдайларда да басқару тиімділігін қамтамасыз етуге ықпал етті.
– Үлкен рөлді визуалды және цифрлық құралдар да атқарды. Солай ма?
– Иә, интерактивті тақталар мен онлайн-трекерлерді қолдану бүкіл командаға тапсырмалардың мәртебесі, мерзімдері мен тәуекелдері жөнінде бірыңғай және өзекті көрініс беріп отырды. Мұндай ашықтық сенімділікті арттырып, коммуникацияға кететін уақыт шығындарын азайтты.
Сонымен қатар, командалар арасындағы өзара интерфейстерді басқаруға ерекше назар аударылды. Жауапкершілік шекаралары мен өзара іс-қимыл аймақтарын нақты айқындау іс-қимылдардың үйлесімділігін қамтамасыз етіп, күрделі инженерлік жобалардағы ең маңызды мәселелердің бірі – пәнаралық түйіспелерде туындайтын келіспеушіліктердің алдын алды.
– Бұл тәжірибе Қазақстандағы мұнай-газ компаниялары үшін нені білдіреді?
– Бұл тәжірибе жобаларды басқару – тек әкімшілік функция емес, компаниялардың экономикасына және тұрақтылығына тікелей әсер ететін стратегиялық құрал екенін дәлелдейді.
Қазақстанда жыл сайын жалпы құны 10 миллиард АҚШ долларынан асатын ондаған ірі мұнай-газ және инфрақұрылымдық жобалар іске асырылады. Осындай жағдайда гибридті әдістемелерді қолдану айтарлықтай нәтиже бере алады.
Біздің бағалауымыз бойынша, тек бос тұрып қалуларды азайту, кестелерді оңтайландыру және коммуникацияның ашықтығын арттыру есебінен компаниялар жобаны іске асыру кезеңінде 5–10 пайызға дейін бюджет үнемдей алады – бұл жыл сайын жүздеген миллион доллар үнемдеуге тең. Бұдан бөлек, гибридті тәсіл жобалардың орташа ұзақтығын 10–15 пайызға қысқартуға мүмкіндік беріп, капитал айналымын жылдамдатады және өңірлік нарықтағы бәсекеге қабілеттілікті арттырады.
Энергия көшуі мен ESG талаптарының күшеюі жағдайында мұндай тәсілдер тек тиімді ғана емес, сонымен қатар – қажеттілікке айналып отыр. Қазақстан дамыған инженерлік мектебі мен жобаларды басқару бойынша сертификатталған мамандардың өсіп келе жатқан пулына ие ел ретінде гибридті тәжірибелерді қолдануда өңірлік көшбасшы болуға барлық алғышарттарға ие. Бұл жобаларды іске асырудың тиімділігі мен ашықтығын арттырып қана қоймай, елдің халықаралық инвесторлар алдындағы беделін де нығайтады.
– Сіздің тәжірибеңіз заманауи жобаларды басқару әдістері жеке компанияларды ғана емес, тұтас салаларды да қалай түрлендіре алатынын айқын көрсетеді. Көптеген қазақстандық және шетелдік кәсіби мамандар өз жобаларының тиімділігі мен тұрақтылығын арттыру жолында осы тәсілдерді бағдар етері анық.
– Мен үшін тәжірибелік нәтижелермен бөлісу және қазіргі заманғы жобаларды басқару – нақты өзгерістерге әкелетін құрал екенін көрсету маңызды. Сенемін, кәсіби қауымдастықтың бірлескен күш-жігері арқылы Қазақстан тиімді және жауапты инженерлік жобаларды жүзеге асыру саласындағы өңірлік құзыреттер орталығы ретінде өз позициясын нығайта түседі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Мұнай-газ саласындағы жобаларды басқару жөніндегі сарапшы Нұрсұлтан Сейтмағамбетовпен (BEng, MSc, PMP) сұхбат",,2024-09-05T16:24:05+05:00
qurban-ait-kezinde-qandai-sureler-men-dugalar-oquga-bolady,informburo.kz,Құрбан айт кезінде қандай сүрелер мен дұғалар оқуға болады,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qurban-ait-kezinde-qandai-sureler-men-dugalar-oquga-bolady,"Құрбан айт – мұсылмандардың ұлық мерекесі. Ол күні Алла разылығы үшін мал шалынады. Қажылық өтеушілер Қағбаға жүзін қаратып, Арафатта жалбарынып, дұға оқиды.
Дегенмен Құрбан айт құрбан шалумен шектелмейді. Бұл мерекеде амал арқылы адамның ішкі ниеті, шынайы пейілі, дініне бекемдігі, тақуалығы, басқаларға жанашырлығы таразыға түседі. Адамдар намаз оқып, дұға етеді. Осы орайда Құрбан айт күндері оқуға болатын сүрелер мен дұғаларды ұсынады.
""Субхаанәка Аллаахумә уә бихамдикә уә тәбәәрәкәсмукә уә Тағаалә жәддукә уә ләә иләәхә ғайрук"" . Аудармасы: ""Ия Алла! Сені кемшілік сипаттардан пәктаймын. Мақтауға лайықсың. Сенің есімің – Мүбарак, Дәрежең өте Жоғары. Сенен өзге құлшылыққа лайықты Тәңір жоқ"".
""Ағузу биллаһи минаш шайтанир ражим, Бисмиллаһи рахмани рахим"" деп, (Аудармасы: ""Қуылған шайтанның кесірінен Аллаға сыйынамын, Рахман һәм Рахымды Алланың атымен бастаймын""), Фатиха сүресі оқылады.
""Әлхәмду лиллаһи раббил-әләмин, ар-рахмани-р-рахим, мәлики йауми-д-дин, иякә нағбуду уа ияка нәстағин, иһдина-с-сирата-л-мустақим, сирата-л-ләзинә, әнғамта ғалейһим ғайрил-мағзуби, ғалейһим уа ла-з-заллин"".
Аудармасы: ""Аса қамқор, ерекше мейрімді Алланың атымен бастаймын! Барлық мақтау бүкіл әлемнің Раббы, Аллаға тән. Аса қамқор, ерекше мейрімді. Қиямет күнінің иесі: Иә Алла! Саған ғана құлшылық қыламыз әрі Сенен ғана жәрдем тілейміз. Бізді тура жолға сала гөр! Нығметіңе бөлендіргендеріңнің жолына, ашуға ұшырағандардың және адасқандардың жолына емес!""
""Би-исми-л-лаһи-р-раһмани-р-рахим"" деп бір сүре оқылады. Мәселен Ықылас сүресі:
""Құл һуа аллаһу аһад, аллаһу-с-самад, ләм йалид уа ләм йулад уа ләм йакун лаһу куфуан ахад"". Аудармасы: ""Ол Алла біреу ақ. Алла мұңсыз. (әр Нәрсе Оған Мұқтаж). Ол тумады да туылмады. Әрі Оған ешкім тең емес"".
Одан басқа бір қысқа сүре, мәселен Асыр сүресі оқылады:
""Бисмилләәһир-рахмаанир-рахиим. Уәл’аср, иннәл инсәәнә ләфи хуср, илләлләзинә әәмәну уа амилус-саалихати уа тауасау билхаққи уа тауаасау биссабр"". Аудармасы: ""Заманаға ант етемін. Бүкіл адам баласы зиянда. Бірақ, иман келтіріп, ізгі істер істегендер мен бір-біріне ақиқат пен сабырды үгіттескендер басқа"".
""Әт-тахияту лиллаһи уас-салауаату уа-таййбаат, әс-сәләәму ‘аләйка әйюһән-нәбию уә рахмәтуллооһи уә бәрәкаатуһ, әс-сәламу ‘аләйна уә ‘ала ‘ибәдиллаһис-саалихиин, әшһаду әл-ләә иләһә ил-лАллаһ уә әшһәду әннә Мухаммәдән ‘абдуһу уә расуулуһ"".
Аудармасы: Барлық дұғалар, мадақтар, тәндік, дүниелік ғибадаттар Аллаға лайық. Ей, Пайғамбар! Саған сәлем. Әрі саған Алланың рақымы мен берекеті жаусын! (Ей, Раббымыз!) Сәлем бізге және Алланың салиқалы құлдарына болсын. Мен Алладан өзге ешқандай құдай жоқ екеніне және Хазіреті Мұхаммедтің Алланың құлы әрі пайғамбары екеніне куәлік етемін.
""Аллаахуммә салли ьаләә Мұхаммәд. Уа ьаләә әәли Мұхаммәд. Кәмәә салләйтә ьаләә Ибраахиймә уә ьаләә әәли Ибрахиймә иннәкә хамийдум мәжийд. Аллаахуммә бәәрик ьаләә Мұхаммәд. Уә ьаләә әәли Мұхаммәд. Кәмәә бәәрәктә ьәләә Ибрахиймә уә ьаләә әәли Ибрахиймә иннәкә хамийдум мәжийд"".
Аудармасы: ""Я, Алла! Пайғамбарымыз (с.а.у.) Мұхаммедке және Оның отбасы мен ұрпағына, мейіріміңді төгіп, олардың мерейін үстем ет. Тура хазіреті Ибраһим және оның отбасы мен ұрпағына мейіріміңді төгіп, олардың мерейін үстем еткеніңдей. Және Хазіреті Мұхаммед пен оның отбасын, ұрпағын мүбәрак ет. Олардың ырыс-берекетін ұдайы арттыр. Тура Хазіреті Ибраһим оның отбасын, ұрпағын мүбәрак еткенің секілді. Күмәнсіз Сен – Хамидсің, мәжидсің. Яғни, барлық мадақ пен ұлылық, асқақтық саған ғана тән"".
Осы дұғадан кейін әуелі оң жаққа сосын сол жаққа сәлем беріледі. Сосын Раббәнәә дұғасы оқылып, бет сипалады. Осымен Құрбан айт намазы толық оқылған болып есептеледі.
""Раббәнәә әәтинәә фиддуния хасәнәтәу уә филәхирәти хасәнәтәу уә қинәә ьазәәбән-нәәр"".
Құрбандыққа шалынатын малды сояр алдында оны құбылаға қарай жатқызып, келесі дұғаны оқу керек: "" Инна салати уа нусуки уа махиаиа уа мәмәти лилләһи Раббил аламина лә шәрика ләһ"". Мағынасы: ""Күмәнсіз менің намазым және басқа ғибадаттарым, өмірім де, өлімім де бүкіл әлемдердің Раббы Аллаһ үшін. Оның еш серігі жоқ"".
Тағы "" Аллаһу әкбар, Аллаһу әкбар лә илаһа иллаллаһу, уАллаһу әкбар, Аллаһу әкбар уа лиллаһил-хамд"" деген дұғамен мал сойылады. Бұл кезде құрбандыққа арналған малдың иесі "" Бисмиллаһи, Аллаһу әкбар"" деген дұғаны айтады. Егерде бұл дұғаны әдейі оқымаған жағдайда құрбан етін жемейді. Себебі, Құдайдың аты айтылмай сойылған малдың еті харам болып саналады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Биыл Құрбан айт 16 маусымда басталады.,,2024-06-15T19:30:59+05:00
transport-zuiesin-tolyq-avtomattandyru-changan-taziribesi,informburo.kz,Транспорт жүйесін толық автоматтандыру: Changan тәжірибесі,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/transport-zuiesin-tolyq-avtomattandyru-changan-taziribesi,"Әлемдік автоиндустрияда транспорт жүйесін автоматтандыруда қарқынды жұмыстар жүріп жатыр. Бұл материалда біз көлік құрастыру саласындағы заманауи тәжірибелерді қытайлық Changan автобрендінің мысалында баяндаймыз. Айта кетейік, бұл брендтің Қазақстандағы өкілі – ""Астана Моторс"" компаниясының еншілес кәсіпорны Changan Kazakhstan ресми дистрибьюторы.
Материал ауқымды болғандықтан, оны үш негізгі бөлікке бөлдік. Оларды төмендегі ыңғайлы мазмұн арқылы оқуға болады:
Changan жеңіл көліктер өндірісіне XXI ғасыр соңында, 1984 жылы қадам басты. Алғашқыда лицензиялық Suzuki көліктерін шығарса, бірте-бірте Ford және Citroen-мен әріптестік орнатып, өте аз уақыт ішінде бүкіл әлем бойынша өндірістік алаңдар мен зерттеу орталықтарын салу арқылы қанатын кеңге жайды.
Бүгінде Changan Automobile Қытайдың көшбасшы автоконцерндерінің бірі. ҚХР авто өндірушілері арасында компания 20 миллиондық межені (шығарылған автокөліктер саны) алғашқы болып 2021 жылы бағындырды. Бүгінде жылына 2 миллионнан астам көлік шығарады.
Changan ұжымындағы 90 мыңнан астам қызметкер автокөлік және қозғалтқыштар құрастыратын 35 фабрикада еңбек етеді.
Компанияның мәліметінше , брендтер портфелінде 8 көлік маркасы (Changan, Nevo, Kaicene, Deepal, Avatr және бірлескен Changan Ford, Changan Mazda, JMC) бар. Әлем елдеріндегі сатылымы жөнінен Changan қытайлық №1 автобренд саналады. Орта есеппен әр 20 секунд сайын әлемде бір адам компания көлігін иеленеді.
Биыл қаңтарда жаһандық серіктестерге арнап өткізген конференциясында Changan Automobile халықаралық стратегиясын жария етті. Оған сәйкес, биыл автоконцерн 2,8 млн автокөлік сатуды жоспарлап отырса, 2025 жылы бұл көрсеткішті 3,5-нан 4 миллионға дейін, ал 2030 жылға қарай 5 миллионға (!!!) дейін жеткізбек. Айта кетерлігі, оның ішінде 3-3,5 миллионы – жаңа энергия көзімен жүретін автокөліктер. Салыстыру үшін: компания 2023 жылы 481 мың электрокарды Қытай ішінде сатса, өзге елдерге 358 мыңын экспорттаған.
Changan Automobile бизнес географиясын кеңейтуде ""1+5+2"" стратегиясын ұстанады:
Аталған нарықтар ішінде компания келесі елдерде көлік сатылымының қарқыны жоғары екенін атап отыр: Ресей, Қазақстан, Әзербайжан, Таиланд, Мексика, Сауд Арабиясы, Чили, Перу. Бұған Қазақстан арқылы өтетін Транскаспий халықаралық транспорт бағытының дамуы үлкен мүмкіндік ашып отыр.
""Транскаспий халықаралық транспорт бағытының дамуы Changan Automobile компаниясына бизнесін Орталық Азия мен Еуропада дамытуға көмектеседі. Ол арқылы автокөліктер Чунцин қаласынан Қазақстан арқылы Әзербайжан, Грузия, Түркия, Болгария, Румыния, Украина және Польшаға жеткізіледі"", – деп жауап берді компанияның баспасөз қызметі Informburo сауалына.
Осы орайда келесі бөлімде Changan компаниясының Қазақстанға қатысты жоспарларын баяндаймыз.
Changan Auto Kazakhstan мәліметінше, 2024 жыл басынан бері Қазақстанда сатылған жаңа көліктер саны 6300-ді құрайды. Салыстырып қарар болсақ, тұтас 2023 жыл қорытындысында Қазақстанда 6087 көлік сатылған болатын . Бұл компанияның Қазақстан нарығындағы көлік сатылымы жылдан-жылға өсіп келе жатқанын көрсетеді.
Қазақстандық нарықта қытайлық автобрендтерге деген қызығушылық айқын байқалады. Бұған үздік ондықтағы қытайлық жаңа көліктердің Қазақстандағы сатылымы-ақ дәлел. Биылғы 8 айдың өзінде тұтас 2023 жылмен салыстырғанда 8654 көлікке артық сатылған .
Бұл ретте Қазақстанда Changan көліктері ресми түрде 2022 жылғы күзден бастап сатыла бастағанын айту керек. Алғашқыда CS35PLUS, CS75FL және UNI-K кроссоверлері сатылымға шығарылса, бүгінде олардың қатары Alsvin, UNI-V, CS55PLUS, UNI-Т, CS95, HunterPlus маркаларымен толыққан. Автокөліктердің бәрі Қазақстанға тікелей Қытайдағы фабрикадан жеткізіледі. Дегенмен, Changan International Corporation 2025 жылға жоспарында Алматыдағы мультибрендті зауытта көліктің үш маркасын (Alsvin, CS35PLUS, CS55PLUS) шығару бар.
""Қазақстан Changan үшін ТМД нарығындағы және ""Бір белдеу, бір жол"" жобасы аясындағы ең маңызды елдердің бірі. Сондықтан, компания қазақстандық клиенттерін жоғары сапалы, жоғары технологиялы және интеллектуалды өнімдері мен қызметтерімен қамтамасыз етуге ұмтылады"", – деп жауап берді компанияның баспасөз қызметі Informburo сауалына.
Бұл орайда, Changan Қазақстан нарығына қатысты алдына екі мақсат қойып отыр:
""Changan өзінің дилерлерімен нарықтағы жағдай мен экономикалық тиімділік жайын ақылдаса отырып, Қазақстанға дәстүрлі отынмен жүретін және жаңа гибридті модельдерді шығаруды жалғастырады"", – делінген компанияның жауабында.
Ол күн де алыс емес, ал әзірге қытайдың Чунцин (Chongqing) қаласындағы Changan автоконцернінің ең ірі фабрикаларының бірімен таныстырамыз:
Чунцин қаласында бір емес, 10 Changan автозауыты орналасқан. Біз Астана Моторс құрамына кіретін Changan Kazakhstan шақыруымен компанияның биыл, 2024 жылы ашылған фабрикасында болып, оның жұмысымен таныстық. Мұнда әр минут сайын конвейерден бір, ал тәулігіне мыңнан астам автокөлік дайын болып шығады.
Жалпы, бұл фабрика өте жас әрі жап-жаңа. Ол 2000 жылы ғана ашылған. Соған қарамастан, фабрика аумағы 1,5 миллионға жуық шаршы метрді құрайды. Автокөлік құрастыру жұмыстары барынша роботтандырылған десек те, мұнда 8 мыңға жуық адам еңбек етеді.
Робот демекші, жұмысы 95 пайызға дейін роботтандырылған цех – Дәнекерлеу цехі. Оның аумағы 43 мың шаршы метрді құрайды. Мұнда 185 адам ғана еңбек ететін болса, робот саны 2,5 есе көп – 471. Бұл роботтар – сапа белгісі саналатын жапониялық Kawasaki фирмасының өнімдері.
Тағы бір ерекшелігі – конвейер жүйесінің көліктің түрлі моделін құрастыруға икемділігі, мысалы, мұнда 8 түрлі автокөлікті қатар дәнекерлей беруге мүмкіндік бар. Ал қажетті бөлшектерді арнайы камералармен жабдықталған робот вагондар автоматты түрде қоймадан жеткізіп отырады.
Жоғары интеллектуалдық басқару жүйесі роботтардың қателіксіз, ақаусыз, мүлтіксіз жұмысын қамтамасыз етеді. Тіпті, көлік шанағының геометриясына дейін автоматты түрде шығарылады.
Дәнекерлеу жұмыстары аяқталған соң, көлік қаңқалары тізбектеліп құрастыру цехіне өтеді. Міне, дәл осы цехте қаңқаларға ""ет, тері, жүйке, қан тамыр жүйелері және басқалар"" жапсырылады. Бұл теңеумен айтқанымыз, анығында көлік қаңқалары бұл цехте қозғалтқышпен, ішкі қаптамалармен, электроника жүйесімен, терезе, айна, дөңгелек және өзге де қажетті бөлшектермен жабдықталады. Басқаша айтқанда, дайын күйге енеді.
Құрастыру цехінде ұсақ жұмыстар көп болғандықтан, дәнекерлеу цехіне қарағанда роботтандыру пайызы төмен – роботтар саны 300-ден астам. Тиісінше, адам саны мен қол еңбегі көбірек. Бұл цехте роботтар мен адам жұмысының үйлесімділігі байқалады.
Фабрикада дәнекерлеу және құрастыру цехтерінен мән-маңызы мүлде кем емес тағы бір бөлім бар. Ол аккумулятор құрастыру цехі деп аталады. Changan бүгінде электрокарлар шығаруға басымдық беретінін еске салайық, сәйкесінше интеллектуалды аккумуляторлар шығару ісі – компанияның ең маңызды салаларының бірі. Содан да болар, бұл цех аумағы дәнекерлеу цехінен бар болғаны 4 мыңға кем – 39 мың шаршы метр. Шеберханада негізінен төрт процесс жүзеге асады олар: құрастыру, желімдеу, дәнекерлеу және тестілеу.
Мұнда 85 өнеркәсіптік робот, 120 автоматты басқару машинасы және 235 құрастыру құралы жұмыс істейді. Егер цех жұмысын аккумуляторды алдын ала құрастыру және толық құрастыру деп екіге бөліп қарайтын болсақ, біріншісі 100 пайыз толық автоматтандырылған . Цех әр минут сайын бір интеллектуалды аккумулятор шығарады. Ал цехтің жоспарлы қуаты жылына 280 мың батареяны құрайды.
Changan бұл салада да инновациялық бастамаларды қолдайды. Мысалы Changan-ның төл өнімі – ""Алтын сауыт"" аталатын аккумуляторлық батареяларды бар болғаны 15 минут қуаттасаңыз, 365 шақырымға дейінгі жолды еңсеруге болады.
Инновация демекші, нағыз ғылым мен технологияның жетістіктерін компанияның жаһандық R&D (зерттеу және әзірлемелер) орталығынан көруге болады. Changan-ның бүкіл әлем бойынша 6 ел (Италия, Жапония, Англия, АҚШ, Германия және Қытай) мен 10 қалада орын тепкен 16 инновациялық институты мен технологиялық орталығы бар болса, соның ең үлкені осы Чунцин қаласында.
Компания жаңа көліктер мен технологиялар әзірлеуге жыл сайын сатудан түскен табысының 5 пайызын бөледі, бұл шамамен 1-1,5 миллиард долларды құрайды. Changan өкілдерінің айтуынша, қазір R&D өз жұмысында ""ақылды"" технологиялар мен автоматты басқару жүйесін дамытуға басымдық беріп отыр. Changan R&D орталықтары интеллектуалдандыру саласында жарияланған патенттер саны бойынша әлемде бірінші орында.
Орталықта түрлі сынақ зертханалары бар. Мысалы, акустикалық жаңғырықсыз камералар ішінде мүлде тыныштық орнайтын болса, керісінше түрлі сыртқы дыбысты анық шығаратын акустикалық камералар да бар. Бұлар түрлі дыбыс жағдайындағы автокөлік ішіндегі шудың басылу деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Одан бөлек, көліктің әртүрлі температура жағдайында қалай жұмыс істейтінін анықтау үшін -35-тен +55 °C-ге дейінгі температуралық жағдай жасайтын камералар да бар.
Жалпы, өндірістен шығатын әрбір модель 12 түрлі сала бойынша 12 400-ден астам сынақтан өтеді. Мүлт кетер болса, әрине, пайдалануға жіберілмейді. Бұл жағынан талап қатал.
Әлбетте, көлікті сынаудың ең қызықты түрі – Test Drive. Changan бұған арнап өзіндік автополигон салған. Ол Dianjiang Test Ground аталады және оның аумағы 233 гектарға тең. Мұнда көлікті түрлі жол жағдайында сынақтан өткізуге арналған 14 түрлі тасжол жабдықталса, жол жабындысының 70-тен астам түрі кездеседі. 60 градусқа дейінгі биіктікке көтеріліп, дәл осындай биіктен төмен түсетін жол да бар. Ал көлік жылдамдығын тексеруге үшін ұзындығы 5,4 шақырымдық арнайы тасжол төселген. Мұнда көлік жылдамдығын сағатына 250 шақырымға дейін арттырып, сынап көруге болады.
Ps. Changan Automobile, жаһандық серіктестерге арнап өткізген конференциясында баяндалғандай, алдағы 5 жылға арналған жоспарында өз алдына өте жоғары көрсеткішті мақсаттарды қойып отыр. Компания 2030 жылға қарай Қытайда жасап шығарылған көліктер санын 37 миллионға жеткізбек. Оның 7 миллионы экспортқа шығарылады. Changan келесі 5 жылда орта есеппен әр жыл сайын жаңа энергия көзімен жүретін көліктер санын 13 пайызға арттырып отырмақ.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Биыл жыл басынан бері қазақстандық 6300 азамат Changan көліктерінің иесі атанған.,,2024-10-11T12:00:00+05:00
zoteldi-uide-qalai-emdeuge-bolady,informburo.kz,Жөтелді үйде қалай емдеуге болады?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zoteldi-uide-qalai-emdeuge-bolady,"Жөтелді үйде емдеудің ең тиімді 5 тәсілін ұсынамыз:
Жылы сүтке бал қосып ішу жұтқыншақты жұмсартып, жағымды әсер береді. Сүтті мүмкіндігінше ұйықтар алдында ішкен дұрыс. Сонда тамақ жыбырлағанын азайтып, тыныш демалуға мүмкіндік береді. Ол үшін бір кесе немесе бір стақан сүтке 1-2 қасық бал, сосын бір шымшым ас содасын қосу қажет. Сүтті түсте және кешке ішу жөтелді босатып, қақырықты түсіріп, организмдегі зиянды заттардың сыртқа шығуына әсер етеді.
Жөтелді қойдырудың тағы бір әдісі – көкөністерді пайдалану. Ол үшін 1 картоп, 1 алма және 1 пиязды суға салып, қайнату қажет. Картоп пен алманы сол күйінде, ал пиязды аршып салған дұрыс. Сонымен қатар, отты баяу қоюды да ескерген жөн. Екі мәрте қайнатып, суы біраз сарқылғанда оттан аласыз. Дайын болған сұйықтықтан күніне бір шай қасықтан 3-4 рет ұрттап отырсаңыз, жөтелді қойдырады.
Оқи отырыңыз: Тұмау мен ЖРВИ маусымы: Үйде емделу жолдары қандай
Қойдың құйрық майын ерітіп пайдалану – жөтелге дауа. Ол үшін құйрық майды ысытып, онымен алқым, арқа және екі табанды сылап шығу керек. Сылаған соң мейлінше қымтанып, қалың жамылып демалған дұрыс. Жылы күйінде майдан бір қасық ұрттау да жөтелді кетіруді жылдамдатады. Біраздан соң денеңіз жіпсіп, терлей бастайды. Себебі, құйрық май ішке барған соң қолқаны жібітіп, жанды қинаған жөтел қақырыққа айналады.
Жөтел енді басталып келе жатқан кезде дәрігерлер ингаляция жасауды ұсынады. Егер мұндай аппарат болмаған жағдайда қолда бар заттарды да кәдеге жаратуға болады. Мәселен, асүй ыдысына (тостаған не шұңғыл тәрелке) ыстық су құйып, соған қарай еңкейіп, басыңызды сүлгімен қымтап алу керек. Бірнеше рет бумен демалу – жөтелді бусандырады. Егер ингалятор болса, бұл процесс жеңілдей түседі.
Оқи отырыңыз: Астан уланғанда өзіңізге қалай алғашқы көмек көрсетуге болады
Кәдімгі ұсақ емес, ірі, домалақ пішінді қара бұрыштар жөтелді қойдыруға таптырмас ем. Оның 2-3 данасын ауызға салып шайнау керек. Егер оны үш күн қатарынан үзбей, күн сайын бір мәрте қолдансаңыз, жөтеліңіз қайта бастайды. Қара бұрыш кеңірдекті емдеп, тыныс жолдарын ашып, жөтелуге мәжбүр етіп тұрған бактерияларды жояды. Сондай-ақ, қара бұрышты қайнаған сүтке араластырып ішуге де болады.
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Жөтелдің құрғақ, көк және аллергиялық түрлерін емдеу тәсілі көп. Емханаға барып, екпе салдырмастан бөлек, үйде де жөтелден жазылуға болады.",,2024-10-29T09:10:00+05:00
almatydagy-tanymal-eskertkisterdin-avtory-kim-ekenin-bilesiz-be,informburo.kz,Алматыдағы танымал ескерткіштердің авторы кім екенін білесіз бе,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/almatydagy-tanymal-eskertkisterdin-avtory-kim-ekenin-bilesiz-be,"Жақында Халықаралық ескерткіштер мен тарихи орындар күні аталып өтті. Ол сондай-ақ 1982 жылы ЮНЕСКО жанындағы Ескерткіштер мен көрікті жерлерді қорғау мәселелері жөніндегі халықаралық кеңес ассамблеясы құрған дүниежүзілік мұра күні ретінде белгілі.
Осы орайда Алматыда халқымыздың ұлы тұлғаларының құрметіне тұрғызылған танымал ескерткіштерді назарларыңызға ұсынуды жөн көрдік.
Ескерткіш әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің алдында тұр. Авторы – суретші, мүсінші, ҚР еңбек сіңірген қайраткері Ескен Сіргебаев.
әл-Фарабидің мұрасы әртүрлі білім салаларын қамтитын 200-ге жуық ғылыми еңбектен тұрады. Олардың біразы ортағасырлық Еуропада еврей және латын тілдеріне аударылған. Әлемге әйгілі философтың еңбектері Еуропалық Қайта өрлеу дәуіріне үлкен әсер етіп, батыс пен Шығыстың мәдениеттері мен философияларын жақындастырудың байланыстырушы көпіріне айналды. Кейбір мәліметтер бойынша, әл-Фараби 70-ке жуық тілді меңгерген. Қазақстанда әл-Фараби есімімен ең ірі оқу орны – Қазақ ұлттық университеті аталған, оның аумағында Ұлы философтың құрметіне аталған кітапхана бар.
Түркия, Иордания, Италия, Қытай, Египет, Болгария және басқа елдердің жетекші университеттерінде Әл-Фараби атындағы Ғылыми-білім беру орталықтары ашылып, табысты жұмыс істеуде. Әл-Фарабидің 1150 жылдығы ЮНЕСКО қамқорлығымен 2020 жылы халықаралық ауқымда аталып өтті.
Оқи отырыңыз: Ел ұнатпаған ескерткіштер: Ұсқынсыз мүсіннің көбейгеніне кім кінәлі?
Үш жүздің басын біріктіріп, Жетісу жерін қайтарып, жоңғар басқыншыларын қазақ жерінен қуып шыққан Қазақ Ордасының тарихындағы ең ұлы хандардың бірі Абылай ханға арналған монумент 2000 жылы Алматы-2 теміржол вокзалы ғимаратының алдындағы алаңда тұрғызылған. Жобаның авторлары – сәулетшілер Сұлтан Баймағамбетов, Тоқтар Ералиев, В.Сидоров, мүсінші Қазыбек Сатыбалдин, конструктор М.Еркінов.
Қоладан құйылған ескерткіште Абылай ханның бай әшекейленген киімде және жауынгерлік керек-жарақта ат үстінде отырғаны бейнеленген. Оң қолында хан билігінің символы болып табылатын таяқшаны ұстаған.
1960 жылы сол кездегі Алматыдағы Абай атындағы алаңда Абай Құнанбаевқа арналған ескерткіш орнатылды. Авторлары – мүсінші Хакімжан Наурызбаев және сәулетші И.Белоцерковский.
Ескерткіштің жалпы биіктігі – 13 метр. Тұғырдың пішіні – трапеция тәрізді, қызыл граниттен жасалған. Бұл қозғалыста бейнеленген бірегей мүсін. Ұлы ақынның сол қолына кітабын ұстап, ал оң қолында иығына жамылған желбегей шапанның етегін ұстап, терең ой үстінде келе жатқан сәті бейнеленген. Ойшылдың бас пішіні көлемді орындалған. Көзқарасы болашаққа ұмтылған. Ақынның философиялық көңіл-күйі, оның жеке тұлғасының бірегейлігі фигураның монументтілігін айрықша білдіріп, ескерткіштің, пластикалық шешімінің бүтіндігін көрсетеді.
Ғалым, тарихшы, этнограф, фольклоршы, саяхатшы және ағартушы Шоқан Уәлихановтың ескерткіші 1969 жылы Алматыдағы ҚР ҰҒА бас ғимаратының қасбеті алдындағы алаңда ашылды.
Шоқан Уәлихановтың қола мүсіні мүсінші Хакімжан Наурызбаевтың үлгісі бойынша жасалып, тұғырға орнатылады (сәулетші Шотаман Уәлиханов). Постаменттің сыртқы жағын безендіру үшін Шоқан Уәлихановтың қазақ ұлттық ою-өрнегі мен суреттері қолданылған. Бүйір жақтары оюлы тақтайшалармен көмкерілген. Ескерткіштің биіктігі – 8 метр. Авторлары 1970 жылы ҚазКСР Мемлекеттік сыйлығына ие болды.
Алматыда қазақтың ұлы күйші-компазиторы Құрманғазы Сағырбайұлы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы бар. 1944 жылы 24 шілдеде Қазақ КСР Халық Комиссарларының Кеңесі осы жылдың 1 қазанынан бастап Алматы қаласында Мемлекеттік өнер институтын ашу туралы қаулы қабылдады. Кейіннен Мәскеу және Ленинград консерваторияларының үлгісінде Алматы консерваториясы болып өзгертілді.
1945 жылы оқу орнына Құрманғазы Сағырбайұлының аты берілді. 2012 жылғы 18 сәуірде аталған оқу орны аумағында атақты күйшінің құрметіне ескерткіш ашылды.
Алматыда Жамбыл Жабаевтың құрметіне тұрғызылған екі ескерткіш бар.
Оның алғашқысы 1971 жылы Қабанбай батыр көшесі мен Байсейітова көшесінің қиылысындағы Қазақ орпера және балет театры саябағында қойылған. Мүсінші – Хакімжан Наурызбаев, архитектор – Малбағар Меңдіқұлов. Мүсін мен тұғыр сұр граниттен тұтас қашалған. Биіктігі – 2,3 метр.
Екінші ескерткіш 1996 жылы Жамбыл Жабаевтың туғанына 150 жыл толғанын ЮНЕСКО шешімімен әлемдік деңгейде атап өту қарсаңында Алматыдағы Жамбыл көшесі мен Достық даңғылы қиылысында орнатылған. Мүсінші – Бақытжан Әбішев, сәулетшілер – Сұлтан Баймағамбетов, Сайран Фазылов, Тоқтар Ералиев. Мүсіннің биіктігі – 3, тұғырдың биіктігі – 1 метр.
Қазақстанның көрнекті және еңбек сіңірген қайраткері, геолог және көптеген пайдалы қазбалар кен орындарын алғаш ашушы, ғалым және Қазақстан ғылым академиясының тұңғыш президенті Қаныш Сәтбаевтың ескерткіші Satbayev University ғимаратының жанында тұрғызылған.
Академиктің мүсіні қоладан құйылған және постаменттің жоғарғы жағында тұр. Ескерткіш аумағының жалпы ауданы 0.6 гектар, ал биіктігі 3.80 метрді құрайды. Көпсатылы тұғырбетте салынған ескерткіш 1999 жылы ғалымның 100 жылдық мерейтойына орайластырылып ашылды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қалада Жамбыл Жабаевтың құрметіне тұрғызылған екі ескерткіш бар.,,2024-04-23T14:30:00+05:00
balger-men-koripkelge-senudin-islamdagy-ukimi-qandai,informburo.kz,Балгер мен көріпкелге сенудің Исламдағы үкімі қандай,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/balger-men-koripkelge-senudin-islamdagy-ukimi-qandai,"Экс-министр Қуандық Бишімбаев сот отырысында Салтанат Нүкенова қайтыс болған күні көріпкелге хабарласып, не үшін көмек сұрағанын айтты. Кейін көріпкелден де жауап алынды.
Тылсым дүниеге сеніп, көріпкел, балгер, құмалақшыға жүгінетіндер жоқ емес. Ислам діні адамның өткен шағы мен болашағы туралы хабар беруге қалай қарайды? Біреудің тағдырын болжаудың, көріпкелге сенудің шариғат үкімі қандай? Информбюро порталы осы сұраққа жауап іздеді.
Ислам дінінде көріпкелдік – жынменен дос болып, одан сұрап білу және бұларды басқаларға айту деген сөз. Ғайыпты білемін деп жария қылушыларға сиқыршылар, тәуіп, емшілер, көріпкелдер, құмалақшылар, жұлдызшылар, бақсы-балгерлер жатады. Олар түрлі тәсілмен ғайыптан хабар берумен, сиқыр жасаумен айналысады. Адамның өткен шағы мен болашағы жайлы айтқысы келеді. Ал олардың айтқанына сену – Аллаға күпірлік ету.
Адамдар көріпкелдер жайлы сұрағанда Мұхаммед пайғамбар: ""Олар түкке тұрғысыз"" ,– деп жауап берген. Олардың сөзі кейде рас боп шығатынын айтқанда Пайғамбар (с.ғ.с.): ""Ол бір шындық сөзді жын естіп, серігінің (көріпкелдің) құлағына сыбырлайды, ал ол оған жүз жалған сөзді араластырып айтады"" , – деген екен.
""Биргиуи өсиетнамасы"" кітабында: ""Кімде-кім ""мен ұрланған, жоғалған нәрселерді білемін"" десе, мұны айтқан адам да, бұған сенген адам да кәпір болады. Өйткені ғайыпты жын да білмейді. ""Маған жын хабарлайды, сондықтан білемін"" десе де кәпір болады. Өйткені жын да ғайыпты білмейді. Ғайыпты тек қана Алла Тағала"", – делінген.
Жындар үшін мыңдаған шақырым жерге барып қайту бір мезеттің ісі. Кей көріпкелдер өзіне келген адамдар туралы толық мәліметті жындардың көмегі арқылы біледі. Екінші бір күштің сыбырлап айтып жатқанын, бойында керемет қасиет пайда болды деп ойлайды. Жындардың ғайыппен байланысты мағлұматтардан бейхабар екені анық, олар тек адамдарға белгісіз кейбір мәліметтерді ғана жеткізе алады. Көбіне олар, көктегі періштелердің әңгімесіне тыңшылық жасайды. Осы тыңшылықтан алған мәліметтерін жердегі достарына өтірік қосып жеткізеді.
Алла Тағала бұндай адамдардың өтірікші екенін былай жеткізді: ""Шайтандар кімге түседі, сендерге хабар берейін бе? Олар әрбір өтірікші, күнәһарға түседі. Олар шайтандарға құлақ салады. Олардың көбі өтірікші"" .
Оқи отырыңыз: ""Мастықпен айтылған сандырақ деп ойладым"". Көріпкел Бишімбаевқа неліктен Нүкенова оянатыны туралы жазғанын түсіндірді
Көріпкелдер өздерін ғайыпты білуші санайды. Алайда ғайып тек Аллаға аян. Ғайыпты тіпті таңдаулы пайғамбар да, ең ұлық періште де білмейді. Құран Кәрімде: ""Көктер мен жердегi көместi Алладан басқа ешкiм бiлмейдi"", – деп жазылған. ""Әнғам"" сүресінде: ""Ғайыптың кілттері Оның қасында! Оларды білетін тек Ол ғана"", – делінген. Ал ""Жын"" сүресінде ""Алла Тағала  ғайыпты ешкімге білдірмейді, оның сырын ешкімге ашпайды…"" – деп баяндалған.
Демек, ғайыпты Алла Тағаладан басқа ешкім білмейді. Ислам дінінде әлемдегі барлық құбылыс пен өзгеріс Алла Тағаланың қалауымен ғана жүзеге асады делінген. Сонымен қатар, тағдырды, болашақты Алладан басқа ешкім білмейді. Бұл жайында ""Ағраф"" сүресінде былай делінген:
""(Ей, Мұхаммед) оларға: ""Мен, Алла қаламайынша, өз-өзіме титтей де пайда келтіре алмаймын, сондай-ақ өзіме келетін зиянның да бетін қайтара алмаймын. Егер ғайыпты (болашақты) білетін болсам (еш уақытта шығынға ұшырмай) әрдайым мол табысқа кенеліп отырар едім һәм (алдағы қауіп-қатерден алдын-ала сақтанар едім де) басыма ешқандай жамандық та, бәле-жала да келмес еді"".
Адамзаттың ең ардақтысы, Алланың сүйікті құлы Мұхаммед пайғамбардың өзіне де ғайып мәлім емес. Сондықтан өзін ғайыпты білуші, ерекше күштің иесі, әруақпен тілдесіп болжам жасаушы деушілердің барлығы күнәһар саналады.
Оқи отырыңыз: Бас ауырып, балтыр сыздаса, бірден балгерге баратындар көбейді. Бұл медицина дәрменсіздігінің белгісі ме?
Фиқһ ғалымдары пікірінше, көріпкелдікпен айналысу (ғайыпты білемін деп жариялау) және сол ісін кәсіп етіп тапқан табысы – харам. Бұл шариғат рұқсат етпеген жолмен келген ақша. Сонымен бірге, ""тәуіпке барып өткен және болашақ жайлы немесе бір істің немен бітерін сұрау да харам"" деп пәтуа берген.
Балгер, көріпкел өзін ғайыпты білемін деп жатса, ал адам одан ғайыпты сұрауға барса, онда олар ғайыпты тек Алланың білетінін теріске шығарып, Құран аятына қарсы шығады. Ал бұл – үлкен күнә.
Мұхаммед пайғамбар: ""Кімде-кім балгерге, сиқыршыға, не сәуегейге барып бір нәрсе сұрап, оның айтқандарын растаса, онда ол Мұхаммедке түскен нәрсеге күпірлік еткен болады"", – деген .
Хадис шәрифте: ""Ырымға сенген, көріпкелдікпен айналысқан, көріпкелге барған, сиқырмен айналысқан, сиқыр жасатқан және бұларға сенген адам бізден емес. Құран кәрімге сенбеген болады"", – деп жазылған.
""Сиқыр (дуалау) – ғылымға сәйкес келмейтін, жасырын себептер қолданып, әдеттен тыс нәрселерді жасауды талап ететін әрекеттер. Сиқырды үйрену және үйрету – харам. Мұсылмандарды зияннан қорғау мақсатымен үйрену де харам болады"", – деген Хазреті Ибн Абидин.
Оқи отырыңыз: Әулие, бақсы-балгер және тылсым күш туралы алып-қашпа әңгімелер қаншалықты шын?
Үкім:
Адамды құрдымға жетелейтін мына жеті нәрседен сақтаныңдар делінген:
Материал ҚМДБ және Қарағанды облыстық мешітінің ресми сайтында және islamdini.kz сайтында жарияланған мәліметтерге негізделген.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Тылсым күштермен айналысуға, соларға жүгінуге шариғат қатаң түрде тыйым салады.",,2024-04-25T16:19:23+05:00
beiit-basynda-qandai-sureler-men-ayattar-oqylady,informburo.kz,Бейіт басында қандай сүрелер мен аяттар оқылады,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/beiit-basynda-qandai-sureler-men-ayattar-oqylady,"Зират – қайтыс болған адамды жерлейтін белгілі бір қауымға тән жерлеу орны. Қабірге ақыретті еске алып, ғибрат алу және қайтыс болған кісілерге жарылқау тілеп, Құран оқып, оларға сауабын бағыштау мақсатында зиярат етіледі.
""Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) былай дейді: ""Мен сендерге қабірлерді зиярат етуге әуелгіде тыйым салған едім. Бұдан былай зиярат ете беріңдер"", – десе (Мүслим), тағы бір хадисте: ""Қабірді зиярат ету ақыретті еске түсіреді"", – деген (Термизи). Қабірді зиярат етудің арнайы әдептері бар. Сондай әдептің бірі – қабір басына барғанда Құран аяттарын оқып, сауабын марқұмға бағыштап, дұға ету. Зират басында Құран оқып, дұға бағыштауды төрт мәзһаб ғалымдары мақұлдаған. Мұсылман адам қабір басына барғанда өзі білетін, жаттаған сүрелерін, аяттарын оқиды. Алайда төмендегі сүрелерді, аяттарды оқу жайында хадистерде, әсарларда (сахабалар мен табиғиндердің сөзі) келген"", – деп жазды Медет Құрмашұлы.
Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) бір хадисінде: ""Йәсин"" – Құранның жүрегі. Бір адам оны Алла разылығы және ақырет жұртын талап етіп оқыса, әлбетте күнәсы кешіріледі. Дүниеден қайтқандарға да ""Йәсин"" сүресін оқыңдар"" , – десе, басқа риуаятта: ""Өлгендеріңе ""Йәсин"" сүресін оқыңдар"" , – деген. Мысырдың бұрынғы мүфтиі, доктор Әли Жұма: ""Мәйітке оқылатын абзал сүре – ""Йәсин"". Өйткені бұл сүрені оқу оған қабір азабын жеңілдетеді және қабірін нұрландырады"" , – деген.
Оқи отырыңыз: Қадір түнінде қандай сүрелер мен дұғалар оқуға болады
""Фатиха"" және ""Бақара"" сүресінің алғашқы 5 аятын, соңғы аяттарын оқу. Абдулла ибн Омардан (оған Алла разы болсын) жеткен риуаятта: ""Мен Пайғамбарымыздың (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) былай дегенін естідім: ""Араларыңдағы біреу қайтыс болғанда, оны көп күттірмей, қабірге қоюға асығыңдар. Жерленген соң біреуің басында тұрып, ""Фатиха"" сүресін, аяқ жағында тұрып ""Бақара"" сүресінің соңғы бөлігін оқысын"" , – деген. Басқа риуаятта: ""Фатиха"" орнына ""Бақара"" сүресінің алғашқы аяттарын оқыңдар"", – деп келген.
""Фатиха"", ""Ықылас"", ""Тәкәсур"" сүрелерін оқу. Хадисте: ""Кім мазарға кіргенде, ""Фатиха"" сүресін, ""Қул һу Аллаһу ахад"" сүресін, ""Әл-һәкумут тәкәсур"" сүресін оқып, кейін: ""Алла, Сенің кәләмыңнан оқығанымның сауабын осы қабірдегі мүмин ер мен мүмин әйелдерге бағыштадым"" десе, олар оған шапағатшы болады"", – делінген. Сондай-ақ ""Фәлақ"", ""Нас"" секілді сүрелерді оқуға қатысты да әсарлар келген. Ханбали мәзһабының ғалымы Хафиз әл-Мақдиси: ""Бұл хадистердің дәрежесі әлсіз болғанымен қабір басында Құран оқудың дінде негізі бар екеніне дәлел. Мұсылмандар барлық уақытта дүниеден өткен марқұмдарға Құран оқып келген"", – деген.
Қорыта айтқанда, әһлі әс-сунна сенімі бойынша, дүниеден өткен марқұмдарға Құран оқып, сауабын бағыштаса, сауабы оларға барады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",ҚМДБ шариғат және пәтуа бөлімінің маманы Медет Құрмашұлы зират басында оқылатын дұғаларды атады.,,2024-04-15T11:36:01+05:00
eskirgen-quran-ne-dini-kitaptardy-qalai-zoyuga-bolady-onyn-us-tasili-bar,informburo.kz,Ескірген Құран не діни кітаптарды қалай жоюға болады? Оның үш тәсілі бар,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/eskirgen-quran-ne-dini-kitaptardy-qalai-zoyuga-bolady-onyn-us-tasili-bar,"Қазақстан мұсылмандарының діни бірлестігі ескіріп, жарамсыз күйге түскен Құран не діни кітаптарды жою жолдарын баяндады. Медет Құрмашұлының бұл мақаласы ""Иман"" журналында жарық көрген.
Жыртылған, ескірген Құранды тігіп, желімдеп оқуға жарамды етуге болады. Ал оқуға да жарамсыз болып, парақтары жыртылған, ескірген Құран кітабын аяқ асты болмау мақсатында төмендегі тәсілдердің бірін қолданады.
Бұл – Ханафи және Ханбали мәзһабы ғалымдарының көзқарасы.
Ханафи мәзһабының ғалымы Имам әл-Хәскафи: ""Құран егер оқу мүмкін болмайтындай жағдайға жетсе, мұсылман адам сияқты жерге көміледі"", – деген (әд-Дур әл-мухтар, 1/191). Осы кітаптың хашиясында: ""Таза шүберекке оралып, адамдар баспайтын жерге көміледі"", – делінген.
""Әз-Захира"" кітабында: ""Жер ләхад етіп қазылып, кейін көміледі. Себебі топырақты Құранның үстіне тастаса, Құранға деген құрметсіздік болады. Сондықтан топырақ Құранның үстіне түспейтін етіп көмілсе, жақсырақ болады"", – деген. Ханбали мәзһабының ғалымы имам әл-Бәһути: ""Егер Құран ескіріп, оқуға жарамсыз болып қалса, жерге көміледі. Имам Ахмад былай дейді: ""Әбә Жәузаның Құраны ескіріп, жарамсыз болып қалғанда мешіттің аумағынан жер қазып, сол жерге көмді"", – деген. (Кәшфу әл-Қанағ, 1/137).
Оқи отырыңыз: Сауд Арабиясы Қазақстанға 50 мың Құран кітабын сыйға берді
Бұл – Мәлики және Шафиғи мәзһабының ғалымдарының көзқарасы.
Оқылмайтын қолжазбаларды аяқ асты етпеу Осман ибн Аффан (оған Алла разы болсын) заманынан бері бар. Ол Құран Кәрімді бір мусхафқа жинақтағаннан кейін Құран аяттарының басқа нұсқасы жазылған парақтарды түгел жинап, аяқ асты болмау мақсатында отқа жаққан болатын. Ибн Баттал: ""Османның (Алла одан разы болсын) Құранды бір мусхафқа жинаған соң, басқа Құран аяттары жазылған парақтарды, Алланың есімдері жазылған кітаптарды аяқ асты болмаудан сақтау мақсатында өртегені бұлай жасауға рұқсат екеніне дәлел болады"", – деді (Шарх сахих әл-Бухари, 10/226).
Имам әс-Суюти: ""Құранның ескіріп, жыртылып қалған парақтарын өртеудің оқасы жоқ деп, Османның (Алла одан разы болсын) ескі жазбаларды түгел жинап, отқа жаққанын алға тартады (Әл-итқан фи улуми әл-Қуран, 2/1187). Алайда жарамсыз Құран, діни кітаптарды жағатын жер таза болуы керек. Кітаптарды өртеу кезінде беттерінің соңына дейін жанғанын, жазылғандары оқуға болмайтын дәрежеге жеткенін қадағалау керек.
Сонымен қатар оларды әртүрлі қоқыспен бірге жағуға болмайды.
Оқи отырыңыз: Бас мүфти Кенесары ханның Құраны жайлы: Кітапта қазақтың екі ірі тұлғасының мөрі бар
Бояуы кеткенше ағын суға салып қою керек. Бірақ бұл суда еритін сиямен жазылған кітаптарға ғана жарайтын әдіс. ""Әл-Биная шарх әл-Һидая"" кітабында (12/238): ""Жарамсыз кітаптардан Алланың есімдері, пайғамбарлар мен періштелердің аттарын өшіру керек. Кейін отқа жағады. Егер ағынды суға тастаса немесе жерге көмсе оқасы жоқ. Алайда ең абзалы – жарамсыз діни кітаптарды жерге көму"", – делінген.
Демек жыртылған, ескірген Құранды тігіп, желімдеп оқуға жарамды ету мүмкін болса, солай жасап пайдаланады. Өйткені, Құранға құрметсіздік таныту – харам әрі үлкен күнә.
Ал оқуға да келмейтін мүлдем жарамсыз Құранды, басқа да діни әдебиеттерді аяқ асты болмау мақсатында адам аяғы баспайтын жерге көмген абзал. Егер не істеу керектігін білмесе, оларды мешітке апарып, сол жердегі қызметкерлерге тапсыруға болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақстандықтар Құран кітабын мешіт қызметкерлеріне табыстай алады.,,2024-05-04T11:00:00+05:00
garysta-en-uzaq-bolgan-qazaq-garyskeri-kim-test,informburo.kz,Ғарышта ең ұзақ болған қазақ ғарышкері кім? Тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/garysta-en-uzaq-bolgan-qazaq-garyskeri-kim-test,"Бүгін – ғарышкерлер күні. Осыдан 63 жыл бұрын алғаш рет адамзат баласы ғарышқа ұшты. Ал 1991 жылы 2 қазанда Байқоңыр ғарыш айлағынан тұңғыш қазақ ғарышкері Тоқтар Әубәкіров ғарышқа сапар шекті. Тәуелсіздік жылдары Талғат Мұсабаев пен Айдын Айымбетов ғарышкер атанды.
Осы орайда Информбюро порталы ғарышкерлер тақыбырында тест әзірледі. Біліміңізді сынап көріңіз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2011 жылдан бастап 12 сәуір адамның алғаш ғарышқа ұшқан күні деп аталып жүр.,,2024-04-12T12:00:00+05:00
khabdesh-zhumadilov-khazakhtyng-khabyrghaly-khalamgeri,informburo.kz,Қабдеш Жұмаділов – қазақтың қабырғалы қаламгері,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/khabdesh-zhumadilov-khazakhtyng-khabyrghaly-khalamgeri,"Қазақ әдебиетінің классигі, ұлт руханиятының қорғаны Қабдеш Жұмаділов –жазушы, Қазақстанның халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, ""Парасат"", ""Барыс"" ордендерінің, Тәуелсіз Тарлан сыйлығының иегері. 1936 жылы 24 сәуірде Шыңжаң өлкесінің  Тарбағатай аймағы, Малдыбай ауылында дүниеге келген. Жастық шақта жазылған өлеңдері 1967 жылы ""Жас дәурен"" деген атпен жеке жинақ болып шыққан.
Бірыңғай проза жазуға ойысқан дара жазушының  ""Қаздар қайтып барады"" атты алғашқы әңгімелер жинағы 1968 жылы, ал ""Көкейкесті"" романы 1969 жылы жарық көрді. Содан бері жазушы қаламынан көптеген әңгіме, хикаяттар, он шақты роман туған. Қаламына арқау еткен романдарының көбі тарихи тақырыпқа арналған.
Оның екі кітаптан тұратын ""Соңғы көш"" (1974–1981), ""Атамекен"" (1985), ""Тағдыр"" (1988) романдары Шыңжаң қазақтарының өмірінен жазылған. Бұл шығармалары жоғары бағаланды. Атап айтар болсақ, ""Соңғы көш"" дилогиясына 1983 жылы Мұхтар Әуезов атындағы әдеби сыйлық, 1990 жылы ""Тағдыр"" романына Абай атындағы Мемлекеттік сыйлық берілді.
Қазақ әдебиетіне осындай қомақты да құнды романдарын тарту еткен Қабдеш Жұмаділов 20 жасында Алматыға келіп, Мұхтар Әуезовтен тәлім алған. 1951 жылы, яғни 36 жасында жазған ""Соңғы көш"" романы ең алғаш ""Жазушы"" баспасында 4 дана етіп басылып, Орталық комитетке, Тарих институтына, Әдебиет институтына, Қауіпсіздік комитетінің орталық штабына жіберілген. Сөйтіп, осындай сүзгіден өткеннен кейін ғана тасқа басылып, елге тараған. Осының өзі романның қандай жүк көтеріп тұрғанын пайымдауға болады.
1956 жылы Қытай үкіметінің жолдамасымен Алматыға келіп, Қазақ ұлттық университетінің филология факультетіне оқуға түскен. Алайда университеттің екінші курсынан кейін, екі ел арасындағы саяси жағдайға байланысты кері шақырылған. Кейін атамекенге оралған соң,  әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетіндегі оқуын жалғастырған. Жазушы болуды алдына мақсат етіп қойған қабырғалы қаламгер ештеңеге дес бермеген. Сөйтіп, Қабдеш Жұмаділов тарихты қайта таразылаған Ілияс Есенберлиннен кейінгі дарабоз тұлға  болып қалды.
""Соңғы көш"" романы қазақ әдебиетінде үлкен құбылыс болды. Тілдік құмары  халықтық тіл болған және Мұхтар Әуезов тілінің мәдениеті болған. Қабекеңнің білімділігі, көп ізденгенділігі жалған идея, жасанды концепция, алдамшы ұрандарға еліктемеген. Тек шындықты, шыншыл әңгімені жазған"", – дейді әдебиет сыншысы Әмірхан Меңдеке.
Негізі, Қабдеш Жұмаділов – 1962 жылғы қазақ көшінің басы-қасында жүріп, сол туралы тарихи туынды жазған қаламгер. Сол ұлы көш – оның азаматтық һәм қаламгерлік қызметінің шыңы.
Қаламгердің бүгінгі күнге дейін отызға тарта кітабы жарыққа шығыпты. Негізгі еңбектері 2003-2004 жылдары ""Қазығұрт"" баспасында басылған он екі томдық шығармалар жинағына топтастырылған. Мұнан кейін, дәлірек айтсақ, 2008 жылы ""Мәңгілік майдан"" кітабы жарық көрген. Жазушының шығармалары орыс, украин, беларусь, өзбек, ұйғыр, қырғыз тағы басқа тілдерге аударылды.
""Бүкіл ғұмырында жазған шығармаларының бірде-біреуі банкроттыққа ұшырамаған кісі. Заманына сай әдебиет шығармалары жойылмаған, қаламынан туған түрлі көркем сөздері өміршең бола білген. Қабекең жазған әрбір хат, әрбір сөйлем ""Құран аяттары"" сияқты халқымен, қазағымен бірге жасайды"", – дейді ақын, Мәдениет қайраткері Алмас Ахметбекұлы.
Рухы биік жазушы тек шығармалар жазып қана қоймай, сонымен бірге қоғамдық- саяси мәселелерге де араласып, өзінің көзқарасын білдіріп отырған. Ұлт, рух, тіл, салт-дәстүр туралы мәселелерге дер кезінде үн қосып отырды. Шымбайға батса да, шындықты шырылдатып айтатын дара тұлға еді. Өмірінің соңына дейін жазудан қол үзбеген.
""Қабекеңнің бүкіл  романдары, повестері, әңгімелері, мақалалары тіпті сұхбаттарына дейін бәрін қалай жазғаны, қандай көңіл-күйде болғаны, қалай тебіренгенінің бәрі көз алдымда. Жазу – оңай іс емес, тыныштық керек. Жанұямызда 5 баламыз бар, 4 ұл, 1 қыз. Бәрі – жоғары білімді, қазақ мектебін тамамдаған"", – дейді Қабдеш Жұмаділовтың асыл жары Сәуле анамыз.
Қабдеш Жұмаділов – елін сүйген, туған тілі мен жерін құрметтеген, шығармашылық  жолында ерен еңбек еткен қабырғалы қаламгер, қоғам қайраткері. Оның есімі елімен бірге мәңгі жасай бермек!
Бибінұр Құлмаханбетқызы, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Журналистика факультетінің 2-курс студенті
Жетекшісі: Ермахан Шайхыұлы
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Биыл 5 сәуірде оның өмірден өткеніне 3 жыл болды.,,2024-04-05T15:07:54+05:00
maibalyq-franciya-askerinin-azygy-bolgan-onim-qalai-bukil-alemge-tarady,informburo.kz,Майбалық: Франция әскерінің азығы болған өнім қалай бүкіл әлемге тарады,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/maibalyq-franciya-askerinin-azygy-bolgan-onim-qalai-bukil-alemge-tarady,"Бұл өндірісті кім және қашан қолға алды, оның пайдасы қандай?
Тарихшылардың пікірінше, барлығы Латвиядан басталған. Балтық жағалауында өмір сүрген халықтар ғасырлар бойы балық аулап, оны қақтап, ыстап, тұздаған. Ол кезде балықты сақтаудың басқа әдісі болмады. Тек XVIII ғасырда көпестер ысталған балықты бөшкелерге салып, май құюды ойлап тапты, осылайша балықты ұзақ уақыт сақтауға мүмкіндік туды.
Келесі кезең – майбалықтарды консервілеу өнертабысы. Оны француз аспазшысы Николя Аппер 1804 жылы ойлап тапқан. Ол бактерияларды жоюдың көптеген әдістерін қолданып көрді, алайда, ең қарапайым түрі өнімді ыдыста қайнату болды.
Николя Аппердің өнертабысы 1809 жылы Париждегі өнерді ынталандыру ұйымында ұсынылды. Ет, сүт және көкөністерді консервілеу және сынақтан өткізу үшін 8 ай қажет болды. Нәтижесінде комиссия өнімдердің жағдайы жақсы және жеуге жарамды деген қорытындыға келді .
Өнертабыс үшін сыйлық тағайындау үшін әдістің жазбаша сипаттамасы қажет болды. Консервілеу әдісі жарияланғаннан кейін оны француз армиясы қолдана бастады.
Оқи отырыңыз: Неге ежелгі Мысыр элитасы балықтан жиіркенді немесе оның өркениет дамуына үлесі қандай?
XIX ғасырдың соңында консервілер өнеркәсіптік ауқымда шығарыла бастады. Ал майбалық өндірісі туралы алғашқы естеліктер Ригада 1890 жылы пайда болды. Бастапқыда бұл консервілер, соның ішінде құтыларды дәнекерлеу қолмен жасалды. Деликатес ретінде саналған консервіленген майбалықтың бағасы қымбат еді.
Жалпы, еуропалық шпрот – бұл майшабақ тұқымдасына жататын балық – ұзындығы 10-12 сантиметр болатын Балтық немесе Қара теңіз шабағы . Бірақ, кеңес заманында майбалық өндірісі жаппай таралғанда, ГОСТ-қа сәйкес хамса мен ұсақ тюльді қолдануға рұқсат етілді.
Қазір майбалық популяциясы азайған кезде, кейбір өндірушілер балықтың басқа түрлерін – мойва, сардина немесе салаканы да пайдаланады. Өндіріс процесінде шикізаттың дәмі өзгереді, тіпті, маманның өзіне балықтың қайсысы қолданылғанын анықтау қиынға соғады.
Ең дәмді шпрот дайындау үшін майшабақты күзгі-қысқы маусымда, қарашадан наурызға дейін аулау керек. Көктемде және жазда ауланған балықтар сапалы шпротқа жарамайды, өйткені олар құрғақ және арық болады.
Балықтар шамшат немесе қандыағаш жоңқаларының түтінінде 15 минут ысталады. Осылайша, майбалықтар алтын түстес болады. Содан кейін балықтарды құтыларға қолмен салып, 30 күнге қалдырады. Балыққа майды сіңіру үшін консервілер аударылып тұрады.
Шпроттар майлы балық сорттарына жатады, сондықтан олардың негізгі пайдасы – адам ағзасына қажет амин қышқылдарының жоғары мөлшері. Олар адам бойына қуат беріп, бұлшықет тіндерінің және жасушалардың өсуіне көмектеседі.
Оқи отырыңыз: Қапшағай, Іле, Бартоғай. Алматы маңында балық аулауға қолайлы 10 жер
Балықты өңдегеннен кейін де сақталатын А және Е дәрумендері белгілі антиоксиданттар болып табылады. Олар дененің қартаюымен күреседі, сонымен қатар қатерлі ісік ауруының қаупін азайтады. Балық майы – Д дәруменінің көзі, ол иммунитетті нығайтуға көмектеседі .
Сондай-ақ, майбалықтарда қандағы зиянды холестерин мөлшерін азайтуға қабілетті көп қанықпаған май қышқылдары бар, яғни олар қан ұйю қаупін, атеросклероздың дамуын азайтады және жүрек бұлшықеті мен ми қызметінің қалыпқа келуіне ықпал етеді.
Бұдан бөлек, майбалықтарда сүйектерді нығайту үшін қажет кальций көп. Оның қажетті мөлшерін алу үшін күніне 100 грамм балық жеу жеткілікті.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",27 мамырда әлемде консервідегі майбалықты жасап шығару күні атап өтіледі.,,2024-05-27T17:55:32+05:00
oiynqumarlyqtan-qalai-emdeluge-bolady,informburo.kz,Ойынқұмарлықтан қалай емделуге болады?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/oiynqumarlyqtan-qalai-emdeluge-bolady,"ҚР Туризм және спорт министрлігі елімізде заңсыз ойын бизнесі мен лудоманияға қарсы іс-қимыл бойынша 2024-2026 жылдарға арналған кешенді жоспарды әзірледі. Оған сәйкес, алдағы үш жылда 2222 интернет-казино мен заңсыз букмекерлік сайтты бұғаттау көзделіп отыр .
Осы орайда, лудомания дертіне шалдыққан адамдарды емдеудің қандай жолдары бар деген сұрақ туындайды.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы лудоманияны ресми түрде ауру деп мойындаған. Аталған дертке ұшыраған адамның бойында әлеуметтік, кәсіби, материалдық және отбасылық құндылықтар құлдырап, адамгершілік қасиеттер жойыла бастайды.
АҚШ-та құмар ойынға тәуелді адамдарға алғашқы болып кәсіби көмек көрсеткендердің бірі – медицина ғылымдарының докторы Роберт Л. Кастер. 1972 жылы психиатр АҚШ-тың Вирджиния штаты Брексвилл қаласындағы ауруханада ойыншыларды емдеуге арналған алғашқы стационарлық орталық құрған.
Дәрігер құмар ойындарға патологиялық тәуелділікті – емделетін ауру деп болжаған алғашқы адам. Оның арқасында 1980 жылы америкалық психиатрлар қауымдастығы патологиялық құмар ойындарды психикалық бұзылыс ретінде жіктеді.
Оқи отырыңыз: Алдағы үш жылда 2222 интернет казино мен букмекерлік сайт бұғатталмақ
Роберт Л. Кастер құмар ойындарға тәуелділіктің дамуын үш кезеңнен тұрады деп анықтады:
Ойынға ақша табу үшін заңсыз әрекеттерге барады. Тәуелділіктен зардап шегетін адамдар дәрменсіздікпен күресу үшін есірткі мен алкогольден жұбаныш іздейді. Психологиялық және әлеуметтік проблемаларға душар болады. Бұның соңы қылмыс жасауға немесе өз-өзіне қол жұмсауға апаруы мүмкін.
Жалпы, лудоманиядан емдеумен айналысатын көптеген мамандандырылған клиникалар, оңалту орталықтары, психотерапевттер мен дәрігерлер бар. Олар әртүрлі авторлық әдістерді ұсынады.
Оқи отырыңыз: Енді ойынқұмар азаматтар мемлекеттік мекемеде тегін емделе алады
Алайда, ескеретін ең маңызды жайт – алдымен лудоманның өзінде тәуелділіктен арылуға деген ниет болуы тиіс. Мәселен, туған-туыстары емдеуге әкелген ""науқастың"" өзі терапияға дайын болмаса, одан еш нәтиже шықпайды.
Құмар ойындарға деген тәуелділіктен айығуға болады, бірақ терапия кешенді жүргізілуі керек. Көбінесе ол келесі процедураларды қамтиды:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Ең маңызды жайт – лудоманның өзінде тәуелділіктен арылуға деген ниет болуы тиіс.,,2024-05-18T11:30:00+05:00
omirde-bolgan-gazaiyp-oqigalar-turaly-uzdik-5-film-informbyuro-tandauy,informburo.kz,Өмірде болған ғажайып оқиғалар туралы үздік 5 фильм. Информбюро таңдауы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/omirde-bolgan-gazaiyp-oqigalar-turaly-uzdik-5-film-informbyuro-tandauy,"Шын мәнінде біз күтпеген ғажайып оқиғалар әлемнің әр түкпірінде күн сайын болып жатады. Ненің күшімен, қалай болатыны бізге беймәлім. Алайда режиссерлер сол бір ғажайып оқиғалардан шабыт алып, тамаша туындылар жасаған. Төменде болған оқиға ізімен түсірілген таңғажайып оқиғалар туралы бес фильмді ұсынамыз.
Бақытты өмір сүріп жатқан Бимдер отбасы аяқ астынан қасіретке тап болады. Он жастағы қыздары Анна сирек кездесетін емі жоқ ауруға шалдығады. Дәрігерлердің барлығы бас тартқанда қыздың анасы ем іздеп, шарқ ұрады. Ол қызының жазылатынына сенді.
Фильм болған оқиға негізінде түсірілген, ғалымдардың өзін тығырыққа тіреді. Өйткені, ғажайыптар өмірде жоқ қой! Алайда, Аннаның оқиғасы таңғажайып күштің бар екенін растады.
2009 жылдың 15 қаңтарында бортында 155 адамы бар ұшақ нью-йорктік әуежайдан ішкі рейске ұшады. Жерден көтерілгеніне бірнеше секунд болғанда ұшақтың екі қозғалтқышы бірдей істен шығып, ұшақ апаттық жағдайда қонуға мәжбүр болады. Экипаж командирі, ұшқыш Чесли ""Салли"" Салленбергер ұшақты суға қондыруға бекінеді. Экипаж суға аман-есен қонады, бірде-бір жолаушы зардап шекпейді.
Алайда, Салли халық арасында ""қаһарман"" атанғанымен, комиссия адамдардың өмірін тәуекелге тіккені үшін ұшқышты жауапқа тартады. Олардың ойынша, ұшақты суға емес, әуежайға қондыру керек болатын.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы жарық көрген үздік отандық фильмдер. Информбюро шолуы
1862 жыл. Ағылшын медбикесі Либ Райт (Флоренс Пью) Ирландияның бір ауылына келеді. Алып-қашпа әңгіме бойынша, бұл жерде 11 жастағы Анна есімді қыз тұрады, ол бірнеше ай бойы тамақ ішпесе де, өзін жайлы сезінеді екен. Либ ол қыз қалайша тамақ ішпесе де тірі жүргенін зерттемекке бекінеді. Медбике ғылым адамы болғандықтан таңғажайып күшке сенбейді.
Эмма Донохью бұл қыздың бейнесін ойдан шығармаған. Расымен бұндай қыз өмір сүрген екен, ол бірнеше уақыт бойы тамақ ішпесе де өзін жақсы сезінген. Құпиясы әлі белгісіз.
Дон Пайпер есімді ер адам отбасында сүйікті жар, қамқор әке. Дон жаңбырлы күні жеңіл көлігімен апатқа ұшырап, қайтыс болады. Алайда жарты сағаттан соң ер адамның тірі екені анықталады. Қайтыс болған уақытынан тірілгеніне дейін Донның жаны тыныштық тауып, махаббат пен қуанышқа бөленеді. Ер адам жарық дүниеге қайта оралып, көзін ашқанда өзінің төсекке таңылғанын көріп, қынжылады. Алайда таңғажайып күшпен тірі қалған Дон аяқтан қайта тұруға бекінеді.
Оқи отырыңыз: Әлем елдері қайтсе қазақ фильмдерін сатып алады? Режиссер Ардақ Әмірқұловпен сұхбат
Аталған фильм шын мәнінде Жапонияда өткен ғасырдың жиырмасыншы жылдарында болған. Басты рөлді Ричард Гир сомдайды. Паркер Уилсон – қарапайым американдық ер адам, университетте профессор болып қызмет атқарады. Паркер күшікті тауып алып, үйіне әкеледі. Паркер күн сайын жұмысына кеткенде хатико таңертең қожайынын жұмысқа шығарып салып, кешке күтіп алады. Бір күні Паркер дәріс уақытында жүрек талмасынан қайтыс болады. Сол күннен бастап Хатико вокзалға келіп қожайынын күтеді. Бұл таңғажайып оқиға жұртшылықтың жүрегін елжіретті.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бұл фильмдерді интернет кеңістігінен оңай табуға болады.,,2024-05-29T10:30:00+05:00
qadir-tuni-2024-qasietti-tundi-qalai-otkizgen-abzal,informburo.kz,Қадір түні – 2024: Қасиетті түнді қалай өткізген абзал,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qadir-tuni-2024-qasietti-tundi-qalai-otkizgen-abzal,"Ислам дінінде Рамазан айы қасиетті ай болса, қасиетті түн – Қадір түні. Бұл түні жер бетіне қасиетті Құран Кәрім түскен. Қадір түні жасалған ғибадат мың айға, яғни сексен үш жылға тең. Сол себепті мұсылмандар Қадір түнін күзетіп, ұйықтамай құлшылық етеді.
Осы орайда Информбюро порталы Қадір түнінің ерекшелігі мен қасиетті түннің сауабынан құр қалмау үшін не істеу қажет деген сұраққа жауап береді.
Бұл түн ""пенде іздесін, ізгілікке ұмтылсын"" деген оймен Рамазан айының соңғы он күнінің бірінде жасырылған. Ғалымдар жұп күннен тақ күнге өткен түн Қадір түні болмуы мүмкін дейді. Сол себепті Рамазан айының соңғы он күндігіндегі тақ күндерді назарда ұстаған жөн. Ал мұндай күндердің саны – бесеу. Ал Рамазан айының 27-түні – Қадір түні болуы ең ықтимал түн. Қасиетті Құран Кәрім түскен түнде жасалған ғибадаттың мың айға, яғни сексен үш жылға тең болуына байланысты мұсылмандар Рамазан айының соңғы он түнін түгелдей құлшылықпен өткізуге тырысады.
Оқи отырыңыз:
Қадір түні нақты мына күні болады деп ешкім айта алмайды. Дегенмен бұл түн жасырылғандықтан өзіндік белгілері бар. Соған қарап қасиетті түнді тануға болады:
Оған қоса, иттер шуылдамайды, есектер ақырмайды. Нұр байқалады. Кей адамдардың сол түні жасаған дұғалары тез қабыл болады.
Оқи отырыңыз: Қадір түнінің 5 мағынасы, 2 белгісі және 9 ерекшелігі қандай?
Қадір түнінің мағыналарымен қоса басқа түндерден ерекшеліктері де бар:
Қадір түнін қалай өткізген жөн деген сұраққа әркім әрқалай жауап береді. Десе де Ислам ғұламалары бұл түнді мейлінше ұйықтамай құлшылық жасап өткізген дұрыс дейді. Соның ішінде:
Біріншіден, Алланың ризашылығы үшін ғибадат жасап, намаз оқып, құлдық сезімдерімізді арттыру.
Екіншіден, Құран Кәрім оқылып, тыңдалып, түсінуге ынта қойып, Құран Кәрімге сүйіспеншілік пен байланыстар орнату.
Үшіншіден, Мұхаммед пайғамбарға салауат айтып, оның шапағат етуінен үміттеніп, оның үмметінен болғанын саналы түрде сезініп, оның жолын берік ұстану.
Төртіншіден, уағыз-насихат тыңдап, сұхбаттар құрып, күнделікті күйбең  тіршілік барысында жүрекке түскен кірбіңді жуып-шайып, көңілге ұялаған кір мен күмәннан арылу.
Бесіншіден, Қадір түнінің маңызына байланысты және Қадір түніне қатысты жеткілікті мағұлмат беретін дін адамдарымен сұхбат құру. Әсіресе, адам өз-өзімен сұхбаттасып, қателіктерін танып, кемшіліктерін жоюға күш салуға, адамдармен достық қарым-қатынасын күшейтуге, бірлік пен біртұтастықты арттыруға мән беруге тиіс.
Алтыншыдан, тәубе айтып, кешірім сұрап, өз нәпсісін есептен өткізіп, қателік жасаудан сақтанып, қайырлы істерді жасауға құштар болу.
Жетіншіден, Алланы зікір етіп, еске алумен жүрекке тыныштық ұялатуға барынша әрекет жасап, иманды күшейту.
Сегізіншіден, жиі-жиі дұға жасау керек, өйткені дұға – адамды Ұлы Жартушыға жақындататын дәнекер. Мұхаммед пайғамбар бұл түні көбінесе ""Аллаһым сен кешірімдісің, кешіруді сүйесің, мені кешіре гөр"" деп дұға еткен.
Тоғызыншыдан, Қадір түнінің күндізін де бейне кеш секілді өткізу.
Оныншыдан, Қадір түнінің құрметіне бүкіл мұсылмандардың күнәларының кешірілуін тілеу. Қадір түнінің жақсылыққа мұрындық болуын, достық пен бауырмашылдықты арттырып, ислам әлемінің біртұтастығын және күллі адамзатты апаттардан сақта деп тілеу шарт.
""Қадір түніне рухани дайындалу керек. Ол жүректі тазалаудан, яғни ниетті тазалаудан басталады. Қадір түніне ықылас қойып, ниетін жаңарту қажет. Солай жүрегінен дұға шығады. Қадір түні – тағдыр түні, адамға берілген мүмкіндік. Сондықтан барлық қалауымызды Алладан жүрекпен сұрауымыз керек. Марқұмдарға да, тіршіліктегі адамдарға да дұға жасай аламыз. Мұсылманның ең үлкен қорғаны – дұғасы. Ол пәле-жаланы да тоқтатады, келешегін өзгертеді, барлық тілеуін орындайды. Ниетін, ықыласын тазалап, дұға жасаса Құдай қабыл етеді"", – ҚМДБ уағыз-насихат бөлімінің меңгерушісі Батыржан Берденұлы.
Қадір түні күн батқаннан таң атқанға дейін жалғасады. Сол себепті мүмкіндігінше ұйықтамаған дұрыс. Тек ұйықтамай, ояу жүрсе болды деу қате. Жоғарыда айтқанымыздай, намаз оқып, дұға-тілек жасап, иманды күшейтіп, ренжіткен адамдарды кешіріп, садақа беріп, ізгілікке ұмтылған жөн. Бірақ пітір садақаны дәл Қадір түні не осы қасиетті түнге дейін беріп тастау керек деген еш жерде жазылмаған.
Оқи отырыңыз: Қадір түнін қалай өткізу керек? Басты 10 сұраққа жауап
Қадір түнінінде дастархан жаюдың қажеті жоқ. Үйге жақсылық кіреді деп есік-терезелерді ашып қою да – қате түсінік. Қадір түні – құлшылық түні. Алла пенделерінің дұға жасап, намазға жығылып, кешірімді, мейірімді адамға айналғанын қалайды.
""Құран түскен түні Құран оқу керек. Қасиетті Құранды арабша оқи алмайтындар қазақшасын оқып, құлшылық жасай алады. Төрт нәрсеге қараған ғибадат дейді: Құранға, Қағбаға, ата-анасының жүзіне, ғалым ұстаздың жүзіне қараған адамға құлшылық ғибадаты жазылады. Сондықтан Құранды қазақша оқыса да Раббысын танып, сауабын алады"", – деді Батыржан Берденұлы.
Қадір түнін күзеткен адамға мың айдың сауабы жазылса, онда одан кейін құлшылық жасамай-ақ қойса болады деген сөз емес. Бір түнгі құлшылық бес парызды орындаудан босатылмайды.
Қадір түнінде арақ ішкіш, ата-анасының қарғысын алған, туыстарынан қол үзген, мұсылман бауырымен үш күннен артық араздасып жүрген адамдардың дұға-тілегі қабыл болмайды. Сондықтан жаман әдетті қойып, ата-ананың разылығын алып, туған-туыстарымен араласып, араздасқан адамдармен татуласқан жөн.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Сәуірдің 5-сінен 6-сына қараған түні – Қадір түні.,,2024-04-04T15:10:00+05:00
qadir-tuninde-qandai-sureler-men-dugalar-oquga-bolady,informburo.kz,Қадір түнінде қандай сүрелер мен дұғалар оқуға болады,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qadir-tuninde-qandai-sureler-men-dugalar-oquga-bolady,"Қасиетті Құран Кәрім түскен Қадір түнінде жасалған ғибадат мың айға, яғни сексен үш жылға тең. Сол себепті мұсылмандар қасиетті түннің сауабынан құр қалмау үшін ұйықтамай құлшылық етеді. Осы орайда Информбюро порталы Қадір түнінде оқылатын дұғаларды ұсынады.
Қадір түнінде бір рет Қадір сүресін оқу, басқа уақытта Құран кәрімді хатым еткеннен де артық сауап. Қадір түні бір рет ""Субханалла"", бір рет ""Әлхамдулилла"", бір рет ""Лә илаһа иллалла"" деп айту 700 мың тәсбих, тахмид және тәһлилден құнды болады.
""Бисмилләһир рахмәнир рахим. Қуль һу уаллаһу аһаді. Аллаһус самаді. Ләм иәлиді, уә ләм иуләді. Уә ләм иәкуль ләһу куфууән ахаді"".
Мағынасы: ""Алла біреу-ақ. Алла мұңсыз. (әр Нәрсе Оған Мұқтаж). Ол тумады да туылмады. Әрі Оған ешкім тең емес"".
""Бисмилләһир рахманир рахим. Иннә әңзәлнәһу фи ләйләтил қадыр. Уә мә әдракә мә ләйләтул қадыр. Ләйләтул қадри хайрум минәл фи шәһр. Тәнәззәлул мәләикәту уәр руху фи һә биизни раббиһим мин кулли әмр. Сәләмун һиә хатта мәт ләғил фәжр"".
Мағынасы: ""Біз Оны (Құранды) қадір түні түсірдік. Қадір түнінің не екенін білесің бе? (Алла Тағала білдірмесе) қайдан білесің? Қадір түні мың айдан да артық. Ол түні Алланың рұқсатымен кез келген іс үшін Рух пен періштелер түседі. (әсіресе ол түнді ғибадатпен өткізгендер үшін) таң атқанға дейін Алланың рахымы мен есендігі жауады"".
Лә иләһә иллаллаһ, Мухаммәдур расулуллаһ – 100 рет. Мағынасы: ""Алладан басқа Тәңір жоқ, Мұхаммед Оның елшісі"". Әшһәду әллә иләһә иллаллаһ, уә әшһәду әннә Мухаммәдән ғабдуһу уә расулуһ – 100 рет. Мағынасы: ""Алладан басқа ешбір тәңір жоқ және Мұхаммед Оның елшісі және құлы екендігіне куәлік беремін"".
Астәғфируллуһ – 500 рет.
Мағынасы: ""Алладан кешірім сұраймын"" Лә иләһә иллә Аллаһу, уахдаһу лә шәрикә ләһ, ләһул-мулку уә ләһул-хамду, уә һуә ъәлә кулли шәйин Қодир – 100 рет.
Мағынасы: ""Алладан басқа Тәңір жоқ. Ол Жалғыз және Оның серігі жоқ. Барлық иелік Онікі және барлық мақтау Оған тән. Әрі Ол барлық нәрсеге Құдіретті"".
Оқи отырыңыз: Қадір түні – 2024: Қасиетті түнді қалай өткізген абзал
""Аллаһумма, инни әсәлукәл-һуда, уәт-туқа, уәл-ъафафә уәл-ғина"".
Мағынасы: ""Я, Алла, расында, мен Сенен тура жолды, тақуалықты, (күнә мен жаман қылықтардан) пәк, таза болуды және байлықты сұраймын"". (Муслим)
""Аллаһумма инни әс-әлукәл-ьафуа уәл-ьафиәтә фид-дунйа уәл-әхираһ. Аллаһумма инни әс-әлукәл-ъафуа уәл-ъафиәтә: фи диниуә дунйа-йа уә әһли, уә мәли. Аллаһуммас-тур ъаурати уә әмин рауъати Аллаһуммах-фазни мин бәйни йәдәййа уә мин халфи, уә ъан йәмини уә ъан шимәли, уә мин фәуқи, уә әъузубиъазамәтикә ән уғтәлә мин тәхти"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Сенен мен (осы) дүние және ақыретте жарылқау мен есен-амандықты тілеймін. Уа, Алла! Сенен мен дінімде, тұрмыс-тіршілігімде, отбасым мен мал-мүлкімде жарылқау мен есен-амандық тілеймін. Уа, Алла! Менің әбүйірімді Өзің бүркеп қойғайсың, мені қорықыныштан аман еткейсің. Уа, Алла! Мені алды-артымнан, оң жақ-сол жағымнан және төбемнен де Өзің сақтағайсың! Сондай-ақ кенеттен қиянатқа ұшырап, өліп кетуден Өз ұлылығыңнан пана сұраймын! ""
""Аллаһуммә иннәкә Ъафуун, тухиббул-ъафуа фаъфу-ъанни"".
Мағынасы: ""Я, Алла, расында, Сен – Кешірімдісің, кешіруді жақсы көресің. Мені кешіре гөр"".
""Аллаһуммә, инни заләмту нәфси зулмән кәсиран уә лә яғфируз-зунуубә иллә Әнтә. Фағфир ли мәғфиратән мин ъиндикә уәрхамни, иннәкә Әнтәл-Ғафурур-Рахим!""
Мағынасы: ""Я, Алла! Шын мәнінде, мен өзіме аса көп зұлымдық жасадым. Күнәларды кешіретін Өзіңнен басқа ешкім жоқ. Өз жарылқауыңмен мені кешір де, маған рақым ет. Расында, Сен аса Жарылқаушы, ерекше Рахымдысың!"" (Бухари, Муслим)
Алладан кешірім өтінгенде, ең жақсысы былай деп дұға айту:
""Аллаһуммә, Әнтә Рабби, лә иләһа иллә Әнтә, халәқтәни уә әнә ‘абдукә, уә әнә ‘алә ‘аһдикә уә уә’дикә мә-стәтағту, ә’узу бикә мин шәрри мә санә’ту әбу-у ләкә би-ни’мәтикә ‘әләййа уә әбу-у би-занби, фәғфир ли, фә иннәһу лә яғфиру-з-зунубә иллә Әнта!""
Мағынасы: ""Я, Алла! Сен менің Раббымсың, Сенен басқа құлшылыққа лайықты құдай жоқ. Сен мені жараттың, ал мен Сенің құлыңмын. Meн күш-құдіретім жеткенше Саған деген уәдемді, әрі сертімді сақтаймын. Әрі жасаған істерімнің жамандығынан Өзіңе сиынамын. Маған берген нығметтеріңді мойындаймын, әрі күналарымды да мойындаймын. Мені жарылқай гөр! Шын мәнінде, Сенен өзге күнәларды жарылқаушы ешкім жоқ!""
""Я, Алла! Расында, мен Саған уайым-қайғыдан, әлсіздік пен жалқаулықтан, сараңдық пен қорқақтықтан, қарыздың ауыртпалығынан әрі адамдардың жәбірлеуінен сиынамын"". (Бухари)
""Аллаһуммә инни әъузу бикә мин әл-һәмми, уәл-хазәни, уәл-ъажзи, уәл-кәсәли, уәл-бухли уәл-жубни, уә даләъид-дәйни, уә ғаләбәтир-рижәәл"".
Оқи отырыңыз: Қасиетті Құран түскен түн. Қадір түнінде орындау қажет 10 амал
""Аллаһумма ъафини фи бәдәни, Аллаһумма ъафини фи сәмъи, Аллаһумма ъафини фи басари, лә иләһә иллә әнт. Аллаһумма инни әъузу бикә минәл-куфри уәл-фәқр, уә әъузу бикә мин ъазәбил-қабр, лә иләһә иллә әнт"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Тәніме саулық бер! Уа, Алла! Естуіме саулық бер! Уа, Алла! Жанарыма саулық бер! Сенен басқа ешбір құдай жоқ. Уа, Алла! Мен күпірлік пен жоқшылықтан Өзіңе сыйынып, пана сұраймын. Сондай-ақ қабір азабынан Өзіңе сыйынып, пана сұраймын. Сенен басқа ешбір Құдай жоқ"". (Бухари, Әдәбул Муфрад)
""Аллаһуммә, инни ә’узу бикә мин әл-бухли, уә ә’узу бикә мин әл-жубни, уә ә’узу бикә мин ән ураддә илә әрзәлил-’умури, уә ә’узу бикә мин фитнати-д-дунйа уә ‘азәбил-қабр"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Ақиқатында, мен Саған сараңдықтан сыйынамын, әрі Саған қорқақтықтан сыйынамын, және Саған қаусаған қарт болып қалудан сыйынамын, сондай-ақ Саған дүние бүлігінен және қабір азабынан сыйынамын"".
""Роббир-хәмһумә кәмә роббәяни соғиро"".
Мағынасы: ""Раббым, мені кішкентайымнан бағып, тәрбиелеп өсіргеніңдей оларға мейірім ет!""
""Аллаһумма инни әъузу бикә мин ән ураддә илә әрзәлил-ъумр. Аллаһуммаһ-дини әхсәнәл-әъмәли, уәл-әхләқи лә йәһди ли-әхсәниһә иллә әнтә уәсриф ъанни сәий-әһә лә йәсрифу ъаннисәий-әһә иллә әнт"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Мені өмірдің қиындығынан сақтай гөр. Мені ең жақсы істер мен жақсы мінезге жетелей гөр. Өйткені оның ең жақсысына Сенен басқа ешкім жетелей алмайды. Және оның жаманын менен айықтырғайсың. Өйткені оның жаманынан мені Сенен басқа ешкім де айықтыра алмайды.
""Роб-бә-нәә һәб-лә-нәә мин әз-уәә-джи-нәә уә зур-ри-иәә-ти-нәә қур-ро-тә әъ-иу-ниу уәдж-хәл-нәә лил-мут-тә-қии-нәә-и-мәә-мәә"".
Мағынасы: ""Раббымыз! Жұбайларымызды және ұрпақтарымызды көзіміздің қуанышы ет әрі бізді тақуалардың алды ете гөр!""
""Роб-бидж-ъал-нии му-қиимәс со-лә-тии уәмиңң зур-ри-иәтии раббәнә уә-тәқаббәл ду-ъәә-и"".
""Раббым! Мені және ұрпағымды намазды (барлық шарттарын сақтап, беріле) толық орындаушы ет. Раббымыз! Тілегімді қабыл ал!""
""Рабби һәб лии мил-ләдункә зуррийәтән таийбән, иннәкә сәмииъуд-дуъәә"".
Мағынасы: ""Раббым! Маған Өз қасыңнан ізгі ұрпақ сыйла! Расында Сен тілекті естушісің!""
""Аллаһумма зиднә уә лә тәнқуснә, уә әкримнә уә лә туһиннә, уә аътыйнә уә лә тәхримнә, уә әсирнә уә лә ту-әссир ъаләйнә. Аллаһумма әхсин ъақибәтәнә фил-умури куллиһә, уә әжирнә мин хизид-дуния уә ъазәбил-әхира"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Көбейте гөр, кемітпе, сыйлы қыл да, бейшара қылма, бере гөр де, тыя көрме, бізді таңда да, құр қалдырма. Уа, Алла! Барлық істерімнің соңын жақсарт. Дүние қорлығынан және ақырет азабынан құтқар"".
""Аллаһумма инни әс-әлукә фәуәтихәл-хайри уә хауәтимәһу уә жауәмиъәһу, уә әууәләһу уә әхираһу уә заһираһу уә бәтыйнәһу, уәддәражәтил-ъулә минәл-жәннәһ. Аллаһумма инни әс-әлукә ән тарфәъә зикри, уә тәдаъа уизри, уә тутаһһира қалби, уә тухассинә фаржи, уә тәғфира ли зәнби"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Жақсылықтың бастауы мен соңын, әуелгісі мен ақырғысын, әшкересі мен жасырынын, Жәннаттағы биік дәрежелерді сұраймын. Менің зікірімді жоғарылатып, ауыртпалығымды таста, жүрегімді тазалап, әурет жерімді сақта және күнәларымды кешір"".
Оқи отырыңыз: Қадір түнінің 5 мағынасы, 2 белгісі және 9 ерекшелігі қандай?
""Аллаһумма инни әс-әлукә хуббәкә уә хуббә мән йухиббукә, уә хуббә куллә ъамә лин йуқаррибуни илә хуббик. Аллаһумма инни әс- әлукә хайрал-мәс-әләти, уә хайрад-дуъа-и уә хайран-нәжәхи, уә хайрас-сәуәби, уә сәббитни уә сәққил мауазини, уә хаққиқ имәни, уәрфаъ дәражәти, уә тәқаббәл саләти уә ъибәдәти, уәғфир хати-әти уә әс-әлукәд-дәражәтил-ъулә минәл-жәннәһ"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Өзіңді жақсы көруді және Сені жақсы көретінді жақсы көруді және Сенің жақсы көруіңе жақындататын әрбір амалды жақсы көруді маған нәсіп ет. Уа, Алла! Сенен мәселенің қайырлысын, жақсы дұға, жақсы нәтиже және жақсы сауап сұраймын. Мені бекем ет және таразымды ауырлат, иманымды нығайт, дәрежемді көтер, намазымды және ғибадаттарымды қабыл ет, қатемді кешір және маған жоғары дәрежелі Жәннатты нәсіп ет!""
""Аллаһумма инни әс-әлукә ән тубәрикә фи сәмъи, уә фи бәсари, уә фи халқи, уә фи хулуқи, уә фи әһли, уә фи махйа-я, уә фи ъамәли, уә тәқаббәл хәсәнәти, уә әс-әлукәд- даражәтил-ъулә минәл-жәннәһ"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Менің естуімді, көруімді, мінезімді, сырт келбетімді, отбасымды, өмірімді және амалымды берекелі етуіңді сұраймын, ізгі амалдарымды қабыл еткейсің. Сенен Жәннаттағы биік дәрежені сұраймын"".
""Аллаһуммә, рахмәтәкә әржу, фә лә тәкилни илә нәфси тарфәтә ‘айнин, уә аслих ли шә’ни кулләһу, лә иләһа иллә Әнта!""
Мағынасы: ""Я, Алла! Сенің рахымыңа үміт етемін. Мені бір мезетке болса да өз нәпсіме тастама, әрі менің барлық жұмыстарымды оңда, Сенен басқа құлшылыққа лайықты Құдай жоқ!""
""Аллаһумма инни әс-әлукә сиххатән фи имәни, уә имәнән фи хусни хулуқин, уә нәжәхән йәтбәъуһу фәләхун, рахмәтән минкә уә ъафиәтән минкә, уә мәғфиратән уә ридуәнә"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Шынайы иман, иманды көркем мінез, артынан бақыт ілескен табыс, Сенен келетін мейірім және жарылқау, кешірім және разылығыңды сұраймын"".
""Аллаһумма әслих ли динил-ләзи һууә ъисмәту әмри, уә әслих ли дуния-ялләти фиһә мәъәши, уә әслих ли әхиратил-ләти иләйһә мәъади, уәжъалил-хәятә зиядатән ли фи кулли хайрин, уәжъалил-мәутә рахатән ли мин кулли шәрр. Уә Рабби әъинни уә лә туъин ъаләйя уәнсурни уә лә тәнсур ъаләйя, уәһдини уә йәссирил-һудә ли"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Істерімнің қорғаушысы болған дінімді, өмір сүретін дүниемді, қайтып оралатын ақыретімді түзегейсің. Өмірімді ізгі амалдарды көбейту, ал өлімімді барлық жамандықтан демалу қылғайсың. Уа, Раббым! Маған көмектесе гөр және маған қарсы көмектеспегейсің. Мені жеңіске жеткіз және біреуге жығып берме. Мені тура жолға сал және тура жолды маған жеңіл қылғайсың"".
""Аллаһуммә, ә’инни ‘алә зикрикә, уә шукрикә, уә хусни ‘ибәдәтик"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Өзіңді зікір етуге, Өзіңе шүкір етуге әрі Өзіңе көркем түрде құлшылық етуге маған жәрдем бер"".
""Аллаһуммаж-ъәлни зәккәрән ләкә, шәккәрән ләкә, мутаууәъан ләкә, мухбитән иләйкә, әууәһән мунибә. Рабби тәқаббәл тәубәти, уәғсил хубәти, уә әжиб даъуәти уә сәббит хужжәти, уәһди қалби, уә сәддид лисәни уәслул сәхимәтә садри"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Мені Өзіңді әрдайым еске алушы, Саған шүкір етуші, Саған бойсұнушы әрі Өзіңе қайтушы қылғайсың. Уа, Раббым! Менің тәубемді қабыл ет, күнәлардан тазала, дұғамды қабыл ет, дәлелімді мықты ет, жүрегімді тура жолға сал, тілімді берік қылғайсың және көкірегімнің кегін басқайсың"".
""Аллаһуммә инни әс-әлукәл жәннәтә уә ә’узу бикә мин ән-нәр!""
Мағынасы: ""Я, Аллa! Расында, мен Сенен Жәннатты сұраймын, әрі Оттан Өзіңе сиынамын!""
""Аллаһуммә, инни әс-әлукә ‘илмән нәфи’ан, уә ризқан тай-ибән, уә ‘амәлән мутәқаббәлән!""
""Я, Алла! Расында, мен Сенен пайдалы білім, адал ризық-несібе әрі (өз құзырында) қабыл болатын амал сұраймын!""
Оқи отырыңыз: Қадір түнін қалай өткізу керек? Басты 10 сұраққа жауап
""Раббәнә ғфир ләнә уәлиихуәнинәл ләз̃иинә сәбәқуунә билиимәни уәлә тәжъал фии қулуубинә ғилләл лилләз̃иинә әмәнуу раббәнә иннәкә рәууфур рахиим"".
Мағынасы: ""Раббымыз! Бізді әрі бізден бұрын иман келтірген бауырларымызды жарылқай көр! Әрі сондай иман келтіргендер үшін жүрегімізде бір жек көрушілік қылма» дейді"".
""Раббәнәә әәтинә фид-дүния хасанатән, уа фил-аахирати хасанатән, уа қинәә ‘азәбән-нәр"".
Мағынасы: ""Я, Раббымыз! Бізге бұл дүниеде де жақсылық бер, ақыретте де жақсылық бер және бізді тозақ азабынан сақта!""
""Аллаһумма әслих ли дини уә уәссиъ ли дәри, уә бәрик ли фи ризқи. Аллаһумма инни әъузу бикә минәл-қасуати уәл-ғафләти уәз-зулләти уәл-мәскәнәти, уә әъузу бикә минәл-куфри, уәл-фусуқи уәш шиқақи уәс-сумъати уәр-рия-и уә әъузу бикә минәс-сумми уәл-букми уәл-жузәми уә сәи-йил-әсқам"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Менің дінімді дұрыс, үйімді кең, ризығымды берекелі қылғайсың. Уа, Алла! Қатыгездіктен, бейқамдықтан, қорлықтан және кедейліктен Өзіңе сыйынып, пана сұраймын. Уа, Алла! Кәпірліктен, пасықтықтан, мақтаншақ- тықтан, сұмғадан және риядан Өзіңе сыйынып, пана сұраймын. Уа, Алла! Керең, сақау, алапес болуымнан және жаман аурулардан Өзіңе сыйынып, пана сұраймын"".
""Аллаһумма инни әъузу бикә мин жәһдил-бәлә-и, уә дәркиш-шиқа-и, уә су-ил-қада-и, уә шәмәтәтил-әъдә. Аллаһумма муқаллибәл-қулуби сәббит қалби ъалә диник. Аллаһумма мусаррифәл-қулуби сарриф қалби ъалә таъатик"".
Мағынасы: Я, Алла! Сынақ қиыншылықтарынан, бақытсыздықтардың жалғасуынан, тағдырдың жамандығынан, дұшпандардың басынуынан Саған сыйынып, пана тілеймін. Уа, жүректерді құбылтушы Алла! Жүрегімді Өз дініңе орнықтыр. Уа, жүректерді бағыттаушы Алла! Жүректерді Өз тағатыңа бағыттағайсың.
""Аллаһумма инни әъузу бикә мин мункәратил-әхләқи уәл-аъмәли уәл-әһуә-иуәл-әдуә. Уә әъузу бикә мин ғаләбәтид-дәйни уә қаһрир-рижәли, уә шәмәтәтил-әъдә"".
Мағынасы: ""Я, Алла! Мен Сенен мінез-құлықтың, амалдардың, нәпсі-қалауларының және дерттердің жаманынан пана сұраймын. Уа, Алла!Мен Сенен қарызға батудан, адамдардың өктемдігі және дұшпандардың табалауынан пана сұраймын"".
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бүгін сәуірдің 5-сінен 6-сына қараған түні – Қадір түні.,,2024-04-05T14:27:32+05:00
qazaq-qyzy-everest-synynda-alemnin-usar-basyna-syqqan-otandyq-zane-seteldik-alpinister-kimder,informburo.kz,Қазақ қызы – Эверест шыңында. Әлемнің ұшар басына шыққан отандық және шетелдік альпинистер кімдер,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaq-qyzy-everest-synynda-alemnin-usar-basyna-syqqan-otandyq-zane-seteldik-alpinister-kimder,"12 мамырда Анар Бурашева Эверестке шығып, әлемнің ең биік шыңына табаны тиген тұңғыш қазақ қызы атанды. Осы күнге дейін Эверестке 12 мыңға жуық адам шықты. Оның ішінде қазақстандықтар саусақпен санарлық. Жүз жылда Эверестке барар жолда 300-ден астам альпинист көз жұмды.
Жер шарының ең биік нүктесі 8 848 метрге алғаш кім жетті? Эвересті бағындырған қазақстандықтар кім? Информбюро порталы осы сұрақтарға жауап іздеді.
Гималай тауларында орналасқан Эверест шыңының биіктігі – 8848 метр. Шың Непал мен Қытайдың (Тибет автономиялы ауданы) шекарасында орналасқан.
Джомолунгма шыңы тибет тілінде ""Ұлы жердің анасы"" деген атауды білдіреді. Эверест атауы британ әскери географы Джордж Эверестің атымен аталған. Ол 1830-1843 жылдары Үндістанның бас геодезисі болып осы аймақты зерттеген. Ги малай тауының сілеміндегі бұл тауды қазақтар ""Бұланай шыңы"" деп атаған.
Джомолунгманы XIX ғасырда еуропалық зерттеушілер ашып, ""XV шың"" деген ат қойды. 1852 жылы геодезиялық зерттеуге қатысқан үнді математигі Радханат Сикдар алғаш шыңның теңіз деңгейінен санағандағы биіктігін есептеп, сол аймақтағы, тіпті әлемдегі ең биік шың болуы мүмкін екенін айтты. Содан бері альпинистер шыңға тұңғыш рет табан тіреген адам болу үшін жанын салды.
1921 жылы Джомолунгмаға алғаш рет британ экспедициясы ұйымдастырылды. Экспедицияның басты міндеті таудың теріскей бөлігінен шыңға шығатын жол табу еді.
1922 жылы британ экспедициясы екінші рет Гималайға аттанды. Бұл жолы олар солтүстік жотасына өрмелеп, 8170 метрді бағындырып, теңіз деңгейінен 8 мың метр биікке шыққан алғашқы альпинистер атанды. Келесі күні Джордж Финч пен Джеффри Брюс альпинизм тарихында алғаш рет оттегі құрылғысын қолданып, солтүстік жота мен қабырғасын бойлай 8320 метрге дейін көтерілді. Алайда Эверестке жете алмады. Бұл экспедиция көп жетістікке жеткенімен, алғаш рет адам өлді. Джордж Мэллори үшінші рет Эверестке шықпақ болғанда топ қар көшкініне тап болды. Мэллоридің өзі тірі қалғанымен, сегіз шерп көз жұмды.
1953 жылға дейін ұйымдастырылған британдықтардың сегіз экспедициясы сәтсіз аяқталды. Арасында Канада, Дания, Швейцария және АҚШ, КСРО азаматтары да Эвересті бағындыруға ұмтылды. Бірақ ешкімнің қолынан келмеді.
Эверест шыңына алғаш болып британдықтар бағындырғысы келді. 1951 жылы Эрик Шелтонның жетекшілігімен Эверестің оңтүстік іргесіне барлау жасады. 1953 жылы Непал үкіметі Эверест шыңына шығуға рұқсат берді. Олар жылына бір ғана экспедиция ұйымдастыруға рұқсат беретін. 1954 жылды франуцздар, 1955 жылды швейцариялықтар алған. Сондықтан британдықтар тәуекелге бел буып, 9-шы Британ экспедициясын ұйымдастырды. Экспедицияға Джон Хант жетекшілік етті. Ол шыңды қатар бағындыратын альпинистердің екі тобын ұйымдастырды. Бірінші топта Том Бурдиллон мен Чарльз Эванс болса, екінші топта жаңазеландиялық Эдмунд Хиллари мен непалдық шерп Джамлинг Тенцинг Норгей болды.
Олар шыңда 15 минут қана болды. Фотоаппаратын алып шыққан Хиллари Тенцингті фотоға түсірді. Шерп қарға Құдайға тарту ретінде кәспит көмсе, Хиллари болса ту тікті.
1953 жылы 26 мамырда бірінші топ Эверестке бар-жоғы 100 метр қалғанда артқа қайтты. Екінші топтағы Эдмунд Хиллари мен Тенцинг Норгей 27 мамырда ең биік нүктеге табан тіреп, Эверестке шыққан тұңғыш адам ретінде тарихта қалды. Екі альпинист те еліне оралған соң көптеген марапатқа ие болды. Тіпті Эдмунд Хиллариге Непалдың құрметтi азаматы атағы берілді.
""Олар шыңнан қайтпауы да мүмкін еді, бірақ әлемге танылып, қаһарман болып оралды. Атақ оларды өзгертпеді, қарапайым адам болып қалды. Екеуі де Гималай халқының жағдайын жақсарту үшін көп нәрсе істеді (...) Қазір шыңға шығу әкем шыққан кездегідей қиын емес. Технология көмектеседі. Шыңға шыққан соң кейбіреулер екінші лагерьге жетіп, тікұшақпен Катмандуға ұшады. Жолдың бәрі төселген, оттегі мен басқа да заттарды шерптер көтереді. Эверестке шығу рухы жоғалып барады. Көп адам мұнда жүрек қалауымен келмейді"", – деді Тенцинг Норгейдің ұлы.
Хиллари өмірінің көп бөлігін Гималайдағы шерп халқының тұрмысын жақсартуға арнады. Соның қолдауымен таудың шеткері аймақтарында мектептер мен ауруханалар бой көтерді.
1982 жылы КСРО атынан ""Эверест 82"" экспедициясы Гималайға жол тартты. Экпедицияға қатысуға 200 альпинист өтінім берген. Олардан 7 мыңнан жоғары үш түрлі шыңға шығу талап етіліп, арасынан ең мықты 20 альпинист іріктелді. Олардың денсаулығы тексеріліп, ғарышкерлер дайындалатын Мәскеудегі ғылыми орталықта арнайы дайындықтан өтті.
Экспедиция құрамында қазақстандық бес альпинист болды. Қазбек Валиев, Валерий Хрищатый мен Юрий Голодов Эверест шыңына ең қиын жолмен шықты. Шыңға шығатын 19 жол бар, соның екеуі ең күрделі деп есептеледі. Қазақстандық альпинистер алғаш шыққан жолды бүгінге дейін 11 адам ғана жүріп өткен.
""Үш литрлік оттегі баллонын арқалап шықтық. Ол кезде бұл қалыпты дүние еді. Ал қазір көп адам оттегісіз шығады. Өмірімізді сақтандыруға тура келді, өйткені КСРО экспедициясы сәтсіздікке ұшырамай шыңға жетуге тиіс болды. Күрделі жолды таңдауымыз қазақстандық альпинистерді әлемге танытты. Әдеттегі бәрі жүретін жолмен жүрсек, онда мың альпинистің жасағанын қайталағандай болар едік. Ал қиын жолмен Эверестке шығу біз секілді санаулы адамның ғана қолынан келді"", – деп еске алды Қазбек Валиев.
2000 жылы Қазбек Валиев адамзат тарихында тұңғыш рет Эверест шыңын бағындырған екі адамның бірі жаңазеландиялық Эдмунд Хилларимен кездесті. Танымал альпинист Райнхольд Месснер 1990-жылдары Қазбек Валиевтің шақыруымен Қазақстанға келіп, Эверестке ерекше жолмен жеткен қазақстандық альпинистерге құрмет білдірген.
Бұл экспедиция қазақстандық альпинистер үшін ""Гималай қақпасына"" айналды. Содан бері 40 жылда олар 68 гималай экспедициясы ұйымдастырылып, 8 мың метрден биік шыңдарға 66 рет шықты. 12 рет шыңға бұрынғы жолдарға ұқсамайтын ерекше бағытпен жүріп жетті.
2022 жылғы мәлімет бойынша, Гималай экспедицияларына 251 қазақстандық қатысты. Оның ішінде 172 адам шыңға шықты.
Жапон альпинисі Дзюнко Табэи 1975 жылы әлемнің ең биік нүктесіне жетіп, Эверестке шыққан алғашқы әйел атанды. Шығыс Қазақстан облысында дүниеге келген Екатерина Иванова 1990 жылы кеңес-қытай-америка экспедициясының құрамында Эверестке шығып, алғашқы кеңестік әйел ретінде тарихта қалды. Ал Қазақстан атынан Людмила Савина 1997 жылы тұңғыш рет ең биік шыңды бағындырған болатын.
Биыл 6 сәуірде қазақ қызы Анар Бурашева ""Kazakh Everest Team"" командасының құрамында Непалға аттанды. Анар Бурашева – скайраннер. Ол бірнеше марафон мен ультрамарафонда жеңіс тұғырынан көрінген. Мақсұт Жұмаевпен бірге алты айдай Эверестке шығуға дайындалған.
Оқи отырыңыз: Қазақ қызы Эвересті бағындырмақ. Альпинист Анар Бурашевамен сұхбат
""Экспедицияның мақсаты – ер мен әйелдің тең екенін көрсету және көк туымызды ең биік шыңға тігу және тұңғыш қазақ қызы атану. Қазақ қыздары өте мықты екенін дәлелдегім келеді. Өте қауіпті экспедиция болған соң өлімнен қорқу сезімі бар. ""Үрейсіз альпинист – өлі альпинист"" дейді. Бастысы үрейге бой бермей, көп уақыт бойы дайындалған дүниені жасау. Ауыл-аймақтағы арманына жетуге мүмкіндігі жоқ кішкентай қыздарға талаптанып, мақсатына жетуге болатынын көрсеткім келеді. Бәріне жетуге болатынына, қолдан келмейтін дүние жоқ екеніне дәлел болсам деймін"", – деген болатын Анар Бурашева экспедицияға аттанбас бұрын.
8 мыңнан биіктегі дауыл мен боранды ауа райына байланысты шыңды бағындыруға ниеттенген экспедициялардың көпшілігі артқа қайтты. Тек бес елдің альпинистері Эверестке сәтті көтерілді. Олардың арасында қазақстандықтар – әлемнің ең биік шыңына шыққан тұңғыш қазақ қызы Анар Бурашева, еңбегі сіңген қазақстандық альпинист Мақсұт Жұмаев және Альмир Қымбатбайұлы бар. Мақсұт Жұмаев Эверестке осымен үшінші рет шығып тұр.
Альпинистер 7 мамырда 5 350 метрдегі базалық лагерьден шығып, бірнеше лагерьден өтіп, 8 мың метрдегі төртінші лагерьге жеткен соң одан әрі Эверест (8848 метр) шыңына қарай тоқтаусыз жүріп отырды. 12 мамырда Анар Бурашева мен Мақсұт Жұмаев 8 848 метрге табан тіреді. Шыңға жеткен соң Қазақстан туын тікті.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Эверестке жеткен тұңғыш қазақстандық әйел Людмила Савина болса, тұңғыш қазақ қызы – Анар Бурашева.",,2024-05-14T10:00:00+05:00
qazaqstanda-uly-otan-sogysynyn-qansa-ardageri-bar-test,informburo.kz,Қазақстанда Ұлы Отан соғысының қанша ардагері бар? Тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaqstanda-uly-otan-sogysynyn-qansa-ardageri-bar-test,"9 мамыр – Жеңіс күні. 1941 жылы Германия бастаған Екінші дүниежүзілік соғыс Ұлы Отан соғысына ұласып, 1945 жылы КСРО-ның жеңісімен аяқталды. Қазақстаннан мыңдаған адам қан майданға аттанып, қаншамасы ерлікпен қаза тапты.
Осы орайда Информбюро порталы Ұлы Отан соғысы тақыбырында тест әзірледі. Біліміңізді сынап көріңіз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Биыл Ұлы Отан соғысының аяқталғанына – 79 жыл.,,2024-05-06T10:00:00+05:00
qazaqstannyn-memlekettik-ramizderin-zaqsy-bilesiz-be-test,informburo.kz,Қазақстанның Мемлекеттік рәміздерін жақсы білесіз бе? Тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaqstannyn-memlekettik-ramizderin-zaqsy-bilesiz-be-test,"2007 жылы 4 маусымда ""ҚР Мемлекеттік рәміздері туралы"" Конституциялық Заң қабылданды. Осы Заңға сәйкес жыл сайын 4 маусым – Мемлекеттік рәміздер күні ретінде мерекеленеді.
Мемлекеттік рәміздер – бұл кез келген мемлекеттің егемендігі мен біртұтастығын бейнелейтін, оның біртұтас нышаны. Осы орайда Информбюро порталы Қазақстанның көк байрағы, Елтаңбасы мен Әнұраны туралы тест әзірледі. Ендеше, біліміңізді сынап көріңіз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тәуелсіздік жылдары Мемлекеттік әнұран екі рет бекітілді.,,2024-06-04T10:00:00+05:00
sauual-2024-oraza-qai-keste-boiynsa-ustalady-zane-qalai-niet-etu-kerek,informburo.kz,Шәууәл 2024: Ораза қай кесте бойынша ұсталады және қалай ниет ету керек,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/sauual-2024-oraza-qai-keste-boiynsa-ustalady-zane-qalai-niet-etu-kerek,"Бүгін Шәууәл айы басталды. Оның алғашқы үш күнінде Ораза айт мерекесі тойланса, қалған уақытта 6 күндік Шәууәл оразасын ұстағандарға бір жылдық ораза сауабы жазылады.
Осы орайда Informburo.kz ҚМДБ жариялаған материалдарға сүйене отырып, бір жылдық ораза сауабын алу үшін не істеу қажет екенін түсіндіреді.
Мұсылмандар жылдың бес күнінде ораза тұтудан қайтарылған:
Мұсылмандарға мына күндерде ораза тұтуға кеңес береді:
Мұхаммед Пайғамбар (с.ғ.с.): ""Кімде-кім Рамазанды оразамен өткізіп, бұдан кейінгі Шәууәл айында алты күн ораза тұтса, жыл бойы ораза тұтқанмен бірдей"" – деп, алты күн оразаның мол сауабын сүйіншілеген. Құран Кәрімде: ""Кімде-кім бір жақсылық жасаса, оған оның он есе қарымы беріледі"" – деп жазылған (Әнғам:160). Ғалымдар шәууәл айындағы алты күн оразаның бір жылдық сауабын осы аятпен байланыстырады.
""Рамазан айындағы 30 күн мен Шәууәл айындағы алты күн қосылғанда, 36 күн болады. Бұл сан он есеге көбейтілсе, 360 күнді құрайды. Бір жылдың қалған бес күні – ораза ұстауға болмайтын Рамазан айтының алғашқы күні мен Құрбан айттың төрт күні. Оразаның әрбір күні он есе молайса, онда 36 күндік оразада бір жыл ауыз бекітудің сауабы бар деген сөз"", – делінген ҚМДБ сайтында.
Оқи отырыңыз: 6 күн Шәууәл оразасын қалай ұстайды және оның сауабы қандай?
Шәууәл айының оразасы нәпіл ораза болып есептеледі. Яғни, мұны ұстау, ұстамау әркімнің өз еркінде , оны ұстау ешкімге міндеттелмеген.. Дегенмен, мұны ұстамаған адам бір жылдық оразаның сауабынан құр қалады.
Шәууәл айының нәпіл оразасы тек Шәууал айында ғана ұсталады. Әрі оны айт күнінің екінші күнінен бастап ұстаса болады.
Бұл оразаны Шәууәл айдың басында, ортасында немесе аяғында үздіксіз не күнара ұстауға болады. Бірақ, айттың артынша кезекпен дереу бәрін ұстаған абзал.
Шәууал айының алты күндік оразасын әр аптада екі күнге бөліп, әсіресе, аптаның дүйсенбі және бейсенбі күндері ұстаса, нұр үстіне нұр. Себебі Пайғамбар: ""Дүйсенбі күні мен бейсенбі күні істеген істер Аллаға ұсынылады. Менің істерім Аллаға көтерілерде аузымның берік болғанын ұнатамын"" – деген.
Оқи отырыңыз: Оразадан кейінгі ораза. Алты күндік Шәууәл оразасы туралы 11 дерек
Рамазан айында қаза болған күндер мен Шәууәл айындағы алты күндік оразаны қатар ұстауға бола ма деген сұраққа әркім әрқалай жауап береді. Дегенмен ҚМДБ ораза қазасы мен Шәууәл оразасын бірге ұстауға болмайды дейді. Екеуі екі бөлек ғибадат болғандықтан бөлек ұсталуы керек.
""Рамазан айында түрлі себептермен кей күндерін қаза етіп алған кісілер Шәууәл айында әуелі Рамазанның қазасын өтеуіне де, сонымен бірге Шәууәлдің алты күндік нәпілін ұстаса да болады. Дегенмен Рамазан оразасын толығымен ұстау – Алла Тағаланың бұйрығы, ал Шәууәл айында алты күн ораза ұстау Пайғамбар сүннеті болғандықтан алдымен оразаның қазасын өтеу абзал. Себебі адамның белгіленген ажалы айтпай келетіндіктен, алдымен парыз оразаның қазасын толық өтеп, нәпіл оразаны одан кейін ұстаған дұрыс"", – делінген ҚМДБ сайтында .
Осы айда қаза оразасын ұстап, нәпіл ораза ұстауға уақыты жетпей қалған адамдар үшін де Шәууәл айының уәделі сауабы үміт етіледі. Бірақ бұл нәпіл оразаға уақыты жетпей қалғандар үшін. Әр оразаны жеке-жеке ұстау қажет. Бұл жоғарыда келтірілген бір жылдық сауаптың математикалық есебіне де сай келіп тұр.
Рамазан оразасын ұстамаған адамдарға да Шәууал оразасын ұстауына болады. Алайда олар Пайғамбар сүйіншілеген бір жылдық оразаның сауабын ала алмайды. Себебі Рамазан оразасы парыз саналады.
Оқи отырыңыз: Ораза қазасы немесе қарызы. Оны қалай өтейді?
Шәууал оразасы да басқа оразалар сияқты таң атқаннан бастап күн батқанға дейін жалғасады. Көкейде ниет болса жеткілікті. Ауызша айтамын деуші кісі былай десе болады: ""Алла ризалығы үшін Шәууәл айында нәпіл оразаның бірінші күнін (екінші не үшінші күнін) ұстамаққа ниет еттім"" деуге болады. Ауыз ашқанда да әдеттегідей сумен не құрмамен ашып, қазақша тілек-дұға жасауға болады. Арнайы ниет-дұға жоқ.
Рамазан айынан кейін қаза ораза мен Шәууәл оразасын ұстайтын кісі күнделікті намаз кестесін негізге алады. Таң намазы кірген уақыт – ауыз бекітетін уақыт. Ақшам намазының кірген уақыты – ауыз ашатын уақыт.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Рамазан айының оразасынан соң Шәууәл айында алты күн ораза ұстау – бір жыл ораза ұстағанмен тең.,,2024-04-10T14:00:00+05:00
soz-ornyna-smail-emodzilar-adam-emociyasyna-qalai-aser-etedi,informburo.kz,Сөз орнына – смайл: Эмодзилар адам эмоциясына қалай әсер етеді,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/soz-ornyna-smail-emodzilar-adam-emociyasyna-qalai-aser-etedi,"Ғаламтор қарыштап дамып, әңгіме-дүкеннің бәрі мессенджерлерге өткен заманда біз өз сезімдеріміз бен эмоцияларымызды жазып отырғаннан гөрі смайлик түрінде бере салғанды құп көреміз. Алайда бір қарағанда зиянсыз көрінетін смайликтердің қоғамға тигізетін кері әсері де жоқ емес көрінеді.
Статистика бойынша, ересектердің 33 пайызы мен 18 бен 22 жас аралығындағы жастардың 77 пайызы көбіне хабарлама арқылы сөйлескенді құп көреді.
Біз әңгімелескен кезде әртүрлі қимылдарды қолданамыз, дәл сол сияқты мәтін түріндегі хаттарды осы бір смайликтер толтырады екен. Алайда бұған өзге көзқараспен қарайтын болсақ, смайликтерді шамадан тыс қолдану әртүрлі қиындық тудыруы да ғажап емес.
Кейбір мамандардың пікірінше, адамдар өз сезімдерін тұншықтырып жатады, алайда бұл түптің түбінде эмоциялық тұрғыда жарылыстың болуына әкеліп соғады. Бұл рас па? Психолог Ольга Третьякова жауап берді. Ол мессенджерлер мен хабарламалар пайда болған кезде біз кез келген ақпаратты жылдам бөлісуге мүмкіндік алғанымызды атап өтті.
Ольга Третьякова, психолог:
– Бастапқыда мұның бәрі адамның қарым-қатынасын жеңілдету, әрқашан байланыста болу үшін пайда болған еді, бірақ бірте-бірте, менің ойымша, мессенджерлердегі қарым-қатынас басымдыққа ие болғаны соншалық, біз қазір телефонмен сөйлескеннен немесе жеке кездесуден гөрі хат арқылы жиі сөйлесетін болды болдық. Эмодзилер мен стикерлер пайда болған кезде, олардың міндеті қандай да бір эмоционалды контекст қосу еді, өйткені біз жазған мәтінді әртүрлі дауыс ырғағымен оқуға болады, тек функционалды мәтін біз алатын хабарлама туралы барлық ақпаратты бермейді.
Біз хабарламалардың бір бөлігін ауызша, ал ақпараттың көп бөлігін интонация, мимика, біз айтатын эмоциялар, біз көрсететін дене тілі кіретін вербалды емес арналар арқылы аламыз. Эмодзи – бұл біз бір-бірімізге көрсететін эмоциялар мен бір-бірімізбен әдеттегі қарым-қатынасты алмастыратын нәрсе. Бірақ, әрине, эмодзилер оны толығымен алмастыра алмайды.
Егер адам бір эмоционалды күйде болса, ол мәтінді сол күйінде қабылдайды. Депрессия, ренжіту немесе шок сияқты басқа күйде ол мәтінді мүлдем басқаша қабылдайды. Сондықтан, менің ойымша, адамдар үшін мессенджерлерде қандай да бір жолмен түсіну және байланыс қауіпсіздігінің қандай да бір техникасын жасау маңызды.
Менің айтарым – хабарламаны оқып, смайл көрген болсаңыз, оны өзіңізге жасалған шабуыл деп түсінсеңіз немесе қорланып қалған болсаңыз, хабарламаға жауап бермес бұрын өз-өзіңізге келіп алғаныңыз дұрыс. Көңіл-күйіңіз тұрақталғанда, эмоционалды жағдайыңыз реттелгенде хабарламаны қайта оқығаныңыз жөн.
Психолог, сондай-ақ хабарлама арқылы келген ақпаратты нақтылауға кеңес береді. Өйткені, Т9 жүйесі арқылы адам қате смайл жіберіп қоюы да мүмкін.
""Егер хабарламада сізге жағымсыз ақпарат жетсе, нақтылау керек. Өйткені, бұл жақта қарым-қатынас толыққанды жүргізілмейді. Қате қорытынды жасауға асықпаңыз. Сондықтан менің ойымша, мессенджер арқылы сөйлескенде өз психологиялық қауіпсіздігіңізді қамтамасыз етіп, желідегі ақпаратты абайлап оқыңыз. Әсіресе, қазіргі таңда тыныштықты бұзатын хабарламалар өте көп. Егер шынайы өмірде біз адамның өзіне жауап беріп, керек кезінде тоқтам сала алатын болсақ, желіде бұны істеу күрделі"", – дейді маман.
– Смайлдарды қолдану зиянды әдет пе?
– Бұл – қарым-қатынастың жаңа арнасы ғана. Пайда болғанына көп өткен жоқ. Біз, адамдар, тәжірибе жасап, өзімізді қорғаудың жолдарын іздейміз, осы қарым-қатынасқа үйреніп, қорғаныш жүйесін жасап шығамыз. Әр ұрпақтың этикасы әртүрлі. Әр ұрпақ мессенджердегі хабарламаларды әртүрлі қабылдайды. Менің айтарым – алынған ақпаратты жақсылап нақтылау керек.
– Смайлдар арқылы келесі адамды ашуландыруға бола ма?
– Жай хабарлама, жай смайл адамды ашуландыра алмайды. Алайда соған дейін әртүрлі жағдайлар болса, смайл немесе хабарлама адамды ашуландырып, тіпті, қайғылы жағдайларға әкеліп соқтыруы мүмкін.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Психолог смайлды тым жиі қолдану әңгімелесушіңізді жалықтырып жіберуі мүмкін екенін айтады.,,2024-06-13T17:30:25+05:00
2023-zyly-zaryq-korgen-uzdik-otandyq-filmder-informbyuro-soluy,informburo.kz,2023 жылы жарық көрген үздік отандық фильмдер. Информбюро шолуы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zyly-zaryq-korgen-uzdik-otandyq-filmder-informbyuro-soluy,"Биыл прокатқа 400-ден астам фильм шықса, соның 74-і – отандық фильмдер. Оның 56-сы комедия жанрында түсірілген. Комедия ақша әкелетін жанр болғанымен драмалық фильмдер де прокатта жақсы табыс тапты. Осы орайда Информбюро порталы 2023 жылы шыққан әртүрлі жанрдағы үздік қазақстандық фильмдерді атап өтті.
Режиссер Асқар Ұзабаевтың тұрмыстық зорлық-зомбылық мәселесін көтеретін ""Бақыт"" драмасы биыл 16 ақпанда прокатқа шықты. 2022 жылы Берлин кинофестивалінде ""Панорама"" секциясы бойынша көрермен көзайымы жүлдесін жеңіп алды. Фильмге Қазақстанда күйеуінен қорлық көрген бірнеше әйелдің шынайы оқиғасы арқау болған.
Фильмнің бас кейіпкері – орта жастағы әйел. Жалғыз қызын өзін сүймейтін жігітке тұрмысқа береді. Әйелді қызының болашағы алаңдатпайды, өйткені өзі де күйеуінен таяқ жеп, оны жасыруға мәжбүр. Абьюзер күйіне ажырасу туралы айтуға оқталған кезде трагедия басталады.
Сценарий авторы – Әсем Жәпішева, продюсері – Баян Мақсатқызы.
""Умри или вспомни"" – режиссер Ернар Нұрғалиевтің қара комедия жанрында түсірген екінші фильмі.
Айка есімді бас кейіпкер есін жоғалтып, өткенін есіне түсіре алмайды, Қарызға батқан Ес есімді жігіт қоқыс үйіндісінен қызды тауып алады. Айка бәрін есіне түсіргенше Естен көмек сұрайды. Ақшалай  Қыз үнемі қиындыққа тап болады. Ақырындап өткен өмірін есіне түсіреді.
Ернардың режиссерлік еткен биыл бес фильмі прокатқа шықты. Барлық фильмі прокатта жақсы табыс тапты.
Бұл фильмде танымал жазушы болуды армандайтын жас отбасылы жігіттің өмірі баяндалады. Ісі алға баспайды. Жазған шығармаларын ешқандай баспа қабылдамайды. Күйбең тіршілік деп жүргенде бақыттың не екенін ұмытады. Әйелі болса ақша жетпей жатқанын айтып шағымданады. Бір-бірімен жиі ұрысады. Әбден қажыған жігіт түсінде ғана өзі армандайтын өмірді сүреді. Түсінде әдемі қызбен танысып, бақытты күйге бөлінеді. Қыздың жанында болу үшін қалт етсе ұйықтап қалып, түсін жалғастыруға асығады. Сөйтіп жүріп жұмысына кешігеді, отбасына көңіл бөлмейді. Оянғанда проблемасы көп өмірін одан сайын жек көреді. Түсінде әдемі қызды, өңінде әйелін алдап жүрген жігіт шындық пен жалғанды ажырата алмай басы қатады.
Комедия, драма жанрындағы бұл фильм ажырасу, ер адамдардың отбасына, әйеліне көңіл бөлмеу мәселесін көтереді. Фильмнің режиссері – Абдусаид Шахислам. ""Маған назар аудар"" – 1 миллиардқа жуық табыс тапқан 2023 жылғы кассалық фильмдердің бірі.
Биыл 27 сәуірде ""Хотя бы кинода"" фильмінің жалғасы шықты. Бұл фильмнің де режиссері – Ернар Нұрғалиев. Фильмнің басты кейіпкері Қайрат ""Хотя бы киноданың"" бірінші бөлімінде қомақты бюджет қаржысын жымқырғаны үшін ұзақ мерзімге темір торға қамалады. Ал екінші бөлімде абақтыда жазасын өтеп жатқан ол екі жылда жаңа адамдармен араласып, беделге ие болады. Алайда түрмеге мемлекеттік қызметші тұлғасында бір адам келіп, жазасын өтеу мерзімін қысқартамын деп сендіреді. Ол үшін Қайрат өте қауіпті істі орындау керек. Қамауда отырғысы келмейтін Қайрат енді не істейді? Шырғаланған шырмауықтан қалай шығады?
Рөлдерді Қайрат Әділгерей, Дариға Бадықова, Шерхан Пірназар, Қарлығаш Мұхамеджанова, Олжас Абай, Қанат Әлжапбаров сияқты танымал әртістер сомдады. Бұл фильм де жақсы табыс тапты.
Qazaqstan Ұлттық телеарнасының қолдауымен түсірілген 6 сериялық ""Міржақып: Оян қазақ!"" туындысы 2 сағаттық толықметражды фильм ретінде 21 қыркүйек күні прокатқа шықты. Кинопрокаты екі аптаға ғана жоспарланған фильм көрермен сұранысы артқан соң тағы бір аптаға созылды. Әлеуметтік желіде қызу талқыланған картина ""Алаш Орда"" үкіметі мен Қазақстанның ұлт-азаттық қозғалысы жетекшілерінің бірі Міржақып Дулатұлының өмірін баяндайды.
Прокатқа шыққан фильмнің танымалдығына TikTok желісіндегі жарнама әсер еткен деген пікір жиі айтылды. Онда жастар кинотеатрға барып, фильмді көргенге дейінгі және кейінгі әсерлері туралы ""Оян, қазақ!"" фильміне дейін"" атты тренд таралды.
Тарихи драма кассасы да жақсы болды. ""Міржақып: Оян қазақ!""12-15 қазан аралығында 3 күнде 107 млн теңге табыс тапты. Бұл комедиядан өзге жанрлар да кинопрокатта жақсы ақша жинай алатынына дәлел болды.
Фильмнің қоюшы режиссері – Мұрат Есжан, продюсері – Айсауле Әбілда.
28 желтоқсанда прокатқа шыққан ""Дәстүр"" фильмі –  режиссер Қуаныш Бейсектің үлкен экрандағы дебюті. Әрі хоррор жанрында түсірілгендіктен де жылдың үздік экспериенсі болып отыр. Оқиға дәстүр төңірегінде өрбиді. Қоғамда беделді Нұрсұлтан Көпжасарұлы жалғыз ұлы Болаттың жасаған қылмыстарының артын жауып отырады. Бірде Болат мектеп бітіруші қызды зорлайды. Әкесі мұны да жасырайын десе қыздың ата-анасы полицияға арыз жазып үлгерген. Бұл жағдайдан шығудың жалғыз жолы – екеуін үйлендіру. Бірақ үйлену тойынан кейін отбасының өмірі тозаққа айналады.
Фильм әйелдерге қатысты тұрмыстық зорлық-зомбылық мәселесін көтереді. ""Тозығы жеткен"" дәстүрлерді батыл сынайды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",2023 жыл отандық киноөндірушілер үшін табысты болды.,,2023-12-31T11:00:00+05:00
informbyuronyn-suretterinen-ne-zasyrganymyzdy-tabynyz-test,informburo.kz,Информбюроның суреттерінен не жасырғанымызды табыңыз. Тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/informbyuronyn-suretterinen-ne-zasyrganymyzdy-tabynyz-test,"Информбюро порталы қазақ тілі тақырыбына арналған тест жариялап келеді. Бұған дейін грамматикаға, мақал-мәтелдерге қатысты тест әзірледік. Ал бүгін тапсырманы сәл өзгертеміз. Фотосуреттерге мұқият зер салып, сұраққа жауап беріңіз. Қазақша үйреніп жүрсеңіз, тест сұрақтары түк қиын емес.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тест 10 сұрақтан тұрады.,,2023-12-04T11:30:00+05:00
nauryz-on-kun-merekelenedi-meiramnyn-zana-logotipi-bekitildi,informburo.kz,Наурыз он күн мерекеленеді. Мейрамның жаңа логотипі бекітілді,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/nauryz-on-kun-merekelenedi-meiramnyn-zana-logotipi-bekitildi,"Биылдан бастап 14-23 наурыз аралығында халықтық мерекені тойлауға арналған Наурызнама онкүндігі жарияланды. Ал осы 10 күнде Қазақстан аумағында қандай мерекелік іс-шаралар өтетінін Informburo.kz материалынан оқыңыздар. Жалпы республика бойынша 400-ге жуық іс-шара жоспарланып отыр.
""2024 жылдан бастап Қазақстан бойынша Наурыз мерекесі жаңа форматта тойланатын болады. Оның мән-мағынасы мен мазмұнын байытып, жыл сайын 14-23 наурыз аралығында өткізілетін Наурызнама онкүндігін жариялау ұсынылды. Мұнымен қатар, Наурыздың бірегей логотипі бекітіліп, еліміздің барлық аймағына жолданды"", – деді ҚР МАМ Мәдениет комитеті төрағасының орынбасары Сәбит Барлыбаев.
Сонымен қатар, ол мәдениет және ақпарат министрлігімен жалпы республикалық жоспар әзірленгеніне тоқталды. Аталған жоспарда барлық форматтағы іс-шара қамтылған. Олар – көрмелер, концерттер, фестивальдар, жәрмеңкелер, әдеби-музыкалық кештер, спектакльдер, дөңгелек үстелдер, кездесулер, тарихи-танымдық сабақтар, кино көрсетілімдер және т.б.
""Жалпы республика бойынша 400-ге жуық іс-шара өткізіледі. Олардың ішінде республикалық мәдениет ұйымдарымен 79 іс-шара, ал өңірлердің ұйымдастыруымен 276 іс-шара өтеді. Министрлік және Астана қаласы әкімдігімен бірлесіп ұйымдастырылатын ""Ұлы істің – Ұлы таңы"" атты басты мерекеміз – 21 наурыз күні Астана қаласының ЭКСПО аумағында өтеді. Аталған мереке аясында киіз үйлер құрылып, түрлі мәдени-спорттық іс-шаралар ұйымдастырылады. Қазіргі таңда мерекенің тұжырымдамасы бекітіліп, дайындық жүргізіліп жатыр"", – деді комитет өкілі Сәбит Барлыбаев.
Оқи отырыңыз: Түркістан, Ташкент, Дубай. Бес күн Наурызда қайда барып демалуға болады
Бұл онкүндік төл мерекемізді тойлаудың жаңа дәстүрлерін қалыптастыруға, ең жақсы адами қасиеттерді – ашықтықты, шынайылықты, жауаптылықты, қайырымдылықты ашуға бағытталған. Ән күн белгілі бір тақырыпқа арналып, терең мазмұн-мәнге ие болды.
Амал: болашаққа сеніммен қарау
Мерекелік онкүндік Амал мерекесінен басталады, бұл күні жасы үлкендерге арнайы сәлем беріп, құрмет көрсету, қонақ күту, мейраммен құттықтап, ізгі тілек жаудыру салты қалыптасқан. Амал мерекесінің мәні Наурызбен біте қайнасқан, себебі ол – Наурыздың алғашқы хабаршысы.
Бұл күн – Табиғат-Ананың, Жер-Ананың, жалпы тіршілік атаулының көктемгі жаңаруы мен оянуының бейнесі. Қазақстан халқы үшін Амал дәстүрі отбасыдағы жылылық пен татулықпен тығыз байланысты. Жас кішілер үлкендердің үйіне арнайы барып, сәлем береді, Жаңа жылда ақсақалдардан бата сұрайды. Бұл дәстүр қазақстандық менталитеттің ажырамас бір бөлігі, туыс-туған, дос-жаран, көрші-қолаңның көптен күткен кездесуін білдіреді. Бұл күні адамдар бір-біріне кешіріммен қарап, ескі өкпе-реніштерден арылуы қажет деп саналады.
Дәстүрлі түрде Қазақстанның батыс өңірлерінде жаңа жылдың басы ретінде атап өтілетін ""Амал мерекесі"" қуаныш пен шаттық мейрамы ғана емес, бұл – өмірді жаңадан бастауға, өткенді кешіріп, болашақты таза жүрекпен қарсы алуға мүмкіндік беретін кезең.
Оқи отырыңыз: Тоқаев: Дін мен дәстүр сабақтастығын берік ұстанатын ел сын-қатерден сүрінбей өтеді
Бұл күн барлық реніштерді ұмытып, айналамыздағы адамдарға шынайы мейірімділік көрсетуге шақырады. Бұл орайда, президент Қасым-Жомарт Тоқаев ""Амал"" біздің ұлттық бауырмалдығымыз бен мейірімділігіміздің көрінісі екенін айтып жүр.
Бұл дәстүр кешірім мен өзара құрмет арқылы халықтың бірлігін – азаматтардың бір-біріне жақындығын, ортақ мақсат жолында бірігуін білдіреді.
14 наурыздан бастап ""Наурыз-базарлық"" маусымы жарияланады, оның барысында жаппай сатылымдар мен жеңілдіктер қарастырылады. Мереке күндері тұрғындар туыс-туғандарын аралап, студенттер мерекені өз жақындарымен бірге қарсы алу үшін ауылдарына барып, жақын-жұрағат қарашаңырақта бас қосады.
Сондықтан ""Амалдың"" әрбір сәті шаттық пен қуанышқа, мейірім мен жанашырлыққа толы болары сөзсіз. Бұл дәстүр ел жаңаруының жаршысы ретінде, табалдырықтан аттағалы тұрған Ұлу жылын зор үмітпен және нық сеніммен бастауға жақсы себеп болады.
Мейірімділік пен жанашырлық кезеңі
Бұл күн қайырымдылық, мейірімділік пен тату көршілікті насихаттауға арналған. Жалпы, игі істер дәстүрін тарату қоғамда қайырымдылық мәдениетін қалыптастыруға ықпал етеді.
Наурызнаманы мерекелеу кезінде бұл қасиеттерді барынша кеңінен насихаттау, қадірін арттыру аса маңызды, өйткені көшпенділер мәдениетінде өзара көмек, жанашырлық пен қамқорлық кез келген қиындықты жеңіп, мақсат-мұратқа жетудің тетігі болатын. Ұлы даланың басты құндылықтарының бірі – адамдардың бір-біріне жанашырлық танытып, өзара көмек көрсетуі қоғамды айрандай ұйытып, бір ел, бір халыққа біріктірді. Мысалы, ішер ас, мініс көлікке зар болған мұқтажға ауылдас ағайын жылу жинап, көмек беретін. Айтып келмейтін апатқа душар болғандарға мал, киім, тіпті ыдыс-аяққа дейін түгендеп, үй-жай берілетін. Жанашырлық пен мейірімділіктің мұндай мысалдары жетерлік. Сондықтан ""Қайырымдылық"" күнінің тақырыбы қазіргі қазақ қоғамда әлі де кеңінен таралуы тиіс құндылықтармен тығыз байланысты.
Ресми түрде Наурызнаманың бір күнін осы тақырыпқа арнау – азаматтардың сана-сезіміне осындай қозғау салу тетіктерінің бірі.
Оқи отырыңыз: Рамазан және Наурыз: 33 жылда бір келетін сәйкестік
Бұл ретте барлық өңірлерде қайырымдылық іс-шараларын өткізу әрдайым жылы лебізге ие: бұл – халық бірлігінің, өзгеге қол ұшын беруге деген ұмтылыстың, елдің бақуаттылығын арттыруға деген талпыныстың көрінісі. Наурыз осылайша ынтымақ, азаматтық жауапкершілік пен мұқтаж жандарға қолдау көрсететін жарқын кезеңге айналады. Бұл жерде мәселе тек материалдық көмек көрсетуде емес, сонымен қатар рухани қолдау, көңілді серпілту, жылы сөзбен жігерлендіру де маңызды.
Ең бастысы, қайырымдылық идеясын барша азаматтар оң көріп, дұрыс қабылдайды. Игі іс жасау азаматтық жауапкершілік танытудың ең қолайлы көрінісіне айналып келеді. Ал Наурыз мерекесінің бірлік пен бауырластыққа, ынтымақ пен өзара көмекке шақырған философиясы қоғамдағы мейірімді одан әрі күшейте түсері сөзсіз.
Осы орайда, басына тұрмыстық ауыртпашылық түскен адамдарға көмек беру үшін ұйымдастырылатын Игі істер марафонының орны бөлек (""Қазақстан халқына"" қоғамдық қоры мен ""Samruk-Kazyna Trust"" әлеуметтік жобаларды дамыту корпоративтік қорының аясында). Бұл күні қайырымды адамдар дәстүрлі түрде қарттар үйлеріне, дағдарыс орталықтарына, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған мекемелерге, көпбалалы отбасыларға арнайы барып, мерекемен құттықтайды. Бұл игі дәстүр қоғамда адамға деген жанашырлық, мұқтажға көмек беру және жақсылық жасауға деген ұмтылысты арттырады.
Осылайша, Наурыз мейрамы Қазақстанда тек жылулық пен қуаныштың ғана емес, өзара көмек пен қайырымдылықтың да мерекесіне айналып келеді.
Оқи отырыңыз: 2024 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Сонымен қатар, 15 наурыз мұсылмандар үшін қасиетті ай Рамазанның бірінші жұмасымен сәйкес келеді. Бұл айдың ізгілік пен мейірімділікке үндейтін құндылықтары Наурыздың мазмұнымен толықтай үйлесетінін ескере отырып, барлық өңірлерде ауызашар шаралары өткізіледі .
Мемлекет тарихында ерекше рөл атқаратын Ұлттық құрылтай отырысын да дәл осы күні өткізу жоспарланып отыр. Бұл диалог алаңын құру бастамасы алғаш рет 2022 жылы Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауында айтылды. Құрылтай шақыру – ежелден келе жатқан игі дәстүр, оны ата-бабаларымыз аса маңызды мәселелерді талқылап, мемлекеттік деңгейдегі шешімдер қабылдау үшін шақыратын болған. Құрылтайда қабылданған шешімге барша халық ден қойған.
Ұлттық құрылтайдың Наурызнама ішінде өткізілуі – ұрпақтар сабақтастығы мен елді жаңғырту жолында бірігудің және баршаға ортақ құндылықтар қалыптастырудың маңыздылығын білдіреді.
Ұлттың ""мәдени коды""
Бұл күн мәдениет, өнер мен ұлттық салт-дәстүр насихатына арналған. Бұл күні ел аумағында қазақстандық авторлар, суретшілер, мүсіншілер туындыларының тұсаукесерлері ұйымдастырылады .
Телеарналар эфирінде ""Наурызнама"" республикалық айтысы көрсетіледі.
Қазақ мәдениетінің түп негізі гуманистік идеялардан туындайтын болғандықтан, ол қоғамды жалпыадамзаттық құндылықтар аясында біріктіруші күш бола алады. Оның ішінде, өзгені түсінуге ұмтылу, өзара көмек пен ынтымаққа негізделген қарым-қатынас қағидалары халықты біртұтас ұлтқа айналдыруда аса маңызды. Сондықтан 16 наурыз тақырыбы азаматтарға ата-бабамыздың рухани-практикалық және мәдени тәжірибесін еске түсіріп, одан сабақ алуға мүмкіндік береді.
Ұлтты ұлт ететін айрықша белгілердің бірі – мәдениеті пен өнері, олардың маңызы жаһандану жағдайында одан сайын арта түспек. Мәдениет қоғамдық сананы және азаматтардың мінез-құлқын анықтайтын моральдық-этикалық нормаларды қалыптастыру процесіне әсер етеді. Өнер қоғамдағы құндылық символизмін айшықтайды. Сондықтан Наурыздың жаңа идеологемасын қалыптастыру отандық мәдени-шығармашылық кодпен тығыз байланысты.
Оқи отырыңыз: 14 күн демалыс! Қазақстандағы наурыз мерекелері мен демалыс күнтізбесі
Бүгінгі қоғамдағы сұраныстардың бірі – өткен заманды аңсау тағдыры талайлы болған кез келген ұлт үшін қалыпты жағдай. Бұған, әрине, қазақ ұлтының түп негізіне бойлаған және жастардың ықыласына бөленген заманауи кинематографиялық, әдеби, бейнелеу өнерінің туындылары мен музыкалық шығармалар да ықпал етеді.
Қоғамның мәдени-тарихи мұраларға деген ықыласы заман келбетіне тікелей әсер етеді. Мысалы, салауатты тамақтануға көшуге қатысты трендтер тек табиғи ингредиенттер қолданылатын дәстүрлі қазақ тағамдарына деген ықыласты арттырды. Сондай-ақ салауатты өмір салты (ұлттық спорт түрлеріне оралу), әдебиет (классиктерді оқу), музыка (халық шығармаларының қайта жандануы) салаларында ұлттық өзекке оралу үрдісі байқалады.
Сонымен қатар, тарихи мұраны қайта құру мен жандандырудың негізгі тетігі модернизацияда жатыр. Мәселен, қазақтың дәстүрлі киім үлгісі қазіргі кезде жаңаша түрлене бастады. Қазір қазақстандық дизайнерлер дәстүрлі ою-өрнектерді, нақыштарды және басқа да атрибуттарды заманауи стильмен үйлестіре отырып пайдаланады. Наурыздың қайта жаңарған мәні де осында: дәстүрлер жаңа заманға бейімделіп, тың мазмұн-пішінге ие бола бастады. ХХІ ғасырда қазақстандық дамудың бағытын осылайша дәуірлер тәжірибесіне негізделген жаңа мазмұндағы мәдениет айқындайтын болады.
Шаңырақ – материалдық және рухани мұраның символы
Бұл күн сүйіспеншілік, құрмет, сенім, өзара көмек, мейірімділік, жанашырлық, анаға құрмет және ұрпақ сүю сияқты отбасылық құндылықтарды насихаттауға арналған.
Қазақ мәдениетінде шаңырақтың қадір-қасиеті айрықша. Ол – әрі аспан күмбезі, әрі үй-жай, әрі тірек, әрі бақуаттылық пен қауіпсіздік және ұрпақтар сабақтастығы. Ол – ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан материалдық және рухани мұра, сонымен қатар отбасының тұрақтылығы мен ұрпақтың үздіксіз жалғасуының символы.
Қазақ дүниетанымында шаңырақ – шеңбердің символы, яғни кім-кімді де кемсітпей өз ортасына қабылдай алу қабілетін білдіреді. Жаһандық тұрғыдан алғанда, шаңырақ ұлттық сана-сезімдегі ел, мемлекет ұғымын бейнелейді, сондықтан да ол елтаңбаның жүрегінде орналасқан. Ендеше, осы мереке күндері шаңыраққа ерекше көңіл бөлінетіні түсінікті жайт болса керек.
Наурыз – туыстық байланыстарды сақтауға және қадірлеуге  үндейтін отбасылық мереке. Бұл – әрбірімізге жақын әрі бәрімізді біріктіретін құндылықтар. Ендеше, 17 наурыздың тақырыбы отбасы институтының маңыздылығын еске салып, туыстық қарым-қатынастарды нығайтуға себеп болады.
Оқи отырыңыз: Ұлыстың ұлы күнін мерекелеуді сұрап Колбинге хат жазған кім? Наурыз-тест
Отбасы – әр адам үшін басты құндылықтардың бірі,  ол мемлекет пен қоғам тұрақтылығын сақтауда, жас ұрпақ тәрбиесінде, елдің дамуында маңызды рөл атқарады. Ең негізгі адами қағидалар – төзімділік, жанашырлық, қамқорлық, мейірім мен ізгілік сияқты қасиеттер балаға ең жақын туыстары мен жақындарының ортасында дариды. Бала кезде берілген тәрбие өмірлік қағидаға айналып, басқа адамдармен қарым-қатынасқа тікелей әсер етеді. Сондықтан сапалы ұлт қалыптастыру жолында еңбекқорлық, білімпаздық, тілеулестік сияқты қасиеттерді отбасы институты арқылы сіңірудің маңызы зор.
Ұлттық сана-сезімде шаңырақ отбасыны бейнелейді, сондықтан да қазақтар жас жұбайлардың отауын құрып, шаңырағын көтеруге ерекше мән берген. Мысалы, жазушы-этнограф Ахмет Жүнісұлының пікірінше, жас отбасының шаңырағын балалы-шағалы, сол елге сыйлы, жасы үлкен күйеу көтеретін әдет-ғұрып болған.
Бұл ғұрыптың мағынасы өте терең: халық өнегелі отағасы, ағайын-туысқа, қайын жұртына сыйлы, жасы үлкен ер адамның жас шаңырақты ат үстінде тұрып көтеруін жақсы ырымға балаған. Осы орайда, бұрын да, қазір де көптеген жастар наурыз айында  үйленуге тырысады, яғни киіз үйлер тігіліп, шаңырақтар көтеріліп, алыстағы ағайын қарашаңыраққа жиналатын кезең үйленуге өте қолайлы.
Сондықтан бұл күні Наурыздың құрметіне ұлттық киім киген жас жұбайлардың некесі қиылып, оларға ірі әулет иелері – сыйлы қарттар, көп балалы аналар ""Наурыз бата"" береді, яғни жас жұбайларға, тұтас елге бақыт пен береке тілейді.
Үлкендердің батасында шаңыраққа қатысты тілектер көп айтылады. ""Шаңырағың биік болсын!"" деген сөз тіркесі ең жақсы тілектің бірі саналады. Қазақ тілінде шаңыраққа қатысты нақыл сөздер, тілек көп кездеседі.
Оқи отырыңыз: Наурыз мерекелеріне орай қосымша пойыздар жолға шығып, вагон саны артады
Бұл күні 25 жыл және 50 жыл отасқан ерлі-зайыптылар арасында өткізілген ""Алтын шаңырақ"" және ""Күміс кереге"" байқауларының жеңімпаздары марапатталады . Байқаудың басты шарты – ""Адал азамат"" құндылықтарына сай ұрпақ тәрбиелеген өнегелі отбасы болу.
Наурыз балалар үшін де ерекше сүйікті мерекеге айналады. Жергілікті әкімдер ""Шаңырақ"" күні дүниеге келген нәрестелердің ата-аналарын арнайы барып құттықтап, ""Наурыз-базарлық"" тарту етеді.
Сондай-ақ бұл күні балаларға арналған түрлі танымдық, шығармашылық және спорттық іс-шаралар өткізіліп, жеңімпаздарға  Наурыз логотипі бейнеленген мерекелік сыйлықтар, ұлттық тәттілер, шығармашылық секцияларына, арнайы курстарға т.б. арналған сыйлық сертификаттары табыс етіледі. Осындай шаралардың арқасында жас ұрпақ отбасылық мерекенің құндылығын түйсініп, жастар ұлттық мәдениетке бір табан жақындайды, олардың бойында отансүйгіштік пен халықтық салт-дәстүрге деген құрмет, туған ел мен жерге деген сүйіспеншілік артады.
Жалпы, ""Шаңырақ"" күні елдегі жас ұрпақты тәрбиелеу ісін дұрыс жолға қойып, олардың бойында патриотизм, адамгершілік, білімқұмарлық пен еңбекқорлыққа деген құштарлықты қалыптастыруға сеп болады.
Сондықтан Наурыз мерекесін тойлаудың жаңа тұжырымдамасы аясында 17 наурыз – жалпыұлттық отбасылық құндылықтар мен кіршіксіз махаббат күніне айналады деуге негіз бар.
Ұлт рухының шағылысы
Ұлттық киімге арналған бұл күн ата-бабамызды, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан әдет-ғұрыптарды еске алатын ерекше кезеңге айналады. Бұл – халық рухының шағылысын бейнелейтін ұлттық дизайнның көркемдігі мен қайталанбас өрнегіне тамсанып, бұл өнердегі бай мұраны зерттеп, одан шабыт алатын күн.
Ғасырлар бойы қазақтың ұлттық киімі қарапайымдылығымен және ұтымдылығымен ерекшеленіп келді, тіпті заманауи сән талғамы да оның маңызын кеміте алмақ емес. Ұлттық киім үлгісінде пайдаланылатын былғары, жүн, киіз, мата сияқты табиғи материалдар адамға жылулық пен жайлылық сыйлаумен қатар, киім иесінің атақ-дәрежесін, байлығын көрсететін.
Қазіргі модернизация дәуірінде ұлттық киімнің мәні жаңа сипат алды: бұрынғы дәстүрлер мен қазіргі үрдістерді біріктіре отырып, жаңа интерпретацияға ие болды.
Қазіргі заманғы ұлттық киім ұлттық мінез пен ұлт бірлігін айшықтай отырып, ел мәдениеті мен тарихының ажырамас бөлігіне айналды.
Оқи отырыңыз: Аймағамбетов: Наурызда кешірімді болу мен мейірімділік таныту өте маңызды
Ұлттық киімнің ең кең тараған түрі – шапан. Оның ерекше дизайны, барынша ыңғайлылығы халықтың қонақжайлылығы мен мейірімділігін  бейнелейді. Қонаққа шапан сыйлау – оған деген ыстық ықыластың белгісі ғана емес, сонымен қатар әдет-ғұрыпқа деген құрмет.
Ұлттық киім күні бұл салада жаңашыл көзқараспен шығармашылық тұрғыда дәстүр мен стильді ұштастыруға ынталандыратын түрлі фестиваль, байқаулар ұйымдастыруға себеп болады. Мұндай іс-шаралар ұлттық мәдениетті сақтауға және насихаттауға үлес қосып, сонымен қатар халық мұрасының маңыздылығын еске түсіріп, бірлігімізді арттыра түседі.
Бұл күн – киім үлгісі арқылы әр адамға өз даралығын білдіруге, сонымен қатар Қазақстанның бірлігі мен мәдени әралуандығын танытуға мүмкіндік береді. Ұлттық киімде қолданылған маталардан біз өткен заманның сұлулығы мен болашақтағы бірегейлігімізді сақтаудың кілтін көреміз.
Ұлттық киім – ұлттың мәдени кодын сақтайтын халықтың мәдени мұрасының бір бөлігі. Ұлттық киім арқылы қазақстандықтар өздерінің бірегейлігі мен ерекшелігін айшықтайды.
Ұлттық киімді насихаттау салт-дәстүрді, әдет-ғұрыпты және тарихи ерекшеліктерді сақтауға және келер ұрпақтаға жеткізуге ықпал етеді. Бұдан басқа, ұлттық элементтер қолданылған киімге сұраныстың артуы – қазақстандық өндірушілерді қолдаудың артуы.
Оқи отырыңыз: Кентауда қаланың әжелері дауыс берушілерге Наурыз көжеден дәм татырды
Ұлттық стильдегі fashion-фестивальдер жастар арасында ұлттық стильді кең таратуға ықпал етеді. Бүгінгі күні қазақ этно-стилі заманауи мәдениеттің трендіне айналды, күнделікті киім үлгісінде принт, кесте, ою-өрнектер, ана тіліндегі сөз тіркестері сияқты ұлттық бірегейлікті көрсетуге мүмкіндік беретін көрнекі элементтер жиі қолданылып жүр.
Сонымен қатар, этно-стильдегі киім шетелде өзінің ұлттық ерекшелігін көрсетуге мүмкіндік береді, сол арқылы Отанға деген патриоттық сезім мен сүйіспеншіліктің күшеюіне әсер етеді. Мысалы, қазіргі жастар арасындағы кең тараған ұран сөздерге (""Qazaq republic"" сияқты танымал брендтер) деген сұраныстың тамыры осында жатыр, бұл ұлттық сана-сезімнің артуын көрсетеді.
Бұл күні біз әрбір қазақстандықты өз мәдениеті мен ұлттық бірегейлігі үшін мақтануға, ата-бабаларымызға құрмет көрсетуге және озық дәстүрлерімізді қазіргі заманға жалғауға шақырамыз.
Бұл күні сөзбе-сөз мағынада да, қоғамдық-саяси тұрғыда да ""өмірдің жаңаруын"" бейнелейтін жаппай ағаш отырғызу шарасы ұйымдастырылады .
""Жаңару"" күні барша азаматтарды ортақ мақсаттарға жету жолында бірігуге және ынтымақта болуға үндейді.
Бұл күн ел өмірінде және әрбір қазақстандықтың өмірінде жаңа кезеңнің басталуын білдіреді. Бұл – алға жаңа мақсат қойып, жаңа жобаларды бастау, елдің жаңа басшылығының саяси ерік-жігері мен прагматикалық ұстанымының арқасында өмірді жақсылыққа қарай өзгерту туралы шешім қабылдау уақыты.
Оқи отырыңыз: Наурыз мерекесіне орай Димаштың бейнебаяны Мексика метросында көрсетіледі
Наурыз айында ел аумағында отырғызатын жаңа көшеттер тәрізді бұл күндері қоғамдық мәдениетке Наурыздың жаңа дәстүрлері сіңіріледі. Отырғызылған көшеттер өніп шығып, ағаштар жеміс бергені сияқты жаңа идеялар бен құндылықтар өз жемісін беріп, қоғамымызды нығайтып, өркендеуге жетелейді.
Көшпенді өркениеттің спорттық рухы
Ұлттық спорт түрлері мәдени мұраны сақтауға, жас ұрпақтың ұлттық сана-сезімін күшейтуге ықпал етеді. Бұл мереке біз үшін бірліктің символына айналып, әр азаматтың өз елі үшін мақтанып, адами-рухани қасиеттерді дамытуына мүмкіндік береді. Бұл күні барлық өңірлерде ұлттық спорт түрлерінен түрлі жарыстар мен турнирлер өткізіледі. Ат жарыстарын (бәйге, көкпар, аударыспақ, жамбы ату, теңге ілу) және құсбегілік жарыстарын, сондай-ақ түрлі турнирлерді (тоғызқұмалақ, асық ату, садақ тарту) өткізу қазақстандықтардың жалпыға ортақ мерекені сезініп, төл дәстүрлерімізді жаңғыртуға мүмкіндік береді.
Ат спорты, оның ішінде бәйге көшпелі өркениеттің бірегей мұрасы ретінде ерекше қастерлі. Ата-бабаларымыз әлемге ат спорты мәдениетін сыйлап, ат спортының дамуына жол ашқаны – даусыз дерек. Осы себепті Наурызнама кезеңінде бәйге бойынша ҚР Президентінің жыл сайынғы арнайы сыйлығы тағайындалды. Жалпы, дәстүрлі спорт түрлері өмір сүру салты, адам өмірі, еңбегі, ұлттық негіздер, ар-намыс, қадір-қасиет, батылдық, күш-қайрат, ептілік, төзімділік және жылдамдық сияқты қадір-қасиеттерді бейнелейді.
Оқи отырыңыз: Кібісе жылдың адам тағдырына әсері бар ма? Астрологтар бұл жайында не дейді
Біздің ұлттық спортымыз – тек сайыс пен жарыс емес. Онда  көшпелі тұрмыстың рухы бар, Ұлы Далада күш-қайрат, ептілік, өзін-өзі кемелдендіруге ұмтылыс, жақындарына тіреу болу қабілеті өмір сүру мен дамудың кілті саналатын.
Қазіргі кезде дәстүрлі спорт түрлеріне деген ықылас ел ішінде ғана емес, шетелде де артып келеді. Бұл да заңдылық, себебі атқа отырып, құс салып, садақ тартқанда, біз ата-бабаларымыздың даналығы мен сұлулығын паш ететін мәдени құбылыс тудырамыз. Бүгінгі күні Наурыздың арқасында ұлттық спорт түрлерінің бәрі дерлік қайта жаңғырып, тән мен жан үйлесімін сақтау үшін қажетті салауатты өмір сүру салтына көшуге мүмкіндік беріп отыр.
Екінші жағынан, Наурызнаманың бір күнін ұлттық спорт тақырыбына арнау – бізде ғаламдық деңгейде мақтан тұтатын мұра бар екенін түйсініп, мықты рух пен ерік-жігер тұрғысынан үлгі тұтатын бабаларымызды еске түсіруге себеп.
Жалпыхалықтық бірлік марафоны
Бұл күн өткенді еске түсіруден, ата-бабамыздың қазіргі уақытты қалыптастыруға және сақтауға қосқан үлесінің маңыздылығын түсінуден тұрады. Бұл ел үшін маңызды тарихи оқиғалар мен ұлттың жетістіктерін еске алу уақыты, сонымен қатар елдегі әртүрлі топтар мен қоғамдық топтарды біріктірудің маңыздылығын білдіреді.
Қазақстанда Наурыз мейрамы бізді ұлттық өзекке оралтып қана қоймай, ел ішіндегі ағайын мен сырттағы бауырларды байланыстырушы көпір ретінде қызмет етеді. Ынтымақ күнін біз бірлік және ынтымақта бірге атап өтіп, мәдени әралуандықты ұлтты ұйыстырушы тетікке айналдыруды көздеген  бірқатар іс-шаралар ұйымдастырамыз.
Бұл күн ауызбірлік, ортақ құндылықтар мен азаматтық бірегейліктің маңызын түсінуге жетелейді. Ынтымақ күні азаматтарды бейбітшілікке, келісім мен төзімділікке қолдау білдіруге үндеп, әділ және  бақуатты қоғам құруда өзара сыйластықтың, ынтымақтастық пен бір-бірін қолдаудың маңыздылығын көрсетеді. Бұл қоғамдағы қайшылықтарды азайтуға және қоғамның әр түрлі топтары арасындағы түсіністікті арттыруға ықпал етеді.
Бұл күні жалпыұлттық телемарафон – еліміздің түкпір-түкпіріндегі тұрғындар мен шетелдегі қандастардың қатысуымен тікелей эфирдегі құттықтау эстафетасы өткізіледі . Тікелей эфирдегі телемарафон – шетелдегі отандастарымыз бен достарымыз үшін Наурыз мейрамын бізбен бірге атап өтуге жасалған мүмкіндік.
Оқи отырыңыз: Тымаққа салу салты. Қазақ халқы ертеде шала туған баланы қалай өсірген?
Елордада ""EXPO"" халықаралық көрме орталығында Этноауыл ашылып , оның аумағында жақын және алыс шет елдердің (Түркия, Иран, Әзербайжан, Өзбекстан, Татарстан, Тәжікстан, Түрікменстан, Қырғызстан) үздік шеберлерінің қатысуымен қолөнершілер жәрмеңкесі жұмыс істейді . Бұл жәрмеңке ғана емес, әртүрлі халықтардың мәдени дәстүрлерін өзара байланыстыратын ерекше көпір болады.
Бұл күнгі іс-шаралар біздің мәдениетіміз бен шығармашылық әлеуетіміздің жан-жақтылығын көрсетеді. Шығармашылық топтардың мерекелік қойылымдарынан бастап ұлттық тағамдар гастрофестиваліне дейін, ұлттық спорт түрлерінен жаппай жарыстардан бастап шығармашылық алаңқайларына дейін – мұның бәрі әралуандылық біздің артықшылығымыз екенін еске салып, бірігуге жол ашады.
Осы күні ашылатын Шығыс базары асқан қонақжайлықпен мерекелік дастарханның мәзірлерін ұсынады. Мұндай іс-шаралардың басқа өңірлерде де өтуі мерекеге жалпыұлттық сипат береді. Ендеше, Ынтымақ күні – мәдени мұрамызды қадірлеп, бір-біріміге деген құрметімізді айшықтап, әралуандығымызды артықшылыққа айналдыратын уақыт.
""Жыл басы"" – бұл әрбір қазақстандық өз мәдениеті мен тарихының өзегіне оралатын уақыт.
22 наурыз – халқымыздың дәстүрлері мен құндылықтарына қайта оралудың символы әрі жаңа тарихи кезеңді бастауға дайындық. Барлық қалалардың басты алаңдарында этноауылдар ашылып, ұлттық мәдениеттің байлығын паш етеді . Бұл күні біз ата-баба әдет-ғұрыптары мен салт-дәстүрлерін тамашалап, өткеннің рухын сезінеміз. Сонымен қатар, әр қалада және елдімекенде ""Наурыз стиліндегі ең креативті безендіру"", ""Наурыз стиліндегі ең әдемі көше"" атты  халықтық байқаулардың жеңімпаздарын марапаттау шаралары ұйымдастырылады.
Халықтық байқаулар жеңімпаздарын марапаттау – азаматтардың шығармашылық шабытын шыңдау ғана емес, мәдени орта қалыптастыру. Байқаудың маңызы – әр адам елдік тұрғыда мерекелік ахуалын қалыптастыруға үлес қоса алатынымызды көрсететіні. Үй-жай, аула мен көшелерді Наурыз нақышымен безендіруге қатысу арқылы әрбір тұрғын мерекелік ахуалды сезініп, отбасы ынтымағын арттырады.
Бұл іс-шаралардың маңызы – тарихымызды жалғастырады, өткенмен байланысты нығайтады және болашаққа жол ашады. Бұл күні біз халқымыздың ауызбірлігі және ежелгі дәстүрлеріміз бен құндылықтарымызды сақтай отырып, барлық сын-қатерлерден бірге өтуге дайын екендігімізді атап өтеміз.
Оқи отырыңыз: Қазақ халқы төркіндеп келген қызға қандай құрмет көрсеткен?
""Жыл басы"" –  күнтізбедегі қатардағы күндердің бірі емес. Бұл –  қоғам өміріндегі ерекше сәт, біз бұл күні мерекелік қуанышпен бас қосып, тарихымыздағы жаңа кезеңнің басталуын мақтанышпен атап өтеміз.
Жаңа өмірге қадам басу
Оныншы күн ұлттық экологиялық науқанға арналған . ""Тазару"" күні – мемлекеттің экологиялық түйткілдерді шешуге бағытталған іс-шараларына азаматтарды қолдау білдіруі. Бұл күн азаматтарға қоршаған ортаны қорғау туралы түсінікті кең таратып, қоғамда экологиялық мәдениетті дамытуға мүмкіндік береді.
Наурыз мерекесі ертеден табиғат тазалығы мен адамның ішкі жан-дүниесінің тазалығын сақтап, үйлесімде болуын үндейді. Мерекенің мәні – көктемнен қысқа көшу, табиғаттың (демек, адамдардың да) жаңа өмір бастауы осының нышаны. Бұл кезең символдық мағыналарға толы, оның басты үрдісі – тазару арқылы жаңару.
Тазару рәсімі – үй-жайды, аулаларды тазалап, бұлақтар мен арықтарды аршу, табиғатты қорғау әрі өткеннің сарқыншағынан құтылуды білдіреді. Бұл – табиғатпен үндес болу қажеттігі мен адамның айналасындағы әлемнің бір бөлшегі екенін еске салатын күн. Бақыт пен береке тазалық пен шынайылық орнаған жерге қонады. Ұлттық мерекеге экологиялық науқандарды енгізу – Мемлекет басшысы көтерген проблемалар (су ресурстарының тапшылығы және т.б.) аясында қоршаған орта мен табиғи ресурстарды қорғаудың маңыздылығын айшықтау.
Оқи отырыңыз: Ерулік беру дәстүрі. Қазақ халқы көршісін қалай сыйлаған?
Айналаны тазарту артық нәрселерден арылуға, кеңістікті мүмкіндігінше пайдалы етіп қайта құруға мүмкіндік береді. Оның мәні өте терең: ""Тазару"" – ұлттың жаңа жылды жаңа үміт, тың серпін, нық сеніммен бастауының басты нышаны.
Бұл ""жасыл күн"" табиғат пен адамның қарым-қатынасында көпір болып, дені сау ұрпақ өсіруге, елдің гүлденуіне негіз болады.
Мұндай ауқымды экологиялық бастамалар Наурызнама онкүндігін қорытындылау ғана емес, сонымен қатар таза қоршаған ортада жаңа жылды жақсылықпен қарсы алуға негіз болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Мерекелік онкүндік Амал мерекесінен басталады.,,2024-03-13T14:53:08+05:00
nauryz-tarixynan-on-suraq-testke-zauap-berip-biliminizdi-tekseriniz,informburo.kz,"Наурыз тарихынан он сұрақ: Тестке жауап беріп, біліміңізді тексеріңіз",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/nauryz-tarixynan-on-suraq-testke-zauap-berip-biliminizdi-tekseriniz,"Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мейрамының маңызы жыл өткен сайын артып келеді. Биылдан бастап Наурыз жаңа форматта тойланады әрі мейрамның бірегей логотипі бекітілді.
Осы орайда Информбюро порталы көктем мен жаңару мерекесі саналатын Наурыз тақырыбында тест әзірледі. Біліміңізді сынап көріңіз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Наурыз биылдан бастап он күн мерекеленеді.,,2024-03-19T10:00:00+05:00
nauryzdy-toilauga-din-tyiym-sala-ma,informburo.kz,Наурызды тойлауға дін тыйым сала ма,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/nauryzdy-toilauga-din-tyiym-sala-ma,"Шамамен VIII ғасырдан бастап ислам, ең алдымен, сопылық түрінде қазіргі Қазақстанның аумағына еніп, отырықшы өмір салты басым болған қазіргі Қазақстанның оңтүстігі мен оңтүстік-шығысында тарала бастады.
Сонымен бірге тәңіршілдік, несториандық, шаманизм элементтері, сондай-ақ моңғол шапқыншылығы мен көшпелі өмір салтының салдары қазақ халқының өмірі мен дәстүрлеріне әсер етті. ХІХ ғасырдың ең көрнекті қазақ ақыны және ойшылы Абай өз уақытында көктем мерекесі Құрбан айт мұсылман мерекесіне сәйкес келу үшін жазғы уақытқа ауыстырылғанын жазды.
Абай наурыздың қадым заманнан келе жатқан халықтық мейрам екендігін жөнінде былай дейді: ""Бірер сөз қазақтың қайдан шыққаны туралы"" деген тарихи мақаласында Наурыз тарихын көшпелі халықтардың сонау ""хибаги"", ""хұзағи"" деп аталған заманға дейін апарып: ""Ол күнде Наурыз деген бір жазғытұрым мейрамы болып, наурыздама қыламыз деп, тамаша қылады екен. Сол күнін ""Ұлыстың ұлы күні"" дейді екен"", – деп жазады.
Абайдың бұл жазғанына қарап ғалымдар наурыз мейрамының түп төркінін сонау арғы иран-тұран, Алып Ер Тұңға (Афрасиаб) заманына дейін апарады. Өйткені түркі жұрты мен парсы қауымының арасындағы байланыс сол кезеңде басталған.
Оқи отырыңыз: Наурыз тарихынан он сұрақ: Тестке жауап беріп, біліміңізді тексеріңіз
Ислам діні басқа қауымдарға еліктемеуге шақырады. ""Наурыз"" сөзінің өзі парсы тілінен шығады. Тарихы терең мереке. Отқа май құю, тәңіршілдік секілді көріністерге тыйым салынады.
Наурыз көже пісіріледі, дін мен дәстүр байланысып, мешіттерде ауызашар беріледі.
Наурыз мейрамы қасиетті Рамазан айымен тұспа-тұс келген соң, ауыз бекітіп, ораза ұстаған жандар қайтпек керек? Қазақстан мешіттерінің бәрінде Наурыз мейрамында дастархан жайылады. Ауызашар беріліп, садақа ретінде мыңдаған халыққа ас беріледі.
Ислам дінінде екі мейрам бар: ""Айт"" пен ""Құрбан айт"". Халық ішінде істеліп жатқан іс-әрекет, дәстүрлер, ас беру шариғатқа қарсы шықпаса, ондай жағдайда ислам діні тыйым салмайды.
Халық бір-бірін қонаққа шақырып, бір-біріне жақсы ниетте болса, ондай жағдайда дәстүрге ешқандай дін тыйым салмайды.
Қазақстан – көпұлтты мемлекет. Ислам дінінен басқа діндердің Наурыз мейрамына көзқарасы қандай? Мысалы, Наурыз мейрамы ислам дінін ұстанатын жандардың Ораза ұстауымен де, православие дінінің ауыз бекітуімен (пост) де сәйкес келеді. Алматы рухани семинариясының ректорының міндетін атқарушы, протиерей Евгений Ивановтың пікірінше, мұсылман досына қонаққа барарда өзінің пост ұстағанын ескерткеннің әбестігі жоқ.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Наурыз – діни мейрам емес, өйткені ол Қазақстанға ислам діні келгенге дейін тойланған.",,2024-03-22T11:10:01+05:00
openai-sora-neirozelisin-usyndy-endi-kinogerler-zumyssyz-qala-ma,informburo.kz,OpenAI Sora нейрожелісін ұсынды. Енді киногерлер жұмыссыз қала ма?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/openai-sora-neirozelisin-usyndy-endi-kinogerler-zumyssyz-qala-ma,"Су жаңа нейрожелінің қандай ерекшеліктері бар, бұл технологиядан қандай қауіп күтуге болады, оның болашағы қандай? Бүгінгі материалымызда осы тақырыпты талқылаймыз.
Sora (жапон тілінде ""аспан"" деген мағынаны береді) — берілген мәтін бойынша видео құрастыратын генератив модель. Оны жасанды интеллект жасаушы OpenAI компаниясы жарыққа шығарып отыр. Бұған дейін OpenAI суреттерге арналған DALL-E нейрожелісі мен ChatGPT моделін ойлап тапты. Sora ашық деректер базасында ұзақтығы бір минуттық бейнероликтер жасайды. Сондай-ақ, мұнда дайын суреттерден анимация құрастыруға болады. OpenAI негізін қалаған Сэм Альтман өз твиттерінде қолданушылардың өтінішін жерде қалдырмай, солардың айтуынша видео жасап беріп отыр.
https://t.co/rmk9zI0oqO pic.twitter.com/WanFKOzdIw
Sora енді жасалып жатқан дүние болғандықтан, кемшілігі де жоқ емес. Десе де, сәл уақыт өткен соң ол да DALL-E, Midjorney және ChatGPT сияқты танымал нейрожелі болады деп болжап отырған қолданушылар көп. Компанияның қазірге дейін көпшілікке ұсынған видеолары арасында мынадай мысалдар бар:
Нейрожелілер пайда болғалы бері көпшілік көкейінде ""ертеңгі күні бұлар бізді жұмыссыз қалдырмай ма?"" деген мазасыздық пайда болды. Әсіресе әлеуметтік желілерде ChatGPT жұмысы ерекше талқыланды. Енді Sora пайда болғалы ел арасында ""айналамыз толған дипфейк бола ма?"" деген әңгіме көбейе бастады. ""Шын видеоны нейрожелі жасаған видеодан қалай ажыратамыз?"", ""Шығармашылық адамдарының орнын нейрожелі баса ма?"" деген сұрақтар да желіде жиі қойылып жүр.
Оқи отырыңыз: Пирамида құрылысының суреті: Жасанды интеллект қалай жалған ақпараттың көбеюіне жол ашты?
Мамандар Sora ChatGPT мен MidJourney сияқты көмекші құрал болады деп болжайды. Әсіресе, бейнеконтент жасайтын салада сөзсіз көмегі тиеді деп отыр. Алайда, құралдың аты – құрал. Sora кейбір кәсіби, креатив тапсырмаларды орындай алмауы мүмкін. IT қызметкерлер бұл жабық модель болғандықтан, оны бизнестің қажеттілігіне қарай бейімдеп, айналасында жұмыс процесін құрастыру қиындау дейді. Сондай-ақ, олар Sora шыққаннан кейін әлемде хаос болады деу де қисынсыз екенін айтады. Себебі бұл технология өз өнімдерін қатты қадағалайтын OpenAI компаниясының бақылауында болады. Компания хабарлағандай, Sora қазір тек бірнеше зерттеуші, суретші, киногерлерге ғана қолжетімді. Сондай-ақ, сарапшылар өнімнің OpenAI талаптарына сәйкес келуін тексеретін команда құрмақшы. Бұл команда контенттің зорлық-зомбылық, жыныстық қатынас, араздық тудырушы және тағы басқа мазмұнда болмауын қадағалайды.
Нейрожелілер дизайнер, контент жасаушылардың орнын басады деген әңгіме Midjourney жарыққа шыққалы бері айтылып келеді. IT мамандардың сөзінше, Sora видеоны бастан-аяқ жасап шыққанымен, ол тапсырыс берушінің рөлінің атқара алмайды. Сол себепті, ол кейбір жерде мамандардың орнын алмастырғанымен, кей жерде адамның істейтін ісіне құзыреті жетпейді. Десе де, нейрожеліден ""жеңілмес"" үшін бейнеконтент жасаушылардың уақыт ағымынан қалыспай, жаңа технологияларды үйренуіне тура келеді.
IT қауымдастық Sora толыққанды түсірім тобының жұмысын істей алмайтынын айтады. Мәселен, мәтін арқылы видео жасау технологиясы сізге бір қыздың бейнесін екі рет біп-бірдей етіп шығарып бере алмауы мүмкін. Оны үлкен планмен бір рет, сосын алыстан тағы бір рет көрсетем десеңіз, Sora сізге бір-біріне ұқсайтын екі қызды ұсынуы мүмкін. Бұл біркелкі сюжет жасауға кедергі болады.
Оқи отырыңыз: Google инженері Жасан Байпақбаев: Жасанды интеллект оқу ақысын арзандатуға ықпал етеді
Осыған дейін мамандар фотоны видеоға айналдырып, дипфейк жасап келді. Әсіресе, порноөнімдерге адамның суреті жапсырылған дипфейк халық арасында кең таралды. Мамандар әзірше Sora-ға қатысты мұндай болжам айтып отырған жоқ. Себебі, қазір бағдарламаны жасаушылар мәтін көмегімен сексуал бейнеконтент жасауға барынша тосқауыл қоюға тырысып бағып жатыр. Сіз тіпті мәтінге сондай мазмұн қоссаңыз да, нейрожелі оны қате деп шығаруы мүмкін. Sora-ны әзірлеушілер де бұл технология дипфейк құрастыруға арналмағанын хабарлаған.
Sora жарыққа шыққалы бері кейбір шығармашылық адамдары өз жұмысына алаңдаушылық білдіріп, дабыл қаға бастады. Солардың бірі Голливудтың актер, продюсері Тайлер Перри ""Sora қаншама адамның жұмыссыз қалуына себепші болады"" деп отыр. Тайлер Перри өзінің The Hollywood Reporter сайтына берген сұхбатында былай дейді:
""Мен жасанды интеллектің даму процесін ұдайы қадағалап жүрген адаммын. Соңғы 4 жылда 800 миллион доллар жұмсап, студиямды кеңейтуді жоспарлап жүрген едім. Тағы 12 дыбыс сахнасын қосуды ойластырып қойғанбыз. Sora нейрожелісімен танысқан соң, барлық жоспарымды ысырып қоюға тура келіп отыр. Себебі, бұл технологияның мүмкіндіктері мені таңғалдырып әрі қобалжытты деуге болады. Енді бізге Колорадо штатына барып, қар жауғанын түсіру қажет болса, оны мәтінмен-ақ жасай салуға болады. Ол тұрмақ, Айды түсірем десем де, маған Айға барудың керегі жоқ, оны Sora істеп береді. Соның бәрін ешқайда шықпай-ақ, жұмыста отырып ""түсіре салатыным"" шок қылып отыр"".
Перри бизнес өкілі ретінде жаңа нейрожелінің мүмкіндіктерін көріп отырғанымен, жұмыс беруші әрі актер ретінде бұл әріптестерінің жұмысына кері әсер етуі мүмкін деп алаңдайды. Оның сөзінше, жаңа технологияның жоғары мүмкіндіктері актерлер, көлік, техника, дыбыс, монтаж және тағы басқа саладағы қаншама адамның жұмыстан қысқаруына әкелуі әбден мүмкін. Перри шығармашылық саласының өкілдері өздерінің құқығын қорғап, жасанды интеллектке жұтылып кетпеудің жолдарын іздеуі керек деп санайды.
Оқи отырыңыз: Қазақстанда жыл соңына дейін ұлттық жасанды интеллект платформасы әзірленеді
Десе де, Голливуд продюсері нейрожеліні қолданудан түбегейлі бас тартпаған. Жақында ғана түсірген екі фильмінде жасанды интеллектің көмегіне жүгініпті.
""Бұрын мен фильмдерімде сағаттап отырып макияж жасататынмын. Енді оның қажеті шамалы. Түсірілім алаңында жаңа технологияны қолданып, адамның қартайған бейнесін әп-cәтте бейнелей қоямыз"", - дейді продюсер.
OpenAI компаниясы 2021 жылы көпшілікке ұсынған DALL-E, 2022 жылы жарыққа шығарған ChatGPT нейрожелілерінің қазіргі күні әлемде 100 миллион қолданушысы бар.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Ақпанның ортасында OpenAI компаниясы Sora нейрожелісін таныстырды. Бұл – бір минуттық видеолар жасайтын жаңа технология.,,2024-03-07T16:30:00+05:00
qanys-satbaev-zezqazgan-kenin-qarzylandyruga-qalai-qol-zetkizdi,informburo.kz,Қаныш Сәтбаев Жезқазған кенін қаржыландыруға қалай қол жеткізді,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qanys-satbaev-zezqazgan-kenin-qarzylandyruga-qalai-qol-zetkizdi,"Оның есімі қалаға, көшелерге, университеттерге, минерал мен мұздыққа берілді. Бірақ ғалым- геолог Қаныш Сәтбаев Қазақстан үшін қандай ауқымды жұмыстар атқарды? Бәрінен бұрын, бірегей кен орындарын ашты: қазақ жерлерін әлемдегі ең бай мыс провинциясына айналдырған мыс және Кеңес Одағының соғыстағы жеңісіне ықпал еткен марганец. Сәтбаевтың жолында кім тұрды және ол Сталиннің өзінен қалай қолдау тапты?
Томск технологиялық институтын тәмамдағаннан кейін 27 жастағы инженер Қаныш Сәтбаев Атбасар түсті металдар трестіне жіберіліп, геология бөлімінің бастығы болып тағайындалады.
Бұл Қарсақбай ауылындағы трестке ең жақын теміржол вокзалы 430 шақырым қашықтықта орналасқан. Көлікке арналған жол жоқ, вокзалға тек түйемен жетуге болатын еді.
Сөйтіп, жер қойнауын игеру бойынша қызу жұмыс басталды. Біраз уақыттан кейін Сәтбаев таңғаларлық мәлімдеме жасады: Жезқазған – әлемдегі ең бай мыс провинцияларының бірі; Американың көптеген провинцияларына қарағанда ауқымдырақ. Оның пікірінше, Қарсақбай зауыты Жезқазғанда өндірілген кен көлемін игере алмас еді. Жас инженер су қоймасын салып, теміржол жүргізіп, аймақтың дамуын КСРО экономикасын дамытудың бес жылдық жоспарына енгізу қажеттілігіне сенімді болды.
Алайда, геолог әріптестер жас маманның есептері тым асыра көрсетілген, ғылыми тұжырымдары қияли деген пікірге келді. Сәтбаев мәселенің жалғыз шешімі – ғылыми қоғамдастық алдында өзінің дұрыстығын дәлелдеу екенін түсінді.
Сөйтіп, 1928 жылы Сәтбаевтың командасы пешті жағып, бір айдан кейін алғашқы Жезқазған мысын алды. Ал 4 жылдан кейін Бүкілодақтық пайдалы қазбалар қоры жөніндегі комиссия Жезқазған жер қойнауын арнайы мемлекеттік актімен қорғалатын қазына деп таныды. Кен орны Кеңес Одағының ең бай, ең перспективті мыс кен қазба ауданы деп аталу құқығына ие болды.
Алайда, 1933 жылы Главцветметтен барлау жұмыстарын қаржыландыру 99%-ға қысқартылғаны туралы жеделхат келді. Бұл өндіріске үлкен соққы болды. Себебі, 27 станок жұмыс істеп тұр, адамдарға жалақы төлеу керек, оның үстіне, далада Ұлы жұт басталған еді...
Кен орнының кейінгі тағдыры Сәтбаевтың қолында болды. Көптеген лауазымды тұлғалардың табалдырығын тоздырғанымен, нәтиже болмады. Ешбір шара таппаған ол ақыры авантюралық жоспар ойлап тапты.
Жоспардың мәні мынадай еді: Сәтбаев бірнеше тресттермен жаңа шикізат кен орындарын барлауға келісімшарттар жасады. Бірақ олар тек Сәтбаевтың сөзінде ғана жаңа болды. Ол Қазақстанның қай жерінде қажетті кен орындары бар екенін жақсы білді. Сөйтіп, Главзолотоға алтын, көмір институтына көмір табуға уәде берді. «Лакокрассырье» трестімен бояуға арналған шикізатты іздеуге шарт жасасты...
Осылайша, кәсіпорындардың әрқайсы мақсатына жетті, өйткені олардың жоспарлары келісімшарттар жасалғанға дейін орындалып қойған еді. Ал тресттерден алынған ақшаны геолог өз зауытының қажеттіліктеріне бағыттады. Бұл келісімдерден түскен ақша Жезқазғанның жұмысын жалғастыруға көмектесті, кен орнының қызметі тағы екі жылға созылды.
Оқи отырыңыз: Қазақ КСР Ғылым академиясы тарихы немесе Орталық комитетке жазылған бір хаттың оқиғасы
Бұл оқиғаның нүктесі 1934 жылғы 31 желтоқсанда Қаныш Сәтбаевтың КСРО Ауыр өнеркәсіп халық комиссары Григорий Орджоникидземен кездесуінде қойылды. Біріншіден, бұл әңгімеге қол жеткізудің өзі оңай емес еді. Екіншіден, халық комиссарын Жезқазғанның жоғары басшылықтың назарына лайық екеніне сендіру қиын міндет болды.
Қаныш Имантайұлы онымен адал, тік, эмоционалды түрде сөйлесті, кенді қосымша қаражатсыз өндіруге болатыны, тау жыныстарының беріктігі ешқандай бекіткіштерді қажет етпейтіні туралы нақты дәлелдер келтірді. Кендердің жайғасуы бір шахтадан, айналмалы түрде барлауға мүмкіндік беретінін, бұл үлкен үнемдеу екенін жеткізді. Кейбір қабаттарды ашық, карьерлік жолмен жасауға болатынын, тағы бір маңызды артықшылығы: жер асты сулары жоқ екенін түсіндірді. Бұл суды соруға ешқандай қаражат қажет еместігін білдіреді. Сонымен қатар, мыстан бөлек, қорғасын, мырыш, күкірт, күміс және басқа да сирек металдарды өндіруге болатынын айтты.
Осылайша, жас геологтың дәлелдері мен шынайылығы Ауыр өнеркәсіп халық комиссарын Сталинге хат жазуға көндірді. Нәтижесінде, бүкіл КСРО аумағында Жезқазған туралы сөз қозғалды, ал оның құрылысы мемлекеттік маңызы бар іске айналды. Кең далада комбинат, теміржол және су қоймасының құрылысы басталды.
1942 жылы фашистер КСРО-ның марганец кен орындарын басып алды. Одақ болат өндіруге қажетті марганец қорынан айырылуға шақ қалып, танкілердің азаю, соғыста жеңілу қаупі туындады. Бұл мәселені шешуге көмектесетін Жезді кен орнының әлеуетін Қаныш Сәтбаев 1928 жылы байқаған еді.
Асқынған аппендициттің салдарынан Қаныш Сәтбаев Алматыдан кете алмады, ал кен орнын бағалау жөніндегі комиссия Жездіге өздері барды. Сөйтіп, комиссия кен орнындағы жұмысты мақұлдамай, теріс шешім шығарды. Сәтбаевтың пікірінше, мұндай шешімге мамандардың батыл болмауы, жауапкершіліктен қорқуы себеп болған. Өйткені, кен орнының нақты қорлары әлі де анықталуы тиіс еді.
Операциядан кейін төсекке таңылған Сәтбаев басшылықты көндірген ақырғы есептеулерін жасады. Кейін өзінің дұрыстығын сөзбен емес, іс жүзінде дәлелдеді. 1942 жылғы 12 маусымда, құрылыс басталғаннан 38 күн өткен соң, Жезді марганецінің алғашқы партиясы жөнелтілді. Немістер КСРО-ның марганец аштығына және құрышты прокат шығарылымының төмендеуіне ниеттенді. Оның орнына кеңестік зауыттар құрышты болат өндірісін үш есе арттыра алды. 1953 жылға дейін әрбір үшінші оқ, әрбір бесінші танк Жезді марганецінің қосылуымен жасалды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",31 наурызда Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдығы тойланады.,,2024-03-14T12:30:00+05:00
qasteev-muzeiinde-eles-bar-ma-nemese-alemnin-tylsym-mekenderine-solu,informburo.kz,Қастеев музейінде елес бар ма немесе әлемнің тылсым мекендеріне шолу,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qasteev-muzeiinde-eles-bar-ma-nemese-alemnin-tylsym-mekenderine-solu,"Бұндай құбылыстарды гаджеттің экранынан қараудың өзі қорқынышты, ал басына түскен адам қандай күйде боларын елестете беріңіз. Өйткені, бұндай затты көзімен көрген жандар да жоқ емес. Алыс жерде емес, өз туған қаласында тылсым құбылысқа куә болғандар бар.
Жер жүзінде айналасында аңыз өріп жүрген тылсым мекендер көп. Бүкіл әлемді араласаң, сондай орындарға тап боласың.
Куәгерлердің айтуынша, Мәскеу қаласындағы Игумнов үйінде бейшара бишінің елесі бар. Аңызға сүйенсек, жас биші қызға үй иесі, көпес Николай Игумнов ғашық болған. Қызғаныш әсерінен ол сүйіктісін өлтіріп, қылмыстың ізін жасыру үшін қыздың денесін қабырғамен қоршап тастаған.
Санкт-Петербургтегі Михайловский сарайы өзінің сәулет өнерімен ғана емес, тылсым құпиясымен де танымал. Павел І бұйрығымен тұрғызылған сарайда ресейлік императорды гвардиялық офицерлер өлтіріп кетеді. Содан бері Павел императордың елесі күзетшілердің зәресін алып, түні бойы ""ұйықтамайды"" екен.
Оқи отырыңыз: Астана маңында аспан астындағы тарихи-мәдени мұражай салынып жатыр
Аңызға сәйкес, 1950 жылдар шамасында өзен арнасында қыз бала суға батып кеткен, Сантана есімді қыз оның дауысын естіп, құтқарып қалуға асыққан, алайда қызды құтқаруға үлгермей тек қуыршағын ғана су бетінен алып шыққан. Кейін сол қуыршақты ағашқа іліп қойған. Осыдан кейін түн батқанда әртүрлі дыбыстар, аяқ дауысын ести бастаған. Суға батып кеткен қыздың елесі жылап, одан жаңа қуыршақ сұрағандай көрінген. Содан бері 50 жыл бойы Сантана арнадан қуыршақтарды тауып алып, ағаштарға тізіп іле берген, елес болса, сол қуыршақтардың бірін сындырып, екіншісін бүлдіріп тастап отырған. Қуыршақтардың жалпы саны мыңға жеткен, кейін Сантана да өмірден озған.
Бұл зиратта аңызға айналған аргентиналық актриса Эва Перонның күлі бар. Зиратты елес кезеді.
Елестердің ішіндегі ең танымалы – Дэвид Аллено. Тірі кезінде ол отыз жылдан астам уақыт бойы зираттарды күтіп-баптаған. Бір күні өзіне қол жұмсаған. Зиратқа келген жандар Алленоның кілтінің дыбысын еститіндерін айтады.
Оқи отырыңыз: Абай облысының оқушысы қазақ тарихын зерттейтін 3D мұражай жасады
Медеудегі тастанды үйден әртүрлі қорқынышты дыбыстар естіледі. Аңызға сәйкес, бұл үйде бүтін бір отбасы зорлық-зомбылыққа ұшырап, қайтыс болған, енді өлтірілген отбасы мүшелерінің елесі бос ғимараттан әртүрлі дыбыс шығарып, туристерді қорқытады. Жұмысшылар бұл үйде түнегенде елестердің осы үйде жүргенін сезінген, кейбірін елестер буындырған. Одан бөлек, күндіз жұмысшылар құрылыс барысында әртүрлі жарақат алған. Құрылысты тоқтатып қоюға тура келген.
Сейфуллин мен Шевченко көшелерінің қиылысында қыздың елесі жүреді. Аңызға сәйкес, ол қатыгездікпен өлтірілген, оны көмген жерге банк салынған. Дәл осы қайғылы оқиға тылсым құбылыстарға себеп болған.
Тау-Самал ауданындағы ескі госпиталь мен ГЭС-2 ауданында да елестер бар. ҚР Орталық мемлекеттік музейі мен ҚР Ұлттық академиялық кітапханасында да тылсым құбылыстар байқалған.
Әбілхан Қастеев атындағы мемлекеттік өнер мұражайында елестер байқалғаны туралы алып-қашпа әңгіме бар, бұл туралы музей қызметкерлері мойындады.
Оксана Танская, экскурсовод:
""Бір күні еуропалық өнер залында экскурсия жасадық. Барлық экспонаттар рекреацияға орналастырылды. Ол кезде қолым сынып жүрген. Гипс қойылған қолыма экскурсияны жазып алу үшін диктофон ұстап тұрғанмын. Кейін арада біраз уақыт өткенде жазып алған дыбысты тыңдап, өз құлағыма өзім сенбей, жағамды ұстадым. Диктофоннан біреудің дауысы шықты, ол белгісіз тілде сөйлеп жатқан еді. Дыбысты әріптестеріме тыңдаттым, олар диктофон қалайша түсініксіз құбылысты жазып алғанын түсінбей дал болды, олар қатты қорықты"".
Экскурсовод Анжелика Ақылбекованың сөзінше, аталған музейдегі пирамида залында ерекше энергия байқалады.
""Орталық пирамиданың арқасында, соның жақсы ықпалының себебінен біз ұзақ жыл бойы жас көрінеміз. Пирамида жасартатын әсерге ие"", – дейді ол.
Анжелика адамдар бұл жаққа қонуға қорқатынын айтады.
""Кілем сатушылар келген. Олар қымбат кілемдердің сақталуына жауап беретін, сол жақта қонатын болды. Алайда олар бұл залда қонудан үзілді-кесілді бас тартты, өйткені ол жақта елес болатын. Мен де қондым, бірақ, елестен қорықпадым. Музейде елес бар екеніне келісемін, алайда олар мені қорқыта алмайды. Еуропалық өнер залында елестің бар екені сезіледі. 2000 жылдардың басында музейге жұмысқа кірдім, дүйсенбіні күтетінмін, өйткені дүйсенбіде зал жабық тұрады, кілт тек менің қолымда болады. Мен кез келген залға кіріп, ішінен кілттеп алып, оңашада экспозицияға қарағанды ұнататынмын. Еуропалық өнер залында жанымда біреу тұрғандай болатын. Мәселе картиналарда емес деп ойлаймын. Еуропалық өнер залында библиялық сюжеті бар картиналар көп. Дәл сол залға құстар жиі ұшып келеді"", – дейді ол.
Алматы қаласы, Казан соборының ключары иерей Георгий Рублинский өз тәжірибесінде тылсым құбылыстардан құтқаруды сұрап, өтініш жасап келген жандардың болғанын жасырмады.
""Тылсым құбылыстар біз барған соң жоғалып кетсе де, қайта келуі мүмкін. Егер адам Құдайға жақындаса, онда айналасы да тазаратын болады"", – дейді ол.
Мұсылман дінін ұстанатын жандар имам шақыртып, Құран оқытып жатады. Әдетте содан кейін қорқынышты құбылыс жоғалып кетеді.
Галина Галкина, аударған Мейіргүл Оңғарова
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Түрлі видеолардан тылсым әлемнің көріністерін байқауға болады. Олар шынымен бар ма? Тылсым әлемнің бар екені рас па?,,2024-03-27T11:30:00+05:00
qazaq-xalqy-torkindep-kelgen-qyzga-qandai-qurmet-korsetken,informburo.kz,Қазақ халқы төркіндеп келген қызға қандай құрмет көрсеткен?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaq-xalqy-torkindep-kelgen-qyzga-qandai-qurmet-korsetken,"Төркін – ұзатылған қыздың туған-туысқаны, өз жұрты. Сөз түбірі ""төр"" – қазақ ұғымында үйдің ең құрметті орны. Қазақ халқы сыйлы қонақты төріне шығарған. Ал төркіндеу – қыздың ата-анасының, бауырларының үйіне, яғни төркініне арнайы қонақтап бару дәстүрі.
Қазақ салтында ұзатылған қыз өлім-жітім, той-томалақ, ас бергенде болмаса, жыл толмай төркініне баруды ерсі көрген. Араға ұзақ уақыт салып төркінге барудың өзіндік мәні бар. Сәбилі, бала-шағалы болған кезде төркіндеп барамын дегенде қыздың барлық туған-туысы оны қонаққа шақырып, құрмет көрсетіп, қалаған затын сыйлап, үйіне риза қылып аттандырған.
Қыз төркініне жалғыз келмейді. Күйеубала, сәбиімен, қайынсіңілі-қайныларымен келеді. Осылай сән-салтанатымен келген қызға арнап арнайы той малы сойылып, күйеуге шапан жауып, ат мінгізген.
Төркіндеу қазақтың салт-дәстүрі ғана емес, дінде де маңызды дүние. Әйел қайтыс болғанда жаназасы алдында молда жиналғандардан ""Бұл әйел төркіндеді ме?"" – деп сұрайды. Бұған марқұмның төркіндері, яғни әке-шешесі, туған-туыстары, қайын жұрты жауап беруге тиіс. Төркіндей алмаса, сол жерде марқұм болған әйелдің төркіндеу рәсімін жасауы керек. Этнограф Сейіт Кенжахметұлы ""Қазақ халқының салт-дәстүрлері"" кітабында қалай жасалатынын былай деп жазған.
Туған-туыстары марқұм әйелдің руын, аты-жөнін айтып, ""төркіндеп келгенде бергеніміз"" деп, ақша тастайды немесе мал атайды. Оны молдалар растап дұға оқиды. Осылайша марқұм төркіндеген және өз парызын өтеген болып есептеледі. Олай жасамаса марқұмның туған-туыстарына ауыр парыз болып қалады.
""Қыз бала тұрмысқа шыққаннан кейін күйеуімен, кішкентай баласымен барып нағашылар қолынан жиенкұрық алып қайтады. Арада жылдар өткеннен кейін кішкентай келін қыз үлкен анаға айналған кезде, өзінің үрім-бұтағын ертіп еліне төркіндеп келеді. Осылайша екі елдің байланысы нығаяды. Төркіндеудің ең басты философиясы – қыз баланың өз елінде қадірлі екенін, қыз қонақ деп, қыздың орны төр деп бағалап, барған жерде де қыздың қадірлі екенін көрсету"", – дейді жазушы Камал Әлпейісова.
Төркіндеу – ұзатылған алғашқы жылдан басқа кез келген кезде бір ғана рет атқарылатын әйелдерге ғана тән салт. Бұл әйел төркініне өмірінде бір-ақ рет барады дегенді білдірмейді.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Төркіндеу – әр қыздың парызы және оның бір-ақ рет төркіндеп баруға хақысы бар.,,2023-11-24T14:27:53+05:00
sagat-qasan-zane-qalai-paida-boldy,informburo.kz,Сағат қашан және қалай пайда болды?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/sagat-qasan-zane-qalai-paida-boldy,"Бір күні 1950 жылдары жарыққа шыққан сағатты қалпына келтірдім. Клиентім жұмысымның қаншалықты ауыр еңбек екенін айта отырып, ақшасын төлеуден бас тартты. Клиент біз екеуміз келіскен ақшаны төлемейтінін айтты.
Осы сәтте сағат оның қолынан түсіп, мәрмәр еденге тарс етті. Минералды әйнегі шытынап, сағаттың тілдері шашырап түсті. Қыс еді, күн батып бара жатқан. Күн сәулесінің өткір, ұшты нұры ата-бабаларымыздың сағатты қалай санағанын есіме түсірді.
Ата-бабамыз үшін де уақыттың құны жоғары болған, олар Стоунхендж атты ескерткіш құрастырып шыққан. Осынау алып күнтізбенің алғашқы бөлігі біздің заманымызға дейінгі 2200-2400 жылдары пайда болған.
Алайда бұл әлем бойынша жалғыз ескерткіш емес: алғашқы күн обсерваториялары әлемнің түкпір-түкпірінде салынған. Олардың қатарында Перудегі ежелгі Чанкильо қирандылары (б.з. д. 200-250 жылдары салынған) және Вурди Юоанг атты аустралиялық аборигендердің тас құрылымы бар (жасы белгісіз).
Бір-бірінен мыңдаған шақырым қашық жатқан қауым уақытты белгілеуге көмектесетін түрлі нысандар салды.
Месопотамияда өмір сүрген шумер халқы (б.з.д. 4100-1750 жылдары) (қазіргі Ирак) бір күн 24 сағаттан тұратынын, бір сағаттың 60 минутқа созылатынын есептеп айтты. Уақытты белгілеу үшін олар Күнді, жұлдызды және су сағатын қолданған. Су сағаты бір контейнерден екінші контейнерге құйыла отырып, уақытты өлшеген.
Ежелгі мысырлықтар да біздің заманымызға дейін 1550-1069 жылдары 24 сағат болатынын айтқан. Алайда сағаттардың ұзақтығы жыл мезгіліне сәйкес өзгерген – жазда қысқа қарағанда уақыт ұзақ болған. Уақыт мөлшері Күнге байланысты: күндізгі уақытта 12 сағатқа, түнде 12 сағатқа бөлінген. Мысырлықтар күн сағатын біздің заманымызға дейінгі 1000-800 жылдар шамасында есептеу жүйесі ретінде қолдана бастады. Түнде күн көмегімен уақытты өлшеу мүмкін болмағандықтан, кеш бата су сағаты қолданылды.
Еуропадағы уақыт өлшемдерінің тарихы б.з. д. 700 жылдан 1300 жылға дейін ғасырлар бойы бұлыңғыр болып қала береді, өйткені жазбаша еуропалық дереккөздерде барлық уақытты анықтайтын құрылғылар 'Horologium' латын сөзімен біріктірілген.
Экономист және тарихшы Дэвид С. Ландес өзінің ""Уақыт төңкерісі"" атты кітабында монахтың христиандық дұғалары иудаизм мен исламдағы дұғаларға қарағанда қатаңдау болғанын айтады. Күніне жеті рет нақты шіркеу сағатымен құлшылық жасаған.
Тарихи деректерге сүйене отырып монахтар алғашқы механикалық сағаттарды ойлап тапты деп айта алмаймыз, өйткені Еуропада сағат алғаш рет XIV ғасырда пайда болған.
Сағат туралы алғашқы деректер итальяндық дәрігер, астроном, инженер-механик Джованни де Дондидің Tractatus Astrarii немесе ""Планетариум"" атты еңбегінде бар. Де Донди алғашқы сағаттар гравитацияны қуат көзі ретінде пайдаланғанын айтады.
Бұл қазіргідей дәлме-дәл уақытты көрсететін сағат емес еді, олар 15–30 минут қатемен көрсеткен. Алғашқы құрылғылар қаланың ортасында пайда болған, циферблаты болмағандықтан қоңырау пайдаланылған. Белгі бойынша базар жұмысы ұйымдастырылып, әр қаланың шаруасы шешіліп отырған.
Сағат үшін энергияны босату әдісі ретінде бұралған серіппелер XV ғасырда Еуропада пайда бола бастады. Бұл нақтылықты жақсартпағанымен, сағат пішінін кішірейтуге көмектесті. Осылайша қалта сағаттары пайда болды.
Голландиялық ғалым Христиан Гюйгенс 1656 жылы алғаш рет сағатқа маятник қосты. Ол сағат дәлдігін күніне 15 секундқа жақсартты.
Сағатты XIV ғасырда Еуропада ойлап тапқанымен, араб және қытай қауымы ол кезде батысқа қарағанда әлдеқайда дамыған еді. Қазіргі таңда әлемнің қай бөлігінде жүрсек те, сағат нақты уақытты көрсете алатындай деңгейге жетті.
Дереккөз: The Conversation
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бирмингем Сити университеті Сағат ісінің оқытушысы Жак Прендергаст материалының аудармасын ұсынамыз.,,2024-01-05T16:00:00+05:00
santa-klaus-rallii-zana-zyl-aldynda-qandai-akciyalardyn-bagasy-osedi,informburo.kz,"""Санта-Клаус раллиі"": Жаңа жыл алдында қандай акциялардың бағасы өседі?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/santa-klaus-rallii-zana-zyl-aldynda-qandai-akciyalardyn-bagasy-osedi,"FFG компаниясының талдаушысы Тамерлан Абсалямов жаңа жыл қарсаңында акциялар бағасы қалай өсетінін сараптап, сатып алушыларға 10 кеңес берді.
1972 жылы Stock Trader’s Almanac кітабының авторы Йель Хирш ""Санта-Клаус раллиі"" терминін енгізді. Ол S&P 500 индексінің тербелісіне талдау жасап, мынадай заңдылықты анықтады: биыл соңғы бес сауда күнінде және келер жылдың алғашқы екі сауда күнінде акциялардың бағасы 79,2% жағдайда өседі. 1950-2020 жылдар аралығындағы кезеңде ""Санта-Клаус раллиі"" 57 рет болған, ал S&P 500 индексі орташа алғанда 1,3%-ға өсетін.
""Санта-Клаус раллиі"" терминіне оның пайда болғанын түсіндіруге арналған әртүрлі теорияларды жатқызатын. Мұндай теориялардың біріне сәйкес, инвесторлардың оптимизмі мереке күндері сауданың көп болуынан және жылдық бонустарды инвестицияларға салудан болатын мерекелік көңіл-күйге байланысты. Басқа теорияға сәйкес, осы кезеңде институционалдық инвесторлар демалысқа шығады, олар нарықты әдеттегідей, оптимистік көзқараста болатын бөлшек инвесторларға қалдырады. ""Қаңтар барометріне"" келсек, бұл – қор нарығының қаңтар айында байқалатын кірістілігі жыл бойына нарық көрсеткіштерін болжау индикаторы ретінде қызмет етеді деп сендіретін теория"", – деді талдаушы.
S&P500 индексінің бүкіл тарихында белгілі бір айларда жоғары кірістілік қатты байқалатын. Қарашадан қаңтарға дейінгі кезең статистикалық өсетін серпінді көрсетеді: қараша айында орташа кірістілік – 1,42%, желтоқсан айында – 1,37%, ал қаңтар айында 0,98%-ды құрады. Керісінше, тамыз бен қыркүйек айлары тарихи тұрғыдан әлсіз кезең болып саналады, олардың кірістілігі орташа алғанда -0,26%-ды және -0,57%-ды құрайды. Сондай-ақ, нарыққа қатысушылар ай соңында, әсіресе әр айдың соңғы бірнеше күнінде, акциялар әдеттегідей ағымдағы айдың соңында және келесі айдың басында көбірек өсуге бейім болғанда әсер болады деп болжайды. Ағымдағы айдың соңғы төрт күніндегі және одан кейінгі айдың алғашқы екі күніндегі сауда 64% жағдайда оң өсуге әкеледі. Айлардың арасындағы осы құбылысты ескере отырып, күнтізбелік жылдың соңындағы көрсетілген өсу тенденциясы ""Санта-Клаус раллиі"" тұжырымдамасына сәйкес келеді.
Оқи отырыңыз: Amazon, Uber, Moderna, Twitter акцияларын қазақстандық қор биржасы арқылы сатып алуға болады
Содан кейін ралли қаңтар айының алғашқы екі сауда күніне созылады. Инвесторлар акцияларды көбінесе қаңтар айында бағалар өседі деген үмітпен сатып алады, оны әдетте ""қаңтар айының әсері"" деп аталады. Зерттеулер көрсеткендей, желтоқсан айында акциялардың құны өсетін акциялардың құнынан асып түсуі мүмкін. Кейбір инвесторлар салық шығындарын жинауға қатысуы мүмкін, акцияларды кері сатып алуды немесе жыл қорытындысы бойынша нарыққа ақша сыйлықақыларын салуды жүзеге асырады. Кейбіреулер үшін қаңтар айы инвестициялық бағдарламаны бастау немесе портфельді қайта теңгерімдеу үшін қолайлы ай болып саналады.
""Статистикаға сәйкес, желтоқсан айы акциялар үшін неғұрлым күшті ай, бірақ биыл ралли Федералды резервтік жүйенің қараша айындағы отырысынан басталды. Трейдерлер төраға Джером Пауэлдің пікірін ФРЖ инфляцияның және еңбек нарығының бәсеңдеуі аясында ақша-кредиттік саясатты қатаңдату циклының соңына жетті деп түсіндірді, бұл ретте экономика орнықтылығын жалғастыра берді"", – дейді Тамерлан Абсалямов.
Amazon (AMZN). Электрондық коммерция алпауыты – Amazon мерекелерге дайындыққа толығымен кірісіп кетті. 10 және 11 қазан күндері Prime Day жаппай сатылымының ғажап көрінісін аяқтағаннан кейін, компания жыл соңында сауда қызу жүретін маусымға дайындалып, бүкіл әлем бойынша тағы 250 мың қызметкерді жұмысқа қабылдағысы келетінін жариялады. Қызметкерлер толық немесе ішінара жұмыс істейді, сондай-ақ олар уақытша маусымдық жұмыстарға тартылады. Айта кетейік, жыл соңындағы жаппай сатылым болатын белсенді кезең қарсаңында компания қызметкерлер штатын 2022 жылдың төртінші тоқсанымен салыстырғанда 100 мың адамға ұлғайтты. Amazon жылына екі рет өткізетін Prime Day науқаны компанияның кірісін ұлғайтуда шешуші рөл атқарады. Шілде айында өткізілген соңғы науқан таңқаларлық 12 млрд АҚШ долларын әкелді, бұл Amazon тарихындағы ең табысты Prime Day болды. Amazon мерекелік сауда маусымын ұзарту үрдісін көрсете отырып, Prime Day жаппай сатылымының екінші науқанын үнемі төртінші тоқсанда неғұрлым ертерек мерзімге ауыстырып отырады.
Бұдан басқа, компания қараша айының соңына қарай стратегиялық түрде орайластырылған және Алғыс айту күнімен байланысты ""жомарт жұма"" және ""кибер дүйсенбі"" деп аталатын жаппай сатылымдары жасаған серпінді пайдаланады. Инвестициялық банктердің орташа нысаналы бағасы – 178 АҚШ доллары деңгейінде болып отыр (апсайдтың 16%-ына жуық). Meta Platforms (META). Технологиялық Meta Platforms алпауыты жыл соңында сатылымның айтарлықтай өсуін күтеді және егер инвесторлардың көңіл-күйі жақсарып, нарықта мықты ""Санта-Клаус раллиі"" пайда болса, оның акциялары айтарлықтай пайда әкелуі мүмкін. Жақында компания мерекелік тұтынушылық шығындарды жіберіп алмас үшін стратегиялық тұрғыдан бағытталған электрониканың бірқатар жаңа модельдерін ұсынды. Бұл ұсыныстардың ішіндегі ең бастысы – жақында шығарылған Quest 3 виртуалды шынайылық гарнитурасы. Бағасы – 499 АҚШ доллары. Жаңа Quest 3 гарнитурасы Microsoft Xbox ұсынған ойындарды қолдауға арналған, бұл ойыншылар үшін тиімді таңдау болып саналады. Су жаңа Meta VR гарнитурасы Apple ұсынған толықтырылған шынайылық Vision Pro гарнитурасы болжамды шыққанға дейін бірнеше ай бұрын нарықта пайда болды. Ол тек 2024 жылдың басында сатылымға шығуы керек.
Бұдан басқа, Meta дауыстық пәрмендер арқылы фотосуреттер мен видеоларды түсіру мүмкіндігімен жабдықталған Ray-Ban аралас шынайылық смарт көзілдіріктерінің жаңартылған нұсқасын ұсынды, бұл сатылымның зор мүмкіндігін болжайды. Бұдан әрі өсу болашағы жақын уақытта болады, әсіресе егер ""Санта-Клаус раллиі"" жүзеге асқан жағдайда болмақ. Инвестициялық банктердің орташа нысаналы бағасы 385 АҚШ доллары деңгейінде болып отыр (апсайдтың 10%-на жуық).
Оқи отырыңыз: Meta компаниясы Қазақстан мұғалімдеріне цифрлық бағдарламалар әзірлеп жатыр
Apple (AAPL). Жыл соңындағы мерекелік сауда жасаудан пайда табуға және ""Санта-Клаус раллиі"" кезінде өз акцияларының бағасының өсуін сезінуге дайын тағы бір технологиялық компания – Apple. Жыл сайын қыркүйек айында компания мерекелік сауда жасау қарсаңында тұтынушылық электрониканың ең жаңа желісін ұсынады, бұл әртүрлі тауарлардың, соның ішінде iPhone және MacBook компьютерлерінің сатылымының өсуін атап өтті. Өткен қыркүйек айында Apple смарт сағаттардың, iPad-тың, AirPods-тың және атап айтқанда қуаттау порты жаңа және титан корпусы неғұрлым берік iPhone 15 смартфонының жаңа нұсқаларын, сондай-ақ басқа да керемет мүмкіндіктерді ұсынды. Vision Pro аралас шынайылық гарнитурасының көптен күткен шығарылымының арқасында Apple-дің жыл соңындағы сатылымының өсу қарқыны және 2024 жылдың басында сақталады деп күтілуде. Биыл маусым айында таныстырылған Vision Pro гарнитурасы Apple компаниясының соңғы онжылдықтағы алғашқы жаңа өнімі болып табылады және нарықтық болжамдар бұл гарнитураны үздік сатылым болады көрсетуде. AAPL акциялары ""Санта-Клаус раллиінен"" туындаған кез келген көтерілуден өсуі мүмкін. Инвестициялық банктердің орташа нысаналы бағасы – 216 АҚШ доллары деңгейінде болып отыр (апсайдтың 10%-на жуық).
Walmart (WMT). Бөлшек сауда алпауыты және Walmart бұл – жыл соңындағы мерекелерді барынша тиімді пайдалану үшін қолдан келгеннің бәрін жасайтын тағы бір кәсіпорын: қосымша қызметкерлерді жалдайды және сатып алушыларды соңғы сәтте қабылдауға үлгеру үшін жұмыс уақытын Алғыс айту күнінен Рождество аралығында 24/7 дейін ұзартады. Walmart сондай-ақ ""жомарт жұма"" және ""кибер дүйсенбі"" жаппай сатылымдарынан, сондай-ақ Бокс күні болатын арнайы науқандардан айтарлықтай пайда көреді. Walmart электроникадан бастап ойыншықтар мен киімдерге дейін тауарлардың мол ассортиментіне жеңілдіктер ұсына отырып, дүкендерде де, сондай-ақ Интернет арқылы да мерекелік сауда және нарықтағы әлеуетті ""Санта-Клаус раллиі"" кезінде сатылымның айтарлықтай өсетінін атап өтті.
Walmart өзінің соңғы қаржылық есебінде екінші тоқсанның қорытындысы бойынша Уолл-стриттің күткенінен асып түсті және өз болжамдарын өзгертті. Азық-түлік тауарлары секторындағы жоғары сатылымдар мен Интернет арқылы шығындардың өсуіне байланысты Walmart-тың екінші тоқсандағы бір акцияға шаққандағы табысы 1,84 АҚШ долларын құрап, күтілетін 1,71 АҚШ долларынан асып түсті. Компанияның түсімі 161,63 млрд АҚШ долларына жетіп, талдаушылардың 160,27 млрд АҚШ долларын құраған алдыңғы болжамдарынан асып түсті. Walmart-тың электрондық коммерция саласындағы сатылымы II тоқсанда былтырмен салыстырғанда 24%-ға өсті, ал бір дүкендегі сатылым 6,4%-ға айтарлықтай өсті. Енді ритейлер жыл бойына сатылым 4%-дан 4,50%-ға дейін өседі деп күтеді. Инвестициялық банктердің орташа нысаналы бағасы 178,6 АҚШ доллары деңгейінде болып отыр (апсайдтың 14,8%-на жуық). American Express (AXP). Тұтынушылар әдетте мерекелік шығындары үшін кредиттік карталарды пайдаланады, бұл American Express үшін қолайлы жағдай. Кредиттік карталар шығаратын компания, әдетте, жыл соңында белсенді шопинг кезеңінде табысқа жетеді. Биыл қыркүйек айында American Express өз сатушыларының арасында ""осы мерекелік маусымда трафикті пайдаланудың 7 стратегиясы"" деп аталатын есеп таратты. Компания сондай-ақ рождество кезінде сауда жасау маусымы қарсаңында тұтынушыларға кредиттік карталар бойынша әртүрлі ынталандыру мүмкіндіктерін белсенді түрде жарнамалайды.
Оқи отырыңыз: KEGOC акциялары SPO-ға шығады
Компанияның үшінші тоқсандағы соңғы қаржылық нәтижелері көрсеткендей, тұтынушылардың сауда жасау үшін кредиттік карталарды пайдалануы тұрақты түрде өскен. American Express алтыншы тоқсан қатарынан бұрын-соңды болмаған кіріс туралы есеп берді, ал үшінші тоқсандағы табыс 2,45 млрд АҚШ долларын немесе бір акцияға 3,30 АҚШ долларын құрады. Айта кетейік, бұл көрсеткіш Уолл-стриттің бір акция үшін 2,96 АҚШ доллары мөлшерінде табыс күткен талдаушыларының болжамынан асып түсті. Компания нәтижелерінің жоғары болуы ауқатты клиенттердің шығындарының жалғасып жатқан серпінімен түсіндіреді. Бұл үрдіс рождество кезеңінде де жалғасады деп күтілуде. Инвестициялық банктердің максималды мақсатты бағасы 205 АҚШ доллары деңгейінде болып отыр (апсайдтың 10%-на жуық).
Target (TGT). Target жеңілдіктері бар бөлшек сауда алпауыты әдетте мерекелер маусымында өседі, себебі ол сатып алушыларды жыл соңындағы қызықты ұсыныстармен тартады. Target табыстылықты ұлғайту және пайдаға байланысты болжамнан асып түсу арқылы белгісіздік жағдайында орнықтылықты көрсетті. Target-тің өнімді таңдау мен ыңғайлылыққа бағдарлануы, сондай-ақ қолжетімді косметикалық брендтермен серіктестік оған бөлшек сауда саласында лайықты орындарды қамтамасыз етеді. P/E және PEG форвардтық коэффициенттерінде көрсетілген тартымды Target бағасы, сондай-ақ Walmart және Costco-мен салыстырғанда бәсекеге қабілеттілік оның инвестициялық тартымдылығын арттырады. Компания және оның акциялары жыл соңындағы әлеуетті ""Санта-Клаус раллиінен"" пайда көруі мүмкін. Инвестициялық банктердің орташа нысаналы бағасы 150 АҚШ доллары деңгейінде болып отыр (апсайдтың 14%-на жуық).
Дайындық:
Инвестициялық стратегия:
Тәуекелдерді басқару:
Қорытындылай келе, ұзақ мерзімді трейдерлер ерекшеліктерді ескере отырып, мереке күндері баға серпініне аса мән беріп қарауы керек екенін атап өткен жөн. Ай соңында және жыл соңында позицияларды түзету нәтижесінде туындайтын құбылмалылықтың жоғары болуы сақтық қажеттілігін тағы бір рет көрсетеді. Нәтижесінде, инвесторлар нарықтық үрдістерді ғана ұстанбай, жеке мақсаттар мен жол берілетін тәуекелге сүйенуі керек, пайда болу ықтималдығы жоғары болса да маусымдық заңдылықтар нарықта болашақта болатын қозғалыстарды үнемі ұсына алмайтынын түсінеді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Талдаушы ралли кезінде асығыс әрекет етпей, саналы шешім жасауға кеңес береді.",,2023-12-29T14:30:00+05:00
soz-zergeri-zeinolla-saniktin-zazusylyq-alemi,informburo.kz,Сөз зергері Зейнолла Сәніктің жазушылық әлемі,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/soz-zergeri-zeinolla-saniktin-zazusylyq-alemi,"Қазақ даласының кең байтақ көкжиегіндей, ұлттың рухани әлемі соншалықты бай және терең. Оның әрбір тарихи тағылымы мен мәдени мұрасы – біздің қазыналық қорымыз, ал ақындар мен жазушылардың сөз өнері – осы байлықтың сарқылмас бұлағы.
Зейнолла Сәнік – Шығыстан батысқа дейін жайылған қазақ даласында, жазушылар мен тұлғалардың рухани мұрасын жалғастырып, өз шығармашылығында халқымыздың жан дүниесінің тереңдігін, арман-мүдделерін және тарихи тағдырын ашып көрсетті. Оның еңбектерінде қазақтың дала философиясы, табиғатының сұлулығы мен халқының қайсар мінезі көрініс тапқан.
Көңілдің күйін төгейік, Арманда кеттік демейік. Бәрін де беріп ел-жұртқа, Қарызда болмай өтейік, –
деп Қасым Аманжолов айтқандай, қабырғалы қаламгердің өмір іздерінен түсірген өрнектері толып жатыр.
Зейнолла Мүбәракұлы әдебиет пен мәдениеттің қоғамдағы рөлін қорғап, еліміздің рухани дамуына ықпал етті. Мақалалары мен публицистикалық еңбектері қоғамның өзекті мәселелеріне назар аудартып, ой-толғаныстарын тудырды, мән-маңызын ашты.
Қалам иесінің сөз өнері – қазақ жерінің рухани кеңістігінде мәңгі қалары хақ. Оның жазбалары – халқымыздың байырғы дәстүрлерінің, терең тарихы мен  бүгінгі күнінің тыныс-тіршілігінің айнасы, ал оның қаламынан туған ең озық еңбек – ұлттық сананың қайта жаңғыруының жаршысы. Баспагер шығармашылығындағы әрбір сөз – еліміздің жан-дүниесінің көркем қылығын айқындай түсетін, әрбір жолы – уақыт өзенінің жағасында мәңгілікке қалдырылған мәрмәр тасқа қашалған өшпес іздер сияқты.
Дүйсенгүл Советқызы айтқандай, ""Сәніктің ерекшелігі – осы циклды жырдың қазақ фольклорындағы бұрынғы үлгілерге ұқсамайтын өзіндік ерекшелігін айқындауға тырысуы және қазақ мәдениетінің кең өріс алған кезеңін, сауда мен алыс-беріс айналыстың даму дәуірін таныту үшін жырдағы қала, сауда мәдениетінің сипатын суреттеуге көбірек көңіл бөлуі"".
Расында, көптеген жазушылар мен оқырман қауым Зейнолла Сәніктің жазу стиліне тәнті болды. Оның қиыннан қиыстырған талдау мен зерттеулеріне таңдана қарайды. Бір айта кететінім, жазушының қытай тілін жетік білуі. Осы арқылы елімізге қытай елінің жазбаларынан  аударылған деректер мен жазбаларын ұсынды. Бәріміз білетіндей, қазақ халқының көптеген тарихы мен еңбектерін Қытай халық республикасының ежелгі кітаптарынан байқауға болады әрі осылардың бәрін ғылыми бағытта талдап жазғаны – ерен еңбектің үлгісі.
Жазушының отызға жуық әңгімелерінің көпшілігін ғылыми-танымдық әңгімелерге жатқызсақ болады. Әрі олардың балалар мен жасөспірімдерге арнап жазылғаны хақ. Әңгімелерінің адамға ой қосып, қиялының дамуына ықпал етіп, ой-өрісінің кеңейетінімен ерекшеленеді. Замандас қаламгерлер жазушылық қыры жайлы пікірлерін білдірген.
Солардың бірі Жанат Ахмади: ""Зекең ойға көсем, тілге шешен, бала жүректі, баба тілекті кісі болды"" дейді өз естелігінде.
Қай тақырыпты жазса да өзінің сөздерімен өрнектеп, сөз құнарлығы бар жазбасымен ерекшеленетін. Бұлай болуы, әрине орынды, себебі байырғы қазақилығымыздың қаймағын бұзбай, қазыналы қарттарымыздың көзін көріп, тілдескен жан.
Сөз зергерінің өскен жері – Тарбағатай аймағы – қазақи орта еді, сол себепті де поэзия мен әдебиетке жақын болды. Шыңжаң өлкесіндегі айтысты талдап, өзінің сыни пікірлерін де білдірді. Соның арқасында айтыстың дамуына да игі ықпал етті.
""Біз – ежелгі сақ, қаңлы, үйсін ұлыстарының, сондай-ақ осы батыс өңірінде – қазіргі Шыңжаң топырағында жасалған, хандық құрған найман, керей ұлыстарының соңғы ұрпақтарымыз. Бұл туралы жазба тарих та бар. Қытай ғалымдары да мойындайды. Осы тұрғыдан алғанда, біз – осы өңірдің байырғы тұрғындарымыз, қожасымыз деуге хақылымыз"", – деп өз пікірлерін батыл жазды.
Зейнолла Мүбаракұлының Қабанбай батыр туралы тарихи эссесі алғаш рет кириллицаға түсіріліп, Қазақстандағы оқырмандарға тарады. Бейжің қаласындағы орталық жастар институтын бітіріп, Үрімжідегі жастар баспасында редактор болып 40 жылдай қызмет етті. Осы уақыт аралықтарында талай қуғын-сүргінге ұшырап, ауыр күндерді басынан өткізді. Алайда ""адамдар қиындықты ақылмен жеңеді"" демекші, осыларға сынбай, қажырлы еңбегінің арқасында 20-дан аса кітабын шығарды.
Қорыта келе, Зейнолла Сәніктің шығармашылығы мен өмірбаяны қазақ әдебиетінің қайнар көзіндей болып, оның қаламынан төгілген сөз маржаны ұлттық рухтың биік шыңдарына жол бастайды. Оның жазбаларында жан сезімі мен терең ой-толғаныстары ұштасып, армандары мен үміттері көрініс табады. Қаламгер шығармасы – тек сөз өнерінің үлгісі ғана емес, сонымен қатар халқымыздың жан-дүниесінің көрінісі. Оның шығармалары арқылы біз қазақтың кешегісі мен бүгінінің арасындағы сырлы байланысты сезінеміз, ал оның шығармашылығында жатқан ойлар мен сезімдер әр ұрпақтың жадында мәңгі сақталады.
""Ұлт болып сақталып тұрудың төрт тағаны бар. Бірінші – сол халықтың үні, ән-күйі, музыкалық мәдениеті. Екінші – тілі. Үшінші – тарихы, салт-дәстүрі, асыл әдеби мұралары, этностық белгілері. Төртінші – атамекені, тарихи қонысы. Осы  төртеуінен айырылған ұлт ел болудан қалады. Осы төрт тағанның бірде- бірі кем болса, яки кінәратқа ұшыраса, ол кемтар жанның күнін кешеді"", – деп жазушының тізбектелген өрнек сөздерін аяқ асты қылмай, жадымызда сақтап жүру, рухани құндылығымызды арттырмаса, кем қылмайтыны хақ.
Авторы: Әли Қасымбаев, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Журналистика факультетінің 3-курс студенті
Жетекшісі: Ермахан Шайхыұлы
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қаламгер шығармасы – тек сөз өнерінің үлгісі ғана емес, сонымен қатар халқымыздың жан-дүниесінің көрінісі.",,2024-04-01T08:21:00+05:00
turkistan-taskent-dubai-bes-kun-nauryzda-qaida-baryp-demaluga-bolady,informburo.kz,"Түркістан, Ташкент, Дубай. Бес күн Наурызда қайда барып демалуға болады",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/turkistan-taskent-dubai-bes-kun-nauryzda-qaida-baryp-demaluga-bolady,"Наурыз мейрамында Қазақстан халқы 21-25 наурыз аралығында қатарынан бес күн демалады. Осы орайда Информбюро порталы көктемгі демалыстарда баруға болатын орындарға шолу жасады.
Алдымен өз елімізден бастайық. Түркі әлемінің астанасы саналатын Түркістан жыл санап туристер ағылатын қалаға айналды. Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне тәу етіп келетіндер де, тарихи ғимараттың сәулеті үшін ат басын бұратындар да көп. Ескі қалаға көрік қосқан ""Керуен Сарай"" кешенінде туристердің демалуына бар жағдай жасалған: мұнда тамақтанатын орындар, киім дүкендері, ""Алтын самұрық"" театры, қайық жүзетін канал, биші субұрқақтар, балалар ойнайтын алаң бар. Кешке судағы ""қайық шеруі"" – театрландырылған шоуы тамашалаған әр жанды өткен заманға елітіп әкетеді.
Алматыдан Түркістанға екі күндік экскурсиялық турлар бағасы 27 мың теңгеден басталады. Екі күнде тур қатысушылары Қожа Ахмет Ясауи кесенесі, Керуен-Сарай, Арыстан баб, Ақмешіт үңгірі, Домалақ Ана, Айша бибі және Бабаджа Хатун кесенелерін көре алады. Тур бағдарламасына трансфер, жатын орын, таңғы ас, гид қызметі, экскурсия, кіру билеттері кіреді.
Түркістанға пойызбен, автобуспен, Алматы, Астана, Ақтау, Орал және Қостанайдан тікелей ұшақпен жетуге болады.
Оқи отырыңыз: Түркістан облысында туристердің баруына ұсынылатын 10 нысан. Фоторепортаж
Алматы облысында туристер ең көп баратын Шарын шатқалы, Көлсай және Қайыңды көлдері орналасқан. Алматы қаласынан туристік аймаққа көптеген тур ұйымдастырылады. Тур бағдарламалары бағасы мен уақытына қарай әртүрлі. Тек Көлсай мен Қайыңды көлдеріне не болмаса Шарынмен қоса Қара, Айлы каньондарына, Шарын өзеніне апаратын турлар бар. Бір күндік тур бағасы 12 мың теңгеден, ал екі күндік турлар 25 мың теңгеден басталады. Тур ақысына көлікпен барып-келу, жатын орын, тамақ, экоалым, гид қызметі кіреді.
Оқи отырыңыз: Таңбалы, Үңгіртас, Шарын, Көлсай, Шонжы. Алматы облысындағы бес туризм ошағы
Шымкент те туристік қалаға айналды. Түркістанға бар-жоғы екі сағаттық жерде орналасқан бұл қалаға қонақтар дәмді тамағы мен қонақжайлығы үшін барады. Алматы қаласынан Шымкентке тур компаниялар арқылы баруға болады. Турлар 40 мың теңгеден басталады. Оған трансфер (ыңғайлы автобус), үш мезгіл тамақ, жатын орын, экоалымдар, гид қызметі кіреді. Тур бағдарламасында Шымкент қана емес, Ақсу каньоны, Ақмешіт үңгірі, Қазығұрт тауы бар.
Шымкентке пойызбен, көлікпен, сондай-ақ Қазақстанның бірнеше қаласынан ұшақпен жетуге болады.
Оқи отырыңыз: ТОР-5: Қазақстанның туристік қалалары
Жердегі Марс аталып кеткен Маңғыстау өңірінің табиғи және киелі орындарын тамашалауға бес күн жетпейді. Десе де Наурыз мейрамында қарт Каспи теңізін, Тетис мұхитының табаны болған әйгілі Бозжыраны, Қызылкүп пен Ыбықты сай шатқалын, Шерқала, Айрақты тауларын, домалақ тастарымен көздің жауын алатын Торыш алқабын, Шақпақ ата секілді жерасты мешіттерін, Бекат ата мешітін, жыл сайын көрісу мейрамы тойланатын Отпантауға барып үлгересіз. Ақтау қаласында турагенттіктер мен операторлар аталған орындарға турлар ұйымдастырады. Бағасы жолдың алыс-жақындығына қарай 7 мың теңгеден басталады. Тур бағасына трансфер, экскурсия, экоалымдар, гид қызметі кіреді. Бір күнде бірнеше орынға барамын десеңіз тур бағасы қымбаттай береді. Ал джип турлар кәдімгі автобус турлардан қымбатырақ.
Ақтауға пойызбен, ұшақпен, жақын облыстардан автобуспен жетуге болады. Қалауыңызға қарай қонақ үй таңдап, пәтер жалдай аласыз.
Оқи отырыңыз: Қазақстандықтар әлемнің қай елдерінде жиі демалады? 9 қала топтамасы
Өзбекстан – Наурыз мейрамы әлі күнге дейін дүркіреп тойланатын түркі елдерінің бірі. Әрі бұл ел Қазақстанның оңтүстігіне жап-жақын.
Көрші өзбек еліне бару үшін Қазақстан паспорты болуы қажет. Өзбекстанға пойызбен, жеңіл көлікпен, ұшақпен жетуге болады. ""Жібек жолы"" кеден бекетінен өтсеңіз Ташкент қаласы бар-жоғы 15 шақырым жерде орналасқан. Air Astana мен Uzbekistan Airways әуе компанияларының ұшақтары Алматы және Астанадан Ташкентке ұшады. Ал FlyArystan тек Астана мен Ташкент арасында ұшады.
Әдетте саяхатшылар Өзбекстанға барғанда бірден Ташкент, Самарқанд және Бұхара қалаларын аралап шығады. Қала арасында жеңіл көліктен гөрі пойызбен жүрген ыңғайлы әрі жылдам. Алайда билет ерте алып қоймасаңыз, мейрам кезінде пойызда орын қалмайды. Десе де Өзбекстан туристер үшін арзан ел. Қонақ үй, тамақ қымбат емес.
Алматы мен Шымкент қалаларынан Өзбекстанға турлар ұйымдастырылады. Турлар локациялар мен уақытқа қарай 70 мың теңгеден басталып, 150 мың теңгеге дейін барады. Әдетте тур бағасына Өзбекстан шекарасына дейін барып қайтатын автобус, қалалар арасындағы көлік (пойыз немесе автобус), қала ішіндегі трансфер, жатын орын, таңғы ас, туристік алымдар мен салықтар, тарихи орындарға кіру билеттері, экскурсиялар, гид қызметі кіреді. Өзбекстанға ұшақпен жететін турлар бұл бағадан қымбат болуы мүмкін.
Оқи отырыңыз: Қазақстаннан қандай елдерге тікелей әуе рейсімен жетуге болады? Информбюро тізімі
Бірікке Араб Әмірліктері қазақстандықтар демалуға баратын басты туристік ел деуге болады. Әсіресе, туристер зәулім ғимараттары көз қарықтыратын Дубайды таңдайды. Мұнайға бай Парсы шығанағы саяхатшылар үшін құмды жағажайымен танымал. Құмды шөлді көргіңіз келсе, сафари-тур алсаңыз болады. Бұл елге туристер демалып қана қоймай, шопинг жасауға барады. Өйткені атақты брендтердің бәрін Дубайдың сауда орталықтарынан таба аласыз.
Туристер демалыс үшін Дубаймен қоса Абу-Даби, Шарджа, Рас әл Хайманың бірін таңдайды. Бюджетіңізге қарай әмірлікте қонақ үйдің түр-түрі бар.
Абу-Дабиге Түркістаннан, Алматыдан және Астанадан тікелей ұшып баруға болады. Ал Дубайға ұшақпен Алматы мен Астанадан жете аласыз.
Ал Наурыз мейрамында Біріккен Араб Әмірліктеріне 3-5 күндік турлар бір адамға 250 мың теңгеден басталады. Тур бағасына ұшып бару және қайту билеттері, жатын орын мен таңғы ас кіреді.
Бұл елге виза қажет емес, дегенмен қолыңызда Қазақстан төлқұжаты болуы қажет.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бұл материалда арзан саяхаттауға болатын маршруттар туралы әңгімелейміз.,,2024-03-13T14:30:00+05:00
tymaqqa-salu-salty-qazaq-xalqy-ertede-sala-tugan-balany-qalai-osirgen,informburo.kz,Тымаққа салу салты. Қазақ халқы ертеде шала туған баланы қалай өсірген?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/tymaqqa-salu-salty-qazaq-xalqy-ertede-sala-tugan-balany-qalai-osirgen,"Тымаққа салу – қазақ халқының ұлттық әдет-ғұрпы. Ай-күні толмай шала туған, бесікке салуға келмейтін сәбиді тымаққа салып өсірген. Тымақ дегеніміз аңның, малдың терісінен тігілетін қысқы бас киім.
Әлжуаз, кішкентай ғана болып уақытынан бұрын дүниеге келген балаларды ""шала туған бала"", ""шала"", ""жылбысқы"" деп атайды. Есімдерін Шалабек, Шалабай деп те қояды. Шала туған сәби ұстауға ыңғайсыз, бесікке бөлеуге де, құндақтап қолға көтеруге де келмейді. Ал тымақ жылы әрі бөлеуге ыңғайлы болады. Үлкендердің тымағына салып киіз үйдің керегесіне елген. Ертеде сәбидің неше күні кем болса, сонша күн киіз үй керегесінің әр басына іліп қойған және күн кереге басы арқылы есептелген. Мысалы, қырық күн кем болса, керегенінің қырқыншы басынан кейін баланы тымақтан алып, оған жаңа туған сәбиге жасалатын ат қою, бесікке салу, қырқынан шығару секілді рәсімдер жасала бастайды. Қыста туған сәбиді үй қабырғасына бірнеше шеге қағып, сол шегелерге ілген.
Баланы кез келген адамның тымағына салмаған. Көп жасаған, дана, ақылгөй адамдардың тымағы сұралған. Ол тымақты басқа кимей сақтап қойған.
Бүгінде шала туған сәбилер ""кувез"" деп аталатын арнайы қондырғылары бар әйнек қалыптарда жатады. Ал қазақ халқы перзентхана жоқ заманда тымаққа салу салтын жасаған. Жас босанған ананы да қырық күн бойы күткен. Ана сүті арқылы бала тез ет жинап, салмақ қосатындықтан анасының да денсаулығына көп көңіл бөлген.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Ертеде сәбидің неше күні кем болса, сонша күн тымаққа салып, киіз үй керегесіне іліп қойған.",,2023-11-29T15:00:00+05:00
zumaq-guli-nege-az-nauryzdyn-zana-simvoly-bolyp-us-qyzgaldaq-tandaldy,informburo.kz,Жұмақ гүлі. Неге әз Наурыздың жаңа символы болып үш қызғалдақ таңдалды,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zumaq-guli-nege-az-nauryzdyn-zana-simvoly-bolyp-us-qyzgaldaq-tandaldy,"Наурыз мерекесінің мазмұнын байытып, жаңаша атап өту мақсатында өткен жылдар тәжірибесіне ретроспективті талдау жасалып, тұжырымдама әзірленді. Аталған тұжырымдама авторлары Әз Наурыздың жаңа символы үш қызғалдаққа бөлек тоқталып, неліктен бұл гүлді таңдап отырғанын түсіндірді.
""Биыл Наурыз мерекесінің арнайы логотипін бекітіп, оны барлық аймақ пен өңірге жолдадық. Логотиптің басты символы – қазақ халқы ерекше қастерлеп, жұмақ гүлі деп атаған қызғалдақ"", – деді Мәдениет және ақпарат министрлігінің мәдениет комитеті төрағасының орынбасары Сәбит Барлыбаев.
Мерекенің жаңарған мазмұнының көрінісі ретінде және оның қоғамды біріктіруші рөлін арттыру мақсатында Наурыздың бірыңғай логотипі бекітілген .
Наурыз – еліміздің әрбір азаматы үшін көктемгі жаңарудың, махаббат пен достық салтанатының көрінісі. Оның бәрі, сондай-ақ көтеріңкі көңіл-күй мен мерекенің бірегейлігі Наурыздың бірыңғай логотипі – үш қызғалдақ арқылы бейнеленген. Қазақстан халқы үшін қызғалдақ Наурыз мерекесінің жарқын символы саналады. Біздің ата-бабаларымыз ежелден қызғалдақты қастерлеп, оны жұмақ гүлі деп санаған. Қызғалдақты көктеммен, махаббатпен, құнарлылықпен, өмірдің жаңаруы мен тіршіліктің мәңгілік циклімен байланыстырады . Сондықтан бұл таңғажайып гүл – Ұлы Дала мерекесінің басты символы.
Бірқатар зерттеушілердің пікірінше, қазіргі Қазақстанның аумағы қызғалдақтың шығу және таралу орталығы саналады (Тянь-Шань тау бөктері мен жазығы). Ғылыми деректерге сәйкес, жабайы қызғалдақ осыдан 10 миллион жыл бұрын Қазақстанның оңтүстік аумағында пайда болған .
Қызғалдақ туралы қызықты деректер:
Оқи отырыңыз: Рамазан және Наурыз: 33 жылда бір келетін сәйкестік
Министрлік өкілдерінің түсіндіруінше, логотиптегі үш қызғалдақ бейнесі қазақ халқы үшін қасиетті ұғымдарды меңзейді. Бұл көшпенді халықтың дүниетанымына, оның әлемдік құрылысқа деген ерекше көзқарасына байланысты. ""Үш"" саны қазақ үшін қасиетті саналады: үш жұрт (жігіттің өз жұрты, нағашы жұрты, қайын жұрты), үш ғайып (ажал ғайып, қонақ ғайып, несібе ғайып), үш қуат (ақыл, жүрек, тіл) т. б. Үш қызғалдақ уақыттың үш кезеңінің (кеше, бүгін, ертең) ажырамас байланысын, тарихымыз бен мәдениетіміздің қазіргі және болашақтағы мұрасын, сондай-ақ туған табиғатқа деген терең құрмет пен үздіксіз кемелденуге деген ынтаны кескіндейді. Сонымен қатар, халқымыздың бірлігін, мемлекет дамуының үздіксіз циклын бейнелейді, Қазақстан тарихының сабақтастығы мен эволюциясының маңызын көрсетеді. Халықтың сана-сезіміндегі сандар туралы ұғым-түсініктер қоршаған әлемді қабылдаудың, табиғат заңдылықтарын түсініп, он сегіз мың ғалам туралы ой қорытудың өзгеше тәсілін қалыптастырды. Бұл жерде ""үш"" саны әлемнің кемелділігіне, оның үштағандығына (триадность) меңзейді.
Бұл сан сондай-ақ жан, тән мен ақылдың бірлігін меңзейді. Түркі мифологиясында әлем бәйтерегі үш бөліктен тұрады: тамыр, діңгек және бөрікбас (ағаштың ұшар басы). ""Үш"" саны Қазақстанда тұратын басқа этностар үшін де қасиетті мәнге ие. Мысалы, үш – бастау мен аяқталу. ""Үш"" саны – көптеген мәдениеттерде бақыт пен сәттіліктің символы.
Жалпы, үшбірлік идеясы көптеген ежелгі философиялық және діни ілімдердің негізін құрайды. Кеңістіктің үш өлшемі үштікпен кескінделеді: ұзындығы – ені – биіктігі; заттың үш фазалығы: қатты дене – сұйықтық – бу; уақыттың үштұғырлығы: кеше – қазір – келешек; адам: дене, жан және рух.
Наурыздың бірыңғай логотипіндегі үш қызғалдақ Қазақстанның өткенін, бүгінін және болашағын бейнелейді.
Ұлы философ Әбу Насыр Әл-Фараби ""Өткенді, тарихты білмей, қазіргі шақты білу, болашақты болжау қиын"" , – деп жазған болатын.
Бұл сөз қазіргі қазақстандық қоғам үшін де өзекті. Өткенін мойындамаған ұлттың алға жылжуы, кемелденуі мүмкін емес.
Оқи отырыңыз: Қазақ халқы неге шаңырақты кие тұтқан?
Логотипте қолданылатын түстер мен реңктер Ұлы даланың байлығын, оның алуан түрлілігі мен ырыс-берекесін, халқымыздың күші мен қуатын, ұлттың болашақ өзгерістерге деген оптимистік көзқарасын білдіреді. Егжей-тегжейлі қарастыратын болсақ, жасыл түс – өмірді, өсуді және жаңаруды білдіреді, ал қызғылт сары түс – таң шапағының сұлулығы мен таңда туар шабытты білдіреді.
Логотип ел бірлігіне мен көңіл сергектігіне, әр адамның өз қабілет-қарымын шыңдауға үндейді. Ол әркімді өз күш-қайратына сенуге, елдің ертеңіне нық сеніммен қарауға, ұдайы кемелдену мен үйлесімділікке ұмтылуға, айналамыздағы сұлу қоршаған әлемді бағалауға шақырады.
Ұлттық элементтері бар қолөнер стиліндегі логотиптің көркемдік тұрғыда кескінделуі қазақстандық мәдениеттің терең тамыры мен байлығын еске түсіреді, ата-бабамыздан қалған салт-дәстүрлер мен бізге жеткен даналығы арқылы шабыттандырады, рухани мұраның ұрпақтан-ұрпаққа жеткізілуін үндейді.
Оқи отырыңыз: Құрақ көрпе. Қазақ халқы мата қиындыларын қалай кәдеге жаратқан?
Бұл логотип – Наурыз мерекесінің сұлулығы мен ұлылығын сақтай отырып, оны қайта жаңғыртудың символы, елді бірлік пен ынтымақта болуға үндеу, барлық қазақстандықтар мен ел қонақтарын көктемгі күн мен түннің теңелу күнін, сән-салтанатпен, қоғам үшін пайдалы істер тындыру арқылы бірге атап өтуге шақыру.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қазір еліміздің аумағында қызғалдақтың 35 түрі өседі, олардың 18-і Қызыл кітапқа енгізілген.",,2024-03-13T16:15:52+05:00
25-qazan-respublika-kuni-egemendik-deklaraciyasy-turaly-zaqsy-bilesiz-be,informburo.kz,25 қазан – Республика күні. Егемендік декларациясы туралы жақсы білесіз бе?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/25-qazan-respublika-kuni-egemendik-deklaraciyasy-turaly-zaqsy-bilesiz-be,"33 жыл бұрын ""Қазақстанның мемлекеттік егемендігі туралы"" декларация қабылданды. Бұл құжат республика егемендігін заң жүзінде бекітудің бастамасы болды. Республиканың саяси, экономикалық, әлеуметтік, ұлттық-мәдени құрылысына, оның әкімшілік-аумақтық құрылысына байланысты мәселелер ешкімнің араласуынсыз дербес шешілетіні жарияланды.
Республика күні бір жылдары ұлттық мереке мәртебесінен айырылып, тіпті мүлдем тойланбайтын болды. 2022 жылы қайтадан ұлттық мереке санатына қосылып, атап өтіле бастады.
Осы орайда Информбюро порталы ел егемендігіне қатысты тест әзірледі. Біліміңізді тексеріп көріңіз.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тест 10 сұрақтан құралған.,,2023-10-25T09:30:00+05:00
aigolek-ulttyq-oiyn-erezesi-qandai,informburo.kz,Айгөлек. Ұлттық ойын ережесі қандай?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/aigolek-ulttyq-oiyn-erezesi-qandai,"Айгөлек – қазақтың ұлттық ойыны. Далада күн жылы кезде балалар мен жастар екі топқа бөлініп ойнайды. Топтағы адамдардың саны да, жас шамалары да бірдей болуы керек. Әр топтың бастаушысы болады. Топтағы адамдар бір-бірінің қолын мықтап ұстап, құлаштарын керіп,  бір қатарға тізіліп тұрады. Қарама-қарсы тұрған екі топтың арасы 10-15 метрдей болуы шарт. Екі топтың бастаушылары ортаға шығып, кім бірінші бастайтынын анықтайды. Содан соң кезегі келген топтың ойыншылары барлығы дауыстап былай өлеңдетеді:
– Айгөлек-ау, айгөлек, Айдың жүзі дөңгелек. Күші мығым, қуатты, Екпіні желдей өршіген Шепті бұзар ер керек, – дейді.
Екінші топ оларға жауап береді:
– Айгөлек-ау, айгөлек, Айдың жүзі дөңгелек, Күші мығым, қуатты, Екпіні желдей өршіген Саған қандай ер керек? – деп сұрайды. Бірінші топ оларға былай жауап қайтарады: – Айгөлек-ау, айгөлек, Айдың жүзі дөңгелек, Күші мығым, қуатты, Екпіні желдей өршіген Бізге пәлен ер керек, – деп бір ойыншының атын атайды.
Аты аталған ойыншы жүгірген бойы қарсы топты жарып өтпек болады. Ойыншы мықты болса қарсыластарының қолдарын бұзып өтеді де, бір ойыншыны жетектеп өз тобына әкеледі. Ал топты бұзып өте алмаса, онда сол топта өзі қалып қояды. Осылайша кезек-кезек ойыншыларды шақырып, екі топтың біреуінің ойыншылары таусылғанша ойнай береді. Айгөлекте дөрекілік көрсетуге, жұптасқан жұдырықты жүгіріп келе жатқан ойыншыға қарсы қоюға болмайды. Жүгірген ойнаушы да ойын ережесін сақтауға тиіс.
Оқи отырыңыз: Жамбы ату ұлттық ойыны қалай жаңғырды? Мергендер додасынан фоторепортаж
Халық арасында айгөлекті ақсерек-көксерек деп те атайды. Екі топқа бөлінген соң бірінші кезек алған топ қарсы топтан ""ақ серек, көк серек, бізден сізге кім керек?"" д еп сұрайды. Екінші топ ойыншылары ақылдасып, керек адамның атын айтады. Шақырылған ойыншы жүгіріп шығып, қарсы топты бұзып өтуі керек. Қолды үзсе, онда қалаған ойыншыны өз тобына әкеледі. Ал үзе алмаса сол топта қалады.
Айгөлектің мәлкі тотай деген де түрі бар. Ойыншы саны жұп әрі алтыдан кем болмауға тиіс. Екі топқа бөлінгеннен кейін, 20-30 адымдай бір-бірінен алыс тұрып, бір қатарға қол ұстасып сап түзейді. Әр топта ойын басқарушы сайланады. Бірінші топтың бастаушысы ""мәлкі тотай"" деп айқайлайды. Екінші топ кім керек екенін сұрайды. Бірінші топтың бастаушысы керек адамның атын атайды. Аты аталған ойыншы бар пәрменімен жүгіріп, қарсы топтағы тізбекті үзіп өтпек болады. Тізбекті үзсе бір ойыншыны тобына ала келеді, ал үзе алмаса сол топта қалып қояды. Осылай кезек-кезек шақырып, ең соңғы адам қалғанша ойнайды. Топта бір өзі қалып қойған бала өлең айтып құтылады да, содан соң қайтадан топқа бөлініп, ойынды басынан бастайды.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жас шамалары бірдей ойыншылар екі топқа теңдей бөлініп ойнайды.,,2023-11-14T15:00:00+05:00
almatydagy-28-gvardiyasy-panfilovsylar-sayabagy-otkeni-men-bugini,informburo.kz,Алматыдағы 28 гвардияшы панфиловшылар саябағы: Өткені мен бүгіні,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/almatydagy-28-gvardiyasy-panfilovsylar-sayabagy-otkeni-men-bugini,"Алматы қаласының қақ ортасындағы Гоголь көшесінің бойында ""Отырар"" қонақ үйі орналасқан. ""Отырардың"" құрылысы 1981 жылы аяқталды. Шығыс дәстүрімен салынған құрылыстың ішкі дизайнында қазақ халқының ұлттық шығармашылығы көрініс табады.
""Отырар"" қонақ үйіне қарама-қарсы жерде ""28 гвардияшыл-панфиловшылар паркі"" тұр. Бұл – ескі парк.
Парк XIX ғасырдың жетпісінші жылдары ескі зираттың аумағында құрылды. ХХ ғасырдың алғашқы бөлігінде парк ""Пушкин бағы"", ""Құлаған әскерлер паркі"", ""Ленин атындағы парк"", ""Губкомпомарм бағы"", ""1 мамыр қоғамдық паркі"", ""Кеңес республикалары федерациясының паркі"" секілді атауларға ие болды. Қазіргі атын 1942 жылы иеленді, содан бері ""28 гвардияшы панфиловшылар паркі"" деп аталады.
Атауы Ұлы Отан соғысы кезінде Алматыда құрылып, генерал Иван Панфиловтың басқаруымен майданға жіберілген дивизияның құрметіне қойылған. 1941 жылдың қараша айында дивизия Мәскеу түбіндегі шайқаста 28 әскер жаудың 50 танкіне қарсы тұрды. 4 сағатқа созылған ұлы шайқаста 18 брондалған машинаны істен шығарған олардың бірде-бірі тірі қалмады. Соғыста ерлікпен қаза тапқан 28 әскерге Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.
Қазіргі таңда парктің аумағында Вознесендік кафедралды собор, панфиловшыларға қойылған ескерткіш, мәңгілік алау, қазақ ұлттық музыкалық аспаптар музейі, Артишок театры мен бірнеше мейрамхана бар. Күндіз паркте понимен қыдырып, көгершіндерге тамақ беруге болады. Немесе жай ғана таза ауа жұтып, тарихы терең саябақта демалуға болады.
Парктің ортасында православиелік кафедралды собордың ғимараты (1904-1907) тұр. Ол сәулетші Андрей Зенковтың жобасымен құрылған.
Собор ағаштан жасалған. 1911 жылы Алматы қаласында болған жойқын жер сілкінісі кезінде Зенков жасаған бірде-бір құрылыс құламаған, соның ішінде аталған собор да бар.
Аталған ғимарат әлемдегі ағаштан жасалған ең биік ғимараттардың бірі болып саналады. Соборға 1800 адам сыяды.
Ғимараттың ішінде кеңес үкіметі тұсында орталық мемлекеттік музей орналасқан, ал қоңырауы Қазақстандағы алғашқы радиостанция ретінде қолданылған. 1995 жылы ғимарат Орыс православиелік шіркеуіне қайта берілді.
Оқи отырыңыз: ""Алтын адам"" табылған Есік қаласы: Туристер не тамашалай алады?
Даңқ мемориалы – 28 панфиловшылар саябағында 1975 жылы орнатылған ескерткіш-кешен.
Сәулетшілері – Т.Бәсенов, Г.Сейдалин, В.Н. Ким және мүсіншілері – В.В. Андрющенко, Р.Е. Артимович.
Даңқ мемориалы үш бөліктен тұрады. Алдында мәңгілік алау жанып тұрады. Дәстүр бойынша Ұлы Отан соғысының ардагерлері жыл сайын соғыстан шейіт болған майдандастарын еске алу үшін осы жерге жиналады.
Бұл жерге Кеңес Одағының екі дүркін Батыры атанған Талғат Бигелдиновтың, Сергей Луганскийдің, Кеңес Одағының Батырлары Әлия Молдағұлова мен Мәншүк Мәметованың аттары жазылған.
Парктің ішінде Ықылас Дүкенұлы атындағы халық музыкалық аспаптар музейі орналасқан.
Музей мәдениет және қоғам қайраткері, этнограф-ғалым Өзбекәлі Жәнібековтың ұйымдастыруымен XX ғасырдың 1980 жылы құрылды. Тарихи жәдігердің іші тұнған қазына. Біржан сал, Ықылас, Сейтек, Жамбыл, Дина ойнаған аспаптар осы жерде сақтаулы тұр.
Музей ғимараты өзінің ерекше пішінімен көз тартады. 1908 жылы атақты алматылық сәулетші Андрей Палович Зенковтың жобасымен тұрғызылған ғимарат ""Ропетовский"" стиліндегі ағаш сәулет өнерінің ерекше үлгісі.
Музей қорында ұлттық музыкалық аспаптармен қатар түрік халықтары, сондай-ақ әлемнің 34 елінің музыкалық мәдениетімен таныстыратын 1000-нан астам экспонат бар. 7 экспозициялық зал жұмыс жасайды. Олар: Халық музыкасының бастауы залы, үрмелі, соқпалы-шулы аспаптар залы, шеберлер залы, мемориалдық қобыз залы, домбыра және қобыз залы, түркі халықтарының музыкалық мұрасы залы, әлем халықтарының аспаптары залы. Музейде экспонаттарды сақтау, насихаттау және музыкалық мұраны дәріптеу, сондай-ақ музей коллекцияларын ғылыми тұрғыдан зерттеу жұмыстарымен айналысатын ғылыми бөлім мен қор сақтау бөлімдері, көрме залы, мәжіліс залы жұмыс істеп тұр.
Одан бөлек, парк аумағында Тоқаш Бокинге арналған ескерткіш (1980 жылы қойылған), Ауғанстанда қаза тапқан қазақстандықтар құрметіне қойылған ескерткіш тұр (2003 жылы қойылған).
Одан бөлек, қазақ үшін маңызы биік тағы бір тұғырлы тұлға Бауыржан Момышұлына да 2010 жылы ескерткіш тұрғызылды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қолымызға 1983, 1990 жылдары жарық көрген Алматы қаласы бейнелеген кітаптар тиді. Мұрағаттардан 28 гвардияшы панфиловшылар паркінің бұрынғы келбетін көрдік.",,2023-11-15T16:30:00+05:00
bel-quda-zane-besik-quda-qazaq-xalqy-bir-birimen-qalai-qudalasqan,informburo.kz,Бел құда және бесік құда. Қазақ халқы бір-бірімен қалай құдаласқан?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/bel-quda-zane-besik-quda-qazaq-xalqy-bir-birimen-qalai-qudalasqan,"Құда – күйеу мен әйелдің аталары, әкелері, аға-інілері, туған-туыстары. Ересек ер адамдарды құда, жасы кішілерді құда бала деп, ал жасы үлкен әйелді құдағи, жасы кішілерін құдаша деп атаған. Құдалар бір-біріне ерекше сый көрсеткен, төрден орын берген.
Жігіттің әкесі немесе жақын туыстары қызы бар үйге қызын сұрап, құда түсуге барады. Қыздың әкесі келісім берсе екі жақ құдалықтың жөн-жоралғыларын жасайды. Құдалықтың жөні алдымен құда аттанар, құда тарту, ат байлар, құйрық-бауыр тағы басқа ырымдар мен кәделер, алымдары болады. Құдаласу әдетте қыздың айттырылған дері бар екенін көрсететін үкі тағу дәстүрінен басталады.
Қазақ халқында құда жолына, жасына қарай жіктелген.
Бас құда – ж ігіттің де, әйелдің де ең жақын туысы, жөн-жоралғыны білетін беделді ағайыны. Ол ерекше сый-сияпатқа, құрметке ие болған, жолы үлкен деп есептелген. Құдалықты бастап барған бас құдаға ең бағалы сый берілген.
Бауыздау құда – жақындығы жағынан бас құдадан кейінгі құда. Бұл ерте кезде жігіт жағынан қыз айттыра келген құдалық адамдарына арнайы мал сойылып, соның бауыздау қанына екі құданың қол батырып уағдаласуынан шыққан. Осылайша ""қанымыз қосылды, енді туыс болдық"" деген.
Құдалыққа жігіттің әкесінің одан кейін жолы үлкен аға-інілері барған болса, омыртқа құда деп аталады. Жігіттің нағашылары жағынан келген адамдар қабырға құда аталады.
Оқи отырыңыз: Бабаларымыздың ""Жеті атаға толмай қыз алыспау"" қағидасы қайдан шықты?
Ертеде анасының құрсағында жатқан шаранаға, бесіктегі балаға да құда түскен.
Бел құда – әйелдердің аяғы ауыр кезінде әлі дүниеге келмеген нәрестелерді атастыру. Кей өңірлерде мұны ежеғабыл құда деп те атайды. Қарын құда, құрсақ құда деп те атаған. Егер екеуі де ұл болса ""құшақтасқан дос"", ал қыз болса ""қимас құрбы болып өссін"" деген. Ал біреуі қыз, біреуі ұл болса құда болуға сөз байласып, құдаласу кәдесін жасаған. Қозы Көрпеш – Баян сұлу жырында екі дос Қарабай мен Сарыбай бел құда болып, балаларын дүниеге келмей жатып атастырған.
Бесік құда – балалары бесікте жатқанда құдаласқан құда. Құндақ құда деп те атайды. Алыс-беріс жасасып, бесікке белгі салып бесік керту жоралғысын жасаса, бесіккертті құда деп атаған. Сыйлас, дос, жақын адамдар бесік құда болған.
Қарсы құда – бір-біріне қыз беріп, қыз алған құда. Құдалықтың бұл түрі көбіне құдаласу кәделерін жасауға шамасы жетпейтін тұрмысы төмен адамдардың арасында болған. Бай, ел билеген адамдар да жақындасу үшін бір-біріне қыз беріп, қыз алысқан.
Бұрындары құдандалы болған жақтар қайтадан қыз алысып, қыз берісіп құдалықты одан әрі жалғастырса, оны сүйек жаңғырту дейді. Ұзақ уақыт құдалығы жалғасқан немесе көне құдаларды сары сүйек құдалар дейді. Сүйек жаңғырту негізінен тым алыстап кеткен ағайын туысты ана жағынан бауырларды қайта жақындату мен қосуға арналған салт.
Қазақ халқы ""күйеу – жүз жылдық, құда – мың жылдық"" деп бекер айытпаған.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Балаларының болашағын ойлаған ата-ана ерте бастан ұлы мен қызын атастырып, сөз байласқан.",,2023-11-17T17:30:00+05:00
damdi-ari-qunarly-as-qazaq-xalqy-nege-talqan-bylgap-zegen,informburo.kz,"""Дәмді әрі құнарлы ас"". Қазақ халқы неге талқан былғап жеген?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/damdi-ari-qunarly-as-qazaq-xalqy-nege-talqan-bylgap-zegen,"Талқан – дақылдан жасалатын қазақтың ұлттық тағамы. Қуырылған бидайдан, арпадан, сұлыдан, тарыдан ұнтақтап дайындалады. Ерте кезде талқан дайындаудың екі тәсілі болған: бірі – қол диірменге тарту, екіншісі – келіге түю. Талқан тартқанда не түйгенде майдаланбай қалып қоятын түйіршіктерін ""талқанның сағы"" деп атаған. Оны табаққа салып екшеп, ұнтағынан бөліп алған. Талқанды кебегі көп тазартылмаған бидай ұнынан әзірлеуге де болады.
Талқан – аса дәмді әрі адамға күш-қуат беретін құнарлы тамақ. Оны майға, кілегейге, қаймаққа араластырып жеуге де, шайға салуға да болады. Талқан салған шай қою болады әрі тез суиды. Оны жентке қосады. Қойдың құйрық майына немесе жылқының майына араластырып, баяу жанған отқа қойып қуырылған талқанды ""сарыталқан"" дейді. Талқанды қант салып дастарханға құрғақ күйінде қоюға да болады. Талқанды сүтке, айранға не жай ғана суға былғап, яғни араластырып жесе де тойымды. Жент те осы талқаннан жасалады.
Талқанды бұрын киіз басуға, кілем, алаша, ши тоқуға, үй көтерісуге көмекке келген адамдарға еттен бұрын жеңіл, жеңсік ас ретінде сорпаға шылап берген. Ұзақ жолға шыққанда да таптырмас тағам болған.
Құнарлы тағам әсі­ресе, балаларға, жүкті әйелдерге, қарттарға пайдалы. Талқан құрамындағы С дәрумені және В тобының дәрумендері иммунитетті күшейтеді және жүйке жүйесінің жақсаруына әсер етеді. Ферум (темір), кальций, магний, мырыш, фосфор, селен секілді микроэлементтер қан аздығына, сүйек, шаш, тырнақ саулығына пайдалы. Ана сүтінің құнарын арттырады. Талқанның құрамындағы холин асқазан-ішек жолдарының дұрыс жұмыс істеуіне және бауырдың улы заттарды ағзадан шығаруына әсер етеді.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Бидайды қуырмай диірменнен өткізсе ұн болады, ал қуырып өткізсе талқан шығады.",,2023-11-03T16:17:05+05:00
din-men-dil-ruxani-alem-neden-turady,informburo.kz,Дін мен діл: Рухани әлем неден тұрады?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/din-men-dil-ruxani-alem-neden-turady,"Кішкентай баладан ""кім болғың келеді?"" десе, ""миллионер болғым келеді"" дейтіндер көбейді. Жаңбырдан кейін шыққан саңырауқұлақтай қаптаған психологтар да материалдық байлықты бірінші орынға қоюды үйретіп жатқандай. Рухани әлемнің қайнар көзі кітапты қолға алмайтындар көбейді. Бұрынғы әкелер шай ішіп отырып, газет оқыса, қазіргі әкелер шай үстінде телефон шұқылайды.
Діннің өзі сан тарауға бөлініп, бірінікін бірі мойындамайтын заман келгендей. Ұлттық құндылықтар жоғалып, заманның көшінен қалмаймын деген жастар қазақылықтан ажырап бара жатқандай.
Бұл – халық арасында желдей есіп жүрген ой-пікірдің тең жартысы. Аға буын жастарға көңілі толмай желіде базынасын айтуда.
Музыка пәнінің мұғалімі Батес Ғабдрахимқызының пікірінше, рухани байлық бала кезден бастау алады.
""Бала ұяда не көрсе, ұшқанда соны іледі. Отбасында ана мен әке, мектепте мұғалім баланың тәрбиесімен айналысуы керек. Бала ненің ақ, ненің қара екенін ажырата алатындай сана деңгейіне жеткенге дейін біз оның қасында жетелеушіміз, бағыт сілтеушіміз. Бала – айна. Аузымыздан шыққан әр сөзді аңдап сөйлеп, балаға дұрыс тәрбие бере білсек, жел соқса құлап түсердей әлсіз шыбық діңгегі мықты алып ағашқа айналады. Одан бөлек, баланы әртүрлі үйірмелерге қатыстыру керек. Мектеп мұғалімдері мен ата-аналар баланың көңілін басқа жаққа бұру үшін би, ән, музыкалық аспаптар, қазақтың ұлттық аспаптары сияқты үйірмелерге жазу керек. Баланың жүрегі нені қаласа, сол жаққа оны беру керек. Қазіргі кезде заманауи үйірмелер де көп, робототехника сияқты бұрын болмаған үйірмелер бар. Заманның жақсы жақтарын ала білген жөн деп ойлаймын"", – дейді Батес Ғабдрахимқызы.
Дін мен діл – руханияттың ажырамас бөлігі. Қандай дін болмасын, ол адамгершілікті, сыйластықты, татулық пен бейбітшілікті, әділеттік пен теңдікті, білім мен парасатты насихаттайды.
Дәстүрлі құндылықтардың басым бөлігі ұлтына, дініне, жасына, жынысына қарамастан барша адамзатқа ортақ. Руханияттың өзегі – ислам, христиан және басқа да ресми діндер.
Оқи отырыңыз: Астанада діни сауат тақырыбына арналған фильм жарыққа шықты
Алматы қаласы Вознесендік соборының психологы Виктория Левинаның сөзінше, рухани байлыққа жетуге болады:
""Руханияттың өзі неден тұратынын анықтау керек. Мысалы, менің ойымша, бір нәрседен бас тарта алатын адам оған дейін өз еңбегімен, өз білімімен бір нәрсеге жеткен. Дұға, Құдаймен байланыс рухани әлемге жатады. Рухани әлем дегеніміздің өзі сенім, дұға, медитация арқылы келеді. Рухани бай адам Құдай жаратқан мына әлемді түсіне отырып ешқандай материалдық құндылық ішкі әлемін толтыра алмайтынын түсінеді. Өкінішке орай бұл бәріне бірдей қолжетімді емес"".
Психологтың айтуынша, бұл үшін бүкіл білім беру жүйесін, отбасы тәрбиесін өзгерту керек. Егер отбасының тұрмыстық мәселесі шешілмеген болса, рухани әлем туралы айтудың өзі артық. Мысалы, Виктория атеистермен, мұсылмандармен, христиандармен, кришнаизм өкілдерімен жұмыс істейді. Бәрінің өз мәселесі бар. Ол тек мешіт, шіркеу сияқты жерлерге барумен шешілмейді. Барлық жерде саналылық керек. Адам қайда бара жатқанын түсінуі тиіс.
Оқи отырыңыз: Өзбекстан шіркеуінің епископы: Әртүрлі дін өкілі болсақ та, бауырмыз
""Ересек адам қай нәрсеге ұмтылса, бала да соған ұмтылады. Егер отбасы материалдық құндылықтың соңынан кеткен болса, айфонның соңғы үлгісіне, екінші көлікке ұмтылса, бала да ""өмір деген осы екен"" деп түсінеді. Қазіргі таңда байлыққа шақыратын марафон көп. Бұрын біз отбасыдағы мәселелер туралы көп талқылайтын болсақ, қазір көбі ақшасыз өмірден шығудың жолын іздейді. Адам материалдық құндылығы түгел болған жағдайда ғана философияға беріле бастайды. Мысалы ғалымдар, тарихшылар, философтар зияткерлік жұмыс істесе де, олар үшін бірінші орында зияткерлік жұмыс тұрса да, олардың материалдық жағдайы жақсы. Яғни адамның материалдық қажеттілігі толық өтелген болса, адам ары қарайғы өмірін ойлайды. ""Мен не үшін өмір сүріп жатырмын?"" деген сұрақтар пайда бола бастайды. Сөйтіп өмірдің мәнін түсінуге ұмтылады. Психологияда 40+ кезеңде адам өзіне әртүрлі сұрақтарды қоятыны дәлелденген"", – дейді психолог.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қазіргі заманда материалдық құндылық алға шығып, рухани әлем, жан-дүниенің байлығы соңғы орынға ысырылып қалған сыңайлы.",,2023-11-10T12:15:31+05:00
erulik-beru-dasturi-qazaq-xalqy-korsisin-qalai-syilagan,informburo.kz,Ерулік беру дәстүрі. Қазақ халқы көршісін қалай сыйлаған?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/erulik-beru-dasturi-qazaq-xalqy-korsisin-qalai-syilagan,"Ерулік – жаңадан көшіп келген көршілерді үйге шақырып, дастархан жайып, қонақ қылу дәстүрі. Тұрғылықты ауыл тұрғындары жаңа қонысқа көшіп келген отбасы сол ортаға тез үйренісіп, бір-бірімен жақын араласып кетуін ойлап, барынша көмек берген.
Көшпелі қазақ халқы шұрайлы қоныс табу үшін ұзақ жол жүрген. Алыстағы мекенге жеңіл жету үшін азық-түлік алмаған. Көшіп бара жатқан үй ұзақ жолдан шаршаған кезде, тынығу үшін жолдағы ауыл жанына аялдайды. Мұндай аялдауды ""еру"" дейді. Барлық ауыл болып жаңа қоныс иелерін қарсы алып, жүгін түсірісіп, киіз үйін тігісіп, отын-суын әкелген. Атына жем-суын беріп, адамдарға дәм ауыз тигізген. Оларды бала-шағасымен қоса кезек-кезек үйіне шақырып, көрші-көлемді таныстырып, ерулік ас берген. Балалар бір-біріне үйренісіп, бір үйдің балалары секілді өскен.
Ерулік асы қысқы соғымның сүбелі мүшелерінен, қазы-қарта, жал-жаядан пісірілген. Тіпті жаңа көршілерге қой сойған. Көшіп келгендер жас отау болса, оларға ыдыс-аяқ секілді тұрмысқа қажет заттарды сыйлаған.
Ерулік беру дәстүрі адам мен адамды жақын етеді. Ертеде малшылар жаз жайлауда, қыс қыстауда көшіп жүрсе де, қоныстанған жерінен жақын адамдар тауып, бауырмал дос болған. Қазір бұл дәстүр ұмытылып барады. Қалада көпқабатты үйдің тұрғындары бір-бірін танымайды, көршілерінің кім екенін де білмейді. Ауылда да, қалада да жаңа көршілерін шақырып, ерулік беретіндер некен-саяқ.
Қазақ халқы ""Көрші ақысы – тәңір ақысы"" деп, қатар қонған көршісін ерекше құрметтеген. Алыстағы ағайыннан, қасыңдағы көрші артық деп бекер айтпаса керек. Көрші туралы мақал-мәтелдер:
Жақсы көрші тапқаның Мол олжаға батқаның.
Көрші қолайлы болса, қора кең.
Көрші де көршіден тәлім алады.
Қоңсы тату болса – құт.
Көршімен татудың көңілі тыныш.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Жергілікті тұрғындар жаңа қоныстанушыларды үйіне шақырып, ерулік ас берген.",,2023-11-22T12:30:00+05:00
magynasy-bir-birine-qarama-qarsy-antonim-sozderdi-tabynyz-test,informburo.kz,Мағынасы бір-біріне қарама-қарсы антоним сөздерді табыңыз. Тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/magynasy-bir-birine-qarama-qarsy-antonim-sozderdi-tabynyz-test,"Антоним – мағыналары бір-біріне қарама-қарсы сөздер. Қазақ тілінде антоним сөздер мақал-мәтелдерде, жұмбақтарда көп кездеседі. Мысалы, ""Шын – бір сөз, өтірік – мың сөз"" мақалы, ""Сырты жасыл қатты, іші қызыл тәтті"" жұмбағы.
Информбюро порталы мағынасы жақын синоним сөздер туралы тест жариялаған еді. Бұл жолы антонимдерге қатысты шағын тест әзірледік. Біліміңізді тексеріңіз.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тест 10 сұрақтан тұрады.,,2023-11-02T16:43:08+05:00
magynasy-zaqyn-sinonim-sozderdi-tabynyz-test,informburo.kz,Мағынасы жақын синоним сөздерді табыңыз. Тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/magynasy-zaqyn-sinonim-sozderdi-tabynyz-test,"Синоним – айтылуы әр түрлі, бірақ мағыналары бір-біріне жақын сөздер. Синонимге тән негізгі белгілер: сөздер әртүрлі дыбысталады, мағынасы бір-біріне жақын және бір сөз табынан болады. Мысалы, әлем – ғалам (зат есім), мықты – күшті (сын есім), айығу – жазылу (етістік).
Осы орайда Информбюро порталы синонимдерге қатысты шағын тест әзірледі. Біліміңізді тексеріңіз.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тест 10 сұрақтан тұрады.,,2023-10-27T16:50:14+05:00
qazaq-tilinin-qaztest-synagyn-informbyuro-saitynda-tapsyryp-koriniz,informburo.kz,Қазақ тілінің Қазтест сынағын Информбюро сайтында тапсырып көріңіз,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaq-tilinin-qaztest-synagyn-informbyuro-saitynda-tapsyryp-koriniz,"Қазтест – Қазақстан азаматтарының және ел аумағында қызметін жүзеге асыратын шетел азаматтарының мемлекеттік тілді меңгеру деңгейін бағалау жүйесі. Ол TOEFL, IELTS сияқты халықаралық жүйелердің қағидаттары мен талаптарына негізделген.
Қазтест бес бөліктен тұрады: тыңдалым, лексика-грамматика, оқылым, жазылым және айтылым. Тест тапсырғаннан кейін A1, A2, B1, B3, C1 қазақ тілін меңгеру деңгейі беріледі. Осы орайда лексика-грамматика құрылымы бойынша тест үлгісін тапсырып, сауатыңызды тексеріп көріңіз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тест 10 сұрақтан тұрады.,,2023-11-23T11:35:01+05:00
qazaq-xalqy-ne-usin-sasu-sasqan-kone-dastur-bukken-syr,informburo.kz,Қазақ халқы не үшін шашу шашқан? Көне дәстүр бүккен сыр,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaq-xalqy-ne-usin-sasu-sasqan-kone-dastur-bukken-syr,"Шашу – сәби дүниеге келгенде, баланың тұсауын кескенде, ұл баланы сүндеттегенде, келін түскенде, күйеу жігіт келгенде, отау көтергенде, құдаларды қарсы алғанда, үй алғанда, су жаңа көлік мінгенде, жарыста жеңіске жеткенде, жүйрік ат бәйгеден озғанда, алыс сапардан жолаушы оралғанда, тағы басқа қуанышты сәттерде жасалатын салт. Құрт, ірімшік, өрік-мейіз, кәмпиттен, күміс теңгеден шашу шашады. Шашылған шашуды баспай, аттамай, жерге тастамай теріп алу қажет.
Шашуды әдетте жасы үлкен, елге сыйлы әйелдер, әжелер шашады. Ал оны жастар, балалар таласып теріп алады. Кейде үлкендер ырымдап қалталарына салып, балаларына апарып береді. Бұл қуаныш бізге де жұғысты болсын деген ниет, ырым.
Адамдар тойға әкелген шашуын кейде ысырап болмасын деп шашпайды, той иесіне береді. Шашуды қазақ халқының қуанышта беретін кәдесі, жақсы ниеті деуге болады.
Этнограф Болат Бопайұлының айтуынша , қазақ дәстүрінде шашу көктүріктер заманынан бастау алған ғұрыпқа жатады. Жорықтан жауын жеңіп оралған батырлардың алдынан шашу шашып қарсы алатын болған. Кейін барлық қуанышта жасалатын салтқа айналды. Этнограф қазақта шашуды әйел адам ғана шашатынын айтып отыр. Ер адам шашу шашса рухы төмендейді деп ырымдайды. Әйелдер шашу шашса, қуаныш арт-артынан жалғасады деп сенеді.
Көне түркілер қуаныш кезінде құрт, ірімшік сияқты ақ тағамдарды ""ақ жолтай"", ""ақ тағамдай ақ болыңдар"", ""ақ ниет тілейміз"" деп шашқан. Кейіннен тату-тәтті болсын деген ниетпен шашуға кәмпит қосылған. Дәстүрлі қазақ қоғамында жағдайы жақсы, бай адамдар күміс, алтын теңгелер де шашқан. Қазір де теңге, ақша шашатындар бар.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Шашуды қуаныш бізге де жұғысты болсын деген ниетпен жерге тастамай теріп алады.,,2023-10-31T10:30:00+05:00
qazaq-xalqy-nege-sanyraqty-kie-tutqan,informburo.kz,Қазақ халқы неге шаңырақты кие тұтқан?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaq-xalqy-nege-sanyraqty-kie-tutqan,"Шаңырақ – киіз үйдің ең жоғарғы әрі маңызды бөлігі, күмбез тәрізді дөгелек шеңбер. Шаңырақ керегеге байланған уықтардың ұшын біріктіріп ұстап тұрады. Шаңырақ киіз үйге жарық түсіріп, пештің түтінін сыртқа шығарады.
Шаңырақтың бөлшектері:
Шаңырақты қайың ағашын иіп отырып жасайды. Ағаштың қабығын аршып, көлеңкеде кептіреді де, ыстық күлге көміп жұмсартады. Ағашты жонып, тезге салып иіп, шеңбер пішініне келтіреді. Күлдіреуіштердің дөңес жағын үстіне қаратып, шеңберге бекітеді. Шаңырақтың екі бүйірінен екі желбау байланады. Көне түркілер шаңыраққа белгі соғып, уақытты білетін сағат есебінде пайдаланған.
Қазақ халқы үшін ""шаңырақ"" сөзі қастерлі ұғым. Бір сөзге бірнеше ұғым сыйдырған. Ертеде халық санын шаңырақ арқылы анықтаған. Бір отбасыны бір шаңырақ деп есептеген. Кезінде әр үйге ""шаңырақ салығы"" салынды. Атадан балаға қалған үйді ""қара шаңырақ"" деп кие тұтқан. Үйдің жасы үлкендері енші алып, бөлек үй болып кеткенде кенже ұл әке қолында қалып, қара шаңырақ иесі атанады.
Ер мен әйел отау құрғанда ""шаңырақ көтерді"" дейді. Жұбайларға ""шаңырақтарың биік болсын, берік болсын, шаттыққа толсын"" деп тілек айтады. Дауласпақ болған адамды ""шаңыраққа қара"", ""шаңырақты сыйла"" деп тоқтатқан.
Шаңырақ Қазақстан елтаңбасында бейнеленген. Онда ""Шаңырақ: Әлемнің тұтастығын, ошақтың амандығын, білдіреді, бүкіл қазақ елі үшін тіршіліктің, шексіз өмірдің нышаны"" делінген.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Шаңырақты қайың ағашын иіп отырып жасайды.,,2023-11-07T17:00:00+05:00
qazaqsa-sauatty-zazyp-zursiz-be-birge-teksereiik,informburo.kz,Қазақша сауатты жазып жүрсіз бе? Бірге тексерейік,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaqsa-sauatty-zazyp-zursiz-be-birge-teksereiik,"""Қыркүйек"" пе, ""құркүйек"" пе? ""Сыйлық"" деп жазасыз ба, әлде ""силық"" деп қате жібересіз бе? Асығып жазғанда әріп қателер кетіп жатады. Дұрысы осы деп кей сөздерді қате жазып жүргенімізді аңғармай қаламыз.
Информбюро порталы әзірлеген шағын тест тапсырмаларын орындап, қаншалық сауатты жазып жүргеніңізді тексеріп көріңіз.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тест 10 сұрақтан тұрады. Екі жауаптың бірін таңдаңыз.,,2023-11-09T15:50:30+05:00
quranda-qandai-zemisterdin-aty-atalgan-zane-olardyn-densaulyqqa-paidasy-qandai,informburo.kz,Құранда қандай жемістердің аты аталған және олардың денсаулыққа пайдасы қандай?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/quranda-qandai-zemisterdin-aty-atalgan-zane-olardyn-densaulyqqa-paidasy-qandai,"Құранда аталған барлық жемістің адам ағзасына тигізер пайдасы мен көптеген ауруға ем екенін заманауи медицина дәлелдеп келеді. Мұнда ойланған адам үшін ғибрат бар. Әсіресе жеміс-жидектердің пісіп-жетілуі, бойындағы бай минерал мен дәрумен қоры таңғалдырмай қоймайды. Барлығы бір топырақтан өсіп-өнгенімен, түр-түсі мен дәмі әртүрлі. Бұл туралы Қазақстан мұсылмандары Діни басқармасының ресми сайты жазды.
""Құрманың діңін өзіңе қарай сілкі. Саған жаңа піскен құрма түседі. (Құрмадан) же, су іш әрі тыныштыққа бөлен!"" (""Мәриям"" сүресі, 25-26 аяттар).
Құрманы түрлі минералдар мен дәрумендердің қоймасы десек, артық айтқандық емес. Оның құрамында мыс, темір, магний, мырыш, марганец, фосфор, натрий, алюминий, кадмий, кобальт, күкірт, бор және басқа да минералдармен қатар алмада, бананда, апельсинде жоқ 23 амин қышқылы бар. Сондай-ақ А, В1, В2, В3, В6, PP дәруменіне де өте бай. Ғалымдардың зерттеуінше, 10 түйір құрма адамға магний, мыс және күкірттің тәуліктік мөлшерін бере алады.
Ер адамдар жүрек-қан тамырлары ауруларына бейім келетіні бүгінде ешкімге жасырын емес. Мұны статистикалық деректер де растайды. Ал құрмада көп мөлшерде кездесетін калий жүрек бұлшықетінің жұмысын жақсартып, қысымды қалыпқа келтіреді. Магний күйзелісті жеңуге көмектеседі. Сондықтан дәрігерлерер адамдарға құрманы көбірек жеуге кеңес береді.
Оқи отырыңыз: Оразада денсаулыққа зиян тимес үшін қалай тамақтану керек? Диетологтан 5 кеңес
Құрма қартаю процесін бәсеңдетеді. Антиоксиданттар (А, С дәрумендері), полиқанықпаған май қышқылдарының терінің жақсы сақталуына пайдасы бар. Құрма ағзадағы йод тапшылығын жоюға көмектесетін жемістер тізімінде көш бастап тұр. Сондай-ақ құрма құрамындағы В дәрумені мен магний серотонин синтезіне қатысып, адамға ""қуаныш гормонын"" сыйлайды.
""Ант етемін інжір және зәйтүнмен"" (""Тин"" сүресі, 1-аят).
Інжір де түрлі дәруменге бай. Атап айтсақ, құрамында C, B1, B2 дәрумендерімен қатар каротин, кальций, калий, фосфор, қант пен пектин бар. Інжірдің құрамындағы эфир майы қанның қоюлануына жол бермейді. Інжір фармацевтикалық құндылыққа ие болғандықтан, адам денсаулығында ерекше рөл атқарады. Інжір қақырықты түсіріп, тамақ, кеуде, суық тию, тұмау ауруларының алдын алады. Жөтелді басуға көмектеседі. Інжірдің жүкті немесе бала емізетін аналар үшін орасан зор пайдасы бар. Інжір қан қысымын төмендетуге, қандағы қант деңгейін бақылауға көмектеседі. Бірінші дәрежелі қант диабетімен ауыратын он адамға таңғы асқа інжір жапырағынан әзірленген шай берген кезде олардың инсулинге деген қажеттілігі төмендеген.
Інжір жүректің жақсы жұмыс істеуіне әсер етеді. Себебі құрамында калий көп болғандықтан, жүрек-қан тамырлары ауруларына таптырмас ем. Мұны бүгінде медицина ғылымы да растайды. Ислам тарихшыларының айтуынша, Ескендір Зұлқарнайын жорыққа шыққанда ас орнына пайдасы мол, алып жүруге ыңғайлы әрі тойымды азық ретінде осы інжірді көп пайдаланған екен.
""...Сондай-ақ жүзімнен бақтар және бір-біріне ұқсайтын, ұқсамайтын зәйтүн мен анар шығарамыз. Олардың жеміс салған және жемісі пісіп жетілген кезіне назар салыңдар..."" (""Әнғам"" сүресі, 99-аят).
Зәйтүн майында көп кездесетін линолей қышқылы холестеринді азайтады. Жараның тез жазылуын қамтамасыз етіп, көздің өткірлігін күшейтеді. Ал оның құрамындағы фенолдар иммунитетті көтеріп, кәрілікті баяулатады. Зәйтүннің моноқанықпаған майларын қуыруға да, табиғи күйінде де пайдалануға болады. Ағзаңыз өзіне керегін алып, артығын қабылдамайды.
Оқи отырыңыз: Тек фаст-фудпен тамақтанатын студенттер саны артқан. Зерттеу нәтижесі
Зәйтүннің қасиетіне қарап оны сұлулық құпиясы деуге толық негіз бар. Оның құрамындағы А және В дәрумендері теріге жағымды әсер етеді, шашты нығайтып, өсуін тездетеді және жылтыратады. Ал оның моноқанықпаған майларындағы А және Е дәрумендері әйелдің жүкті болу мүмкіндігін арттырады. В6 дәрумені жүктілік кезіндегі варикоз бен тромбоздың алдын алады. Зәйтүн майын тамақпен бірге күніне кем дегенде бір рет қолдану – әйелдердің омырау безі обырының алдын алады. Себебі зәйтүн омырау безі обырының пайда болуына себеп болатын HER-2/neu онкогеніне қарсы тұруға қауқарлы.
Зәйтүнді Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) да жақсы көріп, күнделікті қолданған. Хадистерде бұл майды бет күтіміне, шаш, қас күтіміне пайдалану керектігі айтылады. ""Зәйтүн майын жеңдер, оны денеге жағыңдар, өйткені ол – мүбәрак ағаш"" , – деген (Термизи). Тағы бір хадисінде Алла елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): ""Зәйтүн майын жеңдер, оны денеге жағыңдар. Расында оның бойында жетпіс түрлі дертке шипа бар. Оның ішінде алапес (ауруына да ем)"" , – деген.
""...Және жемістері шоғырланған банан ағаштары арасында"" (""Уақиға"" сүресі, 29-аят).
Банан – дәмді әрі жеңіл жеміс. Ағзада тез қорытылумен қатар денсаулыққа да аса пайдалы. Жемістің 100 граммында 376 миллиграмм калий бар, бұл шамадан артық сұйықтықты ағзадан шығару үшін жеткілікті. Банан жараны жазады, өйткені оның құрамында осы ауруды тудыратын бактерияларға қарсы тұратын заттар бар. Тропикалық елдерде бананның езбесі нәрестенің тамағы болып есептеледі. Себебі банан аллергия тудырмайды және баланың ағзасын пайдалы заттармен қамтамасыз етеді. Сондай-ақ тропикалық жеміс көзге де ерекше пайдалы. Әдетте сәбіз көзге оң әсер етсе де, банандар торлы қабықтың зақымдануы және орталық көру қабілетінің бұзылуымен күреседі.
Денеге В6 дәрумені жетпесе адам қатты шаршап, қимылы баяулап, ұйқысыздыққа, анемияны ұшырап, бүйрегіне тас жиналады. Ал бананның құрамында В6 дәруменінің жоғары дозасы бар. Бананды көбіне ағаш деп атайды. Дегенмен бұл – шын мәнінде биіктігі 6-7 метрге жететін көпжылдық, өте үлкен шөптесін өсімдік.
""Ол екеуінде жемістер, құрма және анар бар"" (""Рахман"" сүресі, 68-сүре).
Анардың құрамында А, В, С, Е дәрумендері мен калий, йод, темір, кремний, кальций сияқты минералды заттар бар. Сондай-ақ бұл жемістің құрамында зиянды әсерлер мен токсиндерден тиімді қорғайтын және ерте қартаюдың алдын алатын екі зат бар. Зерттеулерге сәйкес, анар шырыны мен қабығында кездесетін пуникалагин жасыл шай мен қызыл шарапқа қарағанда антиоксиданттық белсенділікке ие. Бұл екі компонент те ағзаға пайдалы, әртүрлі аурудың қаупін азайтады және жасушалардың қалпына келуіне ықпал етеді. Анардың құрамында бірдей пуникалагиндердің көп болуына байланысты қабынуға қарсы әсер етеді. Ол қабыну процесін тоқтатады және иммундық жүйені күшейтеді. Анар жүрек-қан тамыр жүйесін нығайтып, қалқанша безінің қызметі мен қан құрамын жақсартады. Соның ішінде гемоглобиннің жоғарылауына айтарлықтай көмектеседі. Жеміс бактерияға, қабынуға қарсы тұра алады және туберкулездің алдын алады. Иммунитетті арттырып, денені суық тию мен вирустан қорғайды.
Оқи отырыңыз: Жас босанған ана қалай тамақтануы керек? Дәрігер кеңесі
Анар шырыны асқазан, бүйрек, бауыр, өт, диабет, анемия ауруларына ем болады. Сондай-ақ анар шырынын физикалық, лазерлік, химиялық терапия мен радиациялық сәулелер қабылдағаннан кейін ішкен жөн. Себебі анар шырыны емнен кейін ағзада қалып қойған зиянды қалдықтардың көзін жояды.
""...Құрма бақтары және жүзімдіктер жасадық және ол жерден бастаулар ағыздық"" (""Йәсин"" сүресі, 34-аят).
Жүзімнің құрамында Р, С, В1, В2, В6, Д, Е, РР дәрумендері, калий, магний, кальций, фосфор, кобальт, никель, титан, бор, алюминий, силиций, йод, цинк, күкірт және маргенец секілді микроэлементтер бар. Жүзім қандағы азот оксидінің деңгейін көтеріп, қанның қоюлануынына жол бермейді. Жүзім шырынына келетін болсақ, оның әсері мен пайдасы өте зор. Шырынды аш қарынға ішу қажет. Жүзімнің әр түрі өзіндік емдік қасиетке ие. Мысалы, жасыл түрінен алынған шырын иммунитетті көтеріп, сергектік пен күш-қуат сыйласа, қара жүзімнен алынған шырынды ісікке қарсы қолданылады. Сондай-ақ ол мидың жұмысы мен көру қабілетін жақсартуға көмектеседі. Қызыл түсті жүзім денені микроағзалардан, бактериялардан, вирустардан және паразиттерден қорғайды. Айта кету керек, бұл өзіңіз жасаған табиғи шырын туралы. Ал дүкеннен сатып алынған шырынға химиялық заттар, консерванттар, бояғыштар қосылуы мүмкін.
Жүзім – дәрумендердің, аминқышқылдарының, микроэлементтер мен талшықтардың, пектиндер мен ферменттердің және эфир майларының қоймасы. Табиғи түрде өскен жүзімнің адам ағзасына төмендегідей пайдасы бар:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Құранда құрма, інжір, зәйтүн, банан, анар және жүзімнің аты аталған.",,2023-11-09T17:15:00+05:00
test-matindi-oqyp-oqu-sauatynyzdy-tekseriniz,informburo.kz,"Тест: Мәтінді оқып, оқу сауатыңызды тексеріңіз",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/test-matindi-oqyp-oqu-sauatynyzdy-tekseriniz,"Қазақ тілін үйрену үшін диктант жазудың пайдасы зор. Оған қоса әртүрлі тақырыптағы мәтіндерді оқып, түсінік айту да сол тілде ойлап, сөйлеуге көмектеседі. Қазір талапкерлер оқуға түсу үшін ҰТБ-да оқу сауаттылығынан тест тапсырады. Ол жерде бірнеше мәтін беріледі және сол мәтіндердің мазмұнына қатысты сұрақтар қойылады. Бұл оқушының қаншалық қазақ тілін түсініп әрі ойлана алатынын көрсетеді.
Информбюро порталы әзірлеген тест тапсырмаларын орындап, оқу сауатыңызды тексеріңіз. Алдымен мәтінді түсініп оқып шығыңыз.
Тоғызқұмалақ
Спорттың түрі көп. Бірі – күшті болуға, екіншісі – жылдамдыққа, үшіншісі табандылыққа баулиды. Ал тағы бір түрі ойлауға үйретеді. Оларға шахмат, дойбы, тоғызқұмалақ жатады.
Тоғызқұмалақ – қазақ халқының ұлттық ойыны. Бұл ойында сүйек тастары ұяларға тоғыз-тоғыздан түсіп отыруы керек. Тоғызқұмалақ – жылдам есептеуді, тез шешім қабылдауды қажет ететін күрделі ойын. Тоғызқұмалақта бір ойынды жарты күн немесе бір күн ойнайды.
Ұлы ақын Абай тоғызқұмалақ ойынының шебері болған. Абай тоғызқұмалаққа үлкен мән берген. Ол атақты ойыншыларды шақырып, жиырма-отыз күн бойына сайыс өткізіп отырған. Бұл туралы Мұхтар Әуезовтің ""Абай  жолы’’ кітабында жақсы жазылған.
Қазір Қазақстанда тоғызқұмалақ ойынынан халықаралық жарыстар өткізіліп тұрады. Әбілда Ақшораев тоғызқұмалақтан алты рет республика чемпионы болған.
Көшпелі халықтың өмірінде бүтін сандардың төрт амалын есептеп шығару осы тоғызқұмалақ ойыны арқылы қалыптасқан. Сондықтан да бұл ойын ""малшы математикасы"" деп аталған. Шындығында, бұрын далада кездесе кеткен екі малшы осы ойындағы ""қазан"" мен ""отаудың"" орнын жерді оя қойып, дорбаларында жүрген қойдың кепкен 81 құмалағын әр отауға тоғыз-тоғыздан бөліп салып, бірден ойнай беретін болған. Тоғызқұмалақ ойынының өзіне тән басты ерекшелігі – ол аса күрделі жабдықтарды қажет етпейді. Барлық құмалақты салатын шұңқырды – қазан, тоғыз-тоғыздан құмалақ салатын орынды отау дейді.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тест 10 сұрақтан тұрады.,,2023-11-16T15:30:10+05:00
zana-tusken-kelinge-korimdigin-beriniz-betasardyn-mani-nede,informburo.kz,"""Жаңа түскен келінге көрімдігін беріңіз"". Беташардың мәні неде?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zana-tusken-kelinge-korimdigin-beriniz-betasardyn-mani-nede,"Беташар – жаңа түскен келіннің бетін ашып, көпшілікке таныстыру үшін жасалатын салт. Беташарға дейін шымылдық ішінде ақ орамал тағып отырған келіннің бетін жақын қыз-келіншектерден өзге ешкім көрмейді.
Беташар күні келіннің басына үлкен ақ орамал жауып, бет-жүзін көрсетпей екі жағынан екі абысыны қолтықтап ортаға әкеледі. Келіннің орамалының ұшына теңге түйіп, орамалды қамшының не домбыраның, оқтаудың ұшына жалғайды да, кішкентай ер балаға ұстатып қояды. Келіннің бетін ашуға арнайы келген ақын келінге ата-енесін, күйеуінің туыстарын, жолдас-жораларын жырға қосып таныстырып шығады. Аты аталған адамдар ортаға шығып, көрімдігін береді. Ал оларға келін иіліп сәлем салады.
Этнограф Сейіт Кенжеахметұлы ""Жеті қазына"" кітабында беташарға мынадай анықтама берген:
""Жаңа түскен келінді беташар дәстүрі жасалмай ешкім көре алмайды. Оны көру үшін әдейі беташар жасалады. Оған тойға жиналған туыс-туғандар тегіс қатысады. Мұнда ""Беташар"" жыры айтыла отырып, келінге оның атасы, енесі, басқа туыстары таныстырылып, келін оларға сәлем жасайды. Сәлем жасаған адамдар көрімдік береді. Бет ашатын жігіт ән-жырды желдірте, көңілді жыр төгуі керек. ""Келін келді, көріңіз, Көрімдігін беріңіз"" – деп бастаған әнші жігіт жас келіннің аталған жақындарына лайық әзіл-қалжыңдарын араластыра көрімдік сұрап, жұртты көңілді күлкіге қарық қылады. Беташар – тойдың басы әрі сәні, жас келіннің жаңа өмірге бет алғанын білдіретін қызықты, салтанатты жақсы дәстүрлердің бірі"", – деп жазған.
Оқи отырыңыз: Беташардың мәні неге бұзылды? Тойды тәртіпке келтіруге бес кеңес
Беташар жырын жыршы-жыраулар мен ақындар, өлеңшілер айтқан. Беташардың мәні – әрі келіннің бетін ашып елге таныстыру, әрі келінге келген жерін таныстыру. Беташар әдетте былай басталады:
– Айт, келін-ау, айт, келін, Атыңның басын тарт келін. Сауысқаннан сақ келін, Жұмыртқадан ақ келін, Атаң менен анаңның, Айтқызбай көңілін тап келін...
Ақын Ілияс Жансүгіров ""Беташар"" өлеңінде былай деп жырлаған:
– Құтты болсын босағаң, Құт келін бол еліңе. Құтты болсын қосағың, Қосылыпсың теңіңе. Құт-береке оралсын Желегіне, жеңіңе, – деп келінге тілек тілеген.
Адамдардың бәрін таныстырып шыққан соң, беташар соңы келінге ақ тілек тілеумен аяқталады. Беташар соңында қамшымен не домбыраның сабымен келіннің бетін ашады. Келіннің енесі келіп маңдайынан иіскеп, шашу шашылады. ""Келіннің бетін кім ашса – сол ыстық"" деген сөз де содан қалған.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Беташардың мәні – әрі келіннің бетін ашып елге таныстыру, әрі келінге келген жерін таныстыру.",,2023-10-24T17:00:00+05:00
75-zylga-sozylgan-qandy-qyrgyn-izrail-men-palestina-ne-bolise-almai-keledi,informburo.kz,75 жылға созылған қанды қырғын. Израиль мен Палестина не бөлісе алмай келеді?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/75-zylga-sozylgan-qandy-qyrgyn-izrail-men-palestina-ne-bolise-almai-keledi,"Бірінші дүниежүзілік соғыста Осман империясын жеңген Ұлыбритания Палестинаны өз бақылауына алды. Ол кезеңде бұл аймақта еврейлерге қарағанда арабтар көп еді. Британияның Палестина аумағында еврейлерге арналған ""ұлттық үй"" құрамыз деген шешімі екі халықтың арасын суыта түсті. Еврейлер үшін бұл олардың ата-бабасының үйі болып саналса, палестиналық арабтар өзінің жер құқығын даулап бақты.
1920-1940 жылдар аралығында Еуропадағы қудалаудан бас сауғалап қашқан еврейлердің басым бөлігі осы аймаққа қарай ағылып жатты. Сондай-ақ, осы кезеңде британ билігіне қарсы және еврейлер мен арабтар арасындағы зорлық-зомбылық күшейе түсті. 1947 жылы БҰҰ Палестинаның өз алдына бөлек еврей және араб мемлекеттері боп бөлінуіне дауыс берді.
Иерусалим халықаралық қалаға айналды . Бұл жоспарды еврей ұлтының көшбасшылары мақұлдағанымен, арабтар жағы қабылдай қоймады. Бұл қарсылық бүгінге дейін жалғасып келе жатыр.
1948 жылы британ тарабы мәселені шеше алмағандықтан, жөніне кетті. Осы сәтті пайдаланған еврей көшбасшылары дереу Израиль мемлекетінің құрылғанын жариялады. Бұл жаңалыққа палестиналықтардың біразы қарсы болды. Соғыс басталды да кетті. Ел аумағына көрші араб елдерінен әскерилер басып кірді. Осы бір қиын-қыстау кезеңде 700 мыңнан астам палестиналықтар үйінен қуылды, қашып шықты. Олар бір-ақ күнде Отанынан, мүлкінен айырылып, босқынға айналып шыға келді.
Тарихта бұл күн ""әл-Накба"" деген атаумен қалды.
Оқи отырыңыз: Қазақстан елшілігі Израильдегі ел азаматтарына үндеу жасады
1949 жылы Израиль аймақтың басым бөлігін бақылауға көшті, Иордания өзі басып алған жерлер кейін Батыс жағалау деп атала бастады. Ал Египет Газа аймағын жаулап алды. Иерусалим қаласы екіге бөлінді деуге болады:
Арада бейбіт келісім болмағандықтан, екі тарап бірін-бірі айыптауды тоқтатпады, қақтығыс жалғаса берді.
1967 жылғы соғыс кезінде Израиль Шығыс Иерусалим мен Батыс жағалауды, Газа секторын және Синай түбегін басып алды. Палестиналық босқындардың көпшілігі Газа секторы мен Батыс жағалауда, сондай-ақ, көрші Иордания, Сирия және Ливан елдерінде тұрады. Израиль тарабы сол босқындардың өзіне де, ұрпақтарына да үйіне оралуға рұқсат бермеді. Себебі, Израиль тарабы қайтып келген босқындар еврей мемлекетінің тас-талқанын шығарады деп сескенеді.
Батыс жағалау Газа секторының құрамынан шыққанымен, Израиль оны әлі күнге дейін бақылауда ұстап отыр. БҰҰ бұл жерді қазірдің өзінде басып алынған аймақ деп қарастырады. Израиль Иерусалим қаласын өзінің астанасы деп санағанымен, палестиналықтар Шығыс Иерусалимды өздерінің болашақ мемлекетінің астанасы ретінде көреді. Соңғы 50 жыл ішінде Израиль осы аумаққа үй салып, 600 мыңнан астам еврейді қоныстандырды. Палестиналықтар мұның заңсыз екенін айтады, ал Израиль тарабы өздерінің әрекетін ақтап әлек.
Оқи отырыңыз: Air Astana ұшағы қазақстандықтар үшін Израильге ұшып кетті
7 қазан күні ХАМАС қозғалысы ""Әл-Ақса дауылы"" әскери операциясын жариялап, Израильге зымыран атқылады. Газа секторында орналасқан ХАМАС әскери бөлімдері Израиль шекарасын кесіп өтті. Олар бақылау бекеттеріне шабуыл жасап, бейбіт елдімекендерді басып алды. Бірнеше сағаттан кейін Израиль премьер-министрі Нетаньяху болып жатқан оқиғаның ауқымды соғыс екенін мәлімеді. Снарядтарға жауап ретінде Израиль Палестина территориясына жаппай зымыран атқылай бастады.
Германия, Франция, Италия, Ұлыбритания, Нидерландтар, Испания, Украина, Венгрия, Грузия, Чехия елдері Израильді қолдап отыр. АҚШ Израильге 8 миллиард доллар бөлетінін жариялады. Ресей, Беларусь, Түркия және Сауд Арабиясы екі елді тез арада атысты тоқтатуға, зорлық-зомбылықтан бас тартуға шақырды. Ал Иран мен Ливанның ""Хезболла"" қозғалысы Палестинаға қолдау көрсетті.
Reuters агенттігінің мәліметінше, қазіргі сәтте ХАМАС қозғалысының өкілі Абу Убайда Газа секторына жасалған әрбір шабуылдан кейін бір-бір тұтқыннан өлтіріп отыратынын мәлімдеген. Ал The Times of Israel басылымы Израиль әскерилері тұтқындарға қауіп төніп тұрса да, Газа секторына әуе шабуылын жасауды тоқтатпайтынын хабарлады.
Адам шығыны қандай?
Газа денсаулық сақтау министрлігінің хабарлауынша, қазірге дейін 687 палестиналық қаза тауып, 3726 адам жарақат алған. Ал, Израиль телеарналары ХАМАС шабуылы кезінде 900-ден астам адам көз жұмып, 2600-ге жуығы жарақаттанып, ондаған адам тұтқынға алынғанын айтты. Қайтыс болғандардың ішінде музыка фестивалі кезінде атылған 260 адам бар. Оның басым көпшілігі –жастар.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Израиль мен Палестина арасындағы жанжалдың шешілмей келе жатқанына 75 жыл болды. Дегенмен, жер үшін соғыстың тарихы шын мәнінде тіпті тереңде жатыр.",,2023-10-10T13:30:00+05:00
el-kogertetin-erekse-dastur-batanyn-qandai-turlerin-bilesiz,informburo.kz,Ел көгертетін ерекше дәстүр. Батаның қандай түрлерін білесіз?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/el-kogertetin-erekse-dastur-batanyn-qandai-turlerin-bilesiz,"Бата – қазақтың ертеден келе жатқан адал ниет, ақ тілек білдіру дәстүрі. Қазақ халқы дастархан басында, түрлі той-жиындарда, қуанышта, жолға шыққанда бата берген. ""Батаменен ел көгерер"" деген сөз бар. Батаны көбінесе көпті көрген қариялар берген.
Бата бергенде барлық адам қол жайып, бата берушінің сөзін бөлмей, соңына дейін тыңдайды. Бата біткен соң қос алақанымен бетін сипайды.
Халық арасында кез келген істі үлкендердің батасын алып бастау қажет деген сенім бар. Бата тыңдаған адам жақсылыққа сенеді. Жалпы бата сөздерінде алғыс пен қарғыс та, тілек пен дұға да, ризашылық пен реніш те болуы мүмкін. Ақ бата алған адамның жолы ашық болса, теріс бата алған адам қарғысқа ұшырайды деген сенім бар. Сондықтан адамдар теріс бата алудан қорыққан.
Қазақ батасын алған адамға бата сыйын жасаған, яғни иығына шапан жапқан, мал берген, ақша берген.
Батаның көптеген түрі бар: нәрестеге бата, асқа бата, ұлға бата, қызға бата, келінге бата, жолаушыға бата, жастарға бата, сүндет той батасы, наурыз батасы, ораза айт батасы, жарапазан батасы, ас қайыру батасы сияқты түрлері көп. Батаның ең көп тараған түрі бала дүниеге келгенде, бесікке салғанда, жол жүргенде, келін түсіргенде, ас қайырғанда, қоныс тойда, ұлыстың ұлы күнінде айтылады.
Оқи отырыңыз: Батаның қасиеті. Оның адам өміріне тигізер әсері қандай?
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бата берген адамға бата сыйын беру дәстүрі де бар.,,2023-09-29T13:30:35+05:00
itkoilek-narestege-kiimin-nege-teris-kigizgen,informburo.kz,"Иткөйлек. Нәрестеге киімін неге ""теріс"" кигізген?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/itkoilek-narestege-kiimin-nege-teris-kigizgen,"Иткөйлек – жаңа туған нәресте қырқынан шыққанша киетін ғұрыптық көйлек. Оны баланың нәзік денесіне батпасын деп арнайылап шыт, сиса, бәтес, бөз секілді жұмсақ матадан тігісін сыртына қарата тігеді.
Иткөйлекті баланы пәле-жаладан қорғасын деп ырымдап кигізген. Сәби жақсы өссін, ғұмыр жасы ұзақ болсын деп иткөйлекті кең етіп тіккен.
Кейде иткөйлекті көпті көрген, көп жасаған адамның киімінің қалдығынан да тігеді. Қазақтың музыкалық көне аспаптарын шебер меңгерген сазгер, фольклор зерттеушісі Еділ Құсайынов күйші Динаның жыртысынан иткөйлек киген екен. 1955 жылы Дина Нұрпейісова қайтыс болғанда жыртыс мата таратқанда, Еділ Құсайыновтың анасына қызыл түсті бұл тиген. Сол жыртыстан анасы иткөйлек тоқып, баласына кигізген.
Баланы қырқынан шыққан соң иткөйлекке тәттілерді түйіп, иттің мойнына байлайды. Балалар итті қуып жетіп, иткөйлекке түйілген тәттіні бөліп алады да, киімді иесіне қайтарады. Бұл ғұрып ""ит қуу"" деп аталған. Сәбидің пәле-жаласын қырық жаны бар ит өзімен бірге алып кетеді деп сенген. Балаға иттің жүйрік, алғыр қасиеттері дариды, сәби күшікше бауырын тез көтеріп, жаны берік, ""итжанды"", яғни төзімді болады деп ырымдаған.
""Баламыз көп болсын"" деген ниетпен алғашқы сәбиге кигізген иткөйлекті келесі балаға деп сақтап қойған. Иткөйлекті баланың ырысы мен қуаты басқаларға кетіп қалады деп өзгелерге бермеген. Алайда баласы жоқ әйелдер бала сүйсек деп ырымдап алған. Ондайда баланың анасы иткөйлектің бір шетінен кесіп алып қалған. Кейде иткөйлекті ""оттай қаулап жасай берсін"" деп отқа өртеген.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Баланы қырқынан шыққан соң иткөйлекке тәттілерді түйіп, иттің мойнына байлаған.",,2023-10-20T17:17:17+05:00
korimdik-ony-qazaq-xalqy-qandai-zagdaida-suragan,informburo.kz,Көрімдік. Оны қазақ халқы қандай жағдайда сұраған?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/korimdik-ony-qazaq-xalqy-qandai-zagdaida-suragan,"Көрімдік – қуанышқа ортақтас екенін білдіру үшін берілетін сый. Сәби дүниеге келгенде, жас келін түскенде, мал төлдегенде туған-туыс, дос-жаран, көршілердің тарапынан көрімдік сыйы берілген. Қазақ халқы көрімдік беру арқылы жақын туыстардың арасындағы сыйластық пен адамгершілік артып, татулық пен бірлік нығая түседі деп сенген.
Көрімдік тек жандыға беріледі. Қуанышты хабар айтқан адам көрімдік сұрай алады немесе қуаныш иесі оған өз қалауымен көрімдік береді.
Нәрестелі не келін түскен үйге ""бауы берік болсын"", ""құтты болсын"" айта келгендерден көрімдік сұрап, содан кейін ғана сәбиді не келінді көрсеткен. Қызға сырға салуға барған кезде жігіт жақ қызды көрімдік берген соң ғана көрген.  Ұзатылып бара жатқан қыздың жеңгелері ""Болашақ келіндеріңізді көріп, көрімдігін беріңіздер"", – деп құдалардан көрімдік сұраған. Жігіттің анасы жас келіннің маңдайынан сүйіп, үлкендер ақ батасын айтып, жеңгелеріне көрімдіктерін берген.
– Келінді көрген адамнан, Көрімдік деп мал алар. Беретінін әр кісі, Өз үйінде шамалар , – деп өлеңдеткен.
Бұрындары көрімдік ретінде ірі қара, жылқы, қой-ешкі берген. Үстіне шапан кигізген. Қазір көрімдікті ақшалай беру әдетке айналды.
Ал жансыз затқа, яғни жаңа киім немесе бұйым, жиһаз, баспана, көлік сатып алынғанда байғазы сұраған.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бұрындары көрімдік сұраған адамға төрт түлік мал берген.,,2023-10-13T16:00:00+05:00
mektep-oqulyqtarynda-1930-33-zylgy-asarsylyq-taqyryby-qalai-zazylyp-zur,informburo.kz,Мектеп оқулықтарында 1930-33 жылғы ашаршылық тақырыбы қалай жазылып жүр?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/mektep-oqulyqtarynda-1930-33-zylgy-asarsylyq-taqyryby-qalai-zazylyp-zur,"Берікбол Дүкеев тәуелсіздіктен бері отыз жыл аралығында жарық көрген тарих оқулықтарына талдау жасаған. Оқулық авторлары, баспаханадағы редакторлар, оқулықты сараптау орталықтарының сарапшылары, білім беру академиялары қызметкерлерімен сұхбаттасқан. Нәтижесінде тарих оқулықтарындағы ашаршылық тақырыбына қатысты үш қарама-қайшылықты анықтаған. Ол TEDxAstana конференциясында қарама-қайшылықтардың ұлт ретінде бастан өткерген қиындықты біртұтас қабылдауға және оның қасіретін бірге өткеруге кедергі келтіріп отырғанын баяндады.
Берікбол Дүкеевтің айтуынша, бір оқулықтар ұжымдастыру мен отырықшыландыру сол кездегі қазақ қоғамын ілгерлетті, яғни ашаршылыққа алып келгенімен оның жақсы жақтары болды деп түсіндіреді. Мысалы, ұжымдастаруды жүзеге асыру кезінде олардың мәнін бағаламай қолданылған тек мәжбүрлеу әдістері ғана сынға алынады. Алайда күштеп ұжымдастырудың принциптері жалпы оның көшпелі қоғамда жүзеге асуы азырақ қарастырылады. Оқулықтарда ""қолданыстағы заңдарды бұзу"", ""ұжымдастыру жергілікті жағдайларды ескермей күштеп орындалды"" және ""еріктілік пен заңдылық принципін бұзды"" деген секілді тіркестер қолданылады.
""Онда колхоздардың құрылуы ауыл шаруашылығының өнімділігін арттырып, мал басы көбейді. Еңбектегі үздік көрсеткіштері үшін Коммунистік Еңбек Ері атағы берілгені айтылады. Б ұған қарама-қайшы пікір қазақтың дәстүрлі қоғамын бұзу үшін ұжымдастыру мен отырықшылдандыру жүргізіліп, салдары ашаршылыққа алып келді деп сипатталады. Яғни, кеңестік дәуірдегі дәстүрлі қоғамның жойылуы – ұжымдастырудың басты себебі болғаны көрсетіледі. Бұл нарративке сәйкес Кеңес өкіметі қазақ көшпелілері мен малшыларын социалистік жүйеге ілесе алмайды деп есептеді. Қазақтардың өмір сүруінің негізгі көзі – малды ұжымдық меншікке алды. Көшпенділерді өздері аз бейімделген егіншілікпен айналысуға мәжбүрледі. Нәтижесінде қазақтар аштыққа ұшырады"", – деді зерттеуші.
Берікбол Дүкеев ашаршылықтан миллионнан астам адам қайтыс болғанын, алайда ашаршылықты ""ілгері экономика құру үшін болды"" және ""қолдан ұйымдастырылды"" деген қарама-қайшы түсінік ортақ жарақатты емдеуге кедергі екенін айтты.
Оқи отырыңыз: Большевиктер ұйымдастырған ""жұт"". Қазақстандағы ашаршылық неге әлі мойындалған жоқ?
Зерттеушінің сөзінше, біреулер мұны жай ғана трагедия десе, енді бірі геноцид деп түсіндіреді.
""1930-33 жылдардағы ашаршылық Кеңес одағының басқа аймақтарында, яғни Украинада, Солтүстік Кавказда, Еділ бойында және Ресейдің Сібір аймағында да болды. Онда миллиондаған адам қайтыс болды. Одан басқа, Кеңес Одағы дәуірінде ашаршылықтан басқа да қанқұйлы трагедиялар орын алды. Мысалы, Сталин кезіндегі саяси реперессиялар, Екінші дүниежүзілік соғыс, депортация, қудалаулар, тағы сондай тағдырлы зорлық-зомбылықтар. Яғни тарих оқулықтары ашаршылықты осы оқиғалардың бір тізбегі деп сипаттады. Оқулықтарда бұған қатысты ""ұлы нәубет"", ""апат"", ""қиыншылық"", ""жаппай қырып-жою"", ""демографиялық апат"", ""жан түршігерлік ашаршылық"", ""үлкен қайғы"", ""үлкен апат"" және ""қайғылы оқиғалар"" деген сөз тіркестері кездеседi "", – деді Берікбол Дүкеев TEDxAstana конференциясында.
Ол 31 мамыр Қазақстанда саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күні ретінде аталып өтілетінін, алайда ашаршылық сөзі екінші тұрғанын және репрессиямен деңгейлес оқиға ретінде еске алынатынын атап өтті.
""Екінші пікір – ашаршылықты геноцид деп тану. Себебі Кеңес одағының саясаты көшпенділерді жоюға бағытталды. Салдарынан нақты бір ұлттың басым бөлігі көбірек зардап шекті. Сол себепті бұл ұлтқа қарсы жасалған әрекет болғандықтан геноцидке жатады. Яғни, Кеңес Одағының отырықшыландыру мен ұжымдастыру саясатының зорлық-зомбылық деңгейі сондай, кейбір оқулық авторлары оны ұлттың бір бөлігін қасақана жоюмен сипаттады"", – деді ол.
Зерттеуші тәуелсіздіктің екінші он жылдығында оқулықтарда кездесе бастаған мұндай түсінікке қарап кейінгі оқулықтарда ашаршылық геноцид деп танылды деп айту қиын. Себебі бүгінгі мектеп оқулықтарында трагедия да, геноцид те қатар қолданыла береді.
Оқи отырыңыз: Зұлмат статистикасы мен деректер, ашаршылық нәубетінен аман қалғандардың естеліктері
Бірінші пікір. Бір оқулықтар бұған кеңес жүйесі кәнілі деп санаса, екінші бір оқулықтар жауапкершілік нақты бір тарихи тұлғада деп түсіндіреді. Неліктен Кеңес үкіметі ашаршылыққа кінәлі?
""Кеңес өкіметі ауыр өнеркәсіптерді салуға және миллиондаған жұмысшыларды азықтандыруға капитал тарту үшін  астық өнімдерін экспорттауды ұлғайтуға тырысты. Бұл олардың назарын Кеңестік Қазақстанның жерлеріне назар аудартты. Өз кезегінде бұл жұмыс күшін қамтамасыз ету үшін көшпелі малшыларды отырықшыландыруды бастады, соның салдарынан ашаршылық болды. Осы контекстті ұсына отырып, оқулық ашаршылық үшін нақты аймақтың шенеуніктерін емес, кеңестік жүйенің табиғатын айыптап отыр. Оқулықтарда бұған қатысты ""тоталитарлық жүйенің логикасы"", ""командалық-әкімшілік жүйелердің мәжбүрлі әдістері"", ""тоталитарлық-саяси ойлау"" секілді сөйлемдер мен сөз тіркестері ұшырасады"", – деді Берікбол Дүкеев.
Оның сөзінше, келесі бір оқулықтарда ""Сталин көшпелі шаруашылықты түпкілікті жоюды қатты талап етті"", ""Сталиндік революция жоғарыдан жасалды"", ""Сталиндік басшылық"", ""Голощекин құрбандардың көзін жойды"" деген сөйлемдер мен сөз тіркестері м ұны жүйенің емес, нақты бір адам, яғни Голощекин не Сталиннің жауапкершілігінде дейді. Ал б асқа оқулықтар олардың қатарына ұжымдастыруды ұйымдастырған қазақ коммунистер мен аймақтағы ұжымдастырушыларды қосады. Оларды қылмыскерлер санатына қосатындар да, қоспайтындар да бар.
""Осы қылмыскерлердің қолынынан кім көбірек қаза тапты деген сұраққа б ір оқулықтар құрбан ретінде қазақ ұлты ең көп шығынға ұшырады десе, басқа бір оқулықтар сол кезде Қазақстанда мекен еткен басқа да ұлт өкілдерін құрбандар қатарына қосады. Мысалы, орыс, украин, өзбек, ұйғыр және тағы басқалары. Мысалы, бейтарап ""адам тағдыры""  термині кедейлер, шаруалар, байлар, көшпелілер сияқты әртүрлі топтағы адамдарды және қазақтар, орыстар, украиндар және өзбектер сияқты әртүрлі этникалық адамдардың құрбандарын сипаттау үшін қолданылды. Бір оқулықтар әйелдер мен балаларды басты құрбан ретінде атап өтсе, басқалары оларды азырақ көрсетеді. Мысалы, кейбір оқулықтар сол кездегі жетімдер үйінің көбеюіне екпін түсіреді. Әйелдердің балаларын сақтап қалу үшін бастан кешкен қиыншылықтарына толықтай тоқталады. Ал басқаларында бұл жоқ немесе елеусіз баяндалған"", – деді Берікбол Дүкеев.
Оның сөзінше, ашаршылық – ұлт ретінде адамзат жадында оңайшылықпен ұмытылмайтын үлкен қасірет. Алайда тарих оқулықтарының авторлары апаттың табиғатын әртүрлі сипаттау арқылы ортақ жараны тезірек емдеуге көмектеспе, керісінше, ушықтырып отыр дейді ол.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Берікбол Дүкеев тарих оқулықтарындағы 1931-1933 жылдардағы ашаршылық тақырыбының рефлексиясын зерттейді.,,2023-09-08T16:16:00+05:00
oralxan-bokeige-80-zyl-qalamger-omiri-men-sygarmasylygyna-arnalgan-test,informburo.kz,Оралхан Бөкейге – 80 жыл. Қаламгер өмірі мен шығармашылығына арналған тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/oralxan-bokeige-80-zyl-qalamger-omiri-men-sygarmasylygyna-arnalgan-test,"Жазушының ""Атау-кере"", ""Қайдасың, қасқа құлыным?"", ""Өз отыңды өшірме"", ""Қар қызы"" сынды шығармалары халыққа етене танымал. Замандасы Дулат Исабеков ""Оралхан қайталап оқуды қажет ететін жазушы, түсінгеніңше оқи беретін күрделі суреткер"" десе, Шерхан Мұртаза ""Кітаптары өмір сүріп келеді, өмір сүре береді. Олар жасқа – ақыл, кәріге – қуат береді. Бақытқа бақыт қосады. Бақытсызға медет болады"" деп естелік жазған.
Информбюро порталы саналы ғұмырын қазақ әдебиеті мен журналистикасына сарп еткен жазушы жайлы тест әзірледі.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Бүгін, 28 қыркүйек – Мұзтаудың мұзбалағы, өр Алтайдың кербұғысы атанған Оралхан Бөкейдің туған күні. Көзі тірі болғанда 80 жасқа келер еді.",,2023-09-28T14:11:10+05:00
qalleki-teatry-zana-mausymda-qandai-qoiylymdar-qoyady-qyrkuiek-repertuary,informburo.kz,Қаллеки театры жаңа маусымда қандай қойылымдар қояды? Қыркүйек репертуары,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qalleki-teatry-zana-mausymda-qandai-qoiylymdar-qoyady-qyrkuiek-repertuary,"15 қыркүйек күні Қалибек Қуанышбаев атындағы мемлекеттік академиялық қазақ музыкалық драма театры 33-ші жаңа маусымын бастайды. Театр маусымы дәстүр бойынша Мұхтар Әуезовтің ""Абай"" қойылымымен ашылады.
Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, режиссер Әлімбек Оразбеков сахналаған ""Абай"" трагедиясында қос Абайдың бейнесі көрсетіледі. Аға Абай бейнесін – Қазақстанның Халық артисі Тілектес Мейрамов, Абай рөлін – Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Нұркен Өтеуіл сомдайды. Қойылымға жалпы 65 актер қатысады. Қоюшы суретші – Қанат Мақсұтов. Хормейстер – Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Амантай Жұмашев.
19-24 қыркүйекте Қарағанды қаласында Қалибек Қуанышбаевтың 130 жылдығына арналған ""Сын – шын болсын"" республикалық театр фестивалі өтеді. Фестиваль шымылдығы Қаллеки театрының ""Абай"" қойылымының арнайы көрсетілімімен ашылады. Өнер ұжымы есімін еншілеген театр өнерінің корифейі Қалибек Қуанышбаев сомдаған шоқтығы биік рөл – дәл осы Абай рөлі болды. Замандастары Қаллеки атап кеткен әйгілі әртістің осы рөлін туынды авторы, жазушы Мұхтар Әуезов жоғары бағалаған. 1993 жылы Әшірбек Сығайдың ұсынысымен Қалибек Қуанышбаевтың 100 жылдығы құрметіне орай елордалық театрға ""Қалибек Қуанышбаев"" есімі берілді.
25-30 қыркүйек аралығында театр ұжымы ""Баян Сұлу – Қозы Көрпеш"" музыкалық драмасымен Бішкек қаласында өтетін КСРО халық артисі Бәкен Қыдыкееваның 100 жылдығына арналған ""ART-ORDO – 2023"" IX халықаралық театр фестиваліне қатысады.
Қазан айының 9-15 күндері аралығында Петропавл қаласында Қаллеки театрының ұйымдастыруымен және СҚО әкімдігінің қолдауымен Қазақстан драма театрларының  29-шы республикалық фестивалi өтеді. Фестиваль мемлекет және қоғам қайраткерi Темiрбек Жүргеновтiң 125 жылдығын мерекелеу аясында өткізiледi.
Қаллеки театры жаңа маусымның басында көрермен назарына ""Қыз Жібек"" (режиссері Әлібек Өмірбекұлы), ""Патша көңілім, не дейсің?!.."" (режиссері Нұрлан Жұманиязов) қойылымдарының премьерасын ұсынады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Театр ұжымы осы күзде &quot;Қыз Жібек&quot; және &quot;Патша көңілім, не дейсің?!..&quot; қойылымдарының премьерасын ұсынады.",,2023-09-14T14:30:00+05:00
qazaq-tilinin-grammatikasyn-zaqsy-bilesiz-be-test,informburo.kz,Қазақ тілінің грамматикасын жақсы білесіз бе? Тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaq-tilinin-grammatikasyn-zaqsy-bilesiz-be-test,"Сөздерді жіктегенде, септік жалғауын жалғағанда ""осы қайсы дұрыс еді?"" деп көп ойланасыз ба? Ендеше журналист, медиамәтін редакторы, медиасыншы Болатбек Мұхтаровтың ""Қатал редактор"" телеграм арнасындағы сұрақтардан құралған сынақты тапсырып, сауатыңызды тексеріп көріңіз.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тест 10 сұрақтан тұрады. Екі жауаптың бірін таңдаңыз.,,2023-10-20T12:30:00+05:00
qazaq-xalqy-balany-besikke-bolegen-besiktin-zasau-zabdyqtaryn-bilesiz-be,informburo.kz,Қазақ халқы баланы бесікке бөлеген. Бесіктің жасау-жабдықтарын білесіз бе?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaq-xalqy-balany-besikke-bolegen-besiktin-zasau-zabdyqtaryn-bilesiz-be,"Бесік – нәресте жататын ағаш төсек. Көшпенді қазақ халқы кішкентай баланы бесікке бөлеп ұйықтатып, бесікке салып тәрбиелеген. Бесікті қарағай, қайың секілді ағаштардан жасаған. ""Тәрбие тал бесіктен басталады"" деп бекер айтпаған. Бесік әрі жеңіл, әрі берік болғандықтан көшіп-қонуға ыңғайлы болған. Бесікке бөленген бала таза болған, яғни шүмек пен түбектің арқасында баланың дәреті оның үстін бүлдірмеген, көрпе-төсекті былғамаған.
Жаңа туған баланы бесікке саларда ""бесік той"" жасалады. Бесіктің жасауын қыздың анасы даярлайды, яғни баланың нағашы жұрты әкеледі. Баланы бесікке салмас бұрын түбектің тесігінен тәттілерді өткізіп, ""тыштыма"" деген жоралғы жасайды. Тәттілерді балаларға үлестіреді.
Бесігін тербеткен ана баласына бесік жырын айтқан.
– Әлди-әлди, ақ бөпем, Ақ бесікке жат, бөпем! Жылама, бөпем, жылама, Жілік шағып берейін. Байқұтанның құйрығын Жіпке тағып берейін,
– деп басталатын бесік жырын көп адам естіген болар. Бесік жырының мәні баланы жұбату не ұйықтату ғана емес, анасы мақамды жыр арқылы баласына тәлім-тәрбие берген.
Оқи отырыңыз: Бала тілі неге кеш шығады? Психолог ата-аналардың төрт қателігін атады
Жас нәрестені бесікке бөлеу үшін төмендегідей жасау-жабдықтар қажет.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Бесікті сәбидің нағашылары әкелетін дәстүр бар. Баланы жаңа бесікке салғанда бесік той жасалады.,,2023-10-03T12:08:14+05:00
qazaqsa-kalkasyz-taza-soileisiz-be-birge-teksereiik,informburo.kz,Қазақша калькасыз таза сөйлейсіз бе? Бірге тексерейік,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaqsa-kalkasyz-taza-soileisiz-be-birge-teksereiik,"Кейінгі жылдары қаза тілінде ойланбай, орыс тілінен тікелей аударып сөйлеу белең алды. ""Я думаю"", ""я считаю"", ""я желаю"" дегенді тікелей ""деп ойлаймын"", ""деп тілеймін"", ""деп есептеймін"" деп сөйлейтіндер көп. Жаңалықты бөлісудің орнына ""жаңалықпен бөлісіп"" жүрміз. Осылай тілді бұрмалап, өзге тілдегі сөз тіркестері мен сөйлемдерді сол тілдің ережесін қолданып сөйлем құрастыруды немесе тікелей аудара салуды калька дейді.
Белгілі редактор, филолог Назгүл Қожабек Telegram-да ""Калькасыз қазақ тілі"" арнасын жүргізеді. Канал авторы қазақ тілінде сауатты жазып үйренуге, калькасыз сөйлеуге үндейді. Онда ол тікелей аудармаларды, қазақ тілі ережесіне сай келмейтін сөз тіркестері мен сөйлемдердің дұрыс айтылуы мен жазылуын түсіндіріп келеді. Осы орайда Информбюро порталы ""Калькасыз қазақ тілінде"" мысал болған калькалардан шағын тест әзірледі. Қайсы қате, қайсы дұрыс? Тауып көріңіз.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тест 10 сұрақтан тұрады. Екі жауаптың бірін таңдаңыз.,,2023-10-12T14:00:00+05:00
qazaqsa-uireneiik-maqal-matelderdi-qansalyqty-zaqsy-bilesiz,informburo.kz,Қазақша үйренейік: Мақал-мәтелдерді қаншалықты жақсы білесіз?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaqsa-uireneiik-maqal-matelderdi-qansalyqty-zaqsy-bilesiz,"Қазақ тілін үйренетін курстар, сөйлесу клубтары, оқулықтар саны артып келеді. Информбюро порталы да қазақша үйренемін деушілерге сапалы контент ұсынғысы келеді. Соның бірі – тест. Ауыздан-ауызға тарап, бүгінге жеткен мағыналы қазақтың мақал-мәтелдері туралы тапсырмалардан бастаймыз. Оларды күнде естіп жүрген боларсыз. Мағынасын түсінбесеңіз, сұрақтардың жауабында орысша аудармасын беріп отырмыз.
Қанша сұраққа жауап бергеніңіз маңызды емес. Іске сәт!
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тест 10 сұрақтан тұрады.,,2023-09-29T18:24:02+05:00
quranda-aty-atalgan-zalgyz-aiel-kim,informburo.kz,Құранда аты аталған жалғыз әйел кім?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/quranda-aty-atalgan-zalgyz-aiel-kim,"Қасиетті Құран адам баласы үшін тағылым мен ғибратқа толы. Құранда ертеде өткен қауымдардың оқиғалары, құлшылық, жаза және басқа да мәселелер айтылумен қатар мұсылман әйелдеріне үлгі боларлық нәзік жандылар мәселесіне де тоқталған.
Құранда әйелдерге қатысты аяттар баршылық. Алайда ол аяттарда әйелдердің есімдері аталмаған. Құранда есімі аталған жалғыз әйел – Иса (оған Алланың сәлемі болсын) пайғамбардың анасы, Имранның қызы Мәриям. Алла Тағала ""Тахрим"" сүресінде: ""Сондай-ақ абыройын сақтаған Имранның қызы Мәриямды да (мысалға келтірді). Біз оған рухымыздан үрледік те, ол Мәриям Раббысының сөздерін және Кітаптарын растап, бойсұнғыштардан болды"", – дейді. Мүміндерге үлгі болу үшін Алла Тағала Мәриямды Құранда осылай сипаттаған. Ар-намысын сақтаған Мәриям бинт Имранның есімі қасиетті Құранда 34 рет айтылумен қатар, Мәриям анамыздың есімімен аталатын 98 аяттан тұратын ""Мәриям"" сүресі де бар. Ендеше, Құранда әйелдердің ішінде Мәриям анамыздың ғана аты аталуының сыры неде?
Біріншіден, бес ұлық пайғамбар қатарына кіретін Исаны (оған Алланың сәлемі болсын) өмірге әкелу үшін Алла Тағала әлем әйелдерінің ішінен Мәриям анамызды таңдады әрі оны барлық күнәдан таза қылды. Алла Тағала ""Әли Имран"" сүресінің 42-аятында: ""(Уа, Пайғамбар! Есіңе ал!) Сонда періштелер былай деп еді: ""Уа, Мәриям! Ақиқатында, Алла сені (құлшылығына) таңдады, (күнәлардан) таза қылды әрі сені әлемдердің әйелдерінен үстем етіп таңдады"", – дейді.
Екіншіден, Мәриям анамыз Иса (оған Алланың сәлемі болсын) өмірге келмей тұрып та, одан кейін де пәк болған әйел. Алла Тағала ""Тахрим"" сүресінің 12-аятында: ""Сондай-ақ абыройын сақтаған Имранның қызы Мәриямды да (мысалға келтірді). Біз оған рухымыздан үрледік те, ол Мәриям Раббысының сөздерін және Кітаптарын растап, бойсұнғыштардан болды"", – дейді. Мәриям анамыз өзін өмір бойы арсыздықтан таза ұстау арқылы осындай биік дәрежеге ие болды. Сондықтан кім Аллаға бойсұнса, Алла Тағала оның дәрежесін көтереді.
Оқи отырыңыз: Бас мүфти Кенесары ханның Құраны жайлы: Кітапта қазақтың екі ірі тұлғасының мөрі бар
Үшіншіден, Мәриям анамыз бен оның ұлы Иса (оған Алланың сәлемі болсын) Алла Тағаланың құдіретіне дәлел бола алатын ашық белгілер еді. Алла Тағала ""Муминун"" сүресінің 50-аятында: ""Сондай-ақ Біз Мәриямұлы Иса мен анасын да бір белгі қылдық та, ол екеуіне шұрайлы һәм бастауы бар бір төбені пана қылдық"", – дейді. Осы аяттың тәпсірінде Ибн Кәсир былай дейді: ""Бұл – Алла Тағаланың қалаған нәрсеге құдіреті жететінінің ашық дәлелі. Өйткені Алла Тағала Адамды (оған Алланың сәлемі болсын) әке-шешесіз жаратты. Хауа ананы да ер адамнан әйелсіз жаратты. Ал Иса (оған Алланың сәлемі болсын) әкесіз жаратты. Қалған адамзатты ер мен әйелден жаратты"".
Төртіншіден, Мәриям анамыз – бұл дүниедегі және жәннаттағы әйелдердің ең абзалы. Ол жайында Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): ""Осы дүние әйелдерінің ең жақсысы төртеу: Мәриям бинт Имран, Хадиша бинт Хуайлид, Фатима бинт Мұхаммед және перғауынның жары Әсия"", – десе, тағы бір хадисте: ""Жұмақтағы әйелдердің ең абзалы – Мәриям бинт Имран, Хадиша бинт Хуайлид, Фатима бинт Мұхаммед және перғауынның жары Әсия бинт Музахим"", – деген.
Бесіншіден, Мәриям анамыз және оның ұлы Иса (оған Алланың сәлемі болсын) шайтанның нұқуынан аман болған. Шайтан Адамның ұрпағы туғанда оны қолымен нұқиды екен. Мәриям анамыз келер ұрпағына алаңдап, шайтанның жәбірінен оларға пана сұрап, Аллаға дұға қылған. Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): ""Әрбір бала дүниеге келгенде оны шайтан қолымен нұқиды. Тек қана Иса (оған Алланың сәлемі болсын) және оның анасына (туған уақытта) шайтан тиіспеген"" – деген.
Оқи отырыңыз: Ақтауда ХІІ республикалық Құран Кәрім байқауы өтеді
Алтыншыдан, Алла Тағала Мәриям анамызды муғжизалармен қуаттаған. Зәкәрия (оған Алланың сәлемі болсын) қыс мезгілінде Мәриямның бөлмесіне кірген кезде оның дастарқанынан жазда пісетін жеміс-жидектерді көрген еді. Ол жайында Құранда: ""Зәкәрия оның (Мәриямның) қылуетіне кірген сайын қасынан бір ризық (сан алуан жемістер) көрді. Ол: ""Уа, Мәриям! Бұл саған қайдан келді?"" – деп сұрады. (Мәриям) ""Бұл – Алланың дәргейінен. Асылында, Алла қалағанына қисапсыз ризық береді!"" – деді. Міне, осы және де біз білмейтін басқа да ерекшеліктері себепті Алла Тағала Құранның бір аятын Мәриям анамыздың есімімен атаған. Иса (оған Алланың сәлемі болсын) пайғамбардың Құранда Мәриям ұлы Иса деп аталуының өзі – Алланың Мәриям анамызға берген нығметі. Мәриям анамыздың қиссасынан сабырлық, пәктік, мойынсұну, жауапкершіліктің қандай болу керек екенін үйрендік.
Әрбір әйел Алла Тағаланың разылығы мен жәннатқа жету жолында Құран мен хадистерде айтылған салиқалы аналарды үлгі тұтуы керек. Олар қалай өмір сүрді, не істеді? Намысын қалай қорғады? Өйткені әйелдің ең үлкен байлығы – абыройы. Сондықтан қазіргі уақытта да қыздарымызға хадисте айтылған салиқалы аналардың өмір жолын үлгі етіп көрсетуіміз керек. Мәриям анамызға Алла Тағаланың сәлемі болсын әрі Қияметке дейін әлем әйелдеріне үлгі-өнеге етсін!
Медет Құрсақов, ҚМДБ Шариғат және пәтуа бөлімінің маманы
Дереккөз: Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының сайты
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Иса пайғамбардың анасы Мәриям бинт Имранның есімі қасиетті Құранда 34 рет аталған. Оған қоса 98 аяттан тұратын &quot;Мәриям&quot; сүресі бар.,,2023-09-14T08:49:08+05:00
quraq-korpe-qazaq-xalqy-mata-qiyndylaryn-qalai-kadege-zaratqan,informburo.kz,Құрақ көрпе. Қазақ халқы мата қиындыларын қалай кәдеге жаратқан?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/quraq-korpe-qazaq-xalqy-mata-qiyndylaryn-qalai-kadege-zaratqan,"Құрақ – түрлі мата қиындыларынан қиюластырып тігілген қолөнер бұйымы. Халық арасында кең тарағаны – тұмарша, сегіз жапырақ, ромб және сан түрлі ою-өрнектерден құралған құрақ көрпе. Құрақ көрпенің арасына мақта және қойдың, түйенің жүнін салып, сырып тіккен. Құрақ құрап көрпе ғана тікпеген. Сондай-ақ қоржын, кеудеше, тақия, қиық сырмақ, жастық, аяққап, қолқапшық, халат және ойыншықтар жасаған.
Құрақтан жасалған бұйымдарда әртүрлі мата, сан алуан түстер жарасым тауып, көзге әдемі көрінеді. Қазақ халқы қыз балаға құрақ құрауды кішкентайынан үйреткен. Құрақ құрау төзімділікке тәрбиелейді, үнемділікке, түстерді үйлестіре білетін әсемдікке үндейді, адамның ой-өрісін кеңейтеді.
Қыздың жасауына ""басы құралсын, көбейсін"" деген ниетпен құрақ көрпелер қосады. Құрақ тіл-көзден сақтайды, жамандықтан қорғайды деген наным бар. Баласы шетіней берген үй ""тіл-көзден аман болсын"" деген ырыммен қырық құрақ құрап, жас нәрестені соған ораған.
Құрақ құрау үшін ең алдымен түрлі-түсті маталар қажет. Маталар түрі мен түсіне, қалыңдығы мен жұқалығына қарай сұрыпталады. Құрақты тікпес бұрын мата қиындыларын бір-біріне сәйкестендіріп алады. Құрақты біртұтас матадан емес, матаның қиындыларынан құрағанын айта кеткен жөн. Мұндағы мақсат – матаның қиындыларын қоқысқа тастамай, кәдеге жарату. Екі түрлі матаны бір-бірімен қиылыстыра тіксе, құрақ шыға келеді.
"" Әжелер киім тіккенде, Тастамапты қиықты. Әр алуан қиық түскенде, Дорбаға салып жиыпты. Көп киім тігіп біткенде, Қиыққа дорба толыпты. Қиықты сәндеп тіккенде, Құрақ көрпе болыпты"", – деп өлеңдеткен.
Оқи отырыңыз: Қазақтың құрақ көрпесі Гиннес рекордтар кітабына енді
Құрақтың 200-ден аса түрі бар. Төртбұрыш, сегіз ай, мүйіз құрақ, қиықша құрақ, үшбұрыш, аққу, жұлдызша, гүл құрағы, сегіз жапырақ, тұмарша сияқты түрлері кеңінен тараған. Үшбұрыш құрағының мәні – су, жер, ауаны ұштастыру. Бал арасының ұясына ұқсас ""Алты табақ"" құрағы тәттілік пен молшылықты білдіреді.
Құрақ бұйымдарының бояуы сан алуан: көгілдір түс – аспанның, қызыл түс – от, қан, өмірдің, жасыл түс – өсімдіктің, көктемнің, ақ түс – биіктіктің, сары түс даналық пен білімнің белгісі. Бұл түстер құрақта қиысқанда ғарышты, күллі әлемді бейнелеген.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Құрақтың 200-ден аса түрі бар.,,2023-10-17T15:30:00+05:00
tusaukeser-balanyn-ayagyna-nege-ala-zip-bailaidy,informburo.kz,Тұсаукесер: Баланың аяғына неге ала жіп байлайды?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/tusaukeser-balanyn-ayagyna-nege-ala-zip-bailaidy,"Тұсаукесер – еңбектеп жүрген сәби аяғына тұрып, тәй-тәй басқанда жасалатын ғұрып. Бала алғашқы қадамын жасауға талпынғанда ""тез жүріп кетсін"", ""болашағы жарқын болсын"" деген ниетпен ырымдап тұсауын кескен.
Ешкімнің ала жібін аттамасын, адал азамат болсын деген ниетпен тұсаукесерге арнайы ала жіп дайындалады. Бұрындары баланың тұсауын малдың тоқ ішегімен және көк шөппен кестірген. Тоқ ішекпен кесерде бала бай, дәулетті болсын деп ырымдаған. Ал шөппен кескенде шөптей қаулап, ұрпағы көбейсін деп тілеген.
Баланың тұсауын кесуді елге сыйлы, құрметті адамға сеніп тапсырады. Ала жіпті баланың екі аяғының арасынан өткізіп байлайды. Тұсау кесетін адам ала жіпті қайшымен емес, пышақпен кеседі. Тұсауы кесілген баланы екі адам қолынан жетектеп, ақ кілемнің не матаның үстінен жүгіртеді, шашу шашады. Сәбидің ата-анасы тұсау кесушіге арнайы сыйлық табыстайды.
– Қаз-қаз балам, қаз балам, Қадам бассаң мәз болам, Күрмеуіңді шешейін, Тұсауыңды кесейін. Тақымыңды жаз балам! Қадамыңа қарайық, Басқаныңды санайық, Қаз-қаз балам, жүре ғой. Әумин! – деп өлеңдеткен.
Уақыт өте келе тұсаукесер рәсімі жаңара бастады. Қазір ақ матаның үстінде тәй-тәй басқан баланың алдында қолын жайып анасы емес, бала таңдап алуға тиісті бірнеше зат қойылады. Оның қатарында ақша, қамшы, кітап секілді заттар бар. Бала ақшаны таңдаса – бай, қамшыны таңдаса – ел тізгінін ұстайтын азамат, ал кітапты таңдаса данышпан болады деп ырымдайды.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Сәбидің ата-анасы тұсау кесушіге арнайы сыйлық табыстайды.,,2023-10-06T14:06:25+05:00
zeti-ata-sezire-bastauy-onyn-urpaq-saulygy-usin-manyzy-qandai,informburo.kz,Жеті ата – шежіре бастауы. Оның ұрпақ саулығы үшін маңызы қандай?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zeti-ata-sezire-bastauy-onyn-urpaq-saulygy-usin-manyzy-qandai,"Жеті ата – қазақ халқының ежелден келе жатқан шежірелік жүйесі. Ата-бабасының есімдерін шежіреге жазып, әкесінен бастап, атасын, одан кейінгі ата-бабаларын, яғни жеті атасын жатқа айтатын болған. Олардан тараған ұрпақ бір атаның балалары деп есептелген. Жеті атадан тараған ұрпақ жеті рулы елге айналады.
Қазақ халқы ұрпағына кішкентай кезінен жеті атасын жаңылмай атауды үйреткен. Көрген адам ""жеті атаң кім?"" деп сұрай алған. Жеті атасын білмеуді ұят, ар-намыс деп санаған.
Алаш қозғалысының жетекшісі, ұлт көсемі Әлихан Бөкейхан Шыңғыс ханның үлкен ұлы Жошыдан тараған төре тұқымынан шыққан. Арғы атасы – атақты Сұлтан Барақ. Қазақтың соңғы хандарының бірі Бөкей – осы Сұлтан Барақтың баласы. Бөкейден Батыр, одан Мырзатай, одан Әлиханның әкесі Нұрмұхамед туады. Ал Әлиханның баласы – Сергей (Үгедей), Сергейден немересі Евгений, Евгенийден шөбересі Петр туады.
Жеті ата:
Оқи отырыңыз: Бабаларымыздың ""Жеті атаға толмай қыз алыспау"" қағидасы қайдан шықты?
Жеті ұрпақ:
Жеті атаның мәні тегін ұмытпауда ғана емес. Қазақ халқы тектік қорын сақтау, ұрпақ саулығы, қан тазалығы үшін жеті атаға толмай қыз алыспаған. ""Есім ханның ескі жолында"" жетінші буынға дейін некеге тұруға тыйым салған. Ал Тәуке ханның ""Жеті жарғы"" заңдарының жинағында болашақ жұбайлардың жеті атаға дейін туыстық қатынаста болмауы талап етілген.
Кезінде жеті атаға жетпей қосылғандарға теріс бата берген, тас атқан, елден аластатқан. Тіпті жерге жатқызып қойып, үстінен мал айдаған. Жылқының құйрығына байлап, сүйреген.
Жеті атаға қатысты ""Жеті атасын білмеген – жетесіз"", ""Жеті атасын білген жетімдік көрмейді"", ""Жеті атасын білген ұл, жеті жұрттың қамын жер. Жеті атасын білмеген, құлағы мен жағын жер"" деген мақал-мәтелдер бар.
Қазақтың салт-дәстүрлеріне қатысты материалдарды оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қазақ даласында жеті атаға дейін қыз беріп, қыз алыспаған.",,2023-10-11T12:30:00+05:00
zumbaqtyn-zauabyn-tauyp-qazaqsa-uireniniz-test,informburo.kz,"Жұмбақтың жауабын тауып, қазақша үйреніңіз. Тест",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zumbaqtyn-zauabyn-tauyp-qazaqsa-uireniniz-test,"Информбюро порталы қазақша үйренемін деушілерге арнап ""Қазақша үйренейік"" жобасын бастаған болатын. Бұл бөлімде қазақ тілі тақырыбына арналған мақалалар мен сұхбаттар, тест, инфографика және өзге де форматтағы материалдар топтастырылған. Осыған дейін ""Мақал-мәтелдерді қаншалықты жақсы білесіз?"" атты тест жариялаған едік. Бұл жолы адамның ой-өрісін, алғырлығын, білімін сынайтын жұмбақтарды жасырамыз.
Қанша жұмбақтың жауабын тапқаныңыз маңызды емес. Іске сәт!
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Жұмбақ жауаптары орыс тіліне аудармамен берілген.,,2023-10-05T16:00:00+05:00
1973-zylgy-zoiqyn-selden-almaty-qalai-aman-qaldy-tarixqa-solu,informburo.kz,1973 жылғы жойқын селден Алматы қалай аман қалды? Тарихқа шолу,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/1973-zylgy-zoiqyn-selden-almaty-qalai-aman-qaldy-tarixqa-solu,"Қазақстандағы селден қорғау шараларының бастауында тұрған адамдар бүгінгі күніміз үшін бөгет жобасының авторларына, Есік көліндегі Жарсай селіне және адамдардың табиғи апаттарға қарсы тұруға деген шүбәсіз сеніміне қаншалықты қарыздар екенімізді түсіндіріп берді. Сондай-ақ, бұл оқиғалардың бүгінде қайталану мүмкіндігі туралы пікір білдірді.
Алматыны селден қорғау мақсатында қандай шаралар қабылданғанын Медеу бөгетінің екінші кезектегі жобасының бас инженері Юрий Зиневич айтып берді.
""Алматы бұрыннан сел тасқынынан зардап шегіп келді. Солардың ең жойқыны – 1921 жылғы Кіші Алматы өзенінде болған сел. Балшық пен тас ағыны қала аумағын басып, қазіргі Қонаев көшесінің шығысындағы барлық нысандарды қиратты. Құрбандар саны көп болды. Бұдан кейін де сел тасқындары қайталанды. Бірақ, 1963 жылы Есік көлінде орын алған сел қаланы қорғау мақсатында шешуші шаралар қабылдауға түрткі болды.
Есік көлі туристер арасында кең танымал еді, бірақ ең маңызды – сол күні турбазада КСРО Министрлер Кеңесінің төрағасы Алексей Косыгин болды. Ол тікұшақпен эвакуацияланып, селдің не екенін өз көзімен көрді. Алматыда селден қорғау нысандарын қаржыландыру мәселесі Мемлекеттік Жоспарда бұрыннан көтеріліп келген, бірақ 1963 жылы ғана ақша бөлінді.
Құрылысты жобалау ""Гидрожоба"" институтының Қазақ филиалына тапсырылды. Осылайша, 1963 жылы бөгеттің бірінші кезегінің құрылысы басталды.
Әлемдік тәжірибеде алғаш рет биіктігі 110 метрлік бөгет осындай күрделі инженерлік-геологиялық және сейсмикалық жағдайларда бағытталған жарылыстардың көмегімен құрылды.
Жарылыстар оң жағалаудан басталды. 80 метр тереңдікте 30-дан 40 метрге дейін және биіктігі 10 метрге дейінгі негізгі камера жасалды және бұл камераға Ұлы Отан соғысынан қалған әскери жарылғыш заттар қойылды. Барлығы 5 мың тоннадан астам жарылғыш зат қолданылды.
Тау жыныстарының үлкен көлемі бөгет қабырғасының дақтарына түсті. Жарылған массаға қажетті контурлар берілді, беткейлер пайда болды. Содан кейін жарылыс сол жағалауда жасалды – тек камералық емес, шашыраңқы. Содан кейін әдеттегідей әдістермен Кіші Алматының жоғарғы ағысындағы Мохнатка тауы экскаватормен өңделді, дөңбектастар, малтатастар мен тау жыныстары бөгеттің қабырғасына төселіп, тегістеледі.
Алапат сел тасқыны болған 1973 жылғы 15 шілдеде жұмыс аяқталмаған еді: бөгеттің өзі дайын болды, бірақ, сел қоймасының толу белгісі жоғары жағдайында да шахталар мен ұңғымалар арқылы суды ағызуға мүмкіндік беретін су қабылдағыштар салынбаған тұғын. Кіші Алматы суының шығынын төгу үшін торлары бар суқашыртқы құбырды ғана жасап үлгердік.
Сел тасқынынан қойма үлкен тастармен басылып қалды, салдарынан суқашыртқы да бітелді. Сүңгуірлер су қабылдағышқа жетіп көруге тырысты, бірақ олардың әрекеті нәтиже бермеді. Бір аптадан кейін мамандар туннельмен жүріп, торға жетті: ол толығымен тастармен бітеліп, тіпті майысып қалған.
Осылайша, бөгет негізгі соққыны өзіне алды, бірақ құрылысы бітпеген су қабылдағыштар үшін жиналған судың ағатын жері болмады. Ал өзенде су көтеріліп, мұздықтар еріп жатты. Судың жотадан асып кетуіне жол бермеу үшін оны сорып алу керек болды. Бұл шара Алматы тарихында ""батылдық күндері мен түндері"" атауымен есте қалды. Сол кезде адамдар Одақтың түкпір-түкпірінен жиналып, құбырлар төсеу және сорғылар орнатуға кірісті. Осылайша, қалыпты жағдайда 5 ай уақытты қажет ететін жұмыс 6 тәулік ішінде бітті. Бұл шынымен де батылдықтың, жанқиярлық еңбектің және үлкен сенімнің күндері мен түндері болды.
1973 жылғы шілдедегі оқиғалардан кейін бөгеттің екінші кезегінің құрылысы дайын құжаттамасыз басталып кетті. Жобалау мен құрылыс жұмыстары бір уақытта жүргізілді, себебі сел тасқынының қайталану қаупі болды.
Жаңа сел қоймасы 12,8 миллион текше метр сыйдыратын болды. Жағалауларда су қабылдағыштар жүйесі салынды. Олар бірінші туннельге қосылды, сондай-ақ жанына жаңа туннель салынды. Осылайша, бұл суқашыртқы құрылымдардың қосарлы жүйесі болып шықты. 1982 жылы бөгеттің екінші кезегін аяқтау туралы актіге қол қойылды.
Айта кетейік, Алматыдағы аталған сел тасқынынан кейін 1973 жылғы тамызда ""Қазселқорғау"" мекемесі құрылды.
Мекеме басшысының орынбасары Мұрат Қасенов қазіргі таңда селдің алдын алу бойынша қандай іс-шаралар жүргізілетінін айтып берді:
""Осы жарты ғасырда не өзгерді: қазір біз материалдық және техникалық жағынан жақсы жабдықталғанбыз. Мәселен, 50 жыл бұрын мореналық көлдерден су сору үшін сифондар орнатылмаған, полиэтилен құбырлары болмаған еді. Оның орнына өрт сөндіру шлангтары қолданылған, бірақ олар ауаны сорады және онша тиімді болмады. Ең бастысы – қазір ""Қазселқорғаудың"" басқаруында көп тікұшақ бар. Біз морена-мұздық көлдеріне аэровизуалды зерттеулерді жиі жүргізе аламыз.
Біз соңғы жылдары мұздықтардың еріп бара жатқанын байқаймыз: үлкен мұздықтар кішірейіп, майда бөліктерге бөлінуде. Толығымен жоғалып кеткен мұздықтар бар, мұз көшкіндері көп. Себебі, ауа температурасы көтеріліп жатыр. Іле-Алатау жотасының мұздықтары жалпы көлемінің 43%-дан астамын жоғалтты – бұл тағы ескірген деректер. Қазір біздің тауларда 2700 мұздық, 970 мореналық көл бар және жыл сайын жаңаларының саны артып келеді.
Көлдерді зерттеу кезінде біз әрқашан қай жерде қарқынды өсу болатынын немесе керісінше деградацияны анықтауға тырысамыз. ""Тасыған жағдайда не болуы мүмкін? Қауіпті аймақта қанша адам бар? Қандай нысандар зардап шегуі мүмкін?"", деген сұрақтарды міндетті түрде қарастырамыз. Басымдыққа сүйене отырып, алдын алу шараларын қабылдаймыз.
Әдістердің бірі – мореналық көлдердің сел қаупін азайту жұмыстары. Біз оларды сифондарды, жоғары қуатты сорғыларды қолдана отырып тартамыз, арналарды қолмен және арнайы техниканың, соның ішінде ауыр техниканың көмегімен тереңдетеміз. Тағы бір әдіс – бұрғылау және жару жұмыстарын жүргізу: біз шурфтарды қазып, жарылғыш заттармен қаптап, жарамыз, осылайша, су мөлшерін және тасу қаупін азайту үшін ағызу арнасын тереңдетеміз.
Біз көлдердің ауыз су көзі екенін түсінеміз, сондықтан оларды толығымен босатпаймыз, тек қауіпсіз белгіге дейін жеткіземіз. География және су қауіпсіздігі институтының мәліметтері бойынша, XIX ғасырдан бастап Қазақстан аумағында сел ағындарының 800-ден астам жағдайы тіркелген.
Қазір олардан қорғау үшін Алматыда екі нысан салынуда: Үлкен Алматы шатқалындағы Аюсай бөгеті және Ақсай өзеніндегі бөгет. Сондай-ақ ҚХР-мен бірлесіп, Қорғас өзеніндегі Шүкірбұлақ селден қорғау бөгетінің құрылысы жүргізілуде.
Сонымен қатар, қолданыстағы нысандарды да үнемі тексеріп отырамыз, сел қаупі бар кезеңге дайындық актілерін жасаймыз, жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарын жүргіземіз – барлық өзгерістер біздің бақылауымызда. Медеу бөгетін жаңа сел ағындарына дайын деп сенімді түрде айтуға болады"".
Медеу бөгеті 1973 жылғы 15 шілдеде болған жойқын сел тасқынын тоқтатты. Сол кезден бастап 50 жыл ішінде бөгеттер мен басқа да селден қорғау нысандары Іле Алатауының солтүстік беткейіндегі Алматы өзендері мен спутниктік қалалардың барлық дерлік сел қаупі бар шатқалдарында тұрғызылды.
Полина Чихичина, ПЖА
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",50 жыл бұрын болған алапат сел Алматы қаласын жермен-жексен ете жаздаған еді.,,2023-07-22T11:48:14+05:00
abai-men-madam-batterflyai-qyrkuiekte-opera-zane-balet-teatrynda-qandai-qoiylymdar-korsetiledi,informburo.kz,"""Абай"" мен ""Мадам Баттерфляй"". Қыркүйекте Опера және балет театрында қандай қойылымдар көрсетіледі?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/abai-men-madam-batterflyai-qyrkuiekte-opera-zane-balet-teatrynda-qandai-qoiylymdar-korsetiledi,"9-10 қыркүйекте Абай атындағы қазақ ұлттық опера және балет театры 90 мерейтойлық маусымын ашады. Осы күндері көрермен қауымға ""Абай"" және ""Аққу көлі"" қойылымдары ұсынылады.
Театр шымылдығын ашатын Ахмет Жұбанов пен Латиф Хамидидің ""Абай"" операсында басты партияларды Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Талғат Күзембаев, Венера Алпысбаева, Нұржан Бажекенов, Есенгелді Рза және Болат Бөкенов сомдайды.
Ал Петр Чайковскийдің ""Аққу көлі"" балетінде басты рөлдер жетекші әртістер – Малика Елшібаева, Нельсон Пенья және Азамат Асқаровқа бұйырды.
Мерейтойлық маусым мәдени өмірдегі қызықты әрі маңызды оқиғаларға толы болады. Көрермендерді бірқатар премьера, фестиваль және гастрольдер күтеді. 21-22 қазан күндері театр Сыдық Мұхамеджановтың "" Жұмбақ қыз "" эпикалық операсының тұсаукесерін ұсынады. Аталған қойылым алғаш рет 1971 жылы сахналанған болатын.
Төменде театрдың қыркүйек айына арналған репертуарымен таныса аласыздар:
90 жылдық тарихында театрда 300-ден астам шығарма сахналанған. Бұл – қазақ опералары мен балеттерімен қатар, орыс, батыс Еуропа опера классиктерінің жауһарлары.
Оқи отырыңыз: Кореялық K-pop әртісі Kisu: Алматының ұнағаны соншалық, осында бейнебаян түсіргім келеді
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",90 жылдық тарихында театрда 300-ден астам шығарма сахналанған.,,2023-09-08T12:16:50+05:00
abai-turaly-qansalyqty-zaqsy-bilesiz-test,informburo.kz,Абай туралы қаншалықты жақсы білесіз? Тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/abai-turaly-qansalyqty-zaqsy-bilesiz-test,"10 тамыз – қазақтың ұлы ақыны, ағартушысы, қазақтың жазба әдебиетінің негізін қалаушы Абай Құнанбайұлының туған күні. Бұл күн Үкімет қаулысымен Абайдың 175 жылдық мерейтойының қарсаңында ""Абай күні"" деп мерекелік күнтізбеге енді.
Артына 170-тен астам өлең мен 50-ден астам аударма, үш поэма мен 45 ""Қара сөз"" қалдырған Абайдың өмірі мен шығармашылығын қаншалықты жақсы білесіз? Информбюро порталы әзірлеген тесті тапсырып, біліміңізді тексеріп көріңіз.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тест 10 сұрақтан тұрады.,,2023-08-10T12:35:27+05:00
abaidyn-qara-sozinen-bastap-alximikke-deiin-syngys-muqan-zastarga-oquga-usyngan-5-kitap,informburo.kz,"""Абайдың қара сөзінен бастап Алхимикке дейін"". Шыңғыс Мұқан жастарға оқуға ұсынған 5 кітап",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/abaidyn-qara-sozinen-bastap-alximikke-deiin-syngys-muqan-zastarga-oquga-usyngan-5-kitap,"Кітап оқу – миды дамыту үшін ең пайдалы жаттығу. Себебі кітаптағы сөздер мен оқиғалар адамның қиялын дамытып, сөздік қорын байытады. Сондай-ақ кітап оқу күрделі мәселелердің шешімін оңай табуға, есте сақтауды жақсартуға тікелей әсер ететіні дәлелденген.
Осы орайда ""Мазмұндама"" жобасының авторы, аудармашы Шыңғыс Мұқан мен жазушы, маркетолог Мирас Кесебев әр қазақ оқуы тиіс 5 кітаптың тізімін ұсынады.
Шыңғыс Мұқан, ""Мазмұндама"" жобасының авторы, аудармашы:
P.S. Әрбір адам оқуға тиіс кітаптың тізімі мұнымен шектелмейді. Тізімге әлем әдебиетін де, танымдық әдебиетті де қосуға тырыстым.
Оқи отырыңыз: Баланы кітап оқуға қалай қызықтырамыз? Психолог кеңестері
Мирас Кесебаев, жазушы, маркетолог:
Қазіргі жастар оқуға тиіс 5 кітап
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Сондай-ақ маркетолог Мирас Кесебев әр қазақ оқуы тиіс 5 кітаптың тізімін ұсынады.,,2023-08-09T15:39:08+05:00
abysynnan-inige-deiin-tuystyq-ataular-alippesi,informburo.kz,Абысыннан ініге дейін: Туыстық атаулар әліппесі,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/abysynnan-inige-deiin-tuystyq-ataular-alippesi,"Этнограф-жазушы Сейіт Кенжеахметұлы қазақ мəдениеті мен əдет-ғұрпының ұмытылып бара жатқан түрлерін зерттеп, оның мəн-мағынасын ашып, насихаттап жүрген қаламгер. Жазушы ""Туыстық атаулар сыры"" еңбегінде қазақ халқына тән туыстық байланыс, қарым-қатынас пен салт-дəстүрдің жөн-жосығы, оның əр адам өміріндегі орны мен қызметін баяндаған. Осы орайда Информбюро порталы Серік Кенжеахметұлы анықтама берген туыстық атаулар әліппесін ұсынады.
Абысын (əйел). Ағайынды жігіттердің əйелдері бір-біріне ""абысын"" болады. Абысындар өзара жақын, сырлас, мұңдас болады, бірігіп ынтымақты жұмыс істейді. Абысындардың үлкені ""шешей"", кішісі ""келін"" деп аталады.
Аға (ер) – бір əке-шешеден туған (немесе рулас ағайын-туыс) жасы үлкен жігіт. Ағаның жөні де, жолы да үлкен деп есептеледі.
Ағаеке (аға-əке), (ер). Келін өзін əкелуге (көбінесе бас құда) кұда болып барған адамды ""ағаекем"" деп қабылдайды жəне солай таниды. Оны басқа қайынағаларынан гөрі жақын тартып, өкпе-назы, өтініші, шаруасы болса соған айтады. Ағаекесі оны жерге қалдырмай тыңдап, қажетті жерінде қолдап, көмектесіп, сөзін сөйлеуге тиіс.
Ағайындылар – бір ата-анадан туған ұл, қыздар, ағалы-інілілер мен апалы-сіңілілер. Ағалы-інілілердің балалары да бір-біріне осылай аталады. Олардың үлкені аға, апа (əкпе), кішілері іні, сіңілі болып саналады. Ағаның балалары оның інісі мен қарындасына іні, ал інінің балалары ағасына баласы (ұлы, қызы) болып есептеледі. Демек олар өз əкесінің ағасын ""әке"" деп айтуға хақы бар.
Ағайындылардың балалары бір дастарханда бас қосса немесе олжа бөліссе, онда үлкен жол (жасы кіші болса да) ағаның баласына тиеді. Мұны қазақ ""жолы үлкен"" (əкесі үлкен) дейді.
Ал апа мен қарындастың балалары ""жиен"" деп аталады.
Ана (əйел) – өмірге əкеліп, түн ұйқысын төрт бөліп, ақ сүт берген аяулы адам. Əр ұл мен қыз ата-анаға мəңгі қарыздар. Ұрпактары бұл адамдарды айрықша сыйлауға, құрметтеуге тиіс. Оларға қарсы келуге, ренжітуге, айтқанын орындамауға болмайды. Мұхамбет пайғамбардың хадисінде ""Ата-анасын ренжіткендерді Алла тағала жақсы көрмейді"" деген.
Aпa (əйел). Бiргe туған жəне туыстардың жасы үлкен қыздары оның інілері мен сіңілілері, келіндері үшін ""апа"" болады. Бұлардан апаның жолы үлкен жəне оған ""апай"" деп құрмет көрсетіледі. Апаның күйеуі жезде, баласы жиен болады.
Ата (ер) – əкенің əкесі. Жеті атадан санағанда үшінші ұрпақ. Ел-жұрт ""ақсақал"" деп құрмет тұтатын қадірлі ел тұтқасы. Мұндай кісілер төрден орын алады, оларға əрқашан құрмет көрсетіледі. ""Ауылында қартың болса, жазып қойған хатпен тең"" – дегендей ата ел ұйытқысы, батагөйі, ақылшысы, қамқоры болып есептеледі.
Əже (əйел) – əкенің шешесі. Ел іші, отбасының бүтіндігін ойлайтын көптің сыйлы анасы. Ол салт-дəстүрді сақтап, кейінгі жастарға отбасының, дастархан берекесінің, ағайын, абысындардың бірлігін сақтайтын тəрбиеші əрі ақылгөйі деп есептеледі. Əжелерді жұрт ""кейуана"", ""қария"", ""əже"" деп құрмет тұтып, сый-сияпат ұсынып, батасын алады.
Ата мен əженің əке-шешелері оның ұрпақтары үшін ""баба"", ""ұлы ата"", ""ұлы əже"" деп аталады.
Əке (ер) – ұрпақ иесі, панасы, айбары, үй басшысы жəне асыраушысы. Жеті атадан санағанда екінші ұрпақ. Ол тек бір отбасы ғана емес, ауыл, ру қамқоршысы, үлкен-кішіге бірдей қамқор азамат, ел ағасы ретінде көрінеді.
Өмiрде əке мен ана қатар аталады. Əке-шешені ренжіту дiнде – күнə, қоғамда – қылмыс, өмірде – ұят. Ата-ана парызы өмірге ұрпақ əкеліп, оны тəрбиелеп өсіру. Бұл екеуін халык қосарлап айтқанда ""ерлі-зайыптылар"", ""ерлі-байлылар"" деп атайды. Халық тілінде жанұя басы – ер адамды ""отағасы"", əйел-ананы ""отанасы"", ""жұбайы"", ""Зайыбы"", ""əйелі"" делі сыпайылап атайды.
Əмеңгер (ер) – күйеуі қайтыс болған əйелдің иесі жəне оны əйелдікке алуға хақы бар адам. Қазақ дəстүрі мен заңы бойынша əмеңгерлікке қайтыс болған адамның туған немесе жақын қайнағалары мен қайнылары жатады. Бұл жерде олардың жасы мен дəулеті, отбасылық жайы ескеріледі. Кейде жесір əйелге таңдау да беріледі.
Мұның əлеуметтік, қоғамдық, ұлттық салт-сана жағынан да зор тəрбиелік рөлі бар. Мысалы біріншіден, əйел панасыз болмайды (жəне қазақ əйелі өзінің алғаш келін болып түскен жерін қимайтын жақсы əдеті бар). Екіншіден, бала басқа жердегідей шетқақпай көрмей өз ағайын-туыстарының ортасында өседі. Үшіншіден, дала заңы бойынша əйел ерден кетсе де, елден кетпейді. Төртіншіден, алдымен дəстүрді, салтты, бүкіл рулы елді сыйлайтын əдепті қазақ əйелі бүл ғұрыпты аттап өтпейді.
Шариғат жолында қайтыс болған жігіттің əкесі келініне əмеңгер бола алмайды.
Оқи отырыңыз: Бабаларымыздың ""Жеті атаға толмай қыз алыспау"" қағидасы қайдан шықты?
Бала – ата-анадан тараған ұрпақ. Жеті атадан санағанда бірінші буын. Олар жынысына қарай ""ұл"", ""қыз"" деп аталады. Қазақ халқы бірінші туған баланы ""тұңғышым"", одан кейінгілерін ""ортаншы"", ең соңғы туғанын ""кенже"" деп атайды. Олар ер жетіп өскен кезде ата-ана тұңғыштары мен ортаншыларын үйлендіріп жеке отау етіп, енші беріп бөлек шығарады да, кенжесі өз қолында қалады. Оның үйі ""қарашаңырақ"" (яғни үлкен үй деген мағынада) деп аталады.
Балдыз (ер, əйел). Әйелінің інілері мен сіңілілері ""балдыз"" деп аталады. Жезде мен балдыз бір-бірімен өте тату болады, бірін-бірі ренжітпеуге тырысады. Олардың жарасымды əзіл, қалжыңдары өле-өлгенше таусылмауға тиіс.
Бажа (ер). Апалы-сіңілілі қыздардың күйеулері бір-біріне бажа болады. Қайын жұрт арқылы жалғасатын ілік. Олар бірін-бірі көргенде əзілдесіп қалады. Олар өздерін бөтенбіз деп есептемейді, қолдан келгенше көмек жасап, бірін-бірі қатты сыйлайды.
Бөле (ер, əйел). Апалы-сіңілі қыздардың баласы бір-біріне ""бөле"" болады. Нағашы жұрт арқылы жалғасатын ілік қатарына жатады, бөтенте саналмайды. Олар да нағашы-жиенді адамдар сияқты бір-бірімен əзілдесіп ойнайды. Ең жақын бөлелерді яғни бір жанұядан өрбіген қыздардың балаларын немесе бөленің баласын ""қарын бөле"" дейді.
Жезде (ер). Әйелдің інілері мен сіңілілері оның күйеуін ""жезде"" деп еркелетеді, əзілдеседі. Дəстүр бойынша балдыздары жезденің құлағынан тартып ойнайды. Балдыздың əйелі жездеге келін болады, бірақ ол да ""жезде"" деп əзілдесуге хақы бар.
Жеңге (əйел) – ағаның əйелі. Жасы үлкендер үшін ""келін"", кішілер үшін ""жеңге"" деп аталатын бұл адамның ауыл, үй, тəлім-тəрбие үшін орны айрықша. Ол əсiресе, өзінен кіші қайнылары мен қайынсіңілері үшін əзiл, қалжыңы араласа жүретін сүйкімді де сыйлы адам. Жеңге қайнылары мен қайынсіңілерін өз атымен атамай оларға өзінше ""сырғалым"", ""шашбаулым"", ""ерке бала"", ""мырза жігіт"", ""бойжеткенім"", ""күлімкөзім"" деп ат қояды. Кейде ерсі мінездеріне қарай күлкілі ат қоюы да мүмкін. Мұның бəрі сыйластықтың белгісі ретінде қаралады.
Жесір (əйел) – күйеуі қайтыс болған əйел. Күйеуі қайтыс болса əйел сол рудың ""жесірі"" деп аталады. Күйеуінің туған-туыстары əйелге жəне оның балаларына əрқашан қамқорлық жасап отырады. Немесе жесір əйел өз қалауы бойынша жақындарының біріне əмеңгерлік жолмен тұрмысқа шығады. Бұрынғы кезде жесір əйелге басқа бір елге кетуге немесе тұрмысқа шығуға рұқсат берілмеген.
Жетім (ер, əйел) – əкесі мен шешесі немесе əке-шешесі бірдей қайтыс болған бала. Кейде бір рудың жетімі деп те аталады. Жақын туған-туыстары жетім балаларды қамқорлыққа алуы немесе асырап алуы керек.
Жиен (ер, əйел) – қыздан туған бала. Нағашы ауылы үшін ерке, əрі аса құқылы бар адам осы жиені. Ол нағашыларынан нені қаласа да үш рет алуға қақылы, ал нағашылары қымбат зат болса да оны сөзсіз беруге тиіс. Оны ""жиеніқұрық"" деп атайды. Жиендік те жасқа қарамайды. Кейде жиен нағашыдан үлкен болуы мүмкін. Жиен жасына қарай жиен аға, жиен апа, жиен сіңілі т.б. болып аталады. Жиен кейде нағашылардан қыз алады. Оны жиен – күйеу дейді.
Жиеншар (ер, əйел) – жиеннен туған бала. Ол да əкесі сияқты жиендік ғұрыпты жалғастырады. Оның баласы ""дегеншар"", оның баласы ""көгеншар"", оның баласы ""жүрежат"", оның баласы ""туажат"" деп аталады.
Келін (əйел). Інінің əйелі ""келін"" деп аталады. Бала мен немеренің әйелі ""келін бала"" болады. Бүкіл ауылдағы жолы кіші адам да осы келін. Дəстүр бойынша ол кездескенде өзінің күйеуінен үлкендердің бəріне де орнынан тұрып, иіліп сəлем жасауға тиіс.
Күйеу (ер). Бір рудың қызын алған жігіт сол елге ""күйеу"" болып есептеледі де, сол ел оның қайын жұрты деп аталады. Əйелінің ағалары күйеуге ""қайын аға"" болады. Əйелінің ағасы күйеуден жасы кіші болса да ""қайнаға ""дейді. Күйеу əйелінің апаларын ""қайынбикем"" деп, сіңілілері мен інілерін ""балдызым"" деп əзiлдесіп ойнай береді.
Кейде күйеудің əйелі қайтыс болса, онда оның қайың жұртынан тағы бір қыз (əрине жас болса) алуға, сұрауға хақы бар. Егер басқа бір елдің қызына үйленсе, əлгі күйеудің бұрынғы қайын жұрты оның жаңа əйелің «біздің қыздың орнына келген» деп, оны да өздеріне жақын тартып, бұрынғы қатынасты үзбейді.
Қонақасы бергенде күйеуге төс тартылады. Күйеу төрге отырмайды, бас ұстамайды. Жас күйеу табаққа бата бермейді.
Кіндік шеше (əйел) – нəрестенің кіндігін кескен əйел. Кіндік шеше баланың екінші анасы болып саналады. Кіндік шешеге кіндік кескені үшін жылқы, сиыр тағы басқа мал, қымбат бұйым беріледі.
Оқи отырыңыз: Қазақтың қандай салт-дәстүрлері сақталмай қалған?
Қайынбике (əйел). Әйелінің апалары күйеуге қайынбике болады. Ол да күйеу баламен ойнап, əзілдеседі. Алайда ол балдыздардай емес, көбінесе əдеп сақтап отырады.
Қайын ата (ер). Әйелге күйеудің əкесі, күйеуге əйелдің əкесі ""қайын ата"" деп аталады. Бұл кісілерге өз əкесіндей құрмет көрсеткені жөн. Күйеу баласы мен келіні ата дейді.
Қайын ене (əйел). Әйелге күйеуінің шешесі, күйеуге əйелінің шешесі ""қайын ене"" деп аталады. Бұлар күйеу бала мен келіннің екінші ата-анасы. Ене елдің үлкені-кішісі мен жақын-жуығын, туыс-туғанын келінмен таныстыруға тиіс. Үй тəрбиесі, қазан жабдығы, бала тəрбиелеу, халықтың салт-дəстүрін түсіндіру де ененің міндеті.
Қайын сіңілі (əйел) – жеңгелер үшін күйеуінен (жəне оның туыстарының да) жасы кіші қыз.
Қайын іні (ер) – жеңгелер үшін күйеуінен (жəне оның туыстарының да) жасы кіші ұл.
Қалыңдық (əйел) – күйеуге атастырылған, өз үйінде отырған бойжеткен. Дала заңы бойынша, атастырылған, яғни құда түсіп қойған қызға ешкімнің құда түсуіне хақы жоқ.
Қарындас (əйел). Ағайындылар ішінде жасы кіші қыз ағалары үшін қарындас болады. Қарындастың күйеуі ""күйеу бала"", балалары ""жиен"" деп аталады.
Құда (ер) – қыз алып, қыз беріскен ер адам. Құдалық жолмен келген адамдардын үлкенін немесе жолы үлкенін (басшысын) бас құда деп атайды. Қыз бен жігіттің əкелері бір-біріне ""бауыздау құда"" деп аталады. Бұл ертеде құда болғандар құдалыққа сойған қойдың бауыздау қанына құдалардың қол батырыл, бірін-бірі тануынан (серттесуінен) шыққан екен. Аталған құдалардың рулас туған-туыстары да бір-біріне құдандалы яғни ""құда, құдағи"" болып саналады.
Құдалар қазақ арасында өте сыйлы, құрметті адам, төрде отырады. Оған арнаулы мал сойылып, бас, жамбас тартылады. Құдалардың өздері өмірден кетсе де, оның Құдалық аты руластар арасында көп жылдар ұмытылмайды. Кейде ежелгі құдалар бұрынғы құдалық сыйластықты жалғастыру үшін тағы да құда түсіп, қыз алып, қыз беріседі. Мұны ""сүйек жаңғырту"" дейді.
Құдалықтың басқа да түрлері бар. Құдалар əлі тумаған іштегі балаларына да құда түседі. Мұны ""бел құда"" немесе кей жерлерде ""қарын құда"", ""құрсақ құда"" деп те айтады. Кейбіреулер бесікте жатқан ұл, қыздың бірін-біріне атастырады. Мұны ""бесік құда"" дейді. Кейде қыз берген құда, сол құдасының қызын өз ұлына келін етіп алып береді. Мұндай құдалық ""қарсы құда"" деп аталады.
Құдағи (əйел). Құдалардың əйелдері, яғни қыз бен жігіттің əке-шешелері немесе құда жағының əйелдері құдағи деп аталады. Құдасына келгенде бұларға сыйлы кісілер ретінде құрмет көрсетілуі тиіс.
Құдабала (ер). Жігіттің немесе келіннің інілері – жас балалар ""құда бала"" деп аталады. Құдалар жағы онымен əзілдесіп, ойнап отырады. Құда балалар ойынға ашуланбай, оларға ұтымды сөзбен жауап қайтарып отыруға тиіс.
Құдаша (əйел). Егделігіне немесе жастығына қарамастан бір рудың қыздары құда жағына ""құдаша"" болып саналады. Дəстүр бойынша құда ауылының жастары құдашалармен ойнап-күліп, əзілдесіп отырады, бірақ əдептен аспауы тиіс.
Қыз (əйел) – ата-ананың, ауылдың сүйікті баласы. Қазақта қыз тəрбиесі мен оны құрметтеудің жолдары өте коп. Бір рудың ұзатылған қызы жас, кəрілігіне қарамастан сол елдің ""қызы"" деп аталады, ауыл адамдары, туыс-туғандары оны ""қыз"" деп атап дəріптейді.
Қыз кейде еліне ұлттық дəстүр бойынша ""төркіндеп"" келеді. Мұндайда төркіндері жолынан жығылмай, сый-сияпат жасап, мал, қымбат заттар беріп риза етіп аттандыруы шарт. Қыз ауыл ақсақалдарымен, жас болса ағаларымен қатар, əйелдерден жоғары отырады. Қыздың сыбағасы – төс, орны – төр, жолы үлкен деп есептеледі. Қызға кəрі жілік, өкпе тартылмайды.
Мұрагер (ер, əйел) – əкеден қалған малмүліктің иесі. Егер əкесі, шешесі қайтыс болса оның жиған-тергені, барлық қазына мал-мүлкі оның баласына қалады. Ол баланы мұрагер деп атайды. Мұра бірнеше адамга да (мыс: ұлына, қызыға, қызметшісіне) бөлінуі мүмкін. Мұрагер бірнешеу болса мұра қайтыс болған кісінің өсиеті бойынша немесе заң жолымен шешіледі.
Нағашы (ер, əйел). Ананың төркін жұрты балаға (жиенге) нағашы деп аталады. Нағашылар жиенін əрқашан еркелетіп, сұрағанын беріп отырады. Тек туған нағашысы ғана емес, сол рудың барлығы да жиенге нағашы деп аталады. Нағашы жұрттың еркек-əйелдерін жиендері ""нағашы апа"", ""нағашы жеңгe"", ""нағашы қарындас"", ""нағашы іні"", ""нағашы аға"", ""нағашы ата"", ""нағашы əже"" деп атайды.
Немере – ұлдың баласы. Немере ата, əже үшін ыстық. Көбінесе олар тұңғыш немересін бауырына салып, ""өз балам"" деп өсіреді.
Оқи отырыңыз: Күшік күйеу деп кімдерді айтқан?
Өгей əке (ер), өгей шеше (əйел). Тағдырдың жазуымен кейде ер адам екінші рет үйленіп, əйел екінші біреуге тұрмысқа шыққанда оның балаларына екінші əкесі немесе шешесі ""өгей əке"", ""өгей шеше"" болады.
Өкіл əке (ер), өкіл шеше (əйел). Жас келін басқа жерге түскеннен кейін өз əке-шешесін сағынады, мұңаяды. Жанында бұрынғыдай жақын-жуық, достары да жоқ. Сондықтан барған жерінде жас келінге өз əке-шешесі орнына жүретін өкіл əке, өкіл шеше белгіленеді. Оған сый-сияпат ұсынылады. Ол жас келінге өз қызындай қарап, қамқоршы болып, ақыл береді. Бұл дəстүр Қазақстанның оңтүстігінде кездеседі.
Сіңілі (əйел). Бірге туған апасы (жақын туыстары) қыздардың кішісін сіңілі дейді. Аға, апа (əпке) алдында сіңілі мен інілердің құқы бірдей болғанымен ""қыздың жолы жіңішке"" деп жол көбінесе қызға тиеді.
Төркін (туыстық атау) – ұзатылған (тұрмысқа шыққан) қыздың туыс-туғандары. Қыз үшін жоғарыда айтылған үш жұрттың бірі осы төркін жұрт. Төркін деген сөз əйел адамға қолданылады. Алайда ол тұрмысқа шықпаған қызға қолданылмайды.
Ұл (ер) – шаңырақ иесі, ел, ру, əке кіндігінің жалғасы деп есептеледі. Ұл туғанда ""ат ұстар"" деп хабарлайды.
Шөбере – немеренің баласы. Шөберенің баласы ""шөпшек"", шөпшектің баласы ""немене"" деп аталады.
Іні (ер) – бірге туған ағайынды адамдардың жасы кішісі. Оның жасы кіші болғандықтан жолы да кіші болады. Іні – аға мен апанын ізбасары, сүйеніші, қолқанаты, сенімі, үміті. Ескере жүретін бір жайт: інінің баласы ағаға бала болады, ал сол балалар інінің апасына іні болып қала береді, яғни інісінің баласы іні болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Жігіттің үш жұрты бар: ағайын, яғни өз жұрты, нағашы жұрты және қайын жұрты.",,2023-09-01T15:15:15+05:00
aqquiryqty-burkitten-boktergige-deiin-nauryzym-qorygyn-qandai-qustar-mekendeidi,informburo.kz,Аққұйрықты бүркіттен бөктергіге дейін. Наурызым қорығын қандай құстар мекендейді?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/aqquiryqty-burkitten-boktergige-deiin-nauryzym-qorygyn-qandai-qustar-mekendeidi,"Наурызым қорығында қарағайлы орман, тұщы және тұзды көлдер, далалы аумақ бар. Бұл қорық – Солтүстік Қазақстанның ең көрікті жерлерінің бірі. Табиғатымен қоса аумақты мекендейтін тіршілік иелері де ерекше.
Мұнда құстың 318 түрі бар. Көбі – суда жүзетіндер мен торғайтәрізділер. Ал жыртқыш құстың 40 түрі мекен етеді: 29 күндізгі жыртқыш құстар мен 11 үкі түрлері бар.
Ең көп тараған және жиі кездесетіндер:
Қарақұс – қорықтағы бүркіт тұқымдасына жататындардың арасындағы ең көбі. Аумақта 30-дан астам жұп ұя салса, мұнда келіп-кететін құстардың саны 150-ден асады.
Аққұйрықты бүркіт – Еуразиядағы ең ірі жыртқыш құстардың бестігіне кіреді. Олардың салмағы 7 келіге жетуі мүмкін, бүркіттер диаметрі 2 метрге және қалыңдығы 2,5 метрге дейін жететін үлкен ұялар салады.
Дала бүркіті – ашық кеңістік тұрғыны. Наурызым – бұл құстардың ұя салатын аймағының солтүстік бөлігі, сондықтан саны көп емес.
Дала құладыны – жазық жерлерде мекендейді. Бұл кішкентай құстың негізгі азығы ұсақ кеміргіштер. Аталықтары cұр, ала аналықтары қоңыр түсті болып келеді.
Шалғын құладыны – құладындар тұқымдасының кең тараған түрі. Ұя салатын аумақтың шектеулі болған жағдайында олар ұяларын бір-бірінен 15 метр қашықтықта сала береді.
Қырғи – жасырын құс. Олжасын жылдам әрі үнсіз ұшып жетіп, тосыннан ұстайды. Бұл құс түрі қорықта жыл бой кездеседі, көбінесе қоныс аударуы кездерінде көзге түседі.
Кәдімгі күйкентай – орманда ғана емес, сондай-ақ орман белдеулерінде де қоныстанатын кең тараған сұңқар тұқымдас. Олар өздері ұя салмай, қарғатектестердің ескі ұяларын мекен етеді.
Бөктергі – кішкентай болғанына қарамастан, бұл құстар Наурызымнан Африканың оңтүстігіне – Намибия мен Ботсваннаға Кавказды батыстан Қара теңіздің үстінен айналып өтіп, қоныс аударады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Наурызым қорығы – еліміздің ең көне, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарының бірі. Ол 1931 жылы құрылды.",,2023-08-30T10:14:31+05:00
aqs-tagy-qudailar-bagy-tegin-qyzmet-etse-de-memleketke-paida-tusirip-otyrgan-sayabaq,informburo.kz,"АҚШ-тағы ""Құдайлар бағы"": Тегін қызмет етсе де, мемлекетке пайда түсіріп отырған саябақ",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/aqs-tagy-qudailar-bagy-tegin-qyzmet-etse-de-memleketke-paida-tusirip-otyrgan-sayabaq,"CAMEX туры аясында Орталық Азия журналистері Колорадо штатындағы Колорадо-Спрингс қаласының аумағында орналасқан ""Құдайлар бағы"" паркін аралады. Бұл парк мемлекеттен бір тиын алмай, керісінше қала бюджетіне ақша беруімен ерекшеленеді. Паркке кіру үшін ешқандай ақы сұралмайды. Сонда ""Құдайлар бағы"" ақшаны қайдан табады? Информбюро тілшісі АҚШ-қа барған сапарында осы сұраққа жауап іздеді.
1859 жылы екі картограф қала құрылысын бастау үшін аймақты зерттеуге келеді. Сол кезде ерекше әрі әдемі құмды жартастарды көріп ""Құдайлар жиналатын тамаша орын екен. Garden of Gods, яғни ""Құдайлар бағы"" атайық” деген екен.
1870 жылы аймаққа темір жол тартылып, бір жылдан кейін Колорадо-Спрингс қаласының іргетасы қаланады. Бизнесмен Чарльз Эллиот Перкинс жазғы үйі үшін ""Құдайлар бағынан” жер сатып алады. Бірақ ол жерге үй салмай, табиғи орынды сол күйінде сақтап қалады.
Перкинс 1907 жылы қайтыс болмастан бұрын бұл жерді ""Құдайлар бағы"" ақысыз қоғамдық парк болуы керек деп шешкен. 1909 жылы Перкинстің балалары өсиетіне құлақ асып, жеке меншіктеріндегі паркті Колорадо-Спрингс қаласына сыйға береді.
Перкинстің үш принципі әлі күнге дейін сақталады:
1994 жылы қайырымдылық ұйымы негізінде паркті қорғау және сақтау мақсатында ""Құдайлар бағы” қоры құрылды. Қорға ""Құдайлар бағы” келушілер орталығынан түскен қаржы мен демеушілерден жиналған қайырымдылық ақшасы құйылады. Бұл қаржы парктің пайдасына жарайтын жобалар мен бағдарламаларды қолдауға жұмсалады. Қор құрылғалы қалаға және өзге де табиғатты қорғау ұйымдарына паркті сақтау, ұстап тұру, қызметін жақсарту және білім беру бағдарламалары үшін 5 миллион АҚШ долларынан астам қаржы бөлді. Бұл қаражат қызметкерлердің жалақысын төлеуге, соқпақтарды, жол белгілерін, нысандарды, өсімдіктерді инвазивті бақылауды, дәретханаларды, көліктерді және паркке пайда әкелетін басқа да маңызды жобалардың шығындарын өтеуге жұмсалды.
Колорадо-Спрингс әкімшілігі жыл сайын Қорға жобалар тізімін ұсынады. Қор қаражаты жететін жобаларды жүзеге асырады. Қосымша қаражат пайда болған кезде басқа жобаларды сұрайды.
""Бюджетіміз аз, өйткені Колорадо-Спрингте парктер көп. Бірақ ең танымалы – ""Құдайлар бағы”. Жыл сайын төрт миллион адам келеді. Олардың бәрін қабылдау үшін тамақтанатын жер, дәретхана керек. Колорадо-Спрингс қаласы мен парк арасындағы шарт бойынша түскен қаржының 70%-і парк бюджетіне кетеді. 2022 жылы 640 мың АҚШ долларын қала бюджетіне аудардық. Парк толығымен тегін. Интерактивтер, көрмелер бар. Ал келішулер мен табиғат орталығы білім беру бағдарламаларын жүзеге асырып, парк бюджетіне ақшаның тұрақты түсіп тұруын қамтамасыз етеді. Орталықтағы кәдесыйлар дүкені табысының бір бөлігін бізге береді. Кафе де солай"", – деді ""Құдайлар бағы"" келушілер және табиғат орталығының операциялық директоры Кристина Хейвуд.
Парктің аумағы үлкен. Оны жаяу аралауға да болады, дегенмен автокөлік, сигвей, электр велосипеді турларын алсаңыз біршама уақыт ұтасыз. 1909 жылдан бері қонақтарды аралатып жүрген көлікке отыра аласыз. Әр турдың бағасы әртүрлі: гид турлар бес АҚШ долларынан басталады. Парк аумағында велосипед жолы бар, сол себепті өз велосипедіңізді әкелсеңіз болады. Электр және тау велосипедін жалға алуға болады. Орталық сақтық ережелерін түсіндіріп, карта ұсынады.
Сондай-ақ парк құзға өрмелеу, атқа міну бағдарламаларын, әртүрлі ойындар, тегін аудиотур ұсынады.
""Әр турдан түскен қаржының бір бөлігін алып отырамыз. Сурет салу, йога сабақтарымыз бар. Мүгедектерге арналған арнайы бағдарламаларымыз бар. Бағдарламалардың ақысы – 5-12 доллар. Оны сабақ беретін мамандарға төлейміз. Орталықта ақша жинайтын қорап қойылған. Қорапты штат-штатқа бөліп қойдық. Әр адам өзінің штатына ақша салады. Осылайша адамдарды қайырымдылық жасауға ынталандырамыз. Қай штат жеңетінін анықтаймыз. Әзірге Техас штаты алда келе жатыр"", – деді Кристина Хейвуд.
""Құдайлар бағы"" Америкадағы бірінші, әлемдегі екінші қала паркі деп есептеледі. Жыл сайын паркке 4 миллионнан астам адам келеді. Осыншама адамды қабылдау үшін оларға дәретхана, тамақтанатын орын қажет. Штатта 42 адам ғана бар. Еріктілер де көмектеседі.
""Күніне кемі 200-300 адам келеді. Кейде 10-12 мың адамға жетеді. Біз тек ғимаратқа кіріп-шыққан адамдарды есептейміз. Паркке өз бетімен келетіндер де бар. Қаладан ешқандай ақша алмаймыз, керісінше оларға береміз. Өз шығынымызды өзіміз жабамыз. Пандемия ауыр соққы болды. 2020 жылы наурызда маусым басталарда жабылдық. Ендігі мақсатымыз –  пандемияға дейінгі көрсеткіштерге жету"", – деді орталықтың операциялық директоры.
Келушілер орталығында жер бедерінің қалыптасуы, миллиондаған жылдар бұрын өмір сүрген жануарлар туралы интерактивті видео көрсетіледі. Экспонаттар да қойылған. Қонақтар парк аумағынан арқарды, аюды, жыртқыш құстарды, сілеусінді көре алады. Жақында ғана парк қызметкерлері барысты көрген екен. Келушілерге еш қауіп жоқ, өйткені олар жабайы жануарларға жақын бара алмайды. Жануарлар парктің солтүстігіндегі каньонды мекендейді. Құстар жұмыртқа сала бастағанда құзға өрмелейтін жол жабылады. Мамандар жануарларды санайды. Тіпті құмырсқалардың көшіп кетпеуін қадағалайды.
Кристина Хейвуд әкімдік парк берген ақшаға дәретхана, жол салатынын, білім беру бағдарламаларын қаржыландырандыратынын айта кетті. ""Құдайлар бағының"" ұлттық парктер арасында орналасуы қолайлы болып отыр. Себебі олар жол-жөнекей Колорадо-Спрингстегі паркке де соға кетеді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Garden of Gods паркіне жыл сайын 4 миллионнан астам адам келеді.,,2023-08-03T14:00:00+05:00
million-tenge-zalaqy-usynatyn-3-bos-zumys-orny-elektrondy-enbek-birzasyna-solu,informburo.kz,Миллион теңге жалақы ұсынатын 3 бос жұмыс орны. Электронды еңбек биржасына шолу,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/million-tenge-zalaqy-usynatyn-3-bos-zumys-orny-elektrondy-enbek-birzasyna-solu,"Enbek.kz электронды еңбек биржасына жұмыс берушілер бос жұмыс орындарын, ал жұмыс іздеушілер өздерінің түйіндемелерін орналастыра алады. Бүгінде цифрлық алаңда өзекті 8 739 бос жұмыс орны бар. Осы орайда Информбюро порталы Enbek платформасындағы ең көп жалақы төленетін үш маманға қандай талаптар қойылатынын анықтады.
Павлодар облысы Екібастұз қаласындағы ""Болат Нұржанов атындағы ""Екібастұз ГРЭС-1"" ЖШС инвестициялық жобалар бойынша атқарушы директор іздейді . Үміткердің жоғары білімі, кемінде 5 жыл жұмыс өтілі болуы керек. Толық жұмыс күні.
Жалақы: 1 161 856 теңгеден 1 452 320 теңгеге дейін.
Талаптар:
Міндеттері:
Электр энергиясымен, газбен, бумен, ыстық сумен және ауаны кондициялаумен жабдықтайтын ""Екібастұз ГРЭС-1"" ЖШС қарамағында 1405 қызметкер жұмыс істейді.
Оқи отырыңыз: Жұмыссыз әйелдерге арналған ""IT-әйел"" бағдарламасы іске қосылды
Жалақы: 1 млн теңгеден 1 499 997 теңгеге дейін.
Қойылатын талаптар:
Міндеттері:
QazCloud ЖШС құрамында 420 қызметкер бар.
Оқи отырыңыз: Жұмыссыз қалғанда берілетін жәрдемақы 224 мың теңгеге жетуі мүмкін. Оны қалай алуға болады?
QazCloud ЖШС web-әзірлеуші, яғни Senior Backend developer іздейді . Мұнда да жоғары білім талап етілмейді. Жалпы орта білімі болса жеткілікті. Ең бастысы осы салада жұмыс өтілі болуы керек. Сынақ мерзімі біткен соң қызметкерге және отбасындағы төрт адамға медициналық сақтандыру жасалады.
Жалақы: 900 мыңнан 1 млн 200 мың теңгеге дейін.
Қойылатын талаптар:
Қосымша талаптар:
Міндеттері:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Электронды еңбек биржасында ұсынылған ең жоғары жалақы – 1,5 миллион теңге.",,2023-09-06T15:30:00+05:00
nege-ezelgi-mysyr-elitasy-balyqtan-ziirkendi-nemese-onyn-orkeniet-damuyna-ulesi-qandai,informburo.kz,Неге ежелгі Мысыр элитасы балықтан жиіркенді немесе оның өркениет дамуына үлесі қандай?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/nege-ezelgi-mysyr-elitasy-balyqtan-ziirkendi-nemese-onyn-orkeniet-damuyna-ulesi-qandai,"Тарихшылардың пікірінше, ежелгі адамдардың қоныстарында табылған сүйектердің 80 пайызы балықтарға тиесілі болған. Сондай-ақ адамдардың отырықшы өмір салтына алғаш қадам басуына да балықтар септігін тигізген.
Аң аулау әдетте белсенді қозғалысты қажет ететін шаруа. Сондай-ақ, өмірге төндіретін қаупі де аз емес. Оның қасында, балық аулау адамдар үшін әлдеқайда қолайлы еді: олар барлық өзен-көлдерде болды және оны аулау қауіп тудырмайтын.
Сонымен қатар, балық аулау адамдардың алғаш рет теңізге шығуына себеп болған деп есептеледі. Соның арқасында адамдар салдар мен қайықтар жасап үйренген.
Бір қызығы, уақыт өте келе балыққа деген көзқарас өзгерді. Мысалы, ежелгі мысырлықтар оны таза емес өнім деп санаған. Мысыр элитасы балықтан жиіркенетін, ал абыздарға оны тұтынуға мүлдем тыйым салынды. Гректер де ұқсас пікірде болды. Афина мен Спартада ол кедейлерге арналған тағам болып есептелді. Алайда, отарлау дәуірінің басталуымен жағдай өзгерді.
Қара теңіз жанында колониялар құрылғаннан кейін ол жердегі барлық байлықтар Грецияға ағыла бастады. Солардың бірі Днепр бекіресі еді. Ол грек ақсүйектерінің сүйікті балығына айналды. Геродот Днепр өзенінің (ол кезде Борисфен) суы мен балығын мақтап жазды. Дегенмен, Эллада ақсүйектерінің арасында бірінші орында балықтың басқа түрі – тунец тұрды. Гректер оны Жерорта теңізінің алтыны деп атады. Бұл балық гректер арасында ғана емес, теңіздің барлық жағалауларындағы халықтарға танымал еді.
Финикиялықтар тунец балығын монеталарда бейнеледі. Тарихшылар бұл өркениеттің негізгі пайда көзі тунец аулау болды деп санайды. Финикияның портты қаласы Карфаген балық саудасы арқылы тез байып, көп ұзамай аймақтың ең гүлденген орталығына айналды. Ал ықпалды Римге бұл ұнамады. Нәтижесінде Пуни ретінде тарихқа енген бірқатар соғыстар басталды.
Кейбір ғалымдар оларды көне заманның дүниежүзілік соғысы деп атайды, өйткені оған Жерорта теңізінің барлық халықтары қатысты. Карфагеннің жойылуымен аяқталған шайқастардың нәтижесінде бір жарым миллионға дейін адам қаза тапты. Қазірдің өзінде бұл үлкен шығын боп есептеледі, ал сол кездер үшін аса ауқымды сандар еді, өйткені ол заманда жердің бүкіл халқы 250-300 миллионды құраған.
Тунец Пуни соғыстарында деликатес боп саналмады, ежелгі еуропалықтар үшін қолжетімді және танымал өнімге айналды. Балық үлкен құрметке ие болды, сондықтан оған әртүрлі рәсімдер, культтер арналды және тіпті символ ретінде пайдаланылды.
Бірнеше жыл бұрын ғалымдар Германияның солтүстігінде табылған балық қалдықтарының ДНК-сын зерттеді. Белгілі болғандай, оны 400-ші жылдары Ұлыбританияның солтүстігінде викингтердің арғы аталары скандинавиялықтар аулаған. Олар тек VIII ғасырда ғана Еуропаның қарғысына ұшыраған шапқыншыларға айналды. Ал бұрын бейбіт балықшылар болатын. Дәл сол кезде олар кемелерді шебер басқаруды үйренді. Кейіннен шапқыншылық пен жаулап алу жорықтары белең алған кезде де барлық скандинавиялықтарды қарақшылар мен жауынгерлер деуге болмайды: көбісі үшін балық аулау әлі де өмірдің басты кәсібі боп қала берді.
Оқи отырыңыз:
Балық аулау үшін викингтер батысқа қарай жылжып, Исландияға жетті. Мұнда олар іздеген бағалы балығы – атлантикалық нәлімді (солтүстік теңіздерде кездесетін балық түрі) тапты. X ғасырда скандинавиялықтар оның артынан қуып Гренландия жағалауына жетті. Бірақ викингтер тоқтамай, одан әрі қарай жылжи берді, сөйтіп Х ғасырда Колумбтан бұрын Американы ашты.
Адамдардың жай ғана қарапайым балық үшін соншама қауіпті жолдарды жүріп өткені таңғалдыруы мүмкін. Алайда, оның себебі ортағасырлық Еуропаның аса діни қоғам болуында еді. Шіркеуге бару немесе бармау туралы мәселе туындаған жоқ. Ал діни нормаларды сақтамауға мүлдем жол берілмейтін. Бұл посттарға да қатысты болды. Пост кезінде тек суық саналатын тағамды тұтынуға рұқсат етілді. Ал балық суда жүзгендіктен, оны суық тағамдарға жатқызды.
Осылайша, дін балықтың өнім ретіндегі құндылығын арттырды, өйткені барлық жұма, посттар және діни мерекелер жарты жылға жуық уақыт бойы созылды. Осылайша, балық байлықтың символына айналды. Мысалы, Англияда патшалар балық аулауға монополия құрды және балықты қарапайым адамдарға жеткізбеу үшін өзен арналарын жауып тастады. Тіпті, заңсыз балық аулағаны үшін өлім жазасын белгіледі.
Өнеркәсіптік революция кезеңінде алдымен Англия, содан кейін Еуропаның басқа да елдері қарқынды дами бастады. Алайда, балық аулау саласында ілгерілеу байқалмады. XIX ғасырда балық әлі де бұрынғы әдістермен ауланды. Балық аулайтын кемелердің көбісі ескі болды.
Сонымен қатар, өнімге сұраныс артып, теңіздегі балық саны азая бастады. Олар тым көп және жиі аулана бергендіктен, уылдырық шашып үлгермей жатты. Бұл мәселеге бірінші болып бас қатырғандар да ағылшындар еді.
Ұлыбританияда балық аулау комиссиясы құрылып, оның басшысы зоолог ғалым Генри Хаксли болды. Алайда, ол балықтың азаюы туралы әңгімелердің ғылыми негізі жоқ екенін және өндіріске зиян тигізбейтінін мәлімдеді. Хаксли ірі балық аулау компаниялары есебінен жалақы алғандықтан, солардың мүддесін қорғайтын еді. Оның позициясының арқасында балық аулау тәсілдері ақыры жаңара бастады және ескі кемелердің орнына заманауи траулерлер мен өнеркәсіптік тоңазытқыштар пайда болды.
Ғасырлар бойы адам балықты қожетімді азық ретінде қарастырып келді. Алайда, Халықаралық табиғатты қорғау одағының қызыл тізіміне сәйкес, белгілі балық түрлерінің бес пайызы жойылу алдында тұр. Бұл түрлердің толық жойылуы қоректік тізбегінің бұзылуына әкеледі, бұл өз кезегінде бүкіл экожүйеге қауіп төндіреді.
Ғалымдардың пікірінше, егер алдағы 30 жылда аталған балық түрлерінің популяциясын қалпына келтіру мақсатында тиісті шаралар қабылданбаса, басқа да жануарлар мен құстар үшін жойылу қаупі туындамақ. Бұған қоса, жаһандық климаттың өзгеруі мен температураның өсуін ескерсек, онда әлем биологиялық апаттың алдында тұруы мүмкін.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Балықтардың ежелгі түрі – шеміршекті балықтар 450-420 млн жыл бұрын пайда болған деп есептеледі.,,2023-07-29T09:01:24+05:00
prokrastinaciya-adamdardyn-nege-erteni-bitpeidi-psixoanalitikter-zauaby,informburo.kz,"Прокрастинация: Адамдардың неге ""ертеңі"" бітпейді? Психоаналитиктер жауабы",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/prokrastinaciya-adamdardyn-nege-erteni-bitpeidi-psixoanalitikter-zauaby,"Жүргізілген зерттеулер нәтижесіне сәйкес, ересектердің 15-20 пайызының істі әрдайым кейінге қалдыратыны және әйелдерге қарағанда ер азаматтардың көбіне прокрастинация жасайтыны белгілі болды.
Сондай-ақ, халықаралық сауалнамаға сәйкес, бәрінен көп Жапония студенттерінің прокрастинация жасайтыны, одан кейінгі орында Гонконг, Тайвань, АҚШ, Аустралия және Жаңа Зеландия елдерінің студенттері тұрғаны анықталды. Дәлірек, прокрастинация ЖОО студенттерінің 80-95 пайызына әсер етеді, олардың 50 пайызы мұны психологиялық кедергі деп біледі. Мұнымен қатар, аз жалақы алатын қызметкерлердің де прокрастинацияға бейім. Осы орайда қазақстандық психолог, психоаналитик мамандар прокрастинацияның қайдан шығатыны және одан арылу үшін не істеу керегін түсіндірді.
""Прокрастинация"" сөзі латын тілінен аударғанда ""ертеңге ауыстыру, тасымалдау"" дегенді білдіреді. Ал сөздің қолданылу мағынасына келетін болсақ – адамның бір істі кейінге қалдыруының салдары болатынын білетініне қарамастан оны кейінге шегеруі. Позитив психологияның негізін салушы, америкалық психолог Мартин Селигман мұны ""бой үйренген шарасыздық"" деп сипаттап, астарында перфекционизм мен максимализм жатқанын айтады. Басқа әріптестері де прокрастинацияның жаттанды әдет екенін айтады.
1977 жылы Пол Рингенбах ""прокрастинация"" терминін ғылыми айналымға енгізіп, ""Адам өміріндегі прокрастинация"" еңбегін жариялады. Артынша осы жылы Бил Кнаус пен Альберт Эллистің клиникалық зерттеулерге негізделген ""Прокрастинацияны өткеру"" атты еңбегі жарық көрді. Бұлардан кейін білім ордасындағы азаматтардың тапсырмаларды орындамай, неге кейінге шегере беретінін зерттейтін дара бағыт пайда болды. Соңғы статистикалық мәліметтерге сүйенсек, оқушылар мен студенттердің 53 пайызы және аспиранттардың 61 пайызы прокрастинацияға шалдыққан. Студенттер курстық жұмысты (46%), күн сайын оқуды (30%) және бақылау жұмысына дайындықты (28%) кейінге қалдырады. Осы тұста балалар психоаналитигі Гүлжан Амангелдинова жалқаулық пен прокрастинация жасаудың ара-жігі бар екенін айтады.
""Бір қарағанда прокрастинация мен жалқаулық бір ұғым болып көрінгенмен, екеуінің үлкен айырмашылығы бар. Жалқаулығы ұстаған кезде субъект еш әрекет жасамайды және бұл үшін іштей ұялмайды, өзін кінәлі сезінбейді. Бәлкім бұл өзін кінәлі сезінетіндей маңызды әрекет емес шығар. Ал прокрастинация кезінде жылдам орындалуы тиіс немесе нақты бір белгіленген мерзімі болады. Алайда адам осы бір істі жасаудың орнына өзін ақтап алудың амалын іздейді. Кейін істі дер кезінде қолға алмағаны үшін өзін жегідей жеп, барлық энергиясы сарқылады. Осы тұста ""Субъект әбден демалды"" деп қателесуіміз мүмкін. Керісінше олар сол бір істі жасамауы үшін басқа бірнәрсемен айналысады, жоқ жерден өзіне қиындық ойлап табады"", – деді Гүлжан Амангелдинова.
Оқи отырыңыз: ""Кәсіби күю"" синдромының себебі не және одан арылуға көмектесетін 3 тәсіл
Маман Сабина Байсалбай да прокрастинаторлардың өте белсенді болатынын айтады. Бұл олардың жалқау адамнан басты айырмашылығы. Прокрастинаторларға бұл белсенділік өзін ақтап алу үшін қажет.
""Ғылыми мақала жазамын деп жоспарлап отырған адам кенеттен тұрып үй жинап кетуі мүмкін. Әсіресе, студенттер емтиханға 3 күн қалғанда дайындалады, дипломды төртінші курстың соңғы семестрінде бір-ақ қолға алады. Прокрастинация кезінде адам өзін ақтап алу үшін дискомфорттан үлкен дискомфортқа қарай ығысады немесе дискомфорттан керісінше комфортқа жылжиды. Әдетте прокрастинаторлар үшін істелуге тиіс жұмыс өте ауыр болып көрінеді"", – деді психолог Сабина Байсалбай.
Ағылшын психологы Ноах Милграм прокрастинацияны 5 түрге бөледі:
Оқи отырыңыз: Балаға ақша жинау мен жұмсауды қалай үйреткен дұрыс? Психолог кеңесі
Психолог Сабина Байсалбай прокрастинацияның үш диаграммасы болатынын айтады: ""осыны жүзеге асырсам, жақсы болатын еді немесе бір жағынан міндеттімін""; ""прокрастинация кезінде маңыздыдан жалтару үшін басқа іспен бүркелемін"" және ""менің шын мәнінде жасағым келетіні"". Осы диаграммаға қарап әр адам прокрастинацияны қалай өткеріп жатқанын біле алады.
Мұнымен қатар прокрастинацияның үш негізгі құрылымы бар: іс-әрекет, когнитив және эмоция.
""Іс-әрекеттен құралған прокрастинация түрін талдап көрелік. Бір жерге жұмысқа орналасамын деп шешім қабылдадыңыз делік. Бұл үшін бірінші түйіндеме құрастырып жазу қажет, кейін бос жұмыс орындарын тауып, компанияның пошталарына таратамыз. Осы кезде адам комфорттан дискомфортқа өту туралы ойдың өзінен қорқып, жауапкершіліктен жалтара бастайды. Екіншісі – когнитив қиындықтар. Адамның интеллект деңгейі жоғары болса да, ол күші мен қалған уақытты дұрыс есептей алмауы мүмкін. Мысалы, келер айдың 25-іне дейін несиені өтеуге және коммуналдық төлем жасауға белгілі бір сомада қаражат қажет делік. Адам осыны біле тұра компанияларға түйіндемелерін таратпай жүре береді. Үшіншісі – осы әрекеттің астарында жатқан сезіммен байланысты себеп. Ол табыс пен сәтсіздік алдындағы қорқыныш және кінә сезімі. Жақындарының материалдық жағдайы төмен болса, бейсаналы табысты болуды адам кінә деп ойлауы мүмкін. Осыдан тағы бір құрылым – бейсаналы қиындықтар шығады"", – деді Гүлжан Амангелдинова.
Психоаналитик Зигмунд Фрейд өз еңбектерінде ""Эгосына"" қауіп төнген кезде адамның бойын үрей билейтінін жазады. Жеке индивид үшін белгілі бір істі қолға алып, оны соңына дейін жеткізу қауіпті болуы мүмкін. Ал ""Эго"" сыртқы қауіпті сезген кезде белгілі бір істі қолға алудан қашады, яғни адамда қорғаныш механизмдері іске қосылады.
1967 жылы ғалым Блатт пен Куйнлан прокрастинаторлардың болашаққа жоспар құруда қиындықтары барын алға тартты. Ал бұл өз кезегінде адамның бала күніндегі психологиялық жарақаттарымен, ата-анасымен қарым-қатынастағы қиындықтармен байланысты болуы мүмкін. Сондай-ақ адам белгілі бір іс-әрекетті орындаудан қашса, онда бұл – ""созылмалы прокрастинация синдромына"" шалдыққанның белгісі.
Оқи отырыңыз: ""Ең жақын адам"". Бауыр басу бала өміріне қалай әсер етеді?
""Бұл синдромға көбіне әке-шешесі немесе оларды алмастырған жақын адамы шектен тыс талап қойған балалар шалдығады. Сондай-ақ бұл балаларға ата-ана махаббаты, олармен жылы қарым-қатынас жетіспеген. Либерал немесе авторитарлы жолмен тәрбиелеген кезде де осылай болады"", – дейді Гүлжан Амангелдинова.
Психолог Сабина Байсалбайдың айтуынша, өзіне берер бағасы төмен адамдар прокрастинация жасайды. Мұнымен қатар маман мұны адамның өзіне шектен тыс талап қоюымен байланыстырады.
""Прокрастинация перфекционизммен де тығыз байланысты. Прокрастинаторлар ""Асығыс қалай болса, солай жасағаннан, асықпай идеал деңгейге жеткіземін"" деген оймен өмір сүреді. Ал табиғатта мінсіз ешнәрсе жоқ. Бұл да – жауапкершілікпен, қорқынышпен бетпе-бет кездесуден қашудың бір жолы"", – дейді психолог Сабина Байсалбай.
Бұдан өзге психоаналитик Жанар Оспан прокрастинаторларда ""Егер осы жолы тапсырманы жақсылап орындайтын болсам, онда келесі жолы маған артатын жүк ауыр болады"" деген ойдың болуы мүмкін екенін айтады.
""Қазақта ""Көштің алды болма – көз тиеді, арты болма – сөз тиеді"" деген мақал бар. Бала-шағасын осындай ұстаныммен тәрбиелейтін адамдар болады. Әлбетте мұндай отбасынан шыққан азаматтар межені жоғарылатудан қашады. ""Ауырдың үстімен, жеңілдің астымен жүргісі келеді. Бұл адамдар үшін жетістік ""қауіп"" ұғымымен қатар тұрады. Қандай да бір жолмен ерекшеленуден қорқады"", – дейді психоаналитик.
Оқи отырыңыз: Педагогтер мен психологтар үшін арнайы магистратура бөлімі ашылады
Сондай-ақ Жанар Оспан прокрастинаторлардың баланың еркіндігін шектейтін отбасылардан шығатынын айтады. Мұндай балалар бұйрық райда айтылған тапсырмалардан қашып, өзінің жеке қалауы мен мүддесі барын прокрастинация арқылы көрсетеді.
Алдағы уақытта отандық психоаналитик және психолог мамандардың прокрастинация жасамауға көмектесетін кеңестерін жариялайтын боламыз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Прокрастинация ЖОО студенттерінің 80-95 пайызына әсер етеді, олардың 50 пайызы мұны психологиялық кедергі деп біледі.",,2023-07-31T16:30:00+05:00
seulge-sayaxat-2023-zylgy-kuz-ben-qysta-qonaqtardy-ne-kutedi,informburo.kz,Сеулге саяхат: 2023 жылғы күз бен қыста қонақтарды не күтеді?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/seulge-sayaxat-2023-zylgy-kuz-ben-qysta-qonaqtardy-ne-kutedi,"Қазақстан мен Корея түрлі салада, соның ішінде саясат, экономика және мәдени қарым-қатынаста тығыз байланыс орнатып келеді. 1992 жылы екі ел арасында дипломатиялық қарым-қатынас орнағаннан бері соңғы 30 жыл ішінде, одан кейін 2009 жылы ""стратегиялық әріптестік"" орнағаннан бері достық және ынтымақтастық байланыстар қарқынды дамып жатыр.
Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметіне сүйенсек, Қазақстандықтар Кореяға емделу үшін де жиі барады. Пандемияға дейін бұл көрсеткіш жыл сайын 40% өссе, қазір Орталық Азия елдерінен Сеулге медициналық туризм үшін келетін пациенттердің 63 пайызы Қазақстаннан. Newsweek журналының 2023 жылғы әлемдегі ең жақсы ауруханалар тізіміне енгізілген 18 корей ауруханасының 13-і Сеулде орналасқан. Дегенмен емделіп қана қоймай, жұлдыздарын бүкіл әлем білетін қаланы тамашалауға баратындар да жетерлік. Осы орайда Informburo.kz Сеул қаласының ең көрікті жерлері туралы мәлімет, мекенжай және жұмыс уақыты туралы ақпарат ұсынады.
Былтыр ашылған Көк үй Сеулдің жаңа көрнекті орнына айналды. Мұнымен қатар Кенбоккун сарайының алдында орналасқан Кванхвамун алаңына келушілер демалып қана қоймай, Корея тарихымен терең таныса алады.
Жақында Сеулде жаңа альпинистік туризм орталығы ашылып, ерекше қызығушылық тудыратын нысанға айналды. Сеул қаласынан 30 минуттық жерде көптеген әдемі таулар бар. Пукхансан тауындағы альпинистік туризм орталығына келген кезде дене мен аяққа арналған киімді жалға алуға болады.
Оқи отырыңыз: Кореялық K-pop әртісі Kisu: Алматының ұнағаны соншалық, осында бейнебаян түсіргім келеді
""Биылғы жылдың екінші жартысында Сеулде айтулы іс-шаралар өткізу үшін біз қызу дайындық жүргізіп жатырмыз. Күзде сән және гастрономия фестивалі, қыста ""Сеул шамдары"" фестивалі мен  Кванхвамун алаңында үлкен базар ұйымдастырылады. Сондай-ақ т.б. мерекелік іс-шаралар өтеді деп жоспарланып отыр. Сеулдің тартымды имиджін бұдан да жақсарта түсу үшін сіздермен тиімді қарым-қатынас пен ынтымақтастық орнату маңызды екенін жақсы түсінемін"", – деді Сеул қаласы туризм ұйымының бас директоры Киль Ки Ён.
Бұл жыл сайын қараша айында Оңтүстік Кореяның Сеул қаласында өтетін шамдар фестивалі.
1. Өзіңізге жарасатын түстерді таңдаңыз
Өз корейлік макияжыңызды ойлап табыңыз – Amore Pacific Flagship Store (Seongsu). Теріңізбен тамаша үйлесетін ерін далабы мен реңкілік иісмайды жасап шығарыңыз. Мекенжайы: 7, Achasan-ro 11-gil, Seongdong-gu (Seongsu м.с.-нан 4 минуттық жерде). Жұмыс сағаты: 10:30-20:30 (дүйсенбі демалыс).
VIC’S LAB KOREA – Косметика жасау шеберлік класында қалауыңыз бойынша тамаша ерін далабы мен басқа да тері күтімі өнімдерін жасап шығарыңыз. Мекенжайы: 4F, 248-2, Donggyo-ro, Mapo-gu. Жұмыс сағаты: 11:00-17:00 (дүйсенбі демалыс).
Оқи отырыңыз: Алтынемел ұлттық паркінде жаңа визит-орталық ашылды
2. Нағыз корей сұлулығы мен сəнінен лəззат алыңыз
Beauty Play – әртүрлі косметикалық өнімдерді жəне бір күндік макияж сабақтарын қарап көріңіз. Мекенжай: 4-қабат, 73 Myeongdong-gil. Жұмыс сағаттары: 10:30-19:00 (жексенбі демалыс).
Sulwhasoo Bukchon Flagship Store Sulwhasoo компаниясының əртүрлі өнімдерімен жеке танысыңыз. Мекенжай: 47 Bukchon-ro, Jongno-gu (Anguk м.с.-нан 10 минуттық жерде). Жұмыс сағаттары: 10:00-20:00.
3. Мәңгі жадыңызда қалатын естелік
Ихва корейлік мектеп формасын жалға алу. Корей мектеп формасын киіп, Джамсилде ерекше күн өткізіңіз. Мекенжайы: 212, Olympic-ro, Songpa-gu, жерасты сауда орталығының 1-қабатында орналасқан. Жұмыс сағаттары: 9:00-22:30.
Life4Cut фотостудиясы. Достарыңыз, отбасыңыз жəне жақын адамдарыңызбен ерекше естеліктерді төрт түсірімді фотосуретте сақтаңыз.
1. Жанды жəне қызықты қойылымдар
Painters – жанды кескіндеме мен медиа-көркемөнерді қолданатын фантастикалық қойылым. Мекенжайы: 1-қабат Kyunghyang Art Hill, 3 Jeongdong-gil, Jung-gu. Жұмыс сағаттары: күніне 2 рет (17:00, 20:00), ұзақтығы – 70 минут.
NANTA – барлық жастағы адам ұнататын əлемдік деңгейдегі вербалды емес қойылым. Мекенжайы: 3-қабат UNESCO House, 26, Myeongdong-gil, Jung-gu. Жұмыс сағаты: сейсенбі, жұма – 20:00, сенбі, жексенбі – 14:00, 17:00.
Хондэде баскинг – көрермендермен бірге орындалатын Хондэ аймағындағы көше қойылымдары.
2. Сеул ішіндегі сапардан тəніңіз арқылы лəззат алыңыз
Seoul Tiger Bus – Seoul City Tour Bus: Сеулдің таңғажайып пейзажын тамашалауға болатын Кореядағы қала ішіндегі алғашқы туристік автобус.
Оқи отырыңыз: Қазақстанға Амур жолбарыстарын әкелуге дайындық қалай жүріп жатыр? Фоторепортаж
Seoul Hiking Tourism Center – жаяу серуендеуге арналған жабдықты жалға алып, қаланың қақ ортасында серуендеуге болады.  Мекенжайы: Samyang-ro 173-gil, Gangbuk-gu (Bukhansan Ui (2-шығыс) м.ст.-нан 5 минуттық жерде) Жұмыс сағаты: 9:00-18:00 (дүйсенбі демалыс).
Ханяндосон қамал қабырғасы – Сеулдің 600 жылдық тарихын және қаланың керемет көрінісін ашатын қамалға апаратын жол. Мекенжайы: Хехвамун қақпасы – Хынинчжимун қақпасы (4-желідегі Hyehwa м.ст.).
3. Сеулдің дəстүрлі сұлулығына баға беріңіз
Гёнбоккун сарайы. Жұмыс сағаты: 9:00-18:00 (сейсенбі демалыс).
Чхангёнгун сарайы. Жұмыс сағаты: 9:00-21:00 (дүйсенбі демалыс).
Доксугун сарайы. Жұмыс сағаты: 9:00-20:00 (дүйсенбі демалыс).
Чхандоккун сарайы. Жұмыс сағаты: 9:00-18:00 (дүйсенбі демалыс).
4. Күндізгі Сеул: түрлі-түсті ғажайыпқа толы қала
Көк үй (Чхонвадэ) Корея президенттерінің тарихы мен соңынан қалған ізімен танысыңыз. Мекенжайы: 1 Cheongwadae-ro, Jongno-gu (Gyeongbokgung (4-шығыс) метро станциясынан 15 минуттық жерде). Жұмыс сағаты: 9:00-18:00 (сейсенбі демалыс).
Ёыйдо ауданындағы Ханган саябағы. Мекенжай: Yeouido (5-желідегі Yeouinaru м.ст.).
Банпо ауданындағы Ханган саябағы. Мекенжай: Banpo-dong (9-желідегі Sinbanpo м.ст.)
Оқи отырыңыз: Көлсай мен Қайыңды туризмі: Саты шатқалында жаңа экологиялық маршрут ашылды
Намсан тауындағы Сеул мұнарасы. Мекенжайы: Yongsan-gu (3 пен 4 желілер қиылысындағы Chungmuro м.ст.). Жұмыс сағаты: жұмыс күндері – 12:00-21:00; демалыс күндері – 11:00-21:00.
Modern.Han ұсынған Ханбок сабынын жасау. Корейлердің дəстүрлі киімі Ханбок пішінінде сабын жасап көріңіз. Мекенжайы: Cheonggyecheon-ro, Jung-gu. Жұмыс сағаты: алдын ала тіркелу қажет.
5. Түнгі Сеул: түрлі-түсті ғажайыпқа толы қала
Хан өзенінде романтикалық атмосферада қайықпен жүзу. Мекенжайы: Ttukseom Park (7-желідегі Ttukseom Park м.ст.).
Golden Blue Marina клубында яхтамен тур. Мекенжайы: Sebitseom (3, 7 жəне 9 желілер қиылысындағы Express Bus Terminal м.ст.). Жұмыс сағаты: 09:00-22:00.
DDP (Тондэмун Дизайн Плаза) Осы мəдени орталықтағы əртүрлі өнер көрмесін зерттеуге болады. Мекенжайы: Dongdaemun (2, 4 жəне 5 желілер қиылысындағы Dongdaemun History and Culture Park м.ст.) Жұмыс сағаты: жұмыс күндері – 10:00 – 21:00; демалыс күндері – 00:00 – 24:00.
1. Сеулдің дәстүрлі базары
Кванчжан базары. Сеулдегі ең үлкен дəстүрлі базар. Мекенжай: Jongno-gu (2 жəне 5 желілер қиылысындағы Euljiro 4-ga м.ст.) Жұмыс сағаты: 09:00-18:00.
Тхонин дəстүрлі базары. ""Ёпчонды"" (ежелгі корей тиындары) жергілікті тағамға айырбастаңыз. Мекенжайы: 18 Jahamun-ro 15-gil, Jongno-gu. Жұмыс сағаты: 07:00-21:00.
Оқи отырыңыз: Қонаев қаласы облыс орталығы болғалы қалай түрленді? Фотоайғақ
2. Сеулдің ыстық нүктесі, Хипджиро
Ыльчжиро – ескі ғимараттарды заманауи атмосферамен үйлестіретін сəнді орын.
3. Корей тағамдарын өз қолыңызбен дайындаңыз
Үй Макколиін дайындау. Сыра қайнату орнында дəмді дəстүрлі күріш шарабы ""макколиді"" дайындап көріңіз. Мекенжайы: 9, Achasan-ro 49-gil, Gwangjin-gu. Жұмыс сағаты: 10:00-20:00 (жексенбі демалыс).
OME ұсынған K-food аспаздық шеберлік класы. Дəстүрлі базарды зерттеп, чапчхэ, кимчи жəне кимчи-чжон сияқты корей тағамдарын дайындап көріңіз. Мекенжайы: 22-1, Gosanja-ro 46-gil, Dongdaemun-gu. Жұмыс сағаты: тек алдын ала тіркелу арқылы.
4. Ең үздік корейлік көше тағамдары
Мёндонда әртүрлі көше тағамдарынан дәм татыңыз. Мекенжай: 3-шығыс аймағында Myeongdong м.ст.
Чонно-3 ""поджанмача"" көшесі. Жергілікті дəмді тағамның дəмін татып, ретро-атмосфераны сезініңіз. Мекенжайы: 4-шығыс аймағында Jongno 3-ga м.ст.
1. BTS ізімен Сеулді зерттеңіз
HYBE INSIGHT – BTS эмоцияларын жеке сезінуге болатын мəдени кешен.
Yoojung Sikdang мейрамханасы – BTS-тің дебюттік күндерінен бері сүйікті мейрамханасы.
Jeonjujip, Eulji Dabang – ""BTS Season Greetings 2021"" түсірілімінің орны.
Джамсиль спорт кешені – BTS мүшелерінің қол іздеріне қолыңызды тигізіңіз.
2. Дорама түсіру орындарына саяхат
Tehran кеңсесінің ғимараты – У ЁнУдың əріптестері оған есіктен кіруге көмектесетін жер. Мекенжайы: CENTERFIELD, Yeoksam-dong, Gangnam-gu.
Yangjae Citizen Forest м.ст. – Гон Ю Сон Ки Хунды Ддакджи ойынына шақыратын жер. Мекенжайы: Shinbundang желісіндегі Yangjae Citizen Forest м.ст.
Дан Бам – дораманың басты кейіпкер Пак Сэ Ро ашқан бар-мейрамхана. Мекенжайы: Itaewon-ro 27ga-gil, Yongsan-gu.
Сэун Чхонге сауда кешені – телехикаядағы негізгі оқиғалар орын алатын ең маңызды орын. Мекенжайы: 160, Cheonggyecheon-ro, Jung-gu.
Оқи отырыңыз: 700 мың теңгемен басталған бизнес. Ауыл кәсіпкері қалай агротуризмді дамытып отыр?
3. K-POP жұлдызы болыңыз
REAL K-POP DANCE – бүкіл əлемнен келген K-POP жанкүйерлеріне арналған бір күндік би сабағы. Мекенжай: Mapo-gu (Line 6 Mangwon).
KING STUDIO – өзіңіздің K-POP əніңізді жазыңыз жəне студияда музыкалық клип түсіріңіз. Мекенжайы: Samseong-ro 75-gil Gangnam-gu.
Осы екі ресурстан өзіңізге қажет ақпарат алып, Оңтүстік Кореяның көрікті жерлері туралы видеоларды көре аласыз: Visit Seoul Net, Visit Seoul TV.
Оқи отырыңыз: Қазақстандықтар 1 сәуірден бастап Оңтүстік Кореяға визасыз бара алады
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Соңғы 10 жылда Қазақстаннан Оңтүстік Кореяға емделу үшін баратындар саны артқан.,,2023-07-14T15:30:00+05:00
siz-unemi-kesigip-zuresiz-be-prokrastinaciyany-zenuge-arnalgan-5-adis,informburo.kz,Сіз үнемі кешігіп жүресіз бе? Прокрастинацияны жеңуге арналған 5 әдіс,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/siz-unemi-kesigip-zuresiz-be-prokrastinaciyany-zenuge-arnalgan-5-adis,"Прокрастинация тақырыбындағы бұған дейінгі мақаламызда қазақстандық психолог мамандар адамның прокрастинация жасау себебі, оның жалқаулықтан басты айырмашылығы және статистикалық мәліметтер туралы сөз қозғаған еді. Енді, міне, прокрастинация жасамауға көмектесетін бірнеше практикалық тәсіл туралы айтып берді. Мамандардың пікірінше, бұл психологиялық ""аурудан"" арылу үшін басымдықты анықтап, мақсатты қағаз бетіне түсірудің өзі жеткілікті.
Астаналық психоаналитик Жанар Оспанова прокрастинация жасамау үшін қарапайым тайм-менеджмент ережелерін сақтаудың өзі септігін тигізетінін айтады. Осы орайда маман бірінші адам ең қиын деп санайтын істен бастауға кеңес берді.
""Көп жағдайда прокрастинаторлар ең күрделі деген істі кейінге қалдырады. Канадалық оратор Брайан Трейси айтқандай, осы тұста адам ""ең дәмсіз бақаны бірінші болып жесе"", іштегі кінә сезімінен арылады. Прокрастинаторлардың жанын жегідей жейтін сезім осы. Екіншіден, бір істің қолынан келетінін көріп, өзіне деген сенімділігі артады"", – деді психоаналитик.
Ары қарай маман басымдықты анықтап алу үшін төмендегі рет бойынша кесте құрастыруға кеңес берді. Яғни жасалуы керек деген жұмыстарды үшке бөлу қажет:
Оқи отырыңыз: ""Кәсіби күю"" синдромының себебі не және одан арылуға көмектесетін 3 тәсіл
""Іште ауыр жүк болып тұрған жұмыстарды осылай үш санатқа бөліп алсақ игі. Үшінші санаттағы жұмыстар энергия жұмсауға тұрмайтындықтан, оларды бірден сызып тастаймыз. Ал біріншісіне ойланбастан кірісеміз. Мұнымен қатар, ортадағы аса шұғыл еместерге де уақыт пен энергия қалдырамыз. Прокрастинация жасайтын адамдардың басты қателігі – басымдық пен қажеттілікті анықтап алмай, шұғыл деген істерге кірісіп кете беруі "",  – деді Жанар Оспан.
Балалар психоаналитигі Гүлжан Амангелдинова көп жағдайда адамның прокрастинация жасап жатқанын түсінбейтінін айтады. Күнделікті әдетке айналған істерді қайталайды.
""Бұл азаматтар өзіне тым жоғары талап қоятын перфекционистер. Тіпті өзіне қаншалықты көп жауапкершілік алып жатқаны және мұның өзіне қаншалықты қажет екені туралы ойланбайды. Ғылым тілімен айтсақ – мұнша көп жауапкершілікті кейін кінә сезімін сезіну үшін ғана алады. Олар үшін кінәні сезіну қалыпты. Бұдан кейін осы кінә сезімінен арылу үшін тоқтаусыз жұмыс істейді. Мысалы, ""Оқуға түсуге дайындалмасам да, мен анама үй шаруасымен көмектесіп жүрмін. Бұл отбасыма қажет"" деп өзін ақтайды. Осы сценарийді болдырмау үшін ""антикесте"" әдісі өте жақсы көмектеседі"", – деді Гүлжан Амангелдинова.
Оқи отырыңыз: ""Болашақпен"" тіл курсын оқып, қалай шетелде білім алуға болады?
Маманның айтуынша, кестеде демалысқа үлкен мән беріледі. Адам бір күнді нақты демалыс етіп белгілеп, тұрақты түрде сол күнді өзіне арнайды. Екіншіден, кестеде жасалуы тиіс жұмыстардың уақыты нақты көрсетіледі. Мысалы, ""Жұма таңғы сағат 07.00-ден түскі сағат 12.00-ге дейін үйдің құжатын реттеймін"" дегендей.
""Прокрастинаторларды ""Мен әлі дайын емеспін"" деген сөзге қарап-ақ анықтауға болады. Мұндайда диплом жазамын деп іске кіріскен адам керек материалдарды бір папкадан екіншісіне ғана көшірумен айналысуы мүмкін, яғни нақты керек жұмысты істемейді, тек соған қатысты әрекетті қайталайды. Одан кейін ""жұмыс жүріп жатыр"" деп өзін алдайды. Бірақ мақсатына жетпеген кезде қайтадан өзін кінәлі сезінеді. Прокрастинаторлар көбіне өзі кейінге қалдыратын іске кіріскенде одан қаншалықты ләззат алатынын, кінә сезімінен арылудың қаншалықты жеңілдік сыйлайтынын біле бермейді. Осы кесте бойынша бір апта жұмыс істеп көрсе, оның өзі үлкен жетістік болмақ. Бұл мидағы жылдар бойы сақталған нейрондық байланыстарды басқаша түзуге көмектеседі. Бұған қоса адамда іштей үлкен мотивация пайда болады, — деді Гүлжан Амангелдинова.
Психолог Сабина Байсалбай прокрастинациядан арылу үшін мақсатты қағаз бетіне түсірудің өзі жеткілікті екенін айтады. Өйткені прокрастинация жасайтын адамдар өзіне нақты не керегін білмейді.
""Мысалы, журналист осы күні, осы уақыт аралығында осы спикерлерден пікір алуым керек деп мақаланың жалпы жобасын құрастырып алса, өзіне жақсы. Кей жағдайда адам мақала жазатын уақытта орнынан тұрып үй жинап кетуі мүмкін. Мұнымен қатар, прокрастинаторлар үшін мақсатты майда бөліктерге бөлу маңызды. Үйдің бірінші қабатынан бірден онынша қабатына секіру мүмкін емес. Егер осыны ескеріп мақсаттың орындалуы тиіс мерзімін ұзартатын болсақ, оған өзіміз ойлаған уақыттан да жылдам жетеміз. Бұған қоса мұндай ұзақмерзімді мақсат адамның күнде таңертең төсегінен жылдам тұрып, позитивті өмір сүруіне деген құлшынысын арттырады"", – деді Сабина Байсалбай.
Оқи отырыңыз: Жастарға арналған ипотека, несие, грант, оқу, стипендия және сыйлықтарға шолу
Психоаналитик Жанар Оспан прокрастинация жасайтын адамдардың ""жоқ"" деуге, өзіне ұнамайтын нәрсемен келіспеуге ұялатынын айтады. Кейде осының әсерінен өзі қаламаған өтініштерді орындап, эмоциялық күюге ұшырайды.
""Сенбі-жексенбі күні заңды демалысыңыз және өзіңіз де шаршап тұрсыз. Алайда тиімділікті бірінші орынға қоятын басшыңыз демалыста хабарласып қосымша тапсырма беріп шекараңызды бұзбақ болды делік. Жұмыстан бас тартудың орнына, тұтқаны көтермеуді жөн көресіз. Осы уақытта адамның энергиясы көп шығындалады. Прокрастинаторлар үшін ғана емес, барлық азаматқа жұмыс пен жеке өмірді араластырмай, қажет кезде шекара қоя білу маңызды. Бұдан өзге Америка ғалымдары ойлап тапқан хирургтер мен ұшқыштар жиі пайдаланатын чек-парақшаның көмегі мол. Алдымен тізім құрастырасыз, кейін барлығының сол тізімге сәйкес орындалған-орындалмағанын тексересіз. Егер қалтаңыз көтерсе, майда жұмыстардың барлығын өз мойнына алатын көмекші артық болмайды"", – деді Жанар Оспан.
Балалармен жұмыс істейтін Гүлжан Амангелдинова ""обсессив-компульсив іс-әрекеттерден"" арылуға шектен тыс жұмысбасты ортаның да кедергі келтіретінін айтады.
""Әр адам өзі жиі араласатын 5 тұлғаның қосындысы. Мысалы, қыз баласы арықтауға шешім қабылдап, күнде таңертең жүгірмек болды делік. Егер жанында салауатты өмір салтын қолдайтын, тек пайдалы тағамдарды тұтынатын құрбылары болса, ол бұл ойын жылдам жүзеге асырады. Алайда бұл бізді қолдамайтын отбасы, достардан теріс айналу деген сөз емес. Арада жылы қарым-қатынасты сақтай отырып та алыстауға болады. Ата-ананың баланың болашақ өміріне әсер ететіні сөзсіз. Кей ата-ана демалыста да тыным таппайды немесе баланы жұбату керек кезде қинап ойнатып қояды, бірнәрсе істетеді. Өскенде бұл балалар сабырсыз, тез ашуланшақ болады. Дегенмен кез келген жаста бастағы бағдарламаны өзгертуге болады"", – деді Гүлжан Амангелдинова.
Ал сіз ойыңызға алған істі қаншалықты жылдам жүзеге асырасыз? Әлде прокрастинаторлар қатарынансыз ба?
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Психологтар әр адамның өзінің жанында жүрген бес тұлғаның қосындысы екенін айтады.,,2023-08-02T13:00:00+05:00
tutynusylardyn-quqygyn-qorgau-tarixy-men-ondagy-qogamdyq-uiymdardyn-roli-qandai,informburo.kz,Тұтынушылардың құқығын қорғау тарихы мен ондағы қоғамдық ұйымдардың рөлі қандай?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/tutynusylardyn-quqygyn-qorgau-tarixy-men-ondagy-qogamdyq-uiymdardyn-roli-qandai,"Заңға сәйкес, тұтынушы – жеке, отбасылық, тұрмыстық және басқа да кәсіпкерлік қызметпен байланысты емес қажеттіліктер үшін өнімді (жұмысты, көрсетілетін қызметті) тапсырыс беруге және (немесе) пайдалануға ниетті азамат. Тұтынушылардың құқығын қорғау – тұтынушы мен кәсіпкерлік субъектілері арасында туындайтын қатынастарды реттеуге бағытталған мемлекет және қоғамдық қозғалыстар жүзеге асыратын шаралар кешені.
Қазақстан Республикасының тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы заңнамасы елдің Конституциясына негізделеді және өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады.
Тұтынушылардың құқықтарын құқықтық реттеу Рим императорлары тұсында пайда болды. Бұл туралы авторлар С. Романовская мен С. Мороз ""Тұтынушылардың құқықтарын қорғау"" кітабында жазады. Олардың пікірінше, императорлар тауарлардың кейбір түрлеріне тұрақты баға белгілеу арқылы бағаның өсуімен күрескен.
177 жылы император Комод бағаның өсуіне қарсы күресу үшін қарапайым Рим халқы үшін бағаны өсірген қастандық жасаушыларды жазалаған. Дигест XIX кітаптың бірінші атауында сатып алу-сату шартының талаптарын бұзу туралы шағымданудың алғашқы жағдайларын қарастырды. Римдік заңгерлер адалдық принципі – bona fides қағидасын әрқашан бірінші орынға қойған.
Бүгінгі заманға оралсақ, мемлекет басшысы тауарлар мен қызметтердің сапасын арттыру халықтың әл-ауқатының маңызды аспектілерінің бірі екендігін бірнеше рет айтқан болатын.
Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі уәкілетті орган реттеу және мемлекеттік бақылаумен айналысады, сонымен қатар тұтынушылардың құқықтарын қорғауды іс жүзінде жүзеге асыру процессінде қоғамдық бірлестіктер маңызды рөл атқарады.
Мемлекеттік мекеменің үкіметтік емес сектормен бірлескен жұмыс істеу жүйесі Германия мен Польшада бұрыннан бар.
Сауда министрлігінің сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау аймақтық департаменттері тұтынушылардың құқықтарын қорғаумен айналысатын қоғамдық бірлестіктермен бірлесе тұрақты тұрде жұмыс жүргізеді.
""Біз мемлекеттік органмен бірлесіп коммуналдық қызмет, медициналық қызмет көрсету, тұрмыстық қызмет көрсету және білім беру салаларындағы тұтынушылардың құқықтарын қорғау жүйесін, сондай-ақ бизнес өкілдерінің тиісті жауапкершілігін қарастырдық. Тұтынушыларға олардың заңды құқықтарын түсіндіру бойынша жұмыстар жүргізуді жоспарлап отырмыз"", – дейді ""Әділет"" қоғамдық бірлестігінің төрағасы Еркін Томпиев.
Мемлекеттік орган мен қоғамдық ұйымдар арасындағы ынтымақтастықтың нәтижесінде азаматтардың тұтынушылық сауаттылығы мен талапшылдық деңгейі артуы тиіс.
Қазіргі таңда көбінесе азаматтардың медициналық қызмет көрсету, байланыс қызметтері, қалалық қоғамдық көліктер мен қоғамдық тамақтандыру қызметтерінің сапасына көңілі толмайды. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жүйесінің тиімділігін арттыру үшін үкімет заңнамаға түзетулер әзірлеп қойған. Осылайша, тұтынушылардың құқықтарын қорғау бойынша омбудсмен институтын енгізу жоспарланып отыр.
Ұлттық тенденция адам құқықтары жөніндегі омбудсмендердің, кәсіпкерлердің, инвесторлардың, балалар, банк және сақтандыру салаларындағы өзектілігі мен қажеттілігін көрсетеді.
Дегенмен, бүгінгі күнге дейін оқылық бар – ол тұрғын үй-коммуналдық секторында, байланыс, туризм, медициналық қызмет көрсету, ішкі сауда, көлік және басқа да тұрмыстық қызмет көрсету салаларында тұтынушылардың құқықтарын қорғау бойынша қоғамдық-саяси тұлғаның жоқтылығы.
Омбудсмен институты тағайындалған тұлғаға ерекше қоғамдық мәртебе береді, ол тұтынушылар қауымының көзі мен үні, қоғамдық бірлестіктердің үйлестірушісі қызметін атқарады.
2022 жылы жүргізілген социологиялық сауалнама нәтижелері бойынша 10 мың респонденттің 56 пайызы Омбудсмен институтын енгізу қажет деп санайды. Оның негізгі функциялары кеңес беру, тұтынушылардың мемлекеттік мекемелерінің жұмысын үйлестіру, нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу жұмыстарына қатысу, тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласы бойынша жыл сайынғы есепті әзірлеу, тұтынушылардың шектеусіз санының құқықтарын қорғау болады.
Сонымен қатар, заң жобасы тұтынушылардың құқықтарын қорғаудың негізгі қағидаттарын қызметтерді тұтынудың барлық салаларына таратуды ұсынады.
Қолданыстағы заң тиісті заңдармен реттелетін қаржылық, әлеуметтік, медициналық, туристік және басқа да қызмет көрсету салаларындағы мәселелерді реттеуде қолданылмайды. Нәтижесінде, осы қызмет түрлері бойынша дауларды қарау кезінде соттар «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» ҚР Заңның нормаларын назарға алмай, заңның 2-бабына сілтеме жасайды. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, байланыс, туризм, мәдениет, сауда, көлік және басқа да тұтынуға қызмет көрсету салаларын реттейтін нормативтік құқықтық актілермен құқықтық қайшылықтар бар.
Осыған байланысты Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы заңнаманың нормаларына қаржылық және ақылы қызметтерді қоспағанда, қызмет көрсетудің барлық салаларында ""Тұтынушылардың негізгі құқықтары"" мәртебесін беріп, жоғары айтылған салаларға тұтынушылардың құқықтарын қорғау ережелерін қолдану ұсынылады. Өз кезегінде тұтынушылардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша мемлекеттік органдарды салааралық үйлестіру күшейтілетін болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тұтынушы деген кім? Ол – бәріміз. Біздің әрқайсымыз тұтынушымыз.,,2023-09-05T16:50:08+05:00
zoldas-pen-tamyrdyn-aiyrmasy-qandai-qazaqsa-tuystyq-zaqyndyq-ataularga-solu,informburo.kz,"Жолдас пен тамырдың айырмасы қандай? Қазақша туыстық, жақындық атауларға шолу",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zoldas-pen-tamyrdyn-aiyrmasy-qandai-qazaqsa-tuystyq-zaqyndyq-ataularga-solu,"Осыған дейін этнограф-жазушы Сейіт Кенжеахметұлының қазақ халқына тән туыстық атауларға берген анықтамасын жазған едік. Жазушы ""Туыстық атаулар сыры"" еңбегінде қазақ халқына тән туыстық байланыс, қарым-қатынас пен салт-дəстүрдің жөн-жосығы, оның əр адам өміріндегі орны мен қызметін баяндаған. Бұл жолы Информбюро порталы Серік Кенжеахметұлы анықтама берген адамға қатысты атау сөздердің мән-мағынасын ұсынады.
Оқи отырыңыз: Абысыннан ініге дейін: Туыстық атаулар әліппесі
Сəби – 1-5 жас аралығындағы əлі ес білмейтін бала.
Бозбала (ер) – жасы 14-16-ға толған жасөспірім. Бұл балалық пен жігіттіктің арасындағы өтпелі балғын шақ. Бұрынғы кезде бұл жастағы бозбалалар ат жалын тартып мініп елдік, ерлік істерге араласа бастаған. Ержеткен деп те айтады.
Бойжеткен (əйел) – жасы 14-16-ға толған қыз. Бойжеткен қызды елі, жұрты мəпелеп өсіріп, жақсы тəрбиеге баулиды. Əсіресе, жеңгелері оған ""сырғалым"", ""күлімкөзім"", ""ерке"" деп сүйкімді ат қояды.
Жігіт (ер) – кəмелетке толған ер азамат. Бозбаладан бастап ел ағасы жасына дейінгі адамдарды жігіт дейді.
Бойдақ (ер) – кəмелетке толған, бірақ үйленбеген адам. Жасы асқан, бірақ тұрмысқа шықпай қалған əйелді де бойдақ дейді.
Келіншек (əйел) –  тұрмысқа шығып бір-екі бала туған жас əйел. Кей жерлерде жігіттер əйелін келіншегім деп таныстырады.
Жар. Жұбай. (ер, əйел) – ер адамның əйелі, əйелдің күйеуі. Көбінесе əйелім, күйеуім деудің орнына сыпайылап жарым, жұбайым деп те айта береді. Сол сияқты зайын деген де жұбайылық ұғымды білдіреді. Бұл сөз көбінесе əйелге қатысты айтылады.
Қолбала (əйел). Бұрынғы кездерде біреулер туыстық жақындығы жоқ жетім қыздарды асырап, тəрбиелеп өсірген, əртүрлі үй жұмысына пайдаланған. Оны қолбала деп атаған. Ол өсіп, бой жетіп, кəмілетке толған соң асыраушы адам өзінің інісіне, баласына əйелдікке əперген.
Бай (ер) – күйеуі, ері деген сөздің орнына қолданылатын ежелгі атау. Қазір замандас, құрдас əйелдер бір-біріне əзіл ретінде сенің байың, менің жаман байым деп айта береді. Бай деген сөздің екінші мағанасы дəулетті деген ұғымды білдіреді.
Бəйбіше – бірінші əйел деген ұғымды білдіреді. Осы ғасыр басына дейін ауқатты ер адамдар бірнеше əйел алған. Бірінші əйел бəйбiше деп аталып, үй-іші шаруашылығын сол атқарған. Кейінгі əйелдерге қарағанда оның өмір, билігі үстемдеу, күйеуіне сөзі өтімді болған. Бəйбішеден туған балалар да өктем, жол-жоралғы да соларға тиген.
Тоқал – екінші не үшінші əйел. Бəйбішеге қарағанда оның хақы төмен жəне бəйбіше тоқалға жəбір беріп, қатаң ұстаған. Тоқалдан туған балалар бəйбішенің балаларынан төмен саналған.
Серік (ер, əйел) – жанға демеу бола алатын жақсы адам. Ол əр жерде, əсіресе сапарда жанашыр, қамқор, сүйеніші, пана, əрі демеуші.
Жолдас. Бұрынғы кезде бағыты бір, сапарлас адамдарды жолы бір болған соң ""жолдас"" деп атаған. Қазір жолдас та ""дос"" мағынасында қолданып жүр. Жолы бір болғанмен танымайтын адамдар да бір-біріне қарасып, қолұшын беріп қарайласа жүреді. Мұны үй жолдас деп атайды.
Қолқанат (бала) – алып кел, барып келге жараған 4-5 жасар сəби. Оның сол жұмысқа жарағанына үлкендер риза болып, қолқанатым деп сүйініп, қуанып отырады.
Дос (ер, əйел). Екі адамның бір-бірімен сыр жасырмай, сыйласып, қиын сəтте қол ұшын беріп пікір мен мақсаты, арман-мүддесі бір жерден шықса оларды ""дос"" дейді. Достықтың белгісі – екі адамның уəделесіп, қол беріп, төс түйістіруі.
Тамыр (ер). Екі ұлттың өкілі немесе ер адамдар бір-бірімен дос, сыйлас болып, алыс-беріс жасаса, құрмет тұтса, мұны ""тамыр"" деп атайды.
Кұрбы (ер, əйе) – жастары шамалас адамдар.
Құрдас (ер, əйел). Туысқандығына, іліктік қатынасына қарамастан бір жылғы туған адамдар ""құрдас"" деп аталады. Құрдастар бір-бірімен қатты қалжыңдасады.
Жасы үлкенді-кішілі болса да, бірін-бірі құрдастай кажап, қалжыңдасып отыратын адамдар да болады. Қазақта мұндайды ""жанқұрдас"" деп атайды.
Шал (ep) – жасы жеткен, қартайған ер адамның жалпы атауы. Мұндай кісілерді ақсақал, үлкен кісі, қарт деп атаған жөн. Шал деу əдепке жатпайды.
Кемпір (əйел) – жасы жеткен, қартайған ана. Жұрт кемпір демей, əже, ана деп ардақтайды.
Көрші – қатар отырған екі отбасы. Бұл отбасылар құдайы көршіміз деп бірін-бірі өте қатты сыйлайды. Қолда барын бөлісіп, араласып отырады. Үй иесі бір жаққа сапарға шықса, бар дүние мүлкін, кілтін көршісіне сеніп тапсырады.Көршілердің бірі көшіп кете қалса, олар айрылар көжеге шақырып, қимас көңілін білідіреді.
Ілік, жекжат (ер, əйел). Туыстығы жоқ, бірақ кұданың құдасы, нағашысының бөлесі, жиеннің балдызы тағы сол сияқты басқа жанама туыстық қатысы бар адамдар арқылы жақындасатын адамдарды ""ілік"" деп атайды. Олар нағашы, жиен сияқты туыстық, жақындық хақтарды талап ете алмайды.
Оқи отырыңыз: Бабаларымыздың ""Жеті атаға толмай қыз алыспау"" қағидасы қайдан шықты?
Ер адамдарға байланысты атаулар: Ата, баба, əке, бала, ұл, немере, шөбере, шөпшек, немене, аға, іні, күйеу, жезде, балдыз, бөле, қайын ата, қайнаға, қайын, қолқанат, нағашы ата, нағашы аға, нағашы іні, жиен аға, жиен іні, жиен-күйеу, жиен кұда, жиен, жиеншар, дегеншар, туажат, жүрежат, құда, құда бала, өкіл әке, өгей əке, кіндік аға, бозбала, дос, тамыр, құрдас, жетім, əмеңгер, мұрагер, жұбай, бай, жар, жігіт, шал, қарт...
Əйелге байланысты атаулар: Əже, ана, шеше, ене, (қайын ене), қыз, немере, шөбере, шөпшек, немене, абысын, шешей, жеңге, аға, қарындас, сіңілі, қайын сіңілі, балдыз, бөле, келін, келіншек, нағашы əже, нағашы апа, нағашы жеңге, нағашы қарындас, жиен апа, жиен қарындас, құдағи, құдаша, өкіл шеше, өгей шеше, кіндік шеше, бойжеткен, қалыңдық, бəйбіше, тоқал, жар, жұбай, зайып, қолбала, жесір, жетім, мұрагер, қатын, кемпір, кейуана, қария...
Туыстыққа байланысты жинақтаушы атаулар мен қос сөздер: Ата-баба, ата-ана, бала-шаға, қыз-қырқын, қыз-келіншек, жігіт-желең, қатын-қалаш, келін-кепшік, еркек-əйел (аралас), ақсақал-қарасақал, үлкен-кіші, epi-байлы, шал-шабан, шал-шауқан, шал-кемпір, бəйбіше-тоқал, кемпір-сампыр, туыс-туған, жақын-жуық, іні-бауыр, дос-жаран, тамыр-таныс, үрім-бұтақ, зəу-зат, ағайын-туған, жақын-жақыбай, өрен-жаран, алыс-жақын, əкелі-балалы, ерлі-зайыпты, ағалы-інілі, қатар-құрбы, апалы-сіңілі.
Адамға байланысты атаулар мен іліктік сөздер: сəби, бозбала, бойжеткен, жігіт, бойдақ, келіншек, жар, жубай, қолбала, қатын, бай, бəйбіше, тоқал, дос, жолдас, тамыр, құрбы, құрдас, шал, кемпір, ілік-жекжат, таныс...
""Туыстық атауларда туған деген сөз жиі кездеседі. Бұл сөз тек туған, бірге туған туыстыққа ғана қолданылады. Мысалы, туған шеше, туған аға, туған нағашы, туған жиен. Бұдан кейінгі жақын туыстар – немере аға, немере қарындас, немере іні, шөбере туыстар. Егер немере туыс болса екінші атадан, шөбере туыс болса үшінші атадан қосылғаны. Бұлар жақын туыс, яғни халық тілімен айтқанда ет жақын деп аталады. Құда, құданың жиені, нағашының құдалары тағы басқаша жақындығы бар іліктік жекжаттарға туған сөзі қолданылмайды. Туған құда деп айту дұрыс емес. Ең жақын құдалар ""бауыздау құдалар"" деп аталады. Немесе жақын құда, жақын балдыз, жақын қайынаға деп атау керек"", – деп жазады Сейіт Кенжеахметұлы.
Оқи отырыңыз: Қазақтың қандай салт-дәстүрлері сақталмай қалған?
Қазақта басқа жақындығы жоқ адамдарға қатысты атаулар да көп. Жалпы адам баласын халық жасына қарай: ""бала"" (""сəби"", ""жеткіншек"", ""жасөспірім"" т.б), кəмелетке толған қызды ""бойжеткен"", жас жігітті ""бозбала"", ""ержеткен"", ""жігіт"", жасы жер ортаға келгендерді ""орта жастағы"", ""еркек"", ""əйел"", үлкен адамдарды ""қарт"", ""қария"", ""кейуана"", ""шал"", ""кемпір"" деп атайды. Үлкен кісілерді ""ақсақал"", орта жастағы кісілерді ""ел ағасы"", əйелдерді ""ақжаулық"" деп те сыпайылап айтады. Жақындығы жоқ жүзі таныс адамдарды ""таныс"" деп, бұрын көрмеген кісіні ""бейтаныс"" дейді. Ал ешқандай іліктігі, туыстық қатысы жоқ бөгде адамдарды халқымыз ""қаймана қазақ"" дейді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Қазақ халқы адамды жасына қарай бала, бойжеткен, бозбала, еркек, əйел, қарт, қария, кейуана, шал-кемпір деп атаған.",,2023-09-04T14:00:15+05:00
2022-zyly-italiyalyq-kosmetikanyn-qazaqstanga-eksporty-407-osti,informburo.kz,"2022 жылы италиялық косметиканың Қазақстанға экспорты 40,7% өсті",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2022-zyly-italiyalyq-kosmetikanyn-qazaqstanga-eksporty-407-osti,"Бүгін Алматыда Italian Beauty Days ауқымды шарасының ашылуы өтті. Бұл іс-шараны Қазақстан Республикасындағы Италия Елшілігінің Сауда алмасуды дамыту бөлімі мен Cosmetica Italia косметикалық компанияларының ұлттық қауымдастығы италиялық парфюмерия және косметика саласының жетекші өндірушілерінің қатысуымен ұйымдастырды. Бұл Қазақстандағы заманауи сұлулық индустриясының алғашқы іс-шарасы болып отыр. Аталмыш іс-шараға италиялық парфюмерия мен косметика өндірушілері ғана қатысады. Қазіргі таңда бұл италиялық компаниялардың өнімдері ғана ұсынылған Орталық Азиядағы жалғыз өнім. Қабылдау үйіндегі шараға Италияның 22 ірі өндірушісі қатысып жатыр. Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан және Тәжікстанның 300-ден астам косметика саласының мамандары италиялық өндірушілермен кездесіп, ақыл-кеңес алмасу жұмыстарын жүргізеді.
Italian Beauty Days – қазақстандық сұлулық индустриясының кәсіпқойлары, жергілікті бизнес өкілдері және сұлулыққа жаны құмар тұтынушылар арасындағы жетекші италиялық өндірушілермен кәсіби қарым-қатынас орнатуға арналған бірегей іскерлік алаң. Іс-шара қазақстандық бизнесмендерге италиялық өндірушілердің көп бөлігімен тікелей байланыс орнатуға, жаңа іскер серіктестер табуға, ынтымақтастық шарттарын талқылауға, нарықты зерттеуге, ұсыныстарды талдауға және арнайы бағалар бойынша келісімшарттар жасауға мүмкіндік береді. Қызығушылық танытқан тұтынушылар заманауи сұлулық индустриясының үрдістері туралы ең өзекті ақпаратты алып қана қоймай, италиялық сарапшыларға барлық сұрағын қоя алады.
Бұл – СДБ мен Cosmetica Italia салалық компаниялар қауымдастығының бірлескен бастамасы. Оның ішінде бүкіл Италияда орналасқан трансұлттық корпорациялардан бастап шағын және орта өндірістік және дистрибьюторлық фирмаларға дейін 640-тан астам компаниялары қамтылған. Cosmetica Italia-ны құрайтын компаниялар косметика секторының жалпы ұлттық айналымының 90% құрайды. Сонымен қатар, италиялық косметика нарығы Еуропада Германия мен Франциядан кейінгі үшінші орын алады.
Италиялық өнімдер халықаралық нарықта үнемі жаңа әрі инновациялық шешімдерді ұсынатын өндірушілердің сапа, қауіпсіздік, инновация және шығармашылығы жоғары стандарттарымен ерекшеленеді. Оларға деген сұраныс үнемі жоғары. Дүние жүзінде тұтынылатын косметиканың 55 процентін италиялық фирмалар өндіретінін атап өтсек те жеткілікті болар. Cosmetica Italia косметика өнеркәсібіне арналған халықаралық Cosmoprof BolognaFiere жәрмеңкесінің негізгі серіктесі болып саналады. Олардың жарты ғасырдан астам табысты ынтымақтастығы сұлулық секторындағы әлемдегі ең ірі жәрмеңкесіне, сондай-ақ, Лас-Вегастағы Cosmoprof North America, Гонконгтағы Cosmoprof Asia, Мумбайдағы Cosmoprof India, Бангкоктағы Cosmoprof CBE ASEAN және 2024 жылдың қаңтарынан бастап Майамидегі Cosmoprof North America Miami сияқты оның барлық халықаралық филиалдарының табысына айналды.
""Қазақстан мен Орталық Азиядағы тұтынушылар жеке күтімге ерекше көңіл бөледі, бұл жоғары сапалы косметикаға сұраныстың жоғары болуына себеп болып отыр. Сондықтан италиялық өндірушілер үшін аймақ нарығындағы жұмыс өте маңызды. Біз жергілікті нарықтағы қатысуымызды белсенді түрде кеңейтудеміз, бұл біздің елден жеткізілетін өнімдерге қатысты деректермен де расталады: мысалы, 2022 жылы италиялық косметиканың Орталық Азияға экспорты 2021 жылмен салыстырғанда 24,9% өсті. Қазақстанды ғана есепке алатын болсақ, мұнда өсім 40,7 пайызға жетті. Бұл таңғаларлық дүние болып саналмайды: Made in Italy косметикасы жоғары сапа мен өндірушілердің инновацияларға деген ұмтылысының арқасында танымал. Италияның косметикалық компаниялары ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға орта есеппен өз айналымының кемінде 6% инвестициялайды. Нарық үрдістері мен тұтынушылардың қажеттіліктеріне үнемі назар аудару бізге көп талап етілетін қажеттіліктерді қанағаттандыра алатын өнімдерді ұсынуға мүмкіндік береді. Қазақстан және жалпы Орталық Азия нарығымен, жергілікті тұтынушылардың дәстүрлерімен және талғамдарымен танысу, әрі білімімізді тереңдету италиялық компаниялар үшін өте маңызды және құнды екені сөзсіз. Бұл италиялық парфюмерия секторы мен Қазақстан мен аймақ арасында ұзақ мерзімді ынтымақтастық орнатудың негізі болмақ"" – деп атап өтті Cosmetica Italia вице-президенті Фабио Франкина.
Өз кезегінде Алматыдағы СДБ директоры Мартино Кастеллани мырза Италияның өндірістік компаниялары мен Қазақстан кәсіпкерлері арасындағы экономикалық және сауда байланыстарын нығайтудың маңыздылығын атап өтті. Оның пікірінше, мұнда парфюмерия және косметика саласындағы халықаралық сарапшылардан кәсіби кеңестер мен ұсыныстар алу мүмкіндігі ғана емес, сонымен қатар тікелей келісімшарттар орнату мүмкіндігі де өте маңызды. Мұндай байланыстар Қазақстан мен өңір нарығының осы саласын жоғары деңгейге көтеруге мүмкіндік береді.
""Біз Қазақстан мен Орталық Азиядағы серіктестер мен пікірлестерді, сұлулық мінсіз болуы керек деп есептейтіндердің барлығын көруге қуаныштымыз. Парфюмерия және косметика саласының сарапшылары арасындағы бұл сұхбат сұлулық индустриясының озық тәсілдерін көрсетеді. Италиялық косметика және парфюмерия бизнесі Орталық Азиядағы компаниялармен өзара әрекеттесуді жоғары бағалайтынын атап өткен жөн. Біз италиялық өндірушілердің Қазақстан және жалпы аймақ компанияларымен ынтымақтастығы бірлескен коммерциялық жобалар тұрғысынан да пайдалы деп есептейміз. Тәжірибе алмасуды жүзеге асырғысы келетін, сауда-саттық қарым-қатынасын, сондай-ақ жеке парфюмерия өндірісін орнатқысы келетін кәсіпкерлер үшін пайдалы деп санаймыз. Мұндай салалық көрмелер алдағы уақытта да қажет деген сенімдеміз. Бұл Италия өнеркәсібі үшін нарықты кеңейту үшін қосымша ынталандыру, сонымен қатар аймақтағы жаңа заманауи өндірістерді бірлесіп дамыту үшін тамаша мүмкіндік"", – деп атап өтті Мартино Кастеллани.
Harper's BAZAAR Kazakhstan журналының бас редакторы Лариса Азанованың пікірі бойынша, сұлулық нарығындағы италиялық сарапшылар өз презентацияларымен таныстырып, шеберлік дәрістерін өткізіп, Қазақстан мен Орталық Азияның бизнес құрылымдарына бүгінгі ағымдағы дүниелер туралы айтып беруі, сонымен қатар тұтынушыларды жаңа өнімдер мен еуропалық тәжірибемен таныстыруы, түрлі қалалар мен облыстардан көптеген мамандарды тартуға жағдай жасайды.
""Италияда тарих бойы қалыптасқан қолөнер мәдениеті бар. Елдегі көптеген зауыттар отбасылық өндіріс орындары болып көптеген жылдар, тіпті ғасырлар бойы жұмыс істеп келеді. Егер атасы парфюмер болса, немересі де парфюмер болады. Тұжырымдамалық тәсілдердегі, технологияларды енгізудегі, сондай-ақ хош иістендіргіштер философиясының өзінде бір түбегейлік қалыптасқан. Бүгінде біз осының барлығын еліміздің жетекші өндірушілерінің өнімінен анық байқаймыз. Жаңа шешімдерде толы, ғасырлар бойы қалыптасқан дәстүрдің әсерін де, мүлдем жаңа дүниелерді табуға деген ұмтылысты да сезінуге болады. Бүгінгі таңда Italian Beauty Days іс-шарасына қарапайым италиялық компаниялар емес, өз өндірісінде ең озық технологияларды қолданатын компаниялар қатысады. Италияда сұлулық индустриясында үнемі терең ғылыми зерттеулер жүргізіледі. Осы зерттеулердің арқасында парфюмериялық және косметикалық өнімдер ең озық ғылыми әзірлемелерге негізделген. Дәл осы зерттемелер әлемдік нарықтың ертеңі болмақ. Осы тұрғыдан алғанда, италиялық жетекші брендтердің шаш, бет-әлпет пен дене күтімі саласындағы, әсіресе кәсіби сегменттегі өнімдерімен және ұсыныстарымен танысу қазақстандық мамандар мен компаниялар үшін өте маңызды."", - деді Лариса Азанова.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Italian Beauty Days – жетекші италиялық өндірушілермен кәсіби қарым-қатынас орнатуға арналған бірегей іскерлік алаң.,,2023-06-21T14:00:00+05:00
2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-aqtau-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы маусым айының намаз кестесі: Ақтау қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-aqtau-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Ақтау бойынша маусым айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-05-29T11:43:29+05:00
2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-qaragandy-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы маусым айының намаз кестесі: Қарағанды қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-qaragandy-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Қарағанды бойынша маусым айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-05-29T11:15:01+05:00
2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-semei-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы маусым айының намаз кестесі: Семей қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-semei-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Семей бойынша маусым айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-05-29T11:34:18+05:00
2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-taraz-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы маусым айының намаз кестесі: Тараз қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-taraz-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Тараз бойынша маусым айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-05-29T11:31:08+05:00
alas-qairatkerlerin-zaqsy-bilesiz-be-fototest,informburo.kz,Алаш қайраткерлерін жақсы білесіз бе? Фототест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/alas-qairatkerlerin-zaqsy-bilesiz-be-fototest,"31 мамыр – саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күні. Саяси қуғын-сүргін Қазақстанда 1928 жылдың ортасынан Алаш қозғалысына қатысқан қайраткерлерді  тұтқындаудан басталды. Оларға ""буржуазиялық ұлтшыл"" деген айып тағылып, әртүрлі мерзімге түрмеге қамалды, ату жазасына кесілді, еріксіз жер аударылды. ""Халық жауларын анықтау"" саясаты салдарынан Қазақстанда 100 мың адам сотталып, олардың 25 мыңы ату жазасына кесілді.
Осы орайда Информбюро порталы қуғындалған Алаш қайраткерлерінің ақ-қара суреттерін нейрожелі көмегімен түрлі түске бояп, арнайы фототест әзірледі.
Ескерту: тест нәтижесі бойынша баға қойылмайды, сондықтан ешқандай көмекші құралдарға жүгінбеуге кеңес береміз.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",10 сұрақтан тұратын суретті тест.,,2023-05-31T13:29:50+05:00
almatydagy-korei-teatrynda-aigili-ayu-men-sagala-pesalary-saxnalanady,informburo.kz,"Алматыдағы Корей театрында әйгілі ""Аю"" мен ""Шағала"" пьесалары сахналанады",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/almatydagy-korei-teatrynda-aigili-ayu-men-sagala-pesalary-saxnalanady,"Алматы қаласындағы р еспубликалық мемлекеттік академиялық корей музыкалық комедия театрында маусым айының соңына дейін ""Аю"" және ""Шағала"" қойылымдарын тамашалауға болады.
24 маусымда қойылатын ""Шағала"" водевиль қойылымы
Корей театры өз тарихында алғаш рет Антон Павлович Чеховтың ""Шағала"" пьесасын қояды. Жазушының шығармашылығын жылдар бойы зерттеп, оның шығармаларына бірнеше рет жүгінген Кан Те Сик спектакльдің интерпретациясын ұсынады. Дәлірек айтсақ, оның түпнұсқа жанры – водевильге оралады.
Қойылым сағат 19.00-де басталып, бір сағатқа созылады.
Рөлдерді орындаушылар: Треплев – Константин Пак, Тригорин – Борис Югай, Дорн – Эдуард Пак, Заречная Нина – Виктория Ким, Маша – Наталья Ли, Аркадина – Үміт Ким, Медведенко – Сергей Ким, Сорин – Георгий Юн, Шамраев – Әлішер Махпиров, Шамраева – Елена Ким, Яков – Денис Цой, Тимур Лян, Леонид Сон, Еңлік Әшімова, Гүлмира Бақытханова, Лаура Еркігітова, Евгения Юн, Виктория Когай, Сон Суден.
Оқи отырыңыз: Корея мен Қазақстан өзара туризмді қалай дамытып жатыр?
Жобаның шығармашылық жетекшісі Корея Республикасынан келген Пак Кэ Бе, ал режиссерлері – Кан Те Сик пен Елена Ким. Хореограф – Анна Цой, музыкалық көркемдеуші: Кан Те Сик, қоюшы-суретші – Қанат Мақсұтов, костюм суретшісі – Ким Ин Ок.
29 маусымда қойылатын ""Аю"" комедиялық қойылымы
Классикалық жанр. Помещик Поповтың жесірі аза тұтып жатқанда Смирнов одан күйеуінің қарызын қайтаруды талап етеді. Ауызша жанжал дуэльге ұласады. Бір актілі комедияның соңы немен бітетінін Дмитрий Скиртаның қойылымынан көріңіз.
Ұзақтығы – 1 сағат.
Рөлдерде: Попова – Надежда Ким, Смирнов – Сергей Ким, Лука – Махпиров Алишер, қыздары – Наталья Ли мен Ақбота Зейнолла.
Оқи отырыңыз: Қазақстандықтар 1 сәуірден бастап Оңтүстік Кореяға визасыз бара алады
Режиссері – Дмитрий Скирта, хореограф – Анна Цой, сценография – Юлия Чернова және музыкалық көркемдеуші – Георгий Юн.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қойылымдар 24 және 29 маусым күндері сағат 19.00-де басталады.,,2023-06-21T13:10:00+05:00
astana-almaty-zane-symkent-teatrlarynyn-mausymdagy-repertuary-qandai,informburo.kz,"Астана, Алматы және  Шымкент театрларының маусымдағы репертуары қандай?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/astana-almaty-zane-symkent-teatrlarynyn-mausymdagy-repertuary-qandai,"Шілдеден бастап бірнеше театр демалысқа кетеді. Маусым айының соңында Әуезов театры 97-ші, Қаллеки театры 32-ші, Жастар театры 14-ші маусымның шымылдығын жабуып, көрермендермен күзде қайта қауышады.
Информбюро порталы Астана, Алматы және Шымкенттегі қазақ театрларының мамыр айындағы репертуарын ұсынады.
Биыл 97-ші театр маусымында қара шаңырақ аталып кеткен Мұхтар Әуезов атындағы қазақ ұлттық драма театры өз сахнасында бірнеше жылдан бері қойылып келе жатқан спектакльдер мен ""Күйеуіңізді сатыңызшы"" премьерсын ұсынады. Спектакльдердің басталу уақыты: 18:30.
1, 13  маусым күндері М.Задорновтың ""К.йеуіңізді сатыңызш"" комедиясының премьерасы өтеді. Режиссері – Қуаныш Мамытқалиев.
Күйеуін асыға күтіп отырған Елена мерекелік кешкі ас әзірлеп жатыр: бүгін ерлі-зайыптылардың шаңырақ көтергеніне жиырма жыл. Бірақ, кенет келген жас қыз одан күйеуін  20 миллион... сатып алғысы келетінін айтады. Ең қызығы – күйеуі қарсы емес. Біреу сізге күйеуіңізді сатып алуға ұсыныс жасаса не істер едіңіз?
Билеттер 500 теңгеден басталады. Ең қымбат билет – 2 мың теңге. Билеттер auezov-theatre.kz сайтында, tiсketon.kz сайтында және театр кассасында сатылады. Касса: 378 53 85; +7 775 320 85 24.
Оқи отырыңыз: ""Сан апаттың бастауы – тексіздік"". Әуезов театрындағы ""Кассандра таңбасы"" қойылымының айтар ойы қандай?
Алматыдағы Мүсірепов театрының репертуарынан ойып орын алған, көрермен асыға күтетін қойылым көп. Солардың бірі ""Қызыл орамалды шынарым"", ""Махаббат, қызық мол жылдар"", ""Болмаған балалық шақ"" драмалары үнемі аншлаг болып жатады. Маусым айында театр төрт күн бойы француз жазушысы Антуана де Сент-Экзюперидің атақты ""Кішкентай ханзада"" шығармасын сахналайды.
Сондай-ақ, бүкіл әлемдегі соғыс атаулыға көркем наразылықты сахналайтын ""Оптимистік трагедия"" және ""Бернарда Альбаның үйі"" атты драмаларының премьерасы өтеді.
Касса демалыссыз сағат 10.00-19.00 дейін жұмыс істейді. Телефоны: 271 42 37, 273 22 48. Онлайн билеттер: ticketon.kz сайтында сатылады. Билеттер 600 теңгеден басталады. Ең қымбат билет – 2 мың теңге.
Оқи отырыңыз: Мүсірепов театрының сахнасында – Әзілхан Нұршайықовтың ""Махаббат, қызық мол жылдар"" романы
Қаллеки театры маусым айында бірнеше жылдан бері сахналап келе жатқан спектакльдері мен ""Жошы хан "" премьерасын ұсынады.
1 маусым – Балаларды қорғау күніне орай ""Бразилия байлығы"" ертегісінің арнайы көрсетілімі өтеді.
11 маусым күні Қаллеки театрының Халық аспаптар ансамблі мен театр артистерінің қатысуымен Құрманғазы Сағырбайұлының 205 жылдығына арналған ""Құрманғазы"" концерті өтеді.
23-24 маусым күндері ""Жошы хан"" тарихи драмасының премьерасы ұсынылады. Авторы – Думан Рамазан. Режиссері – Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Болат Ұзақов. Қоюшы суретші – Ерлан Тұяқов. Композитор – Еділ Құсайынов. Хореограф – Салтанат Сұңғат.
25 маусым күні 27-ші театр маусымы дәстүр бойынша ""Абай"" қойылымымен жабылады.
Оқи отырыңыз: ""Театр актерлері сериалға амалсыз түседі"". Қаллеки театрының көркемдік жетекшісі Қуандық Қыстықбаевпен сұхбат
Астана әкімдігінің ""Жастар театры"" – жас болса да сан қырлы өнерімен, жаңашылдығымен қазақ театр өнерінде өзіндік орны бар театр. Маусым айында ""Жастар"" театры ""Көзіме бір көрінсең бала ғашық"",""Жанарымдағы жалғыз әуен"" және ""Таптым. Ғашық болдым. Жоғалттым"" секілді реперутардан түспейтін спектакльдердің саханалайды.
Билеттер ticketon.kz сайтында 700-2000 теңге аралығында сатылады. Касса: 8 7172 39 26 48.
2020 жылы желтоқсанда шымылдығы түрілген Музыкалық жас көрермен театры бар-жоғы екі жылда 16 спектакльді сахналап үлгерді. Ақпан айында театр қоржынына Дулат Исабековтің ""Гауһартас"" шығармасы желісінде қойылған музыкалық драмасы қосылды. Бұл қойылым көрермен көңілінен шыққаны соншалық, наурыз айында алты рет, сәуір айында жеті рет, мамырда тоғыз рет сахналанды. Төрт айдың ішінде 50 рет қойылды. Әлеуметтік желіде тренд болған ""Құдаша"" әнінен кейін театрға іздеп келетіндер қарасы көбейді. Театр репертуарынан көбірек орын берілсе де, ""Гауһартас"" билеттері әп сәтте сатылып кетеді.
Оқи отырыңыз: Астанадағы Музыкалық жас көрермен театры ""Гауһартасты"" 9 рет сахналайды
Астана қаласы әкімдігінің Музыкалық жас көрермен театры маусымның 5-10 күндері гастрольдік сапармен Түркістан қаласына барады. Спектакльдер Түркістан қаласы, Бекзат Саттарханов даңғылы 4 мекенжайында орналасқан Түркістан музыкалық драма театры ғимаратында өтеді. Билеттер мына сілтемеде.
Спектакльдер сағат 11.00-де, 15.00-де және 19.00-де басталады. Билеттер ticketon.kz сайтында 900-2000 теңге аралығында сатылады. Телефон: + 7 778 302 97 37, +7 778 302 97 44.
Жұмат Шанин атындағы Шымкент қалалық акедемиялық қазақ драма театры маусым айында ""Тіл табысқандар"", ""Махаббат формуласы"", ""Танакөз"" сынды спектакльдерді сахналайды. Жазғы демалысқа байланысты маусым айында қойылымдар сенбі және жексенбі күндері 17.00-де, дүйсенбі-жұма аралығында 19.00-де басталады.
Билеттер 700 теңгеден басталады. Билеттер Шанин театрының сайтында , tiсketon.kz-те жәнее театр кассасында сатылады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Астана әкімдігінің Музыкалық жас көрермен театры маусымның 5-10 күндері Түркістанда өнер көрсетеді.,,2023-06-02T10:10:10+05:00
astana-almatydan-arqaga-qalai-kosti-merekelik-test,informburo.kz,Астана Алматыдан Арқаға қалай көшті? Мерекелік тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/astana-almatydan-arqaga-qalai-kosti-merekelik-test,"Ел астанасы Ақмола қаласына қашан және қалай көшірілген еді? Содан бері қала атауы неше рет ауысты? Қаладағы халық саны қалай өзгерді? Мерекелік тест сұрақтарына жауап беріп, біліміңізді сынап көріңіз.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",6 шілде – Астана күні.,,2023-07-06T09:10:00+05:00
bul-kimnin-eskertkisi-fototest,informburo.kz,Бұл кімнің ескерткіші? Фототест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/bul-kimnin-eskertkisi-fototest,"Ұлы тұлғаларды, белгілі қайраткерлерді немесе елеулі тарихи оқиғаларды есте қалдыру үшін жасалатын мүсіндік туынды ескерткіш деп аталады. Қазақстанда әсіресе хандардың, батырлар мен билердің, ақын-жазушылардың ескерткіштері көп.
Біз ескерткішке қарап тұлғаларды танитын-танымайтыныңызды тексеру үшін арнайы фототест әзірледік.
Ескерту: тест нәтижесі біліміңіздің көрсеткіші емес, сондықтан ешқандай көмекші құралдарға жүгінбеуге кеңес береміз.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",10 сұрақтан тұратын суретті тест.,,2023-05-29T14:00:00+05:00
syr-tungan-muragattyq-suretter-almaty-buryn-qandai-edi,informburo.kz,Сыр тұнған мұрағаттық суреттер: Алматы бұрын қандай еді?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/syr-tungan-muragattyq-suretter-almaty-buryn-qandai-edi,"Қазақстанның ең ірі қаласы қалай өзгерді? Верный кезеңіндегі көрнекті нысандардың қазіргі келбеті қандай? Ескі алаңдағы әйгілі мұнара кімге тиесілі еді? Осы сұрақтардың жауабын 1868 жылдан бастап ХХ ғасырдың 70-ші жылдарының соңына дейінгі кезеңді қамтитын фоторепортаждан біле аласыздар.
1932 жылғы суретте сол кездегі жалғыз Алма-Ата қонақ үйі бейнеленген. Ол кезде қаладағы халық саны 200 мың адамнан аспайтын. Қазір ғимаратта полицияның учаскелік пункті орналасқан.
Нысанның құрылысы 1969 жылдан 1972 жылға дейін жүргізілген. Оның сыртқы келбеті сол кездегі модернизмге деген құштарлықтың толқынын көрсетеді. Айта кетейік, неке сарайы Алматыдағы алғашқы дөңгелек ғимарат болып есептеледі. 1979 жылы ғимарат сәулет ескерткіштерінің тізіміне енгізілді.
Бүгінгі күнге дейін ғимарат қаланың Орталық неке сарайы болып тұр.
Верный кезеңінде 1868 жылы Құлжа (Мақатаев), Торговая (Жібек Жолы), Первогильдейская (Зенкова) және Бульварная (Пушкин) көшелерінің ортасында салынған. Бастапқыда ол сауда алаңы болды, ал 1927 жылы Қонақ үй ауласы (базар осылай аталды), қайта құрылып, ""Орталық колхоз базары"" деген жаңа атау алды, ал халық арасында Көк базар аталып кетті.
70-ші жылдары ағаш базар бұзылып, бес жылдан кейін оның орнына кеңестік конструктивизм стиліндегі жабық ғимарат пайда болды. Сол кезден бері базардың сыртқы келбеті елеулі өзгерістерге ұшыраған жоқ.
Қазақстанның бас циркі Дінмұхамед Қонаевтың тікелей бастамасымен салынған. Фотосуретте 1971 жылы бұрынғы жеке сектордың орнында жаңа ғимараттың тұрғызылу сәті бейнеленген. Ғимарат сол кездегі сәулет тенденциялары мен ұлттық мәдениеттің ерекшеліктерін біріктірді. Сонымен, цирктің төбесін шаңыраққа ұқсайтын гиперболалық күмбез жауып тұр.
Цирк ғимараты ашылған сәттен бүгінгі күнге дейін сыртқы келбеті мен қызметтік мақсатын өзгерткен жоқ. Алматы қаласының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштеріне жатады.
Ғибадатхана 1871 жылы София шіркеуінің материалдарынан салынды. Ол Үлкен станицадан Кіші станицаға көшірілген. Қала мұрағатында жоба авторы Павел Зенковтың естеліктері сақталған:
""Үлкен станицадағы ағаш шіркеу тұрған алаңда жаңа тастан салынған кең ғибадатхана тұрғызылды. Берік іргетасы бар биік шіркеу енді Кіші станицаға көшірілді"".
1984 жылғы 26 қаңтарда Алматы қалалық Халық депутаттары кеңесі атқару комитетінің шешімімен Қазан шіркеуінің ғимараты тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіміне енгізілді.
Собор әлі күнге дейін қызмет етеді, ал қайта құрудан кейін ғибадатхана өзінің бастапқы көрінісіне ие болды.
1908 жылы Андрей Зенковтың жобасы бойынша салынған ғимарат Қазақстанның тарих және сәулет ескерткіші болып табылады. Нысан бастапқыда Верный гарнизонының офицерлеріне арнап тұрғызылған болатын. Жергілікті құрылысшылар ғимаратты тақтаймен қапталған шаруа үйі түрінде салды. Ал 1979 жылы қайта құру кезінде тіршілік ағашы, соққан толқын, шырмалғыш сабақ және мүйіз тәрізді ұлттық өрнектермен безендірілді.
Бүгінде ғимаратта Ыкылас Дүкенұлы атындағы музыкалық аспаптар мұражайы орналасқан.
Саябақ 1856 жылы Верный кезеңінде салынған. Сол кезде Кіші Алматы өзені алқабында жергілікті гарнизон офицерлерінің серуендеуі мен демалуы үшін қазыналық бақша отырғызылды. Айта кетейік, 1919 жылы бұл саябақта Жамбыл Жабаевтың қатысуымен айтыс өткен болатын. Мұндағы хайуанаттар бағы 1934 жылы беде учаскелерінің орнында пайда болды, ал 1965 жылы демалыс орны Кеңес одағындағы ең үздік саябақ деп танылды.
Орталық саябақ әлі күнге дейін қала тұрғындары мен қонақтарының сүйікті демалыс орны саналады.
Ғимарат 1953-1957 жылдар аралығында салынған. Мұнда Қазтұтынуодағының бұрынғы орталық кеңсесі орналасты. ХХ ғасырдың ортасындағы сәулет өнерінің айқын үлгісі, сәулет ескерткіші. 1990 жылдары Қазтұтынуодағы жабылғаннан кейін ғимарат біраз уақыт бос тұрды. Қазір онда тұрғын үйлер мен кеңселер орналасқан.
Су қоймасы бұрынғы құм-қиыршықтас карьерінің орнында құрылған. Бұл тастар Жетісу, Тастақ және Ақсай шағын аудандарындағы ірі панельді үйлердің құрылысында пайдаланылды. Платина орнатылғаннан кейін, 1971 жылы бұрынғы карьер суға толып, Сайран көлі пайда болды.
Қызықты факт: 1989 жылы Сайран су қоймасында қаладағы ең биік субұрқақ салынып, іске қосылды – диаметрі 10 см болатын су ағысының биіктігі 50 метрге көтерілетін.
Қайта құрудан кейін мұнда катамаранмен жүзу, байдарка есу, жүгіру, серуендеу және шомылу сәнге айналған. Соңғы жылдары қала билігі Сайранға жіті көңіл бөлуде. Қазір көлдің түбі тазартылып жатыр.
Жарты ғасыр бұрын қаланың батыс бөлігінде құрылыс белсенді жүріп жатты – жүгері мен бидай алқаптарының орнында көпқабатты тұрғын үйлер пайда болды. Сурет Төле би мен Саин көшелерінің қиылысындағы жатақхана терезесінен түсірілген. Бүгінде трамвай-троллейбус жөндеу зауытының орнында (сол жақта) ірі азық-түлік дүкені мен алғашқы автокафелердің бірі орналасқан.
Бұрынғы Верный сауда үйінің ғимараты өткен ғасырдың басындағы сәулет ескерткіші болып табылады. Нысанның салынған уақыты жайлы ақпарат әртүрлі: кейбір мәліметтер бойынша Қызыл таң 1912 жылы Андрей Зенковтың жобасы бойынша, ал басқа ақпарға сәйкес, 1896 жылы сәулетші Павел Гурдэнің жобасымен салған. 1982 жылдан бері республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші ретінде мемлекетпен қорғалады.
Бүгінде ғимаратта маталар мен аксессуарлар үйі орналасқан, онда тігу-кесуге арналған барлық нәрсені табуға болады.
Никита Пугасов Жетісудың ең бай адамдарының бірі болған. Ол Верный мен Талғардағы дүкендер, фабрикалар мен зауыттарға иелік етті. 1900 жылы түсірілген фотосуретте жойқын жер сілкінісінен кейінгі ғимараттың түрі бейнеленген.
Пугасовтың үйі бүгінгі күнге дейін сақталған. Ол қаланың ескі бөлігіндегі жеке секторда орналасқан.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Бұрын &quot;Жетісу&quot; қонақүйі қайда болған, музыкалық аспаптар мұражайы қандай болған, көпес Пугасовтың атақты үйі қазір қалай пайдаланылады?",,2023-06-07T19:10:01+05:00
zazda-qazaqstanda-qaida-demaluga-bolady-bes-turistik-bagytqa-solu,informburo.kz,Жазда Қазақстанда қайда демалуға болады? Бес туристік бағытқа шолу,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zazda-qazaqstanda-qaida-demaluga-bolady-bes-turistik-bagytqa-solu,"Оқушылардың жазғы каникулы басталды. Ата-аналар да жазда демалғысы келеді. Кейнгі жылдары Қазақстанда туристік маршрурттар көбейіп, әуе рейстері, қонақ үйлер ашыла бастады.
Осы орайда Информбюро порталы жазда демалатын орындарға шолу жасады.
Щучье-Бурабай курорттық аймағында демалушылар саны жыл өткен сайын артып келеді. Бурабай туристерді табиғатымен тамсандырып қана қоймай, мұнда емделуге, тарихпен танысуға келетіндер көп. Курортта қайық есіп, қармақ салып, аң аулап, көлдің жағасындағы арнайы жолда велосипед теуіп, суға шомылып, жағажайда жай ғана тынығуға болады. Экстримді ұнататындар құзға өрмелеп, Оқжетпес шыңына шығып, Бурабайды үстінен қарай алады.
Астана мен Бурабай арасы 250 шақырымдай. Көлікпен 2-3 сағатта жетуге болады. Одан бөлек Астанадан Бурабай курорты станциясына 8 пойыз барады. Билеттер 1000 теңгеден басталып, 10 мың теңгеге дейін. Ең баяу пойыз 4,5 сағатта жетеді. Ал жүрдек пойызбен 2 сағат 16 минутта жетуге болады. Темір жол вокзалынан түскеннен кейін курорттың өзіне автоуспен не таксимен жету қажет.
Бурабайда қонақ үйлер көбейген. Әркім қалтасына қарай 10 мың теңгеге де, 100 мың теңгеге де қонақ үйден орын таба алады. Ерте брондаса жатын орын арзанға шығады.
Оқи отырыңыз: Таңбалы, Үңгіртас, Шарын, Көлсай, Шонжы. Алматы облысындағы бес туризм ошағы
Алакөл Алматы облысы мен Абай облысының шекарасында орналасқан. Сондықтан көлге баратыдар қай жағалауда демалатынын анықтап алу қажет. Өйткені демалуға ыңғайлы екі жағалау бар. Бірі – Абай облысындағы Үржар ауданындағы Қабанбай жағалауы, екіншісі – Алматы облысындағы Алакөл ауданына қарасты Ақши және Көктұма жағалауы.
Қабанбай ауылының қонақ үйлерінде екі ересек адамға арналған нөмірлердің бір күндік бағасы қазір 20 мың теңгеден басталады . Бұл – маусым айының басы мен тамыз айының соңындағы баға. Шілденің ортасында бағалар жоғары болады. Дегенмен, одан да арзан қонақ үйлер, жеке үйдің бөлмесін табуға болады, бірақ оны да  алдын ала брондау қажет. Ал, туристік операторлар алдын ала брондау арқылы Алакөлге тур алатын болса, адам басына бір күн үшін 10 мың теңгеден басталатын турлар бар екенін айтады.
Кейінгі жылдары Ақтауда туризм дамып, жер-жерден келетін туристер қатары көбейе түсті. Ақтауда көбіне адамдар Каспий теңізіне түсіп, жағасында күнге қыздырынады. Емдік мақсатта радон суы шығатын демалыс орындарында демалады. Жағалаудағы мейрамханаларда тамақ ішіп, күннің батқанын тамашалайды.
Ақтаудың айналасында туристер баратын табиғи орындар өте көп. Соның бірі – Ақтаудан 300 шақырым жерде орналасқан Бозжыра шатқалы. Ертеректе бұл аймақта Тетис мұхиты болған деседі. Ал Бозжыраны мол мұхиттың табаны дейді. Кезінде бұл маңнан киттің сүйегі, акуланың тісі табылған көрінеді. Бозжыраға арнайы көлікпен барған жөн немесе Ақтаудан, басқа да қалалардан тур сатып алып баруға болады.
Маңғыстау жерінен Шерқала, Қапамсай, ""Торыш"" шар тәрізді  конкрециялар алқабын, Ыбықты каньонын, Жығылған, Тамшалы, Саура, Айрақты секілді ерекше орындарды көре аласыз. Оған қоса, 362 әулие жатқан Маңғыстауда Бекет ата, Шақпақ ата, Қошқар ата, Қараман ата, Сұлтан Епе, Сисем ата секілді бабалардың басына барып, тәу етеді.
Ақтауда хостелде бір адамға орын 2300 теңгеден басталады. Таңғы асы бар қонақ үйлердегі нөмір бағасы 10 мың теңгеден басталады. Ақтауда жаңа үйлерден пәтер жалдауға болады.
Оқи отырыңыз: Театр, музей, кітапханаға экскурсия. Жазғы демалыста балаларға арналған қандай шаралар өтеді?
Балқаш көлінің жағалауы да жыл өткен сайын туристер көптеп баратын орынға айналды. Мұнда да демалысқа қажеттінің бәрі бар. Көлге суға түсіп қана қоймай, балық аулауға болады. Белсенді демалыстарды ұнататындар желкенді спорт, байдарка есу секілді спортпен шұғылдана алады. Көл айдынында жиі кездесетін шағын аралдар жүзуден әуесқой жарыстар өткізілетін кезде ақтық мәре ретінде жиі таңдалады.
Балқаш көлінде шомылу маусымы маусым айында басталып, қыркүйекте аяқталады. Демалыс орындарының құнына демалыс аймағының орналасқан жері, жағалаудан алыс-жақындығы, жасалған жағдайы да әсер етеді. Балқашта қонақ үйлерде орын 10 мың теңгеден басталды.
Түркістан облыс орталығы болғалы туристерге жағдай жасала бастады. 2020 жылы желтоқсанда халықаралық әуежай ашылды. Жұлдызды қонақ үйлер көптеп бой көтерді. Ашық аспан астындағы ""Кеурен"" сауда және ойын-сауық орталығы салынды.
Туристер Түркістанға көбінесе ""Қожа Ахмет Ясауи"" кесенесін көруге барады. Кейбіреулер қазақтың ханары мен батырлары жерленген киелі орынға тәу етуге арнайы келеді. Ескі қала стилінде салынған ""Керуен"" орталығы да кесенеге жақын орналасқан. Сол жерде тамақтанып, шоу тамашалап, қайыққа мініп, шопинг жасауға болады.
Қалада қонақ үйлердегі нөмірлердің бағасы жазғы маусымда 7 мың теңгеден басталады. Тәулікке пәтерлер де жалға беріледі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Демалысты ерте жоспарлап, қонақ үйді алдын ала брондау арқылы үнемдеуге болады.",,2023-06-02T14:45:00+05:00
2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-aqtau-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы мамыр айының намаз кестесі: Ақтау қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-aqtau-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Ақтау бойынша мамыр айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-04-27T10:47:01+05:00
2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-qaragandy-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы мамыр айының намаз кестесі: Қарағанды қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-qaragandy-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Қарағанды бойынша мамыр айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-04-27T10:38:48+05:00
2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-semei-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы мамыр айының намаз кестесі: Семей қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-semei-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Семей бойынша мамыр айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-04-27T10:43:05+05:00
2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-almaty-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы маусым айының намаз кестесі: Алматы қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-almaty-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Алматы бойынша маусым айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-05-29T10:37:03+05:00
2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-astana-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы маусым айының намаз кестесі: Астана қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-astana-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Астана бойынша маусым айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-05-29T10:45:24+05:00
2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-qyzylorda-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы маусым айының намаз кестесі: Қызылорда қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-qyzylorda-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Қызылорда бойынша маусым айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-05-29T11:10:59+05:00
2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-symkent-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы маусым айының намаз кестесі: Шымкент қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-symkent-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Шымкент бойынша маусым айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-05-29T10:49:25+05:00
2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-taldyqorgan-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы маусым айының намаз кестесі: Талдықорған қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-taldyqorgan-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Талдықорған бойынша маусым айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-05-29T11:06:00+05:00
2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-turkistan-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы маусым айының намаз кестесі: Түркістан қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mausym-aiynyn-namaz-kestesi-turkistan-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Түркістан бойынша маусым айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-05-29T10:51:32+05:00
astanadagy-muzykalyq-zas-korermen-teatry-gauhartasty-9-ret-saxnalaidy-mamyr-repertuary,informburo.kz,"Астанадағы Музыкалық жас көрермен театры ""Гауһартасты"" 9 рет сахналайды. Мамыр репертуары",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/astanadagy-muzykalyq-zas-korermen-teatry-gauhartasty-9-ret-saxnalaidy-mamyr-repertuary,"2020 жылы желтоқсанда Астанада Музыкалық жас көрермен театрының шымылдығы Мұхтар Әуезовтің ""Абай-Тоғжан"" музыкалық драмасымен түсірді. Театр директоры Асхат Маемиров бар-жоғы екі жылда Самал Еслямова, Асылхан Төлепов, Аян Өтепберген сынды танымал артистердің басын қосып, 16 спектакльді сахналады.
Осы орайда Информбюро порталы театрдың мамырдағы репертуарын ұсынады.
Ақпан айында театр қоржынына Дулат Исабековтің ""Гауһартас"" шығармасы желісінде қойылған музыкалық драмасы қосылды. Бұл қойылым көрермен көңілінен шыққаны соншалық, наурыз айында алты рет, сәуір айында жеті рет сахналанды. Әлеуметтік желіде тренд болған ""Құдаша"" әнінен кейін театрға іздеп келетіндер қарасы көбейді. Театр репертуарынан көбірек орын берілсе де, ""Гауһартас"" билеттері әп сәтте сатылып кетеді.
Публикация от ASKHAT MAYEMIROV (@askhatmaemirov)
Мамырда ""Гауһартас"" тоғыз рет қойылады, бірақ қазірдің өзінде барлық билет сатылып кеткен. ""Шәмші"", ""Абай-Тоғжан"" спектакльдеріне де билет жоқ.
Спектакльдер сағат 13.30-да, 15.00-де және 19.00-де басталады.
Театр мекенжайы: Ж. Омаров көшесі, 47Б.
Билеттер ticketon.kz сайтында 900-2000 теңге аралығында сатылады.
Телефон: + 7 778 302 97 37, +7 778 302 97 44.
Театрдың әлеуметтік желілердегі парақшасы: Instagram және Facebook .
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Театр репертуарында &quot;Шәмші&quot;, &quot;Абай-Тоғжан&quot;, &quot;Chanel №5&quot;, &quot;Махаббат бар ма?&quot;, &quot;Үнсіздік&quot;, &quot;Ғашық-жүрек&quot; қойылымдары бар.",,2023-05-03T17:00:00+05:00
auezov-teatry-almaty-men-astanada-qandai-qoiylymdar-qoyady-mamyr-repertuary,informburo.kz,Әуезов театры Алматы мен Астанада қандай қойылымдар қояды? Мамыр репертуары,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/auezov-teatry-almaty-men-astanada-qandai-qoiylymdar-qoyady-mamyr-repertuary,"Биыл 97-ші театр маусымында қара шаңырақ аталып кеткен Мұхтар Әуезов театры өнерпаздары ескі де жаңа спектакльдерді сахналайды. Осы орайда Информбюро порталы театрдың мамыр айындағы репертуарын ұсынады.
Әуезов театры 1 мамыр мен 7 мамыр аралығында Астана қаласындағы Қалибек Қуанышбаев атындағы мемлекеттік академиялық қазақ музыкалық драма театрында есептік гастрольдік сапар жасайды. Астаналық көрермен осы күндері:
Билеттер 1000 теңгеден tiсketon.kz сайтында сатылады.
Оқи отырыңыз: ""Сан апаттың бастауы – тексіздік"". Әуезов театрындағы ""Кассандра таңбасы"" қойылымының айтар ойы қандай?
Астанадағы гастрольдік сапардан кейін Әуезов театры өз сахнасында бірнеше жылдан бері қойылып келе жатқан спектакльдер мен ""Кассандра таңбасы"", ""Еңлік-Кебек"" премьераларын ұсынады. Спектакльдердің басталу уақыты: 18:30.
Билеттер 500 теңгеден басталады. Ең қымбат билет – 2 мың теңге. Билеттер auezov-theatre.kz сайтында, tiсketon.kz сайтында және театр кассасында сатылады. Касса: 378 53 85; +7 775 320 85 24.
Театрға кешкі, сәнді киіммен келген абзал. Көрермен залына сырт киіммен кіру және онда бас киіммен отыру орынсыз.
Әуезов театрының репертуары ересек көрермендерге арналған. Билет алар алдында спектакльдің жас санатымен мұқият танысу қажет. 7 жасқа толған балаларға да арнайы билет алу керек.
Спектакль алдында ұялы телефондарды дыбыссыз режимге қою қажет. Көрермен залына арнайы қоңырау соғылған соң бір-ақ кіріңіз. Қойылымдар үшінші қоңыраудан кейін басталады және сол сәтте көрермен залының есігі жабылады. Үшінші қоңыраудан соң залда жүрмеу қажет. Сондықтан спектакльге кешікпей келіңіз. Спектакльге белгіленген уақыттан 15 минуттан көп кешіккен көрермен, тіпті билеті болса да кіргізілмейді. Билетте көрсетілген орын бос болмаса, тыныштық сақтап, екінші актіге дейін жақын маңдағы бос орынға отырыңыз немесе билет тексерушіден көмек сұраңыз.
Қатарлар арасынан арқаңызды сахнаға, ал жүзіңізді отырғандарға қарата өткен жөн. Театрда темекі шекпеңіз және залға тағам, сусын алып кірмеңіз.
Спектакль кезінде залда тыныштық сақтап, айналаңыздағыларға және сахнадағы артистер ойынына кедергі жасамаңыз. ""Авторлық және аралық құқық туралы"" заңдар талаптарына байланысты фото және бейнетүсірілімдер жасауға рұқсат етілмейді.
Гүл шоқтарын ұсыну үшін спектакль аяқталып, сахна шымылдығы жабылғаннан кейін актерлердің көрерменге тағзым ететін сәтін күту қажет. Көрермен залынан үзіліс кезінде және спектакль аяқталған соң ғана шығу керек.
Оқи отырыңыз: Суретші Есенгелді Тұяқов: Сценографтың жұмысы театр сахнасында қалып қоймауы қажет
Еске салайық, Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ ұлттық драма театрының шымылдығы ресми түрде 1926 жылы 13 қаңтарда ""Еңлік-Кебек"" трагедиясымен түрілді. Театр ашылған тұста Жұмат Шанин, Қалибек Қуанышбаев, Құрманбек Жандарбеков, Әміре Қашаубаев, Иса Байзақов, Күләш Байсейітова, Жүсіпбек Елебеков, Манарбек Ержанов, Шара Жиенқұлова, Шәкен Айманов, Сәбира Майқанова, Хадиша Бөкеева, Бикен Римова сынды айтулы тұлғалар еңбек етті.
Бүгінде театр сахнасында Тұңғышбай Жаманқұлов, Болат Әбділманов, Азат Сейтметов, Данагүл Темірсұлтанова, Бекжан Тұрыс, Дулыға Ақмолда, Назгүл Қарабалина, Азамат Сатыбалды, Берік Айтжанов, Еркебұлан Дайыров сынды театрда да, кинода да орны бар актерлер өнер көрсетеді.
Театрдың көркемдік жетешісі – Асанәлі Әшімов. Театр директоры – Еркін Жуасбек.
Театрдың әлеуметтік желілердегі парақшасы: Instagram және Facebook.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","7 мамырға дейін гастрольдік сапар аясында Әуезов театрының қойылымдарын Астанада, Қуанышбаев театрында тамашалауға болады.",,2023-05-02T12:00:00+05:00
koncert-qoiylym-zane-zarmenke-bugin-muzei-tuninde-qandai-is-saralar-otedi,informburo.kz,"Концерт, қойылым және жәрмеңке. Бүгін ""Музей түнінде"" қандай іс-шаралар өтеді?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/koncert-qoiylym-zane-zarmenke-bugin-muzei-tuninde-qandai-is-saralar-otedi,"Жыл сайын 18 мамырда Халықаралық музей күніне орай ""Музей түні"" акциясы өтеді. Бұл күні мәдениет орындарында тақырыптық көрмелер, экскурсиялар, дәрістер және тағы басқа іс-шаралар ұйымдастырылады. ""Музей түнінде"" музейлердің есігі баршаға ашық, яғни кез келген адам тегін кіре алады.
Осы орайда Информбюро порталы Астана, Алматы, Шымкент, Түркістан және Семей қалаларында ""Музей түні"" аясында болатын іс-шараларды тізіп шықты.
Астанадағы ұлттық музейде акция сағат 18.00-де басталады. Еліміздің ең үлкен музейде басылымдар мен ""Алматы-кітап""  баспасы кітаптарының көрмесі, ""Тарихи тұлғалар: қуыршақ бейнесінде"" авторлық қуыршақтар көрмесі, театрландырылған экскурсиялар, қолөнершілер жәрмеңкесі, ғылыми дәрістер, концерттік және ойын-сауық бағдарламалары өтеді. ""Жұлдызды гид"" жобасы аясында көрнекті тарихшылар, блогерлер және басқа да танымал тұлғалар келушілерді экспонаттарымен таныстырады.
Бағдарлама:
18.00-21.00 – Концерттік бағдарлама:
18.00-00.00 – Музей залдары:
18.00-23.00 – ""Қазына картасы"" ойын-квесті;
19.30-00.00 – Ғылыми дәрістер;
19.30-21.30 – ""Жұлдызды гид"" жобасы;
20.00-20.45 – ""Жәдігерлер сөйлейді"" театрландырылған экскурсиясы;
20.00-21.00 – Contemporary би тобының перфомансы;
21.00-23.30 – ""Диджей сет"";
23.45-00.00 – Crossfire Show қойылымы.
Оқи отырыңыз: 18 мамыр күні Қазақстанда ""Музейлер түні"" халықаралық акциясы өтеді
Алматыда бірнеше музейде көптеген іс-шара өтеді. Мәселен, құрамына 8 музей кіретін ""Алматы қаласы музейлер бірлестіктігі"" (Алматы музейі, Ықылас Дүкенұлы атындағы халық музыкалық аспаптар музейі, Д.А.Қонаев музейі, Н. Тілендиевтің мемориалды музейі, С. Мұқанов пен Ғ. Мүсіреповтің әдеби-мемориалды музей кешені, А. Байтұрсынұлының музей-үйі, Мультимедиялық дәстүрлі музыка орталығы) 18.00-ден 00.00-ге дейін ""Тарих. Тұлға. Музей"" тақырыбында ауқымды мәдени-көңіл көтеру шарасын өткізуді жоспарлар отыр.
Алматы музейінде ""Тірі Музей"" театрландырылған қойылымы ұйымдастырылады. Келушілердің назарына қола дәуіріндегі әйел, қазақ батырлары, сондай-ақ басқа да белгілі, тарихи тұлғалар туралы қойылым ұсынылады. Сондай-ақ, белгілі әртістер Ғазизхан Шекербек, Кенжебек Жанәбілов, Ерлан Байназаров және Tengri ethno music band қатысатын концерт өтеді. Ықылас Дүкенұлы атындағы халық музыкалық аспаптар музейінде және Мультимедиялық дәстурлі музыка орталығында ҚР дәстүрлі әншілері Мұрат Әбуғазы, Нұржан Жанпейісов, Рамазан Стамғазиев, Steppe Sons модерн этно-джаз тобының. қатысуымен концерттік бағдарлама өтеді. Музейдің экспозициялық залдарында келушілерді Қоркыт, Құрманғазы, Ақан сері секілді кейіпкерлер күтеді.
Д.А. Қонаев музейінде, А. Байтурсынұлы музей-үйінде, Н. Тілендиевтің мемориалды музейінде, С. Мұқанов пен F. Мүсіреповтің әдеби-мемориалды музей кешенінде концерттік бағдарлама, деректі фильмдер көрсетілімі өтеді.
Қала музейлерінде такырыптық экскурсиялар, интеллектуалдық квест-ойындар, шеберлік сағаттары ұйымдастырылады.
Оқи отырыңыз: Гүлмира Райылқызы: Орталық Азияда музей туралы заңы жоқ ел – Қазақстан ғана
ҚР мемлекеттік орталық музейінде 18.00-ден 00.00-ге дейін ""Музей түні"" акциясы өтеді. ""Ер жігіттің бес қаруы бойында"" атты қару-жарақ көрмесі, белгілі отандық суретшілердің қатысуымен ""Ұлттық мұра – ұрпаққа аманат"" атты арт-пленэрі өтеді. Сондай-ақ, ""Музей түнінде"" Тамара Волкованың ""Көне артефактілердің өмірі мен символикасы"" жеке көрмесі, ""ХХІ ғасырдағы көшбасшылар мен танымал тұлғалар. Бірлескен шығармашылық"" атты көрмесі ашылады. Көрмелер мен экскурсиялардан бөлек, жанданған экпозициялар, шеберлік сабақтар, сән көрсетілімі, концерттер өтеді.
Әбілхан Қастеев атындағы ҚР Мемлекеттік өнер музейінде ""Музей түніне"" орай бірнеше іс-шара өтеді. Пантомима қойылымын,  ""Lumiere"" шоуын, сән дефилесін, театрлық этюдтерді, экскурсияларды тамашалап, кветтер мен шеберлік сағаттарына қатысуға, тамашалауға болады. Музей есіктері 18 мамырда сағат 14.00-ден 00.00-ге дейін ашық.
Бағдарлама:
14.00-00.00 – Шеберлер жәрмеңкесі;
14.00-15.30 – Марат Мусиннің өнер туралы деректі фильмдерінің көрсетілімі;
16.00-00.00 – Фото аймақта Kiizo киіз және тоқыма студиясының коллекциясы;
16.00 – ""Музей түні"" мерекесінің ашылу салтанаты;
16.00 –  Алматы қаласы әкімінің концерттік оркестрі квартетінің өнер көрсетуі;
16.45 – ""Айбын"" балаларды дамыту орталығының музыкалық бағдарламасы;
17.00 – ""Емдеу өнері"" атты Қастеев музейінің қоры ұйымдастырған көрменің ашылу салтанаты;
17.30 – Танымдық және интерактивті квест ойыны; 18.00-20.00 – Қазақ және орыс тілдерінде ""Емдеу өнері"" көрмесі, ""100 Жауһар"" экспозициясы; Қазақстанның сәндік-қолданбалы өнері атты тақырыптық экскурсиялар:
17.30-20.00 – Шеберлік сағаттар:
18.00 – ""Инклюзивті ЭкоАрт-манифест"" шеберлік сағаты:
19.00-20.00 – Станислав Хорликовтан экспресс-портрет;
18.00-20.00 – Концерттік бағдарлама:
20.00-00.00 – Сергей Червяковтың пантомиялық театры;
20.00-00.00  –  RED BULL ұсынған DJ тобы;
20.30 – ""Ақ-Дариға"" қобызшылар ансамблі;
21.00 – ""От Винта"" атты ""Ирлен"" шеберханасының сәнді бас киім дефилесі;
21.30 – Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясы;
22.00 – Абай атындағы қазақ ұлттық опера және балет театрының солисі;
22.30 – Венера Уразбекованың ""Әлем музыкасы"" атты жеке бағдарламасы;
23.00 – Пианист Лаззат Әлмұхамбетова өнер көрсетеді;
23.30 – LUMIERE Show.
Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ ұлттық драма театры музейіне биыл – 55 жыл. ""Музей түнінде"" театрда еңбек еткен тұлғаларының майлы бояумен салынған портреттері, әртүрлі қойылымда киген ірі тұлғалардың тері сіңген сахналық киімдері, марапаттары, медальдары мен алғыс хаттары, қолданған бұйымдары, әр спектакльден түсірілген суреттер, баспасөз басылымдарына шыққан мақалалар, зерттеулер, эсселер мен очерктер қойылады.
Сағат 20.30-да театр музей қорынан сұрыпталып алынған 55 жылдыққа орай 55 тұлғаның портреті ілінген көрменің ашылу салтанаты өтеді. Осы кеште белгілі өнер иелерінің қатысуымен театрландырылған қойылымдардан үзінділер қойылып, ғасырға жуық сақталған сахналық киімдердің шеруі өтіп,  танымал әншілердің орындауында әндер шырқалып, театр тарихынан сыр шертетін деректі фильмдер көрсетіледі.
Оқи отырыңыз: Театр сыншысы: Ұлттық классика – сахнаға міндетті түрде ұлттық киіммен шығу емес
Түркістан облыстық бейнелеу өнері музейінде 23.00-ге дейін ашық есік күні өтеді. Оқушыларға экскурсия, белгілі қылқалам шеберімен кездесу, фотосессия өтеді.
Түркістан облыстық тарихи-өлкетану музейінде экскурсиялар, ұлттық ойындар, танымдық викториналар, дизайн суретшілердің шеберлік сабағы, концерт өтеді және анимациялық және деректі фильмдер көрсетіледі.
""Әзірет Сұлтан"" мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығы Түркістан тарихы музейінде ""Сыйға берілген жәдігерлер"", ""Өрнекті өмір"" тақырыбында тақырыптық көрме ұйымдастырады. Көрме экспозициясына 60-тан астам жәдігер қойылады.
Этноауыл кешенінде қолөнер шеберлерінің жәрмеңкесі өтеді. Ал кешкі сағат 20.00-де Қожа Ахмет Ясауи кесенесінде ""Музей түні"" шарасы басталады. ""Абылай ханның Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне зияраты"" тақырыбында театрланған қойылымы мен ""Қару-жарақ"" көрмесі өтеді.
Шараға қатысушылар викторинаға қатысып, мағыналы экскурсия тыңдай алады. Жиын соңында көпшілікке Әмір Темір дәуірінен бастау алған қасиетті ас – Әлім ботқасы мен күлше наны үлестіріледі.
Көрермендер Қожа Ахмет Ясауи, Абылай хан, Қаз дауысты Қазыбек би, Бөгенбай батыр секілді кемеңгер тұлғалар бейнесін сомдаушы кейіпкерлермен фотоға түсе алады.
""Ұлы дала елі"" орталығында ""Музей түні"" аясында 23.00-ге дейін концерт, квест ойындары, ""Мың бауырсақ тарту"" акциясы өтеді.
Оқи отырыңыз: Мәдениет министрлігі Қазақстандағы танымал 5 тарихи орын мен ескерткішті атады
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",&quot;Музей түні&quot; акциясы жыл сайын дәстүрлі түрде өтеді.,,2023-05-18T16:07:06+05:00
qalleki-teatry-almaty-men-astanada-qandai-qoiylymdar-qoyady-mamyr-repertuary,informburo.kz,Қаллеки театры Алматы мен Астанада қандай қойылымдар қояды? Мамыр репертуары,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qalleki-teatry-almaty-men-astanada-qandai-qoiylymdar-qoyady-mamyr-repertuary,"Қалибек Қуанышбаев атындағы мемлекеттік академиялық музыкалық-драма театры тек елорда жұртшылығына ғана емес, алыс-жақын шет елге кеңінен танымал. Осы орайда Информбюро порталы театрдың отыз екінші театр маусымындағы мамыр айының репертуарын ұсынады.
2-8 мамыр аралығында Алматыдағы Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ ұлттық драма театрында Қалибек Қуанышбаев атындағы мемлекеттік академиялық қазақ музыкалық драма театрының гастрольдік сапары өтеді.
Гастрольдік сапар аясында Қаллеки театрының репертуарындағы үздік қойылымдар сахналанады:
Қойылымдар Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ ұлттық драма театрында сахналанады. Қаллеки тетарының Алматыдағы гастрольдік қойылымдар кестесі:
Билет бағасы 1000 теңгеден басталады және онлайн ticketon.kz сайтынан немесе кассадан алуға болады. Касса: 378 53 85.
Оқи отырыңыз: Қаллеки театры Алматыға гастрольдік сапармен келеді
Алматыдағы гастрольдік сапардан кейін Қаллеки театры өз сахнасында бірнеше жылдан бері қойылып келе жатқан спектакльдер мен ""Жошы хан "", ""Қыз жиырмаға толғанда"" және ""Кешкі 7"" премьераларын ұсынады.
Қаллеки театрында шығармалар тарихи драмадан бастап, музыкалық комедияға дейін әртүрлі жанрда сахналанады. Театр репертуарында әлі күнге дейін Әзірбайжан Мәмбетов қойған ""Ғасырдан да ұзақ күн"" драмасы бар. Режиссерлер Болат Ұзақов, Нұрлан Жұманиязов, Әлімбек Оразбаковтің ""Кабаре жұлдызы"", """"Шәмші"", ""Қорғансыздың күні"", ""Бір кем дүние"", ""Күн сәулесі түспеген"", ""Кеш"" секілді қойылымдары репертуардан түспейді. Қазіргі жас буыннан әрі актер, әрі композитор Олжас Жақыпбек режиссерлігімен де көзге түсіп жүр. Ол ""Айман-Шолпанды"" заманауи негізде қойды. Сондай-ақ Фархад Молдағали, Дәурен Серғазин, Гүлназ Балпейісова сынды шақырылған жас режиссерлер де спектакльдер қойып жүр.
Қаллеки театрының шымылдығы 1991 жылғы 15 қарашада Ғабит Мүсі­репов­тің ""Ақан сері – Ақтоқты"" трагедиясымен түрілді. 1999 жылы белгілі режиссер, Халық қаһарманы Әзірбайжан Мәмбетов театр тізгінін қолға алып, Ғ.Мүсіреповтің ""Қыз Жібек"", ""Қозы Көрпеш – Баян сұлу"", М.Әуезовтің ""Қарагөз"", Ф.Эрвенің ""Түлкі бикеш"", В.Дельмардың ""Баянсыз бақ"", Қ.Байсейітов пен Қ.Шаңғытбаевтың ""Беу, қыздар-ай"", Ш.Айтматовтың ""Ғасырдан да ұзақ күн"", ""Ана – Жер Ана"", І.Жансүгіров, С.Назарбекұлы, А.Чеховтің ""Ваня ағай"", Ә.Нұрпейісовтің ""Қан мен тер"" спектальдерін сахналады.
Оқи отырыңыз: Әуезов театры Алматы мен Астанада қандай қойылымдар қояды? Мамыр репертуары
Әзірбайжан Мәмбетовпен бірге ұжымға Қазақстанның Халық артистері Гүлжан Әспетова, Тілектес Мейрамов, еңбек сіңірген артистер Лейло Бекназар-Ханинга, Ақыш Омар секілді бүгінде Қаллеки театрының аға буыны қызметке келді. Нұркен Өтеуіл, Айнұр Бермұхамбетова, Алтынай Нөгербек, Сырым Қашқабаев, Ержан Нұрымбет, Сая Тоқманғалиевалар ұжы деңгейінің төмендемеуіне бар күшін салды. Олардың ізін Жанат Оспанов, Шах-Мұрат Ордабаев, Олжас Жақыпбек, Жасұлан Ерболатов, Алтынгүл Серкебаева, Нұрсұлтан Есен, Ақмарал Танабаева, Айнұр Жетпісбаева сынды жас актерлер жалғастырды.
2020 жылы жастарға суреткерлік еркіндік беріліп, театр қабырғасынан тұңғыш рет ""QALLEKI театр-лабораториясы"" құрылды. Оралхан Бөкейдің ""Ұйқым келмейді"" шығармасына қойылған спектакль жастардың көңілінен шығып, үнемі аншлаг болып жатады. Лаборатория мамырда көрерменше ""Кешкі 7"" спектакль-концертін ұсынады.
Театрдың көркемдік жетекшісі – Қуандық Қыстықбай. Театр директоры – Айболат Жаудыр.
Оқи отырыңыз: Театр сыншысы: Ұлттық классика – сахнаға міндетті түрде ұлттық киіммен шығу емес
Театрға адам жағымды жандармен, топпен, соның ішінде балалармен барады. Кешкі спектакльдерді балалар 12 жастан бастап көре алады.
Театрға сәнді киіммен келген абзал (спорттық үлгідегі киімдермен кіруге рұқсат жоқ) . Сырт киіміңізді, сондай-ақ артық заттарды гардеробта, кіреберістегі киім ілгіште тастап кеткен жөн.
Көрермен залына арнайы қоңырау соғылған соң кіру қажет. Үшінші қоңырау соғылғаннан соң көрермен залына кіруге тыйым салынады.
Театрда фото және видеотүсірілім мүлдем тыйым салынған. Егер қолыңызда фото немесе видеокамера болса, театр қызметкері сізді залға өткізбейтініне даяр болыңыз.
Театр әкімшілігі жарияланған спектакльді басқа қойылыммен ауыстыруға құқылы. Осындай жағдайда билеттерді спектакль басталғанша кассаға кері қайтаруға болады. Актердің ауысуы билетті кері өткізуге себеп бола алмайды.
Театрдың әлеуметтік желілердегі парақшасы: Instagram және Facebook .
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","8 мамырға дейін гастрольдік сапар аясында Қаллеки театрының қойылымдарын Алматыда, Әуезов театрында тамашалауға болады.",,2023-05-03T10:30:00+05:00
reixstagqa-tu-tikken-qazaq-kim-uos-tarixy-boiynsa-10-test-suragy,informburo.kz,Рейхстагқа ту тіккен қазақ кім? ҰОС тарихы бойынша 10 тест сұрағы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/reixstagqa-tu-tikken-qazaq-kim-uos-tarixy-boiynsa-10-test-suragy,"1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс Ұлы Отан соғысына ұласты. Соғыс оты қазақ жеріне жетпесе де, Қазақстанның қаншама азаматы да майданға аттанып, ерлікпен қаза тапты. Тылдағы азаматтар ""Бәрі де майдан үшін, бәрі де Жеңіс үшін!"" деген ұранмен соғыс шебіне астық, көкөніс, ет-сүт, жүн, жылы киім жіберді.
Informburo.kz 9 мамыр – Жеңіс күні қарсаңында Ұлы Отан соғысы жайлы тест әзірледі.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Биыл Ұлы Отан соғысының аяқталғанына – 78 жыл.,,2023-05-05T17:30:00+05:00
taptym-gasyq-boldym-zogalttym-zastar-teatry-mamyrda-almatyda-qandai-spektaklder-qoyady,informburo.kz,"""Таптым. Ғашық болдым. Жоғалттым"". Жастар театры мамырда Алматыда қандай спектакльдер қояды?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/taptym-gasyq-boldym-zogalttym-zastar-teatry-mamyrda-almatyda-qandai-spektaklder-qoyady,"Астана әкімдігінің ""Жастар театры"" – жас болса да сан қырлы өнерімен, жаңашылдығымен қазақ театр өнерінде өзіндік орны бар театр. Театрдың негізін қалаған Нұртас Жақыпбай 14 жылдан бері өнер ордасының көркемдік жетекшісі әрі бас режиссері қызметін атқарып келеді. Театр труппасындағы артистердің көпшілігі – Нұртас Жақыпбайдың төл шәкірттері. Жастар театрында Ғани Құлжанов, Әділ Ахметов, Дәурен Серғазин, Мейірғат Амангелдиев сынды кинода да есімі белгілі актерлер өнер көрсетіп келеді.
Осы орайда Информбюро порталы театрдың мамыр айындағы репертуарын ұсынады.
Жастар театры мамыр айында Қарағанды, Балқаш, Талдықорған, Алматы қалаларында гастрольдік сапармен өнер көрсетеді. Өнер ұжымы екі апта бойы ""Жанарымдағы жалғыз әуен"", ""Таптым. Ғашық болдым. Жоғалттым"", ""Ромео-Жульетта"", ""Асауға тұсау"" секілді көрерменнің жүргеніне орын тапқан спектакльдерді сахналайды. Алматылық көрермендер 10-15 мамыр аралығында Жастар театрының төлқұжатына айналған спектакльдер мен ""Қылкөпір"" премьерасын тамашалай алады.
Алатау дәстүрлі өнер театрында:
Мүсірепов театрында 19.00-де ""Шекспирмен үш күн"" триптихі:
Гастрольден оралғаннан кейін Жастар театрының ұжымы келесі спектакльдерді сахналайды:
Спектакльдер 19.00-де басталады. Театр мекенжайы: Ілияс Есенберлин көшесі, 10. Билеттер ticketon.kz сайтында 700-2000 теңге аралығында сатылады. Касса: 8 7172 39 26 48. Театрдың әлеуметтік желілердегі парақшасы: Instagram және Facebook .
Оқи отырыңыз: Қаллеки театры Алматы мен Астанада қандай қойылымдар қояды? Мамыр репертуары
""Қанаттылар"" инклюзивті театры 3 мамырда сағат 12.00 мен 16.00-де Жастар театры сахнасында ""Үй таңдаған лақ"" ертегісін, 4 және 5 мамырда сағат 19.00-де ""Өмір ғайып"" мелодрамасын қояды.
Сондай-ақ, Атырау облысындағы Махамбет атындағы академиялық қазақ драма театры елордаға гастрольдік сапармен келеді.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",10-15 мамыр аралығында Жастар театрының ұжымы Алматыда Алатау дәстүрлі өнер театрында және Мүсірепов театрында өнер көрсетеді.,,2023-05-03T12:30:00+05:00
toiy-kop-ui-zusan-iisi-almatydagy-musirepov-teatrynyn-mamyrdagy-repertuary-qandai,informburo.kz,"""Тойы көп үй"", ""Жусан иісі"". Алматыдағы Мүсірепов театрының мамырдағы репертуары қандай?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/toiy-kop-ui-zusan-iisi-almatydagy-musirepov-teatrynyn-mamyrdagy-repertuary-qandai,"1946 жылғы 4 шілдеде Қазақтың балалар мен жасөспірімдер театрының шымылдығы Алексей Толстойдың ""Алтын кілт"" пьесасымен түрілді. 1992 жылы Ғабит Мүсіреповтің 90 жылдығының құрметіне театрға жазушының есімі берілді.
Информбюро порталы театрдың жетпіс жетінші маусымындағы мамыр айына арналған репертуарын ұсынады.
Алматыдағы Мүсірепов театрының репертуарынан ойып орын алған, көрермен асыға күтетін қойылым көп. Солардың бірі ""Қызыл орамалды шынарым"", ""Махаббат, қызық мол жылдар"" махаббат драмалары үнемі аншлаг болып жатады. Мамыр айында театр бес күн бойы француз жазушысы Антуана де Сент-Экзюперидің атақты ""Кішкентай ханзада"" шығармасын сахналайды.
3 және 4 мамырда Жұмат Шанин атындағы Шымкент қалалық академиялық қазақ драма театры Мүсірепов театрының сахнасында ""Qora Z"" трагикомедиясын сахналайды. Басталуы: сағат 19:00.
Касса демалыссыз сағат 10.00-19.00 дейін жұмыс істейді. Телефоны: 271 42 37, 273 22 48. Онлайн билеттер: ticketon.kz сайтында сатылады. Билеттер 600 теңгеден басталады. Ең қымбат билет – 2 мың теңге.
Оқи отырыңыз: Мүсірепов театрының сахнасында – Әзілхан Нұршайықовтың ""Махаббат, қызық мол жылдар"" романы
Жастар театры мамыр айында Алматы қаласына гастрольдік сапармен келеді. Мүсірепов театрында ""Шекспирмен үш күн"" триптихін қояды:
Сырт киімді гардеробқа өткізіп, спектакль бағдарламасымен танысып, тиесілі орынға уақытында отыру үшін театрға қойылым басталғанға дейін кем дегенде 15-20 минут ертерек келген жөн. Кешігіп келген жағдайда бақылаушылар көрсеткен орынға отыруға тура келеді. Антракт кезінде ғана өз орнына ауысуға рұқсат.
Театрдың кешкі қойылымдарына ересектер мен 12 жастан асқан балалар ғана кіре алады.
Бүгінгі күні театрға әйел адамдар ұзын көйлек, ер адамдар смокинг киіп келуі керек деген қағида жоқ. Дегенмен театрға ұқыпты киініп келу керек. Фойеге кіргенде бас киімді шешкен жөн.
Орынға отырар кезде көрерменге жүзіңізді беріп өткен сыпайылықтың белгісі. Ғашық жандарға көрермен залында бастарын түйістіріп отыруына болмайды, бұл арттағы көрерменге қойылымды тамашалауға кедергі келтіреді.
Ертеде әйел адамға театрда тәтті ұсыну салты болған. Дегенмен көрермен залына тәтті немесе тамақпен келуге тыйым салынады. Антракт кезінде театр буфетінде тамақтануға болады.
Қойылым жайлы пікір не ескертпені спектакль барысында дауыстап білдірмеу сұралады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Биыл – театрдың жетпіс жетінші маусымы.,,2023-05-02T15:23:04+05:00
2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-almaty-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы мамыр айының намаз кестесі: Алматы қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-almaty-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Алматы бойынша мамыр айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-04-27T09:53:24+05:00
2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-astana-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы мамыр айының намаз кестесі: Астана қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-astana-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Астана бойынша мамыр айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-04-27T09:58:37+05:00
2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-qyzylorda-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы мамыр айының намаз кестесі: Қызылорда қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-qyzylorda-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Қызылорда бойынша мамыр айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-04-27T10:33:51+05:00
2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-symkent-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы мамыр айының намаз кестесі: Шымкент қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-symkent-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Шымкент бойынша мамыр айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-04-27T10:14:14+05:00
2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-taldyqorgan-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы мамыр айының намаз кестесі: Талдықорған қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-taldyqorgan-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Талдықорған бойынша мамыр айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-04-27T10:22:37+05:00
2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-taraz-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы мамыр айының намаз кестесі: Тараз қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-taraz-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Тараз бойынша мамыр айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-04-27T10:31:52+05:00
2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-turkistan-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы мамыр айының намаз кестесі: Түркістан қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-mamyr-aiynyn-namaz-kestesi-turkistan-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Түркістан бойынша мамыр айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-04-27T10:18:43+05:00
2023-zylgy-sauir-aiynyn-namaz-kestesi-almaty-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы сәуір айының намаз кестесі: Алматы қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-sauir-aiynyn-namaz-kestesi-almaty-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Алматы бойынша сәуір айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Алматы қаласы
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-04-12T12:00:00+05:00
2023-zylgy-sauir-aiynyn-namaz-kestesi-astana-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы сәуір айының намаз кестесі: Астана қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-sauir-aiynyn-namaz-kestesi-astana-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Астана бойынша сәуір айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Астана қаласы
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-04-12T12:05:00+05:00
2023-zylgy-sauir-aiynyn-namaz-kestesi-symkent-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы сәуір айының намаз кестесі: Шымкент қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-sauir-aiynyn-namaz-kestesi-symkent-qalasy,"Ислам дінінде балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс әрбір мұсылманға бес уақыт намаз оқу парыз саналады. Осы орайда Информбюро порталы ҚМДБ жариялаған Шымкент бойынша сәуір айына арналған намаз кестесін ұсынады.
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Шымкент қаласы
Таң намазы екі рәкәт сүннет және екі рәкәт парыздан тұрады. Таң уақыты көкжиекте таң атқаннан бастап, күн шыққанда аяқталады. Таң әрі сәресін ішіп, ауыз бектітетін уақыт.
Күн – таң намазы уақытының соңы. Күннің жоғарғы үстіңгі шетінің көкжиек cызығынан шыға бастаған уақыты.
Бесін намазы төрт рәкәт сүннеттен, төрт рәкәт парыздан және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Бесіну уақыты күн тас төбеден ауған кезден бастап, екінті намазының уақытына, яғни әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарғанға дейiн жалғасады.
Екінті намазы төрт рәкәт парыздан тұрады. Екінті уақыты әр бір заттың көлеңкесі өз бойынан екi есе ұзарған уақыттан бастап, күн батқанға дейін жалғасады.
Ақшам намазы үш рәкәт парыз және екі рәкәт сүннеттен тұрады. Ақшам намазы күн батқан кезден басталып, көк жиектің қарайғаны, яғни қараңғы батқанға дейін жалғасады. Ақшам әрі ауыз ашатын уақыт.
Құптан намазы төрт рәкәт парыз және екі сүннеттен тұрады. Құптан Ақшам намазы уақытының шығуынан басталып, көк жиектің ағаруына дейін жалғасады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Намазын өткізіп алғандар сол намаздың қазасын өтейді.,,2023-04-12T12:10:00+05:00
6-kun-sauual-orazasyn-qalai-ustaidy-zane-onyn-sauaby-qandai,informburo.kz,6 күн Шәууәл оразасын қалай ұстайды және оның сауабы қандай?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/6-kun-sauual-orazasyn-qalai-ustaidy-zane-onyn-sauaby-qandai,"Бүгін Шәууәл айы басталды. Оның алғашқы үш күнінде Ораза айт мерекесі тойланады. Ал осы айда мұсылмандарға 6 күндік Шәууәл оразасын ұстау жөн саналады.
Қаза ораза мен алты күндік оразаны қатар ұстауға бола ма? Бір жылдық ораза сауабын алу үшін не істеу қажет? Шәууәл оразасына қалай ниет етеді?
Informburo.kz Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының ресми сайты жариялаған материалдарға сүйене отырып, осы және өзге сұрақтарға жауап береді.
Оқи отырыңыз: Оразадан кейінгі ораза. Алты күндік Шәууәл оразасы туралы 11 дерек
Шәууәл айының оразасы нәпіл ораза саналады, яғни оны ұстау ешкімге міндет емес, адамның өз еркінде. Дегенмен, мұны ұстамаған жан Пайғамбар хадисіндегі бір жылдық оразаның сауабынан құр қалады.
Шәууәл айының оразасы тек Шәууәл айында ғана ұсталады. Ораза айттың алғашқы күнінде ауыз бекітуге болмайды. Содан кейін алты күндік оразаны не қаза оразаны ұстай беруге болады. Алты күндік оразаның арасын үзбей қатарынан немесе арасын үзіп әр аптада екі күнге бөліп, әсіресе, аптаның дүйсенбі және бейсенбі күндері ұстауға болады.
""Рамазан оразасын ұстамай Шәууәл оразасын ұстауға болады. Алайда олар Пайғамбар сүйіншілеген бір жылдық оразаның сауабын ала алмайды. Себебі, Рамазан оразасы парыз саналады"", – деп жазылған ҚМДБ сайтында.
Шәууәл оразасы да Рамазан оразасы секілді ""таң"" намазынан ""шам"" намазына дейін жалғасады . Күнделікті намаз кестесін негізге алынады: таң намазы кірген уақыт – ауыз бекітетін уақыт. Ақшам намазының кірген уақыты – ауыз ашатын уақыт. ""Алла ризалығы үшін Шәууәл айында нәпіл оразаның бірінші күнін (екінші не үшінші күнін) ұстамаққа ниет еттім"" деуге болады. Ауыз ашқанда да әдеттегідей сумен не құрмамен ашып, қазақша тілек-дұға жасауға болады. Арнайы ниет-дұға жоқ.
Оқи отырыңыз: Намаз оқымай, ораза ұстау дұрыс па? Ауыз бекіту үшін білу тиіс 20 сұраққа жауап
Рамазан айында қаза болған күндер мен Шәууәл айындағы алты күндік оразаны қатар ұстауға бола ма деген сұраққа әркім әрқалай жауап береді. Дегенмен Ханафи мазһабында ораза қазасы мен Шәууәл оразасын бірге ұстауға болмайды. Екеуі екі бөлек ғибадат болғандықтан бөлек ұсталуы керек.
""Рамазан айында түрлі себептермен кей күндерін қаза етіп алған кісілер Шәууәл айында әуелі Рамазанның қазасын өтеуіне де, сонымен бірге Шәууәлдің алты күндік нәпілін ұстаса да болады. Рамазан оразасын толығымен ұстау – Алла Тағаланың бұйрығы, ал Шәууәл айында алты күн ораза тұту Пайғамбар сүннеті болғандықтан алдымен оразаның қазасын өтеу абзал. Себебі, адамның белгіленген ажалы айтпай келетіндіктен, алдымен парыз оразаның қазасын толық өтеп, нәпіл оразаны одан кейін ұстаған дұрыс"", – деп жазылған ҚМДБ сайтында.
Пайғамбар: ""Кімде кім Рамазан айының оразасынан соң Шәууәл айында алты күн ораза ұстаса, бір жыл ораза ұстағандай болады"" деген. Рамазан айындағы 30 күн мен Шәууәл айындағы алты күн қосылғанда 36 күн болады. Бұл сан он есеге көбейтілсе, 360 күнді құрайды. Бір жылдың қалған бес күні – ораза ұстауға болмайтын Рамазан айтының алғашқы күні мен Құрбан айттың төрт күні. Оразаның әрбір күні он есе молайса, онда отыз алты күндік оразада бір жыл ауыз бекітудің сауабы бар деген сөз.
Оқи отырыңыз: Ораза жайлы мифтер. Не шындық, не жалған?
Кей ислам ғалымдары ""Қаза оразаны Шәууәл айында өтейтін кісіге нәпіл ораза ұстамаған күннің өзінде қазасын аталмыш айда өтегендіктен Шәууәл айының сауабы қосымша жазылады"" деген тұжырымды алға тартады. Осы айда қаза оразасын ұстап, нәпіл ораза ұстауға уақыты жетпей қалған адамдар үшін де Шәууәл айының уәделі сауабы үміт етіледі. Қаза оразалары алты күнге жетпейтін кісілер кем күндерін қосымша нәпіл оразамен толықтырғаны абзал.
Әуелі, сауап . Рамазан айы бойы ораза тұтып болған соң, тағы да алты күн аузын бекіткен жан жоғарыдағы хадистерге сәйкес, бір жылдық оразаның сауабына кенеледі.
Кемшіліктердің орынын толтыру . Шағбан мен Шәууәл айларындағы ораза сүннет намаздар секілді. Олай болса, бұл қосымша тұтқан ораза рамазан айындағы парыз оразаның кемшіліктері болса, орынын толтырады.
Рамазан айынан соң бірден ораза ұстауды қолға алу – қабыл болған оразаның нышаны .
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Шәууәл айы 21 сәуірде басталып, мамырдың 21-інде аяқталады.",,2023-04-21T11:00:00+05:00
oraza-ait-namazy-21-cauirde-mesitterde-oqylady-ogan-qandai-daiyndyq-qazet,informburo.kz,Ораза айт намазы 21 cәуірде мешіттерде оқылады. Оған қандай дайындық қажет?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/oraza-ait-namazy-21-cauirde-mesitterde-oqylady-ogan-qandai-daiyndyq-qazet,"21 сәуірде үш күндік Ораза айт мұсылман мерекесі басталады. Ораза айт – қасиетті Рамазан айының аяқталғанын білдіретін мейірімділіктің, игіліктің, бірліктің, қайырымдылықтың мерекесі саналады.
Ораза айт мерекесін мұсылмандар алғаш рет хижраның екінші жылы – 624 жылы атап өткен. ""Айт"" сөзі – жыл сайын қайта келетін мейрам, мерекелеу, хал сұрасу, бір-бірін қуанту деген мағынаны білдіреді. ""Отыз күн оразаның бір айты бар, әр қылған жақсылықтың бір қайтымы бар"" деген сөз бекер айтылмаса керек.
Оқи отырыңыз: Оразадан кейінгі ораза. Алты күндік Шәууәл оразасы туралы 11 дерек
Шариғи мейрамдар жамағатпен оқылатын арнайы намазбен басталады. Бұл намаз ""айт намазы"" деп аталады. Ораза айт намазы күн найза бойы көтерілгенде, яғни күн шыққаннан кейін 45 минут өткен соң мешіттерде оқылады.
Айт намазына ғұсыл алып, әтір себініп, киімнің ең жақсысын киіп, үйден құрма жеп шығады. Мешітке жаяу барып, жаяу қайтады. Үйге басқа жолмен оралады.
Намаз біткен соң мұсылмандар қол алысып, төс қағысып, бір-бірін Айт мерекесімен құттықтайды, жақсы тілектерін айтады.
2023 жылғы Айт намазының уақыты:
Оқи отырыңыз: Ораза айт күні сәресін ішу керек пе?
Ханафи мазхабын ұстанатын мұсылмандар Ораза айт мерекесіне бір күн бұрын дайындалады. Қазақ халқында айт күндері қырық немесе жетпіс үйге айттап кіріп шығу деген дәстүр бар. Осыншама үйге айттау міндеттелмейді. Дегенмен Ораза айтта мұсылмандар бір-бірінің үйіне айттап, хал сұрасып, ""Айттарыңмен"", ""Ораза айт қабыл болсын"" деп құттықтайды. Айт күні үй иесі дастархан жайып, айттап келген адамдарға бар дәмдісін ұсынады. Ренжісіп қалған ағайын-туыс, жора-жолдас бір-бірінен кешірім сұрап жарасады.
Айттың өзіне лайық жарасымды да сауабы мол амалдары жетерлік. Олар:
Оқи отырыңыз: 535 теңге пітір садақасын онлайн берудің жолдары қандай?
Пітір садақасын Рамазан айы басталғаннан бастап айт намазына дейін беру қажет. Биыл пітір садақаның мөлшері – 535 теңге.
Ораза айт күні мешітке барудан бұрын дәм ауыз тию – ұнамды іс. Шариғат бойынша айт күні ораза ұстауға рұқсат етілмейді . Сондықтан Ораза айт күні мұсылмандар ораза күні сияқты сәресін ішпейді, күндіз ауызы ашық болады.
Ораза айт мерекесі Шəууәл айының алғашқы үш күнінде тойланады. Хадистерде Шәууәл айында алты күн ораза ұстаса, жыл бойы ораза ұстағанмен бірдей делінген. Шәууәл айының оразасын сол айдың ішінде кез келген күні ұстауға болады. Айттың алғашқы күні ораза ұстамайды. Екінші күнінен бастап ауыз бекітуге болады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",21 сәуір – Рамазаннан кейінгі Шәууәл айының бірінші күні.,,2023-04-19T14:04:29+05:00
pitir-men-pidiya-ramazan-aiynda-beriletin-sadaqalar-qandai,informburo.kz,Пітір мен підия. Рамазан айында берілетін садақалар қандай?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/pitir-men-pidiya-ramazan-aiynda-beriletin-sadaqalar-qandai,"Ислам дінінде мұсылмандар жағдайы жоқ жандарға, кедейлерге, қарызға батқандарға, Алла жолында қызмет етіп жүрген азаматтарға, ақшасы таусылып, жолда қалып қойған жолаушыларға, яғни көмекке зәру адамдарға садақа береді. Алайда денсаулыққа зиян келтіретін арақ-шарап, ұрлап алған не тартып алған пайдасыз заттарды садақаға беруге болмайды. Садақаны адал еңбекпен тапқан табысынан шын жүректен берген дұрыс.
Осы орайда Информбюро порталы Рамазан айында берілетін пітір садақа мен ораза ұстауға әл-қуаты жетпейтін адамдар беретін підияның маңызын түсіндіреді.
Рамазан айында жаңа туған сәбиден қартқа дейін жағдайы келетін әрбір мұсылман пітір садақасын береді. 2023 жылғы Рамазан айындағы бір адам үшін берілетін пітір садақа мөлшері 2 келі ұнның нарықтық орташа бағасымен есептеліп, 535 теңге етіп белгіленді. Пітір садақасын құрма, мейіз, арпа бағасымен де беруге болады:
""Қазіргі таңда бидайдың өзі емес, ұн, талқан секілді оның өнімдері кең қолданылады. Сол себепті Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы пітір садақаның құнын ұнмен есептеуді негізге алады. Өйткені, шариғатта бидаймен қатар оның өнімдерімен де пітір садақа беруге рұқсат етіледі"", – деді ҚМДБ төраға орынбасары Сансызбай Шоқанов.
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы пітір садақа мөлшері 535 теңге болып белгіленді
Ал бай, ауқатты адамдар пітір садақаны 2 келі мейізбен (4270 теңге) немесе 4 келі құрмамен (8090 теңге) бергені жақсырақ. Қайтыс болған адамдарға, ана құрсағындағы балаға пітір садақа берілмейді.
Рамазан айының пітір садақасын Қадір түнінен бұрын немесе кейін берсін деген ереже жоқ. Дегенмен пітір садақаны ораза басталғаннан айт намазына дейін берген жөн. Одан кейін берілген пітір садақа жәй садақа болып қалады.
""Мешітке түскен қаражат мүфтият бекіткен арнайы жарғы негізінде жұмсалады. Қаражат қайырымдылыққа жұмсалады. Рамазан айындағы пітір садақасы мешіт тізіміне тіркелген көмекке мұқтаж отбасыларға, жетімдерге, жалғызбасты аналарға арнайы тексеру комиссиясының шешімімен заттай немесе қаржылай беріледі"", – делінген ҚМДБ мәлімдемесінде.
Пітір садақаны мешітте ғана емес, Kaspi.kz, Halyk Homebank, Fortebank, Банк Центркредит, Astana-plat, Bereke Bank мобильді қосымшалары арқылы төлеуге болады.
Оқи отырыңыз: ҚМДБ Рамазан айында жасалуы тиіс бес амалды хабарлады
Ислам дінінде бұйырылған белгілі бір құлшылықтың орнына төлем жасауды ""підия"" деп атайды.
Денсаулығына байланысты уақытша ораза ұстай алмаған адам қарыз күндерін Рамазан айынан кейін өтейді. Ал туберкулез, қатерлі ісік, қант диабеті, асқазан жарасы, тыныс және жүрек демікпесі секілді ауруға шалдығып, сауығудан күдер үзген науқастар және жасы үлкен егде адамдар ауыз бекітуге шамасы келмесе, ораза ұстамайды. ""Мұндай адамдар Рамазан айында ұстамаған оразасы үшін қаза болған әр күнге підия береді.
""Підия мөлшері – бір адамның күнделікті (таңғы және кешкі) тойып ішетін асы. Оның биылғы мөлшері 3 мың теңге болып бекітілді. Бұған шамасы келмегендер оразаның әр күніне пітір садақасының құнын береді. Оған да жағдайы болмаса, төлемнен босатылып, Алла Тағаладан кешірім тілейді"", – деді ҚМДБ төраға орынбасары Сансызбай Шоқанов.
Підия ретінде бір жарлының бір күндік екі мезгіл тамағын немесе соның құнын ақшалай беруіне болады. Підия кедейлерге, тұрмыстық жағдайы төмен адамдарға, хәлі нашар жандарға үлестіріледі. Оны Рамазан айының басында немесе соңында беруге болады және бірнеше күннің підиясын бір адамға немесе бірнеше адамға бөліп бере алады.
Оқи отырыңыз: Рамазан айындағы підия мөлшері 2023 жылға 3 мың теңге болып бекітілді
Підия берген науқас ауруынан айығып кетсе, дәрменсіз адам күш алса берген підиясы жойылады. Олар бұрынғы оразалардың қазасын өтейді.
""Қайтыс болған адамның орнына ораза ұстауға болмайды. Ұстаған ораза марқұмның тірі кезінде ұстамай кеткен оразасының орнын толтырмайды. Алайда әрбір күні үшін підия беріп тұруға болады. Тірі кезінде себепсіз ұстамаған күндеріне орай есептеп, шыққан соманы марқұмның атынан қаза оразаларының підиясы ретінде бір мұқтаж адамға беруге болады"", – делінген ҚМДБ сайтында.
Рамазан айының қазасын өтей алмаған адам ажалы таяп, өлер шағында артындағыларға қалған малынан підия беруді өсиет етеді. Өсиет еткен марқұмның мал-мүлкінің үштен бірінен Рамазан айының күн сайынғы оразасы үшін және қаза болған әр намазы үшін підия беріледі. Підияны өлі адамды жерлегеннен кейін беруге болады, бірақ жерлеуден бұрын берген абзал.
Ораза кезінде бас мүфти әлеуметтік маңызы бар тауарлар мен азық-түлік бағасын 10 пайызға дейін төмендетуді сұраған:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","2023 жылғы пітір садақа сомасы – 535 теңге, ал підия мөлшері – 3 мың теңгені құрайды.",,2023-04-06T16:45:00+05:00
qasietti-quran-tusken-tun-qadir-tuninde-oryndau-qazet-10-amal,informburo.kz,Қасиетті Құран түскен түн. Қадір түнінде орындау қажет 10 амал,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qasietti-quran-tusken-tun-qadir-tuninde-oryndau-qazet-10-amal,"Рамазан айы қасиетті ай болса, Қадір түні қасиетті түн саналады. Өйткені бұл түні жер бетіне қасиетті Құран Кәрім түскен. Бұл түні жасалған ғибадат мың айға, яғни сексен үш жылға тең. Сол себепті мұсылмандар Қадір түнін күзетіп, ұйықтамай құлшылық жасайды. Осы орайда Информбюро порталы Қадір түнінің мағыналары ерекшеліктері, қасиетті түннің сауабынан құр қалмау үшін не істеу қажет деген сұраққа жауап береді.
Қадір түні Рамазан айының соңғы он күнінің бірінде жасырылған. Ғалымдар жұп күннен тақ күнге өткен түн Қадір түні болуы мүмкін дейді. Сондықтан оразаның соңғы он күндігіндегі тақ бес күнді назарда ұстаған жөн. Ал Рамазан айының 27-түні – Қадір түні болуы ең ықтимал түн. Бұл түнде қасиетті Құран Кәрім түскен. Осы түні жасалған ғибадаттың мың айға, яғни сексен үш жылға тең болуына байланысты мұсылмандар Рамазан айының соңғы он түнін түгелдей құлшылықпен өткізуге тырысады.
Қадір түні нақты қай күн екені еш жерде жазылмаған. Бұл түн жасырылғандықтан өзіндік белгілері бар:
""Қадір түнінің белгісі, оның – тұнық әрі жарық, ал айдың ол түнде бейне бір жарқырап тұрғандай болатыны. Ол түн тыныш және жайлы, суық та емес, ыстық та емес. Бұл түні таң атпайынша, жұлдыздардың лақтырылуына рұқсат берілмейді. Және бір белгісі – таңертең күн сәулесіз, толған ай секілді түзу болып шығады әрі шайтандарға онымен бірге шығуға рұқсат етілмейді"", – деп Убада ибн Самит Мұхаммед пайғамбардың Қадір түнінің белгілерін сипаттағанын айтқан екен.
Оқи отырыңыз: Қадір түнінің 5 мағынасы, 2 белгісі және 9 ерекшелігі қандай?
Бес мағынасы:
Басқа түндерден тоғыз ерекшелігі:
""Сендерге Рамазан айы келді. Ол – мүбәрак ай. Жаратушы сендерге оразаны парыз етті. Рамазанда жаннаттың есіктері ашылады. Тозақтың есіктері жабылады. Шайтанды Алла кісендеп тастайды. Рамазанда бір түн бар. Ол мың айдан артық. Кім одан құр қалса, барлық жақсылықтан құр қалады. (...) Кімде-кім осы түнде Аллаға иман келтіріп, сауабынан үміттеніп, құлшылық етер болса, Жаратушы оның бұрынғы істеген барлық кінәсын, кемшілігін, қателігін кешіреді"", – делінген Мұхаммед пайғамбардың хадистерінде.
Оқи отырыңыз: Қадір түнін қалай өткізу керек? Басты 10 сұраққа жауап
Қадір түнін қалай өткізген жөн деген сұраққа жауап көп. Мейлінше бұл түнді ұйқысыз құлшылықпен өткізген дұрыс. Соның ішінде:
Сондай-ақ, шамасы жететін сомада садақа беріп, садақаның қабыл болуын сұрап дұға етсе болады. Бірақ пітір садақаны дәл Қадір түні не осы қасиетті түнге дейін беріп тастау керек деп еш жерде жазылмаған. Дегенмен пітір садақаны айт намазы басталмай тұрып берген жөн.
Оқи отырыңыз: Қасиетті түнді үйде қалай өткізген жөн?
Қадір түні күн батып, ауыз ашқан сəттен бастап, таң ататын уақытқа дейін жалғасады. Сол себепті мүмкіндігінше ұйықтамаған дұрыс. Мақсат – тек ұйықтамай, ояу жүру емес, дұрысы – дұға-тілек жасап, ренжіткен адамдарды кешіріп, намаз оқып, садақа беру, ізгілікке ұмтылу.
ҚМДБ Қадір түнінің құрметіне дастархан жаюдың қажеті жоқ екенін ескертеді. Үйге жақсылық кіреді деп есік-терезелерді ашып қою да – қате түсінік.
""Бұл түн  құлшылық түні болғандықтан, Алла сіздің дұға жасап, намазға жығылып, кешірімді, мейірімді адамға айналғаныңызды қалайды. Бұл түні сізден өзгеріп, мүлде жақсы адамға айналғаныңызды күтеді"", – деп жазылған ҚМДБ сайтында.
Қадір түнінде кей жандардың тілегі қабылданбайды. Олар:
Оқи отырыңыз: Намаз оқымай, ораза ұстау дұрыс па? Ауыз бекіту үшін білу тиіс 20 сұраққа жауап
Жақсы ниетпен Қадір түнін күзеткен адам Алланың қалауымен мол сауапқа бөленеді. Қадір түнін күзетпеген адам күнәһар болмайды. Дегенмен Қадір түнін күзеткен кісіге мың айдың сауабы беріліп, мың айлық парыз құлшылығын орындамай-ақ қойса болады деген қате ұстаным. Бес парызды орындаудан босатылмайды.
Кейбір адамдар Қадір түнінде Қыдыр ата келеді деп дастархан жайып, есік-терезесін ашып қояды. Қадір түні де, басқа түні де Қыдыр ата келмейді. Ол – қате түсінік. Сондықтан бұл түнді басқа нәрселерге алаңдамай, мейлінше оңашада құлшылықпен өткізген дұрыс. Астанада Қадір түні қалай өтті?
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні.,,2023-04-17T11:14:54+05:00
ramazan-aiynda-qandai-bilim-zinadynyz-oraza-test,informburo.kz,Рамазан айында қандай білім жинадыңыз? Ораза-тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/ramazan-aiynda-qandai-bilim-zinadynyz-oraza-test,"Қасиетті Рамазан айында ауыз бекіту – бір ғана шарт. Одан бөлек, жаңа ілім-білім жинау, рухани тазару және баю – сауапты іс. Соған орай, Информбюро порталы әзірлеген арнайы тест сұрақтарына жауап беріп, қасиетті айда ораза туралы біліміңіз қаншалықты артқанын тексеріп көруді ұсынамыз.
Информбюро порталында ораза мен Рамазан айы жайлы жазылған материалдарды осы жерден табуға болады.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Бүгін – Разаман айының соңғы, ал ертең – Ораза айт күні.",,2023-04-20T16:00:00+05:00
ulystyn-uly-kunin-merekeleudi-surap-kolbinge-xat-zazgan-kim-nauryz-test,informburo.kz,Ұлыстың ұлы күнін мерекелеуді сұрап Колбинге хат жазған кім? Наурыз-тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/ulystyn-uly-kunin-merekeleudi-surap-kolbinge-xat-zazgan-kim-nauryz-test,"Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мейрамының қазақ даласына оралғанына биыл 35 жыл толды. Осыған орай, Информбюро порталы Наурыз тақырыбында тест әзірледі. Ұлт мерекесі жайлы қаншалықты жақсы біледі екенсіз, біліміңізді сынап көріңіз.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Ұлттық мейрамды қазақстандықтар 21-23 наурыз аралығында мерекелейді.,,2023-03-17T16:10:00+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-astana-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Астана қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-astana-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:07:29+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-koksetau-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Көкшетау қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-koksetau-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:08:07+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-oral-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Орал қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-oral-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:13:11+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-oskemen-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Өскемен қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-oskemen-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:13:57+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-pavlodar-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Павлодар қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-pavlodar-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:15:36+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-petropavl-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Петропавл қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-petropavl-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:16:15+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-qaragandy-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Қарағанды қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-qaragandy-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:09:47+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-qonaev-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Қонаев қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-qonaev-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:11:22+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-qostanai-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Қостанай қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-qostanai-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:11:22+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-qyzylorda-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Қызылорда қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-qyzylorda-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:12:43+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-semei-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Семей қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-semei-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:17:49+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-taldyqorgan-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Талдықорған қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-taldyqorgan-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:18:56+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-taraz-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Тараз қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-taraz-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:20:22+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-turkistan-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Түркістан қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-turkistan-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:23:55+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-zezqazgan-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Жезқазған қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-zezqazgan-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:07:16+05:00
otbasynyn-senimi-aqsadan-qymbat-lazzat-ibragimova-zetistikke-zetudin-bes-qadamyn-atady,informburo.kz,"""Отбасының сенімі ақшадан қымбат"". Ләззат Ибрагимова жетістікке жетудің бес қадамын атады",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/otbasynyn-senimi-aqsadan-qymbat-lazzat-ibragimova-zetistikke-zetudin-bes-qadamyn-atady,"Ләззат Ибрагимова алты жылдан бері ""Отбасы банк"" АҚ басқарма төрайымы қызметін атқарып келеді. Еңбек жолын университетте сабақ беріп бастаған ол ""Даму"" қорының басшысы, ""Бәйтерек"" холдингі төрағасының орынбасары сынды түрлі жоғары қызметтерді атқарды. Ләззат Ибрагимова Technowomen Central Asia форумында әйелдердің тұлғалық дамуына әсер ететін бес қадам туралы айтып, жетістікке жету жолын атады.
Өзіңе сену керек. Көшбасшы болудың кілті – өзіңе сену. Ең алдымен, жоспарлау. 1993 жылы қарашада тұрмыс құрдым. Сол жылы төл валютамыз теңге айналымға енді. Студенттік жатақханада тойымыз өтті. Таршылық көрген, азық-түлік алу үшін дүкенге белгілі бір уақытта бару керек кез еді.
Бір күні он жылдан кейінгі өмірімді көз алдыма елестетіп, блокнотыма төрт бөлмелі пәтерде тұрамын, үш балам болады, экономика ғылымдарының кандидаты атанамын деп жаздым. Бетін ашық қалдырып кетіппін. Жолдасым оқып қойып, ""үш бөлме де жетпей ме?"" деп күлді. Біреудің жазғанын қалай оқуға болады деп ренжіп, блокнотты жыртып тастадым.
2003 жылы қарашада кандидаттық диссертациямды қорғадым. Сол жылы желтоқсанда төрт бөлмелі пәтер сатып алдым. Екі балам болды. Қағаз бетіндегі дүниелер орындалды. Сондықтан өзіңізге сену үшін жоспарлап үйреніңіз. Он жылдан кейін қандай адам болатыныңызды, не істейтініңізді жазыңыз. Сөзсіз орындалады.
Оқи отырыңыз: Ләззат Ибрагимова: ""Отбасы банкінде жаңа бағдарлама ашылса, үй бағасы өседі"" деу ойға қонымсыз
Екінші қадам – жақындарыңызға сену. Басқаларға деген сенімді жоғалтып алдық. Өзіңді, туыстарыңыз бен жақындарыңызды құрметтеудің ең биік үлгісі еді. Енесі, жолдасы қолдау көрсетпейтінін айтып жатады. ""Өздерімен сөйлесіп көрдің бе?"" деп сұраймын. Отбасының сенімі ақшадан да қымбат.
Марқұм енем он бала тәрбиеледі, мектеп директоры болды. Кандидаттық диссертациямды жазып бастағанда ""Ләззат, диссертацияңды жаз, біздің үйден де ғылым кандидаты шыға ма?"" дейтін. ""Шығады"" деймін. 1994 жылы екінші балам дүниеге келгенде енем мемлекеттік емтиханды жақсы тапсыруым үшін күн сайын 60 шақырым жерден электричкамен Целиноградтағы жатақханаға келіп-кетіп жүрді. Енем жетістігіме қатты қуанды, бірақ диссертация қорғағанымды көрмей кетті. Мен отырған бөлменің есігін жауып, тұтқасын қызыл лентамен орап қоятын. Басқаларға ""Ләззат диссертация жазып жатыр, шуламаңдар"" дейтін.
Сенімді жоғалтып жатырмыз. Әріптестеріңізге сеніңіздер. Жоспарды ешкімге айтпауды үндейтін кітаптар көп. Олай емес. Сенетін адамға айтыңыздар. Олар сізге көмегін аянып қалмайды.
Оқи отырыңыз: Отбасы банкінде қосалқы қарыз алушыны қалай шығарады? Банк басшысы түсіндірді
Үшінші қадам – кәсіби және тұлғалық потенциалды пайдалану. Өз салаңыздың кәсіби маманы болғыңыз келсе талант ең маңызды нәрсе емес. Ең алдымен, бір нәрсеге зейін қоя білу керек. Отбасы банкті басқаруға келгенде Қазақстанда баспанамен қамтудың әртүрлі моделімен жұмыс істей алатын сарапшылар аз еді.
Профессионализмге жету жолы тым қарапайым. Күн сайын цифрларды зерттеймін. Кітап болсын, зерттеу болсын көп әрі мұқият оқимын, қажет тұсын жазып аламын. Мені энциклопедия көретіндер бар. Олай емес. Қол қусырып қарап отырмай, бәрін жаттап алған адаммын.
Төртінші қадам – шешімдерге жауап беру. Өміріміздің бәрі таңдаудан, шешімнен тұрады. Бала туу да, білім алу да – шешім. 2017 жылы Назарбаев университетіне оқуға түспек болдым. Батыстың білім беру моделінің қандай екенін білгім келді. Оған қоса, 45 жасымда оқуға түссем, балаларыма үлгі боламын ғой деп ойладым. Оларға да ""анам оқыды ғой"" деп 35-45 жасында оқуға тура келеді.
Оқи отырыңыз: Отбасы банкіндегі тұрғын үй несиесінің шартын қалай өзгертуге болады?
Бесінші қадам – үнемі өзіңді жетілдіру.  Құндылықтардан принциптер құрылады. Принциптер мақсат пен міндеттерді айқындайды. Сондықтан құндылығыңызды түсіну керек.
Мысалы, мен үшін материалдық игілік құндылық емес. Кейбір әйелдерге әдемі киінген, гауһар таққан ұнайды. Оған хақы бар. Олар әлемге сол үшін келді. Олар әлемді әрлейді. Бірақ мен үшін ол құндылық емес. Үнемі жоғалтып ала берген соң, қымбат зат сатып алмаймын деп шештім. Мен үшін құндылық – білім мен біліктілік.
Ләззат Ибрагимова оқуға ұсынатын кітаптар:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Ләззат Ибрагимова 2017 жылдан бері &quot;Отбасы банк&quot; АҚ басқарма төрағасы қызметін атқарып келеді.,,2023-03-16T13:25:00+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-almaty-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Алматы қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-almaty-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:01:33+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-aqtau-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Ақтау қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-aqtau-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:04:51+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-aqtobe-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Ақтөбе қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-aqtobe-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:05:19+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-atyrau-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Атырау қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-atyrau-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:06:20+05:00
2023-zylgy-oraza-kestesi-symkent-qalasy,informburo.kz,2023 жылғы ораза кестесі: Шымкент қаласы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zylgy-oraza-kestesi-symkent-qalasy,"Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарлауынша, биыл Рамазан айы 29 күнге созылады. 23 наурыз алғашқы күні болса, 20 сәуір – соңғы күні. 21 сәуірде ораза айты басталады. Сәуірдің 17-сінен 18-іне қараған түні – Қадір түні. Биыл пітір мөлшері – 535 теңге.
Ораза ниеті: Алла Тағаланың разылығы үшін таң атқаннан күн батқанға дейін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім.
Ауызашар дұғасы: Уа, Жаратқан Ием! Сенің разылығың үшін ораза ұстадым, Саған иман келтірдім, Саған тәуекел еттім, Сен берген ризықпен ауыз аштым. Уа, кешірімді Алла! Менің алдыңғы және соңғы күнә-кемшіліктерімді кешір!
Оқи отырыңыз: 2023 жылғы ораза кестесі: Қазақстан қалалары мен елді мекендері
Оқи отырыңыз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қасиетті Рамазан айының бірінші күні 23 наурызға тура келеді.,,2023-03-14T19:02:22+05:00
2023-zyly-qazaqstandy-qandai-zanalyqtar-kutip-tur-astrologtardyn-bolzamy,informburo.kz,2023 жылы Қазақстанды қандай жаңалықтар күтіп тұр? Астрологтардың болжамы,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/2023-zyly-qazaqstandy-qandai-zanalyqtar-kutip-tur-astrologtardyn-bolzamy,"Астролог мамандар 2023 жылы Қазақстанда IT саласының ерекше қарқынмен дамып, ел экономикасының ТМД құрамындағы мемлекеттер ішінде ең үздік болатынын айтады. Мұнымен қатар, олар байлыққа кенелетін үш жұлдыз белгісін атады.
Жұлдыз сырын зерттеген мамандардың айтуынша, жаңа жылда Егіздер, Сарышаян, Суқұйғыш өзінің қаржылық жағдайын жақсартады. Осы орайда, астрологтар Егіздерге бойында бұғып жатқан талантты көпшілікке паш етуге кеңес береді. Сондай-ақ, Егіздер үшін іскерлік серіктесті дұрыс таңдау аса маңызды. Өйткені, істің ілгері жүруі тікелей екінші адаммен байланысты болады. Жаңа дүниені үйренгендері де абзал.
Су белгісі Сарышаяндар да өмірін түбегейлі өзгертеді. Ал Суқұйғыштар айналысып жүрген жұмысын ауыстырып, басқа салаға қадам басуы мүмкін. Жаңа жылда көп саяхаттайды, армандары орындалады және барлығы өзі қалағандай өзгереді.
2023 жылдың наурыз айында Плутонның Суқұйғыш белгісіне көшетінін айтады. Мұндай астрономиялық құбылыс соңғы рет 1774 пен 1794 жылдары аралығында болған, дейді астролог Ботагөз Жұмакәрімова.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы әйелдер қалай 2 миллион теңгеге жуық ақша ала алады? Декреттік төлем мен оның тәртібі
""Жаңа жылда IT-технология саласы ерекше қарқынмен дамитын болады. Ғылым және зертханамен байланысты барлық жұмыс табысты болады. Медицина саласында жаңа өзгерістердің куәсі боламыз. Осындай еліміз үшін пайдасы мол өзгерістер 2043 жылға дейін жалғасады. Сол себепті келер жылды ""барлық бастаманың бастауы"" деп атауға болады"", – деді астролог.
Мұнымен қатар, Ботагөз Жұмакәрімова адамдардың саналы шешім қабылдап, өзін-өзі тануға ұмтылатынын бөлісті.
Өкінішке орай, астролог Александр Горбунов ""үй бағасы шарықтамаса, арзандамайды"" деп болжам жасап отыр. Десе де, 2023 жыл қазақстандықтар үшін белсенді болу, мықты серіктестер табу және алдына қойған мақсатына жететін жыл болмақ.
Оқи отырыңыз: Жұт, аштық және Ақтабан шұбырынды. Қазақ неге қоян жылынан қорқады?
""Келер жылдың екінші жарты жылдығында пәтер бағасы шарықтайды. Үй бағасы арзандайды деп күтпеңіздер. Осы орайда, мемлекет жағдайды тұрақтандыру үшін жеңілдетілген ипотека бағдарламаларын жүзеге асырып, үйдің пайыздық мөлшерлемесі төмендейді. Біраз адам осы мүмкіндікті пайдаланады"", – деді Александр Горбунов.
Астрологтар Изадги Иса Аль Гур мен Александр Горбунов 2023 жылы Қазақстанның IT саласында жоғары жетістіктерге қол жеткізетінін мәлімдеді.
""Қазақстан экономикасы гүлденіп, ТМД елдері арасында үздік атанады. Мұнымен қатар, көптеген қазақстандық өз күшіне сене бермейді. Бізде мықты және талантты азаматтар өте көп. Бар болғаны олар өзгені айыптауды қойып, ""басы мен қолына"" сенуі керек"", – деді Изадги Иса Аль Гур.
Оқи отырыңыз: Қаралы қаңтар, жаңа облыстар, президент сайлауы. 2022 жылдың басты оқиғаларына шолу
Желіде танымал астролог Жанна Құдайбергенова 2023 жылы психологиялық аурулардың өршитінін айтады.
""Жаңа жылда психологтардың көп жұмыс істеуіне тура келеді. Сондай-ақ, аурудың жаңа түрі немесе адам белгісін бірден байқамайтын ауру таралады. Ғалымдар оның құпиясын аша алмауы да мүмкін. Десе де, жағымды жаңалықтар жетерлік, мысалы, қайырымдылық ұйымдары көбейеді"", – деді Жанна Құдайбергенова.
Мұнымен қатар, ол адамзаттың параллель өмірді зерттеуге қызыға бастайтынын айтады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Жұлдызнамашылар 2023 жылы Егіздер, Сарышаян, Суқұйғыштардың байлыққа кенелетінін айтады.",,2023-01-01T10:15:30+05:00
bugin-menin-tugan-kunim-oi-pali-ai-aqyn-muqagali-maqataev-zaily-test,informburo.kz,"""Бүгін менің туған күнім, ой пәлі-ай"". Ақын Мұқағали Мақатаев жайлы тест",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/bugin-menin-tugan-kunim-oi-pali-ai-aqyn-muqagali-maqataev-zaily-test,"Мұқағали Мақатаев 1931 жылы Алматы облысы Райымбек ауданы Қарасаз ауылында дүниеге келді. Жастайынан қазақ ақын-жазушыларымен қоса әлем классиктерінің шығармаларын сүйіп оқыған ол 14-15 жасында өлең жаза бастайды.
Мұқағали жарты ғасырға жуық ғұмырында мыңнан астам өлең, онға жуық поэма жазған. Республикалық басылымдарда, ""Қазақ"" радиосында жұмыс істеп, сын жанрында қалам қозғаған. Әлем классиктерінің шығармаларын аударған. Әбділда Тәжібаев ақынның талантын ""Өзіңнен де жігерлілеу, оттылау, жас жеткіншек жеткенде мақтанбасқа бола ма?"" деп бағалаған. Сәбит Мұқанов ""Қазақтың Бальзагы"" деп құрмет көрсеткен. Ғабит Мүсірепов алтын қалам сыйлаған.
Информбюро порталы ақиық ақын Мұқағали Мақатаевтың өмірі мен шығармашылығы жайында тест әзірледі.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",9 ақпан – ақиық ақын Мұқағали Мақатаевтың туған күні.,,2023-02-09T15:30:00+05:00
bylamyq-pa-botqa-ma-qazaqtyn-ulttyq-tagamdaryna-arnalgan-test,informburo.kz,"Быламық па, ботқа ма? Қазақтың ұлттық тағамдарына арналған тест",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/bylamyq-pa-botqa-ma-qazaqtyn-ulttyq-tagamdaryna-arnalgan-test,"Қазақтың ұлттық тағамдары өте көп. Алайда, көбі ұмытылған. 2020 жылы этнограф Әйгерім Мұсағажинова ""Қазақы ас: дәстүр мен дәм"" атты кітабын жарыққа шығарып, онда ұмытыла бастаған 200-ге жуық қазақ тағамын таныстырды .
Бұл материалда ұлт тағамдарын қаншалықты өзіңіздің жақсы білетініңізді тексере аласыз.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",10 сұрақтан тұратын суретті тест.,,2023-02-27T17:37:27+05:00
madeniet-ministrligi-qazaqstandagy-en-erekse-5-kitapxanany-tanystyrdy,informburo.kz,Мәдениет министрлігі Қазақстандағы ең ерекше 5 кітапхананы таныстырды,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/madeniet-ministrligi-qazaqstandagy-en-erekse-5-kitapxanany-tanystyrdy,"Мәдениет және спорт министрлігі Қазақстандағы ерекше 5 кітапхананы таныстырды.
Қазақстандағы ең алғашқы кітапхана – Жұбан Молдағалиев атындағы Батыс Қазақстан облыстық әмбебап ғылыми кітапхана. Көпшілікке арналған тұңғыш кітапхана осыдан 152 жыл бұрын, яғни 1871 жылы Орал қаласында ашылған.
Кітапхана ғимараты қаланың ең көрнекті тарихи-мәдени және сәулет ескерткіші ретінде танымал. Бүгінде аталған кітапхана өңірдегі 360 кітапхананың  әдістемелік орталығы саналады.
Ең көп сирек қорлар мен қолжазбаларға бай кітапхана – Абай атындағы Абай облыстық әмбебап кітапханасы.
Кітапхананың тұрақты оқырмандарының қатарында қазақтың кемеңгер ақыны Абай Құнанбайұлы да болған.
Мұнда 4 мыңнан астам өте сирек кездесетін кітап сақталған. Хронологиялық тұрғыдан әдебиеттер тізімі XVIII ғасырдың екінші жартысы мен XIX ғасырды қамтиды.
Қазақстандағы кітап қоры ең көп кітапхана – Алматы қаласындағы Қазақстан Республикасының ұлттық кітапханасы. Мұнда 7 млн-нан астам кітап бар. 1910 жылы іргетасы қаланған кітапхана 1931 жылы Үкімет қаулысына сәйкес Қазақ ССР-нің Мемлекеттік көпшілік кітапханасы болып қайта құрылған. Бүгінде Ұлттық кітапхана республика кітапханаларының ғылыми-әдістемелік орталығы ретінде танымал.
Алматы қаласындағы Жамбыл атындағы жасөспірімдер кітапханасы модернизациядан кейін ""Ең заманауи кітапхана"" атағына әбден лайық.
Кітапхана жанынан коворкинг-орталық ашылғалы бұл жер жастардың бас қосатын әдеби және мәдени демалыс орнына айналған. Кітапхана OpenSpace форматында қызмет көрсетеді. Оқырмандарға қолайлы жағдай жасау үшін мұнда Silent zone (тыныш аймақ), Single zone (жеке аймақ), Public spase (топтық аймақ), Atrium (атриум) қарастырылған.
Астанадағы Қазақстан Республикасының ұлттық академиялық кітапханасы цифрлы және электронды контент бойынша еліміздегі ең үздік кітапхана саналады.
2004 жылы ашылған кітапхана ""Қазақстандық электрондық мемлекеттік кітапхана қоры"" (kazneb.kz) жобасын жүзеге асырып отыр. Аталған порталға Қазақстанның мәдени-әдеби, тарихи құндылықтарына қатысты 70 мыңнан аса электронды контент енгізілген.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Семейдегі кітапхананың тұрақты оқырмандарының қатарында қазақтың кемеңгер ақыны Абай Құнанбайұлы да болған.,,2023-03-13T12:49:41+05:00
pogondagy-zuldyzdar-askeri-senderdi-aiyra-bilesiz-be-test,informburo.kz,Погондағы жұлдыздар: әскери шендерді айыра білесіз бе? Тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/pogondagy-zuldyzdar-askeri-senderdi-aiyra-bilesiz-be-test,"1992 жылғы 7 мамырда ""Қазақстан Республикасының қарулы күштерін құру туралы"" жарлығына сәйкес дербес әскер құрылды. Мемлекет қауіпсіздігіне қатер төнгенде қорғаныс министрлігіне қарайтын әскер түрлерінен басқа ішкi iстер министрлігінiң iшкi әскерi, азаматтық және аумақтық қорғанысты басқару мен құру органдары, ұлттық қауіпсіздік комитетінің шекара қызметі және басқа да әскерилер кіреді.
Погондармен көрсетілетін әскери атақтар мақсаты мен бекіту әдісі бойынша бірнеше түрге бөлінеді. Дала және жұмыс формаларына ілгектер, сондай-ақ айырым белгілері бар жең және кеудеге арналған жапсырмалар беріледі. Мұнымен қатар, қызметтік жолмен қарулы күштер жоғарғы бас қолбасшысына арналған погондар, ілмектер мен жапсырмалар орнатылды, бірақ бұл әскери атақтар жүйесіне кірмейді. Осы орайда, Informburo.kz кезекті тест көмегімен әскерилердің погоны туралы не білетініңізді тексеріп көруді ұсынады.
Informburo.kz порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Биыл ҚР қарулы күштерінің құрылғанына 31 жыл толады.,,2023-01-25T16:50:00+05:00
qymyzda-qandai-darumender-bar-zane-ol-qai-aurularga-em,informburo.kz,Қымызда қандай дәрумендер бар және ол қай ауруларға ем?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qymyzda-qandai-darumender-bar-zane-ol-qai-aurularga-em,"Қымыз – қазақ халқы үшін ежелден дәм де, дәрі де, ем де болған ұлттық сусын. Бүгінде оны шөлді қандыратын сусын ретінде ғана емес, туберкулез, рак, тұмау секілді түрлі аурудың емі ретінде қолданады.
Бие сүтінің химиялық құрамын зерттеген ғалымдардың мәліметінше, қымызда А, Ві, Bi2, D, С, Е, F және т.б. дәрумендер бар. Мысалы, бір литр қымызда:
Қымыз құрамындағы С дәруменінің мөлшері ашу процесімен тікелей байланысты. Медицина ғылымдарының кандидаты В.Ю. Шило мен ғалым Г. Рахимовтың зерттеуінше, бір литр бие сүтінде 99,98 мг С дәрумені бар. Ал ғалым Хабдрахман Дүйсембин мәліметінше, 3-4 жасында бірінші рет құлындаған бие сүтінің құрамында С дәруменінің ең көп мөлшері – 161,2 мг, 15-17 жастағы көп құлындаған бие сүтінде азырақ 124,2 мг болады.
Оқи отырыңыз: Төрегелді Шарманов: Бие сүтінің табиғаты ана сүтіне жақын
Мұнымен қатар, қымыз күн мен ультракүлгін сәуле әсерінен түзілетін D дәрумені не бай, әсіресе, уыз құрамында мол кездеседі. Р. Давидов пен М. Ермакованың зерттеуінше, бір литрінде 0,65-1,05 мг Е дәрумені бар. Мұнымен қатар, холестерин алмасуды реттейтін F дәрумені де кездеседі.
Сондай-ақ, бие сүтінде В тобына жататын тиамин, рибофлавин, никотин және пантотен қышқылдары, биотин, фоли қышқылы, Bi2 дәрумені және тағы басқа бар. Бұл дәрумен бірінші кезекте ""бери-бери"" (жүйке жүйесінің қабынуы – ред. түсіндірмесі) ауруына шалдыққан науқастарға ем. Аталған ауруға шалдыққан науқастың қарын сөлі аз бөлініп, тәбеті нашарлайды, бұлшық еті әлсірейді, ұйқысы қашады және асқынған жағдайда адам сал болып қалады. Бұдан өзге В2 және А дәрумені қосылып көру ағзаларына оң әсерін береді.
Ғалымдардың айтуынша, қымызды ашытқан кезде дәрумендер мөлшері өзгереді. Биотин, тиамин, Bi2 дәрумендерінің мөлшері азайса, пантотен қышқылы азаяды, рибофлавин, фоли қышқылы сол күйінде қалады.
Профессор Н.К. Горяев бие сүтінің адам ағзасына оң әсерін тигізуі туберкулезді емдеуге көмегі мол кальций тұзының көптігімен байланысты болуы мүмкін екенін айтқан. Қымыздағы кальцийдің жартысына жуығы сүт ақуызының құрамына кіретіндіктен, ағзаға жылдам әрі толық сіңеді. Кальций ағзадағы минералдардың алмасуына әсер етіп, өкпе туберкулезінен пайда болған қуыстарда ізбес тұздарының жиналуына себепші болады.
Оқи отырыңыз: Ғалым Нәбидолла Кикібаев: Қазақта жылқы туралы 400-ге жуық мақал-мәтел бар
Бұдан өзге бие сүтінде қанның маңызды бөлшектері мыс пен кобальт көп. А. Кособрюховтың мәліметінше, бір литр қымызда 1,60 мг мыс бар.
Қымыз әзірлейтін Тараз қаласындағы зауыт басшысы Дүйсенбек Ыбыналиев бие сүтінің пайдасы адамдікімен бірдей екеніне тоқталды. Жылқыда өт болмайтындықтан, оны қайнатпайды және стерилдемейді. Бұл туралы Донецк медицина институтының ғылыми қызметкері Е.П. Гребенникова мен басқа да әріптестері айтқан.
""Басқа сүттер секілді қайнатылмайтындықтан, құрамындағы барлық микроэлемент сол күйі сақталады. Бұрын шала туған жеті айлық сәбилерге осы бие сүтін берген. Туғанынан саумал ішкен бұл балалар тоғыз айында туып, ана омырауын еміп өскендерге қарағанда әлдеқайда мықты болған. Өзім дәрігер де, тәуіп те емеспін, тек нақты анализдердің нәтижесіне сүйеніп айтамын. Соңғы жылдары бізге келіп бие сүтін ішкісі келетін азаматтарға алдымен анализ тапсыруға кеңес беріп келдім. Кейін он күн қымыз ішкен соң сол анализдерді қайта тапсырып, ағзасында қандай өзгеріс болғанын өздері көреді"", – деді Дүйсенбек Ыбыналиев.
Мұнымен қатар, зауыт басшысы көп жыл бұрын ауыр дертке шалдығып, аурухана емдеуден бас тартқан әйелдің оқиғасын баяндады. Әйел адам екі жыл бойы бие сүтін ішіп онкологиялық аурудан айыққан.
Оқи отырыңыз: Этнограф Алматы не Астанада жылқы мұражайын ашуды ұсынды
""Қымыз адам иммунитетін жақсартады және оны адам салмағына қарай өлшеп ішу қажет. Яғни артық салмағыңыз көп болса, соғұрлым көбірек ішіңіз. Бұдан өзге бие сүті қан аздық ауруын емдеуге көмектеседі"", – деп қосты Дүйсенбек Ыбыналиев.
Ғалымдар асқынған ауруы бар адамдарға қымызды түскі және кешкі тамақтан 1-1,5, сағат бұрын ішуге кеңес береді.
Құрамындағы көмір қышқылы әсерінен ішкен адам кекіріп, мұрны аши бастайды. Зәр айдайтын қасиеті болғандықтан, ұйықтар алдында ішуге болмайды. Аз мөлшерде ішсе, жайлы ұйықтауға көмектеседі. Керісінше жатар алдында көп ішсе, адамның жүйке жүйесі қозып мазасы қашады.
Оқи отырыңыз: Президент Адай жылқысын асыл тұқымды мал ретінде әлемге танытуды тапсырды
Кейде адам қымыз ішкен соң лоқсып, жүрегі қыжылдайды. Бұл белгілер тек алғашқы күндері байқалуы мүмкін, дейді зерттеушілер.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Бие сүтінің құрамында А, Ві, Bi2, D, С, Е, F және т.б. дәрумендер бар.",,2023-03-06T14:00:00+05:00
qytai-sybailas-zemqorlyqpen-qalai-kuresti,informburo.kz,Қытай сыбайлас жемқорлықпен қалай күресті?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qytai-sybailas-zemqorlyqpen-qalai-kuresti,"ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетіне қарасты Рамазан Сүлейменов атындағы Шығыстану институтының бас ғылыми қызметкері Еркін Байдаровтың Қытайдың сыбайлас жемқорлықпен күресі жайлы тарихи шолу материалын ұсынамыз.
Сыбайлас жемқорлық – әлемде ежелден келе жатқан әлеуметтік құбылыс. Мемлекеттік құрылымдар пайда болғаннан бастап ол адамзат өркениетімен бірге дамып, оның ""ағзасындағы"" жараның бір түріне айналды. Осы немесе басқа да ел қаншалықты дамыған және демократиялық болса да, қазіргі қоғамдағы бұл мәселе көптеген құрбандарын өзінің қармағына түсіруді жалғастыруда.
Сыбайлас жемқорлыққа аяусыз соғыс жарияланған елдердің бірі – Қытай. Айта кету керек, ҚХР-да жалғасып жатқан модернизациялық процестер, ""жаңа дәуірдегі Қытай ерекшелігімен социализм"" құрылысының ұранымен өткен барлық деңгейдегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес соңғы жылдары Қытай коммунистік партиясы басшылығының және жалпы елдің басты ұрандарының біріне айналды. Тамыр-таныстық байланыс, сатып алу, пара алу және қымбат сыйлықтар ғасырлар бойы аспан асты елінің қоғамдық өмірінің бұзылмайтын негіздерінің бірі болып қала берді және қалаған мақсатқа жетудің ең сенімді жолына айналды.
Хань әулетінен бастап (б.з.д. 206 жыл – б.з. 220 жыл) конфуцийлік білім алған және әлеуметтік тұрғыдан мінез-құлқы қолайлы: ортақ игілікке қамқорлық, риясыздық және тағы басқа, танытатын адамдар мемлекеттік шенеунік лауазымына үміткер бола алады: Қытай империялық бюрократиясы сыбайлас жемқорлықтың, непотизм мен локализмнің синониміне айналды, ал әртүрлі сот фракцияларының аймақтық мүдделерді қолдауы және басқару практикасындағы елеулі теріс қылықтар жергілікті әкімшілік бұл көбінесе шаруалардың көтерілістері мен әулеттердің өзгеруіне әкеліп соқтырған жаппай әлеуметтік наразылық қозғалыстарына себеп болды.
ХІХ ғасырдың басында, Цин империясының билігі кезінде, Қытайда шенеуніктерге пара беру жүйеге енгізілді; парасыз ""заңды да, заңсыз да істі бастау мүмкін болмады"".
Сыбайлас жемқорлық пен парақорлық Қытай империясының бүкіл аумағына таралып, Қытай қоғамының барлық саласын қамтығандықтан, төменнен жоғарыға дейін кең таралған сыбайлас жемқорлық, шіріген бюрократиялық аппарат және әлсіреген үкімет Цин империясының әлсіреуінің, оның Англия мен Франция (1840-1842 және 1856-1860 жылдар) , Жапониямен (1894-1895 жылдар) апиын соғыстарындағы масқара жеңілістерінің, империалистік державалармен басқа қақтығыстардың басты себептері болды. Тек ресми егемендікке ие бола отырып, ел қатты дағдарысқа ұшырады. Бұл жағдай белгілі бір дәрежеде 1911 жылғы Синьхай революциясының сәтті екенін анықтады.
Оқи отырыңыз: Қытай қаупі әлемдік тақырыпқа айналды. ""Барлық бәле Қытайдан"" деу дұрыс па?
1949 жылы ҚХР құрылуымен сыбайлас жемқорлық жойылған жоқ, бірақ жаңа формаларға ие болды. Ең алдымен, қазіргі мағынада сыбайлас жемқорлыққа ""Гуанси"" жеке байланыстар жүйесіне және өзара міндеттемелерге сүйене отырып, істерді жүргізуді көздейтін қоғамдық қатынастардың дәстүрлі моделі ықпал етті. Бұл модельде бейресми отбасылық, кландық, жерлестік және достық қарым-қатынастар шешім қабылдауда шешуші рөл атқарды, ал олардың өз ортасының мүддесі үшін іс-әрекет әлеуметтік мінез-құлықтың қолайлы стратегиясы ретінде қабылданды.
Гуанси жүйесін құрудың кілті қызмет көрсету және сыйлықтар ұсыну болды. Гуанси эффектісі қазіргі әлемде тым көп әсер етсе де, қытайлықтар ештеңеге қарамастан оны өз халқының мәдениетінің ажырамас бөлігі ретінде қарастырады. Алайда, Гуанси бюрократиялық нормаларды бұзған кезде, бұл іс-әрекет сыбайлас жемқорлыққа әкеледі.
Билікке келген қытай коммунистері кеңестік үлгі бойынша елдің меншігіндегіні толық қоғамдандыруға кірісті. Қытайдағы  шенеуніктердің ролін мемлекеттендіру нәтижесінде олар дәстүрлі түрде ықпалды бола отырып, одан әрі өсті. Сыртқы сыбайлас жемқорлық схемаларын жоққа шығаратын партия комитеттерінің билігіне қарамастан, сыбайлас жемқорлық мәселелері ҚКП алдында өте өткір болды. Қытайда 1951 жылдың желтоқсанынан 1952 жылдың маусымына дейін ""соғыс стратегиясы"" – ""үшке қарсы "" бағдарламасы:
Сол кезде жемқорларға ҚХР-ның арнайы құрылған халық соттары өлім жазасына кесу туралы үкім шығарды. Ал аспан асты елінің азаматтарына сыбайлас жемқорлықтың белгілі фактілері туралы хабарлауды міндеттеді.
1976 жылы Мао Цзэдун қайтыс болғаннан кейін ""казармалық коммунизмнен"" бас тарту және 1978 жылдан бастап ""реформалар мен ашықтық саясатын"" жүргізу нарықтық экономика ережелерін, тіпті ""Қытай ерекшелігімен социализмді"" енгізуге әкелді. Дэн Сяопин ""Байытыңыз!"" деген үндеу тастап, оның үндеуін тек жұмысшылар мен адал кәсіпкерлер ғана емес, партиялық билеттері бар қолы былғанған адамдар да орындады. Партия мен мемлекетте  сыбайлас жемқорлық қорқынышты масштаб алып, қоғамда наразылық тудыра бастады.
Ұлы ""Қытай реформаларының сәулетшісі ""ҚКП-да мемлекет қазынасын талан-таражға салған ""бұрын-соңды болмаған ұрылар - "" үлкен жолбарыстар"" пайда болғанына есеңгіреп қалды. Осыған байланысты ""үлкен елдің кішкентай қожайыны"" (Дэн Сяопин) ""сіз жұмсақ қолмен қылмыспен күреспейсіз және әлеуметтік деформацияларды алып тастай алмайсыз""деген сөздерді келтірген жөн. ҚКП ОК-нің 11 шақырылым үшінші пленумынан кейін (1978 жылғы желтоқсан) ҚКП-ның тәртіпті тексеру жөніндегі орталық комиссиясы қайта құрылды, ол лауазымды тұлғаларға пара беру тәжірибесін түбегейлі тоқтатуы керек еді.
Алайда, ҚКП қатарындағы ыдырау шарықтай бастады және оны толығымен тоқтату мүмкін болмады, бұл 1980 жылдардың екінші жартысында қоғамдық-саяси тұрақсыздыққа, бағаның өсуіне, сыбайлас жемқорлыққа және бюрократияға қарсы наразылықтарға әкелді. Нәтижесінде өлім жазасы қалпына келтіріліп, жемқорларды ату басталды. 1982-1989 жылдары бір жарым миллионнан астам іс қозғалды, бір миллионнан астам шенеунік жазаланды.
Егер Дэн Сяопин сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресті елдегі әлеуметтік тұрақтылықты сақтау объективі арқылы қарастырса, онда Цзян Цзэминь үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес тек жазалау шараларымен ғана емес, сонымен бірге тәрбие және білім беру жұмыстарымен біріктірілген ""сатылмайтын әкімшілікті"" құру міндеті маңызды орын алды. 1990 жылдардың аяғында сөйлеген сөздері мен мақалаларында Цзян Цзэминь сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес партия мен мемлекеттің өмір сүруі немесе жойылуы тәуелді болатын маңызды саяси шайқас екенін ерекше атап өтті.
Оқи отырыңыз: Қытайда авторитарлық билікті қытайлық ерекшелікке ие демократия деп атады
""Қытай басшыларының төртінші буынының"" көшбасшысы XV Цзиньтао өзінен бұрынғылар сияқты, сыбайлас жемқорлыққа қарсы тиімді күресті елдегі саяси тұрақтылықты сақтаудың маңызды шарасы ретінде қарастырды. ҚКП-ның 2007 жылғы XVII съезіндегі баяндамасында ол: ""сыбайлас жемқорлыққа қарсы шешуші күрес және оның пайда болуының тиімді алдын алу халықтың жанашырлығы мен ұнатпауын айқындайды, партияның өміршеңдігінің кепілі, партияның тұрақты назар аударуы тиіс негізгі саяси міндеттері болып табылады"", – деді Ху Цзиньтао.
Кезінде сыбайлас жемқорлық жағдайы айтарлықтай шиеленіскенін атап өткен жөн. Мысалы, жемқор партия кландары 2012 жылы басталған ""бесінші буын"" транзиті аясында бірігіп, белгіленген сценарийді бұзуға және билікке деген талаптарын қоюға тырысты.
Алайда, Си Цзиньпиннің ел басшылығына келуімен елдің қазіргі басшылығы сыбайлас жемқорлыққа қарсы нақты ""крест жорығын"" бастады. Си Цзиньпин бірнеше рет ""Егер біз оған көз жұма қарасақ, онда ол партия мен мемлекеттің жойылуына әкелетінін"" байқады.
Сонымен бірге, Қытай көшбасшысы сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте партияның өзін-өзі басқару және өзін-өзі бақылау принципін ұстану қажет екенін баса айтады. Мұндай тәсілдер тәртіп нормаларын қатаң сақтауға, қарапайым, жауапты және мемлекет алға қойған мақсаттарға жетуге бағытталған партиялық функционерлер мен мемлекеттік қызметшілердің беделін қалпына келтіру үшін әзірленген. Ең бастысы, қазір аспан асты елінде ""қол тигізбейтіндер"" жоқ, партия ""жолбарыстарды да, шыбындарды да ұра бастады"".
Си Цзиньпиннің бастамасымен 2012 жылы ҚКП XVIII съезінде ҚКП Жарғысына партия шенеуніктері қатаң ұстануға тиіс ""сегіз тармақ ережесі"" енгізілді. Содан бері олар үнемі жаңартылып отырады, бірақ мәні өзгеріссіз қалады: партия мүшелері қарапайым өмір салтын ұстануға, өзін-өзі тәрбиелеуге, партия басшылығының нұсқауларын қатаң орындауға, гедонизмге, формализмге және ысырапшылдыққа бой алдырмауға міндетті. Бұл ережелер ҚХР-ның қазіргі дамуында 14-ші бесжылдықты ашқан 2021 жылдан бастап ерекше өзектілікке ие болды.
Ол ҚКП мүшелерін қатаң саяси қадағалау арқылы аспан асты елінің әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз етуі керек. ""Сегіз ережені"" енгізу ""партиялық тәртіпті бұзу"" деген тұжырымды тудырды. ""Бұзушылар"" үшін бұл мынаны білдіреді: ҚКП қатарынан ұятпен шығару, барлық атқаратын лауазымдарынан шығару, атақтар мен наградалардан айыру, мүлікті тәркілеу (жақын туыстарын қоса алғанда) .
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің нәтижелері көп күттірген жоқ. 2012 жылдан 2020 жылға дейін сыбайлас жемқорлық қылмыстары үшін жазаланған шенеуніктердің саны 4 миллионнан асты. Осылайша, 2013 жылы орталық бағыныстағы қалалық партия комитетінің бұрынғы хатшысы Чунцин Бо Силай, бұған дейін ҚКП Орталық комитетінің саяси бюросының құрамына кірген, партиядан шығарылып, сыбайлас жемқорлық пен мемлекеттік қаражатты аса ірі мөлшерде ысырап еткені үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Оның артынан осыған ұқсас баптар бойынша және сол мерзімге ҚХР-ның бұрынғы қоғамдық қауіпсіздік министрі, 2007-2012 жылдары саяси бюроның тұрақты комитетінің тоғыз мүшесінің бірі Чжоу Юнкан сотталды.
2020 жылдың қазан айында 19-шы сайланған ҚКП ОК бесінші пленумында сөйлеген сөзінде Си Цзиньпин партия шеңберіндегі сыбайлас жемқорлықты жою жұмыстары жалғасатынын мәлімдеді. Бұл, ең алдымен, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, денсаулық сақтау, экология және кедейлікті жою сияқты салаларға қатысты. Адамдардың мүдделері мен әлеуметтік әділеттілікті қорғау үшін ҚХР Төрағасы шенеуніктер сыбайлас жемқорлық әрекеттерін жасауға батылы бармайтын, жасай алмайтын және қаламайтын жүйені жан-жақты дамытуға шақырды.
Оқи отырыңыз: Қытайдың Орта Азиядағы, оның ішінде Қазақстанға қарағандағы саясаты өзгеріп жатыр ма?
""Сыбайлас жемқорлықпен күресудің баламасы жоқ және Біз қиындықтарға қарамастан алға жылжуымыз керек, – деп атап өтті Си Цзиньпин. – Жоғары басшылар мен жетекші лауазымды тұлғаларды қадағалауды күшейту, сондай-ақ ресми лауазымдарға тағайындау кезінде заңсыз әрекеттер жасағаны үшін, соның ішінде сайлауда пара алу және қызметте жоғарылату кезінде жазаны қатаңдату қажет. ҚКП 100 жылдық тарихы бар ірі партия ретінде, егер ол өзінің озық табиғатын, тазалығы мен өміршеңдігін мәңгі сақтағысы келсе, осы бағытта тынымсыз жұмыс істеуі керек"".
Әрине, сыбайлас жемқорлыққа қарсы науқан халықтың ҚКП-ға және оның елді басқаруға деген саяси негіздеріне деген сенімі мен сенімін нығайтып, партияның имиджін жақсартып қана қоймай, оның мемлекетті басқару қабілетін арттырды. Бұл компанияның басты нәтижесі мынада: қытайлық ерекшелігі бар социализм өміршең, өйткені ол партиялық номенклатураның белгілі бір өкілдерін орнына қоя алады. Сонымен қатар, сыбайлас жемқорлыққа қарсы шаралар, Қытай көшбасшысының айтуынша, ""қоғамдағы зиянды тенденцияларды түзетуге, өркениетті мораль мен мәдени құндылықтарды насихаттауға, қоғамдық пікірдің дұрыс құндылықтары мен бағдарларын нығайтуға, қоғамдық мораль мен моральдық келбетті тазартуға ықпал етеді"".
2017 жылы ҚКП-ның XIX съезінен кейін өткен бес жыл оңай болмады. ҚКП ХХ съезінің ашылуындағы баяндамасында Си Цзиньпин пандемияға қарамастан, партияның орталық комитеті қытай ұлтының ұлы жаңғыруының жалпы стратегиясын және соңғы жүз жылда әлемде бұрын-соңды болмаған орасан зор өзгерістерді жан-жақты ескере отырып, партия мен мемлекет ісін дамыту бойынша аса маңызды стратегиялық жоспарлар әзірлегенін атап өтті.
Қытай басшысының айтуынша, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте басым жеңіс болған. Бұл бір уақытта ""жолбарыстар мен шыбындарды ұрып-соғу"", сондай-ақ ""түлкілерді аулау"" арқылы сәтті болды. Алайда, Қытайда мұнымен тоқтап қалуға ниет жоқ, өйткені сыбайлас жемқорлық"" бұл партияның өміршеңдігі мен жауынгерлік қабілетіне қауіп төндіретін ең үлкен қатерлі ісік ""және Қытай көшбасшысы атап өткендей, парақорлыққа қарсы күрес"" бір сәтке де"" тоқтамауы керек.
Мысалды алыстан іздеудің қажеті жоқ. Сонымен, ХХ съездің басталуына бір айдан аз уақыт қалғанда (2022 жыл, қазан) , сыбайлас жемқорлыққа қарсы белсенді науқан аясында Қытайдағы бірнеше жоғары буын басшылары (бұрынғы ҚХР Қоғамдық қауіпсіздік министрінің орынбасары Сун Лицзюнь /Sun Lijun/ және Әділет министрі Фу Чженхуа /Фу Чжэнхуа/) сыбайлас жемқорлыққа қатысты айыптау үкімдерін орындауды кейінге қалдыру және  өмір бойына бас бостандығынан айырылу түрінде алды.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте, таза үкімет құруда және партиялық мінез-құлықты жақсартуда қол жеткізілген Прогресс Аспан асты еліне экономикадағы әлемдік көшбасшылардың бірі болуға және 14-ші бесжылдықтың басында (2021-2025 жылдар) кедейлікті толығымен жоюға мүмкіндік берді. Дәстүрлі қытай мәдениетінің рухани мұрасы, оның конфуцийлік этикасы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға көп  етеді.
Сондықтан, ""Қытай арманын"" және ""Қытай ұлтының қайта жандануын"" жүзеге асыру барысында Қытайдағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес барған сайын ауқымды болатынына күмән жоқ. ҚХР төрағасы Си Цзиньпиннің ""ҚКП мүшесі болып табылатын әрбір шенеунік барлық ""лас қолдар"" шабылатынын есте ұстауы керек"" деген сөздері Қытай үшін бұрынғыдан да өзекті. Елдің құқық қорғау және сот жүйесін реформалауды жариялаған жаңа Қазақстанның басшылығына да өзінің стратегиялық әріптесінен үйренері көп.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Хань әулетінен бастап Си Цзиньпиннің күресіне дейін тарихи шолу.,,2023-01-21T12:48:24+05:00
qyzyr-qamsysy-besqonaq-borisyrgaq-qazaq-xalqy-aua-raiyn-qalai-bolzagan,informburo.kz,"Қызыр қамшысы, бесқонақ, бөрісырғақ. Қазақ халқы ауа райын қалай болжаған?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qyzyr-qamsysy-besqonaq-borisyrgaq-qazaq-xalqy-aua-raiyn-qalai-bolzagan,"Қазақ халқы табиғат құбылысына ерекше атау беріп, айсыз түнде жұлдызға қарап жол тауып, көз аштырмас боранда шөпке қарап ел іздеген. Мысалы, киік өз лағын аяқтандырып, желге қарсы жүгірткен уақытты ""құралайдың салқыны"" десе, ""Үркер жерге түспей жер қызбайды"" деп ауа райының қандай болатынын болжаған. Олай болса, метеорология мамандары мен арнайы құрылғылар шықпай тұрып, ертеде ауа райына қалай болжам жасағанын және табиғат құбылысын бір сөзбен қалай атағанын біле жүрейік.
Аласапыран – наурыз бен сәуір айларында қар еріп, жер лайсаң болып, шаруашылыққа қолайсыз болатын мерзім.
Амал – ыстық пен суық, қар мен жаңбыр, жел мен боранның үздіксіз соғып тұруын халық осылай атайды. Ұлттық сандық ұғымда жеті амал бар. Олар: күннің тоқырауы, қарашаның қайтуы, үркердің батуы, мұздың қатуы, киіктің матауы, қыс тоқсан, ай тоғамы.
Бесқонақ – наурыздың 17-21 күндері аралығында болатын жауынды-шашынды күндер. Бұл суық әрі лайсаң мезгіл болғандықтан, жұрт бесқонақтан қатты сақтанған.
Бөрісырғақ – бұршақтан кіші, мұзды қар түйіршіктері жауып, ақпан айында ат құлағы көрінбейтіндей боран болатын күндер. Профессор Серік Негимов ""Бөрі сырғақты"" ""крещенский мороз"" деп аударуға келмейтінін айтады. Қазақта бұл күндерді ""Сарышұнақ аяз"" дейді.
Қарашаның қайтуы – құстар жылы жаққа қайтып, қар түсіп, күн суитын уақыт.
Құралайдың салқыны –  мамыр айының аяғында болатын суық жел. Осы желге қарсы киік өз құралайларын аяқтандырып, өргізетіндіктен осылай аталған.
Құсқанаты – наурыз айының соңында құстардың келуімен қар аралас жаңбыр жауып, суық жел тұратын уақыт. Халық мұны құсқанаты деп атап, амалға жатқызған.
Қызыл жұмыртқа –  мамыр айының алғашқы онкүндігінде дала құстары балапандаған кезде суық болатын бір-екі күн.
Оқи отырыңыз: Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?
Қызыр қамшысы – сәуір айының ортасында жер бусанып, оңтүстікке жаздың жайлы күндері келе бастайтын уақыт. Халық әдетте ""Қызырдың камшысы шартылдады, кыс кетті"" деп айтады.
Қырбастың қызылы – Қазақстанның солтүстігінде желтоқсанның басында болатын алғашқы аяз.
Қырық күн шілде – маусым-шілде айлары кезінде 40 күнге созылатын ыстық.
Қыс шілдесі – қаңтардың соңғы күндеріндегі қатты аяз.
Күннің таласуы – ауа райы өзгеріп, сырғыма жүретін қаңтардың алғашқы күні.
Мизам шуақ – қыркүйек айының екінші онкүндігінде жаңбыр жауып, түнде шөп басына шық түсетініне қарамастан, күндіз шуақты болатын күндер.
Өлара – ескі ай аяқталып, жаңа ай туғанға дейінгі аралық, аспанда ай көрінбейтін кезең.
Сүмбіленің тууы – қыркүйек айының соңғы онкүндігінде жауын-шашын басталатын суық күндер, Сүмбіле жұлдызы көрінетін мезгіл.
Таразының тууы – тамыз айының ортасында ауа райы салқындап, алғашқы күз нышаны біліне бастайтын уақыт.
Оқи отырыңыз: 2023 жылы Қазақстанды қандай жаңалықтар күтіп тұр? Астрологтардың болжамы
Текенің бұрқағы – желтоқсанның соңғы онкүндігінде далада қатты боран соғатын кез.
Тобылғы жарған – суық жел соғып, тобылғы бүршік жаратын сәуір айының соңғы 2-3 күні.
Үркердің батуы – маусым айында үркер мүлдем көрінбейтін уақыт. Осыдан кейін қырық күн шілде басталады.
Үркердің толғағы – шілде айының ортасында басталатын мал-жанға жайлы кезең. Бұл уақытта үркер туады, жер кұрғап, шөп буыны қатады.
А
Б
Оқи отырыңыз: Жұт, аштық және Ақтабан шұбырынды. Қазақ неге қоян жылынан қорқады?
Ж
И
К
Қ
Оқи отырыңыз: Шеттен миллиондарға әкелінген асыл тұқымды малдар жерсінбеді. Қазаққа қандай түлік қажет?
М
Н
О
Ө
С
Т
Ү
Оқи отырыңыз: Түркия мен Сириядағы жер сілкінісі Қазақстанға қарай жылжи ма? Сейсмологпен сұхбат
Ш
* Материалды жазу барысында ""Қазақтың салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары"" энциклопедиясының мәліметтері қолданылды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Халық құрт-құмырсқа мен құс-жануардың іс-әрекетіне қарап, күн райының қалай болатынын білген.",,2023-02-13T18:05:00+05:00
tansari-namazdyger-alageuim-zane-inir-tauliktegi-uaqyt-ataularyn-bilesiz-be,informburo.kz,"Таңсәрі, намаздыгер, алагеуім және іңір. Тәуліктегі уақыт атауларын білесіз бе?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/tansari-namazdyger-alageuim-zane-inir-tauliktegi-uaqyt-ataularyn-bilesiz-be,"Көшпелі елдердің таным-түсінігінде уақыт үлкен рөл атқарады. Көкжиектің батыс жағы өлімді, ал шығыстан атып келе жатқан таң өмірді білдірген. Қазақтың ""Таң атты"" және ""күн батты"" деген сөздерінің астарында осындай түсінік жатыр. Мұнымен қатар, уақыт өлшемдерін қазақ халқы адам өмірімен байланыстырып, өмір мен өлімнің, жақсылық пен жамандықтың, жастық пен кәріліктің күресі ретінде сөзбен бейнелеген.
Уақыттың түрлі үзігі көшпелілер үшін әртүрлі мағынаға ие болған. Бұл материалда бір тәулік ішінде қолданылатын қазақы ұғымдардың мән-мағынасын баяндаймыз.
""Ұлттық дүниетаным"" еңбегінде Аюбай Құралұлы тәулік мезгілдерін бірнеше топқа жіктейді:
1. Таң, таңертең деген мезгіл атауының синонимдері:
2. Күн көкжиектен көтерілген сәт:
Оқи отырыңыз: 2023 жылы Қазақстанды қандай жаңалықтар күтіп тұр? Астрологтардың болжамы
3. Күннің орта мезгіліндегі атаулар:
4. Күн еңкейген сәт:
5. Күн ұясына батқан сәт:
6. Түнгі уақыт:
Оқи отырыңыз: Жұт, аштық және Ақтабан шұбырынды. Қазақ неге қоян жылынан қорқады?
""Көшпелі қазақтың уақыт пен кеңістік туралы таным-түсінігі кең мағынасында екі түрлі межелік категориямен парықталады. Оның біріншісі – мифтік уақыт пен кеңістік, екіншісі – нақты уақыт пен кеңістік"", – деп жазады марқұм Ақселеу Сейдімбек.
Ол нақты уақытты келесіше жіктейді:
Жалпы тәулік кезеңдері атауларының синонимдік қатар құру қабілетін сөз ететін болсақ, Әсет Болғанбаевтың синомдер сөздігіне алдымен көңіл бөлеміз. Сөздікте тәулік мезгілдері атауларының 13 атауы бар. Оларды ғалым 4 синонимдік қатарға орналастырған:
Оқи отырыңыз: ""714 мың құжат әлі құпия"". Қуғын-сүргін мен ашаршылық тарихы қалай зерттеліп жатыр?
Мұнымен қатар, ғалымдар жүйедегі атауларды мағынасына қарай жіктеген:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақ халқы уақыт өлшемдерінің атауларын мифтік таныммен байланыстыра білген.,,2023-02-10T17:30:00+05:00
zana-zyldy-qalai-qarsy-aluga-bolady-10-uzdik-laifxak,informburo.kz,Жаңа жылды қалай қарсы алуға болады? 10 үздік лайфхак,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zana-zyldy-qalai-qarsy-aluga-bolady-10-uzdik-laifxak,"Әркім жаңа жылды әрқалай тойлайды. Бірі отбасымен бас қосып, түнгі 12.00-де президенттің құттықтауын күтсе, бірі сыртқа шығып отшашу тамашалағанды жөн көреді. Енді біреулер жаңа жылды жылы жақта қарсы алады. Бір күнде Египетке не Дубайға билет алып, жолға шығып кету екінің бірінің қолынан келмейтіні анық. Жаңа жылды қайда және қалай қарсы алатыныңызды білмесеңіз, Информбюро порталы әзірлеген лайфхактар кәдеңізге жарап қалар.
Әр қалада алаңдарда жаңа жыл күні тегін мерекелік концерттер ұйымдастырылады. Аяздан қорықпасаңыз, жаңа жылды танымайтын адамдармен бірге қарсы аламын десеңіз бұл таптырмас мүмкіндік.
Мысалы, 31 желтоқсанда Алматыда Астана алаңында Ninety One, Orda, КешYou, Shamis, ""Жігіттер"" квартеті, ""Бүркіт пен Аиша"" дуэті, сондай-ақ Әли Оқапов, Мәди Рымбаев, Нұрсұлтан Нұрбердиев, Асхат Торғын, Димаш Дәулетов, Парвиз Назаров, Рано Умарова, Мөлдір Әуелбекова, Мәдина Сәдуақасова мен Luina өнер көрсетеді. Концерт аяқталған соң қала тұрғындары мен қонақтары он минуттық отшашуды тамашалай алады. Ал Астанада ""Қазақ елі"" монументі алаңында концерттік бағдарлама өтеді.
Суық күнде сыртта жүремін деп тоңып қалмаңыз. Қалың киініңіз. Сөмкеңізге тәтті, бутерброд салып, термосқа шай құйып алыңыз.
Жаңа жылды отшашумен қарсы алу дәстүрге айналғалы көп болды. Үлкен қалаларда бірнеше орында мерекелік отшашулар атылады. Тұрғындардың өзі де сатып алып, отбасымен атып жатады. Дегенмен қауіпсіздік ережелерін ұмытпаңыз. Бір уақытта бірнеше отшашуды тамашалаймын десеңіз қаланың ашық немесе биік жеріне барыңыз.
Мысалы, Алматыдағы ""Көктөбе"" паркінің әкімшілігі тұрғындарды концерттік бағдарлама мен отты шоудан бөлек, қаланың әр жерінен атылған отшашуды биіктен тамашалауға шақырады. Көктөбеге қалай жетемін деп алаңдамаңыз, себебі аспалы жол таңғы 4.00-ге дейін ашық болады.
Ал астаналықтар мерекелік отшашуды Есіл өзенінің жағалауындағы Кенесары ханның ескерткіші маңынан, Ботаника бағынан, Қабанбай батыр мен Бұхар жырау даңғылдарының қиылысынан тамашалай алады.
Өзгелерді қуантқыңыз келсе Аяз ата мен Ақшақар болып киініп, сыйлық таратыңыз. Жақындарыңыздың үйіне барып, жаңа жылмен құттықтап шығыңыз. Туыс, дос-жаранды ғана емес, көршілерді, көшедегі танымайтын адамдарды, көмекке мұқтаж жандарды қуанта аласыз.
Ең бастысы, көтеріңкі көңіл-күй сыйлауды, добраңызды сыйлыққа толтыруды ұмытпаңыз. Аяз атаға хат жазатын балалар сізді көргенде қуанары сөзсіз. Мерекелік костюмді сатып ала аласыз немесе жалға алуға да болады.
Оқи отырыңыз: Отшашу өртке ұласпас үшін қандай қауіпсіздік талаптарын білу керек?
Үлкен қалаларда әр қыста тұрғындарға деп уақытша мұзайдындар ашылады. Каладағы көлдер мен өзендер қатып, сырғанайтын алаңға айналып шыға келеді. Мысалы, Астанада тұрғындар жыл сайын Есіл өзеніне барып коньки тебеді, шанамен, тюбпен сырғанайды.
Ал Алматының бірнеше ауданында тегін мұзайдындар жұмыс істейді. Жаңа жылды Республика сарайының алдындағы Абай алаңында, Президент паркіндегі мұзайдында коньки теуіп қарсы алыңыз. Конькиді өзіңізбен әкеліңіз, болмаса сол жерден жалға алыңыз.
Бала күніңізде жаңа жыл қарсаңында теледидардан мерекелік көңіл-күй сыйлайтын фильмдерді тапжылмай көрген боларсыз. Отбасымен демалысқа кетемін деп жүргенде үйде жалғыз қалып қойған Кевиннің хикаясы ешқашан жалықтырған емес. Сиқырға толы Хәрри Поттердің әлемі жиырма жыл бойы көрерменді қуантып келеді.
Жаңа жылда отбасыңызбен ""Үйде жалғыз қалғанда"", ""Хәрри Поттер"" фильмдерінен бөлек, Рождествоны ұрлап кеткен Гринчті, ""Поляр экспресін"", ""Клаус"" мультфильмдерін көруді ұсынамыз. Достарыңызбен немесе жалғыз ""Бриджит Джонс күнделігі"", ""Интуиция"", ""Шынайы махаббат"", ""Демалыс алмасу"", ""Екеудік рождествосы"" фильмдерін тамашалай аласыз. Тізімге өзіңіз қарауға уақыт таппай жүрген фильмдерді де қосыңыз.
Жыл бойы үй мен жұмыстың арасында шапқылап жүрсеңіз, өміріңізді бір сәт өзгертетін уақыт келді. Осы жаңа жылды үйіңізден жырақ бұрын болмаған орында қарсы алып көріңіз. Төрт күн демалыста қаланың сыртына кетіп қалуға болады.
Демалыс орындарынан нөмір алуға немесе тау баурайынан, орманнан үйді жалға алып, тыныштықта өмір сүріп көріңіз. Пешке от жағып, орманда серуендеп, аққала жасап, қар атысып ойнауға, кешкісін ыстық шай не шоколад ішіп, сыйлық алмасып, көрпеге оранып кітап оқуға болады. Табиғат аясында демалғанға не жетсін, десе де жылы киініңіз.
Оқи отырыңыз: Жаңа жыл қарсаңында Алматы мен Астанада балалармен бірге қайда қыдыруға болады?
Жаңа жылда міндетті түрде дастархан жайылатындықтан мұны лайфхкак деуге келмес. Бірақ жылдағы әдетті неге өзгертпеске? Бұл жолы ""оливьеден"" басқа салат әзірлеп көріңіз. Жаңа жылдық дастарханды бұрын-соңды жасап көрмеген тағамдармен әрлеңіз. Пішіні сан түрлі тәттілер пісіріп, түрлі-түсті креммен безендіріңіз.
Эксперимент жасаудан қорықпаңыз. Алғаш жасаған тағамыңыз көпшіліктің көңілінен шығып, күнделікті мәзіріңізге қосылып қалар.
Кейінгі жылдары мерекені атап өтудің өзіндік дәстүрлері пайда болды. Солардың бірі – ""Құпия Аяз ата"". Мұны жақындарыңызбен, жұмыстағы әріптестеріңізбен, достарыңызбен ойнай аласыз. Алдымен әр адамның есімін жазып, жеребе арқылы кімнің кімге сыйлық сыйлайтынын анықтайды. Аяз атаға не қалайтыныңызды немесе сізге түскен адамның не қалайтынын басқалар арқылы білуге болады. Сыйлық алғаннан кейін сыртына иесінің атын жазуды ұмытпаңыз. Бұл ойынның бір ерекшелігі ––ешкім сыйлықсыз қалмайды және көптен қалап жүрген нәрсесіне ие болады.
""Түрлі-түсті кеш"" – биылғы жылдың тренді. Мұны бірнеше адам немесе команда болып өткізуге болады. Олар ""сары"", ""жасыл"", ""қызыл"", ""көк"" деп бірнеше түске бөлінеді. Сол түсте киініп, сол түстегі тағамдардан сыйлық дайындау керек. Мысалы, сізге сары түс түссе – банан, лимон, сары түсті сусын, сырты сары шоколад сыйлай аласыз.
2022 жылға арнап жазған арман-мақсатыңызды еске түсіріңіз. Жұмыстың көптігінен қалауымызды орындауға уақыт бола бермейді. Өміріңізде сноуборд не коньки теуіп көрмеген болсаңыз, мұны жаңа жыл қарсаңында неге жасамасқа? Караокеде жалғыз ән айтқыңыз келе ме, әлде кинотеатрға жалғыз барып кино көргіңіз келетін болар? Өзіңіз ұнатып жүрген киім, кітап не техника бар шығар. Неге қаладағы мейрамханалардың бірінде кешкі ас ішіп, жаңа жылдық кештің куәсі болмасқа?
Бір күнді өзіңізге арнап, осы жыл үшін алғыс айтыңыз. Жаңа жылға жақсы көңіл-күймен қадам басып, 2023 жылды жоспарлаңыз.
Оқи отырыңыз: Қаралы қаңтар, жаңа облыстар, президент сайлауы. 2022 жылдың басты оқиғаларына шолу
Пандемиядан кейін онлайн кездесу қалыпты дүниеге айналды. Ауылға қайта алмай қалған студенттер бар. Шетелде оқитын не жұмыс істейтін қазақстандықтар бар. Жаңа жылды басқа қалада не елде қарсы алатындар бір уақытты белгілеп, жақындарымен және дос-жарандарымен онлайн кездесу ұйымдастырса болады. Көптен көрмеген адамдарды онлайн көріп, бір-біріңізді құттықтап, тілек айтып, ән шырқап, сыйлықтарды көрсетіп, жылды қорытындылауға Zoom кездесу таптырмас мүмкіндік.
Үлкен адамдар онлайн кездесуді түсінбеуі мүмкін. Оларға телефонмен хабарласып, жаңа жылымен құттықтап бір қуантып қойыңыз.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақстандықтар 31 желтоқсаннан 3 қаңтарға дейін демалады.,,2022-12-31T10:00:00+05:00
zol-ne-zolaq-kose-ne-dangyl-kent-ne-qala-aiyra-bilesiz-be,informburo.kz,"Жол не жолақ, көше не даңғыл, кент не қала. Айыра білесіз бе?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zol-ne-zolaq-kose-ne-dangyl-kent-ne-qala-aiyra-bilesiz-be,"Көше мен даңғыл, қала мен кент, қыстақ пен ауыл, түбек пен шығанақ, көл мен теңіз, өзен мен канал, жол мен жолақтың айырмашылығы қандай? Информбюро порталы танымдық топтама әзірледі.
Көше – ғимараттардың арасындағы кішігірім жүріс бөлігі. Ол қалада да, ауылдық жерлерде де бар. Көшелерде бұрылыстар болуы мүмкін. Оның ұзындығы бірнеше метрден бірнеше километрге дейін созылуы мүмкін, ені де әртүрлі болады. Сондай-ақ көшелер кейде тұйық болуы мүмкін.
Даңғыл – қаладағы кең, бірнеше жолақты, әрі ұзын көше. Ауылдық жерлерде даңғыл болмайды.
Даңғыл негізгі көлік айырығына жақын орналасады. Оның бойында үлкен және маңызды әкімшілік және мәдени ғимараттар орналасқан. Сонымен қатар, даңғылдардың көпшілігі түзу орналасады. Ол әрдайым ашық болады, яғни тұйық даңғыл болмайды.
Көше басқа көшеге ұласып кетуі мүмкін, ал даңғылдың басы мен аяғында үлкен жол айырығы, алаң, қиылыс болады немесе тіпті қаланың сыртына шығып кетеді.
Қала – тұрғындары өнеркәсіп, сауда, қызмет көрсету орындарында және ғылыми, мәдени, басқару мекемелерінде жұмыс істейтін, халқы тығыз орналасқан ірі елді мекен. Әдетте қала тұрғындар ауданы, өнеркәсіп ауданы, сауда ауданы, кейбірінде әкімшілік басқару ауданы секілді негізгі аудандарға бөлінеді.
Қалада біршама дамыған қызмет көрсету, сауда жасау, тазалық, тұрғын үймен қамдау, қатынас-тасымал, ойын-сауық кешендері, спорт кешендері болады. Қалалар қала ауданы және қала маңы ауданы деп бөлінеді.
Қазақстанда 89 қала бар. Оның ішінде:
Кент – қалалық елді мекендер санатындағы елді мекен. Әдетте кент өнеркәсіптік, көліктік, әкімшілік, ғылыми, курорттық және тағы басқа міндеттерді атқарады. Бірақ қазіргі даму деңгейі жағдайында оның бұл атқарымдары қалаға айналуына жеткіліксіз. Сондықтан кент ауылдан қалаға дейінгі аралық елді мекен болып саналады. Алайда кенттің халқы қала халқына жатқызылады.
Қазақстанда 29 кент бар.
Қыстақ – бір немесе бірнеше үй шаруашылығынан тұратын, жекеленген шаруашылығы бар кішкентай елді мекен. Қажеттілігіне қарай ауылға үлкейтіледі. Алайда, бекеттің атауында ""қыстақ"" сөзі қала алады.
Қыстақтың тұрғындарының басты жұмысы – ауыл шаруашылығы.
Ауыл – дәстүрлі қазақ қоғамында ежелден қалыптасқан қауымдастық.
Қазақстанда 6 293 ауыл бар.
Түбек – құрлықтың үш жағынан сумен қоршалып, теңізге немесе көлге сұғына орналасқан бөлігі. Ол:
Құрлықтық түбек – құрлықпен бірге пайда болған немесе құрлықтың жалғасы болып саналады. Мысалы, Апеннин, Пиреней түбектері.
Аралдық түбекке – ертеректе жеке аралдар болып, кейінгі геологиялық дәуірлерде ғана құрлықпен жалғасқан түбектер жатады. Мысалы, Үндістан түбегі.
Сонымен қатар түбектің толқын әрекетіне байланысты пайда болатын түрі аккумулятты деп аталады. Мысалы, Каспий теңізіндегі Бозащы түбегі.
Шығанақ – мұхит, теңіз, көлдің құрлыққа сұғына еніп жатқан және негізгі су айдынымен еркін, тұрақты су алмасатын бөлігі. Мысалы, суретегі Маңыстау, Қарабұғаз, Өліқолтық, Қайдақ, Қазақ шығынақтары бейнеленген.
Дүние жүзіндегі ірі шығанақтар: Аляска, Бенгал, Бискай, Үлкен Австралия, Гвинея шығанақтары.
Кейде дүниежүзілік мұхиттың гидрологиялық режимдері жөнінен теңіз саналатын айдындарды да шығанақ деп атайды. Мысалы, Мексика, Гудзон, Парсы, Калифорния шығанақтары.
Көл – құрлықтағы ойыстарды (ойпаңдарды) толтыратын, су алмасуы баяу жүретін, теңізбен тікелей байланысы жоқ табиғи су қоймасы. Ол ойыстарының қалыптасуына қарай:
Жер шарының ең үлкен көлі – Каспий, ең терең көлі – Байкал. Қазақстанда Каспий мен Аралды қоспағанда 48 262 көл бар.
Теңіз – мұхит айдынынан құрлықпен немесе су асты жоталарымен бөлінген және одан гидрологиялық, метеорологиялық және климаттық режимдерімен бөлінетін дүниежүзілік мұхит бөлігі. Оқшаулануы мен гидрологиялық режимінің ерекшеліктеріне қарай үш топқа бөлінеді:
Өзен – жер бетіндегі табиғи арнамен тұрақты жыл маусымдарының көпшілік уақытында ағатын су ағыны.
Өзеннің негізгі бөліктері:
Тікелей көлдерге, теңіздерге құятын немесе құм мен батпаққа сіңетін өзендер негізгі өзендер деп аталады. Ал басқа өзендерге келіп қосылатын өзендер салалық өзендер деп аталады.
Канал – гидротехникада су ағыны арынсыз жасанды арна. Негізінен грунтта қазылады. Ірі порттардың кеме жүретін жерін тереңдету үшін су астында қазылатын гидротехникалық құрылысты да канал деп атайды. Пайдалану мақсатына қарай:
Жол – адамдар мен көліктердің жүруіне, жолаушылар мен жүктерді тасымалдауға арналып салынған барлық жүру және тасымалдау желілерінің жалпы атауы. Пайдаланылатын көлік құралдарына қарай:
Жолақ – жолдың арнайы белгімен белгіленген, әлде белгіленбеген, жаяу жүргіншілер, велосипедшілер мен автомобильдердің қозғалысын қамтамасыз ету үшін сызылған арнайы сызықтар.
Материалда "" Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі 2-том"", "" Қазақстан ұлттық энциклопедиясы"", ""Уикипедия"" мәліметтері қолданылды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Географиялық және әкімшілік-аумақтық жер атауларына шолу жасаймыз.,,2023-01-26T17:10:00+05:00
alixan-medina-rayana-2022-zyly-balaga-en-kop-berilgen-10-esimnin-magynasy-qandai,informburo.kz,"Алихан, Медина, Раяна. 2022 жылы балаға ең көп берілген 10 есімнің мағынасы қандай?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/alixan-medina-rayana-2022-zyly-balaga-en-kop-berilgen-10-esimnin-magynasy-qandai,"Балаға ат таңдағанда адамдар ең бірінші мағынасына назар аударады. Танымал адамның атын беріп, соған ұқсайтын тұлға болып өсуін қалайды. Мән-мағынасына үңілмей ел аузында жүрген есімдерді қойғысы келетіндер де аз емес. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2022 жылы қазақстандықтардың көбі ұлдарына – Алихан, Айсұлтан, Алдияр, Амир, қыздарына Медина, Айлин, Асылым, Айша және Раяна есімдерін берген.
Informburo.kz бұл есімдердің мағынасына шолу жасады.
Алихан есімінің бірінші орында тұруы бекер емес. Баласын ұлт-азаттық Алаш қозғалысының жетекшісі, қоғам қайраткері Әлихан Бөкейханның есімімен атайтындар көп. Бірақ Ә орнына А жазғанды жөн санайды.
Әлихан – ""әли"" немесе ""ғали"" және ""хан"" сөздерінің бірігуінен пайда болған есім. ""Әли"" араб тілінен аударғанда биік, аса зор, заңғар деген мағынаны білдіреді. Ал хан – хандық мемлекеттің ең жоғарғы билеушісі. Қазақ халқында хан сөзімен аяқталатын есімдер өте көп.
Айсұлтан – ""ай"" және ""сұлтан"" сөздерінің бірігуінен шыққан есім. Ай – Жердің табиғи серігі, онымен қоса уақыт өлшемі. Ал сұлтан болса арабша билейші, әмірші деген мағынаға ие. Қазақ халқы хандардың мұрагерлерін сұлтан деп атаған. Айдай жарқырап, сұлтан секілді елге қадірлі болсын деген ниетпен Айсұлтан деп қояды.
Алдияр сөзі арабша-парсыша ""аллаяр"" сөзіннен шыққан және ""Аллаға еруші"" деген мағынаны білдіреді. Қазақ тарихы мен ауыз әдебиетінде алдияр сөзі жиі ұшырасады. Ханға қарата сөйлегенде ""алдияр хан"", ""алдияр тақсыр"" деп тағзым етіп, бас иеді. Ханның, сұлтанның, жоғары лауазымды билеушілердің мәртебелі адам екенін білдіріп, оны ұлықтау үшін айтылған.
Алдияр монғолдың ""алдар"" сөзінен шыққан деген де пкір бар. Мағынасы – даңқ, атақ, мәртебе, дәреже. Алдияр қалмақ тілінде ""ұлы"" деген мағынаны білдіреді.
Оқи отырыңыз: Медина, Падишах, Максимильян. Қазақ балалардың еншісіне қандай есім бұйырып жүр?
Амир немесе Әмір. Арабша мағынасы – бұйрық, жарлық, үкім, билеуші. Қазақ халқы жаңа туған сәбиге Әмір деп ""әмірі жүрсін"", ""айтқаны өтімді болсын"" деген ниетпен қойған. Бұл есім әмір атанған қазақ даласынан шыққан билеуші Темірланның құрметіне беріледі. Ертеде бұл атақты қызмет дәрежесіне қарай берген. Шығыс елдеріндегі ""әмір"" әскери атағы түркілердің ""бек"" дәрежесімен сәйкес.
Медина – биыл ең көп қойылған қыз есімі. Медина немесе Мәдина мұсылмандардың Меккеден кейінгі екінші қасиетті қаласы саналады. Медина сөзі арабша ""қала"" деген мағынаны береді. Мұхаммед пайғамбар Меккеден Иасриб қаласына көшіп барғаннан кейін қала “Медине” деп аталған. Мединеде алғашқы мешіт салынып, алғаш рет жұма намазы оқылып, мұсылмандардың парызын орындау шарты бекітілген.
Айлин есімінің шығу тегі жөнінде әртүрлі пікір бар. Бірі түрікше, бірі еуропаша есім деп жатады. Айлин ""ай"" және нұр деген мағынаны білдіретін ""лин"" сөздерінің бірігуінен шыққан есім. Айлин сөзі түрікше ""ай нұры"" деген мағынаны береді. Бұл есім еуропалықтардың ""Хелен"" есімінен туындағын деген нұсқа бар. Мағынасы – жарық, таза, нұр шашқан. Айлин есімді түрік қыздарын көптеп кездестіруге болады. Десе де кейінгі жылдары қызын Айлин деп атайтын қазақстандықтар қатары көбейді.
Оқи отырыңыз: Адамның тағдыры есіміне байланысты ма?
Асылым сөзінің түбірі ""асыл"" сөзінің құнды, ардақты, қымбат немесе текті, бекзат деген бірнеше мағынасы бар. Ал асыл сөзіне -ым тәуелдік жалғауы жалғанғанда қымбаттым, ардақтым деген мағыналарды білдіреді. Қазақтар өзіне қымбат жанға қарата асылым дейді. Қыз баласын да еркелетіп, сыйлап, ""баға жетпес байлығым"" деп Асылым есімін береді.
Раяна араб тілінен шыққан есім. Бұл сөздің мағынасы – тың, толық, қанық, мол, шырынды, тегіс, түзу. Дамыған, жетілген, кемелденген деген мағыналары да бар. Ислам дінінде ораза ұстаған мұсылмандар кіретін жұмақ қақпасы Ар-Райан деп аталады. Ұл балаларды Райан деп атаса, бұл есімді қыз балаларға Раяна деп икемдеген. Бұл есімді салиқалы, кемел, көркем мінезді адам болсын, жұмаққа кірсін деген ниетпен қойып жатады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақстан азаматтары балаларына мұсылманша есімдерді жиі қояды.,,2022-12-08T14:30:00+05:00
qazaq-tengesinde-qandai-tarixi-tulgalar-beinelendi-solu,informburo.kz,Қазақ теңгесінде қандай тарихи тұлғалар бейнеленді? Шолу,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaq-tengesinde-qandai-tarixi-tulgalar-beinelendi-solu,"Қазақстанда ұлттық валюта – теңге қолданысқа енген күннен бастап қағаз ақшаның дизайны бірнеше рет өзгерді. Ең алғаш 1993 жылы басылған ""Портреттер"" айналымында Қазақстан тарихында аты қалған тұлғалар бейнеленді. Одан кейін ""әл-Фараби"" сериясы шықты. Портреттік серияға әл-Фарабиден кейін тек Нұрсұлтан Назарбаевтың бейнесі енді.
Informburo 1993 жылдан бері тарихи тұлғалар басылған қағаз ақшаларды оқырман назарына ұсынады.
1 теңге – әл-Фараби
Әбу Насыр Әл-Фараби әлемге әйгілі ойшыл, философ, социолог, математик, физик, астроном, ботаник, лингвист, логика, музыка зерттеушісі. “Әлемнің екінші ұстазы” атанған ғұлама.
3 теңге – Сүйінбай
Сүйінбай Аронұлы – әйгілі ақын, айтыс өнерінің майталманы.
Оқи отырыңыз: Тест: Теңгенің тарихын жақсы білесіз бе?
5 теңге – Құрманғазы
Құрманғазы Сағырбайұлы – қазақтың ұлы күйші-композиторы. ""Адай"", ""Балбырауын"", ""Сарыарқа"" сынды атақты күйлердің авторы.
10 теңге – Шоқан Уәлиханов
Шоқан Уәлиханов – қазақтың ұлы ғалымы. XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақстанда туған демократтық, ағартушылық мәдениеттің тұңғыш өкілдерінің бірі, шығыстанушы, тарихшы, фольклоршы, этнограф, географ, ағартушы.
20 теңге – Абай
Абай Құнанбайұлы – ұлы ақын, философ, аудармашы, композитор, ағартушы, қазақтың жазба әдебиетінің және әдеби тілінің негізін салушы.
50 теңге – Әбілқайыр хан
Әбілқайыр – 1718-1748 жылдары билік құрған Кіші жүз ханы. Соғыстарда батырлығымен даңқы шығып, мұрагерлік жолмен емес, өз беделімен Кіші жүздің ханы болды. Әз Жәнібектің бесінші ұрпағы.
Оқи отырыңыз: 4,7-ден 467 теңгеге дейін: 29 жылда доллардың теңгеге шаққандағы курсы қалай өзгерді?
100 теңге – Абылай хан
Абылай хан – 1771-1781 жылдар аралығында билік құрған Қазақ хандығының 18-ші ханы. Қазақ Ордасының тарихындағы ең ұлы хандардың бірі. Арғы тегі Ақ Орданың негізін қалаған Орда Ежен ханнан бастау алады. Жәңгір ханның бесінші ұрпағы. Абылай хан қазақтың соңғы ханы Кенесарының атасы.
1994 жылы әл-Фараби бейнеленген 200 теңге айналымға енді. 2000 және 2002 жылдары номиналдың дизайны өзгерді. 1994 жылдан 2003 жылдары ""әл-Фараби"" сериясы бойынша 500 теңге, 1 000 теңге, 5 000 теңге және 10 000 теңгелік қағаз ақшалар басып шығарылды.
1994 жылғы 1000 теңгелік банкнот
2016 жылы шыққан портреттік серия Тәуелсіздіктің 25 жылдығына арналды. Мерейтойлық 10 мың теңгелік банкнотаға Қазақстанның тұңғыш президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың суреті басылды. Мерейтойлық ақша 100 мың данамен шықты.
2021 жылдың 1 желтоқсанында Тәуелсіздіктің 30 жылдығына орай шектеулі тиражбен Нұрсұлтан Назарбаев бейнеленген 20 мың теңгелік қағаз ақша айналымға енді. Бұл төл валютамызға басылған портреттік серияның соңғы үлгісі. Биыл қазанда Нұрсұлтан Назарбаевтың портреті купюрадан алынып тасталды.
Қағаз ақшалардың суреттері tengrinews.kz, yes-coin.kz, bon.kz сайттарынан алынды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",1993 жылдан бері ұлттық валюта бетінде 8 тұлғаның портреті басылды.,,2022-11-15T15:55:00+05:00
qazaqstandyqtar-tiktok-ta-ne-korgendi-unatady-2022-zylgy-en-tanymal-rolikterge-solu,informburo.kz,Қазақстандықтар TikTok-та не көргенді ұнатады? 2022 жылғы ең танымал роликтерге шолу,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaqstandyqtar-tiktok-ta-ne-korgendi-unatady-2022-zylgy-en-tanymal-rolikterge-solu,"Informburo.kz 2022 жылы TikTok желісінде ерекше контент жасаған авторлардың адамдарды шығармашылыққа шабыттандырған бейнероликтерін ұсынады. Аталған желі түрін биыл миллиардтан астам адам пайдаланды.
Қазақстанда оқытушылар, сұлулық сарапшылары мен аспаздар түсірген видеолар асқан танымалдылыққа ие болды. Солардың ішінде ең көп көрілім жинағандары:
@dbekbusina – Тиктоктағы аспаздық тренд: достар маклюбе әзірледі
@helena_zolotukhina – Астана түрлері аясында спорттық трюк
@sambussinov – Романтикалық көше биі
💜💜💜
@adaiteam – Қазақтың әйгілі ""Адай"" күйі
@assolyaa – Ақын және философ Абай Құнанбайдың ""Қара сөздері"" тоқылған ерекше портрет
@aks.dani – математика тапсырмаларын шешуге арналған лайфхак
@maksat_english – Ағылшын тілін үйрену және айтылымды жақсартуға арналған ұсыныстар
@fancy_smth – Өз қолыңмен: балкон есігін қайта жасау
@nurqojadua – Қазақстан тарихы: Абылай хан портретінің тарихы
@jump2mars – ""Шашбау"" дәстүрлі қазақ аксессуарын кию тарихы
Qanay – Boztorgaiym
ALTAIR x ABBI – QAZAQ VIBE
Jah Khalib – Доча
FatBelly – Без тебя
Трек доступен на всех площадках! Fatbelly-Без тебя 🔥
Ирина Кайратовна – Не әңгіме?
@wannabeteacher — Тиктоктың ең танымал мұғалімдерінің бірі Ұлан Үсенов химияның қаншалықты көңілді және қызықты болатынын көрсетеді
@pardaevcook — Әлібек Пардаев қазақстандықтар жасайтын самса рецептін бөлісті
Сделайте Самсу без замлрочек
@farakicks — Таэквондодан әлем чемпионы Фараби Давлетчин кәсіби соққыларды үйретеді
@skin_delicious_kz — Popular Beauty жасаушы Нұрсұлтан Қиябай тері күтіміне қатысты кеңесін бөліседі
@bakosh_life — Сүйкімді Робот Бакош Қазақстанды аралап, адамдарға күлкі сыйлайды
@di.amidova — Үйде дайындауға болатын рататуи рецепті
@russokitchen — Жазда окрошка ішкенді жақсы көретіндерге
@koteoganezov — Грузияның чурчхела тәтті тағамын жасау
@romalfood — Қарапайым таңғы ас
@beka_asmr — Далада қарбыз попкорнын дайындау
@lifawne — Бейненің керемет өзгеруі
@anastasia_shnabel — Кешкі серуенге таптырмас макияж
а точнее, на празднование годовщины ❤️‍🔥 не прогадал?
@whosadelka — Сәнді киім
@aida_neko — Ерекше ұсыныстар
@zombieyana — Сәнді күзгі пальтоға шолу
Қазақстандағы TikTok қауымдастығының операциялық менеджері Надежда Лапина биыл контент авторларының Дарындарды дамыту бағдарламасы аясында тәжірибе жинақтағанын бөлісті. Мұнымен қатар, ол барлық қолданушы білім мен кеңес алатын Креаторлар академиясының іске қосылғанын айтты.
""2022 жылдың мамыр айында платформада #Тиктоктаноқы бастамасын қолға алдық. Осы бастама аясында make-up шеберлері мен аспазшылардан бастап оқытушылар мен репетиторларға дейін өз білгенін бөлісті. Дәл осы хэштегі бар контент 100 миллионнан астам рет қаралды. Мұнымен қатар, оқу-ағарту министрлігінің қолдауымен білімін қысқа бейнероликтер форматында жеткізуге дайын, елдің түкпір-түкпіріндегі дарынды және креативті мұғалімдерді біріктірген #Қазақстанмұғалімдері байқауын бастадық. Қазір осы хэштег 110 миллионнан астам қаралым жинап отыр"", – деді Надежда Лапина.
Мұнымен қатар, ол #TravelKazakhstan және #Менчемпионмын хэштегтері аясында сапалы контенттер түсірілгенін бөлісті.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Биыл #Қазақстанмұғалімдері хэштегі 110 миллионнан астам қаралым жинады.,,2022-12-27T13:20:00+05:00
qazaqstannyn-qai-onirinde-qansa-qazaq-bar-interaktiv-karta,informburo.kz,Қазақстанның қай өңірінде қанша қазақ бар? Интерактив карта,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/qazaqstannyn-qai-onirinde-qansa-qazaq-bar-interaktiv-karta,"Жуырда Қазақстандағы 2021 жылғы санақ қорытындысы жарияланды. Санақ қорытындысынан республиканың қай өңірінде қай ұлттың өкілдері басым екенін білуге болады. Журналист Ескендір Зұлқарнай осыны негізге ала отырып, қазақтың этностық картасын жасаған еді. Informburo порталының тілшісі сол картаны негізге ала отырып, Қазақстандағы этностардың қоныстануы бойынша интерактив карта әзірледі.
Оқи отырыңыз:
Ескерту: санақ өткен кезде Абай, Жетісу және Ұлытау облыстары әлі құрылмаған болатын. Сондықтан картада бұл облыстарға қатысты мәліметтер жоқ.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Тек Солтүстік Қазақстан облысында ғана қазақтар саны жөнінен екінші орында. Өңірдегі орыстардың саны қазақтардан 37 мыңға артық.,,2022-11-16T15:00:00+05:00
soghym-mausymy-et-muesheleuding-taertibi-khandaj,informburo.kz,Соғым маусымы: Ет мүшелеудің тәртібі қандай?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/soghym-mausymy-et-muesheleuding-taertibi-khandaj,"Қыста қар астында қалған жем-шөпті азық қылған малдың күйі қашып, арықтай бастайды. Сондықтан қазақ халқы жаз бен күзде қоң жинаған малды қыста азық-түлік болсын деп ерте сойып алады. Мұнымен қатар, әл-ауқаты жақсы отбасылар ағайын-туыс, жарлы-жақыбайға соғым таратады. Abeke aul vibe YouTube арнасында ауылдың тыныс-тіршілігі туралы видеоларды жариялайтын Абдулхәкім Ауданбаев 15 минутта қой тушасын қалай мүшелеуге болатынын көрсетті.
Соғым сою тәртібі қандай?
Соғым малын бауыздап, жаны толық шыққан соң алқымын жуады. Аққан қанды сумен жуып, мойнының астына салған жаңғырықты алып, аяғын шешеді. Кейін арнайы төселген орынға әкеліп, терісін сылып, етті мүшелеуге кіріседі.
Оқи отырыңыз: Ет бағасы екі аптада 200 теңгеге қымбаттады
Соғым етін қалай мүшелейді?
Етті жілік-жілігімен бөлшектеуді ""мүшелеу"" деп атайды. Соғымды балтамен де, пышақпен де мүшелеуше болады. Мысалы, қойдың тушасын 13 мүшеге бөледі: 2 жамбас, 2 ортан жілік, 2 асықты жілік, 2 сүбе қабырға, 2 қабырға, 2 жауырын, 2 тоқпан жілік, 2 кәрі жілік, омыртқа, бел омыртқа, төс, бұғана, мойын. Басқа малдарды да осылай жіліктейді.
""Қойды мүшелеуді қол етінен бастаймыз және онда без болатындықтан, аса мұқият болу қажет. Екінші қолды қабырғаға жеткізіп кесіп аламыз, бірақ мойын еті кетіп қалмауы керек. Бұдан бөлек, қолтық без бар, ол қолға білініп тұрады. Екі қолды жіліктеген соң, етін сүйегіне жеткізіп бөлек аламыз. Қалған қол сүйегін үшке жіліктейміз. Кейін төс етін бөліп, бетіндегі етті бөлек аламыз"", – деді Абдулхәкім Ауданбаев.
Ары қарай сан ет пен қабырғаны жалғап тұрған етті кесіп аламыз. Бұдан кейін басы омыртқада қалып қоймауын қадағалай отырып екі жақтың қабырғасын бөліп аламыз.
Оқи отырыңыз: Еттің қымбаттауынан зообақтар азық үшін ұсақ мал асырап жатыр
""Қабырғалардан кейін мойын мен омыртқаны бөліп аламыз. Омыртқа сүйегін екі немесе үшке бөлуге болады. Келесі белдің етін бөліп алған соң міндетті түрде екі жанын тілеміз. Сонда тұздауға барынша ыңғайлы болады. Соңында көтен ішекті алып тастап, құймышақты бөліп аламыз. Жамбас пен екі санды ажыратып, кейінгісіндегі тамыр безін алып тастаймыз"", – деді Абдулхәкім Ауданбаев.
Мүшеленген етті табаққа салудың да өз тәртібі бар. Табаққа ет қонақтың жасы мен туыстық, жақындық байланысына қарай салынады. Төменде қай табақ дайындау тәртібі жазылған:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Соғым малы 13 мүшеге бөлінеді.,,2022-11-23T17:58:20+05:00
tanbaly-ungirtas-saryn-kolsai-sonzy-almaty-oblysyndagy-bes-turizm-osagy,informburo.kz,"Таңбалы, Үңгіртас, Шарын, Көлсай, Шонжы. Алматы облысындағы бес туризм ошағы",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/tanbaly-ungirtas-saryn-kolsai-sonzy-almaty-oblysyndagy-bes-turizm-osagy,"Алматы облысының туризм басқармасының қолдауымен Travel Hub компаниясы ақпараттық тур ұйымдастырды. Informburo тілшісі де әртүрлі өңірден келген туроператор өкілдерімен бірге туристік орындармен танысты.
Алматының солтүстік-батысында 180 шақырым жерде Қарабастау ауылының маңында ""Таңбалы"" қорық-музейі орналасқан. 1957 жылы алғаш рет ҚазКСР-і ғылым академиясының Оңтүстік Қазақстан экспедициясының Жетісу отряды Анна Максимованың жетекшілігімен Таңбалы кешенінің петроглифтеріне және археологиялық ескерткіштеріне зерттеу жұмыстары жүргізілді. 2001 жылы ""Таңбалы"" кешені Мемлекеттік тарихи және мәдени ескерткіштер тізіміне кіріп, мемлекет тарапынан қорғалатын кешенге айналды. 2004 жылы ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік Мұралар тізіміне енді.
Көне дәуірден келе жатқан Таңбалы тас жазуында ғасырлар бойы қазақ даласын мекендеген тайпалардың тасқа жазып түсірген мыңдаған танбасы сақталған. Таңбалы шатқалындағы петроглифтерді көне көркемсурет галереясы немесе ашық аспан астындағы храм тәріздес музей деуге болады. 900 гектар жерді алып жатқан қорық-музей аумағында біздің заманымызға дейінгі XIV-X ғасырдан басталатын жүзден астам археологиялық ескерткіш бар.
Мұнда петроглифтер алты топқа жіктелген:
I топ . Қола дәурінен жеткен аяқталмаған суреттер бар. Жануарлардың кескіні көп кездеседі. Жартасқа жалпы 111 сурет салынған.
II топ. Тасқа салынған 400-ге жуық сурет бар. Біздің заманымызға дейінгі XIV-XIII ғасырлардан жеткен петроглифтерде бұғы, жылқы, өгіз, қасқыр секілді жабайы аңдардың, сонымен бірге адам тәрізді фигурлар, атап айтқанда бетперде киген садақшы секілді фантастикалық кескіндемелер бар. Суреттер ірі, терең, әрі айқын салынған. Б.з. дейінгі І ғасырға тиесілі Сақ кезеңіне жататын аң стиліндегі жануарлардың жеке кескіндемелері сақталған.
IIІ топ. Қола дәуіріндегі суреттер басым, көбі кейінгі кезеңдерде жаңартылған. Олардың қатарына жабайы аңдарды аулау (құландар, тау ешкілері), өгізді құрбандыққа шалу секілді көріністер бейнеленген. Тасқа қашап салу өнерінің ең үздік туындысы деп өгізге мінген күн басты құдайлардың және ""буаз"" сиырдың бейнесін айтуға болады. Құрбандық шалу көрінісін, аң стиліндегі жануарлардың бейнелерін, балта ұстаған сарбаздардың биін көре аласыз.
IV топ. 700 жуық тасқа қашап салынған сурет. Қола дәуіріндегі петроглифтер ерте темір және орта ғасырлардағы суреттермен толықтырылған. ""Күн басты құдайлардың"" жеті кескіндемесі сақталған. IX-X ғғ. түркі руна жазуы, XVII ғғ. ортасы XVIII ғ. ""Ом мани пад ме хум"" деген ойрат дұға жазулары, ұлы жүздің Дулат тайпасының таңбалары тасқа қашалып салынған.
V топ. Мыңнан астам тасқа қашап салынған суреттер бар. Қола дәуірі кезеңіндегі (б.з. дейінгі XIV-XIIІ ғғ.) денелерінде жолақтары бар өгіз, жылқы, қабан секілді жануарлардың бейнесі, әскери арбалар, сонымен бірге адам тәрізді фигуралар, олардың қатарында ""күн басты құдайлар"" кесіндемелерінің бірнеше композициялары бар.
VІ топ. Петроглифтерде ""күн басты құдайлардың"" бірнеше кескінін көруге болады. Бір қызығы бір қатарға тізілген 12 адамның биі көзге түседі. Тоғызыншы адам – аяғы ауыр әйел. 12 адам жыл он екі айды білдірсе, аяғы ауыр әйелдің бейінесі 9 айда дүниеге бала әкелуді білдіреді.
Таңбалыда қола дәурінен жеткен қорымдар бар. Қазба жұмыстары кезінде сол кездегі адамдардың аяқ-қолы бүктеліп, сол жақ бүйірімен бастарын батысқа қарата жәшікке салып немесе мәйітті өртеу салты бойынша жерленгені анықталған. Қорымда жерлеу рәсімдерінің заттары қыш түтікшелер және қола әшекейлер табылған. Тарихи жәдігерлер ""Таңбалы"" сапар орталығындағы музейге қойылған.
""Бірінші және екінші топта жабайы аңдар бейнелесе, үшінші топтағы петроглифтерден жабайы аңдарды қолға үйрету рәсімдерін көре аламыз. Төртінші топта – садақ ату, арба жасау, бесінші топта дұға бағыштау, жерлеу рәсімі тасқа қашап салынған. Содан кейін қорымға адамдарды жерлеген. Бірінші топта өмір басталады да, айналып келіп өмірлері мына қорымда аяқталады. ""Адам өмірге қалай келсе, о дүниеге солай кету керек"" деген наныммен адамдарды эмбрион тәріздес қылып, аяқ-қолын бүгіп жерлеген"", – деді ""Таңбалы"" мемлекеттік тарихи-мәдени және табиғи музей-қорығының ғылыми қызметкері Нұрдәулет Тойбайұлы.
2020 жылдың аяғында ""Таңбалы"" сапар орталығы ашылды. Мұнда экспозициялық зал, конференц-зал, кітапхана, зертхана, кеңсе, асхана және 16 адамдық қонақ үй бар. Экспозициялық залға қола дәуірінен жеткен қоладан жасалған моншақтар, қыш ыдыстар, ерте түркі дәуіріндегі жебенің ұшы, тас қайрақ пен пышақ секілді тарихи жәдігерлер қойылған.
""Таңбалыға"" музей қызметкерлерінің рұқсатынсыз кіруге тыйым салынады. Экскурсиядағы адам саны 10-12 аспауы қажет және оларды музей қызметкерлері, не тиісті лицензиясы бар тұлғалар алып жүреді. Таңбалы аумағында улы жәндіктер, жыландар, тарантұл, қарақұрт, сары шаян, кене кездеседі, сондықтан сақ болған жөн.
Оқи отырыңыз: Туристік уикенд: Қазақстанда қысқамерзімді турларға сұраныс қандай?
Алматының батысында 100 шақырым жерде ""жер күндігі"" аталып кеткен Үңгіртас атты қасиетті орын бар. Мұнда аспан мен жер жүйесін байланыстыратын жер шарындағы ең қуатты энергетикалық тіректердің бірі орналасқан деседі. Сол үшін де қасиетті орынға Құдайдан жалбарынып, тілек тілеп келетіндер көп. Біреу қателіктері үшін кешірім сұрайды. Біреу бала сұрап, біреу жақсы жар сұрап келеді.
Үңгіртас төрт бөліктен тұрады. Әр орында болу уақыты әртүрлі.
Айдарлы Айдаһар ата
Бұл иірім аймағында болу науқасқа шалдыққан адамдарға өте пайдалы. Мысалы, гипертония, демікпе және І, ІІ дәрежелі ісіктер және басқа да аурулар. Иірім аймағында 15-20 минут тұруға болады. Дені сау адамдарға бұл аймақта 5-7 минуттай болғаны дұрыс. Бұл орын Аспан мен Жердің байланысып жатқан жері. Сондықтан Жаратушыдан жаныңызды, санаңызды, тәніңізді өмірдегі бар жаманшылықтан тазартуды сұрап, жалбарынуға өте жақсы.
Энергетикалық баған
Аспанға бағытталған энергия ағымдарының жерден шығатын орны. Бұл жер адамдардың энергетикалық қуатын тазартады және оны толықтырып күшейтеді. Энергетикалық бағанның диаметрі шамамен сегіз метрге жуық. Иммунитет күшін қалпына келтіргісі келгендер 15-20 минуттан көп тұрмауы керек. Өзіңізді жайсыз сезіне бастасаңыз энергетикалық аймақтан тез арада кеткен жөн.
Айдаһар қанаты
Қуысы бар үңгірде көзге көрінбейтін үлдір (мембрана өтеді ). Қуатын күшейткісі келгендер қуыстың жоғарғы жағынан төмен қарай бір-бірден өту керек.
Тігінен тұрған тас
Бұл жер адам ағзасының минералдық деңгейіне күшті әсер етіп, бүйрек арқылы өтетін энергетикалық ағым, яғни ата-баба аруағымен байланысты күшейтеді. Адам тасқа арқасын тигізіп тұрған кезде тастың ішінде адамның энергетикалық ағымының тазаруы процесі жүреді. Тастың жанында 10-20 минут тұруға болады.
""Сопылық дәстүр бойынша мұнда кез келген діннің дұғаларын оқуға болады. Ең бастысы Жаратушыға жүгінген кезде адам шынайы болуы керек. Ақылмен емес, шын жүректен тілеуі керек"", – деп жазылған Үңгіртастағы ақпараттық тақтада.
Оқи отырыңыз: Ақмешіт үңгірі жағымсыз энергетикадан арылтады
Шарын шатқалы – Алматыдан 195 шақырым қашықтықта орналасқан туристер жиі баратын орын. Шатқалды АҚШ-тағы Гранд-Каньонға ұқсатып жатады. 350 мың жыл бұрын пайда болған Шарын шатқалы 154 шақырымға созылып жатыр. Ал шатқалды қалыптастырған шөгінді жыныстардың жасы – 12 миллион жыл. Шатқалдың тік тауларының биіктігі 300 метрге жетеді.
Мұнда өсімдіктердің 1500 астам түрі бар, олардың 17-сі Қызыл кітапқа енген. Сүтқоректілердің 62 түрі, ұя салатын құстардың 103 түрі, бауырмен жорғалаушылардың 25 түрі мекендейді. Жолы болған туристер сұңқар, сабаншы, қарақұйрық, қарсақ, бүркіт, түлкі, құмқоян, қабан, таутеке, камшат, аққалақ, ақкісті көре алады. Кейде қосаяқтар, тас сусарлары мен сарышұнақтар індерінен шығып, саяхатшылардың көзіне көрінеді. Мұнда ""Ақтоғай"", ""Көртоғай"", ""Ұзынбұлақ"", ""Аралық"" және ""Темірлік"" шатқалдары бар.
Қызылдау шөгінді жыныстардан құрылған Қамалдар аңғарынан 47 миллион жыл бұрынғы Пермь кезеңінің лавалары, 60 миллион жыл бұрынғы ерте карбонының қара сұр және қоңыр вулканиттері табылған. Климаты жазда құрғақ, сондықтан жауын-шашын жауса сел пайда болуы мүмкін. Шатқал маңындағы тауларда будақ-жаңбырлы бұлттар төніп тұрса сақ болған жөн.
Шатқал орналасқан табиғи паркке кіру ақылы. Туристерге ыңғайлы болуы үшін бірнеше самалжай, экодәретхана және қоқыс жәшіктері қойылған. Визит-орталық салынып жатыр.
Оқи отырыңыз: Меже – 190 мың адам. Экология министрлігі Шарын шатқалына келушілер санын қалай 10 есе көбейтпек?
""Көлсай көлдері"" ұлттық паркі 2007 жылы құрылған. Мұнда Көлсайдың үш көлі бар, бірақ туристер ыңғайлы болғандықтан бірінші көлге көптеп барады. Биыл бір күнде бірінші Көлсай көліне 10 мың турист келген. Су ортасында қайыңдар бой тіккен Қайыңды көлінде де саяхатшылар қарасы үзілмейді.
Көлсайға туристер ағыла бастаған соң Саты ауылында қонақ үйлер көбейді. Саты ғана емес, жол бойындағы Қарабұлақ, Жалаңаш ауылдары да туристерге қызмет көрсетеді. Көлсай көлінің маңайында жазда киіз үйлер тігіледі. Сапалы қызмет көрсететін қонақ үйлер, глэмпингтер де бар. Қазір көлік тұрағы аумағында визит-орталық салынып жатыр. Көлдің дәл жоғарғы жағында қабырғасы шынымен қапталған мейрамхана қонақтарға дәм ұсынады.
Көлсайдың өзінде қайық, катамаран жалға алуға болады. Қыста мұз қатқанда көлдің үстінде коньки тебе алады.
Көлсайда жаңа туристік маршруттар ашылып жатыр. Жақында ғана Саты шатқалында ""Табиғатқа құлақ сал"" атты экологиялық маршрут ашылды. Бұл Көлсай көлдерінің рекреациялық жүктемесін азайту үшін қажет.
Оқи отырыңыз: Көлсай мен Қайыңды туризмі: Саты шатқалында жаңа экологиялық маршрут ашылды
Алматының шығысында 250 шақырымдай жерде орналасқан Шонжы ауданы ыстық суымен танымал. Судың емдік қасиетін көру үшін тіпті шетелден туристер келіп жатады. Шонжыда шамамен 140 ыстық бұлақ бар.
Ғалымдар бірнеше миллион жыл бұрын Алматы маңында үлкен жанартау болған дейді. Кратерінің көлемі 9-дан 16 километрге жеткен. Жанартау іздерін Шонжыға баратын жолдағы Боғұты қызыл тауларынын көруге болады. Отты жанартау 200 миллион жыл бұрын сөнсе де, магмалық арналар толығымен жабылған жоқ. Олар суды қыздырып, үлкен қысыммен жоғарыға атқылайды.
Шонжы ыстық бұлақтарының адам ағзасына пайдалы минералдарға бай. Ыстық бұлақтар жылы (температурасы 20-37 градус), ыстық (37-50 градус) және өте ыстық (50-100 градус) болып бөлінеді. Температурасы 37-50 градусқа дейін көтерілетін судың құрамында аздаған мөлшерде радон бар. Талай дертке дауа болар дарияның суына шомылып, демалу үшін салқын кезде – көктем, күз, қыстың бас кезінде келген жөн.
Судың құрамындағы кремний қышқылы тыныштандыратын, қабынуға қарсы, ауыруды басып, денедегі токсиндерді шығаратын қасиетке ие. Ал кальций тұздары несеп шығаруды арттырып, сүйек тінінің өсуіне әсер етеді және ағзаның инфекцияларға төзімділігін арттырады. Натрий мен хлор ағзадағы су-тұз алмасуын қалпына келтіреді. Пайдалы минералдар жоғары тыныс жолдары ауруларына ем. Судың сілтілігінің жоғары болуы өтте қышқыл жиналуына тосқауыл қояды. Ыстық бұлақтардың емдік суы тері ауруларын, жараны емдеуге көмектеседі.
Шонжыда ыстық бұлақ бассейндерін жасап қойған демалыс орындары, қонақ үйлер өте көп. Туристер қалтасына да, өзіне де ыңғайлы орынды таңдай алады. Көпшілігі отбасымен, достарымен келіп демалады. Ыстық бұлақтарға ағылатын туристер көп болғандықтан ертерек орын алған жөн.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Кейінгі бес жылда Шарын шатқалы, Көлсай және Қайыңды көлдері туристер көп келетін орынға айналды.",,2022-11-30T15:00:00+05:00
test-tengenin-tarixyn-zaqsy-bilesiz-be,informburo.kz,Тест: Теңгенің тарихын жақсы білесіз бе?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/test-tengenin-tarixyn-zaqsy-bilesiz-be,"1997 жылдан бері Ұлттық валюта – теңге күнi атап өтіледі. Алғашқы теңгенің суретшілері – Тимур Сүлейменов, Қайролла Әбжәлелов, Меңдібай Алин және Ағымсалы Дүзелханов. Теңгенің дизайны осы уақытқа дейін бірнеше рет өзгерді.
Informburo әзірлеген тест сұрақтарына жауап беріп, ұлт валютасының тарихына шолу жасауға кеңес береміз.
Информбюро порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",15 қараша Қазақстанның ұлттық валютасы – теңге айналымға енген күн. Биыл теңгеге – 29 жыл.,,2022-11-15T14:14:43+05:00
tole-bi-boiyndagy-eski-ui-munda-zerasty-zoly-men-qupiya-qazyna-zasyrylgany-ras-pa,informburo.kz,Төле би бойындағы ескі үй: мұнда жерасты жолы мен құпия қазына жасырылғаны рас па?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/tole-bi-boiyndagy-eski-ui-munda-zerasty-zoly-men-qupiya-qazyna-zasyrylgany-ras-pa,"Алматы орталығындағы Төле би мен Уәлиханов көшелерінің қиылысында ерекше көне үй орналасқан. Салынғанына жүз жылдан астам уақыт өтсе де, ғимарат жақсы сақталған. XX ғасырдан сыр шертетін көне үй тарихи фильмдер түсіруге немесе мұражай ашуға сұранып-ақ тұр.
Үйдің иесі – Алматы тұрғыны Әділбек Жаңбырбаев. Ол мұнда дүниеге келген уақыты – 1963 жылдан бері тұрады. Бұл үйдің байырғы тұрғындары туралы ата-анасынан және көршілерінің әңгімесінен естіп білген.
Үйдің сыртымен қоса, іші де ерекше ретро үлгіде безендірілген. Қожайын үйді барынша баяғы қалпында сақтауға ерекше көңіл бөліп келеді.
Үйдің ішіне кіргенде ғасырдың басынан бері сақталған төбедегі жапсырмаларға көз түседі. Мұқият қарасаңыз, есіктер революцияға дейінгі кезеңнен бері сақталғанын байқауға болады.
""Өкінішке орай, жөндеу жұмыстары кезінде есік тұтқасындағы ескі вензелді бояп тастадым. Бірақ, бояуды қырып тастасақ, оларды көруге болады"", – дейді Әділбек Жаңбырбаев.
Қонақ бөлмедегі үлкен голландиялық пеш көзге оттай басылады. Пеш жылыту мерзімі аяқталған соң, күз бен көктемнің салқын кездерінде ара-тұра жағылады.
Пешті үйдің алғашқы иесі орнатқан. Оның аты-жөні әлі күнге дейін белгісіз. Әділбек Жаңбырбаевтың айтуынша, бұл үй жібек саудасымен айналысқан Ибрагимов деген верныйлық көпеске тиесілі болған. Энциклопедияда көпестің бидай, ұн, нан секілді ауыл шаруашылығы тауарларын сатқаны жазылған.
""Бұл үйді 1918 жылы Ғабдуллин атты көпес салдырған деп естідім. Алайда, бұл қате мәлімет шығар, өйткені үй одан ертерек – революцияның алдында салынған болуы керек. Көпес үйді ұзақ уақыт салған. Ғимаратты тұрғызудың мұндай технологиясы революцияға дейінгі Верныйда кең тараған: қаңқасы Тянь-Шань шыршасынан жасалып, сырты сыланған"", – дейді ол.
Үйді тұрғызған көпес жертөледе байлыққа толы қазынасын жасырған деген аңыз әңгіме бар.
""Қаладағы революцияға дейін салынған әрбір үйге қатысты осындай аңыз-әңгімелер бар шығар. Ал менің үйіме келер болсақ, бұл аңызға сенемін, мүмкін сол қазынаны бір кезде тауып алатын да шығармын"", – дейді үй иесі.
Айта кетейік, бұл үйдің Вознесенск соборына жақын орналасуы тағы бір аңыздың шығуына түрткі болған. Оған сәйкес, ""қызғылт үйден"" жерасты жолы арқылы Вознесенск соборының астында орналасқан жұмбақ үңгірге баруға болады. Алайда 2020 жылы соборды реставрациялау кезінде дін қызметшісі протоиерей Александр Суворов көп жылдар бойы сеніп келсе де, бұл теорияны жоққа шығарды.
""Іргетасты қалпына келтіру кезінде патшалық кезеңдегі цементті көрдік. Яғни, ғимаратты іргетасына дейін қаздық, өкінішке қарай, ешқандай жерасты жолын таппадық. Сондықтан да үңгір туралы әңгіме – жай ғана аңыз"", – деп мәлімдеді Суворов.
Үйдің алғашқы қожайыны мұнда ұзақ қоныстанбаған. Азаматтық соғыс кезінде көпес Қытайға қашып, ал үй мемлекет меншігіне өткен.
1920 жылдардың аяғында аталған ғимаратқа педагогикалық институт – қазіргі Абай атындағы ҚазҰПУ оқытушылары жайғасты. Верный ұлдар және қыздар гимназиясы, Ұлдар гимназиясының пансионы, аталған білім ордасы директорының үйі де дәл осы ""қызғылт"" үйдің жанында орналасқан. Гимназия директорының үйінде қазір Түркия елшілігі орын тепкен. Ал қалған ғимараттар Абай атындағы ҚазҰПУ мен Бегалин атындағы балалар кітапханасының қарамағында.
Сонымен қатар, көне ""қызғылт"" үйді ""ғалымдар үйі"" деп айтуға да болады. Себебі мүнда бір ғасырға жуық уақыт көрнекті ғалымдар тұрып келген.
Солардың алғашқысы – Напалеон дәуірін зерттеген ұлы тарихшы, академик Евгений Тарле . 1931 жылы ол ""академиктер ісі"" бойынша Алматыға жер аударылған. Бұл істі ғалымдардың ""контрреволюциялық өткенін"" көрсетуге нұсқау беретін сауалнамаларды енгізуге қарсы болған кезінде КСРО Біріккен мемлекеттік саяси басқармасы қолдан жасады. Сол кезде көптеген ғалым атылып, ал кейбіреулері айдауда болды. Солардың қатарында Евгений Тарле де бар.
Ғалым әйеліне былай деп хат жазған:
""Алма-Ата Ташкентке қарағанда жақсы әрі таза, көшелерде ағаштар, үйлердің артында бақшалар бар. 120 мың тұрғын, айналада шыңын қар басқан әсем таулар. Бүгін бөлме тауып саған жазамын. Бұл оңай шаруа емес екен"".
Ол бөлмені дәл осы ""қызғылт үйден"" тапса керек. Алайда, 1932 жылы ғалым рақымшылыққа ілініп, Мәскеуге оралды. Ал ""қызғылт үйге"" бұдан кейін де оқытушылар мен ғалымдар қоныстанды.
1940 жылдары бұл жерде академик Орынбек Жәутіков тұрды. Ол алғашқы қазақстандық математика пионерлерінің бірі ретінде танымал болды. Жәутіковтің ғылыми зерттеулері негізінен дифференциалдық теңдеулердің шексіз жүйелері теориясымен байланысты. Оның есімімен Алматыдағы Республикалық физика-математика мектебі аталады. Қазақстанның барлық математиктері әлі күнге дейін Жәутіковке бас иеді.
Сондай-ақ, үйдің басқа пәтерінде Нина Смирнова тұрған. Ол – қазақ фольклорын зерттеуге өлшеусіз үлес қосқан ғалым. Ұрпақтан ұрпаққа ауызша жеткен қазақ ақындарының мұрасын жазбаша жариялады. Қазір ""қызғылт үйде"" Нина Смирновадан қалған шкаф бар.
Бөлмелерге кіргенде ХХ ғасыр ортасындағы кеңес ғалымдарының үйінде жүргендей боласыз. Қазіргі үй иесінің ата-аналары – Бегалы Сәдуақасұлы мен Қалыш Қалиқызы дәлдік ғылымдарды зерттеген. Алты баласының бесеуі өз өмірлерін осы ғылыммен байланыстырған.
Үйдің осы күнге дейін өз қалпында сақталғаны таңғалдырмай қоймайды. Қаладағы көптеген құрылыс алпауыттары бұл үйді бұзып, орнына басқа ғимарат тұрғызуды көздеген. Алайда, қиылыста бүйірімен орналасқан жер теліміне құрылысшылар аса қызықпаған соң, үйді сүріп тасау әрекеті тоқтады.
""Қызғылт үй"" кинематографтардың да ерекше ықыласына бөленген. Мұнда бірнеше кинотуындының сахналары түсірілген.
""Туыстарым үнемі барлығын ауыстырып, жөндеуге көндіргісі келеді. Алайда, маған өткен күндердің атмосферасы қатты ұнайды, бірдеңені ауыстыруға барынша қарсылық танытамын. Қалада тағы кімнің үйінде осындай пеш бар екен? Үйге келген қонақтарым таңырқап, үнемі суретке түседі. Ал көшеден өткен адамдар бұл үйде қандай мұражай бар деп сұрайды. Бұл кәдімгі тұрғын үй екеніне ешкім сенбейді. Ал үйдің неткен тарихы бар десеңізші!"" – дейді Әділбек Жаңбырбаев.
Бұл мақаланы орыс тілінде де оқуға болады: Старый дом на Толе би: есть ли там подземный ход, спрятаны ли сокровища, что защищает его от сноса
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Кинемотографтар ғашық болған Алматыдағы ескі үйдің жүз жылдық тарихын баяндаймыз.,,2022-11-29T15:15:15+05:00
turaqty-soz-tirkesterinin-magynasyn-qansalyqty-zaqsy-bilesiz-test,informburo.kz,Тұрақты сөз тіркестерінің мағынасын қаншалықты жақсы білесіз? Тест,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/turaqty-soz-tirkesterinin-magynasyn-qansalyqty-zaqsy-bilesiz-test,"Қазақ тілі – әдеби тіл. Бұл тілде тұрақты сөз тіркестері, яғни, фразеологизмдер жиі қолданылады. Мәселен, біреу қуанса, ""екі езуі екі құлағына жетті"" дейміз, ал қызғаныш білдірсе, ""көре алмайды"", ""іші тар"" деп мінейміз. Анығында, адамның езуі құлағына жете қоймас, ал ""көре алмау"" ол адамның соқырлығын білдірмейді.
Дегемен, ауызекі тілде де жиі қолданылып келген тұрақты сөз тіркестері қазір әдебиеттен де ауылын алыс салып жатқан жайы бар. Осыдан да болар, көп адам тіпті танымал тұрақты сөз тіркестерінің де мағынасын біле бермейді. Ал сіз білесіз бе?
Информбюро порталы әзірлеген тест сұрақтарына жауап беріп, біліміңізді тексеріңіз.
Тұрақты сөз тіркестерінің құрамындағы сөздердің орнын ауыстыруға, басқа сөзбен алмастыруға келмейді. Ал мағынасы оның құрамындағы сөздердің мағыналарынан алшақ болады. Қанша сөзден құралса да бір ғана мағынаны білдіреді. Мысалы, ""бетінен оты шықты"" дегенде ""оты бетінен шықты"" деуге болмайды және үш сөз бір ғана ""ұялды"" деген мағынаны білдіреді.
Төменде тест әзірлеу барысында қолданылған тұрақты сөз тіркестерін тізіп беріп отырмыз. Алайда, оларды тест сұрақтарына жауап берген соң ғана жаттау мақсатында ашып оқуға кеңес береміз.
Тест тапсырмаларында қолданылған сөз тіркестері
""Ит арқасы қиян"" – алыс, шалғай
""Ит өлген жер"" – алыс, шалғай
""Ит байласа тұрғысыз"" – адам тұрғысыз
""Жүрегінің түгі бар"" – батыр
""Су жүрек"" – қорқақ
""Қоян жүрек"" – қорқақ
""Көк айыл"" – ашушаң
""Аузын буған өгіздей"" – үндемейтін адам
""Қой аузынан шөп алмас"" – момын адам
""Жарғақ құлағы жастыққа тимеу"" – тынымсыз, ұйықтамай жұмыс істеу
""Зәрезап болу"" – үрейі ұшу, жүрегі шайлығу
""Иығынан дем алу"" – мақтану
""Көзді ашып-жұмғанша"" – тез, жылдам
""Кірпік қаққанша"" – тез, жылдам
""Қас пен көздің арасында"" – тез, жылдам
""Құлаққа ұрған танадай"" – тып-тыныш
""Инемен құдық қазғандай"" – қиын, ауыр
""Қызыл сирақ"" – кедей
""Бит қабығынан биялай тоқыған"" – өте шебер
""Кең балақ, жалпы етек"" – икемсіз, қолынан іс келмеу
""Қызыл өңеш"" – даукес, сөзуар
""Қызыл тіл"" – шешен
""Бет бақтырмау"" – бой бермеу
""Ат арылту"" – әуре болу
""Қаймағы бұзылмау"" – тату
""Арасынан қыл өтпеу"" – тату
""Алтыбақан ала ауыз"" – ауызбіршілігі жоқ
""Бармағын тістеу"" – өкіну
""Жыл көрдің бе, ай көрдің бе?"" – көп ұйықтаған адамға айтылады.
Информбюро порталы әзірлеген өзге тапсырмаларды да орындап көріңіз:
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Қазақ тілі фразеологизмдерге өте бай тілдердің бірі.,,2022-12-13T15:24:45+05:00
zeinetaqy-qoryndagy-qarazat-zeket-beruge-zarai-ma-qmdb-ukimi,informburo.kz,Зейнетақы қорындағы қаражат зекет беруге жарай ма? ҚМДБ үкімі,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zeinetaqy-qoryndagy-qarazat-zeket-beruge-zarai-ma-qmdb-ukimi,"Зейнетақы – мемлекет тарапынан зейнеткерлік жасқа жеткен адамға заңнамада көрсетілген нормаға сай тұрақты берілетін төлемақы. Бұл әлем елдерінде қолданылынып жүрген әлеуметтік қамсыздандырудың бір түрі болып саналады. Бұған көпшілік ғалымдар рұқсат берген.
""Зейнетақы қорында жиналған ақшадан зекет беру мәселесіне келсек, салымшының жинақталған қаражатты толықтай қолдана алуына немесе пайдалана алмауына байланысты үкімі өзгереді. Егер салымшы зейнетақы қорындағы жинақталған ақшасын қалаған уақытта қолдана алса, оны өзінің мүлкіне қосып, зекетін береді"", – деп жазылған ҚМДБ хабарламасында .
Ал зейнетақы жинағынан қаражатты зейнеткерлік жасқа жеткенде ғана алу мүмкіндігі болса, бұған қатысты ғалымдардың арасында үш түрлі көзқарас бар:
Оқи отырыңыз:
ҚМДБ Ғұламалар кеңесі осыған сүйене отырып үкім шығарған.
""Зейнетақы қорында жиналған ақша нисаб мөлшеріне жетіп, бірақ оны алу мүмкіндігі болмаса, одан зекет беру міндеттелмейді. ""Егер зейнетақы қорындағы ақшаның бәрін немесе бір бөлігін алуға мүмкіндігі болса, оны қолындағы дүниесіне қосып, зекетін береді"", – деп жазылған үкімде.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Зейнетақы жинағынан қаражатты зейнеткерлік жасқа жеткенде ғана алу мүмкіндігі болса, бұған қатысты ғалымдар арасында үш түрлі көзқарас бар.",,2022-11-15T18:03:26+05:00
zut-astyq-zane-aqtaban-subyryndy-qazaq-nege-qoyan-zylynan-qorqady,informburo.kz,"Жұт, аштық және Ақтабан шұбырынды. Қазақ неге қоян жылынан қорқады?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/zut-astyq-zane-aqtaban-subyryndy-qazaq-nege-qoyan-zylynan-qorqady,"Қоян жылы – жыл санау бойынша Барыс жылынан кейін келетін төртінші жыл. 12 жылда бір рет қайталанып отырады. Қазақ дүниетанымында Қоян жылы өте ауыр жыл болып саналады. Себебі жұттың көбі қоян жылында болған. Осы ретте Informburo.kz тілшісі қоян жылдары туралы тарихи, танымдық деректерге шолу жасады.
Тарихқа үңілсек, 1867-1868 жылдардағы ""жалпақ қоян"" жұты, 1879-1880 жылдардағы ""үлкен қоян"" жұты, 1891-1892 жылдардағы ""кіші қоян"" жұты, 1915-1916 жылдардағы ""тақыр қоян"" жұты болып, бүкіл қазақ даласында мал қырылып, ел аштыққа ұшыраған.
Осылардың ішінде ең ауыр соқ­қаны ""Ұлы қоян жұты"" болса керек. Онда Батыс Қазақстан, Орталық Қазақстан, Оң­түс­­тік Қазақстанды бұрын-соңды бол­маған жұт жайлап, Оралда – 80 пайыз, Ырғыз бен Торғайда – 59 пайыз, Сырда­рияда 56 пайыз мал қырылған.
""Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама"" оқиғасы болған 1723 жыл да қоян жылы болатын.
1951 жылы 18 қазанда Семей полигонында уран бомбасы сынақтан өткізілді. Ал 1963 жылдан бастап халықаралық келісім бойынша жарылыстар тек жер астында жүргізіле бастады.
1987 жылдың маусым айында 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасына қатысқаны үшін Қайрат Рысқұлбеков ату жазасына кесілді.
2011 жылы да қоян жылы болған еді. Бұл жылы Маңғыстауда жаппай тәртіпсіздік, Ақ­төбе, Атырау, Таразда, Алматы облысында лаңкестік оқиғалар болып, Оралда үш ауылды су басты.
Оқи отырыңыз: ""714 мың құжат әлі құпия"". Қуғын-сүргін мен ашаршылық тарихы қалай зерттеліп жатыр?
1987 жылы қазақ жəне орыс тілдері туралы қаулылар шықты. 1989 жылы 22 қыркүйекте ""Қазақ КСР-дегі тілдер туралы"" заңды республиканың Жоғарғы кеңесі қабылдады. Қазақ тілі – мемлекеттік тіл, орыс тілі – ұлтаралық қатынас тілі болып жарияланды.
1999 жылы Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін алғаш рет ұлттық халық санағы өтті. Ақпан-наурыз айларындағы науқан барысында халық санының 14 миллион 652,7 мың адамға жеткені анықталды. Оның ішінде қазақ ұлтының саны 53,4 процентке жеткені белгілі болды. Сол жылы саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау жұмыстары жалғасып, 19 144 жазықсыз жапа шеккен адамның есімі ардақталды.
Осы жылдың шілде айында Астана қаласы ЮНЕСКО-ның ""Әлем қаласы"" сыйлығымен марапатталды.
2011 жыл Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 20 жылдығы жылы деп жарияланып, ""Бейбітшілік пен жасампаздықтың 20 жылы"" ұранымен өтті.
Тәуелсіздіктің 20 жылдығы қарсаңында Алматы метросы пайдалануға берілді.
Осы 30 наурызда Астана қаласы ТМД және ЕурАзЭҚ елдерiнiң ""Үздiк қаласы"" атанды. Сонымен қатар осы жыл Астананың ""түркi әлемiнiң мәдени астанасы"" атанған жылы болып тарихқа ендi.
Сонымен қатар Қазақстанда қысқы Азия ойындары өтті. Жетінші қысқы Азия ойындарына 17-ден астам ел қатысты. Спорттың 11 түрінен 59-дан астам медаль жиынтығы ойнатылды. Нәтижесінде Қазақстан құрамасы 32 алтын, 21 күміс, 17 қола медаль жеңіп, рекорд жасады.
Қазақстан осы жылы Ислам Конференциясы Ұйымының Сыртқы істер министрлері кеңесіне төрағалық етті.
Оқи отырыңыз: Алматы метросының барлық станцияларында Wi-Fi іске қосылды
Қазақ тарихындағы ең ұлы хандардың бірі Абылай хан қоян жылында (1711 жылы) дүниеге келген. Ол дәл қоян жылында (1771 жылы) Қазақ хандығының ханы болып сайланды.
Сонымен қатар қоян жылы туғандардың қатарында Сартай батыр, Шохан Уәлихановтың әжесі Айғаным Сарғалдаққызы, батыр Жанқожа Нұрмұхамедұлы, Ақан Сері, Ықылас Дүкенұлы, саяси қайраткер Мұхаметжан Тынышпайұлы, Ілияс Есенберлин, Асқар Тоқпанов, Ермұхан Бекмаханов , Мәлік Ғабдуллин, Жұмабек Тәшенов, Амангелді Айталы , Жақып Омаров, Рымкеш Омарханова, Әбіш Кекілбаев, Жақсылық Үшкемпіров , Тұрсын Жұртбай, Әлібек Дінішев, Асқар Алтай, Бауыржан Жақып, Дариға Назарбаева , Дәулет Тұрлыханов, Ермек Аманшаев, Айгүл Мүкей, Досымжан Таңатаров, Сәкен Майғазиев, Жанар Дұғалова, Рахат-Би Әбдісағин және тағы басқалар бар.
Оқи отырыңыз: Тоқаевтың баспасөз хатшысы Президенттің туған күнін неге тойламайтынын түсіндірді
Астрологтар мен эзотериктер қоян жылы туған адамдарға жақсы сөйлей білетін, талантты, ұстамды, тыныш, талғамы биік адам ретінде мінздеме береді. Шешім қабылдауға келгенде асығып-аптықпайды. Сол себепті қоя жылы туғандардар бизнесмен, заңгер, дипломат мамандар көп шығады. Десе де бұл жылы туғандар актерлік шеберліктен де кенде емес.
Оқи отырыңыз: ""Баламның мінезі өзгеріп кетті"". Жасөспірімдердің ата-анасына арналған 10 кеңес
Материалда ""Егемен Қазақстан"", ""Алаш айнасы"", ""Астана ақшамы"", ""Адырна"", ""ҚазАқпарат"" басылымдарында шыққан материалдар қолданылды.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз","Абылай хан қоян жылында (1711 жылы) дүниеге келіп,  қоян жылында (1771 жылы) Қазақ хандығының ханы болып сайланған.",,2022-12-29T15:45:00+05:00
30-zylda-erlerdin-urygy-3-ese-alsiregen-bedeuliktin-emi-bar-ma,informburo.kz,30 жылда ерлердің ұрығы 3 есе әлсіреген. Бедеуліктің емі бар ма?,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/30-zylda-erlerdin-urygy-3-ese-alsiregen-bedeuliktin-emi-bar-ma,"Денсаулық сақтау министрлігінің штаттан тыс бас репродуктологы Вячеслав Локшин Қазақстанда жұптардың 15 пайызына ""бедеулік"" диагнозы қойылғанын айтады. Құны 1 миллион теңге тұратын ұрықтандыру бағдарламасына бәрінің қаражаты жетпейтіндіктен, көбісі ажырасып кетеді. Осы орайда, ол бедеулікті емдеу үшін мемлекет қолдауы және медицина мен психологиялық көмектің бірігуінің маңызды екеніне тоқталды.
Қазақстандағы алғашқы денеден тыс ұрықтандыру (ДТҰ) лабораториясы – ""Экомед"" емханасының негізін қалаушы және жетекшісі, репродуктология және эмбриология саласының маманы Салтанат Байқошқарова туабіткен бедеуліктің сирек кездесетінін айтады.
"" Бедеулік көбінесе ""тауып алған ауру"" себебінен болады. Туабіткен, ұрығы жоқ әйел мен ер адам сирек кездеседі. Кейде ғана тұқым қуалау себебінен болуы мүмкін. Көбінесе қабыну процесінен пайда болады. Әйел мен ер адамның ұрық жүретін жолы, жатыр түтікшелері бітеліп қалады. Сол себепті суықтан, жыныстық инфекциядан сақтану қажет. Кішкентай кезімізде ата-әжелеріміз ""Суықтың барлығы аяқтан келеді"" деп айтып отыратын. Аяқты жылы ұстап, адам өзін температураға сай бейімдеп жүрсе, қабыну процестерінің алдын алатын едік. Қазір жастар арасында жеңіл жүріске салыну кеңінен тарап кетті. Оның үстіне ғаламторда ақпарат өте дөрекі, мәдениетсіз түрде беріледі. Сондықтан көбісі ерте жүкті болып қалады"", – деді Салтанат Байқошқарова.
Мұнымен қатар, репродуктолог қазақстандықтардың бедеулікке шалдығуына ерте жүкті болып түсік жасату мен экологиялық фактордың әсер ететінін айтады. Экологиялық фактор ретінде қоршаған ортаның ластану деңгейі ғана емес, күнделікті тұтынатын тағам мен судың тазалығы әсер етеді. Осы ішкен тағаммен келетін химикаттар әсерінен әйел мен ер адамның ұрығының сапасы төмендейді.
""Мен медицина саласына 1988 жылы келдім. Осы 34 жыл ішінде ер адамның ұрығының сапасы үш есе төмендеді. Бұған қоршаған орта ғана емес, күнделікті тұтынатын тағам да әсер етіп отыр. Тағамдар құрамында неше түрлі қоспа, консервант, пестицидтер бар. Осы химиялық қоспалар адам ағзасына жинала береді. Бұдан өзге әлеуметтік бедеулік деген ұғым бар. Қазір жастар 30 жасқа таяу отбасын құрып, жиі ажырасып кетеді. Осылайша жастар өзіне қиянат жасайды. Экстракорпоральды ұрықтандыру бар деп ойлайды, ал ұрық сапасының төмендеп жатқанымен шаруасы жоқ. Сырт келбетімізді косметикамен әдемі етіп қоя аламыз, бірақ іште аналық бездеріміз тозып жатады"", – деді Салтанат Байқошқарова.
Ары қарай репродуктолог маман ерте жаста жыныстық қатынасқа түсіп, түрлі инфекция жұқтырған соң ішетін дәрі-дәрмектің де бедеулікке әсер ететінін айтты. Сондай-ақ, жастардың жүктілікті тежеу үшін түрлі гормондық дәрі ішуі себеп.
Оқи отырыңыз: Неке алдында медтексеруден өтуді міндеттеу ұрпақ саулығын арттыра ма? Шетел тәжірибесі мен қазақстандықтардың пікірі
Репродуктивтік Медицина Институтының уролог-андролог дәрігері, хирург Ерік Қартанбаев соңғы уақытта ер азаматтардың бедеулікке шалдығу себебі көбейгенін айтады. Бұдан өзге, ол ""бедеулік"" диагнозын ер азаматтардың ауыр қабылдайтынына тоқталды.
""Отбасы болған соң ерлі-зайыпты бірге келіп қаралуы керек. Өзім негізінен ер азаматтардың бедеулігімен айналысатындықтан, соңғы кезде бедеулікке шалдығудың себебі көбейгенін байқаймын. Бедеу адамдардың тең жартысы ер адамдар деп айтуға болады. Ер азаматтарға варикоцеле мен қабыну процесі әсерінен ұрық шығатын жолдардың бітелуіне әкелетін азоспермия диагнозын жиі қоямыз. Кейінгісін зерттей келе туабіткен, жүре пайда болған, генетикалық және эндокриндік деп бөлеміз"", – деді Ерік Қартанбаев.
Десе де уролог диагноз дұрыс қойылса, оның емі әрдайым табылатынын айтады. Бастапқыда диагнозды естіген ер азаматтар емге келуден бас тартса, араға жарты, бір жыл салып емге оралады.
""Алдымызға келген соң асықпай отырып сөйлесіп, психологиялық тұрғыда көмек беріп, қандай шешім барын көрсетеміз. Осы азоспермия бойынша микротеза – аталық без ішінен шәуеттерді табу отасын жасатуға болады. Бір дана шыға ма, он дана шыға ма ол жағы ота барысында белгілі болады. Осы тұста мемлекет тарапынан бөлінетін жасанды ұрықтандыру квотасы демографияны көтеруге жақсы себеп болып отыр"", – деп қосты Ерік Қартанбаев.
Оқи отырыңыз: Вячеслав Локшин: Әйелдер жасына қарамастан физиологиялық денсаулығы жақсы кезде босанғаны жөн
Елдегі бас репродуктолог маман Вячеслав Локшин да бедеуліктің бірден бір емі экстракорпаральды ұрықтандыру жолы екенін айтады. Соңғы кезде мемлекет тарапынан бөлінетін квотаның артуына байланысты сәби сүю бақытына бөленген отбасылар қатары көбейген.
""Бедеуліктің барлық түрін жасанды жолмен ұрықтандыруға болады. Егер әйелдің фаллопиялық түтіктерінде кедергі бары анықталса немесе ер азаматтарда шәует саны 5 миллионнан төмен болса, эндокринді бедеулік болса, дәрі-дәрмек көмектеспесе, репродуктивті медицина көмегіне жүгінуге болады. Сондай-ақ, бедеуліктің көзге көрінбейтін себебі де бар. Бұл жағдайда да заманауи технологиялардың көмегіне жүгінуге болады"", – деді маман.
Вячеслав Локшиннің айтуынша, жасанды ұрықтандыру жасатқан жұп 40% жағдайда бала көтерсе, 30% жағдайда бала босанады. Егер отбасылық жұп 38 жаста болса, онда тиімділік 15 пайызға дейін төмендейді. 42 жаста болса, 10 пайызға дейін, ал 43 жаста болса, 1-2 пайызға дейін төмендейді. Мәселе аналық жыныс жасушасының жоқтығында емес, олардың тез қартайып кете беретіндігінде. Осының әсерінен дені сау ұрпақты дүниеге алып келу мүмкіндігі төмендейді.
Сондай-ақ, маман 90-жылдары көптеген жұпқа ұрықтандыру бағдарламасының қолжетімсіз болғанын айтты. 2006 жылы алғаш рет жасанды ұрықтандыру жасату бойынша бюджеттен ақша бөлу ұсынылды. 2010 жылы экстракорпаральды ұрықтандыру бойынша 100 бағдарлама өткізілді.
""2021 жылдан бастап ""Аңсаған сәби"" бағдарламасы жарияланды. Өткен 10 жыл ішінде тоғыз мың цикл жүргізіліп, 2901 бала дүниеге келді. Ал өткен жылы 3000, жалпы Қазақстан бойынша 28 мың бала дүниеге келді. Қазақстанда қолданылмайтын репродуктология технологиясы жоқ. Мысалы, емханалар эмбрион хромосомасындағы ауруларды бесінші күні диагностикалауы мүмкін. Жатырға генетикалық сау эмбрион салынады. Сондайақ, time-laps технологиясын қолданамыз. Ол эмбрионды инкубаторға салып, оның бес тәулік бойы қалай дамитынын көруге мүмкіндік береді. Өткен жылдан бері инкубаторларды интеллектіге жатқыздық. Ол әйелге нақты бала көтеруге көмектесетін эмбрионды таңдауға көмектеседі. Егер жұптың екеуі де репродуктивті және соматикалық тұрғыда сау болса, онда бір неке түнінен кейін жүкті болу деңгейі – 30%. Ал ЭКО әртүрлі репродуктивті бұзылысы бар азаматтарға көмектеседі"", – деді Вячеслав Локшин.
Экстракорпоралды ұрықтандыру бағдарламасын квота бойынша медициналық сақтандыру қоры төлейді. Оған пункция, наркоз, эмбрион тасымалдау кіреді. Мұнымен қатар, бағдарламаға құны 400–500 мың теңге тұратын медикаменттер кіреді. Алайда жұптарға эмбрионның генетикалық тексеруінен өту керек болса, онда бұл қызметті өзі төлейді. Сондай-ақ, жатыр жасушасын қатыру да бұл бағдарламаға кірмейді.
Оқи отырыңыз: Экстракорпоральды немесе жасанды жолмен ұрықтандыруға қалай квота алуға болады? Нұсқаулық
"" Әйел адам жұмыртқа жасушасын сақтап қойғысы келсе, мұны 36-37 жастан кешіктірмей жасағаны дұрыс. Шамамен 35 жаста жасатқаны дұрыс болады. Егер әйел бедеу болса, оны 5-10 жылдан кейін қолдана алады"", – деді Вячеслав Локшин.
Репродуктивтік Медицина Институтының бірінші санаттағы репродуктолог дәрігері Аяулым Қосетова Қазақстанға экстракорпоральды ұрықтандыру жасату үшін 35 елден емделушілер келетінін айтады. Сондай-ақ, ол квота беру себебінің кеңейгенін атап өтті.
""2021 жылға дейін мың квота екі ғана диагнозбен берілетін. Қазір бедеулік диагнозының барлық түріне беріледі десек болады: түтіктік, эндокриндік, идеопатиялық, белгісіз генезді бедеулік. Ерлер бедеулігі де қосылды. Жалғызбасты қыз-келіншектер де үміткер болып отыр. Бұл да өзінің қаражаты жоқ азаматтар үшін үлкен көмек болып отыр. Халық арасында ""ЭКҰ жасатқан соң ары қарай бедеу болып, ұрпағы болмай қалады ма? Онда бұл технологияның болмағаны артық"" деген қауесеттер жүрді. Мұның барлығы жалған. Христиан, мұсылман діндерінде де ЭКО жасатуға болмайды деген үкім жоқ. 1978 жылы Луиза Браун осы жасанды ұрықтандыру арқылы дүниеге келді. Кейін өзі табиғи жолмен екі сәбиді дүниеге әкелді"", – деді Аяулым Қосетова.
Репродуктолог Салтанат Байқошқарова да табиғи және жасанды ұрықтандыру жолымен дүниеге келген баланың денсаулығында еш айырмашылық болмайтынын айтады.
""Қазақстанда жасанды ұрықтандыру жолымен дүниеге келген сәби 10 жасқа дейін дәрігерлердің қасында жүріп, журналистерге сұхбат берді. Біз ата-анасына артық жарнамаламаймыз деп уәде бергенбіз. Биыл сол қыз бала 25 жасқа келді. Ұлыбританияның Лондон қаласында бакалавриат, магистратураны тәмамдап, кейін Англия жұмыс визасын берді. Жуырда келіп амандасып, денсаулығын тексертіп кетті. Бойы ұзын, ақылды, әдемі қыз. Жасанды ұрықтандырумен дүниеге келетін сәбиді ұзақ күтетіндіктен, керемет махаббатпен дүниеге әкелетіндіктен, ата-анасы ерекше көңіл бөледі. Жақсы көріп, даму процесін қадағалайды. Соның арқасында балалар өте дарынды болып келеді"", – деді Салтанат Байқошқарова.
Оқи отырыңыз: Ұрық саудасы. Қалқан құлақ, қоңқақ мұрындылар жарамайды
Репродуктолог Вячеслав Локшин кейде алдына келген ерлі-зайыптыларға балалы болуға психолог мамандардың көмегі де жеткілікті болатын жағдайлар кездесетінін айтады. Осы орайда, емделушілерге медициналық көмекпен қатар психологиялық көмек қатар көрсетіледі. Отандық психоаналитик Жанар Оспанова да терапия кезінде бедеуліктің психологиялық себебі анықталатынын айтады.
""Көп жағдайда қоғам адамды оның балалы болу мүмкіндігіне қарап бағалайды. Табиғи жолмен бала туа алмаған әйелдер мен ер азаматтар өзінің бір жері кем болып тұрғандай сезінеді. Осыған байланысты жұптың жүйке-жүйесі нашарлап, оның ішінде әйелге бедеулік қатты әсер етеді. Бұл өз кезегінде жұптардың ара-қатынасының бұзылуына алып келеді. Әйелдер бедеулікті қабылдаудың бірнеше сатысынан өтеді: таң қалады, қайғырады, ызаланады, өзін оқшаулауға тырысады, жоққа шығарады және соңында бойұсынады. Бастапқыда әйел бұл диагнозға қатты таңырқап, шок күйге түседі. Кейін қалпына келу процесі басталады. Осы процесс ұят, кінә сезімдерімен ушыға түседі. Іштей ашу, ыза сезімі пайда болып, кейін депрессияға шалдығады. ""Неге мен шалдықтым?"" деген сұрақтың жауабын іздеуге тырысады. Айналасындағы адамдардан алшақтауға тырысады"", – деді Жанар Оспанова.
Маман терапия кезінде балалы болудың негізгі мақсатын анықтау қажет екенін айтады. Бедеулікке шалдыққан жұптың мотиві өзгеше болуы мүмкін. Мысалы, жалғыздық сезімінен арылу немесе күйеуімді ұстап қалу және т.б. Ал ең негізгі себебін балалық шақтан табуға болады. Көп жағдайда қыз-келіншектер өзінің әйелге тән табиғатын қабылдамайды. Бұған отбасында алған түрлі психологиялық жарақаты әсер етеді.
""Әке-шешенің жыныстық сауаттылығының төмен болуы осы жағдайға тікелей әсер етеді. Психолог Р. Дж. Пепперел бедеу әйелдердің психологиясын зерттей келе оларды ""үш топқа"" бөлген. I топ – бедеулік бірнеше тексерістен кейін-ақ өздігінен емделетін әйелдер; II топ – кей әйелдердің бедеуліктен емделуге деген бейсаналы қарсылығын жеңу қиын. Олардың бедеу болуына белгілі бір күйзеліске түсіретін оқиға әсер етуі мүмкін; III топ – қандайда бір қорқыныштан, ұзаққа созылған психосоматикалық қиындық әсерінен пайда болған бедеулік"", – деді Жанар Оспан.
Психоаналитик бедеуліктен емделу үшін ерлі-зайыптының бір-біріне қолдау білдіруі ерекше маңызды екенін айтады.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Репродуктолог Салтанат Байқошқарова туабіткен бедеуліктің сирек кездесетінін айтады.,,2022-06-02T14:12:45+05:00
n-men-n-di-aiyra-almaityn-urpaq-tineidzerlerdin-tili-nege-subar,informburo.kz,"""Н мен ң-ді айыра алмайтын ұрпақ"". Тинейджерлердің тілі неге шұбар?",Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/n-men-n-di-aiyra-almaityn-urpaq-tineidzerlerdin-tili-nege-subar,"Тинейджерлердің, яғни жасөспірімдердің тілін интернет тілі деп те атайды. Олардың тілінде сленг, жаргон және қысқартулар көп. Өздеріне жақсы болғанымен, педагогтер тарапынан олардың жазба сауаттылығына жиі сын айтылады.
Шұбар мәселе мектепте ""Сауат ашу"" пәнін енгізу арқылы шешіле ме? Жастардың тілін түзеген жөн бе, әлде бұлай сөйлеу дұрыс па? Іnformburo.kz осы және өзге сұрақтарды тіл мамандарына қойды.
Назгүл Қожабек , тіл маманы және Steppe&World баспасының бас редакторы:
– Балалардың тіл сауатын қалыптастырудың жалғыз жолы бар. Ол – балаларды сөйлету, балаларға мәтін оқыту және мәтін жаздыру. Қазіргі мектеп бағдарламасында бұл үшеуі де тым аз, тіпті мүлде жоқ деуге болады. Балалар кітап оқымайтын, оқығанын айтып бере алмайтын, ойын қағазға түсіре алмайтын адам болып өсіп келе жатыр.
Бұл жағдайдан шығу жолы да біреу-ақ: мектепте диктант, мазмұндама жаздыру. Балаларды сөйлеуге, ойын айтуға әуестендіру үшін оқырман клубтары, киноклубтар ұйымдастыру. Ал ең басты жолы – әрине, отбасындағы коммуникация. Бала ең алдымен әке-шешесімен сөйлеседі. Дастархан басындағы әңгіменің маңызы мектептегі сабақтан да зор. Әрине, ол үшін ата-ана өзі сауатты болса игі. Ал WhatsApp мессенджерінде баласына қате не орысша жазатын, әлеуметтік желідегі аккаунттарында сауатсыз жазатын ата-ананың баласына өкпе де жоқ.
Оқи отырыңыз: Трендке айналған сленг. Жастар тілінің шұбарлануынан қазақ тілі қағажу көріп отыр ма?
Назым Сапарова , қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі :
– Балалардың сауатын арттыру үшін мектеп бағдаралмасына диктант пен мазмұндаманы қайта енгізу керек. ""Қазақ тілі"" мен ""Қазақ әдебиетінен"" бөлім және тоқсан бойынша жиынтық бағалау бар. Биыл күнтізбелік тақырыптық жоспарға диктант енгіздім. Жиынтық бағалаулар оқушының сауаттылығын, логикалық ойлауын арттырады, дегенмен қазіргі таңда бізге сауатты жаза алатын балалар керек.
Жасөспірімдер сленг сөздермен сөйлейді. Оқушылар алғашында маған жаза бастағанда олардың тіпті қазақша пернетақтасы болған жоқ. Содан кейін балаларға ""хабарлама жазатын болсаңыздар, міндетті түрде қазақша қаріппен жазыңыздар"" деп талап қойдым. Оқушыларым пернетақтаны жүктеп, қазақша жазып үйренді. Өзім де сауатты жазуды үйрендім.
Қазіргі кезде балалардың ең өзекті мәселесі – сөйлем құраған кезде баяндауышы басында, бастауышы соңында жүреді. ""Н"" мен ""ң"" әріптерін, ""ү"" мен ""ұ"" әріптерін айыра алмайтын кездері болады. Сондықтан да балалардың жазба сауаттылығын дамыту үшін тыңдайтын диктант қана емес, конспект жасайтын диктант жаздыру керек. Балалар бастауыш сыныптардан бастап мектеп бітіргенше диктант, мазмұндама жазса, өз пікірін білдіруді үйреніп, сауатты адамға айналады деп ойлаймын.
Оқи отырыңыз: Қазақ тілі қайтсек қажет тіл болады? Сараптама
Батырбек Әлімжан , аудармашы және ""Жаңасөздік"" жобасының негізін қалаушылардың бірі:
– ""Cленг бізге керек пе, керек емес пе"" деп талқылаудың өзі қате деп ойлаймын. Оны ешкім реттей алмайды, ол кез-келген тілде болатын құбылыс. Тіл қолданылатын барлық жерде көше тілі, жаргон тілі, сленг және жастардың тілі міндетті түрде болады. Одан бас тарту, оны жою мүмкін емес. Сленг – әрбір тілдің бір бөлшегі. Әсіресе, тинейджерлердің тіліне тыйым сала алмаймыз. ""Сен олай сөйлеме"" деп айту мүмкін емес. Жасөспірімдер бәрібір тыңдамайды. Бір-бірімен әңгімелескенде өз тілінде сөйлей береді. Бірақ, мектепте мұғаліммен сөйлескенде, ресми шараларда, әлбетте, дұрыстап сөйлеуі керек. Оларға мұны ұрыспай, өзі түсінетіндей етіп жеткізу қажет.
Сленг сөздер кез-келген тілде бар. Атап айтқанда, ағылшын тілінде бұл құбылыс қатты дамыған. 20-30 жыл бұрынғы сленг қазіргі тілдің формасына сіңіп кетті. Кейбірі жаңадан шығып жатыр. Қазіргі сленгтер уақыт өте келе тіл нормасына айналуы мүмкін. Бұл – тілдің табиғи даму процесі. Оған тыйым салу, мойындамау – ақылға сыймайтын нәрсе.
""Сауат ашу"" деген сөздің өзі мүлде кітап оқымайтын, мектепке бармаған адамға арналған нәрсе сияқты болып естіліп тұр. Біз айтып отырған дүниенің бәрі мектепте дұрыстап оқытылуы керек. Яғни, тіл тазалығын мектепте қалыптастыру қажет. Қазіргі кезде ""н"" мен ""ң"" дыбысын ажырата алмайтындар, ""калькамен"" сөйлейтіндер, қазақша қаріпті қолданбайтындар көп. Бұған сленгтің еш қатысы жоқ. Бұл – нақты білім беру саласындағы олқылық, мектепте дұрыс білімнің болмағанынан деп ойлаймын. Сол үшін мұғалімдердің білі мен біліктілік сапасын көтеру керек. Балаға үлгі болып отырған олардың өзі қателеспеуі тиіс. Баланың тілді әрі қарай пайдалануы мұғалімнен алған біліміне байланысты болмақ.
Қазақ сленг сөздігі – Janasozdik халық арасында бұрыннан бар сленгтерді жинап қана қоймай, қоғамдағы өзекті мәселелерге қатысты жаңадан сөздер құрады. Ол күлкілі болуы шарт емес, ой салатын, аянышты не ауыр сөздер болуы мүмкін. Мысалы, сайлауда бәсеке иллюзиясын жасау үшін тағайындалған үміткерді ""сәндидат"" деп атадық.
Тіл тазалығын сақтауды жастарға арту дұрыс емес. Мәселені шешуді жоғарыдан бастау керек. Мұны мемлекет деңгейінде Оқу-ағарту министрлігі, Тіл білімі институты сияқты мекемелер қолға алғаны абзал. Қазіргі заманға сай қажет сөздерді уақытында тіркеп, соған сәйкес қазақ тіліндегі баламасын жасап отыруы керек. Бір sozdik.kz-ке қарап қалмай, қазіргі заманға негізделген басқа да онлайн сөздіктер болса игі.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Мектепте жазу сауаттылығын міндеттеу қажет пе?,,2022-06-24T17:30:38+05:00
almaty-auasyndagy-benzol-ulesi-5-zylda-5-ese-artqan,informburo.kz,Алматы ауасындағы бензол үлесі 5 жылда 5 есе артқан,Таным,https://informburo.kz/kaz/tanym/almaty-auasyndagy-benzol-ulesi-5-zylda-5-ese-artqan,"ҚазҰУ жанындағы Биосфера экологиясы лабораториясының қызметкерлері ""Қалалардағы атмосфералық ауада кездесетін органикалық ластағыштардың шоғырлануын хроматографиялық әдістермен мониторингілеудің жартылай автоматты станциясын әзірлеу"" жобасын жүзеге асырады. Оның шеңберінде Алматыдағы БТЭК (бензол, толуол, этилбензол және кислол) секілді ауаны ластаушы заттардың деңгейін анықтау мақсатында зерттеу жүргізілді. Қалада I топтағы канцероген саналатын бензолдың орташа концентрациясы 2016 жылы 53 мкг/м 3 болған, ал сол жылғы ең жоғары концентрация мөлшері 237 мкг/м 3 деңгейінде. Бұл Нью-Дели, Каир және Рим сияқты қатты ластанған қалалардың деректерімен сәйкес. Демек, осы заттарды үнемі бақылауда ұстау қажет.
Доктор Насиба Байматова Ph.D. диссертациясы аясында Алматы ауасында жиі кездесетін 16-ға жуық полициклді хош иісті көмірсутектер, қатты бөлшектердегі ауыр металдар және бейорганикалық тұздар анықтаған болатын. Нәтижесінде уытты қосылыстардың, әсіресе полициклді хош иісті көмірсутектердің жоғары концентрациясын көрсетті. Ал ауадағы БТЭК мөлшері максималды рұқсат етілген концентрация нормасынан аспаған. ""Бір ескеретін мәселе – бұл нормалар әлдеқашан ескірген"" дейді мамандар. Өйткені, адам денсаулығына қаншалықты зиян келтіріп отырғанын көрсетуге қауқарсыз. БТЭК улы қосылыстарымен ластанған 20 қаланың ішінде Алматы 8-орында. Ал бензолмен ластану деңгейі бойынша қаламыз үшінші орында тұр. Бұл арнаулы әдіснама арқылы анықталған деректер.
ҚазҰУ жанындағы Физика және химиялық әдістерді зерттеу мен талдау орталығына қарасты Биосфера экологиясы зертханасы осы бағытта көптеген жобаларды жүзеге асырды. Қазіргі таңда лаборатория қызметкерлері ""Заманауи аналитикалық әдістер мен модельдеу құралдарын пайдалана отырып, Нұр-Сұлтан және Алматы қалаларындағы ауа сапасын жақсарту"" бойынша ғылыми-зерттеу бағдарламасын әзірлеген. Жоба шеңберінде мамандар атмосфералық ауаны талдаудың нақты әдістерін қолдануды ұсынып отыр. Зертхананың жетекші ғылыми қызметкері Насиба Байматованың айтуынша, Нұр-Сұлтан мен Алматы қалаларындағы ауаны ластаушы көздердің үлесін зерттеу үшін РМ 2.5 химиялық талдауы мен рецепторлық моделі қолданылады. PM 2.5 талдау үшін бес түрлі фильтр пайдаланылады:
Зертханада OC/EC анализаторын (бағдарламаның бөлігі ретінде сатып алынады) пайдалана отырып, термиялық/оптикалық әдіспен жүргізіледі.
PMF (Positive matrix factorization – оң матрицалық факторизация) ластану көздерін анықтау үшін рецепторларды модельдеу әдісі ретінде пайдаланылады. PMF – көпайнымалы факторлық талдау әдісі. Онда тапсырмаларды шешу үшін ең кіші квадраттар әдісі қолданылады. ҚазҰУ-ға қарасты Биосфера экологиясы зертханасында Алматы және Нұр-Сұлтан қалаларының ауа үлгілеріндегі органикалық ластаушы заттардың массалық концентрациясы анықталған. ""Зерттеу термиялық десорбциямен бірге масс-спектрометриялық анықтаумен газ хроматографиясын қолдану арқылы жүзеге асырылады"" дейді мамандар.
Сондай-ақ Қазақстанның аталмыш қалаларындағы ауа ластаушы заттардың концентрациясының кеңістіктегі және уақытаралық өзгерістері талданады. Жұмыс барысында ""Қазгидромет"" жерүсті бақылау станцияларының ұлттық желісінің деректері немесе www.airkaz.org веб-сайтындағы деректері пайдаланылады.
""PMF модельдеу нәтижелері бойынша Нұр-Сұлтан және Алматы қалаларындағы PM 2.5 бөлшектерінің ластаушы көздерінің үлесі бағаланады. Сондай-ақ ауадағы әртүрлі ластаушы заттардың концентрациясына бағалау жүргізілетін болады. Өлім-жітім, аурушаңдық және экономикалық залалдың мәндері бағаланады. Ластану көздерін анықтау және атмосфералық ауаны жақсарту бағдарламасы одан әрі Қазақстанның басқа да қатты ластанған қалалары үшін қолданылуы мүмкін. Бұл бағдарламаның нәтижелері жекелеген қалалар үшін ауа сапасы бағдарламасы бойынша іс-шаралар жоспарын құруға негіз бола алады"", – дейді ҚазҰУ жанындағы Биосфера экологиясы зертханасының жетекші ғылыми қызметкері Насиба Байматова.
Ауаның ластануы, әсіресе қалалық жерлердегі атмосфераға таралып жатқан зиянды қалдықтар – ең өткір мәселенің бірі. Бұл экожүйенің бұзылуына, экономикалық және әлеуметтік тұрғыда зиян келтіреді. Еліміздің ірі қалаларындағы ауаның ластану деңгейі тым жоғары. Дүниежүзілік банктің 2013 жылғы зерттеулерінде мамандар халықтың аурушаңдығы мен кейбір экономикалық шығындардың түп-тамырын осы мәселемен байланыстырған. Ал IQAir рейтингінде 2019 жылы Қазақстан ластану деңгейінің орташа жылдық концентрациясы бойынша әлемде 29-орынды иеленді. Қыста Нұр-Сұлтан қаласы әлемнің ең ластанған қалаларының ондығына кіреді (IQAir, 2020).
Еліміздегі ауа сапасының деңгейі БАҚ-та кеңінен талқыланып келеді, алайда рецензияланған зерттеулердің саны шектеулі. Ауаның ластану көздері электр стансалары мен үйлерде көмір жағу, ауыр өнеркәсіп, көлік, топырақ шаңы, құрылыс алаңдары, ауыл шаруашылығы және т.б. болуы мүмкін. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының Қазақстан қалалары үшін осы бағыттағы арнаулы зерттеулерін көзіміз шалмады. Десек те, еліміздегі 13 мың халқы бар бір ғана Курчатов қаласы үшін зерттеу жүргізілген екен.
Ауадағы PM 2.5 бөлшектерінің көбеюі адам денсаулығына жағымсыз әсер етеді. Атап айтқанда, бұл көптеген жүрек-қантамыр, өкпе ауруларына және соның салдарынан өмір сүру сапасының төмендеп, тіпті мерзімінен бұрын қайтыс болуға себепкер болуы мүмкін. Әсіресе балаларды осы мәселенің зардабынан құтқара алмайтындай халге жеттік. Өйткені ластанған ауа өкпенің жұмысына, мидың дамуына теріс әсер етіп, ақыл-ойдың дамуын тежейді. Ал егде жастағы адамдарда деменция қаупі жоғарылай түседі.
Осы тұста ""Неліктен 2.5 мкм?"" деген сұрақ туындайды. Өйткені, көлемі 2,5 микрометрден аз барлық бөлшектер мен тамшылар ауада қалықтап жүреді. Олар орманда да, теңізде де кездеседі. Бірақ ең үлкен қауіпті аумақ – қалалық жер. Біріншіден, әдетте қалада олардың концентрациясы жоғары болса, екіншіден, қаладағы ұсақ дисперсті аэрозольдің (PM 2.5 ) химиялық құрамы табиғи ортамен салыстырғанда қауіпті. Сондай-ақ ауаны ластаушы үлкен бөлшектерге қарағанда РМ 2.5 бөлшектері адам ағзасын бөгде заттардан қорғаушы биологиялық кедергілерден оңай өтіп кетеді. Осылайша ағзаның толыққанды жұмыс жасауына үлкен қауіп төндіреді.
Әртүрлі қалаларда PM 2.5 аэрозолінің құрамы да, жеке бөлшектердің параметрлері де әртүрлі болуы мүмкін. Мәселен, қалалық жерде ең көп кездесетін күйе, асфальт және автомобиль шиналарының ең кішкентай бөліктері, минералды тұздардың бөлшектері (сульфаттар, нитраттар), ауыр металл қосылыстары (негізінен, оксидтер).
CORE эпидемиологиялық ғылыми-зерттеу деректері бойынша алматылықтардың 25,5 пайызы бронх демікпесімен ауыратынын көруге болады. ҚазҰУ-дың Денсаулық сақтау және қоршаған орта ғылыми-зерттеу лабораториясының меңгерушісі Денис Винниковтың жақында жүргізген зерттеуі Алматы қаласында жоғары мөлшерде кездесетін PM 2.5 бөлшектерінің қысқы кезеңде ашық ауада жұмыс істейтін адамдарға кері әсеріне ғылыми дәлел болып табылады. Өйткені қаланың әртүрлі бөліктеріндегі PM 2.5 концентрациясы 120 мкг/м 3 -ден 1500 мкг/м 3 -ге дейін өзгеріп отырады. Бұл елімізде бекітілген нормативтерден асып түсетін көрсеткіш.
Қазіргі заманғы зерттеу әдістері мен модельдеу құралдарын пайдалана отырып, Нұр-Сұлтан және Алматы қалалары үшін ауаның сапасын жақсарту бағдарламасы әзірленетін болады. Бағдарламада таңдалған қалалардағы ауаның ластануы бойынша қалыптасқан жағдайдың талдауы, әлемдік озық тәжірибелердің талдауы және ауа сапасын жақсарту бойынша ұсыныстар да қамтылмақ.
Егер мәтінде қате болса, оны белгілеп, Ctrl+Enter батырмасын басыңыз
Егер мәтіндегі қатені смартфонда көрсеңіз, оны белгілеп, «Қатені хабарлау» батырмасын басыңыз",Әлемнің БТЭК улы қосылыстарымен ластанған 20 қаласының ішінде Алматы сегізінші орында.,,2021-11-16T16:00:00+05:00
